# Il-Ġurnal Uffiċjali C 132/24 t

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 132 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6524 ta' Marzu 2022 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 132

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6524 ta' Marzu 2022

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | |
| | IL-PARLAMENT EWROPEW
  SESSJONI 2021–2022Dati tas-seduti: 4–7 ta’ Ottubru 2021TESTI ADOTTATI | 1 |

Werrej

Paġna

IL-PARLAMENT EWROPEW
  SESSJONI 2021–2022Dati tas-seduti: 4–7 ta’ Ottubru 2021TESTI ADOTTATI

IL-PARLAMENT EWROPEW

1

---

| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| --- | --- |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Parlament Ewropew |
| | L-Erbgħa 6 ta’ Ottubru 2021 |
| 2022/C 132/01 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rwol tal-politika tal-iżvilupp fir-rispons għat-telf tal-bijodiversità fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, fil-kuntest tat-twettiq tal-Aġenda 2030 (2020/2274(INI)) | 2 |
| 2022/C 132/02 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u mill-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali (2020/2016(INI)) | 17 |
| 2022/C 132/03 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-impatt tal-vjolenza domestika u tad-drittijiet ta' kustodja fuq in-nisa u t-tfal (2019/2166(INI)) | 27 |
| 2022/C 132/04 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Rakkomandazzjonijiet dwar il-passi li jmiss lejn Viżjoni Żero (2021/2014(INI)) | 45 |
| 2022/C 132/05 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rikostituzzjoni tal-istokkijiet tal-ħut fil-Baħar Mediterran: valutazzjoni u l-passi li jmiss (2019/2178(INI)) | 56 |
| 2022/C 132/06 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1449 tat-3 ta' Settembru 2021 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 rigward l-estensjoni tal-perjodi tal-approvazzjoni tas-sustanzi attivi 2-Fenilfenol (inkluż il-melħ tiegħu, bħall-melħ sodju), 8-idrossikwinolina, amidosulfuron, bifenox, chlormequat, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dikamba, etofenprox, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffin, żejt tal-paraffin, penconazole, picloram, propaquizafop, prosulfocarb, kwiżalofop-P-etil, kwiżalofop-P-tefuril, kubrit, tetraconazole, tri-allate, triflusulfuron, u tritosulfuron (2021/2869(RSP)) | 65 |
| 2022/C 132/07 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-futur tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti (2021/2038(INI)) | 70 |
| | Il-Ħamis 7 ta’ Ottubru 2021 |
| 2022/C 132/08 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rapport ta' implimentazzjoni dwar il-Fondi Fiduċjarji tal-UE u l-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (2020/2045(INI)) | 88 |
| 2022/C 132/09 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-istat tal-kapaċitajiet ta' difiża ċibernetika tal-UE (2020/2256(INI)) | 102 |
| 2022/C 132/10 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-Artiku: opportunitajiet, tħassib u sfidi għas-sigurtà (2020/2112(INI)) | 113 |
| 2022/C 132/11 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (petizzjonijiet 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020 u 0103/2021 u oħrajn) (2020/2209(INI)) | 129 |
| 2022/C 132/12 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2020 (2020/2122(INI)) | 151 |
| 2022/C 132/13 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar riforma tal-politika tal-UE dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi (inkluża r-riforma tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta) (2020/2258(INI)) | 167 |
| 2022/C 132/14 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, inkluża s-sitwazzjoni tal-gruppi reliġjużi u etniċi (2021/2905(RSP)) | 179 |
| 2022/C 132/15 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar Il-każ ta' Paul Rusesabagina fir-Rwanda (2021/2906(RSP)) | 186 |
| 2022/C 132/16 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-liġi tal-istat ta' Texas (Stati Uniti tal-Amerka) dwar l-abort (2021/2910(RSP)) | 189 |
| 2022/C 132/17 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja wara sena ta' protesti u r-repressjoni vjolenti tagħhom (2021/2881(RSP)) | 196 |
| 2022/C 132/18 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni umanitarja fit-Tigray (2021/2902(RSP)) | 205 |

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Parlament Ewropew

L-Erbgħa 6 ta’ Ottubru 2021

2022/C 132/01

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rwol tal-politika tal-iżvilupp fir-rispons għat-telf tal-bijodiversità fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, fil-kuntest tat-twettiq tal-Aġenda 2030 (2020/2274(INI))

2

2022/C 132/02

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u mill-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali (2020/2016(INI))

17

2022/C 132/03

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-impatt tal-vjolenza domestika u tad-drittijiet ta' kustodja fuq in-nisa u t-tfal (2019/2166(INI))

27

2022/C 132/04

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Rakkomandazzjonijiet dwar il-passi li jmiss lejn Viżjoni Żero (2021/2014(INI))

45

2022/C 132/05

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rikostituzzjoni tal-istokkijiet tal-ħut fil-Baħar Mediterran: valutazzjoni u l-passi li jmiss (2019/2178(INI))

56

2022/C 132/06

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1449 tat-3 ta' Settembru 2021 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 rigward l-estensjoni tal-perjodi tal-approvazzjoni tas-sustanzi attivi 2-Fenilfenol (inkluż il-melħ tiegħu, bħall-melħ sodju), 8-idrossikwinolina, amidosulfuron, bifenox, chlormequat, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dikamba, etofenprox, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffin, żejt tal-paraffin, penconazole, picloram, propaquizafop, prosulfocarb, kwiżalofop-P-etil, kwiżalofop-P-tefuril, kubrit, tetraconazole, tri-allate, triflusulfuron, u tritosulfuron (2021/2869(RSP))

65

2022/C 132/07

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-futur tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti (2021/2038(INI))

70

Il-Ħamis 7 ta’ Ottubru 2021

2022/C 132/08

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rapport ta' implimentazzjoni dwar il-Fondi Fiduċjarji tal-UE u l-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (2020/2045(INI))

88

2022/C 132/09

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-istat tal-kapaċitajiet ta' difiża ċibernetika tal-UE (2020/2256(INI))

102

2022/C 132/10

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-Artiku: opportunitajiet, tħassib u sfidi għas-sigurtà (2020/2112(INI))

113

2022/C 132/11

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (petizzjonijiet 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020 u 0103/2021 u oħrajn) (2020/2209(INI))

129

2022/C 132/12

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2020 (2020/2122(INI))

151

2022/C 132/13

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar riforma tal-politika tal-UE dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi (inkluża r-riforma tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta) (2020/2258(INI))

167

2022/C 132/14

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, inkluża s-sitwazzjoni tal-gruppi reliġjużi u etniċi (2021/2905(RSP))

179

2022/C 132/15

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar Il-każ ta' Paul Rusesabagina fir-Rwanda (2021/2906(RSP))

186

2022/C 132/16

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-liġi tal-istat ta' Texas (Stati Uniti tal-Amerka) dwar l-abort (2021/2910(RSP))

189

2022/C 132/17

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja wara sena ta' protesti u r-repressjoni vjolenti tagħhom (2021/2881(RSP))

196

2022/C 132/18

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni umanitarja fit-Tigray (2021/2902(RSP))

205

---

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | Il-Parlament Ewropew |
| | It-Tlieta 5 ta’ Ottubru 2021 |
| 2022/C 132/19 | P9_TA(2021)0397Ambjent: ir-Regolament ta' Aarhus ***IRiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Settembru 2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (COM(2020)0642 – C9-0321/2020 – 2020/0289(COD))P9_TC1-COD(2020)0289Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-5 ta’ Ottubru 2021 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali | 212 |
| 2022/C 132/20 | Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar it-twaqqif ta' delegazzjoni għall-Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit, u definizzjoni tal-kompożizzjoni numerika tagħha (2021/2917(RSO)) | 215 |
| 2022/C 132/21 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06566/2021 – C9-0154/2021 – 2021/0037(NLE)) | 216 |
| 2022/C 132/22 | Riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06566/2021 – C9-0154/2021 – 2021/0037M(NLE)) | 217 |
| 2022/C 132/23 | Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 li tipproponi l-ħatra ta' Julia Laffranque fil-kumitat stabbilit bl-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (2021/2171(INS)) | 221 |
| 2022/C 132/24 | Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għall-ħatra tal-President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA) (N9-0058/2021 – C9-0369/2021 – 2021/0902(NLE)) | 222 |
| 2022/C 132/25 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jissospendi temporanjament id-dazji awtonomi tat-Tariffa Doganali Komuni fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti prodotti industrijali fil-Gżejjer Kanarji (COM(2021)0392 – C9-0351/2021 – 2021/0209(CNS)) | 223 |

III   Atti preparatorji

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 5 ta’ Ottubru 2021

2022/C 132/19

P9_TA(2021)0397Ambjent: ir-Regolament ta' Aarhus ***IRiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Settembru 2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (COM(2020)0642 – C9-0321/2020 – 2020/0289(COD))P9_TC1-COD(2020)0289Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-5 ta’ Ottubru 2021 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali

212

2022/C 132/20

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar it-twaqqif ta' delegazzjoni għall-Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit, u definizzjoni tal-kompożizzjoni numerika tagħha (2021/2917(RSO))

215

2022/C 132/21

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06566/2021 – C9-0154/2021 – 2021/0037(NLE))

216

2022/C 132/22

Riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06566/2021 – C9-0154/2021 – 2021/0037M(NLE))

217

2022/C 132/23

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 li tipproponi l-ħatra ta' Julia Laffranque fil-kumitat stabbilit bl-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (2021/2171(INS))

221

2022/C 132/24

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għall-ħatra tal-President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA) (N9-0058/2021 – C9-0369/2021 – 2021/0902(NLE))

222

2022/C 132/25

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jissospendi temporanjament id-dazji awtonomi tat-Tariffa Doganali Komuni fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti prodotti industrijali fil-Gżejjer Kanarji (COM(2021)0392 – C9-0351/2021 – 2021/0209(CNS))

223

---

| Tifsira tas-simboli użati






  - | Proċedura ta' konsultazzjoni |
| --- | --- |
| *** | Proċedura ta' approvazzjoni |
| ***I | Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari |
| ***II | Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tieni qari |
| ***III | Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tielet qari |

Tifsira tas-simboli użati

*

Proċedura ta' konsultazzjoni

***

Proċedura ta' approvazzjoni

***I

Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari

***II

Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tieni qari

***III

Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tielet qari

(It-tip ta' proċedura jiddependi mill-bażi legali proposta mill-abbozz ta' att)

Emendi tal-Parlament:

Il-partijiet tat-testi l-ġodda huma indikati permezz tat-tipa
  korsiva u grassa
  . Il-partijiet tat-test imħassra huma indikati permezz tas-simbolu ▌ jew huma ingassati. Is-sostituzzjoni hija indikata billi t-test il-ġdid jiġi indikat permezz tat-tipa
  korsiva u grassa
  u billi jitħassar jew jiġi ingassat it-test sostitwit.

korsiva u grassa

korsiva u grassa

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

24.3.2022

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/1 |
| --- | --- | --- | --- |

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/1

---

IL-PARLAMENT EWROPEW

SESSJONI 2021–2022

Dati tas-seduti: 4–7 ta’ Ottubru 2021

TESTI ADOTTATI

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Parlament Ewropew

L-Erbgħa 6 ta’ Ottubru 2021

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/2 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/2

---

P9_TA(2021)0404

Ir-rwol tal-politika tal-iżvilupp fir-rispons għat-telf tal-bijodiversità fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, fil-kuntest tat-twettiq tal-Aġenda 2030

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rwol tal-politika tal-iżvilupp fir-rispons għat-telf tal-bijodiversità fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, fil-kuntest tat-twettiq tal-Aġenda 2030 (2020/2274(INI))

(2022/C 132/01)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Diversità Bijoloġika (KDB) tal-1992, u l-15-il laqgħa li jmiss tal-Konferenza tal-Partijiet tagħha (COP15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Diversità Bijoloġika (KDB) tal-1992, u l-15-il laqgħa li jmiss tal-Konferenza tal-Partijiet tagħha (COP15),

| — | wara li kkunsidra t-Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU tal-2007 dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU tal-2007 dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU tal-2018 dwar id-Drittijiet tal-Bdiewa u Persuni Oħra li Jaħdmu f'Żoni Rurali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU tal-2018 dwar id-Drittijiet tal-Bdiewa u Persuni Oħra li Jaħdmu f'Żoni Rurali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-2019 tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) tan-NU dwar it-tibdil fil-klima u l-art, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-2019 tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) tan-NU dwar it-tibdil fil-klima u l-art,

| — | wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-IPCC tal-2019 dwar l-oċean u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-IPCC tal-2019 dwar l-oċean u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' valutazzjoni globali tal-Pjattaforma Intergovernattiva tal-Politika tax-Xjenza dwar il-Bijodiversità u s-servizzi Ekosistemiċi (IPBES) tal-2019 dwar il-bijodiversità u s-servizzi tal-ekosistema, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' valutazzjoni globali tal-Pjattaforma Intergovernattiva tal-Politika tax-Xjenza dwar il-Bijodiversità u s-servizzi Ekosistemiċi (IPBES) tal-2019 dwar il-bijodiversità u s-servizzi tal-ekosistema,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport tal-Workshop tal-IPBES dwar il-Bijodiversità u l-Pandemiji tad-29 ta' Ottubru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport tal-Workshop tal-IPBES dwar il-Bijodiversità u l-Pandemiji tad-29 ta' Ottubru 2020,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet tal-popli indiġeni, ippreżentat lill-Assemblea Ġenerali tan-NU fl-2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet tal-popli indiġeni, ippreżentat lill-Assemblea Ġenerali tan-NU fl-2016,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni 169 tal-1989 tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar il-popli indiġeni u tribali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni 169 tal-1989 tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar il-popli indiġeni u tribali,

| — | wara li kkunsidra l-5 Perspettiva Globali dwar il-Bijodiversità tas-Segretarjat tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika tal-15 ta' Settembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-5 Perspettiva Globali dwar il-Bijodiversità tas-Segretarjat tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika tal-15 ta' Settembru 2020,

| — | wara li kkunsidra s-Summit tan-NU dwar il-Bijodiversità tat-30 ta' Settembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-Summit tan-NU dwar il-Bijodiversità tat-30 ta' Settembru 2020,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Cancun dwar il-Promozzjoni tal-Pastoraliżmu Sostenibbli u l-Produzzjoni tal-Bhejjem għall-Konservazzjoni tal-Bijodiversità fil-Bwar u r-Artijiet tal-Merħliet tal-KDB COP 13 tal-14 ta' Diċembru 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Cancun dwar il-Promozzjoni tal-Pastoraliżmu Sostenibbli u l-Produzzjoni tal-Bhejjem għall-Konservazzjoni tal-Bijodiversità fil-Bwar u r-Artijiet tal-Merħliet tal-KDB COP 13 tal-14 ta' Diċembru 2016,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kumitat dwar is-Sigurtà Alimentari Dinjija (CFS) dwar is-Sigurtà Alimentari u n-Nutrizzjonali, ta' Lulju 2019, bit-titolu “Approċċi Agroekoloġiċi u approċċi innovattivi oħra għal agrikoltura sostenibbli u sistemi alimentari li jtejbu s-sigurtà tal-ikel u n-nutrizzjoni”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kumitat dwar is-Sigurtà Alimentari Dinjija (CFS) dwar is-Sigurtà Alimentari u n-Nutrizzjonali, ta' Lulju 2019, bit-titolu “Approċċi Agroekoloġiċi u approċċi innovattivi oħra għal agrikoltura sostenibbli u sistemi alimentari li jtejbu s-sigurtà tal-ikel u n-nutrizzjoni”,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-FAO dwar l-Istat tal-għarfien tal-bijodiversità tal-ħamrija – Status, sfidi u potenzjalitajiet, ippubblikat fl-2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-FAO dwar l-Istat tal-għarfien tal-bijodiversità tal-ħamrija – Status, sfidi u potenzjalitajiet, ippubblikat fl-2020,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta' Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu (CITES) u l-Konvenzjoni dwar il-Konservazzjoni tal-Ispeċi Migratorji tal-Annimali Selvaġġi (CMS), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta' Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu (CITES) u l-Konvenzjoni dwar il-Konservazzjoni tal-Ispeċi Migratorji tal-Annimali Selvaġġi (CMS),

| — | wara li kkunsidra l-analiżi globali tal-2020 tal-Front Line Defenders, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-analiżi globali tal-2020 tal-Front Line Defenders,

| — | wara li kkunsidra r-Razzjonalizzazzjoni tal-Indikaturi Ewropej tal-Bijodiversità (SEBI) 2020, maħruġa mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Razzjonalizzazzjoni tal-Indikaturi Ewropej tal-Bijodiversità (SEBI) 2020, maħruġa mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tad-9 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Lejn strateġija komprensiva mal-Afrika” (JOIN(2020)0004), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tad-9 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Lejn strateġija komprensiva mal-Afrika” (JOIN(2020)0004),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Frar 2021 bit-titolu “Insawru Ewropa reżiljenti għall-klima – L-Istrateġija l-ġdida tal-UE dwar l-Adattament għat-Tibdil fil-Klima” (COM(2021)0082), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Frar 2021 bit-titolu “Insawru Ewropa reżiljenti għall-klima – L-Istrateġija l-ġdida tal-UE dwar l-Adattament għat-Tibdil fil-Klima” (COM(2021)0082),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/396/UE tal-11 ta' Ġunju 2013 dwar prinċipji komuni għal mekkaniżmi ta' rimedju kollettiv ta' inġunzjoni u kumpensatorji fl-Istati Membri li jirrigwardaw il-ksur tad-drittijiet skont il-Liġi tal-Unjoni (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/396/UE tal-11 ta' Ġunju 2013 dwar prinċipji komuni għal mekkaniżmi ta' rimedju kollettiv ta' inġunzjoni u kumpensatorji fl-Istati Membri li jirrigwardaw il-ksur tad-drittijiet skont il-Liġi tal-Unjoni (1),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Lulju 2019 dwar it-tisħiħ tal-azzjoni tal-UE għall-protezzjoni u għar-restawr tal-foresti tad-dinja (COM(2019)0352) u l-konklużjonijiet sussegwenti tal-Kunsill, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Lulju 2019 dwar it-tisħiħ tal-azzjoni tal-UE għall-protezzjoni u għar-restawr tal-foresti tad-dinja (COM(2019)0352) u l-konklużjonijiet sussegwenti tal-Kunsill,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2017 dwar il-popli indiġeni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2017 dwar il-popli indiġeni,

| — | wara li kkunsidra l-Kunsens Ewropew ġdid għall-Iżvilupp tal-2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kunsens Ewropew ġdid għall-Iżvilupp tal-2017,

| — | wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-Infurzar tal-Liġi, il-Governanza u l-Kummerċ Forestali adottat f'Novembru 2003, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-Infurzar tal-Liġi, il-Governanza u l-Kummerċ Forestali adottat f'Novembru 2003,

| — | wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond dwar il-Kummerċ u l-Bijodiversità, ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Ġunju 2020 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond dwar il-Kummerċ u l-Bijodiversità, ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Ġunju 2020 (2),

| — | wara li kkunsidra r-rieżami ta' nofs it-terminu tal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rieżami ta' nofs it-terminu tal-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità (3),

| — | wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond bit-titolu “Ir-rabta bejn it-telfien tal-bijodiversità u t-tixrid dejjem akbar tal-mard żoonotiku”, ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Diċembru 2020 (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond bit-titolu “Ir-rabta bejn it-telfien tal-bijodiversità u t-tixrid dejjem akbar tal-mard żoonotiku”, ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Diċembru 2020 (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Lulju 2018 dwar il-ksur tad-drittijiet tal-popli indiġeni fid-dinja, inkluż il-ħtif tal-art (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Lulju 2018 dwar il-ksur tad-drittijiet tal-popli indiġeni fid-dinja, inkluż il-ħtif tal-art (5),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Il-popli indiġeni, l-industriji estrattivi u d-drittijiet tal-bniedem”, ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Settembru 2014 (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Il-popli indiġeni, l-industriji estrattivi u d-drittijiet tal-bniedem”, ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Settembru 2014 (6),

| — | wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond bit-titolu “L-isfidi għad-drittijiet ambjentali u tal-popli indiġeni fir-reġjun tal-Amażonja”, ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Ġunju 2020 (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond bit-titolu “L-isfidi għad-drittijiet ambjentali u tal-popli indiġeni fir-reġjun tal-Amażonja”, ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Esterni tiegħu f'Ġunju 2020 (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta' Ottubru 2020 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar qafas legali tal-UE biex titwaqqaf u titreġġa' lura d-deforestazzjoni globali li l-UE hija responsabbli għaliha (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta' Ottubru 2020 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar qafas legali tal-UE biex titwaqqaf u titreġġa' lura d-deforestazzjoni globali li l-UE hija responsabbli għaliha (8),

| — | wara li kkunsidra l-Patt Ekoloġiku Ewropew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Ekoloġiku Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp (A9-0258/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp (A9-0258/2021),

| A. | billi madwar 70 % tal-foqra tad-dinja jiddependu direttament fuq id-diversità bijoloġika għall-għajxien tagħhom; |
| --- | --- |

A.

billi madwar 70 % tal-foqra tad-dinja jiddependu direttament fuq id-diversità bijoloġika għall-għajxien tagħhom;

| B. | billi l-maġġoranza tat-telfien tal-bijodiversità jseħħ fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

B.

billi l-maġġoranza tat-telfien tal-bijodiversità jseħħ fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw;

| C. | billi l-bijodiversità għadha sors kritiku għall-iżvilupp tal-mediċini; |
| --- | --- |

C.

billi l-bijodiversità għadha sors kritiku għall-iżvilupp tal-mediċini;

| D. | billi l-aktar stima globali komprensiva tissuġġerixxi li s-servizzi tal-ekosistema jipprovdu benefiċċji ta' USD 125-140 triljun fis-sena, jiġifieri aktar minn darba u nofs id-daqs tal-PDG globali (9); |
| --- | --- |

D.

billi l-aktar stima globali komprensiva tissuġġerixxi li s-servizzi tal-ekosistema jipprovdu benefiċċji ta' USD 125-140 triljun fis-sena, jiġifieri aktar minn darba u nofs id-daqs tal-PDG globali (9);

| E. | billi l-bijodiversità hija affettwata kemm mit-tibdil fil-klima kif ukoll tagħti kontribut importanti għall-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima permezz tas-servizzi tal-ekosistemi li tappoġġa; |
| --- | --- |

E.

billi l-bijodiversità hija affettwata kemm mit-tibdil fil-klima kif ukoll tagħti kontribut importanti għall-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima permezz tas-servizzi tal-ekosistemi li tappoġġa;

| F. | billi l-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi huma previsti li jonqsu matul id-deċennji li ġejjin, filwaqt li l-provvista u d-domanda għal materjali derivati minn riżorsi naturali b'valur tas-suq attwali (ikel, għalf, injam u bijoenerġija) huma previsti li jiżdiedu; |
| --- | --- |

F.

billi l-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi huma previsti li jonqsu matul id-deċennji li ġejjin, filwaqt li l-provvista u d-domanda għal materjali derivati minn riżorsi naturali b'valur tas-suq attwali (ikel, għalf, injam u bijoenerġija) huma previsti li jiżdiedu;

| G. | billi pressjonijiet ewlenin fuq il-bijodiversità terrestri, tal-baħar u akkwatika oħra jinkludu t-telf u l-frammentazzjoni tal-ħabitats (partikolarment minħabba l-espansjoni u l-intensifikazzjoni agrikola), l-isfruttament żejjed tar-riżorsi naturali (eż. il-ħut), it-tniġġis, l-ispeċijiet aljeni invażivi u t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

G.

billi pressjonijiet ewlenin fuq il-bijodiversità terrestri, tal-baħar u akkwatika oħra jinkludu t-telf u l-frammentazzjoni tal-ħabitats (partikolarment minħabba l-espansjoni u l-intensifikazzjoni agrikola), l-isfruttament żejjed tar-riżorsi naturali (eż. il-ħut), it-tniġġis, l-ispeċijiet aljeni invażivi u t-tibdil fil-klima;

| H. | billi skont ir-rapport ta' valutazzjoni globali IPBES 2019 dwar il-bijodiversità u s-servizzi tal-ekosistema, il-biċċa l-kbira tal-Miri tal-Bijodiversità ta' Aichi għall-2020 ma ntlaħqux; |
| --- | --- |

H.

billi skont ir-rapport ta' valutazzjoni globali IPBES 2019 dwar il-bijodiversità u s-servizzi tal-ekosistema, il-biċċa l-kbira tal-Miri tal-Bijodiversità ta' Aichi għall-2020 ma ntlaħqux;

| I. | billi r-Rapport dwar ir-Riskji Globali tal-Forum Ekonomiku Dinji tal-2020 identifika r-riskji ambjentali bħala l-akbar riskji sistemiċi għall-ekonomija globali tagħna; |
| --- | --- |

I.

billi r-Rapport dwar ir-Riskji Globali tal-Forum Ekonomiku Dinji tal-2020 identifika r-riskji ambjentali bħala l-akbar riskji sistemiċi għall-ekonomija globali tagħna;

| J. | billi l-OECD tistma li l-flussi finanzjarji potenzjalment dannużi għall-bijodiversità (abbażi tal-fjuwils fossili u s-sussidji agrikoli) jammontaw għal USD 500 biljun fis-sena, daqs ordni ta' kobor għaxar darbiet ogħla mill-flussi finanzjarji globali għall-konservazzjoni tal-bijodiversità u l-użu sostenibbli, u billi l-ispejjeż tan-nuqqas ta' azzjoni fuq it-telfien tal-bijodiversità huma għoljin u huma mistennija li jiżdiedu (10); |
| --- | --- |

J.

billi l-OECD tistma li l-flussi finanzjarji potenzjalment dannużi għall-bijodiversità (abbażi tal-fjuwils fossili u s-sussidji agrikoli) jammontaw għal USD 500 biljun fis-sena, daqs ordni ta' kobor għaxar darbiet ogħla mill-flussi finanzjarji globali għall-konservazzjoni tal-bijodiversità u l-użu sostenibbli, u billi l-ispejjeż tan-nuqqas ta' azzjoni fuq it-telfien tal-bijodiversità huma għoljin u huma mistennija li jiżdiedu (10);

| K. | billi l-IPBES tirrapporta li l-użu ġdid tal-art, l-espansjoni agrikola u l-urbanizzazzjoni huma responsabbli għal aktar minn 30 % tal-avvenimenti ta' mard emerġenti; |
| --- | --- |

K.

billi l-IPBES tirrapporta li l-użu ġdid tal-art, l-espansjoni agrikola u l-urbanizzazzjoni huma responsabbli għal aktar minn 30 % tal-avvenimenti ta' mard emerġenti;

| L. | billi studji reċenti juru li bejn 1,65 u 1,87 biljun persuna indiġeni, komunitajiet lokali, u persuni ta' nisel Afrikan jgħixu f'żoni importanti ta' konservazzjoni tal-bijodiversità fid-dinja; billi sejba oħra turi li 56 % tan-nies li jgħixu f'żoni importanti ta' konservazzjoni tal-bijodiversità jinsabu f'pajjiżi bi dħul baxx u medju baxx; billi 9 % biss jgħixu f'pajjiżi bi dħul għoli; billi, skont l-Inizjattiva tad-Drittijiet u r-Riżorsi, dan il-fatt jissottolinja l-impatt sproporzjonat tal-konservazzjoni fuq in-Nofsinhar Globali; |
| --- | --- |

L.

billi studji reċenti juru li bejn 1,65 u 1,87 biljun persuna indiġeni, komunitajiet lokali, u persuni ta' nisel Afrikan jgħixu f'żoni importanti ta' konservazzjoni tal-bijodiversità fid-dinja; billi sejba oħra turi li 56 % tan-nies li jgħixu f'żoni importanti ta' konservazzjoni tal-bijodiversità jinsabu f'pajjiżi bi dħul baxx u medju baxx; billi 9 % biss jgħixu f'pajjiżi bi dħul għoli; billi, skont l-Inizjattiva tad-Drittijiet u r-Riżorsi, dan il-fatt jissottolinja l-impatt sproporzjonat tal-konservazzjoni fuq in-Nofsinhar Globali;

| M. | billi hemm evidenza xjentifika ta' rabta kumplessa bejn it-telfien tal-bijodiversità u r-riskju dejjem jikber ta' mard żoonotiku bħall-COVID-19; |
| --- | --- |

M.

billi hemm evidenza xjentifika ta' rabta kumplessa bejn it-telfien tal-bijodiversità u r-riskju dejjem jikber ta' mard żoonotiku bħall-COVID-19;

| N. | billi l-popli u l-komunitajiet indiġeni u lokali (IPLC) jiddependu ħafna fuq l-art, ir-riżorsi naturali u l-ekosistemi għall-ħtiġijiet bażiċi u l-għajxien tagħhom, filwaqt li jitqies il-fatt li l-livell baxx ta' għajxien tagħhom u l-esklużjoni mill-ħajja politika u ekonomika tagħhom jistgħu jimplikaw kunflitti kruċjali rigward l-użu ta' riżorsi naturali u drittijiet tal-art; |
| --- | --- |

N.

billi l-popli u l-komunitajiet indiġeni u lokali (IPLC) jiddependu ħafna fuq l-art, ir-riżorsi naturali u l-ekosistemi għall-ħtiġijiet bażiċi u l-għajxien tagħhom, filwaqt li jitqies il-fatt li l-livell baxx ta' għajxien tagħhom u l-esklużjoni mill-ħajja politika u ekonomika tagħhom jistgħu jimplikaw kunflitti kruċjali rigward l-użu ta' riżorsi naturali u drittijiet tal-art;

| O. | billi t-territorji indiġeni tradizzjonali jinkludu madwar 22 % tal-wiċċ tal-art tad-dinja, u jikkoinċidu ma' żoni li għandhom 80 % tal-bijodiversità tal-pjaneta; |
| --- | --- |

O.

billi t-territorji indiġeni tradizzjonali jinkludu madwar 22 % tal-wiċċ tal-art tad-dinja, u jikkoinċidu ma' żoni li għandhom 80 % tal-bijodiversità tal-pjaneta;

| P. | billi ż-żoni protetti għandhom il-potenzjal li jissalvagwardjaw il-bijodiversità għall-benefiċċju tal-umanità kollha, iżda, f'xi każijiet, ġew assoċjati wkoll ma' ksur tad-drittijiet tal-bniedem fuq skala kbira kontra l-IPLC; |
| --- | --- |

P.

billi ż-żoni protetti għandhom il-potenzjal li jissalvagwardjaw il-bijodiversità għall-benefiċċju tal-umanità kollha, iżda, f'xi każijiet, ġew assoċjati wkoll ma' ksur tad-drittijiet tal-bniedem fuq skala kbira kontra l-IPLC;

| Q. | billi l-popli indiġeni għadhom fost l-ifqar foqra, u billi waħda mid-diffikultajiet ewlenin li jiffaċċjaw il-popli indiġeni globalment hija li jiksbu rikonoxximent legali tas-sjieda kollettiva fuq l-artijiet tal-antenati tagħhom, speċjalment meta dawn ġew iddikjarati territorji protetti; |
| --- | --- |

Q.

billi l-popli indiġeni għadhom fost l-ifqar foqra, u billi waħda mid-diffikultajiet ewlenin li jiffaċċjaw il-popli indiġeni globalment hija li jiksbu rikonoxximent legali tas-sjieda kollettiva fuq l-artijiet tal-antenati tagħhom, speċjalment meta dawn ġew iddikjarati territorji protetti;

| R. | billi huwa stmat li 50 % taż-żoni protetti madwar id-dinja ġew stabbiliti f'artijiet tradizzjonalment okkupati u użati mill-popli indiġeni, u li dan il-proporzjon huwa l-ogħla fl-Ameriki, fejn jista' jaqbeż id-90 % fl-Amerika Ċentrali; |
| --- | --- |

R.

billi huwa stmat li 50 % taż-żoni protetti madwar id-dinja ġew stabbiliti f'artijiet tradizzjonalment okkupati u użati mill-popli indiġeni, u li dan il-proporzjon huwa l-ogħla fl-Ameriki, fejn jista' jaqbeż id-90 % fl-Amerika Ċentrali;

| S. | billi n-nuqqas ta' rikonoxximent għad-drittijiet tal-art konswetudinarji tal-popli u l-komunitajiet indiġeni jiġġenera riskji ta' ħtif tal-art, u b'hekk jipperikola l-għajxien u l-kapaċità tagħhom li jindirizzaw it-tibdil fil-klima jew it-telfien tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

S.

billi n-nuqqas ta' rikonoxximent għad-drittijiet tal-art konswetudinarji tal-popli u l-komunitajiet indiġeni jiġġenera riskji ta' ħtif tal-art, u b'hekk jipperikola l-għajxien u l-kapaċità tagħhom li jindirizzaw it-tibdil fil-klima jew it-telfien tal-bijodiversità;

| T. | billi r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-popli indiġeni identifika l-industriji estrattivi bħala s-sors ewlieni ta' kunflitt u vjolenza fit-territorji tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

T.

billi r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-popli indiġeni identifika l-industriji estrattivi bħala s-sors ewlieni ta' kunflitt u vjolenza fit-territorji tal-popli indiġeni;

| U. | billi skont l-Analiżi Globali tal-2020 tal-Front Line Defenders, mill-inqas 331 difensur tad-drittijiet tal-bniedem inqatlu fl-2020, li minnhom 69 % kienu difensuri ambjentali u 26 % ħadmu speċifikament fuq id-drittijiet tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

U.

billi skont l-Analiżi Globali tal-2020 tal-Front Line Defenders, mill-inqas 331 difensur tad-drittijiet tal-bniedem inqatlu fl-2020, li minnhom 69 % kienu difensuri ambjentali u 26 % ħadmu speċifikament fuq id-drittijiet tal-popli indiġeni;

| V. | billi l-UE għandha l-għan li tinsisti għal mira ta' mill-inqas 30 % ta' protezzjoni tal-bijodiversità skont il-KDB; |
| --- | --- |

V.

billi l-UE għandha l-għan li tinsisti għal mira ta' mill-inqas 30 % ta' protezzjoni tal-bijodiversità skont il-KDB;

| W. | billi corpus ta' riċerka dejjem akbar jindika li l-IPLC għandhom għarfien kruċjali u rwol vitali fil-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-konservazzjoni tal-bijodiversità, kif ukoll biex itejbu l-għajxien rurali u jsaħħu r-reżiljenza tal-popolazzjonijiet u l-komunitajiet lokali; billi l-miri tal-bijodiversità globali ma jistgħux jintlaħqu mingħajr ir-rikonoxximent u r-rispett tad-drittijiet tal-IPLC; |
| --- | --- |

W.

billi corpus ta' riċerka dejjem akbar jindika li l-IPLC għandhom għarfien kruċjali u rwol vitali fil-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-konservazzjoni tal-bijodiversità, kif ukoll biex itejbu l-għajxien rurali u jsaħħu r-reżiljenza tal-popolazzjonijiet u l-komunitajiet lokali; billi l-miri tal-bijodiversità globali ma jistgħux jintlaħqu mingħajr ir-rikonoxximent u r-rispett tad-drittijiet tal-IPLC;

| X. | billi l-UE ressqet impenji u miri ekoloġiċi b'saħħithom permezz tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, madankollu l-impronta ekoloġika totali tal-UE għadha għolja, li għandu konsegwenzi negattivi għall-ambjent fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għandha l-għan li tikseb sitwazzjoni li fiha l-ekosistemi kollha tad-dinja jkunu ġew restawrati, reżiljenti u protetti b'mod adegwat sal-2050, f'konformità mal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, u tesprimi impenn favur l-objettiv li ttemm l-estinzjoni tal-ispeċijiet ikkawżata mill-bniedem sal-2050, iggwidata minn responsabbiltà interġenerazzjonali u mill-prinċipju tal-ugwaljanza, inkluż ir-rispett għad-drittijiet, u l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-IPLC; billi l-istrateġija tal-UE u tal-Istati Membri tagħha b'appoġġ għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandha tkun imfassla biex tantiċipa l-effetti tat-tibdil fil-klima u t-telfien tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

X.

billi l-UE ressqet impenji u miri ekoloġiċi b'saħħithom permezz tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, madankollu l-impronta ekoloġika totali tal-UE għadha għolja, li għandu konsegwenzi negattivi għall-ambjent fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għandha l-għan li tikseb sitwazzjoni li fiha l-ekosistemi kollha tad-dinja jkunu ġew restawrati, reżiljenti u protetti b'mod adegwat sal-2050, f'konformità mal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, u tesprimi impenn favur l-objettiv li ttemm l-estinzjoni tal-ispeċijiet ikkawżata mill-bniedem sal-2050, iggwidata minn responsabbiltà interġenerazzjonali u mill-prinċipju tal-ugwaljanza, inkluż ir-rispett għad-drittijiet, u l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-IPLC; billi l-istrateġija tal-UE u tal-Istati Membri tagħha b'appoġġ għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandha tkun imfassla biex tantiċipa l-effetti tat-tibdil fil-klima u t-telfien tal-bijodiversità;

| Y. | billi l-bijodiversità hija kruċjali għas-sigurtà tal-ikel, il-benessri tal-bniedem u l-iżvilupp madwar id-dinja; billi l-benefiċċji li l-bnedmin jiksbu mill-ekosistemi jinkludu, fost affarijiet oħra, il-purifikazzjoni tal-ilma u l-arja, il-kontroll tal-pesti u l-mard, id-dakkir tal-għelejjel, il-fertilità tal-ħamrija, id-diversità ġenetika, il-proviżjonament tal-ilma ħelu, il-protezzjoni kontra l-għargħar, is-sekwestru tal-karbonju u r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima; billi l-foresti hemm aktar minn 75 % tal-bijodiversità terrestri tad-dinja u aktar minn 25 % tal-popolazzjoni dinjija tiddependi fuq ir-riżorsi tal-foresti għall-għajxien tagħha; billi l-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat l-oqsma ta' inugwaljanzi fis-sistemi agroalimentari u l-ħtieġa li l-produzzjoni tal-azjendi agrikoli żgħar tiġi adattata u titjieb b'mod sostenibbli fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, it-trasformazzjoni ta' sistemi agroalimentari u l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-agrikoltura lejn is-sostenibbiltà tal-klima; |
| --- | --- |

Y.

billi l-bijodiversità hija kruċjali għas-sigurtà tal-ikel, il-benessri tal-bniedem u l-iżvilupp madwar id-dinja; billi l-benefiċċji li l-bnedmin jiksbu mill-ekosistemi jinkludu, fost affarijiet oħra, il-purifikazzjoni tal-ilma u l-arja, il-kontroll tal-pesti u l-mard, id-dakkir tal-għelejjel, il-fertilità tal-ħamrija, id-diversità ġenetika, il-proviżjonament tal-ilma ħelu, il-protezzjoni kontra l-għargħar, is-sekwestru tal-karbonju u r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima; billi l-foresti hemm aktar minn 75 % tal-bijodiversità terrestri tad-dinja u aktar minn 25 % tal-popolazzjoni dinjija tiddependi fuq ir-riżorsi tal-foresti għall-għajxien tagħha; billi l-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat l-oqsma ta' inugwaljanzi fis-sistemi agroalimentari u l-ħtieġa li l-produzzjoni tal-azjendi agrikoli żgħar tiġi adattata u titjieb b'mod sostenibbli fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, it-trasformazzjoni ta' sistemi agroalimentari u l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-agrikoltura lejn is-sostenibbiltà tal-klima;

| Z. | billi r-rapport speċjali tal-IPCC dwar it-tibdil fil-klima u l-art tat-8 ta' Awwissu 2019 juri li l-popli indiġeni għandhom rekord twil ta' adattament għall-varjabbiltà klimatika, abbażi tal-għarfien tradizzjonali tagħhom, li jsaħħaħ ir-reżiljenza tagħhom; |
| --- | --- |

Z.

billi r-rapport speċjali tal-IPCC dwar it-tibdil fil-klima u l-art tat-8 ta' Awwissu 2019 juri li l-popli indiġeni għandhom rekord twil ta' adattament għall-varjabbiltà klimatika, abbażi tal-għarfien tradizzjonali tagħhom, li jsaħħaħ ir-reżiljenza tagħhom;

| AA. | billi r-rapport speċjali tal-IPCC dwar l-oċeani u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel tal-24 ta' Settembru 2019, bl-istess mod jipprovdi evidenza tal-benefiċċji tal-kombinazzjoni tal-għarfien xjentifiku ma' dak lokali u indiġenu biex tiġi żgurata r-reżiljenza; |
| --- | --- |

AA.

billi r-rapport speċjali tal-IPCC dwar l-oċeani u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel tal-24 ta' Settembru 2019, bl-istess mod jipprovdi evidenza tal-benefiċċji tal-kombinazzjoni tal-għarfien xjentifiku ma' dak lokali u indiġenu biex tiġi żgurata r-reżiljenza;

| AB. | billi l-Artikolu 8(j) tal-KDB jimpenja lill-Istati partijiet biex jirrispettaw u jżommu l-għarfien, l-innovazzjonijiet u l-prattiki tal-komunitajiet indiġeni u lokali, li huma rilevanti għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika; billi l-KDB, madankollu, tonqos milli tinkludi rikonoxximent espliċitu tad-drittijiet tal-bniedem tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

AB.

billi l-Artikolu 8(j) tal-KDB jimpenja lill-Istati partijiet biex jirrispettaw u jżommu l-għarfien, l-innovazzjonijiet u l-prattiki tal-komunitajiet indiġeni u lokali, li huma rilevanti għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika; billi l-KDB, madankollu, tonqos milli tinkludi rikonoxximent espliċitu tad-drittijiet tal-bniedem tal-popli indiġeni;

| AC. | billi l-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-NU (FAO) tistma li madwar 75 % tad-diversità ġenetika tal-pjanti ntilfet madwar id-dinja, filwaqt li 75 % tal-ikel dinji issa huwa ġġenerat biss minn tnax-il speċi ta' pjanti u minn ħames speċijiet ta' annimali, li joħloq riskju serju għas-sigurtà globali tal-ikel; |
| --- | --- |

AC.

billi l-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-NU (FAO) tistma li madwar 75 % tad-diversità ġenetika tal-pjanti ntilfet madwar id-dinja, filwaqt li 75 % tal-ikel dinji issa huwa ġġenerat biss minn tnax-il speċi ta' pjanti u minn ħames speċijiet ta' annimali, li joħloq riskju serju għas-sigurtà globali tal-ikel;

| AD. | billi t-telf tad-diversità ġenetika, speċjalment is-sostituzzjoni ta' razez lokali u adattati tajjeb, iżid il-vulnerabbiltà għall-pesti, il-mard u t-tibdil ambjentali, inkluż it-tibdil fil-klima; billi l-globalizzazzjoni tas-suq tal-agrikoltura xprunat it-tisħiħ ta' din l-erożjoni tal-bijodiversità agrikola, li jfisser inqas kapaċità ta' innovazzjoni u adattament għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

AD.

billi t-telf tad-diversità ġenetika, speċjalment is-sostituzzjoni ta' razez lokali u adattati tajjeb, iżid il-vulnerabbiltà għall-pesti, il-mard u t-tibdil ambjentali, inkluż it-tibdil fil-klima; billi l-globalizzazzjoni tas-suq tal-agrikoltura xprunat it-tisħiħ ta' din l-erożjoni tal-bijodiversità agrikola, li jfisser inqas kapaċità ta' innovazzjoni u adattament għat-tibdil fil-klima;

| AE. | billi huwa stmat li globalment, 30 % tat-theddid għall-ispeċijiet huwa dovut għall-kummerċ internazzjonali; |
| --- | --- |

AE.

billi huwa stmat li globalment, 30 % tat-theddid għall-ispeċijiet huwa dovut għall-kummerċ internazzjonali;

| AF. | billi l-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi u l-kummerċ illegali fl-injam u l-materja prima jistgħu jaċċelleraw id-degradazzjoni u l-qerda tal-bijodiversità f'pajjiżi b'istituzzjonijiet u regolamenti ambjentali dgħajfa; |
| --- | --- |

AF.

billi l-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi u l-kummerċ illegali fl-injam u l-materja prima jistgħu jaċċelleraw id-degradazzjoni u l-qerda tal-bijodiversità f'pajjiżi b'istituzzjonijiet u regolamenti ambjentali dgħajfa;

| AG. | billi l-oċeani huma ġibjuni enormi ta' bijodiversità u r-regolaturi primarji tal-klima globali; billi l-konservazzjoni tagħhom hija kruċjali għall-iżvilupp sostenibbli u għall-qerda tal-faqar, filwaqt li tipprovdi għajxien sostenibbli u sigurtà tal-ikel għal biljuni ta' nies; billi t-tniġġis tal-ekosistemi tal-baħar mill-plastik huwa problema globali kif ukoll lokali, b'konsegwenzi potenzjalment severi għall-organiżmi selvaġġi, l-attivitajiet ekonomiċi u s-saħħa tal-bniedem fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi l-iskala ta' dan it-tniġġis ġiet sottovalutata ħafna u għad hemm lakuni fl-għarfien, b'mod partikolari dwar l-impatti fuq l-artijiet u l-komunitajiet kostali; billi skont ir-rapport reċenti tal-Programm Ambjentali tan-NU “Neglected: Environmental Justice Impacts of Marine Litter and Plastic Pollution (L-impatti tal-Ġustizzja Ambjentali tal-Iskart tal-Baħar u t-Tniġġis tal-Plastik)”, dan l-iskart u t-tniġġis jimpattaw b'mod sproporzjonat lill-persuni vulnerabbli, jheddu t-tgawdija sħiħa u effettiva tad-drittijiet tal-bniedem u joħolqu ostakli sostanzjali għall-kisba tal-SDGs; |
| --- | --- |

AG.

billi l-oċeani huma ġibjuni enormi ta' bijodiversità u r-regolaturi primarji tal-klima globali; billi l-konservazzjoni tagħhom hija kruċjali għall-iżvilupp sostenibbli u għall-qerda tal-faqar, filwaqt li tipprovdi għajxien sostenibbli u sigurtà tal-ikel għal biljuni ta' nies; billi t-tniġġis tal-ekosistemi tal-baħar mill-plastik huwa problema globali kif ukoll lokali, b'konsegwenzi potenzjalment severi għall-organiżmi selvaġġi, l-attivitajiet ekonomiċi u s-saħħa tal-bniedem fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; billi l-iskala ta' dan it-tniġġis ġiet sottovalutata ħafna u għad hemm lakuni fl-għarfien, b'mod partikolari dwar l-impatti fuq l-artijiet u l-komunitajiet kostali; billi skont ir-rapport reċenti tal-Programm Ambjentali tan-NU “Neglected: Environmental Justice Impacts of Marine Litter and Plastic Pollution (L-impatti tal-Ġustizzja Ambjentali tal-Iskart tal-Baħar u t-Tniġġis tal-Plastik)”, dan l-iskart u t-tniġġis jimpattaw b'mod sproporzjonat lill-persuni vulnerabbli, jheddu t-tgawdija sħiħa u effettiva tad-drittijiet tal-bniedem u joħolqu ostakli sostanzjali għall-kisba tal-SDGs;

| AH. | billi l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità hija impenjata favur il-kondiviżjoni ġusta u ekwa tal-benefiċċji mill-użu ta' riżorsi ġenetiċi marbuta mal-bijodiversità u għat-trawwim ta' qafas ta' abilitazzjoni, bl-użu tal-għodod ta' riċerka, l-innovazzjoni u t-teknoloġija; |
| --- | --- |

AH.

billi l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità hija impenjata favur il-kondiviżjoni ġusta u ekwa tal-benefiċċji mill-użu ta' riżorsi ġenetiċi marbuta mal-bijodiversità u għat-trawwim ta' qafas ta' abilitazzjoni, bl-użu tal-għodod ta' riċerka, l-innovazzjoni u t-teknoloġija;

| AI. | billi r-reati ambjentali, li l-valur tagħhom ġie stmat mill-Programm Ambjentali tan-NU u mill-Interpol, li huma kważi d-doppju tal-baġit tal-għajnuna globali, jaċċelleraw it-telfien tal-bijodiversità u t-tibdil fil-klima, b'mod partikolari permezz ta' delitti tal-forestrija; |
| --- | --- |

AI.

billi r-reati ambjentali, li l-valur tagħhom ġie stmat mill-Programm Ambjentali tan-NU u mill-Interpol, li huma kważi d-doppju tal-baġit tal-għajnuna globali, jaċċelleraw it-telfien tal-bijodiversità u t-tibdil fil-klima, b'mod partikolari permezz ta' delitti tal-forestrija;

| AJ. | billi hemm trikkib bejn hotspots tal-bijodiversità u żoni li jbatu mill-faqar, peress li l-biċċa l-kbira tal-hotspots ta' konservazzjoni jinsabu f'pajjiżi bi prevalenza għolja ta' faqar u nuqqas ta' sigurtà tal-ikel; |
| --- | --- |

AJ.

billi hemm trikkib bejn hotspots tal-bijodiversità u żoni li jbatu mill-faqar, peress li l-biċċa l-kbira tal-hotspots ta' konservazzjoni jinsabu f'pajjiżi bi prevalenza għolja ta' faqar u nuqqas ta' sigurtà tal-ikel;

| AK. | billi r-Repubblika tal-Maldivi, fid-dikjarazzjoni tagħha tat-3 ta' Diċembru 2019, talbet li l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali jiġi emendat bil-għan li jiġu rikonoxxuti atti kriminali li jammontaw għal ekoċidju; |
| --- | --- |

AK.

billi r-Repubblika tal-Maldivi, fid-dikjarazzjoni tagħha tat-3 ta' Diċembru 2019, talbet li l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali jiġi emendat bil-għan li jiġu rikonoxxuti atti kriminali li jammontaw għal ekoċidju;

| AL. | billi l-IPBES tirrapporta li l-kummerċ legali internazzjonali tal-organiżmi selvaġġi żdied b'500 % fil-valur mill-2005, u 2 000 % mit-tmenijijet 'l hawn (11); |
| --- | --- |

AL.

billi l-IPBES tirrapporta li l-kummerċ legali internazzjonali tal-organiżmi selvaġġi żdied b'500 % fil-valur mill-2005, u 2 000 % mit-tmenijijet 'l hawn (11);

| AM. | billi l-UE hija waħda mill-akbar importaturi ta' organiżmi selvaġġi u prodotti relatati mal-organiżmi selvaġġi madwar id-dinja; |
| --- | --- |

AM.

billi l-UE hija waħda mill-akbar importaturi ta' organiżmi selvaġġi u prodotti relatati mal-organiżmi selvaġġi madwar id-dinja;

| AN. | billi t-traffikar globali tal-organiżmi selvaġġi huwa wieħed mill-aktar forom profittabbli ta' attività kriminali transfruntiera organizzata; |
| --- | --- |

AN.

billi t-traffikar globali tal-organiżmi selvaġġi huwa wieħed mill-aktar forom profittabbli ta' attività kriminali transfruntiera organizzata;

| AO. | billi f'xenarju li jinżamm l-istatus quo, it-tibdil fil-klima huwa mistenni li jnaqqas il-bijomassa tal-ħut b'bejn it-30 % u l-40 % f'xi reġjuni tropikali sal-2100 u għandu impatt qawwi fuq il-bijodiversità tal-baħar; billi l-pajjiżi f'dawn iż-żoni jiddependu ħafna mis-sajd, iżda ma għandhomx ir-riżorsi soċjali u finanzjarji biex jadattaw u jħejju għall-futur; |
| --- | --- |

AO.

billi f'xenarju li jinżamm l-istatus quo, it-tibdil fil-klima huwa mistenni li jnaqqas il-bijomassa tal-ħut b'bejn it-30 % u l-40 % f'xi reġjuni tropikali sal-2100 u għandu impatt qawwi fuq il-bijodiversità tal-baħar; billi l-pajjiżi f'dawn iż-żoni jiddependu ħafna mis-sajd, iżda ma għandhomx ir-riżorsi soċjali u finanzjarji biex jadattaw u jħejju għall-futur;

| AP. | billi l-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura tippromwovi t-trasformazzjoni ta' mill-inqas 30 % tal-ħabitats tal-baħar kollha sal-2020 f'network ta' żoni tal-baħar protetti bi protezzjoni għolja ħafna; |
| --- | --- |

AP.

billi l-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura tippromwovi t-trasformazzjoni ta' mill-inqas 30 % tal-ħabitats tal-baħar kollha sal-2020 f'network ta' żoni tal-baħar protetti bi protezzjoni għolja ħafna;

| AQ. | billi s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU) jhedded is-sostenibbiltà tar-riżorsi tal-baħar globali billi jikkontribwixxi għall-isfruttament żejjed tagħhom; |
| --- | --- |

AQ.

billi s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU) jhedded is-sostenibbiltà tar-riżorsi tal-baħar globali billi jikkontribwixxi għall-isfruttament żejjed tagħhom;

| 1. | Jinsab allarmat dwar il-fatt li t-telfien tal-bijodiversità u tas-servizzi tal-ekosistema qed jimmina l-progress f'madwar 80 % tal-miri vvalutati għall-SDGs tan-NU; jistieden lill-UE tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas l-impronta tal-bijodiversità tagħha madwar id-dinja u tagħmilha konformi mal-limiti planetarji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jirrimarka li kważi nofs il-popolazzjoni umana tiddependi direttament fuq ir-riżorsi naturali għall-għajxien tagħha, u ħafna mill-aktar persuni vulnerabbli u foqra jiddependu direttament fuq il-bijodiversità biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom ta' sussistenza ta' kuljum; jisħaq, għalhekk, li t-telfien tal-bijodiversità jirriskja li jaċċentwa l-inugwaljanza u l-marġinalizzazzjoni tal-aktar persuni vulnerabbli, billi jnaqqas l-aċċess tagħhom għal ħajja b'saħħitha u billi jnaqqas il-libertà tal-għażla u l-azzjonijiet tagħhom; ifakkar li l-bijodiversità hija mhedda mit-tibdil fil-klima, li jaggrava l-vulnerabbiltà ta' dawn il-popli u jdgħajjef id-drittijiet fundamentali u d-dinjità tagħhom; huwa tal-fehma li l-pajjiżi li qed jiżviluppaw iridu jiġu appoġġati biex jiżviluppaw u jimplimentaw politiki effettivi ta' mitigazzjoni u adattament għall-klima; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jistieden lill-UE tindirizza b'mod komprensiv il-kawżi ewlenin tat-telfien tal-bijodiversità u tintegra l-obbligi dwar il-konservazzjoni, l-użu sostenibbli tar-riżorsi u r-restawr tal-ekosistemi fil-politika u s-sħubijiet esterni tagħha għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp, f'konformità mal-prinċipju tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp sabiex titnaqqas il-pressjoni fuq il-bijodiversità madwar id-dinja; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ifakkar li l-iżvilupp sostenibbli jeħtieġ li jintlaħaq bilanċ tajjeb bejn id-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali; ifakkar ukoll li l-konservazzjoni, l-użu sostenibbli u r-restawr tal-bijodiversità huma vitali biex jinkisbu ħafna objettivi tal-politika tal-iżvilupp, inklużi s-saħħa tal-bniedem, il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih, it-twissija bikrija, it-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri, is-sigurtà tal-ilma, l-ikel u n-nutrizzjoni, l-iżvilupp rurali u l-ħolqien tal-impjiegi, l-użu sostenibbli tal-foresti, l-ekosistemi agrikoli u l-ħolqien jew il-preservazzjoni ta' sistemi tal-ikel reżiljenti; ifakkar li l-effetti ta' ħsara tad-degradazzjoni tal-ekosistemi qed jiġu mġarrba b'mod sproporzjonat mill-foqra, b'mod partikolari n-nisa u ż-żgħażagħ, kif ukoll minn popli indiġeni u komunitajiet oħra li jiddependu mir-riżorsi naturali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jenfasizza li l-UE hija responsabbli wkoll għall-konservazzjoni tal-bijodiversità globali u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika; jisħaq fuq il-fatt li l-objettivi u l-miri tal-bijodiversità tal-UE għandhom jibnu fuq għarfien xjentifiku sod u jiġu integrati bis-sħiħ fl-azzjoni esterna tal-UE, b'mod partikolari fl-ambitu ta' strateġiji u ftehimiet ta' sħubija, inklużi ftehimiet dwar is-sajd ma' pajjiżi li qed jiżviluppaw; jinsisti li l-isforzi ta' preservazzjoni u restawr f'pajjiżi bħal dawn, b'mod partikolari fil-livell reġjonali, għandhom jiġu intensifikati; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Ifakkar fir-responsabbiltà tal-UE u tal-pajjiżi terzi żviluppati għat-telfien tal-bijodiversità fil-livell globali; jistieden lill-UE żżid l-appoġġ finanzjarju u tekniku lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw madwar id-dinja biex jintlaħqu l-miri globali l-ġodda, tiġi miġġielda l-kriminalità ambjentali u jiġu indirizzati l-kawżi tat-telfien tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jenfasizza d-dmir tal-istati li jipproteġu u jimmaniġġjaw b'mod sostenibbli l-ekosistemi naturali u rikki fil-bijodiversità u jissalvagwardjaw id-drittijiet tal-bniedem u tal-art tal-IPLC u persuni ta' nisel Afrikan li jiddependu fuq dawn l-ekosistemi għas-sopravivenza tagħhom; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jżidu r-rikonoxximent tad-dritt għal ambjent sikur, nadif, b'saħħtu u sostenibbli mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, jappoġġaw ir-rikonoxximent globali ta' dan id-dritt bħala dritt tal-bniedem u jappoġġaw l-inkorporazzjoni tal-protezzjoni komprensiva u d-difiża tan-natura, il-bijodiversità u l-ekosistemi bħala bażi għall-ħajja, filwaqt li jirrikonoxxu l-interdipendenza u d-dritt tal-persuni kollha, inklużi l-ġenerazzjonijiet futuri, għan-natura, b'mod partikolari billi jinfurzaw standards stretti dwar it-trasparenza, il-parteċipazzjoni pubblika u l-aċċess għall-ġustizzja skont il-Konvenzjoni ta' Aarhus u d-dritt internazzjonali; f'dan il-kuntest, u minħabba li l-aktar ħsara serja lill-ekosistemi ssir fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, iqis li jeħtieġ li jiġu miġġielda l-forom kollha ta' ħsara ambjentali lill-ekosistemi, inkluż fil-pajjiżi terzi kollha li l-UE tikkoopera magħhom, u f'ambjenti li fuqhom jiddependu l-foqra tad-dinja, u li jiġu eżaminati, fejn xieraq, ir-rilevanza u l-interess fl-għoti tad-drittijiet għan-natura; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinsab imħasseb ħafna dwar id-distakk kbir fid-data, l-indikaturi u l-finanzjament meħtieġa biex jitwaqqaf it-telfien tal-bijodiversità, u l-inkonsistenzi fir-rappurtar u t-traċċar tal-finanzjament tal-bijodiversità; ifakkar li l-istabbiliment ta' miri u indikaturi speċifiċi, li jistgħu jitkejlu u kwantitattivi għall-qafas ta' wara l-2020 huwa essenzjali biex titjieb il-kapaċità tal-monitoraġġ tal-progress; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jilqa' l-inizjattiva Afrikana dwar il-“Ħajt il-Kbir l-Aħdar” u jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa dan il-proġett; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex jeskalaw l-isforzi tagħhom biex jivvalutaw u jivvalorizzaw aħjar il-bijodiversità u s-servizzi tal-ekosistema u jintegraw dawn il-valuri fit-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jilqa' l-fatt li l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) -Ewropa Globali se jikkontribwixxi għall-mira globali għall-bijodiversità tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP); jissottolinja l-ippjanar, l-iskrutinju u l-monitoraġġ tal-NDICI-Ewropa Globali huma essenzjali biex jintlaħqu l-għanijiet globali tal-bijodiversità tal-UE; ifakkar li l-NDICI-Ewropa Globali għandu jikkontribwixxi għall-ambizzjoni li jiġi pprovdut 7,5 % tal-infiq annwali taħt il-QFP għall-objettivi tal-bijodiversità fis-sena 2024 u 10 % tal-infiq annwali skont il-QFP għall-objettivi tal-bijodiversità mill-2026 'il quddiem; jitlob li jiġi applikat b'mod effettiv il-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti” fl-infiq kollu u fil-programmi kollha tal-UE; jitlob li jissaħħaħ il-qafas ta' rappurtar u monitoraġġ tal-politika esterna tal-UE dwar il-bijodiversità, fost l-oħrajn permezz ta' dispożizzjonijiet dettaljati dwar l-objettivi u l-indikaturi tal-bijodiversità; jitlob, b'mod aktar ġenerali, li l-UE u l-Istati Membri tagħha jippromwovu r-riċerka u l-innovazzjoni dwar il-konservazzjoni u l-protezzjoni tal-bijodiversità, u soluzzjonijiet agroekoloġiċi għat-twassil ta' benefiċċji ewlenin għall-iżvilupp, u b'hekk jgħinu fl-implimentazzjoni tal-SDGs; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jiddispjaċih għall-fatt li l-baġit estern tal-UE għall-appoġġ tal-politika esterna dwar il-bijodiversità għadu konsiderevolment baxx meta mqabbel ma' dak allokat għall-politiki dwar it-tibdil fil-klima; jappella għal żieda effettiva fil-fondi għall-protezzjoni tal-bijodiversità, f'konformità mal-ftehim dwar il-QFP, u għal assistenza teknika għall-iżvilupp ta' aktar għodod ta' mobilizzazzjoni tar-riżorsi sabiex tingħata reazzjoni għall-impenji globali dwar il-bijodiversità; jisħaq li jeħtieġ jiġu traċċati, irrappurtati u eliminati gradwalment is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent, u li dawn jiġu diretti lejn attivitajiet li jiffavorixxu l-bijodiversità, f'konformità mal-Aġenda 2030 u l-Konvenzjonijiet u l-obbligi internazzjonali rilevanti; jitlob li parti sinifikanti mill-assistenza uffiċjali għall-iżvilupp tal-UE ddedikata għall-azzjoni klimatika tiġi diretta lejn l-appoġġ tal-kobenefiċċji tal-konservazzjoni tal-bijodiversità fil-mitigazzjoni u l-adattament tal-klima; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jappella lill-UE tgħaddi liġi obbligatorja dwar id-diliġenza dovuta biex il-kumpaniji u l-finanzjaturi tagħhom isiru direttament responsabbli biex jiżguraw li l-importazzjonijiet tagħhom ma jkunux implikati f'abbużi tad-drittijiet tal-bniedem, bħall-ħtif tal-art u d-degradazzjoni ambjentali (inklużi d-deforestazzjoni u t-telfien tal-bijodiversità); b'mod aktar ġenerali, jistieden lill-UE tirrikjedi li n-negozji u l-istituzzjonijiet finanzjarji jżidu l-impenn tagħhom favur il-bijodiversità, pereżempju permezz ta' dispożizzjonijiet robusti u obbligatorji dwar il-valutazzjoni tal-impatt, il-ġestjoni tar-riskju, l-iżvelar u r-rekwiżiti ta' rappurtar estern; jistieden lill-OECD tiżviluppa sett ta' azzjonijiet prattiċi dwar id-diliġenza dovuta u l-bijodiversità biex tappoġġa l-isforzi min-negozji; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li tiżviluppa proposta leġiżlattiva dwar id-diliġenza dovuta obbligatorja għall-kumpaniji dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-ambjent fil-ktajjen tal-provvista tagħhom; jirrakkomanda li din il-proposta leġiżlattiva għandha tappoġġa u tiffaċilita l-iżvilupp ta' metodoloġiji komuni għall-kejl tal-impatt għall-impatti ambjentali u tat-tibdil fil-klima; jisħaq fuq l-importanza ta' konsultazzjoni effettiva, sinifikanti u infurmata mal-partijiet ikkonċernati kollha affettwati jew potenzjalment affettwati, bħad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u tal-ambjent, is-soċjetà ċivili, it-trejdjunjins u l-IPLC; jiddispjaċih għan-nuqqasijiet serji fl-implimentazzjoni tal-Qafas tan-NU “Protezzjoni, Rispett, Rimedju” u l-Prinċipji Gwida dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem, kemm fir-rigward tad-drittijiet tal-popli indiġeni kif ukoll id-drittijiet tal-art; jitlob għal darb'oħra lill-UE timpenja ruħha b'mod kostruttiv fil-ħidma tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar strument internazzjonali legalment vinkolanti biex tirregola, fil-liġi internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, l-attivitajiet ta' korporazzjonijiet transnazzjonali u intrapriżi kummerċjali oħra, li għandhom jinkludu standards speċifiċi għall-protezzjoni tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Itenni t-talba tiegħu li l-Kummissjoni tippreżenta b'mod urġenti proposta għal qafas legali tal-UE biex jitwaqqfu u jitreġgħu lura d-deforestazzjoni globali u d-degradazzjoni tal-foresti mmexxija mill-UE, li jimponi fuq il-kumpaniji rekwiżit li jwettqu diliġenza dovuta sabiex jiġi żgurat li l-prodotti mqiegħda fis-suq tal-UE ma jkunux assoċjati mad-deforestazzjoni, il-konverżjoni tal-ekosistemi naturali u l-ksur tad-drittijiet tal-IPLC; |
| --- | --- |

16.

Il-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp

| 17. | Ifakkar li l-effettività tal-politika esterna tal-UE dwar il-bijodiversità tiddependi fuq il-koerenza tal-politika bejn il-bijodiversità u politiki esterni ewlenin oħra tal-UE, bħall-ftehimiet kummerċjali u ta' investiment; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jinnota li r-rapport ta' valutazzjoni globali tal-IPBES tal-2019 dwar il-Bijodiversità u s-Servizzi Ekosistemiċi juri l-limiti tal-approċċ tal-protezzjoni tal-bijodiversità permezz tal-firxa spazjali taż-żoni protetti terrestri u tal-baħar, li jirrappreżentaw uħud mill-ftit Miri tal-Bijodiversità ta' Aichi li ntlaħqu b'mod parzjali; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jenfasizza l-fatt li l-bijodiversità tinsab fiċ-ċentru ta' ħafna attivitajiet ekonomiċi, b'mod partikolari dawk relatati mal-agrikoltura tal-għelejjel u tal-bhejjem, il-forestrija, is-sajd u ħafna forom ta' turiżmu bbażati direttament fuq in-natura u l-ekosistemi b'saħħithom; iħeġġeġ lill-UE tintegra s-servizzi tal-bijodiversità u tal-ekosistemi fl-oqsma ta' politika relatati kollha, b'mod partikolari l-agrikoltura, is-sajd, il-forestrija, l-enerġija, it-tħaffir fil-minjieri, il-kummerċ, it-turiżmu u t-tibdil fil-klima, kif ukoll fil-politiki u l-azzjonijiet dwar l-iżvilupp u t-tnaqqis tal-faqar, u tippromwovi soluzzjonijiet innovattivi u li jistgħu jiġu implimentati biex jiġi indirizzat it-telfien tal-bijodiversità filwaqt li jiġi żgurat ikel tajjeb għas-saħħa, sikur, aċċessibbli u għall-but ta' kulħadd; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jinnota bi tħassib kbir il-fatt li l-konsum tal-UE jirrappreżenta madwar 10 % tas-sehem globali tad-deforestazzjoni, b'mod partikolari permezz tad-dipendenza fuq l-importazzjonijiet ta' prodotti bażiċi agrikoli, bħaż-żejt tal-palm, il-laħam, is-sojja, il-kawkaw, il-kafè, il-qamħirrum, l-injam u l-gomma; itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex fl-2021 tressaq proposta għal qafas legali tal-UE biex titwaqqaf u titreġġa' lura d-deforestazzjoni globali kkważata mill-UE, billi jiġi żgurat li t-tendenzi tas-swieq u tal-konsum tal-UE ma jaffettwawx b'mod detrimentali l-foresti u l-bijodiversità, b'kunsiderazzjoni tal-effetti sekondarji ta' dan fuq il-popolazzjonijiet tagħhom; jistieden lill-UE tappoġġa lil dawn il-pajjiżi fl-implimentazzjoni tas-sostenibbiltà tas-sistemi tal-ikel, permezz tal-ħolqien ta' ktajjen tal-provvista qosra, l-iżvilupp tal-agroekoloġija, l-appoġġ għall-bdiewa ż-żgħar, filwaqt li jiġu żgurati d-drittijiet tal-art u d-drittijiet tal-komunitajiet lokali; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jistieden lill-UE sabiex fl-azzjoni ta' żvilupp internazzjonali tagħha tippromwovi prattiki agrikoli sostenibbli biex tipproteġi u tirrestawra l-foresti tad-dinja, billi tagħti attenzjoni partikolari għall-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi tal-ilma, ir-restawr ta' art degradata u l-protezzjoni u r-restawr ta' żoni bijodiversi b'servizzi ekosistemiċi għoljin u b'potenzjal ta' mitigazzjoni tal-klima; jistieden lill-UE tintensifika l-implimentazzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni tagħha għall-Infurzar tal-Liġi, Tmexxija u Kummerċ fis-Settur Forestali (FLEGT) u, b'mod partikolari, il-Ftehimiet ta' Sħubija Volontarja (VPAs), sabiex titnaqqas id-domanda għall-injam illegali u l-kummerċ assoċjat, u jissaħħu d-drittijiet tal-IPLC affettwati mill-qtugħ tas-siġar għall-injam; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Ifakkar li d-domanda dejjem tikber tal-UE għall-injam għall-użu fil-materjali, l-enerġija u l-bijoekonomija qed taqbeż il-limiti tal-provvista tagħha, u dan iżid ir-riskju ta' deforestazzjoni inkorporata fl-importazzjoni, il-ħtif tal-art, l-ispostament sfurzat u l-ksur tad-drittijiet tal-IPLC; itenni li l-politika tal-UE dwar il-bijoenerġija għandha tikkorrispondi għal kriterji ambjentali u soċjali stretti; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jissottolinja li l-investiment appoġġat mill-UE fl-agrikoltura, il-forestrija jew is-sajd, jew f'impriżi li għandhom impatt fuq il-ħamrija, il-bwar, il-foresti, l-ilma jew il-baħar, jeħtieġ li jkun konformi, fost l-oħrajn, mal-Linji Gwida Volontarji tal-FAO/Il-Kumitat għas-Sigurtà Alimentari Dinjija (CFS) dwar il-Governanza Responsabbli tal-Pussess tal-Art, is-Sajd u l-Foresti fil-Kuntest tas-Sigurtà Alimentari Nazzjonali (VGGTs) u l-Prinċipji tal-FAO/CFS għal Investiment Responsabbli fis-Sistemi Agrikoli u Alimentari bil-għan li jiġu protetti l-ekosistemi u jiġi evitat it-telfien tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jappella biex il-protezzjoni u r-restawr tal-foresti u d-difiża tal-bijodiversità jingħataw prijorità fl-NDICI li jmiss; jenfasizza li l-foresti jistgħu jiżviluppaw il-funzjonijiet sħaħ tagħhom għall-klima u l-ambjent biss jekk jiġu ġestiti b'mod sostenibbli; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jissottolinja li l-protezzjoni tal-bijodiversità u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima ma jsostnux awtomatikament lil xulxin; jitlob ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli (RED) bil-għan li ssir konsistenti mal-impenji internazzjonali tal-UE fil-qafas tal-Aġenda 2030, tal-Ftehim ta' Pariġi u tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, li, fost affarijiet oħra, tinvolvi l-introduzzjoni ta' kriterji ta' sostenibbiltà soċjali, b'kunsiderazzjoni tar-riskji tal-ħtif tal-art; jisħaq minħabba f'hekk li r-RED II għandha tikkonforma mal-istandards internazzjonali tad-drittijiet għaż-żamma tal-art, jiġifieri l-Konvenzjoni tal-ILO Nru 169 u l-Linji Gwida Volontarji tal-FAO/CFS dwar iż-Żamma tal-Arti u l-Prinċipji għall-Investiment Responsabbli fis-Sistemi tal-Agrikoltura u l-Ikel; |
| --- | --- |

25.

Agrikoltura u sajd

| 26. | Ifakkar li kemm is-sistemi agroalimentari kif ukoll il-bdiewa żgħar jiddependu u għandhom impatt sinifikanti fuq il-bijodiversità; jenfasizza li l-integrazzjoni effettiva tal-bijodiversità fl-agrikoltura teħtieġ l-iżgurar tal-għoti ta' inċentivi finanzjarji u azzjonijiet volontarji u regolatorji li jippromwovu l-adozzjoni u t-twassil tal-bijodiversità u l-benefiċċji ambjentali mill-bdiewa permezz tat-taħriġ, l-użu tat-teknoloġija u l-innovazzjoni, kif ukoll prattiki agrikoli sostenibbli tajbin, li jimplika, fost affarijiet oħra, ir-restawr ta' riżorsi tal-ilma limitati u l-indirizzar tad-degradazzjoni u d-deżertifikazzjoni tal-art; jenfasizza li skont il-prinċipju tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp, is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent għandhom jiġu identifikati u eliminati gradwalment bi qbil mad-deċiżjonijiet meħuda fil-livell tal-UE; jappella għal Valutazzjonijiet tal-Impatt Ambjentali (VIA) ex ante u ex post obbligatorji għal investiment relatat appoġġat mill-UE; jitlob, għal dan il-għan, li l-UE żżid l-appoġġ finanzjarju u tekniku tagħha lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Ifakkar li l-kapaċità unika tal-agroekoloġija li tirrikonċilja d-dimensjonijiet ekonomiċi, ambjentali u soċjali tas-sostenibbiltà ġiet rikonoxxuta fir-rapporti storiċi mill-IPCC u l-IPBES, kif ukoll mill-Bank Dinji u l-valutazzjoni internazzjonali agrikola mmexxija mill-FAO (IAASTD); jinsisti li l-finanzjament estern tal-UE għall-agrikoltura għandu jkun konformi man-natura trasformattiva tal-Aġenda 2030, il-Ftehim ta' Pariġi dwar il-Klima u l-KDB tan-NU; iqis li l-investiment f'għelejjel adattati lokalment u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, fl-agroekoloġija, l-agroforestrija u d-diversifikazzjoni tal-għelejjel għandu jiġi prijoritizzat kif xieraq; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Ifakkar li l-użu ta' żrieragħ ġenetikament modifikati huma koperti minn privattivi li jimminaw id-drittijiet tal-bdiewa fuq skala żgħira u tal-popli indiġeni li jsalvaw, jużaw, jiskambjaw u jbigħu ż-żrieragħ tagħhom, li huwa minqux fi ftehimiet internazzjonali bħat-Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura (ITPGRFA), id-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni (UNDRIP) u d-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Raħħala u Persuni Oħra li Jaħdmu f'Żoni Rurali (UNDROP); ifakkar li l-għelejjel ġenetikament modifikati spiss huma assoċjati ma' użu akbar ta' erbiċidi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkunsidraw l-obbligi tal-Unjoni skont il-ftehimiet internazzjonali u jiżguraw li l-għajnuna għall-iżvilupp ma tintużax fil-promozzjoni ta' teknoloġiji ta' modifikazzjoni ġenetika fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Ifakkar li t-tisħiħ tad-diversità taż-żrieragħ u tal-għelejjel permezz tal-qlib għal varjetajiet reżistenti huwa vitali fil-bini tar-reżiljenza tal-agrikoltura, l-adattament għall-kundizzjonijiet li qed jinbidlu bħat-tibdil fil-klima, it-telf tal-bijodiversità, mard żoonotiku ġdid, pesti, nixfa jew għargħar, filwaqt li jitqiesu d-domanda għall-ikel u s-sigurtà tal-ikel fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; jistieden lill-Kummissjoni, fl-ambitu tal-politiki tagħha dwar l-għajnuna għall-iżvilupp u l-kummerċ u l-investiment, tappoġġa l-biedja li hija konformi mad-dispożizzjonijiet tal-ITPGRFA, li jissalvagwardja d-drittijiet tal-bdiewa fuq skala żgħira biex iżommu, jikkontrollaw, jipproteġu u jiżviluppaw iż-żrieragħ u l-għarfien tradizzjonali tagħhom stess (inkluż finanzjarjament, teknikament, fl-istabbiliment ta' banek taż-żrieragħ sabiex jikkonservaw u jiskambjaw żrieragħ tradizzjonali, kif ukoll fi ħdan ftehimiet ta' kummerċ ħieles; jissottolinja li s-sistema tal-Unjoni għall-Protezzjoni ta' Varjetajiet Ġodda ta' Pjanti (is-sistema UPOV) mhijiex adatta għall-interessi tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw fejn is-sistemi taż-żrieragħ ġestiti mill-bdiewa (is-settur informali taż-żrieragħ) u l-prattiki tat-tfaddil, l-użu, l-iskambju u l-bejgħ taż-żrieragħ huma prevalenti; iħeġġeġ lill-UE tippromwovi s-sistema informali taż-żrieragħ u tirriforma s-sistema UPOV b'tali mod li tippermetti lill-bdiewa b'azjendi agrikoli żgħar jużaw iż-żrieragħ imfaddla u billi tintroduċi mekkaniżmu ġust għall-qsim tal-benefiċċji; ifakkar li l-Kummissjoni hija impenjata li tipprijoritizza l-implimentazzjoni effettiva tal-KDB fil-ftehimiet kummerċjali u ta' investiment, u jħeġġeġ lill-UE tappoġġa l-iżvilupp ta' varjetajiet ta' żrieragħ adattati lokalment u żrieragħ iffrankati mill-bdiewa, li jissalvagwardjaw id-drittijiet tal-bdiewa li jżommu r-riżorsi ġenetiċi għall-finijiet tas-sigurtà tal-ikel u l-adattament għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jistieden lill-UE biex tappoġġa l-iskemi tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li jqawwu l-iżvilupp ta' varjetajiet ta' żrieragħ adattati lokalment u żrieragħ ikkonservati mill-bdiewa; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ifakkar li prattiki mhux sostenibbli fl-agrikoltura u l-forestrija, bħall-ġbid eċċessiv tal-ilma u t-tniġġis minn sustanzi kimiċi perikolużi, jikkawżaw degradazzjoni ambjentali sostanzjali u telfien tal-bijodiversità; jistieden lill-UE tappoġġa lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw fl-isforzi tagħhom biex isaħħu r-regolamentazzjoni dwar ir-riskju tal-pestiċidi, jevalwaw u jallinjaw ir-reġistrazzjonijiet tal-pestiċidi tagħhom mal-Kondotta Internazzjonali dwar il-Ġestjoni tal-Pestiċidi tal-FAO/WHO, inkluż permezz tal-kooperazzjoni Nofsinhar-Nofsinhar, isaħħu r-riċerka u l-edukazzjoni f'alternattivi għall-pestiċidi u jżidu l-investimenti tagħhom fi prattiki agroekoloġiċi u organiċi u l-produzzjoni, inkluż fi prattiki sostenibbli ta' irrigazzjoni u ġestjoni tal-ilma; barra minn hekk, jistieden lill-UE twaqqaf l-esportazzjonijiet kollha ta' prodotti għall-protezzjoni tal-għelejjel ipprojbiti fl-UE, f'konformità mal-impenji tal-UE lejn il-koerenza tal-politika għall-iżvilupp, il-Patt Ekoloġiku, il-prinċipju ta' “la tagħmilx ħsara” u l-Konvenzjoni ta' Rotterdam tal-1998; jistieden lill-Kummissjoni tieħu azzjoni biex tipprojbixxi l-esportazzjoni mill-UE ta' sustanzi perikolużi pprojbiti fl-UE; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-prodotti esportati jissodisfaw l-istess standards bħal dawk meħtieġa mill-produtturi Ewropej, tevita sustanzi perikolużi li mhumiex permessi fl-UE u tippermetti kundizzjonijiet ekwi madwar id-dinja; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jinnota li t-teknoloġiji gene drive, bħal fil-każ tan-nemus ĠM għall-kontroll ta' mard li jinġarr minn vettur, joħolqu theddid serju u ġdid għall-ambjent u għan-natura, inklużi bidliet irriversibbli fil-ktajjen tal-ikel u l-ekosistemi, u t-telfien tal-bijodiversità, li fuqhom jiddependu l-ifqar fid-dinja għall-għajxien tagħhom; itenni it-tħassib tiegħu dwar l-isfidi legali, ambjentali, tal-bijosikurezza u tal-governanza l-ġodda li jistgħu jirriżultaw mir-rilaxx fl-ambjent ta' organiżmi b'gene drive ġenetikament modifikata, inkluż għal skopijiet ta' konservazzjoni tan-natura; itenni li l-kunsens liberu, minn qabel u infurmat tal-IPLC irid jiġi mfittex u miksub qabel ir-rilaxx ta' kwalunkwe teknoloġija li jista' jkollha impatt fuq l-għarfien tradizzjonali, l-innovazzjoni, il-prattiki, l-għajxien u l-użu tal-art, ir-riżorsi u l-ilma; jisħaq fuq il-fatt li dan għandu jsir b'mod parteċipattiv li jkun jinvolvi lill-komunitajiet kollha potenzjalment milquta qabel kwalunkwe użu; minħabba li t-teknoloġiji gene drive jqajmu tħassib dwar id-diffikultajiet tat-tbassir tal-imġiba tagħhom, u billi l-organiżmi gene drive jistgħu jsiru speċijiet invażivi fihom infushom, iqis li ma għandu jitħalla l-ebda rilaxx ta' organiżmi gene drive ġenetikament modifikati, inkluż għal skopijiet ta' konservazzjoni tan-natura, f'konformità mal-prinċipju ta' prekawzjoni; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Ifakkar li l-konservazzjoni, ir-restawr u l-ġestjoni sostenibbli tal-ekosistemi tal-baħar huma kruċjali għall-istrateġiji ta' mitigazzjoni tal-klima, filwaqt li jiġi żgurat li d-drittijiet u l-għajxien tas-sajjieda fuq skala żgħira u tal-komunitajiet kostali jiġu rispettati; jenfasizza li r-Rapport Speċjali tal-IPCC dwar l-oċeani u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel jixhed il-benefiċċji tal-ikkombinar tal-għarfien xjentifiku ma' dak lokali u indiġenu biex tissaħħaħ ir-reżiljenza; iħeġġeġ lill-UE tiżviluppa approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem dirett lejn il-governanza tal-oċeani; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jenfasizza li madwar 3 biljun persuna madwar id-dinja jiddependu fuq prodotti tas-sajd bħala sors primarju ta' proteina; jissottolinja li l-kapaċità eċċessiva ta' sajd fil-qafas tal-kummerċ internazzjonali tal-ħut, bħal fil-każ tat-tonna safra fl-ibħra tas-Seychelles, qed thedded is-sigurtà tal-ikel tal-komunitajiet kostali u tal-ekosistemi tal-baħar fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; ifakkar li l-UE hija impenjata favur il-prinċipju tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp u l-governanza tajba; huwa tal-fehma li l-Ftehimiet ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli għandhom jissaħħu sabiex isiru verament sostenibbli, ikunu konformi mal-aqwa parir xjentifiku disponibbli, u jqisu l-effetti kumulattivi tad-diversi ftehimiet tas-sajd fis-seħħ; jistieden lill-UE tappoġġa attivitajiet tas-sajd sostenibbli fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, bil-għan li jiġu restawrati u protetti l-ekosistemi tal-baħar u kostali; jisħaq fuq l-importanza li titkompla u tissaħħaħ il-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU), billi jiżdiedu l-pieni għall-prattiki kriminali assoċjati u billi jiġu ddedikati riżorsi finanzjarji għal dan il-għan; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-istabbiliment ta' programm ta' bini tal-kapaċità globali għall-użu u l-ġestjoni tal-bijodiversità tal-ħamrija u tal-Osservatorju Globali tal-Bijodiversità tal-Ħamrija; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-isforzi kontinwi fil-Kummissjoni tal-FAO dwar ir-Riżorsi Ġenetiċi għall-Ikel u l-Agrikoltura favur Pjan ta' Azzjoni Globali biex jiġi indirizzat it-tnaqqis tal-bijodiversità għall-ikel u l-agrikoltura u tiġi promossa l-ġestjoni sostenibbli tagħha; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jenfasizza l-fatt li s-sajjieda fuq skala żgħira jiddependu b'mod dirett fuq il-bijodiversità kostali u tal-baħar għall-għajxien tagħhom; jenfasizza li l-oċeani u l-kosti tad-dinja huma mhedda ħafna, pereżempju, minn prattiki tas-sajd mhux sostenibbli, tibdil rapidu fil-klima, tniġġis ibbażat fuq l-art li jilħaq l-ibħra u l-oċeani, it-tniġġis tal-baħar, id-degradazzjoni tal-oċeani, l-ewtrofikazzjoni u l-aċidifikazzjoni; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jindirizzaw b'mod olistiku l-kawżi ewlenin tat-tniġġis tal-baħar u l-eżawriment tal-ħut permezz ta' approċċ komprensiv u integrat li jqis l-impatt estern tal-politiki settorjali kollha tal-UE, inkluż it-tniġġis tal-baħar li jirriżulta mill-politika agrikola tagħha, sabiex jirrispondu b'mod effettiv għall-impenji internazzjonali tagħhom dwar il-bijodiversità u t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jiġbed l-attenzjoni għall-importanza tar-riżorsi tal-baħar biex jintlaħqu l-ħtiġijiet bażiċi tal-bniedem fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; jitlob li l-oċean jiġi rikonoxxut bħala riżorsa komuni globali bil-ħsieb li jingħata kontribut biex jintlaħqu l-SDGs fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u tiġi żgurata l-protezzjoni effettiva tiegħu; jistieden lill-Kummissjoni, għaldaqstant, sabiex tippromwovi fil-fora multilaterali internazzjonali, bħall-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd, mudell ta' governanza ambizzjuż dwar il-bijodiversità tal-baħar u r-riżorsi ġenetiċi tal-baħar li jmur lil hinn mill-ġurisdizzjonijiet nazzjonali; jisħaq, barra minn hekk, li jeħtieġ jiġi implimentat approċċ integrat u bbażat fuq l-ekosistema għas-setturi kollha tal-Ekonomija Blu, ibbażat fuq ix-xjenza; jenfasizza, għaldaqstant, id-dmir tal-istati li jżommu lura milli jieħdu miżuri, inklużi proġetti ta' żvilupp fuq skala kbira, li jistgħu jaffettwaw b'mod negattiv l-għajxien, it-territorji jew id-drittijiet ta' aċċess tas-sajd fuq skala żgħira intern u tal-baħar, sakemm ma jinkisbux il-kunsens liberu, minn qabel u infurmat tagħhom, u li jiżguraw li l-qrati jipproteġu tali drittijiet; jenfasizza li għandhom jitwettqu valutazzjonijiet ex ante tal-proġetti tal-industrija estrattiva, b'mod partikolari sabiex jiġu evalwati l-impatti negattivi possibbli fuq id-drittijiet fundamentali tal-komunitajiet tas-sajd lokali; |
| --- | --- |

37.

Il-kummerċ

| 38. | Jenfasizza r-responsabbiltà tal-UE li tnaqqas il-fatturi indiretti tat-telf tal-bijodiversità, billi sistematikament tinkludi l-bijodiversità u s-salvagwardji kontra l-ħtif tal-art fin-negozjati kummerċjali u fid-djalogi mal-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta bir-reqqa l-impatti tal-ftehimiet kummerċjali fuq id-deforestazzjoni, it-telfien tal-bijodiversità u d-drittijiet tal-bniedem fil-Valutazzjonijiet tal-Impatt għas-Sostenibbiltà (VIS), abbażi ta' data xjentifika u metodoloġiji ta' evalwazzjoni komprensivi u solidi; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jirrimarka li skont il-FAO madwar terz tal-ikel globali jintilef jew jinħela, b'madwar terz tal-ikel maħsud jintilef jew fit-trasport tal-ikel jew fil-katina ta' trasformazzjoni; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jippromwovu prattiki li jnaqqsu t-telf u l-ħela tal-ikel globalment u jissalvagwardjaw id-drittijiet tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw għas-sovranità tal-ikel bħala mezz biex jinkisbu s-sigurtà nutrizzjonali, it-tnaqqis tal-faqar, u l-ktajjen tal-provvista globali inklużivi, sostenibbli u ġusti u s-swieq lokali u reġjonali, filwaqt li tingħata attenzjoni partikolari lill-biedja tal-familja, bil-għan li tiġi żgurata l-provvista ta' ikel għall-but ta' kulħadd u aċċessibbli; jitlob, f'konformità ma' dan, li jiġu prijotizzati l-produzzjoni u l-konsum lokali li jappoġġaw il-biedja fuq skala żgħira, jibbenefikaw in-nisa u ż-żgħażagħ b'mod partikolari, jiżguraw il-ħolqien ta' impjiegi lokali, jiggarantixxu prezzijiet ġusti għall-produtturi u l-konsumaturi, u jnaqqsu b'mod partikolari d-dipendenza tal-pajjiżi fuq l-importazzjonijiet u l-vulnerabbiltà tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw għall-varjazzjonijiet fil-prezzijiet internazzjonali; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jinnota li l-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli (TSD) tal-ftehimiet ta' kummerċ ħieles tal-UE mhumiex infurzabbli b'mod effettiv; jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-kapitoli tat-TSD fil-kuntest tal-ftehimiet ta' kummerċ ħieles tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tad-dispożizzjonijiet relatati mal-bijodiversità; jisħaq fuq il-fatt li sabiex jsiru infurzabbli b'mod effettiv, id-dispożizzjonijiet relatati mal-bijodiversità u l-objettivi ambjentali tal-ftehimiet ta' kummerċ ħiels tal-UE jridu jkunu ċari u konkreti u li l-implimentazzjoni tagħhom trid tkun verifikabbli; jistieden lill-Kummissjoni, sabiex fir-rieżami li jmiss tal-pjan ta' azzjoni bi 15-il punt tikkunsidra, , li tittoeħed azzjoni ulterjuri u jiġu allokati aktar riżorsi biex issir l-implimentazzjoni effettiva tal-kapitoli tat-TSD, filwaqt li jiġi applikat il-prinċipju tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jirrimarka li l-UE diġà tinkludi dispożizzjonijiet mhux kummerċjali relatati mal-bijodiversità fil-ftehimiet kummerċjali, filwaqt li jinnota li jistgħu jitqiesu garanziji implimentabbli, realistiċi u li jistgħu jitkejlu; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jenfasizza li l-bijodiversità tal-għelejjel ikkultivati u tal-annimali mrobbija naqset b'riżultat tal-kummerċ internazzjonali; jappella għal valutazzjoni sħiħa tal-impatt dirett u indirett tal-Ftehimiet ta' Kummerċ Ħieles tal-UE fuq il-bijodiversità; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi bir-reqqa l-politika kummerċjali tagħha, speċjalment il-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika tagħha, bil-għan li tiżgura li ma tmurx kontra l-prinċipji tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp, il-Ftehim ta' Pariġi u l-Patt Ekoloġiku; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex ma jikkonkludux ftehimiet ta' kummerċ ħieles ġodda li jistgħu jikkontribwixxu biex tiżdied id-deforestazzjoni dinjija u t-telfien tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

44.

Is-saħħa pubblika

| 45. | Jisħaq li d-deterjorament tal-bijodiversità u l-ekosistemi għandu impatti kemm diretti kif ukoll indiretti fuq is-saħħa pubblika; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jinnota li diversi dieti, flimkien ma' konverġenza globali għal livelli moderati ta' kaloriji u ta' konsum tal-laħam itejbu s-saħħa u s-sigurtà tal-ikel f'ħafna żoni u jnaqqsu wkoll b'mod sostanzjali l-impatti fuq il-bijodiversità; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jisħaq fuq ir-rabta bejn it-telfien tal-bijodiversità u ż-żieda ta' patoġeni żoonotiċi; ifakkar li r-riskju ta' pandemiji jiżdied minħabba bidliet antropoġeniċi li jġibu l-organiżmi selvaġġi, il-bhejjem u n-nies f'kuntatt aktar mill-qrib, bħat-tibdil fl-użu tal-art, id-deforestazzjoni, l-espansjoni u l-intensifikazzjoni agrikola, u l-kummerċ u l-konsum legali u illegali tal-organiżmi selvaġġi, kif ukoll il-pressjoni demografika; ifakkar li r-restawr ekoloġiku huwa essenzjali għall-implimentazzjoni tal-approċċ “Saħħa Waħda”; jisħaq, b'mod aktar ġenerali, li l-pandemija tal-COVID-19 uriet l-importanza li tiġi rikonoxxuta l-konnessjoni intrinsika bejn is-saħħa tal-bniedem, is-saħħa tal-annimali u l-bijodiversità; jisħaq, għaldaqstant, l-importanza tal-approċċ “Saħħa Waħda” u l-ħtieġa sussegwenti li ssir enfasi akbar fuq il-kura tas-saħħa, il-prevenzjoni tal-mard u l-aċċess għall-mediċini fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, billi tiġi żgurata l-koerenza tal-politiki kummerċjali, tas-saħħa, tar-riċerka u tal-innovazzjoni mal-objettivi tal-politika tal-iżvilupp; jistieden lill-Kummissjoni, f'kooperazzjoni maċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard, biex issaħħaħ l-azzjoni tal-UE kontra l-pandemiji u theddid ieħor għas-saħħa, filwaqt li tikkunsidra r-rabtiet bejn pandemiji żoonotiċi u t-telfien tal-bijodiversità, f'konformità mal-proposta l-ġdida tal-Kummissjoni dwar theddid transfruntiera serju għas-saħħa, filwaqt li tibni fuq il-kooperazzjoni mal-pajjiżi sħab tal-UE biex jitnaqqas ir-riskju ta' pandemiji żoonotiċi futuri u jiġi appoġġat l-iżvilupp ta' trattat internazzjonali dwar il-pandemiji skont id-WHO; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Ifakkar li l-maġġoranza tal-mediċini użati għall-kura tas-saħħa u l-prevenzjoni tal-mard huma derivati mill-bijodiversità, b'mod partikolari pjanti madwar id-dinja kollha, filwaqt li ħafna terapiji importanti huma bbażati fuq għarfien indiġenu u mediċina tradizzjonali; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jisħaq fuq l-isfidi f'pajjiżi li qed jiżviluppaw, li jirriżultaw mid-drittijiet ta' proprjetà intellettwali fuq ir-riżorsi ġenetiċi u l-għarfien tradizzjonali f'termini ta' aċċess għall-mediċina, il-produzzjoni ta' drogi ġenetiċi u l-aċċess tal-bdiewa għaż-żerriegħa; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jisħaq fuq li jeħtieġ jiġi żgurat li l-benefiċċji tar-riżorsi ġenetiċi tan-natura jinqasmu b'mod ġust u ekwu u jenfasizza l-ħtieġa għal konsistenza bejn il-ftehimiet internazzjonali f'dan ir-rigward; jissottolinja li r-regolamenti adottati għall-protezzjoni tar-riżorsi ġenetiċi u l-għarfien tradizzjonali assoċjat tagħhom iridu jikkonformaw mal-impenji internazzjonali dwar il-promozzjoni u r-rispett tad-drittijiet tal-popli indiġeni kif miqux fid-Dikjarazzjoni tan-NU tal-2007 dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni (UNDRIP) u l-Konvenzjoni tal-ILO tal-1989 dwar Popli Indiġeni u Tribali; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi żvelata l-oriġini tar-riżorsi ġenetiċi matul il-proċedimenti dwar il-privattivi, meta magħrufa, f'konformità mad-Direttiva 98/44/KE (12); jistieden lill-Kummissjoni tinsisti biex ir-regoli tad-WTO jkunu konsistenti mal-Protokoll ta' Nagoya għall-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Diversità Bijoloġika, bil-għan li tiġi evitata l-bijopiraterija b'mod effettiv; |
| --- | --- |

50.

Popli indiġeni u komunitajiet lokali

| 51. | Jissottolinja l-fatt li l-valutazzjoni globali tal-IPBES uriet l-importanza tal-IPLC għall-konservazzjoni tal-bijodiversità globali u l-ġestjoni tal-ekosistema; jiddispjaċih li, minkejja l-potenzjal kbir tiegħu, l-għarfien indiġenu ma ntużax b'mod effettiv, filwaqt li r-rikonoxximent espliċitu tal-popli indiġeni u tribali, u tad-drittijiet tagħhom, għadu nieqes mill-oqfsa legali, politiċi u istituzzjonali ta' ħafna pajjiżi, u l-implimentazzjoni tiegħu għadha kwistjoni ewlenija; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jissottolinja li r-rgħajja u utenti oħra tal-art ibbażati fuq in-natura fuq l-għelieqi u l-bwar naturali jikkontribwixxu għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-bijodiversità naturali u domestika; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jenfasizza l-allegazzjonijiet numerużi ta' ksur fuq skala kbira tad-drittijiet tal-popli indiġeni rrappurtati mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet tal-popli indiġeni, li jirriżultaw pereżempju minn żieda fl-estrazzjoni tal-minerali, l-iżvilupp ta' proġetti tal-enerġija rinnovabbli, l-espansjoni tan-negozju agrikolu, l-iżvilupp ta' infrastruttura kbira u miżuri ta' konservazzjoni; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jsaħħu l-iskrutinju tal-proġetti ffinanzjati mill-UE u l-ftehimiet kummerċjali sabiex jipprevjenu u jidentifikaw abbużi tad-drittijiet tal-bniedem u jippermettu azzjoni kontra tali abbużi, filwaqt li jagħtu attenzjoni partikolari lil dawk il-proġetti u ftehimiet li jistgħu jaffettwaw l-artijiet, it-territorji jew l-assi naturali tal-popli indiġeni u tal-komunitajiet lokali, inkluż fejn ikun hemm il-ħolqien ta' żona protetta, jew l-espansjoni ta' kwalunkwe żona eżistenti simili; jisħaq fuq il-fatt li l-Mekkaniżmu għall-Iżvilupp Sostenibbli għandu jkollu l-għan li jiffinanzja proġetti li huma ta' benefiċċju għal dawk l-aktar vulnerabbli għall-impatti tat-tibdil fil-klima u t-telfien tal-bijodiversità u għandhom jiġu soġġetti għal valutazzjoni tal-impatt fuq id-drittijiet tal-bniedem, biss fejn ikunu eliġibbli għar-reġistrazzjoni l-proġetti li għandhom impatti pożittivi; jinsisti li l-attivitajiet kollha tal-istituzzjonijiet finanzjarji tal-UE f'pajjiżi terzi, b'mod partikolari l-Bank Ewropew tal-Investiment u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp, iridu jkunu konsistenti mal-impenji klimatiċi tal-UE u jsegwu approċċ ibbażat fuq id-drittijiet; jappella għat-tisħiħ u l-approfondiment tal-mekkaniżmi tal-ilmenti rispettivi għal individwi jew gruppi li d-drittijiet tagħhom ġew miksura minn tali attivitajiet u li jistgħu jkunu eliġibbli għal rimedji; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Ifakkar fid-dmir tal-istati skont id-dritt internazzjonali li jirrikonoxxu u jipproteġu d-drittijiet tal-popli indiġeni li jippossjedu, jiżviluppaw, jikkontrollaw u jużaw l-artijiet komunali tagħhom u jipparteċipaw fil-ġestjoni u l-konservazzjoni tar-riżorsi naturali tagħhom; iħeġġeġ lill-UE tiżgura li jiġi applikat approċċ għall-iżvilupp ibbażat fuq id-drittijiet għall-proġetti kollha ffinanzjati permezz tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp, b'mod partikolari fir-rigward tad-drittijiet tar-rgħajja u l-IPLC, inkluż ir-rikonoxximent sħiħ tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni u l-aċċess għad-drittijiet tal-art kif minquxa fit-trattati dwar id-drittijiet tal-bniedem, b'mod partikolari l-UNDRIP; jisħaq li hija meħtieġa konformità mal-prinċipju ta' kunsens liberu, minn qabel u infurmat kif stabbilit fil-Konvenzjoni tal-ILO Nru 169 dwar il-Popli Indiġeni u Tribali tal-1989, inkluż rigward it-teħid tad-deċiżjonijiet kollha rigward iż-żoni protetti, u l-istabbiliment ta' mekkaniżmi ta' responsabbiltà, ilmenti u rimedju għall-ksur tad-drittijiet indiġeni, mhux l-inqas fil-kuntest tal-attivitajiet ta' konservazzjoni; jistieden lil dawk l-Istati Membri li għadhom ma rratifikawx il-Konvenzjoni tal-ILO Nru 169, biex jagħmlu dan; jissottolinja li l-Konvenzjoni tal-ILO Nru 169 tobbliga lill-istati ratifikanti kollha jiżviluppaw azzjoni kkoordinata biex jipproteġu d-drittijiet tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jenfasizza l-għadd kbir ta' allegazzjonijiet ta' ksur fuq skala kbira tad-drittijiet tad-difensuri ambjentali, kif irrappurtat mir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, li ddenunzjaw l-għadd dejjem jikber ta' attakki, theddid ta' mewt u qtil imwettqa kontrihom; ifakkar fl-obbligu tal-istati li jipproteġu d-difensuri ambjentali u l-familji tagħhom kontra l-fastidju, l-intimidazzjoni u l-vjolenza, kif minqux fid-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll li jiggarantixxu l-libertajiet fundamentali tagħhom; jistieden lill-UE tkompli tinvesti u ssaħħaħ mekkaniżmi u programmi ta' protezzjoni speċifiċi għad-difensuri ambjentali tad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll għall-popolazzjonijiet indiġeni, u l-komunitajiet lokali, inkluż l-iżgurar tat-tkomplija tal-proġetti ProtectDefenders.eu; jisħaq li jeħtieġ jiġu rikonoxxuti l-kontributi, l-għarfien u l-esperjenza ta' dawn il-gruppi fil-ġlieda kontra t-telfien tal-bijodiversità u d-degradazzjoni ambjentali; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Iħeġġeġ lill-UE tiżgura li l-Inizjattiva NaturAfrika tipproteġi l-organiżmi selvaġġi u l-ekosistemi relatati tagħha f'konformità ma' approċċ għall-konservazzjoni li jirrikjedi l-kunsens ħieles, minn qabel u infurmat tal-IPLC ikkonċernat, flimkien mal-gruppi tas-soċjetà ċivili li jappoġġawhom; jitlob lill-UE tipprovdi assistenza teknika u finanzjarja għal dan il-għan; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jappoġġaw l-Arkitettura tal-Governanza Afrikana, u b'mod partikolari l-Qorti Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, sabiex jimplimentaw il-Qafas ta' Politika tal-Unjoni Afrikana għall-Pastoraliżmu fl-Afrika u, b'mod aktar wiesa', jirrikonoxxu d-drittijiet tar-rgħajja u tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jisħaq li l-iżgurar tad-drittijiet tal-pussess huwa prerekwiżit għall-integrazzjoni effettiva tal-bijodiversità; jinnota, madankollu, li n-nuqqas ta' drittijiet kollettivi għall-art għall-popli indiġeni huwa ostaklu primarju biex jiġi żgurat li l-konservazzjoni bbażata fuq id-drittijiet issir effettiva; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Ifakkar li t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika u diġitali għandha implikazzjonijiet enormi għas-settur tal-minjieri u hemm tħassib dejjem jikber li l-estrazzjoni se tinfirex f'pajsaġġi sensittivi tal-foresti, li jikkontribwixxi għad-deforestazzjoni u d-degradazzjoni tal-foresti; ifakkar li 80 % tal-foresti madwar id-dinja jinstabu f'artijiet u f'territorji tradizzjonali ta' popli indiġeni; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jżidu l-isforzi tagħhom biex irawmu prattiki ta' estrazzjoni responsabbli u sostenibbli, filwaqt li jaċċelleraw it-tranżizzjoni tagħhom lejn ekonomija ċirkolari; jistieden, b'mod partikolari, lill-UE tiżviluppa qafas reġjonali għall-industriji estrattivi li jissanzjona lill-kumpaniji li jiksru d-drittijiet tal-bniedem u jipprovdi rimedju legali lill-popli indiġeni li d-drittijiet tagħhom ġew miksura; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu pprojbiti l-esplorazzjoni għall-minerali u l-isfruttament tagħhom fiż-żoni protetti kollha, inklużi fil-parks nazzjonali u s-Siti ta' Patrimonju Dinji; |
| --- | --- |

60.

Kriminalità ambjentali

| 61. | Jissottolinja l-fatt li r-reat ambjentali jikkostitwixxi theddida globali għall-konservazzjoni tan-natura, l-iżvilupp sostenibbli, l-istabbiltà u s-sigurtà; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jisħaq fuq il-fatt li t-traffikar ta' organiżmi selvaġġi għandu jiġi kklassifikat bħala reat serju, f'konformità mal-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali, sabiex tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni internazzjonali, b'mod partikolari f'kuntest fejn il-kummerċ u l-konsum ta' organiżmi selvaġġi jirrappreżenta riskju sinifikanti ta' pandemiji futuri; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE kontra t-Traffikar ta' Organiżmi Selvaġġi biex trażżan il-kummerċ illegali tal-organiżmi selvaġġi; jilqa' l-abbozz ta' miżuri ppubblikati mill-Kummissjoni li għandhom l-għan li jipprojbixxu b'mod effettiv il-kummerċ tal-UE fl-avorju; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, f'dan ir-rigward, biex jixprunaw azzjoni internazzjonali biex titwaqqaf id-domanda għall-avorju tal-iljunfanti u jindirizzaw il-kawżi ewlenin tal-kriżi tal-kaċċa illegali tal-iljunfanti, billi jżidu l-kooperazzjoni tagħhom mal-pajjiżi Afrikani u l-għajnuna għalihom; jitlob reviżjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali (13) billi jitwessa' l-kamp ta' applikazzjoni tagħha u jiġu introdotti dispożizzjonijiet speċifiċi għal sanzjonijiet li jiżguraw li r-reati ambjentali, inkluż is-sajd illegali, il-kriminalità marbuta mal-organiżmi selvaġġi u l-kriminalità forestali, jiġu rikonoxxuti bħala reati serji u jiġu ppenalizzati kif xieraq, speċjalment fil-kuntest tal-kriminalità organizzata, u b'hekk jinħolqu deterrenti qawwija; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Iħeġġeġ lill-pajjiżi ta' provvista, ta' tranżitu u ta' domanda fil-kummerċ illegali tal-organiżmi selvaġġi biex japprofondixxu l-livelli ta' kooperazzjoni tagħhom sabiex jiġġieldu dan il-kummerċ tul il-katina kollha; iħeġġeġ, b'mod partikolari, lill-gvernijiet tal-pajjiżi ta' provvista biex: i) itejbu l-istat tad-dritt u joħolqu deterrenti effikaċi permezz tat-tisħiħ tal-investigazzjonijiet kriminali, il-prosekuzzjonijiet u l-għoti tas-sentenzi; ii) jippromulgaw liġijiet aktar b'saħħithom li jittrattaw it-traffikar illegali tal-organiżmi selvaġġi bħala “reat serju” li jistħoqqlu l-istess livell ta' attenzjoni bħal forom oħra ta' kriminalità organizzata transnazzjonali; iii) jallokaw aktar riżorsi għall-ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mal-organiżmi selvaġġi, b'mod partikolari għat-tisħiħ tal-infurzar tal-liġi dwar l-organiżmi selvaġġi, il-kontrolli tal-kummerċ, il-monitoraġġ, id-detezzjoni doganali u s-sekwestri; iv) jimpenjaw ruħhom għal politika ta' tolleranza żero fir-rigward tal-korruzzjoni; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jinnota li l-kriminalità ambjentali thedded is-sigurtà tal-bniedem billi tagħmel ħsara lir-riżorsi li huma essenzjali għall-għajxien, tiġġenera l-vjolenza u l-kunflitti, iżżid il-korruzzjoni u tikkawża ħsara oħra; iħeġġeġ lill-UE tagħmel il-ġlieda kontra l-kriminalità ambjentali prijorità politika strateġika prevalenti fil-kooperazzjoni ġudizzjarja internazzjonali u f'fora multilaterali, b'mod partikolari billi tippromwovi l-konformità mal-ftehimiet ambjentali multilaterali permezz tal-adozzjoni ta' sanzjonijiet u skambji tal-aħjar prattiki u billi tippromwovi t-tkabbir tal-kamp ta' applikazzjoni tal-Qorti Kriminali Internazzjonali biex tkopri atti kriminali li jammontaw għal ekoċidju; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jallokaw riżorsi finanzjarji u umani xierqa għall-prevenzjoni, l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tar-reati ambjentali; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jissottolinja, li d-dritt internazzjonali evolva biex iħaddan kunċetti ġodda bħall-wirt komuni tal-umanità, l-iżvilupp sostenibbli u l-ġenerazzjonijiet futuri, iżda jisħaq li m'hemm l-ebda mekkaniżmu permanenti internazzjonali għall-monitoraġġ u l-indirizzar tal-ħsara u l-qerda ambjentali li jibdel b'mod sinifikanti l-beni komuni globali jew is-servizzi tal-ekosistema; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri biex, għal dan il-għan, jappoġġaw bidla fundamentali biex l-ekoċidju u d-dritt tal-ġenerazzjonijiet futuri jiġu inklużi fid-dritt ambjentali internazzjonali; |
| --- | --- |

66.

o

o o

| 67. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

67.

---

(1)  ĠU L 201, 26.7.2013, p. 60.

(2)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2020/603494/EXPO_IDA(2020)603494_EN.pdf

(3)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2016-0034_MT.pdf u https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2016-0034_MT.html

(4)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2020/658217/IPOL_IDA(2020)658217_EN.pdf

(5)  ĠU C 118, 8.4.2020, p. 15.

(6)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2014/534980/EXPO_STU(2014)534980_EN.pdf

(7)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2020/603488/EXPO_IDA(2020)603488_EN.pdf

(8)  Testi adottati, P9_TA(2020)0285.

(9)  Biodiversity: Finance and the Economic and Business Case for Action (Il-Bijodiversità: Il-Finanzi u l-Każ Ekonomiku u Kummerċjali għal Azzjoni). Sommarju Eżekuttiv u Sinteżi, Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD), Mejju 2019, p. 7.

(10)  Biodiversity: Finance and the Economic and Business Case for Action (Il-Bijodiversità: Il-Finanzi u l-Każ Ekonomiku u Kummerċjali għal Azzjoni). Sommarju Eżekuttiv u Sinteżi, OECD, Mejju 2019.

(11)  Workshop tal-IPBES dwar il-Bijodiversità u l-Pandemija, Rapport tal-Workshop, 2020, p. 23.

(12)  Id-Direttiva 98/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 1998 dwar il-protezzjoni legali tal-invenzjonijiet bioteknoloġiċi (ĠU L 213, 30.7.1998, p. 13).

(13)  Id-Direttiva 2008/99/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 328, 6.12.2008, p. 28).

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/17 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/17

---

P9_TA(2021)0405

L-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u l-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u mill-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali (2020/2016(INI))

(2022/C 132/02)

Il-Parlament Ewropew

| — | wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 2 u 6 tiegħu, u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikolu 16 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 2 u 6 tiegħu, u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikolu 16 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”), b'mod partikolari l-Artikoli 6, 7, 8, 11, 12, 13, 20, 21, 24 u 47 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”), b'mod partikolari l-Artikoli 6, 7, 8, 11, 12, 13, 20, 21, 24 u 47 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa għall-Protezzjoni ta' Individwi fir-rigward tal-Ipproċessar Awtomatiku ta' Data Personali (STKE 108), u l-protokoll emendatorju tagħha (il-Konvenzjoni 108+), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa għall-Protezzjoni ta' Individwi fir-rigward tal-Ipproċessar Awtomatiku ta' Data Personali (STKE 108), u l-protokoll emendatorju tagħha (il-Konvenzjoni 108+),

| — | wara li kkunsidra l-Karta Ewropea tal-Etika dwar l-użu tal-intelliġenza artifiċjali fis-sistemi ġudizzjarji u l-ambjent tagħhom tal-Kummissjoni Ewropea għall-Effikaċja tal-Ġustizzja (CEPEJ) tal-Kunsill tal-Ewropa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Ewropea tal-Etika dwar l-użu tal-intelliġenza artifiċjali fis-sistemi ġudizzjarji u l-ambjent tagħhom tal-Kummissjoni Ewropea għall-Effikaċja tal-Ġustizzja (CEPEJ) tal-Kunsill tal-Ewropa,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2019 intitolata “Nibnu l-Fiduċja fl-Intelliġenza Artifiċjali Ċċentrata Fuq il-Bniedem” (COM(2019)0168), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2019 intitolata “Nibnu l-Fiduċja fl-Intelliġenza Artifiċjali Ċċentrata Fuq il-Bniedem” (COM(2019)0168),

| — | wara li kkunsidra l-Linji Gwida dwar l-Etika għal AI Affidabbli ppubblikati mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali fit-8 ta' April 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji Gwida dwar l-Etika għal AI Affidabbli ppubblikati mill-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali fit-8 ta' April 2019,

| — | wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020“L-Intelliġenza Artifiċjali – Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja” (COM(2020)0065), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020“L-Intelliġenza Artifiċjali – Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja” (COM(2020)0065),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 bit-titolu “Strateġija Ewropea għad-data” (COM(2020)0066), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 bit-titolu “Strateġija Ewropea għad-data” (COM(2020)0066),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u tħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u tħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (1),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni ta' persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta' reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta' pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni ta' persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta' reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta' pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (2),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta' persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta' persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (3),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (4),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/794 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol) u li jissostitwixxi u jħassar id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill 2009/371/ĠAI, 2009/934/ĠAI, 2009/935/ĠAI, 2009/936/ĠAI u 2009/968/ĠAI (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/794 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol) u li jissostitwixxi u jħassar id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill 2009/371/ĠAI, 2009/934/ĠAI, 2009/935/ĠAI, 2009/936/ĠAI u 2009/968/ĠAI (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Ġunju 2020 dwar il-protesti kontra r-razziżmu wara l-mewt ta' George Floyd (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Ġunju 2020 dwar il-protesti kontra r-razziżmu wara l-mewt ta' George Floyd (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2017 dwar l-implikazzjonijiet tal-Big Data fuq id-drittijiet fundamentali: il-privatezza, il-protezzjoni tad-data, in-nondiskriminazzjoni, is-sigurtà u l-infurzar tal-liġi (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2017 dwar l-implikazzjonijiet tal-Big Data fuq id-drittijiet fundamentali: il-privatezza, il-protezzjoni tad-data, in-nondiskriminazzjoni, is-sigurtà u l-infurzar tal-liġi (7),

| — | wara li kkunsidra s-seduta ta' smigħ fil-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (LIBE) fl-20 ta' Frar 2020 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u l-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-seduta ta' smigħ fil-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (LIBE) fl-20 ta' Frar 2020 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u l-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-missjoni LIBE lill-Istati Uniti fi Frar 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-missjoni LIBE lill-Istati Uniti fi Frar 2020,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur u tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur u tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0232/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0232/2021),

| A. | billi t-teknoloġiji diġitali b'mod ġenerali u l-proliferazzjoni tal-ipproċessar u l-analitika tad-data mwettqa mill-intelliġenza artifiċjali (IA) b'mod partikolari jġibu magħhom potenzjalità u riskji straordinarji; billi l-iżvilupp fl-IA għamel avvanzi kbar fis-snin reċenti, u b'hekk saret waħda mit-teknoloġiji strateġiċi tas-seklu 21, bil-potenzjal li tiġġenera benefiċċji sostanzjali fl-effiċjenza, il-preċiżjoni u l-konvenjenza, u għalhekk iġġib bidla pożittiva fl-ekonomija u s-soċjetà Ewropej, iżda wkoll riskji kbar għad-drittijiet fundamentali u d-demokraziji bbażati fuq l-istat tad-dritt; billi l-IA m'għandhiex titqies bħala għan aħħari fiha nnifisha, iżda bħala għodda għas-servizz tal-persuni, bl-għan aħħari li żżid il-benesseri tal-bniedem, il-kapaċitajiet tal-bniedem u s-sikurezza; |
| --- | --- |

A.

billi t-teknoloġiji diġitali b'mod ġenerali u l-proliferazzjoni tal-ipproċessar u l-analitika tad-data mwettqa mill-intelliġenza artifiċjali (IA) b'mod partikolari jġibu magħhom potenzjalità u riskji straordinarji; billi l-iżvilupp fl-IA għamel avvanzi kbar fis-snin reċenti, u b'hekk saret waħda mit-teknoloġiji strateġiċi tas-seklu 21, bil-potenzjal li tiġġenera benefiċċji sostanzjali fl-effiċjenza, il-preċiżjoni u l-konvenjenza, u għalhekk iġġib bidla pożittiva fl-ekonomija u s-soċjetà Ewropej, iżda wkoll riskji kbar għad-drittijiet fundamentali u d-demokraziji bbażati fuq l-istat tad-dritt; billi l-IA m'għandhiex titqies bħala għan aħħari fiha nnifisha, iżda bħala għodda għas-servizz tal-persuni, bl-għan aħħari li żżid il-benesseri tal-bniedem, il-kapaċitajiet tal-bniedem u s-sikurezza;

| B. | billi minkejja l-avvanzi kontinwi fil-veloċità tal-ipproċessar tal-kompjuter u l-kapaċità tal-memorja, s'issa għad m'hemm l-ebda programm li jista' jlaħħaq mal-flessibbiltà tal-bniedem fuq oqsma usa' jew f'kompiti li jirrikjedu fehim tal-kuntest jew analiżi kritika; billi, xi applikazzjonijiet tal-IA kisbu l-livelli ta' prestazzjoni ta' esperti umani u professjonisti fit-twettiq ta' ċerti kompiti speċifiċi (eż. teknoloġija legali), u jistgħu jipprovdu riżultati f'veloċità drastikament ogħla u fuq skala ikbar; |
| --- | --- |

B.

billi minkejja l-avvanzi kontinwi fil-veloċità tal-ipproċessar tal-kompjuter u l-kapaċità tal-memorja, s'issa għad m'hemm l-ebda programm li jista' jlaħħaq mal-flessibbiltà tal-bniedem fuq oqsma usa' jew f'kompiti li jirrikjedu fehim tal-kuntest jew analiżi kritika; billi, xi applikazzjonijiet tal-IA kisbu l-livelli ta' prestazzjoni ta' esperti umani u professjonisti fit-twettiq ta' ċerti kompiti speċifiċi (eż. teknoloġija legali), u jistgħu jipprovdu riżultati f'veloċità drastikament ogħla u fuq skala ikbar;

| C. | billi xi pajjiżi, inklużi bosta Stati Membri, jagħmlu aktar użu mill-applikazzjonijiet tal-IA, jew sistemi tal-IA integrati, fl-infurzar tal-liġi u fil-ġudikatura minn oħrajn, li huwa parzjalment dovut għal nuqqas ta' regolamentazzjoni u differenzi regolatorji li jippermettu jew jipprojbixxu l-użu tal-IA għal ċerti skopijiet; billi l-użu dejjem akbar tal-IA fil-qasam tal-liġi kriminali huwa bbażat b'mod partikolari fuq il-wegħdiet li din tnaqqas ċerti tipi ta' kriminalità u twassal għal deċiżjonijiet aktar oġġettivi; billi dawn il-wegħdiet, madankollu, mhux dejjem huma veri; |
| --- | --- |

C.

billi xi pajjiżi, inklużi bosta Stati Membri, jagħmlu aktar użu mill-applikazzjonijiet tal-IA, jew sistemi tal-IA integrati, fl-infurzar tal-liġi u fil-ġudikatura minn oħrajn, li huwa parzjalment dovut għal nuqqas ta' regolamentazzjoni u differenzi regolatorji li jippermettu jew jipprojbixxu l-użu tal-IA għal ċerti skopijiet; billi l-użu dejjem akbar tal-IA fil-qasam tal-liġi kriminali huwa bbażat b'mod partikolari fuq il-wegħdiet li din tnaqqas ċerti tipi ta' kriminalità u twassal għal deċiżjonijiet aktar oġġettivi; billi dawn il-wegħdiet, madankollu, mhux dejjem huma veri;

| D. | billi d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali minquxa fil-Karta jenħtieġ li jiġu ggarantiti tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-IA u t-teknoloġiji relatati, b'mod partikolari matul id-disinn, l-iżvilupp, l-introduzzjoni u l-użu tagħhom, u jenħtieġ li japplikaw għall-infurzar tal-liġi fiċ-ċirkostanzi kollha; |
| --- | --- |

D.

billi d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali minquxa fil-Karta jenħtieġ li jiġu ggarantiti tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-IA u t-teknoloġiji relatati, b'mod partikolari matul id-disinn, l-iżvilupp, l-introduzzjoni u l-użu tagħhom, u jenħtieġ li japplikaw għall-infurzar tal-liġi fiċ-ċirkostanzi kollha;

| E. | billi t-teknoloġija tal-IA jenħtieġ li tiġi żviluppata b'tali mod li tpoġġi lin-nies fiċ-ċentru tagħha, tkun jistħoqqilha l-fiduċja tal-pubbliku u dejjem taħdem għas-servizz tal-bniedem; billi s-sistemi tal-IA jenħtieġ li jkollhom il-garanzija finali li jiġu mfassla b'tali mod li jkunu jistgħu jintfew dejjem minn operatur uman; |
| --- | --- |

E.

billi t-teknoloġija tal-IA jenħtieġ li tiġi żviluppata b'tali mod li tpoġġi lin-nies fiċ-ċentru tagħha, tkun jistħoqqilha l-fiduċja tal-pubbliku u dejjem taħdem għas-servizz tal-bniedem; billi s-sistemi tal-IA jenħtieġ li jkollhom il-garanzija finali li jiġu mfassla b'tali mod li jkunu jistgħu jintfew dejjem minn operatur uman;

| F. | billi s-sistemi tal-IA jeħtieġ li jiġu mfassla għall-protezzjoni u l-benefiċċju tal-membri kollha tas-soċjetà (inkluża l-kunsiderazzjoni tal-persuni vulnerabbli u dawk marġinalizzati fit-tfassil tagħhom), ikunu nondiskriminatorji, sikuri, id-deċiżjonijiet tagħhom ikunu jistgħu jiġu spjegati u trasparenti, u jirrispettaw l-awtonomija tal-bniedem u d-drittijiet fundamentali sabiex ikunu affidabbli, kif deskritt fil-Linji Gwida dwar l-Etika tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali; |
| --- | --- |

F.

billi s-sistemi tal-IA jeħtieġ li jiġu mfassla għall-protezzjoni u l-benefiċċju tal-membri kollha tas-soċjetà (inkluża l-kunsiderazzjoni tal-persuni vulnerabbli u dawk marġinalizzati fit-tfassil tagħhom), ikunu nondiskriminatorji, sikuri, id-deċiżjonijiet tagħhom ikunu jistgħu jiġu spjegati u trasparenti, u jirrispettaw l-awtonomija tal-bniedem u d-drittijiet fundamentali sabiex ikunu affidabbli, kif deskritt fil-Linji Gwida dwar l-Etika tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali;

| G. | billi l-Unjoni, flimkien mal-Istati Membri, għandha r-responsabbiltà kritika li tiżgura li d-deċiżjonijiet li għandhom x'jaqsmu maċ-ċiklu tal-ħajja u l-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA fil-qasam tal-ġudikatura u tal-infurzar tal-liġi jsiru b'mod trasparenti, jissalvagwardjaw bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali, u b'mod partikolari ma jippermettux it-tkomplija tad-diskriminazzjoni, il-preferenzi jew il-preġudizzji fejn dawn jeżistu; billi l-għażliet ta' politika rilevanti jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji tan-neċessità u tal-proporzjonalità sabiex jiggarantixxu l-kostituzzjonalità u sistema ġudizzjarja ġusta u umana; |
| --- | --- |

G.

billi l-Unjoni, flimkien mal-Istati Membri, għandha r-responsabbiltà kritika li tiżgura li d-deċiżjonijiet li għandhom x'jaqsmu maċ-ċiklu tal-ħajja u l-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA fil-qasam tal-ġudikatura u tal-infurzar tal-liġi jsiru b'mod trasparenti, jissalvagwardjaw bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali, u b'mod partikolari ma jippermettux it-tkomplija tad-diskriminazzjoni, il-preferenzi jew il-preġudizzji fejn dawn jeżistu; billi l-għażliet ta' politika rilevanti jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji tan-neċessità u tal-proporzjonalità sabiex jiggarantixxu l-kostituzzjonalità u sistema ġudizzjarja ġusta u umana;

| H. | billi l-applikazzjonijiet tal-IA jistgħu joffru opportunitajiet tajbin ħafna fil-qasam tal-infurzar tal-liġi, b'mod partikolari fit-titjib tal-metodi ta' ħidma tal-aġenziji tal-infurzar tal-liġi u l-awtoritajiet ġudizzjarji, u fil-ġlieda kontra ċerti tipi ta' kriminalità b'mod aktar effiċjenti, b'mod partikolari l-kriminalità finanzjarja, il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, l-abbuż tat-tfal online u l-isfruttament tat-tfal kif ukoll ċerti tipi ta' ċiberkriminalità, u b'hekk jikkontribwixxu għas-sikurezza u s-sigurtà taċ-ċittadini tal-UE, filwaqt li fl-istess ħin jistgħu jinvolvu riskji sinifikanti għad-drittijiet fundamentali tan-nies; billi kwalunkwe applikazzjoni ġenerali tal-IA għall-fini ta' sorveljanza tal-massa tkun sproporzjonata; |
| --- | --- |

H.

billi l-applikazzjonijiet tal-IA jistgħu joffru opportunitajiet tajbin ħafna fil-qasam tal-infurzar tal-liġi, b'mod partikolari fit-titjib tal-metodi ta' ħidma tal-aġenziji tal-infurzar tal-liġi u l-awtoritajiet ġudizzjarji, u fil-ġlieda kontra ċerti tipi ta' kriminalità b'mod aktar effiċjenti, b'mod partikolari l-kriminalità finanzjarja, il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, l-abbuż tat-tfal online u l-isfruttament tat-tfal kif ukoll ċerti tipi ta' ċiberkriminalità, u b'hekk jikkontribwixxu għas-sikurezza u s-sigurtà taċ-ċittadini tal-UE, filwaqt li fl-istess ħin jistgħu jinvolvu riskji sinifikanti għad-drittijiet fundamentali tan-nies; billi kwalunkwe applikazzjoni ġenerali tal-IA għall-fini ta' sorveljanza tal-massa tkun sproporzjonata;

| I. | billi l-iżvilupp u l-operazzjoni ta' sistemi tal-IA għall-pulizija u l-awtoritajiet ġudizzjarji jinvolvu l-kontribut ta' diversi individwi, organizzazzjonijiet, komponenti tal-magni, algoritmi tas-software, u utenti umani f'ambjenti ta' spiss kumplessi u li joħolqu sfida; billi l-applikazzjonijiet tal-IA fl-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura huma fi stadji differenti ta' żvilupp, li jvarjaw minn kunċettwalizzazzjoni permezz ta' prototipi jew evalwazzjoni sa użu ta' wara l-approvazzjoni; billi possibbiltajiet ġodda għal użu jistgħu jinħolqu fil-futur hekk kif it-teknoloġiji jimmaturaw aktar minħabba r-riċerka xjentifika għaddejja li qed issir madwar id-dinja; |
| --- | --- |

I.

billi l-iżvilupp u l-operazzjoni ta' sistemi tal-IA għall-pulizija u l-awtoritajiet ġudizzjarji jinvolvu l-kontribut ta' diversi individwi, organizzazzjonijiet, komponenti tal-magni, algoritmi tas-software, u utenti umani f'ambjenti ta' spiss kumplessi u li joħolqu sfida; billi l-applikazzjonijiet tal-IA fl-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura huma fi stadji differenti ta' żvilupp, li jvarjaw minn kunċettwalizzazzjoni permezz ta' prototipi jew evalwazzjoni sa użu ta' wara l-approvazzjoni; billi possibbiltajiet ġodda għal użu jistgħu jinħolqu fil-futur hekk kif it-teknoloġiji jimmaturaw aktar minħabba r-riċerka xjentifika għaddejja li qed issir madwar id-dinja;

| J. | billi huwa imperattiv li jiġi stabbilit mudell ċar għall-assenjazzjoni tar-responsabbiltà legali għall-effetti potenzjali ta' ħsara tas-sistemi tal-IA fil-qasam tal-liġi kriminali; billi d-dispożizzjonijiet regolatorji f'dan il-qasam għandhom dejjem iżommu r-responsabbiltà umana u għandhom jimmiraw, l-ewwel u qabel kollox, li jevitaw li jibdew kwalunkwe effetti ta' ħsara; |
| --- | --- |

J.

billi huwa imperattiv li jiġi stabbilit mudell ċar għall-assenjazzjoni tar-responsabbiltà legali għall-effetti potenzjali ta' ħsara tas-sistemi tal-IA fil-qasam tal-liġi kriminali; billi d-dispożizzjonijiet regolatorji f'dan il-qasam għandhom dejjem iżommu r-responsabbiltà umana u għandhom jimmiraw, l-ewwel u qabel kollox, li jevitaw li jibdew kwalunkwe effetti ta' ħsara;

| K. | billi fl-aħħar mill-aħħar hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jiggarantixxu r-rispett sħiħ tad-drittijiet fundamentali meta jintużaw sistemi tal-IA fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura; |
| --- | --- |

K.

billi fl-aħħar mill-aħħar hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jiggarantixxu r-rispett sħiħ tad-drittijiet fundamentali meta jintużaw sistemi tal-IA fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura;

| L. | billi r-relazzjoni bejn il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali u policing effettiv għandha dejjem tkun element essenzjali fid-diskussjonijiet dwar jekk l-IA għandhiex tintuża mis-settur tal-infurzar tal-liġi u kif għandha tintuża, fejn id-deċiżjonijiet jista' jkollhom konsegwenzi dejjiema fuq il-ħajja u l-libertà tal-individwi; billi dan huwa partikolarment importanti peress li l-IA għandha l-potenzjal li tkun parti permanenti mill-ekosistema tal-ġustizzja kriminali tagħna billi tipprovdi analiżi investigattiva u assistenza; |
| --- | --- |

L.

billi r-relazzjoni bejn il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali u policing effettiv għandha dejjem tkun element essenzjali fid-diskussjonijiet dwar jekk l-IA għandhiex tintuża mis-settur tal-infurzar tal-liġi u kif għandha tintuża, fejn id-deċiżjonijiet jista' jkollhom konsegwenzi dejjiema fuq il-ħajja u l-libertà tal-individwi; billi dan huwa partikolarment importanti peress li l-IA għandha l-potenzjal li tkun parti permanenti mill-ekosistema tal-ġustizzja kriminali tagħna billi tipprovdi analiżi investigattiva u assistenza;

| M. | billi l-IA li qed tintuża mill-infurzar tal-liġi tinkludi applikazzjonijiet bħat-teknoloġiji tar-rikonoxximent tal-wiċċ, pereżempju biex jiġu mfittxija bażijiet tad-data ta' persuni suspettati u jiġu identifikati vittmi ta' traffikar tal-bnedmin jew ta' sfruttament u abbuż sesswali tat-tfal, tar-rikonoxximent awtomatizzat tal-pjanċi, tal-identifikazzjoni tal-kelliem, tal-identifikazzjoni tad-diskors, teknoloġiji tal-qari tax-xufftejn, is-sorveljanza tas-sinjali akustiċi (jiġifieri algoritmi ta' detezzjoni ta' sparaturi), ir-riċerka u l-analiżi awtonomi ta' bażijiet tad-data identifikati, it-tbassir (l-analitika tal-policing predittiv u tal-hotspots tal-kriminalità), għodod għad-detezzjoni tal-imġiba, għodod avvanzati għall-awtopsja virtwali biex jgħinu jiddeterminaw il-kawża tal-mewt, għodod awtonomi għall-identifikazzjoni tal-frodi finanzjarji u tal-finanzjament tat-terroriżmu, il-monitoraġġ tal-midja soċjali (scraping u ħsad tad-data għal konnessjonijiet ta' estrazzjoni), u sistemi ta' sorveljanza awtomatizzati li jinkorporaw kapaċitajiet differenti ta' detezzjoni (bħad-detezzjoni tat-taħbit tal-qalb u l-kameras termali); billi l-applikazzjonijiet imsemmija hawn fuq, flimkien ma' applikazzjonijiet oħra potenzjali jew futuri tat-teknoloġija tal-IA fl-infurzar tal-liġi, jista' jkollhom gradi li jvarjaw ħafna ta' affidabbiltà u ta' preċiżjoni u impatt fuq il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali u fuq id-dinamika ta' sistemi tal-ġustizzja kriminali; billi ħafna minn dawn l-għodod jintużaw f'pajjiżi mhux fl-UE iżda jkunu illegali taħt l-acquis u l-ġurisprudenza tal-protezzjoni tad-data tal-Unjoni; billi l-implimentazzjoni ta' rutina tal-algoritmi, anke b'rata żgħira ta' pożittivi foloz, tista' tirriżulta f'ħafna aktar twissijiet żbaljati minn twissijiet korretti; |
| --- | --- |

M.

billi l-IA li qed tintuża mill-infurzar tal-liġi tinkludi applikazzjonijiet bħat-teknoloġiji tar-rikonoxximent tal-wiċċ, pereżempju biex jiġu mfittxija bażijiet tad-data ta' persuni suspettati u jiġu identifikati vittmi ta' traffikar tal-bnedmin jew ta' sfruttament u abbuż sesswali tat-tfal, tar-rikonoxximent awtomatizzat tal-pjanċi, tal-identifikazzjoni tal-kelliem, tal-identifikazzjoni tad-diskors, teknoloġiji tal-qari tax-xufftejn, is-sorveljanza tas-sinjali akustiċi (jiġifieri algoritmi ta' detezzjoni ta' sparaturi), ir-riċerka u l-analiżi awtonomi ta' bażijiet tad-data identifikati, it-tbassir (l-analitika tal-policing predittiv u tal-hotspots tal-kriminalità), għodod għad-detezzjoni tal-imġiba, għodod avvanzati għall-awtopsja virtwali biex jgħinu jiddeterminaw il-kawża tal-mewt, għodod awtonomi għall-identifikazzjoni tal-frodi finanzjarji u tal-finanzjament tat-terroriżmu, il-monitoraġġ tal-midja soċjali (scraping u ħsad tad-data għal konnessjonijiet ta' estrazzjoni), u sistemi ta' sorveljanza awtomatizzati li jinkorporaw kapaċitajiet differenti ta' detezzjoni (bħad-detezzjoni tat-taħbit tal-qalb u l-kameras termali); billi l-applikazzjonijiet imsemmija hawn fuq, flimkien ma' applikazzjonijiet oħra potenzjali jew futuri tat-teknoloġija tal-IA fl-infurzar tal-liġi, jista' jkollhom gradi li jvarjaw ħafna ta' affidabbiltà u ta' preċiżjoni u impatt fuq il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali u fuq id-dinamika ta' sistemi tal-ġustizzja kriminali; billi ħafna minn dawn l-għodod jintużaw f'pajjiżi mhux fl-UE iżda jkunu illegali taħt l-acquis u l-ġurisprudenza tal-protezzjoni tad-data tal-Unjoni; billi l-implimentazzjoni ta' rutina tal-algoritmi, anke b'rata żgħira ta' pożittivi foloz, tista' tirriżulta f'ħafna aktar twissijiet żbaljati minn twissijiet korretti;

| N. | billi l-għodod u l-applikazzjonijiet tal-IA jintużaw ukoll mill-ġudikatura f'bosta pajjiżi madwar id-dinja kollha, inkluż biex jappoġġaw deċiżjonijiet dwar arrest preventiv (qabel is-smigħ tal-kawża), fl-għoti ta' pieni, fil-kalkolu tal-probabbiltajiet għar-reċidività u fid-determinazzjoni tal-probation, fis-soluzzjoni tat-tilwim online, fil-ġestjoni tal-ġurisprudenza u fil-provvediment ta' aċċess iffaċilitat għal-liġi; billi dan wassal għal tfixkil u tnaqqis fl-opportunitajiet għal nies b'kulur tal-ġilda differenti u minoranzi oħra; billi fil-preżent fl-UE, bl-eċċezzjoni ta' xi Stati Membri, l-użu tagħhom huwa limitat prinċipalment għal kwistjonijiet ċivili; |
| --- | --- |

N.

billi l-għodod u l-applikazzjonijiet tal-IA jintużaw ukoll mill-ġudikatura f'bosta pajjiżi madwar id-dinja kollha, inkluż biex jappoġġaw deċiżjonijiet dwar arrest preventiv (qabel is-smigħ tal-kawża), fl-għoti ta' pieni, fil-kalkolu tal-probabbiltajiet għar-reċidività u fid-determinazzjoni tal-probation, fis-soluzzjoni tat-tilwim online, fil-ġestjoni tal-ġurisprudenza u fil-provvediment ta' aċċess iffaċilitat għal-liġi; billi dan wassal għal tfixkil u tnaqqis fl-opportunitajiet għal nies b'kulur tal-ġilda differenti u minoranzi oħra; billi fil-preżent fl-UE, bl-eċċezzjoni ta' xi Stati Membri, l-użu tagħhom huwa limitat prinċipalment għal kwistjonijiet ċivili;

| O. | billi l-użu tal-IA fl-infurzar tal-liġi jinvolvi għadd ta' riskji potenzjalment kbar, u f'xi każijiet inaċċettabbli, riskji għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-individwi, bħat-teħid ta' deċiżjonijiet mhux trasparenti, tipi differenti ta' diskriminazzjoni u żbalji inerenti fl-algoritmu sottostanti li jistgħu jiġu msaħħa bi ċrieki ta' feedback, kif ukoll b'riskji għall-protezzjoni tal-privatezza u tad-data personali, għall-protezzjoni tal-libertà ta' espressjoni u ta' informazzjoni, għall-preżunzjoni ta' innoċenza, għad-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess imparzjali, kif ukoll ir-riskji għal-libertà u s-sigurtà tal-individwi; |
| --- | --- |

O.

billi l-użu tal-IA fl-infurzar tal-liġi jinvolvi għadd ta' riskji potenzjalment kbar, u f'xi każijiet inaċċettabbli, riskji għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-individwi, bħat-teħid ta' deċiżjonijiet mhux trasparenti, tipi differenti ta' diskriminazzjoni u żbalji inerenti fl-algoritmu sottostanti li jistgħu jiġu msaħħa bi ċrieki ta' feedback, kif ukoll b'riskji għall-protezzjoni tal-privatezza u tad-data personali, għall-protezzjoni tal-libertà ta' espressjoni u ta' informazzjoni, għall-preżunzjoni ta' innoċenza, għad-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess imparzjali, kif ukoll ir-riskji għal-libertà u s-sigurtà tal-individwi;

| P. | billi s-sistemi tal-IA użati mill-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura huma wkoll vulnerabbli għall-attakki li għandhom il-kapaċità tal-IA kontra s-sistemi ta' informazzjoni jew l-avvelenament tad-data, fejn sett ta' data ħażin jiġi inkluż bl-iskop li jipproduċi riżultati preġudikati; billi f'dawn is-sitwazzjonijiet il-ħsara li tirriżulta hija potenzjalment saħansitra aktar sinifikanti, u tista' tirriżulta f'livelli esponenzjalment ogħla ta' dannu kemm għall-individwi kif ukoll għall-gruppi; |
| --- | --- |

P.

billi s-sistemi tal-IA użati mill-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura huma wkoll vulnerabbli għall-attakki li għandhom il-kapaċità tal-IA kontra s-sistemi ta' informazzjoni jew l-avvelenament tad-data, fejn sett ta' data ħażin jiġi inkluż bl-iskop li jipproduċi riżultati preġudikati; billi f'dawn is-sitwazzjonijiet il-ħsara li tirriżulta hija potenzjalment saħansitra aktar sinifikanti, u tista' tirriżulta f'livelli esponenzjalment ogħla ta' dannu kemm għall-individwi kif ukoll għall-gruppi;

| Q. | billi l-użu tal-IA fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura ma għandux jitqies bħala sempliċi fattibbiltà teknika, iżda pjuttost bħala deċiżjoni politika dwar it-tfassil u l-objettivi tal-infurzar tal-liġi u tas-sistemi tal-ġustizzja kriminali; billi l-liġi kriminali moderna hija bbażata fuq l-idea li l-awtoritajiet jirreaġixxu għal reat wara li jkun sar, mingħajr ma tassumi li n-nies kollha huma perikolużi u jeħtieġu jiġu mmonitorjati b'mod kostanti sabiex tiġi evitata mġiba ħażina potenzjali; billi t-tekniki ta' sorveljanza bbażati fuq l-IA jisfidaw ħafna dan l-approċċ u jagħmluha urġenti li l-leġiżlaturi madwar id-dinja jivvalutaw bir-reqqa l-konsegwenzi li jippermettu l-użu ta' teknoloġiji li jnaqqsu r-rwol tal-bnedmin fl-infurzar tal-liġi u fl-aġġudikazzjoni; |
| --- | --- |

Q.

billi l-użu tal-IA fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura ma għandux jitqies bħala sempliċi fattibbiltà teknika, iżda pjuttost bħala deċiżjoni politika dwar it-tfassil u l-objettivi tal-infurzar tal-liġi u tas-sistemi tal-ġustizzja kriminali; billi l-liġi kriminali moderna hija bbażata fuq l-idea li l-awtoritajiet jirreaġixxu għal reat wara li jkun sar, mingħajr ma tassumi li n-nies kollha huma perikolużi u jeħtieġu jiġu mmonitorjati b'mod kostanti sabiex tiġi evitata mġiba ħażina potenzjali; billi t-tekniki ta' sorveljanza bbażati fuq l-IA jisfidaw ħafna dan l-approċċ u jagħmluha urġenti li l-leġiżlaturi madwar id-dinja jivvalutaw bir-reqqa l-konsegwenzi li jippermettu l-użu ta' teknoloġiji li jnaqqsu r-rwol tal-bnedmin fl-infurzar tal-liġi u fl-aġġudikazzjoni;

| 1. | Itenni li, peress li l-ipproċessar ta' kwantitajiet kbar ta' data personali huwa fil-qalba tal-IA, id-dritt għall-protezzjoni tal-ħajja privata u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali japplikaw għall-oqsma kollha tal-IA, u li l-qafas ġuridiku tal-Unjoni għall-protezzjoni tad-data u għall-privatezza jrid jiġi osservat bis-sħiħ; ifakkar, għalhekk, li l-UE diġà stabbiliet standards ta' protezzjoni tad-data għall-infurzar tal-liġi, li jiffurmaw il-pedament għal kwalunkwe regolament futur fl-IA għall-użu tal-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura; ifakkar li l-ipproċessar ta' data personali għandu jkun legali u ġust, l-iskopijiet tal-ipproċessar għandhom jiġu speċifikati, ikunu espliċiti u leġittimi, l-ipproċessar għandu jkun adegwat, rilevanti u mhux eċċessiv fir-rigward tal-għan li għalih jiġi pproċessat, għandu jkun preċiż, miżmum aġġornat u data mhux preċiża għandha, sakemm ma jkunux japplikaw restrizzjonijiet, tiġi kkoreġuta jew imħassra, id-data ma għandhiex tinżamm għal aktar żmien milli jkun meħtieġ, għandhom jiġu stabbiliti limiti ta' żmien ċari u xierqa għat-tħassir jew għal rieżami perjodiku tal-ħtieġa għall-ħżin ta' tali data, u għandha tiġi pproċessata b'mod sigur; jissottolinja wkoll li l-identifikazzjoni possibbli ta' individwi permezz ta' applikazzjoni tal-IA bl-użu ta' data li qabel kienet anonimizzata, għandha tiġi evitata; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jafferma mill-ġdid li s-soluzzjonijiet kollha tal-IA għall-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura jeħtieġ ukoll li jirrispettaw bis-sħiħ il-prinċipji tad-dinjità tal-bniedem, tan-nondiskriminazzjoni, tal-libertà tal-moviment, tal-preżunzjoni tal-innoċenza u tad-dritt għad-difiża, inkluż id-dritt li wieħed jibqa' sieket, tal-libertà tal-espressjoni u ta' informazzjoni, tal-libertà ta' għaqda u ta' assoċjazzjoni, tal-ugwaljanza quddiem il-liġi, tal-prinċipju ta' opportunitajiet ugwali għall-partijiet u tad-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess ġust, bi qbil mal-Karta u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem; jisħaq li l-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA jrid jiġi pprojbit meta jkun inkompatibbli mad-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jirrikonoxxi li l-ħeffa li biha l-applikazzjonijiet tal-IA qed jiġu żviluppati madwar id-dinja ma tippermettix elenkar eżawrjenti tal-applikazzjonijiet u għalhekk teħtieġ mudell ta' governanza ċar u koerenti li jiggarantixxi kemm id-drittijiet fundamentali tal-individwi kif ukoll iċ-ċarezza legali għall-iżviluppaturi, meta titqies l-evoluzzjoni kontinwa tat-teknoloġija; iqis, madankollu, minħabba r-rwol u r-responsabbiltà tal-pulizija u l-awtoritajiet ġudizzjarji, u l-impatt tad-deċiżjonijiet li jieħdu għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta' reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta' pieni kriminali, li l-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA għandu jiġi kategorizzat bħala riskju għoli f'każijiet fejn hemm il-potenzjal li jaffettwaw b'mod sinifikanti l-ħajja tal-individwi; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iqis, f'dan ir-rigward, li kwalunkwe għodod tal-IA żviluppati jew użati fl-infurzar tal-liġi jew mill-ġudikatura għandhom, bħala minimu, ikunu sikuri, robusti, siguri u adatti għall-iskop tagħhom, jirrispettaw il-prinċipji tal-ekwità, il-minimizzazzjoni tad-data, ir-responsabbiltà, it-trasparenza, in-nondiskriminazzjoni u l-ispjegabbiltà, u li l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-użu tagħhom għandhom ikun soġġetti għal valutazzjoni tar-riskju u ttestjar strett tan-neċessità u tal-proporzjonalità, meta salvagwardji jeħtieġu jkunu proporzjonali mar-riskji identifikati; jenfasizza li l-fiduċja fost iċ-ċittadini fl-użu tal-IA żviluppata, implimentata u użata fl-UE tiddependi mit-twettiq sħiħ ta' dawn il-kriterji; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jirrikonoxxi l-kontribut pożittiv ta' ċerti tipi ta' applikazzjonijiet tal-IA għall-ħidma tal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji madwar l-Unjoni; jenfasizza, bħala eżempju, il-ġestjoni msaħħa tal-ġurisprudenza miksuba permezz ta' għodod li jippermettu għażliet ta' tfittxija addizzjonali; jemmen li hemm firxa ta' użi potenzjali oħra għall-IA għall-infurzar tal-liġi u għall-ġudikatura li jistgħu jiġu esplorati filwaqt li jitqiesu l-ħames prinċipji tal-Karta Etika dwar l-użu tal-intelliġenza artifiċjali fis-sistemi ġudizzjarji u l-ambjent tagħhom, adottata mis-CEPEJ, u b'attenzjoni partikolari għall-“użi li għandhom jitqiesu bl-iktar riżerva estrema”, identifikati mis-CEPEJ; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jissottolinja li kwalunkwe teknoloġija tista' terġa' tingħata skop ġdid u għalhekk jitlob kontroll u sorveljanza indipendenti demokratiċi stretti ta' kwalunkwe teknoloġija abilitata bl-IA li tintuża mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u ġudizzjarji, speċjalment dawk li jistgħu jerġgħu jingħataw skop ġdid għas-sorveljanza tal-massa jew għat-tfassil ta' profili tal-massa; jinnota, għalhekk, bi tħassib kbir il-potenzjal ta' ċerti teknoloġiji tal-IA użati fis-settur tal-infurzar tal-liġi għal skopijiet ta' sorveljanza tal-massa; jenfasizza r-rekwiżit legali li tiġi evitata s-sorveljanza tal-massa permezz tat-teknoloġiji tal-IA, li skont id-definizzjoni ma tissodisfax il-prinċipji tan-neċessità u tal-proporzjonalità, u li jiġi pprojbit l-użu ta' applikazzjonijiet li jistgħu jirriżultaw fiha; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jenfasizza li l-approċċ meħud f'xi pajjiżi mhux tal-UE rigward l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-użu ta' teknoloġiji ta' sorveljanza tal-massa jinterferixxi b'mod sproporzjonat mad-drittijiet fundamentali u għalhekk ma għandux jiġi segwit mill-UE; għalhekk, huwa tal-fehma li s-salvagwardji kontra l-użu ħażin tat-teknoloġiji tal-IA mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji wkoll jeħtieġ li jiġu rregolati b'mod uniformi madwar l-Unjoni; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza li hemm il-potenzjal li mill-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA bħat-tagħlim awtomatiku jinħolqu l-preġudizzju u d-diskriminazzjoni, inklużi algoritmi fuq liema huma bbażati tali applikazzjonijiet; jinnota li l-preġudizzji jistgħu jkunu inerenti fis-settijiet ta' data sottostanti, speċjalment meta tkun qed tintuża data storika, introdotta mill-iżviluppaturi tal-algoritmi, jew iġġenerata meta s-sistemi jiġu implimentati f'ambjenti reali; jirrimarka li r-riżultati pprovduti mill-applikazzjonijiet tal-IA huma neċessarjament influwenzati mill-kwalità tad-data użata, u li tali preġudizzji inerenti huma inklinati li jiżdiedu gradwalment u b'hekk ikomplu jippermettu u jamplifikaw id-diskriminazzjoni eżistenti, b'mod partikolari għall-persuni li jappartjenu għal ċerti gruppi etniċi jew komunitajiet razzjalizzati; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jissottolinja l-fatt li ħafna teknoloġiji ta' identifikazzjoni li jaħdmu bl-algoritmi, li attwalment qed jintużaw b'mod sproporzjonat, jidentifikaw u jikklassifikaw ħażin u għalhekk jikkawżaw ħsara lil persuni razzjalizzati, individwi li jappartjenu għal ċerti komunitajiet etniċi, persuni LGBTI, tfal u anzjani, kif ukoll lin-nisa; ifakkar li l-individwi mhux biss għandhom id-dritt li jiġu identifikati b'mod korrett, iżda għandhom ukoll id-dritt li ma jiġu identifikati bl-ebda mod, sakemm ma jkunx rikjest mil-liġi għal interessi pubbliċi konvinċenti u leġittimi; jenfasizza li l-previżjonijiet tal-IA bbażati fuq karatteristiċi ta' grupp speċifiku ta' persuni jispiċċaw ikabbru u jirriproduċu forom eżistenti ta' diskriminazzjoni; iqis li għandhom isiru sforzi qawwija biex jiġu evitati d-diskriminazzjoni u l-preġudizzju awtomatizzati; jitlob salvagwardji addizzjonali robusti meta sistemi tal-IA fl-infurzar tal-liġi jew fil-ġudikatura jintużaw fuq jew fir-rigward ta' minorenni; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jenfasizza l-asimmetrija tal-poter bejn dawk li jħaddmu t-teknoloġiji tal-IA u dawk li huma soġġetti għalihom; jisħaq li huwa imperattiv li l-użu tal-IA mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u ġudizzjarji ma jsirx fattur ta' inugwaljanza, ksur jew esklużjoni soċjali; jissottolinja l-impatt tal-użu tal-għodod tal-IA fuq id-drittijiet tad-difiża tal-persuni suspettati, id-diffikultà biex tinkiseb informazzjoni sinifikanti dwar il-funzjonament tagħhom u d-diffikultà konsegwenti biex jiġu kkontestati r-riżultati tagħhom fil-qorti, b'mod partikolari minn individwi li qed jiġu investigati; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jieħu nota tar-riskji relatati b'mod partikolari mal-iżvelar illeċitu tad-data, il-ksur tas-sigurtà tad-data u aċċess mhux awtorizzat għal data personali u informazzjoni oħra relatata ma', pereżempju, investigazzjonijiet kriminali jew kawżi tal-qorti li tiġi pproċessata mis-sistemi tal-IA; jissottolinja li l-aspetti tas-sigurtà u s-sikurezza tas-sistemi tal-IA użati fl-infurzar tal-liġi u mill-ġudikatura jeħtieġ li jiġu kkunsidrati bir-reqqa, u jkunu robusti u reżiljenti biżżejjed biex jipprevjenu l-konsegwenzi potenzjalment katastrofiċi ta' attakki malizzjużi fuq is-sistemi tal-IA; jisħaq fuq l-importanza tas-sigurtà mid-disinn, kif ukoll ta' sorveljanza umana speċifika qabel ma joperaw ċerti applikazzjonijiet kritiċi u għalhekk jitlob li l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji jużaw biss applikazzjonijiet tal-IA li jaderixxu mal-prinċipju tal-privatezza u l-protezzjoni tad-data mid-disinn sabiex tiġi evitata estensjoni indebita tal-użu tad-data (“function creep”); |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jisħaq li l-ebda sistema tal-IA użata fl-infurzar tal-liġi jew mill-ġudikatura m'għandha tiġi attivata biex tkun ta' dannu għall-integrità fiżika tal-bnedmin, u lanqas biex tqassam id-drittijiet jew timponi obbligi legali fuq individwi; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jirrikonoxxi l-isfidi għal-lokalizzazzjoni korretta tar-responsabbiltà jew obbligu legali għal ħsara potenzjali, minħabba l-kumplessità tal-iżvilupp u l-operat tas-sistemi tal-IA; iqis li huwa meħtieġ li jinħoloq reġim ċar u ġust għall-assenjament tar-responsabbiltà u l-obbligu għall-konsegwenzi negattivi potenzjali li jinħolqu minn dawn it-teknoloġiji diġitali avvanzati; jissottolinja, madankollu, li l-ewwel u qabel kollox, l-għan għandu jkun li jiġi evitat li kwalunkwe tali konsegwenza ssir realtà; jitlob, għalhekk, li jiġi applikat il-prinċipju ta' prekawzjoni għall-applikazzjonijiet kollha tal-IA fil-kuntest tal-infurzar tal-liġi; jissottolinja li r-responsabbiltà u l-obbligu legali jridu dejjem ikunu f'idejn persuna fiżika jew ġuridika, li dejjem trid tiġi identifikata għal deċiżjonijiet meħuda bl-appoġġ tal-IA; jenfasizza, għalhekk, il-ħtieġa li tiġi żgurata t-trasparenza tal-istrutturi korporattivi li jipproduċu u jimmaniġġjaw is-sistemi tal-IA; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Iqis li huwa essenzjali, kemm għall-effettività tal-eżerċitar tad-drittijiet tad-difiża kif ukoll għat-trasparenza tas-sistemi nazzjonali tal-ġustizzja kriminali, li qafas legali speċifiku, ċar u preċiż jirregola l-kundizzjonijiet, il-modalitajiet u l-konsegwenzi tal-użu tal-għodod tal-IA fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u fil-ġudikatura, kif ukoll id-drittijiet ta' persuni fil-mira, u proċeduri effettivi u faċilment disponibbli għat-tressiq ta' lmenti u tar-rimedju, inkluż ir-rimedju ġudizzjarju; jissottolinja d-dritt tal-partijiet fi proċediment kriminali li jkollhom aċċess għall-proċess tal-ġbir tad-data u l-valutazzjonijiet relatati magħmula minn jew miksuba permezz tal-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA; jenfasizza l-ħtieġa li l-awtoritajiet ta' eżekuzzjoni involuti fil-kooperazzjoni ġudizzjarja, meta jiddeċiedu dwar talba għal estradizzjoni (jew konsenja) lejn Stat Membru ieħor jew pajjiż mhux fl-UE, jivvalutaw jekk l-użu ta' għodod tal-IA fil-pajjiż rikjedenti jistax jikkomprometti b'mod ċar id-dritt fundamentali għal proċess ġust; jistieden lill-Kummissjoni toħroġ linji gwida dwar kif għandha titwettaq valutazzjoni bħal din fil-kuntest tal-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali; jinsisti li l-Istati Membri, f'konformità mal-liġijiet applikabbli, għandhom jiżguraw li l-individwi jiġu infurmati meta jkunu soġġetti għall-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi jew mill-ġudikatura; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jirrimarka li jekk il-bnedmin jiddependu biss mid-data, il-profili u r-rakkomandazzjonijiet iġġenerati mill-magni, mhumiex se jkunu jistgħu jagħmlu valutazzjoni indipendenti; jenfasizza l-konsegwenzi negattivi potenzjalment gravi, b'mod speċifiku fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u l-ġustizzja, meta l-individwi jafdaw wisq fin-natura apparentement oġġettiva u xjentifika tal-għodod tal-IA u jonqsu milli jikkunsidraw il-possibbiltà li r-riżultati tagħhom huma skorretti, inkompleti, irrelevanti jew diskriminatorji; jenfasizza d-dipendenza eċċessiva fuq ir-riżultati pprovduti mis-sistemi tal-IA għandha tiġi evitata, u jisħaq fuq il-ħtieġa li l-awtoritajiet jibnu l-fiduċja u l-għarfien biex jiddubitaw rakkomandazzjoni algoritmika jew jinjorawha; iqis li huwa importanti li jkun hemm aspettattivi realistiċi dwar soluzzjonijiet teknoloġiċi bħal dawn u li ma jitwiegħdux soluzzjonijiet perfetti tal-infurzar tal-liġi u l-identifikazzjoni tar-reati kollha mwettqa; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jissottolinja li fil-kuntesti ġudizzjarji u ta' infurzar tal-liġi, id-deċiżjoni li għandha effett legali jew simili dejjem jeħtieġ li tittieħed minn bniedem, li jista' jinżamm responsabbli għad-deċiżjonijiet meħuda; iqis li dawk soġġetti għal sistemi li jaħdmu bl-IA jrid ikollhom rikors għal rimedju; ifakkar li, skont il-liġi tal-UE, persuna għandha d-dritt li ma tkunx soġġetta għal deċiżjoni li tipproduċi effetti legali li tikkonċernahom jew li taffettwahom b'mod sinifikanti u hija bbażata biss fuq ipproċessar awtomatizzat tad-data; jenfasizza wkoll li t-teħid ta' deċiżjonijiet individwali awtomizzat m'għandux ikun ibbażat fuq kategoriji speċjali ta' data personali, sakemm ma jkunux fis-seħħ miżuri xierqa biex jiġu mħarsa d-drittijiet u l-libertajiet u l-interessi leġittimi tas-suġġett tad-data; jisħaq li l-liġi tal-UE tipprojbixxi t-tfassil ta' profil li jirriżulta f'diskriminazzjoni kontra persuni fiżiċi abbażi ta' kategoriji speċjali ta' data personali; jenfasizza li d-deċiżjonijiet fil-qasam tal-infurzar tal-liġi huma kważi dejjem deċiżjonijiet li jkollhom effett legali fuq il-persuna kkonċernata, minħabba n-natura eżekuttiva tal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u l-azzjonijiet tagħhom; jinnota li l-użu tal-IA jista' jinfluwenza d-deċiżjonijiet tal-bniedem u jkollu impatt fuq il-fażijiet kollha tal-proċeduri kriminali; huwa tal-fehma, għalhekk, li l-awtoritajiet li jagħmlu użu mis-sistemi tal-IA jeħtieġ li jżommu standards legali estremament għoljin u jiżguraw l-intervent tal-bniedem, speċjalment meta janalizzaw data li tirriżulta minn tali sistemi; jirrikjedi għalhekk li jiġu rrispettati d-diskrezzjoni sovrana tal-imħallfin u t-teħid ta' deċiżjonijiet abbażi ta' każ b'każ; jitlob il-projbizzjoni fuq l-użu tal-IA u teknoloġiji relatati għall-proposti ta' deċiżjonijiet ġudizzjarji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jitlob li jkun hemm spjegabbiltà, trasparenza, traċċabbiltà u verifika algoritmiċi bħala parti neċessarja tas-sorveljanza, sabiex jiġi żgurat li l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-użu ta' sistemi tal-IA għall-ġudikatura u l-infurzar tal-liġi jkunu konformi mad-drittijiet fundamentali, u jkunu fdati miċ-ċittadini, kif ukoll sabiex jiġi żgurat li r-riżultati ġġenerati mill-algoritmi tal-IA jkunu jistgħu jsiru intelliġibbli għall-utenti u għal dawk soġġetti għal dawn is-sistemi, u li jkun hemm trasparenza dwar is-sors tad-data u dwar kif is-sistema waslet għal ċerta konklużjoni; jirrimarka li sabiex jiġu żgurati t-trasparenza, ir-robustezza, u l-preċiżjoni tekniċi, tali għodod u sistemi biss għandhom jitħallew jinxtraw mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi jew ġudizzjarji fl-Unjoni li l-algoritmi u l-loġika tagħhom jistgħu jiġu awditjati u aċċessibbli tal-inqas għall-pulizija u għall-ġudikatura kif ukoll għall-awdituri indipendenti, biex jippermettu l-evalwazzjoni, l-awditjar u l-iskrutinju tagħhom, u li ma għandhomx jingħalqu jew jiġu ttikkettati bħala proprjetarji mill-bejjiegħa; jirrimarka li, barra minn hekk, dik id-dokumentazzjoni għandha tiġi pprovduta b'lingwaġġ ċar u li jinftiehem dwar in-natura tas-servizz, l-għodod żviluppati, il-prestazzjoni u l-kundizzjonijiet li bihom jista' jkun mistenni li jiffunzjonaw u r-riskji li jistgħu jikkawżaw; jistieden għalhekk lill-awtoritajiet ġudizzjarji u tal-infurzar tal-liġi jipprevedu trasparenza proattiva u sħiħa dwar kumpaniji privati li jipprovdulhom sistemi tal-IA għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura; jirrakkomanda għalhekk l-użu ta' software b'sors miftuħ fejn possibbli; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u ġudizzjarji jidentifikaw u jivvalutaw l-oqsma fejn xi soluzzjonijiet tal-IA mfassla apposta jistgħu jkunu ta' benefiċċju u jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar l-implimentazzjoni tal-IA; jitlob li l-Istati Membri u l-aġenziji tal-UE jadottaw proċessi xierqa ta' akkwist pubbliku għas-sistemi tal-IA meta jintużaw f'kuntest ġudizzjarju jew ta' infurzar tal-liġi, sabiex tiġi żgurata l-konformità tagħhom mad-drittijiet fundamentali u mal-leġiżlazzjoni applikabbli, inkluż l-iżgurar li d-dokumentazzjoni tas-software u l-algoritmi jkunu disponibbli u aċċessibbli għall-awtoritajiet kompetenti u superviżorji għal rieżami; jitlob, b'mod partikolari, li jkun hemm regoli vinkolanti li jirrikjedu żvelar pubbliku dwar sħubijiet, kuntratti u akkwisti pubbliċi-privati u l-iskop li għalih jiġu akkwistati; jisħaq fuq il-ħtieġa li l-awtoritajiet jiġu pprovduti bil-finanzjament meħtieġ, kif ukoll li jgħammruhom bl-għarfien espert meħtieġ biex jiggarantixxu konformità sħiħa mar-rekwiżiti etiċi, legali u tekniċi marbuta mal-implimentazzjoni tal-IA; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jitlob li jkun hemm traċċabbiltà tas-sistemi tal-IA u l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li tispjega l-funzjonijiet tagħhom, tiddefinixxi l-kapaċitajiet u l-limitazzjonijiet tas-sistemi, u li żżomm rekord ta' minn fejn ikunu oriġinaw l-attributi definittivi għal deċiżjoni, permezz ta' dokumentazzjoni obbligatorja; jissottolinja l-importanza li tinżamm dokumentazzjoni sħiħa tad-data dwar it-taħriġ, il-kuntest, l-għan, il-preċiżjoni u l-effetti sekondarji tagħha, kif ukoll l-ipproċessar tagħha minn dawk li jibnu u jiżviluppaw l-algoritmi u l-konformità tagħha mad-drittijiet fundamentali; jenfasizza li dejjem irid ikun possibbli li l-komputazzjonijiet ta' sistema tal-IA jiġu ridotti għal forma li tinftiehem mill-bniedem; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jitlob li, qabel ma tiġi implimentata jew varata kwalunkwe sistema tal-IA għall-infurzar tal-liġi jew għall-ġudikatura, issir valutazzjoni obbligatorja tal-impatt fuq id-drittijiet fundamentali ħalli jiġi vvalutat kwalunkwe riskju potenzjali għad-drittijiet fundamentali; ifakkar li l-valutazzjoni minn qabel tal-impatt fuq il-protezzjoni tad-data hija obbligatorja għal kwalunkwe tip ta' proċessar, b'mod partikolari, bl-użu ta' teknoloġiji ġodda, li x'aktarx tirriżulta f'riskju għoli għad-drittijiet u l-libertajiet ta' persuni fiżiċi u huwa tal-fehma li dan huwa l-każ għall-biċċa l-kbira tat-teknoloġiji tal-IA fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura; jissottolinja l-għarfien espert tal-awtoritajiet għall-protezzjoni tad-data u tal-aġenziji tad-drittijiet fundamentali fil-valutazzjoni ta' dawn is-sistemi; jisħaq li dawn il-valutazzjonijiet tal-impatt tad-drittijiet fundamentali għandhom jitwettqu b'mod kemm jista' jkun miftuħ u bl-involviment attiv tas-soċjetà ċivili; jitlob li l-valutazzjonijiet tal-impatt jiddefinixxu wkoll b'mod ċar is-salvagwardji meħtieġa biex jiġu indirizzati r-riskji identifikati u li dawn isiru, kemm jista' jkun possibbli, disponibbli għall-pubbliku qabel l-implimentazzjoni ta' kwalunkwe sistema tal-IA; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jisħaq li governanza Ewropea robusta tal-IA b'evalwazzjoni indipendenti biss tista' tippermetti l-operazzjonalizzazzjoni meħtieġa tal-prinċipji tad-drittijiet fundamentali; jitlob li jsir awditjar perjodiku obbligatorju tas-sistemi kollha tal-IA li jintużaw mill-infurzar tal-liġi u mill-ġudikatura, fejn hemm il-potenzjal li dawn jaffettwaw b'mod sinifikanti l-ħajja ta' individwi, minn awtorità indipendenti, biex jiġu ttestjati u evalwati sistemi algoritmiċi, fil-kuntest, l-iskop, il-preċiżjoni, il-prestazzjoni u l-iskala tagħhom u, ladarba jkunu qed joperaw, sabiex jiġu identifikati, investigati, dijanjostikati u rettifikati kwalunkwe effett mhux mixtieq u kwalunkwe effett negattiv u jiġi żgurat li s-sistemi tal-IA qed jaħdmu kif maħsub; jitlob għalhekk li jkun hemm qafas istituzzjonali ċar għal dan il-għan, inkluża sorveljanza regolatorja u superviżorja xierqa, biex tiġi żgurata implimentazzjoni sħiħa u biex jiġi garantit dibattitu demokratiku infurmat bis-sħiħ dwar in-neċessità u l-proporzjonalità tal-IA fil-qasam tal-ġustizzja kriminali; jissottolinja li r-riżultati ta' dan l-awditjar għandhom isiru disponibbli fir-reġistri pubbliċi sabiex iċ-ċittadini jkunu jafu s-sistemi tal-IA li qed jiġu implimentati u liema miżuri qed jittieħdu biex jiġi rimedjat kwalunkwe ksur tad-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jisħaq li s-settijiet tad-data u s-sistemi algoritmiċi li jintużaw meta jsiru l-klassifikazzjonijiet, il-valutazzjonijiet u l-previżjonijiet fl-istadji differenti tal-ipproċessar tad-data fl-iżvilupp tal-IA u teknoloġiji relatati jistgħu jirriżultaw ukoll fi trattament differenzjali u diskriminazzjoni diretta kif ukoll indiretta ta' gruppi ta' persuni, speċjalment peress li data użata biex jiġu mgħallma algoritmi ta' policing predittiv tirrifletti prijoritajiet ta' sorveljanza għaddejja bħalissa u konsegwentement tista' tirriżulta fir-riproduzzjoni u l-amplifikazzjoni ta' preġudizzji attwali; jenfasizza għalhekk li t-tekonoloġiji tal-IA, speċjalment meta jiġu implimentati għall-użu tal-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura, jirrikjedu riċerka u kontribut interdixxiplinarji, inkluż mill-oqsma ta' studji xjentifiċi u teknoloġiċi, studji kritiċi ta' razez, studji dwar id-diżabbiltà, u dixxiplini oħra adattati għall-kuntest soċjali, filwaqt li jinkludu l-mod ta' kif inhi mibnija d-differenza, ix-xogħol ta' klassifikazzjoni, u l-konsegwenzi tagħha; jisħaq għalhekk fuq il-ħtieġa għal investiment b'mod sistematiku fl-integrazzjoni ta' dawn id-dixxiplini fl-istudju u fir-riċerka tal-IA fil-livelli kollha; jisħaq ukoll fuq l-importanza li t-timijiet li jfasslu, jiżviluppaw, jittestjaw, iżommu, jimplimentaw u jakkwistaw dawn is-sistemi tal-IA għall-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura, jirriflettu fejn possibbli d-diversità tas-soċjetà b'mod ġenerali bħala mezz mhux tekniku biex jitnaqqsu r-riskji ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jenfasizza wkoll li l-obbligu ta' rendikont u r-responsabbiltà xierqa jirrikjedu taħriġ speċjalizzat sinifikanti fir-rigward tad-dispożizzjonijiet etiċi, il-perikli potenzjali, il-limitazzjonijiet, u l-użu xieraq tat-teknoloġija tal-IA, speċjalment għall-persunal tal-pulizija u tal-ġudikatura; jenfasizza li taħriġ professjonali u kwalifiki xierqa għandhom jiżguraw li dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet ikunu mħarrġa dwar il-potenzjal għal preġudizzju, peress li s-settijiet ta' data jistgħu jkunu bbażati fuq data diskriminatorja u preġudikata; jappoġġja t-twaqqif ta' inizjattivi ta' sensibilizzazzjoni u edukattivi biex jiġi żgurat li individwi li jaħdmu fl-infurzar tal-liġi jew il-ġudikatura jkunu konxji u jifhmu l-limitazzjonijiet, il-kapaċitajiet u r-riskji li jinvolvi l-użu tas-sistemi tal-IA, inkluż ir-riskju ta' preġudizzju ta' awtomatizzazzjoni; ifakkar li l-inklużjoni ta' settijiet ta' data ta' taħriġ dwar l-IA ta' każijiet ta' razziżmu mill-forzi tal-pulizija fit-twettiq tad-dmirijiet tagħhom inevitabbilment se twassal għal preġudizzju razzista f'sejbiet, punteġġi u rakkomandazzjonijiet iġġenerati mill-IA; itenni għalhekk it-talba tiegħu lill-Istati Membri biex jippromovu politiki kontra d-diskriminazzjoni u biex jiżviluppaw pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali kontra r-razziżmu fil-qasam tal-policing u tas-sistema tal-ġustizzja; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jinnota li l-policing predittiv huwa fost l-applikazzjonijiet tal-IA użati fil-qasam tal-infurzar tal-liġi, iżda jwissi li filwaqt li policing predittiv jista' janalizza s-settijiet ta' data mogħtija għall-identifikazzjoni ta' mudelli u korrelazzjonijiet, ma jistax iwieġeb għall-mistoqsija tal-kawżalità u ma jistax jagħmel predizzjonijiet affidabbli dwar l-imġiba individwali, u għalhekk ma jistax jikkostitwixxi l-unika bażi għal intervent; jirrimarka li diversi bliet fl-Istati Uniti temmew l-użu tagħhom ta' sistemi ta' policing predittiv wara li saru awditi; ifakkar li matul il-missjoni tal-Kumitat LIBE fl-Istati Uniti fi Frar 2020, il-Membri ġew infurmati mid-dipartimenti tal-pulizija tal-Belt ta' New York u Cambridge, Massachusetts, li gradwalment huma kienu eliminaw il-programmi ta' policing predittiv tagħhom minħabba nuqqas ta' effettività, l-impatt diskriminatorju u l-falliment fil-prattika, u minflok bdew jużaw is-sorveljanza tal-komunità; jinnota li dan wassal għal tnaqqis fir-rati ta' kriminalità; jopponi, għalhekk, l-użu tal-IA mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi biex isiru previżjonijiet komportamentali fuq individwi jew gruppi abbażi ta' data storika u mġiba fil-passat, sħubija fi grupp, post, jew kwalunkwe karatteristika oħra bħal din, u b'hekk jipprova jidentifika persuni li x'aktarx iwettqu reat; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jinnota t-tipi differenti ta' użu tar-rikonoxximent tal-wiċċ, bħal, iżda mhux limitat għal, verifika/awtentikazzjoni (jiġifieri tqabbil ta' wiċċ dirett ma' ritratt f'dokument tal-identità, eż. fruntiera intelliġenti), identifikazzjoni (jiġifieri tqabbil ta' ritratt ma' sett ta' bażi tad-data ta' ritratti) u detezzjoni (jiġifieri l-identifikazzjoni ta' uċuħ f'ħin reali minn sorsi bħal filmati tas-CCTV, u t-tqabbil tagħhom ma' bażijiet tad-data, eż. sorveljanza f'ħin reali), li kull wieħed minnhom għandu implikazzjonijiet differenti għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali; jemmen bis-sħiħ li l-implimentazzjoni ta' sistemi ta' rikonoxximent tal-wiċċ mill-infurzar tal-liġi għandu jkun limitat għal skopijiet iġġustifikati b'mod ċar b'rispett sħiħ tal-prinċipji tal-proporzjonalità u n-neċessità u l-liġi applikabbli; jafferma mill-ġdid li bħala minimu, l-użu tat-teknoloġija ta' rikonoxximent tal-wiċċ irid ikun konformi mar-rekwiżiti ta' minimizzazzjoni tad-data, il-preċiżjoni tad-data, il-limitazzjoni tal-ħażna, is-sigurtà tad-data u r-responsabbiltà, kif ukoll għandu jkun legali, ġust u trasparenti, u jsegwi skop speċifiku, espliċitu u leġittimu li huwa ddefinit b'mod ċar fil-liġi tal-Istati Membri jew fil-liġi tal-Unjoni; huwa tal-opinjoni li s-sistemi ta' verifika u awtentikazzjoni jistgħu jkomplu jiġu implimentati u jintużaw b'suċċess biss jekk l-effetti avversi tagħhom jistgħu jittaffew u jiġu ssodisfati l-kriterji ta' hawn fuq; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jitlob, barra minn hekk, il-projbizzjoni permanenti tal-użu ta' analiżi awtomatizzata u/jew rikonoxximent fi spazji aċċessibbli għall-pubbliku ta' karatteristiċi umani oħra, bħall-mod kif wieħed jimxi, il-marki tas-swaba', id-DNA, il-vuċi, u sinjali bijometriċi u komportamentali oħra; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jitlob, madankollu, għal moratorju fuq l-implimentazzjoni ta' sistemi ta' rikonoxximent tal-wiċċ għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi li għandhom il-funzjoni tal-identifikazzjoni, sakemm jintużaw biss għall-finijiet tal-identifikazzjoni ta' vittmi ta' kriminalità, sa meta l-istandards tekniċi jkunu jistgħu jitqiesu li huma konformi bis-sħiħ mad-drittijiet fundamentali, ir-riżultati miksuba ma jkunux preġudikati u diskriminatorji, il-qafas legali jipprovdi salvagwardji stretti kontra l-użu ħażin u kontroll demokratiku u sorveljanza stretti, u jkun hemm evidenza empirika fuq in-neċessità u l-proporzjonalità għall-implimentazzjoni ta' dawn it-teknoloġiji; jinnota li fejn il-kriterji ta' hawn fuq ma jiġux issodisfati, is-sistemi m'għandhomx jintużaw jew jiġu implimentati; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar l-użu ta' bażijiet tad-data privati ta' rikonoxximent tal-wiċċ minn atturi tal-infurzar tal-liġi u servizzi tal-intelligence, bħal Clearview AI, bażi tad-data ta' aktar minn tliet biljun stampa li nġabru illegalment minn fuq in-networks soċjali u partijiet oħra tal-internet, inkluż minn ċittadini tal-UE; jistieden lill-Istati Membri jobbligaw l-atturi tal-infurzar tal-liġi biex jiżvelaw jekk humiex qed jużaw it-teknoloġija Clearview AI, jew teknoloġiji ekwivalenti minn fornituri oħrajn; ifakkar fl-opinjoni tal-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (EDPB) li l-użu ta' servizz bħal Clearview AI mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi fl-Unjoni Ewropea “x'aktarx ma jkunx konsistenti mar-reġim ta' protezzjoni tad-data tal-UE”; jitlob li jiġi pprojbit l-użu ta' bażijiet tad-data privati ta' rikonoxximent tal-wiċċ fl-infurzar tal-liġi; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jieħu nota tal-istudju ta' fattibbiltà tal-Kummissjoni dwar bidliet possibbli fid-Deċiżjoni ta' Prüm (8), inkluż rigward l-istampi tal-wiċċ; jieħu nota ta' riċerka preċedenti li m'hemmx identifikaturi potenzjali ġodda, pereżempju rikonoxximent tal-iris jew tal-wiċċ, ikunu daqshekk affidabbli f'kuntest forensiku bħad-DNA jew il-marki tas-swaba'; ifakkar lill-Kummissjoni li kwalunkwe proposta leġiżlattiva għandha tkun ibbażata fuq l-evidenza u tirrispetta l-prinċipju tal-proporzjonalità; iħeġġeġ lill-Kummissjoni ma testendix il-qafas tad-Deċiżjoni ta' Prüm sakemm ikun hemm evidenza xjentifika soda tal-affidabbiltà tar-rikonoxximent tal-wiċċ f'kuntest forensiku meta mqabbel mad-DNA jew il-marki tas-swaba', wara li tkun wettqet valutazzjoni sħiħa tal-impatt, u filwaqt li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet tal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (EDPS) u l-EDPB; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jisħaq li l-użu ta' data bijometrika huwa relatat b'mod aktar wiesa' mal-prinċipju tad-dritt għad-dinjità tal-bniedem li jifforma l-bażi tad-drittijiet fundamentali kollha ggarantiti mill-Karta; iqis li l-użu u l-ġbir ta' kwalunkwe data bijometrika għal skopijiet ta' identifikazzjoni remota, pereżempju billi jitwettaq rikonoxximent tal-wiċċ f'postijiet pubbliċi, kif ukoll fi dħul ta' kontroll awtomatiku fil-fruntieri li jintuża għall-verifiki fil-fruntieri fl-ajruporti, jistgħu joħolqu riskji speċifiċi għad-drittijiet fundamentali, li l-implikazzjonijiet tagħhom jistgħu jvarjaw b'mod konsiderevoli skont ir-raġuni, il-kuntest u l-iskop tal-użu; jenfasizza wkoll il-validità xjentifika kkontestata tat-teknoloġija tar-rikonoxximent emozzjonali, bħal kameras li jidentifikaw il-movimenti tal-għajnejn u l-bidliet fid-daqs tal-ħabba tal-għajn, f'kuntest tal-infurzar tal-liġi; huwa tal-fehma li l-użu ta' identifikazzjoni bijometrika fil-kuntest tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura għandu dejjem jitqies bħala “riskju għoli” u għalhekk għandu jkun soġġett għal rekwiżiti addizzjonali, skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-IA; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jesprimi tħassib kbir dwar il-proġetti ta' riċerka ffinanzjati taħt Orizzont 2020 li jimplimentaw l-intelliġenza artifiċjali fuq fruntieri esterni, bħall-proġett iBorderCtrl, “sistema intelliġenti li tidentifika l-gideb” li tfassal profili ta' vjaġġaturi abbażi ta' intervista awtomatizzata bil-kompjuter meħuda mill-webcam tal-vjaġġatur qabel il-vjaġġ, u analiżi bbażata fuq l-intelliġenza artifiċjali ta' 38 sinjal mikro, ittestjati fl-Ungerija, il-Latvja u l-Greċja; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, timplimenta, permezz ta' mezzi leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi, u jekk ikun meħtieġ permezz ta' proċedimenti ta' ksur, projbizzjoni fuq kwalunkwe pproċessar ta' data bijometrika inklużi stampi tal-wiċċ, għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi li twassal għal sorveljanza tal-massa fi spazji aċċessibbli għall-pubbliku; jistieden ukoll lill-Kummissjoni twaqqaf il-finanzjament tar-riċerka bijometrika jew tal-implimentazzjoni ta' programmi li jistgħu jirriżultaw fis-sorveljanza indiskriminata tal-massa fi spazji pubbliċi; jenfasizza, f'dan il-kuntest, li għandha tingħata attenzjoni speċjali, u għandu jiġi applikat qafas strett, għall-użu tad-droni fl-operazzjonijiet tal-pulizija; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jappoġġja r-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli tal-Kummissjoni dwar l-IA favur il-projbizzjoni tal-punteġġ tal-individwi abilitat bl-IA fuq skala enormi; iqis li kwalunkwe forma ta' punteġġ taċ-ċittadini normattiv fuq skala enormi mill-awtoritajiet pubbliċi, b'mod partikolari fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura, iwassal għat-telf tal-awtonomija, jipperikola l-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni u ma jistax jitqies konformi mad-drittijiet fundamentali, b'mod partikolari d-dinjità tal-bniedem, kif kodifikat fil-liġi tal-UE; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jitlob li jkun hemm aktar trasparenza ġenerali sabiex ikun hemm fehim komprensiv rigward l-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA fl-Unjoni; jitlob lill-Istati Membri jipprovdu informazzjoni komprensiva dwar l-għodod użati mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u ġudizzjarji tagħhom, it-tipi ta' għodda li jintużaw, l-iskopijiet li għalihom jintużaw, it-tipi ta' reati għal liema jiġu applikati, u l-ismijiet tal-kumpaniji jew l-organizzazzjonijiet li żviluppaw dawk l-għodod; jistieden lill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji biex jinfurmaw lill-pubbliku u jipprovdu trasparenza suffiċjenti dwar l-użu tagħhom tal-IA u teknoloġiji relatati meta jimplimentaw is-setgħat tagħhom, inkluż l-iżvelar ta' rati pożittivi foloz u negattivi foloz tat-teknoloġija inkwistjoni; jitlob li l-Kummissjoni tiġbor u taġġorna l-informazzjoni f'post wieħed; jistieden lill-Kummissjoni tippubblika u taġġorna wkoll informazzjoni dwar l-użu tal-IA mill-aġenziji tal-Unjoni inkarigati b'kompiti ta' infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji; jistieden lill-EDPB jivvaluta l-legalità ta' dawn it-teknoloġiji u l-applikazzjonijiet tal-IA li qed jintużaw mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u mill-ġudikatura; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ifakkar li l-applikazzjonijiet tal-IA, inklużi dawk li jintużaw fil-kuntest tal-infurzar tal-liġi u tal-ġudikatura, qed jiġu żviluppati globalment b'pass mgħaġġel; iħeġġeġ lill-partijiet interessati Ewropej kollha, inklużi l-Istati Membri u l-Kummissjoni, jiżguraw, permezz tal-kooperazzjoni internazzjonali, l-involviment tas-sħab barra mill-UE sabiex jgħollu l-istandards fil-livell internazzjonali u jsibu qafas legali u etiku komuni u komplementari għall-użu tal-IA, b'mod partikolari għall-infurzar tal-liġi u l-ġudikatura, li jirrispetta bis-sħiħ il-Karta, l-acquis Ewropew dwar il-protezzjoni tad-data u d-drittijiet tal-bniedem b'mod aktar wiesa'; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jitlob lill-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, f'kollaborazzjoni mal-EDPB u l-EDPS, tabbozza linji gwida, rakkomandazzjonijiet u l-aħjar prattiki komprensivi sabiex tispeċifika aktar il-kriterji u l-kundizzjonijiet għall-iżvilupp, l-użu u l-implimentazzjoni tal-applikazzjonijiet u s-soluzzjonijiet tal-IA għall-użu mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji; jimpenja ruħu li jwettaq studju dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-Infurzar tal-Liġi (9) sabiex jidentifika kif il-protezzjoni tad-data personali ġiet żgurata f'attivitajiet ta' pproċessar mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji, b'mod partikolari meta jkunu qed jiżviluppaw jew jużaw teknoloġiji ġodda; jistieden lill-Kummissjoni, barra minn hekk, tikkunsidra jekk hijiex meħtieġa azzjoni leġiżlattiva speċifika dwar l-ispeċifikazzjoni ulterjuri tal-kriterji u l-kundizzjonijiet għall-iżvilupp, l-użu u l-implimentazzjoni tal-applikazzjonijiet u s-soluzzjonijiet tal-IA mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

36.

---

(1)  ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.

(2)  ĠU L 119, 4.5.2016, p. 89.

(3)  ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39.

(4)  ĠU L 201, 31.7.2002, p. 37.

(5)  ĠU L 135, 24.5.2016, p. 53.

(6)  ĠU C 362, 8.9.2021, p. 63.

(7)  ĠU C 263, 25.7.2018, p. 82.

(8)  Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/615/ĠAI tat-23 ta' Ġunju 2008 dwar it-titjib tal-koperazzjoni transkonfinali, b'mod partikolari fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità transkonfinali. (ĠU L 210, 6.8.2008, p. 1).

(9)  Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni ta' persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali mill-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet tal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejbien jew il-prosekuzzjoni ta' reati kriminali jew l-eżekuzzjoni ta' pieni kriminali, u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li tħassar id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/977/ĠAI (ĠU L 119, 4.5.2016, p. 89).

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/27 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/27

---

P9_TA(2021)0406

L-impatt tal-vjolenza domestika u tad-drittijiet ta' kustodja fuq in-nisa u t-tfal

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-impatt tal-vjolenza domestika u tad-drittijiet ta' kustodja fuq in-nisa u t-tfal (2019/2166(INI))

(2022/C 132/03)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u l-Artikoli 6, 8 u 67 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u l-Artikoli 6, 8 u 67 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2012/29/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 li tistabbilixxi standards minimi fir-rigward tad-drittijiet, l-appoġġ u l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriminalità (id-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi) (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2012/29/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 li tistabbilixxi standards minimi fir-rigward tad-drittijiet, l-appoġġ u l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriminalità (id-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi) (1),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 21, 23, 24 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 21, 23, 24 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (Konvenzjoni ta' Istanbul), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2014, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (Konvenzjoni ta' Istanbul), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2014,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal tal-20 ta' Novembru 1989, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal tal-20 ta' Novembru 1989,

| — | wara li kkunsidra l-Kumment Ġenerali Nru 13 tal-Kumitat dwar id-Drittijiet tat-Tfal tat-18 ta' April 2011 dwar id-dritt tat-tfal li ma jkunu soġġetti għall-ebda forma ta' vjolenza, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kumment Ġenerali Nru 13 tal-Kumitat dwar id-Drittijiet tat-Tfal tat-18 ta' April 2011 dwar id-dritt tat-tfal li ma jkunu soġġetti għall-ebda forma ta' vjolenza,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' The Hague tal-25 ta' Ottubru 1980 dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali ta' Minuri, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' The Hague tal-25 ta' Ottubru 1980 dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali ta' Minuri,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' The Hague tad-29 ta' Mejju 1993 dwar il-Protezzjoni tal-Ulied u l-Kooperazzjoni f'Adozzjonijiet bejn Pajjiż u ieħor, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' The Hague tad-29 ta' Mejju 1993 dwar il-Protezzjoni tal-Ulied u l-Kooperazzjoni f'Adozzjonijiet bejn Pajjiż u ieħor,

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/800 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar il-garanziji proċedurali għal tfal li huma suspettati jew li huma persuni akkużati fi proċedimenti kriminali (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/800 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar il-garanziji proċedurali għal tfal li huma suspettati jew li huma persuni akkużati fi proċedimenti kriminali (2),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa adottata fit-18 ta' Diċembru 1979, u r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 35 dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa, li taġġorna r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 19 tal-Kumitat għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa dwar il-vjolenza kontra n-nisa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa adottata fit-18 ta' Diċembru 1979, u r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 35 dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa, li taġġorna r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 19 tal-Kumitat għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa dwar il-vjolenza kontra n-nisa,

| — | wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u, b'mod partikolari, il-Prinċipju 2 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u, b'mod partikolari, il-Prinċipju 2 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2016, u b'mod partikolari l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli 5 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u 16.2 dwar it-tmiem tal-abbuż, l-isfruttament, it-traffikar u kull forma ta' vjolenza kontra u t-tortura tat-tfal, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2016, u b'mod partikolari l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli 5 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u 16.2 dwar it-tmiem tal-abbuż, l-isfruttament, it-traffikar u kull forma ta' vjolenza kontra u t-tortura tat-tfal,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2016 għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, tal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (COM(2016)0109), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2016 għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, tal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (COM(2016)0109),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija ta' Ugwaljanza bejn is-Sessi għall-2020-2025” (COM(2020)0152), b'mod partikolari l-ewwel mira tagħha biex in-nisa u l-bniet jinħelsu mill-vjolenza u l-istereotipi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija ta' Ugwaljanza bejn is-Sessi għall-2020-2025” (COM(2020)0152), b'mod partikolari l-ewwel mira tagħha biex in-nisa u l-bniet jinħelsu mill-vjolenza u l-istereotipi,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar l-Ugwaljanza tal-LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar l-Ugwaljanza tal-LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE dwar id-drittijiet tal-vittmi (2020-2025)” (COM(2020)0258), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE dwar id-drittijiet tal-vittmi (2020-2025)” (COM(2020)0258),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tas-6 ta' Marzu 2019 bit-titolu “2019 report on equality between women and men in the EU” (Rapport tal-2019 dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-UE) (SWD(2019)0101), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tas-6 ta' Marzu 2019 bit-titolu “2019 report on equality between women and men in the EU” (Rapport tal-2019 dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-UE) (SWD(2019)0101),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2017 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, mill-Unjoni Ewropea, tal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2017 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, mill-Unjoni Ewropea, tal-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' Novembru 2019 dwar l-adeżjoni tal-UE għall-Konvenzjoni ta' Istanbul u l-miżuri l-oħra biex tiġi miġġielda l-vjolenza abbażi tal-ġeneru (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' Novembru 2019 dwar l-adeżjoni tal-UE għall-Konvenzjoni ta' Istanbul u l-miżuri l-oħra biex tiġi miġġielda l-vjolenza abbażi tal-ġeneru (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar il-ħtieġa ta' konfigurazzjoni speċifika tal-Kunsill dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar il-ħtieġa ta' konfigurazzjoni speċifika tal-Kunsill dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-perspettiva tal-ġeneru fil-kriżi tal-COVID-19 u fil-perjodu ta' wara l-kriżi (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-perspettiva tal-ġeneru fil-kriżi tal-COVID-19 u fil-perjodu ta' wara l-kriżi (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri (7),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2011/99/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Diċembru 2011 dwar l-ordni Ewropea ta' protezzjoni (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2011/99/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Diċembru 2011 dwar l-ordni Ewropea ta' protezzjoni (8),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 606/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Ġunju 2013 dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta' miżuri ta' protezzjoni f'materji ċivili (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 606/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Ġunju 2013 dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta' miżuri ta' protezzjoni f'materji ċivili (9),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas-27 ta' Novembru 2003 dwar il-ġuriżdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta' sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta' responsabbiltà tal-ġenituri (ir-Regolament Brussell IIa) (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas-27 ta' Novembru 2003 dwar il-ġuriżdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta' sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta' responsabbiltà tal-ġenituri (ir-Regolament Brussell IIa) (10),

| — | wara li kkunsidra l-Indiċi dwar l-Ugwaljanza bejn is-Sessi tal-2020 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Indiċi dwar l-Ugwaljanza bejn is-Sessi tal-2020 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE),

| — | wara li kkunsidra l-Istudju tal-EIGE tat-12 ta' Ġunju 2019 bit-titolu “Understanding intimate partner violence in the EU: the role of data” (Il-fehim tal-vjolenza minn sieħeb intimu fl-UE: ir-rwol tad-data), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istudju tal-EIGE tat-12 ta' Ġunju 2019 bit-titolu “Understanding intimate partner violence in the EU: the role of data” (Il-fehim tal-vjolenza minn sieħeb intimu fl-UE: ir-rwol tad-data),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EIGE tat-18 ta' Novembru 2019 bit-titolu “A guide to risk assessment and risk management of intimate partner violence against women for police” (Gwida għall-valutazzjoni tar-riskju u l-ġestjoni tar-riskju tal-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa għall-pulizija), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EIGE tat-18 ta' Novembru 2019 bit-titolu “A guide to risk assessment and risk management of intimate partner violence against women for police” (Gwida għall-valutazzjoni tar-riskju u l-ġestjoni tar-riskju tal-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa għall-pulizija),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) tat-3 ta' Marzu 2014 bit-titolu “Violence against women: an EU-wide survery” (Vjolenza kontra n-nisa: stħarriġ madwar l-UE kollha), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) tat-3 ta' Marzu 2014 bit-titolu “Violence against women: an EU-wide survery” (Vjolenza kontra n-nisa: stħarriġ madwar l-UE kollha),

| — | wara li kkunsidra l-Pjattaforma ta' Mekkaniżmi ta' Esperti Indipendenti dwar id-Diskriminazzjoni u l-Vjolenza kontra n-Nisa (Pjattaforma EDVAW), u d-dikjarazzjoni tagħha tal-31 ta' Mejju 2019 bit-titolu “Intimate partner violence against women is an essential factor in the determination of child custody” (Il-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa hija fattur essenzjali fid-determinazzjoni tal-kustodja tat-tfal), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjattaforma ta' Mekkaniżmi ta' Esperti Indipendenti dwar id-Diskriminazzjoni u l-Vjolenza kontra n-Nisa (Pjattaforma EDVAW), u d-dikjarazzjoni tagħha tal-31 ta' Mejju 2019 bit-titolu “Intimate partner violence against women is an essential factor in the determination of child custody” (Il-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa hija fattur essenzjali fid-determinazzjoni tal-kustodja tat-tfal),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-24 ta' Marzu 2020 mill-President tal-Grupp ta' Esperti dwar l-Azzjoni kontra l-Vjolenza fuq in-Nisa u l-Vjolenza Domestika tal-Kunsill tal-Ewropa, Marceline Naudi, bit-titolu “For many women and children, the home is not a safe place” (Għal ħafna nisa u tfal, id-dar mhix post sikur) dwar il-ħtieġa li jiġu rrispettati l-istandards tal-Konvenzjoni ta' Istanbul fi żminijiet ta' pandemija, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-24 ta' Marzu 2020 mill-President tal-Grupp ta' Esperti dwar l-Azzjoni kontra l-Vjolenza fuq in-Nisa u l-Vjolenza Domestika tal-Kunsill tal-Ewropa, Marceline Naudi, bit-titolu “For many women and children, the home is not a safe place” (Għal ħafna nisa u tfal, id-dar mhix post sikur) dwar il-ħtieġa li jiġu rrispettati l-istandards tal-Konvenzjoni ta' Istanbul fi żminijiet ta' pandemija,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tagħha,

| — | wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet konġunti tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali kif ukoll tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi skont l-Artikolu 58 tar-Regoli ta' Proċedura, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet konġunti tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali kif ukoll tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi skont l-Artikolu 58 tar-Regoli ta' Proċedura,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali kif ukoll tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A9-0254/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali kif ukoll tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A9-0254/2021),

| A. | billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur fundamentali u objettiv ewlieni tal-UE, u għandha tiġi riflessa fil-politiki kollha tal-UE; billi d-dritt għal trattament indaqs u għan-nondiskriminazzjoni huwa dritt fundamentali minqux fit-Trattati (11) u fil-Karta (12) u għandu jiġi rispettat bis-sħiħ; billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru fil-forom kollha tagħha tikkostitwixxi forma estrema ta' diskriminazzjoni kontra n-nisa u ksur tad-drittijiet tal-bniedem li għandu l-oriġini tiegħu fl-inugwaljanza bejn il-ġeneri, li jikkontribwixxi biex din tissokta u tissaħħaħ; billi dan it-tip ta' vjolenza joriġina minn stereotipi marbuta mal-ġeneru dwar ir-rwoli u l-kapaċitajiet tan-nisa u tal-irġiel u minn relazzjonijiet tal-poter mhux ugwali fis-soċjetajiet, u jżommhom; billi għadha mifruxa u taffettwa lin-nisa fil-livelli kollha tas-soċjetà, irrispettivament mill-età, l-edukazzjoni, l-introjtu, il-pożizzjoni soċjali jew il-pajjiż ta' oriġini jew residenza, u billi hija wieħed mill-aktar ostakli serji biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi n-nisa u t-tfal madwar l-UE ma jibbenefikawx mill-istess protezzjoni mill-vjolenza abbażi tal-ġeneru minħabba d-differenzi bejn il-politiki u l-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

A.

billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur fundamentali u objettiv ewlieni tal-UE, u għandha tiġi riflessa fil-politiki kollha tal-UE; billi d-dritt għal trattament indaqs u għan-nondiskriminazzjoni huwa dritt fundamentali minqux fit-Trattati (11) u fil-Karta (12) u għandu jiġi rispettat bis-sħiħ; billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru fil-forom kollha tagħha tikkostitwixxi forma estrema ta' diskriminazzjoni kontra n-nisa u ksur tad-drittijiet tal-bniedem li għandu l-oriġini tiegħu fl-inugwaljanza bejn il-ġeneri, li jikkontribwixxi biex din tissokta u tissaħħaħ; billi dan it-tip ta' vjolenza joriġina minn stereotipi marbuta mal-ġeneru dwar ir-rwoli u l-kapaċitajiet tan-nisa u tal-irġiel u minn relazzjonijiet tal-poter mhux ugwali fis-soċjetajiet, u jżommhom; billi għadha mifruxa u taffettwa lin-nisa fil-livelli kollha tas-soċjetà, irrispettivament mill-età, l-edukazzjoni, l-introjtu, il-pożizzjoni soċjali jew il-pajjiż ta' oriġini jew residenza, u billi hija wieħed mill-aktar ostakli serji biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi n-nisa u t-tfal madwar l-UE ma jibbenefikawx mill-istess protezzjoni mill-vjolenza abbażi tal-ġeneru minħabba d-differenzi bejn il-politiki u l-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri;

| B. | billi, minkejja għadd kbir ta' każijiet ta' rikonoxximent formali u progress dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, in-nisa għadhom diskriminati u żvantaġġati, u l-inugwaljanzi soċjali, ekonomiċi u kulturali jippersistu; billi skont l-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-EIGE 2020, s'issa l-ebda Stat Membru tal-UE għadu ma kiseb l-ugwaljanza totali bejn in-nisa u l-irġiel; billi l-progress tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għadu miexi bil-mod, bil-punteġġ tal-indiċi jittejjeb b'medja ta' punt kull sentejn; billi b'din ir-rata, l-UE se tieħu aktar kważi 70 sena biex tikseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi dan il-Parlament diġà talab li titwaqqaf konfigurazzjoni ġdida tal-Kunsill tal-ministri u s-segretarji tal-Istat responsabbli għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri; |
| --- | --- |

B.

billi, minkejja għadd kbir ta' każijiet ta' rikonoxximent formali u progress dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, in-nisa għadhom diskriminati u żvantaġġati, u l-inugwaljanzi soċjali, ekonomiċi u kulturali jippersistu; billi skont l-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-EIGE 2020, s'issa l-ebda Stat Membru tal-UE għadu ma kiseb l-ugwaljanza totali bejn in-nisa u l-irġiel; billi l-progress tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għadu miexi bil-mod, bil-punteġġ tal-indiċi jittejjeb b'medja ta' punt kull sentejn; billi b'din ir-rata, l-UE se tieħu aktar kważi 70 sena biex tikseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi dan il-Parlament diġà talab li titwaqqaf konfigurazzjoni ġdida tal-Kunsill tal-ministri u s-segretarji tal-Istat responsabbli għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

| C. | billi forom differenti ta' oppressjoni ma jeżistux separatament iżda jikkoinċidu u jaffettwaw lill-individwi simultanjament, u dan iwassal għal forom intersezzjonali ta' diskriminazzjoni; billi d-diskriminazzjoni abbażi tal-ġeneru spiss tikkoinċidi mad-diskriminazzjoni abbażi ta' raġunijiet oħra, bħar-razza, il-kulur, l-oriġini etnika jew soċjali, il-karatteristiċi ġenetiċi, il-lingwa, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-opinjoni politika jew kwalunkwe opinjoni oħra, l-appartenenza għal minoranza nazzjonali, il-proprjetà, it-twelid, id-diżabilità, l-età u l-orjentazzjoni sesswali; |
| --- | --- |

C.

billi forom differenti ta' oppressjoni ma jeżistux separatament iżda jikkoinċidu u jaffettwaw lill-individwi simultanjament, u dan iwassal għal forom intersezzjonali ta' diskriminazzjoni; billi d-diskriminazzjoni abbażi tal-ġeneru spiss tikkoinċidi mad-diskriminazzjoni abbażi ta' raġunijiet oħra, bħar-razza, il-kulur, l-oriġini etnika jew soċjali, il-karatteristiċi ġenetiċi, il-lingwa, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-opinjoni politika jew kwalunkwe opinjoni oħra, l-appartenenza għal minoranza nazzjonali, il-proprjetà, it-twelid, id-diżabilità, l-età u l-orjentazzjoni sesswali;

| D. | billi dan id-deċennju qed jesperjenza attakk viżibbli u organizzat fil-livell globali u tal-UE kontra l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet tan-nisa, inkluż fl-UE; |
| --- | --- |

D.

billi dan id-deċennju qed jesperjenza attakk viżibbli u organizzat fil-livell globali u tal-UE kontra l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet tan-nisa, inkluż fl-UE;

| E. | billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija kundizzjoni essenzjali għal ekonomija tal-UE innovattiva, kompetittiva u prospera, li twassal għall-ħolqien ta' impjiegi ġodda u għal żieda fil-produttività, speċjalment fil-kuntest tad-diġitalizzazzjoni u tat-tranżizzjoni lejn ekonomija ħadra; |
| --- | --- |

E.

billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija kundizzjoni essenzjali għal ekonomija tal-UE innovattiva, kompetittiva u prospera, li twassal għall-ħolqien ta' impjiegi ġodda u għal żieda fil-produttività, speċjalment fil-kuntest tad-diġitalizzazzjoni u tat-tranżizzjoni lejn ekonomija ħadra;

| F. | billi l-vjolenza minn sieħeb intimu tirreferi għal kwalunkwe att ta' vjolenza fiżika, sesswali, psikoloġika jew ekonomika li sseħħ bejn konjuġi jew sħab preċedenti jew attwali, kemm jekk l-awtur jikkondividi jew ikun qasam residenza mal-vittma jew le; billi l-vjolenza minn sieħeb intimu hija waħda mill-aktar forom prevalenti ta' vjolenza sessista, b'madwar 22 % tan-nisa li esperjenzaw vjolenza fiżika u/jew sesswali, u 43 % esperjenzaw vjolenza psikoloġika mis-sieħeb tagħhom (13); billi n-nisa u t-tfal huma affettwati b'mod sproporzjonat minn dan it-tip ta' vjolenza; billi vjolenza domestika tirreferi għal “l-atti kollha ta' vjolenza fiżika, sesswali, psikoloġika jew ekonomika li jseħħu fi ħdan il-familja jew unità domestika jew bejn konjuġi jew sħab preċedenti jew attwali, kemm jekk l-awtur tar-reat jaqsam jew kien jaqsam l-istess residenza mal-vittma” (14); billi l-vjolenza domestika hija problema soċjali serja u ħafna drabi fit-tul u moħbija li toħloq trawma fiżika u/jew psikoloġika sistematika b'konsegwenzi serji għall-vittmi u b'impatt qawwi fuq il-benesseri emozzjonali, ekonomiku u soċjali tal-familja kollha, peress li l-awtur tar-reat huwa persuna li l-vittma għandha tkun tista' tafda; billi bejn 70 % u 85 % tat-tfal li huma vittmi ta' vjolenza jafu lill-persuna li tabbużahom u billi l-maġġoranza l-kbira ta' dawn it-tfal huma vittmi ta' persuni li jafdaw (15); billi l-vittmi spiss ikunu soġġetti għal kontroll koerċittiv minn min jabbuża, ikkaratterizzat minn intimidazzjoni, kontroll, iżolament u abbuż; |
| --- | --- |

F.

billi l-vjolenza minn sieħeb intimu tirreferi għal kwalunkwe att ta' vjolenza fiżika, sesswali, psikoloġika jew ekonomika li sseħħ bejn konjuġi jew sħab preċedenti jew attwali, kemm jekk l-awtur jikkondividi jew ikun qasam residenza mal-vittma jew le; billi l-vjolenza minn sieħeb intimu hija waħda mill-aktar forom prevalenti ta' vjolenza sessista, b'madwar 22 % tan-nisa li esperjenzaw vjolenza fiżika u/jew sesswali, u 43 % esperjenzaw vjolenza psikoloġika mis-sieħeb tagħhom (13); billi n-nisa u t-tfal huma affettwati b'mod sproporzjonat minn dan it-tip ta' vjolenza; billi vjolenza domestika tirreferi għal “l-atti kollha ta' vjolenza fiżika, sesswali, psikoloġika jew ekonomika li jseħħu fi ħdan il-familja jew unità domestika jew bejn konjuġi jew sħab preċedenti jew attwali, kemm jekk l-awtur tar-reat jaqsam jew kien jaqsam l-istess residenza mal-vittma” (14); billi l-vjolenza domestika hija problema soċjali serja u ħafna drabi fit-tul u moħbija li toħloq trawma fiżika u/jew psikoloġika sistematika b'konsegwenzi serji għall-vittmi u b'impatt qawwi fuq il-benesseri emozzjonali, ekonomiku u soċjali tal-familja kollha, peress li l-awtur tar-reat huwa persuna li l-vittma għandha tkun tista' tafda; billi bejn 70 % u 85 % tat-tfal li huma vittmi ta' vjolenza jafu lill-persuna li tabbużahom u billi l-maġġoranza l-kbira ta' dawn it-tfal huma vittmi ta' persuni li jafdaw (15); billi l-vittmi spiss ikunu soġġetti għal kontroll koerċittiv minn min jabbuża, ikkaratterizzat minn intimidazzjoni, kontroll, iżolament u abbuż;

| G. | billi r-rati ta' vjolenza minn sieħeb intimu f'komunitajiet rurali u remoti huma saħansitra akbar minn dawk f'żoni urbani; billi n-nisa f'żoni rurali u remoti jesperjenzaw rati ogħla ta' vjolenza minn sieħeb intimu u frekwenza u severità akbar ta' abbuż fiżiku, psikoloġiku u ekonomiku li huwa intensifikat mill-fatt li jgħixu aktar' il bogħod mnn riżorsi u servizzi disponibbli fejn ikunu jistgħu jsibu għajnuna; billi n-nuqqas ta' fehim tal-vjolenza domestika mis-servizzi tas-saħħa, soċjali u ġuridiċi f'reġjuni rurali u remoti jista' jiġi identifikat bħala problema sinifikanti għas-superstiti tal-vjolenza minn sieħeb intimu; |
| --- | --- |

G.

billi r-rati ta' vjolenza minn sieħeb intimu f'komunitajiet rurali u remoti huma saħansitra akbar minn dawk f'żoni urbani; billi n-nisa f'żoni rurali u remoti jesperjenzaw rati ogħla ta' vjolenza minn sieħeb intimu u frekwenza u severità akbar ta' abbuż fiżiku, psikoloġiku u ekonomiku li huwa intensifikat mill-fatt li jgħixu aktar' il bogħod mnn riżorsi u servizzi disponibbli fejn ikunu jistgħu jsibu għajnuna; billi n-nuqqas ta' fehim tal-vjolenza domestika mis-servizzi tas-saħħa, soċjali u ġuridiċi f'reġjuni rurali u remoti jista' jiġi identifikat bħala problema sinifikanti għas-superstiti tal-vjolenza minn sieħeb intimu;

| H. | billi fil-livell tal-UE, il-maġġoranza tal-unitajiet domestiċi b'ġenitur wieħed huma mmexxija minn ommijiet waħedhom li huma partikolarment ekonomikament vulnerabbli, speċjalment dawk fil-kategoriji b'paga baxxa, u aktar probabbli li jħallu s-suq tax-xogħol kmieni meta jsiru ġenituri, u b'hekk ipoġġuhom fi żvantaġġ meta jippruvaw jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol; billi fl-UE, 40,3 % tal-unitajiet domestiċi b'ġenitur wieħed kienu f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali fl-2019 (16); |
| --- | --- |

H.

billi fil-livell tal-UE, il-maġġoranza tal-unitajiet domestiċi b'ġenitur wieħed huma mmexxija minn ommijiet waħedhom li huma partikolarment ekonomikament vulnerabbli, speċjalment dawk fil-kategoriji b'paga baxxa, u aktar probabbli li jħallu s-suq tax-xogħol kmieni meta jsiru ġenituri, u b'hekk ipoġġuhom fi żvantaġġ meta jippruvaw jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol; billi fl-UE, 40,3 % tal-unitajiet domestiċi b'ġenitur wieħed kienu f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali fl-2019 (16);

| I. | billi 30 % tan-nisa li ġew vittimizzati sesswalment minn sieħeb preċedenti jew attwali esperjenzaw ukoll vjolenza sesswali fit-tfulija, u billi 73 % tal-ommijiet li sfaw vittmi ta' vjolenza fiżika u/jew sesswali minn sieħeb jindikaw li mill-inqas wieħed mit-tfal tagħhom sar konxju li tali vjolenza qed isseħħ (17); |
| --- | --- |

I.

billi 30 % tan-nisa li ġew vittimizzati sesswalment minn sieħeb preċedenti jew attwali esperjenzaw ukoll vjolenza sesswali fit-tfulija, u billi 73 % tal-ommijiet li sfaw vittmi ta' vjolenza fiżika u/jew sesswali minn sieħeb jindikaw li mill-inqas wieħed mit-tfal tagħhom sar konxju li tali vjolenza qed isseħħ (17);

| J. | billi f'ħafna Stati Membri, il-miżuri ta' lockdown u ta' tbegħid soċjali matul il-pandemija tal-COVID-19 ġew assoċjati ma' żieda esponenzjali fil-prevalenza u fl-intensità ta' każijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu, vjolenza psikoloġika u kontroll koerċittiv u vjolenza ċibernetika, u b'żieda ta' 60 % fit-telefonati ta' emerġenza rrapportati mill-vittmi ta' vjolenza domestika (18); billi r-rekwiżit li jibqgħu d-dar u ż-żieda allarmanti fil-“pandemija parallela” għamluha diffiċli għan-nisa u t-tfal biex jaċċessaw protezzjoni effettiva, servizzi ta' appoġġ u ġustizzja u żvelaw li r-riżorsi u l-istrutturi ta' appoġġ ma kinux biżżejjed u li l-vittmi kellhom aċċess limitat għas-servizzi ta' appoġġ, li jħalli lil ħafna minnhom mingħajr protezzjoni adegwata u f'waqtha; billi l-aħjar prattiki f'miżuri speċifiċi biex tiġi pprovduta assistenza f'waqtha u aċċessibbli lill-vittmi, inkluż l-istabbiliment ta' sistemi ta' messaġġi ta' emerġenza jew il-ħolqien ta' punti ta' kuntatt biex ifittxu għajnuna fl-ispiżeriji u s-supermarkets għandhom jinqasmu bejn l-Istati Membri; billi minkejja l-prevalenza tal-fenomenu, il-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa għadha mhijiex irrapportata biżżejjed fl-UE mill-vittmi, mill-familji tagħhom, mill-ħbieb, mill-konoxxenti u mill-ġirien, għal diversi raġunijiet, speċjalment matul il-pandemija tal-COVID-19, u billi hemm nuqqas sinifikanti ta' data komprensiva, komparabbli u diżaggregata skont il-ġeneru, li tagħmilha diffiċli li jiġi vvalutat bis-sħiħ l-impatt tal-kriżi; billi l-istħarriġ mill-FRA dwar il-vjolenza kontra n-nisa jindika li l-vittmi jirrapportaw l-aktar inċidenti serji tagħhom ta' vjolenza minn sieħeb lill-pulizija f'14 % biss tal-każijiet, u li żewġ terzi tal-vittmi nisa sistematikament ma jirrapportawx lill-awtoritajiet, jew minħabba biża' jew nuqqas ta' informazzjoni dwar id-drittijiet tal-vittmi, jew minħabba twemmin ġenerali li l-vjolenza minn sieħeb intimu hija kwistjoni privata, li ma għandhiex tiġi publiċizzata (19); |
| --- | --- |

J.

billi f'ħafna Stati Membri, il-miżuri ta' lockdown u ta' tbegħid soċjali matul il-pandemija tal-COVID-19 ġew assoċjati ma' żieda esponenzjali fil-prevalenza u fl-intensità ta' każijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu, vjolenza psikoloġika u kontroll koerċittiv u vjolenza ċibernetika, u b'żieda ta' 60 % fit-telefonati ta' emerġenza rrapportati mill-vittmi ta' vjolenza domestika (18); billi r-rekwiżit li jibqgħu d-dar u ż-żieda allarmanti fil-“pandemija parallela” għamluha diffiċli għan-nisa u t-tfal biex jaċċessaw protezzjoni effettiva, servizzi ta' appoġġ u ġustizzja u żvelaw li r-riżorsi u l-istrutturi ta' appoġġ ma kinux biżżejjed u li l-vittmi kellhom aċċess limitat għas-servizzi ta' appoġġ, li jħalli lil ħafna minnhom mingħajr protezzjoni adegwata u f'waqtha; billi l-aħjar prattiki f'miżuri speċifiċi biex tiġi pprovduta assistenza f'waqtha u aċċessibbli lill-vittmi, inkluż l-istabbiliment ta' sistemi ta' messaġġi ta' emerġenza jew il-ħolqien ta' punti ta' kuntatt biex ifittxu għajnuna fl-ispiżeriji u s-supermarkets għandhom jinqasmu bejn l-Istati Membri; billi minkejja l-prevalenza tal-fenomenu, il-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa għadha mhijiex irrapportata biżżejjed fl-UE mill-vittmi, mill-familji tagħhom, mill-ħbieb, mill-konoxxenti u mill-ġirien, għal diversi raġunijiet, speċjalment matul il-pandemija tal-COVID-19, u billi hemm nuqqas sinifikanti ta' data komprensiva, komparabbli u diżaggregata skont il-ġeneru, li tagħmilha diffiċli li jiġi vvalutat bis-sħiħ l-impatt tal-kriżi; billi l-istħarriġ mill-FRA dwar il-vjolenza kontra n-nisa jindika li l-vittmi jirrapportaw l-aktar inċidenti serji tagħhom ta' vjolenza minn sieħeb lill-pulizija f'14 % biss tal-każijiet, u li żewġ terzi tal-vittmi nisa sistematikament ma jirrapportawx lill-awtoritajiet, jew minħabba biża' jew nuqqas ta' informazzjoni dwar id-drittijiet tal-vittmi, jew minħabba twemmin ġenerali li l-vjolenza minn sieħeb intimu hija kwistjoni privata, li ma għandhiex tiġi publiċizzata (19);

| K. | billi l-vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru żdiedet b'riżultat tal-miżuri ta' lockdown stabbiliti matul il-pandemija tal-COVID-19 u, skont l-aħħar Rapport tal-Europol (20), l-abbuż sesswali tat-tfal fuq l-internet fl-UE żdied b'mod drammatiku; |
| --- | --- |

K.

billi l-vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru żdiedet b'riżultat tal-miżuri ta' lockdown stabbiliti matul il-pandemija tal-COVID-19 u, skont l-aħħar Rapport tal-Europol (20), l-abbuż sesswali tat-tfal fuq l-internet fl-UE żdied b'mod drammatiku;

| L. | billi matul il-lockdowns, ġiet irrapportata żieda sinifikanti fil-vjolenza domestika kontra persuni LGBTI+, speċjalment żgħażagħ; |
| --- | --- |

L.

billi matul il-lockdowns, ġiet irrapportata żieda sinifikanti fil-vjolenza domestika kontra persuni LGBTI+, speċjalment żgħażagħ;

| M. | billi l-vjolenza ekonomika kontra n-nisa, fil-forma ta' ħsara lill-proprjetà, restrizzjoni tal-aċċess għar-riżorsi finanzjarji, l-edukazzjoni jew is-suq tax-xogħol, jew nuqqas ta' konformità mar-responsabbiltajiet ekonomiċi bħall-ħlas tal-pensjoni tal-manteniment, jistħoqqilha l-attenzjoni dovuta, peress li t-tfixkil tal-indipendenza finanzjarja u l-ġid tal-familja jmur id f'id mal-forom l-oħra ta' vjolenza, u jwassal għal nassa addizzjonali għall-vittmi; billi l-vittmi li mhumiex finanzjarjament indipendenti spiss jiġu mġiegħla jkomplu jgħixu mat-trasgressuri tagħhom biex jevitaw insigurtà finanzjarja, kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar jew faqar u billi din it-tendenza kienet aggravata mill-pandemija tal-COVID-19; billi remunerazzjoni ġusta u indipendenza ekonomika huma essenzjali biex in-nisa jkunu jistgħu jitilqu minn relazzjonijiet abbużivi u vjolenti; billi f'xi Stati Membri, l-infurzar ta' deċiżjonijiet tal-qorti relatati ma' kumpens finanzjarju jista' jirrikjedi li l-vittma tibqa' f'kuntatt ma' min jabbużaha, u dan ipoġġiha f'riskju ta' abbuż fiżiku u emozzjonali ulterjuri; |
| --- | --- |

M.

billi l-vjolenza ekonomika kontra n-nisa, fil-forma ta' ħsara lill-proprjetà, restrizzjoni tal-aċċess għar-riżorsi finanzjarji, l-edukazzjoni jew is-suq tax-xogħol, jew nuqqas ta' konformità mar-responsabbiltajiet ekonomiċi bħall-ħlas tal-pensjoni tal-manteniment, jistħoqqilha l-attenzjoni dovuta, peress li t-tfixkil tal-indipendenza finanzjarja u l-ġid tal-familja jmur id f'id mal-forom l-oħra ta' vjolenza, u jwassal għal nassa addizzjonali għall-vittmi; billi l-vittmi li mhumiex finanzjarjament indipendenti spiss jiġu mġiegħla jkomplu jgħixu mat-trasgressuri tagħhom biex jevitaw insigurtà finanzjarja, kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar jew faqar u billi din it-tendenza kienet aggravata mill-pandemija tal-COVID-19; billi remunerazzjoni ġusta u indipendenza ekonomika huma essenzjali biex in-nisa jkunu jistgħu jitilqu minn relazzjonijiet abbużivi u vjolenti; billi f'xi Stati Membri, l-infurzar ta' deċiżjonijiet tal-qorti relatati ma' kumpens finanzjarju jista' jirrikjedi li l-vittma tibqa' f'kuntatt ma' min jabbużaha, u dan ipoġġiha f'riskju ta' abbuż fiżiku u emozzjonali ulterjuri;

| N. | billi t-tfal jistgħu jġarrbu wkoll dik li tissejjaħ “vjolenza mixhuda (21)” fid-dar u l-ambjent tal-familja, billi jesperjenzaw kwalunkwe forma ta' trattament ħażin imwettqa permezz ta' atti ta' vjolenza fiżika, verbali, psikoloġika, sesswali u ekonomika kontra figuri ta' referenza jew figuri oħra sinifikanti b'mod affettiv; billi tali vjolenza għandha konsegwenzi serji ħafna għall-iżvilupp psikoloġiku u emozzjonali tat-tfal, u billi huwa għalhekk essenzjali li tingħata attenzjoni xierqa lil dan it-tip ta' vjolenza f'separazzjonijiet u arranġamenti ta' kustodja tal-ġenituri, filwaqt li jiġi żgurat li l-aħjar interessi tat-tfal ikunu l-kunsiderazzjoni primarja, b'mod partikolari sabiex jiġu determinati d-drittijiet ta' kustodja u ta' aċċess f'każijiet ta' separazzjoni; billi l-vjolenza mixhuda mhux dejjem tkun rikonoxxibbli faċilment u billi n-nisa vittmi ta' vjolenza domestika jgħixu fi stat ta' tensjoni u diffikultà emozzjonali; billi f'każijiet li jinvolvu kemm vjolenza domestika kif ukoll kwistjonijiet ta' protezzjoni tat-tfal, il-qrati għandhom jirreferu għal esperti bl-għarfien u l-għodod biex jiġu evitati deċiżjonijiet kontra l-omm li ma jqisux kif xieraq iċ-ċirkostanzi kollha; |
| --- | --- |

N.

billi t-tfal jistgħu jġarrbu wkoll dik li tissejjaħ “vjolenza mixhuda (21)” fid-dar u l-ambjent tal-familja, billi jesperjenzaw kwalunkwe forma ta' trattament ħażin imwettqa permezz ta' atti ta' vjolenza fiżika, verbali, psikoloġika, sesswali u ekonomika kontra figuri ta' referenza jew figuri oħra sinifikanti b'mod affettiv; billi tali vjolenza għandha konsegwenzi serji ħafna għall-iżvilupp psikoloġiku u emozzjonali tat-tfal, u billi huwa għalhekk essenzjali li tingħata attenzjoni xierqa lil dan it-tip ta' vjolenza f'separazzjonijiet u arranġamenti ta' kustodja tal-ġenituri, filwaqt li jiġi żgurat li l-aħjar interessi tat-tfal ikunu l-kunsiderazzjoni primarja, b'mod partikolari sabiex jiġu determinati d-drittijiet ta' kustodja u ta' aċċess f'każijiet ta' separazzjoni; billi l-vjolenza mixhuda mhux dejjem tkun rikonoxxibbli faċilment u billi n-nisa vittmi ta' vjolenza domestika jgħixu fi stat ta' tensjoni u diffikultà emozzjonali; billi f'każijiet li jinvolvu kemm vjolenza domestika kif ukoll kwistjonijiet ta' protezzjoni tat-tfal, il-qrati għandhom jirreferu għal esperti bl-għarfien u l-għodod biex jiġu evitati deċiżjonijiet kontra l-omm li ma jqisux kif xieraq iċ-ċirkostanzi kollha;

| O. | billi l-edukazzjoni għandha rwol fundamentali fil-bini tal-ħiliet tat-tfal u taż-żgħażagħ biex tgħinhom jiffurmaw relazzjonijiet b'saħħithom, b'mod partikolari billi tgħallimhom dwar in-normi tal-ġeneru, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-dinamika tal-poter fir-relazzjonijiet, il-kunsens u r-rispett għal-limiti, u tgħin fil-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi skont il-Gwida Teknika Internazzjonali tal-UNESCO dwar l-Edukazzjoni rigward is-Sesswalità, il-programmi bbażati fuq il-kurrikulu dwar l-edukazzjoni komprensiva dwar is-sesswalità jippermettu lit-tfal u liż-żgħażagħ jiżviluppaw għarfien, attitudnijiet pożittivi u ħiliet f'dan il-qasam, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, il-kunsens u d-diversità u billi tagħti s-setgħa lit-tfal u liż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

O.

billi l-edukazzjoni għandha rwol fundamentali fil-bini tal-ħiliet tat-tfal u taż-żgħażagħ biex tgħinhom jiffurmaw relazzjonijiet b'saħħithom, b'mod partikolari billi tgħallimhom dwar in-normi tal-ġeneru, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-dinamika tal-poter fir-relazzjonijiet, il-kunsens u r-rispett għal-limiti, u tgħin fil-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi skont il-Gwida Teknika Internazzjonali tal-UNESCO dwar l-Edukazzjoni rigward is-Sesswalità, il-programmi bbażati fuq il-kurrikulu dwar l-edukazzjoni komprensiva dwar is-sesswalità jippermettu lit-tfal u liż-żgħażagħ jiżviluppaw għarfien, attitudnijiet pożittivi u ħiliet f'dan il-qasam, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, il-kunsens u d-diversità u billi tagħti s-setgħa lit-tfal u liż-żgħażagħ;

| P. | billi, sabiex tiġi indirizzata l-kwistjoni tal-eradikazzjoni tal-vjolenza sessista, huwa meħtieġ li wieħed joqgħod fuq data amministrattiva konsistenti u komparabbli, ibbażata fuq qafas robust u koordinat għal ġbir ta' data; billi d-data disponibbli attwali miġbura mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u tal-ġustizzja tal-Istati Membri tonqos milli tirrifletti l-firxa sħiħa tal-vjolenza minn sieħeb intimu u l-impatt u l-effetti fit-tul tagħha kemm fuq in-nisa kif ukoll fuq it-tfal, peress li ħafna mill-Istati Membri la jiġbru data komparabbli segregata skont il-ġeneru dwar il-vjolenza u lanqas ma jirrikonoxxu l-vjolenza minn sieħeb intimu bħala reat speċifiku, u b'hekk dan jirriżulta f'żona griża li tirrifletti l-fatt li l-prevalenza u l-inċidenza reali tal-vjolenza minn sieħeb intimu ma tkunx kwantifikata u mmappjata b'mod sinifikanti; billi hemm ukoll nuqqas ta' data dwar ir-riskji u l-prevalenza ogħla ta' vjolenza domestika u minn sieħeb intimu għal gruppi speċifiċi, bħal għal gruppi ta' nisa żvantaġġati jew diskriminati; |
| --- | --- |

P.

billi, sabiex tiġi indirizzata l-kwistjoni tal-eradikazzjoni tal-vjolenza sessista, huwa meħtieġ li wieħed joqgħod fuq data amministrattiva konsistenti u komparabbli, ibbażata fuq qafas robust u koordinat għal ġbir ta' data; billi d-data disponibbli attwali miġbura mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u tal-ġustizzja tal-Istati Membri tonqos milli tirrifletti l-firxa sħiħa tal-vjolenza minn sieħeb intimu u l-impatt u l-effetti fit-tul tagħha kemm fuq in-nisa kif ukoll fuq it-tfal, peress li ħafna mill-Istati Membri la jiġbru data komparabbli segregata skont il-ġeneru dwar il-vjolenza u lanqas ma jirrikonoxxu l-vjolenza minn sieħeb intimu bħala reat speċifiku, u b'hekk dan jirriżulta f'żona griża li tirrifletti l-fatt li l-prevalenza u l-inċidenza reali tal-vjolenza minn sieħeb intimu ma tkunx kwantifikata u mmappjata b'mod sinifikanti; billi hemm ukoll nuqqas ta' data dwar ir-riskji u l-prevalenza ogħla ta' vjolenza domestika u minn sieħeb intimu għal gruppi speċifiċi, bħal għal gruppi ta' nisa żvantaġġati jew diskriminati;

| Q. | billi f'xi Stati Membri l-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa spiss tiġi injorata u r-regola prestabbilita tal-kustodja konġunta jew l-awtorità tal-ġenituri tidher li tipprevali f'każijiet ta' kustodja tat-tfal, aċċess, kuntatt u arranġamenti u deċiżjonijiet ta' aċċess; billi n-nuqqas ta' kunsiderazzjoni ta' din il-vjolenza jwassal għal konsegwenzi gravi għan-nisa u t-tfal, li jistgħu jeskalaw f'femminiċidju u/jew infantiċidju; billi l-vittmi tal-vjolenza minn sieħeb intimu jeħtieġu miżuri ta' protezzjoni speċjali; billi s-sitwazzjoni tal-vittmi tmur għall-agħar b'mod konsiderevoli jekk ikunu ekonomikament jew soċjalment dipendenti mill-awtur tar-reat; billi għalhekk huwa essenzjali li jitqies bis-sħiħ dan it-tip ta' vjolenza meta tittieħed deċiżjoni dwar arranġamenti ta' separazzjoni u kustodja u li jiġu indirizzati allegazzjonijiet ta' vjolenza qabel kwistjonijiet ta' kustodja u ta' aċċess; billi l-qrati tal-Istati Membri għandhom jiżguraw li titwettaq valutazzjoni komprensiva fl-ambitu tal-prinċipju ta' “l-aħjar interess tat-tfal” biex jiġu ddeterminati d-drittijiet ta' kustodja u aċċess, li tinkludi s-smigħ tat-tfal, l-involviment tas-servizzi rilevanti kollha, l-għoti ta' appoġġ psikoloġiku u l-kunsiderazzjoni tal-kompetenza tal-professjonisti kollha involuti; |
| --- | --- |

Q.

billi f'xi Stati Membri l-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa spiss tiġi injorata u r-regola prestabbilita tal-kustodja konġunta jew l-awtorità tal-ġenituri tidher li tipprevali f'każijiet ta' kustodja tat-tfal, aċċess, kuntatt u arranġamenti u deċiżjonijiet ta' aċċess; billi n-nuqqas ta' kunsiderazzjoni ta' din il-vjolenza jwassal għal konsegwenzi gravi għan-nisa u t-tfal, li jistgħu jeskalaw f'femminiċidju u/jew infantiċidju; billi l-vittmi tal-vjolenza minn sieħeb intimu jeħtieġu miżuri ta' protezzjoni speċjali; billi s-sitwazzjoni tal-vittmi tmur għall-agħar b'mod konsiderevoli jekk ikunu ekonomikament jew soċjalment dipendenti mill-awtur tar-reat; billi għalhekk huwa essenzjali li jitqies bis-sħiħ dan it-tip ta' vjolenza meta tittieħed deċiżjoni dwar arranġamenti ta' separazzjoni u kustodja u li jiġu indirizzati allegazzjonijiet ta' vjolenza qabel kwistjonijiet ta' kustodja u ta' aċċess; billi l-qrati tal-Istati Membri għandhom jiżguraw li titwettaq valutazzjoni komprensiva fl-ambitu tal-prinċipju ta' “l-aħjar interess tat-tfal” biex jiġu ddeterminati d-drittijiet ta' kustodja u aċċess, li tinkludi s-smigħ tat-tfal, l-involviment tas-servizzi rilevanti kollha, l-għoti ta' appoġġ psikoloġiku u l-kunsiderazzjoni tal-kompetenza tal-professjonisti kollha involuti;

| R. | billi l-valutazzjonijiet tar-riskju tal-infurzar tal-liġi fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ma jinkludux b'mod sistematiku informazzjoni pprovduta mit-tfal dwar l-esperjenzi tagħhom ta' vjolenza minn sieħeb intimu; |
| --- | --- |

R.

billi l-valutazzjonijiet tar-riskju tal-infurzar tal-liġi fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ma jinkludux b'mod sistematiku informazzjoni pprovduta mit-tfal dwar l-esperjenzi tagħhom ta' vjolenza minn sieħeb intimu;

| S. | billi l-aħjar interessi tal-wild minuri għandhom dejjem ikunu l-kunsiderazzjoni primarja fid-deċiżjonijiet kollha li jikkonċernaw it-tfal, inklużi t-tilwim tal-familja u billi d-dritt ta' kull wild minuri li jżomm kuntatt maż-żewġ ġenituri, implikat fl-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u fl-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, għandu għalhekk jiġi ristrett jekk ikun meħtieġ fl-aħjar interessi tal-wild minuri; |
| --- | --- |

S.

billi l-aħjar interessi tal-wild minuri għandhom dejjem ikunu l-kunsiderazzjoni primarja fid-deċiżjonijiet kollha li jikkonċernaw it-tfal, inklużi t-tilwim tal-familja u billi d-dritt ta' kull wild minuri li jżomm kuntatt maż-żewġ ġenituri, implikat fl-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u fl-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, għandu għalhekk jiġi ristrett jekk ikun meħtieġ fl-aħjar interessi tal-wild minuri;

| T. | billi skont l-Artikolu 12 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal u l-Artikoli 4 u 16 tad-Direttiva (UE) 2016/800, it-tfal għandhom id-dritt li jesprimu l-fehmiet tagħhom fil-kwistjonijiet kollha li jaffettwawhom, inkluż fi proċedimenti ġudizzjarji u amministrattivi, b'mod adatt għat-tfal u billi dawn il-fehmiet għandhom dejjem jingħataw kunsiderazzjoni primarja skont l-età u l-maturità tal-wild minuri; |
| --- | --- |

T.

billi skont l-Artikolu 12 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal u l-Artikoli 4 u 16 tad-Direttiva (UE) 2016/800, it-tfal għandhom id-dritt li jesprimu l-fehmiet tagħhom fil-kwistjonijiet kollha li jaffettwawhom, inkluż fi proċedimenti ġudizzjarji u amministrattivi, b'mod adatt għat-tfal u billi dawn il-fehmiet għandhom dejjem jingħataw kunsiderazzjoni primarja skont l-età u l-maturità tal-wild minuri;

| U. | billi tnejn mill-aktar istituzzjonijiet prestiġjużi f'dik li hija saħħa mentali, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u l-Assoċjazzjoni Psikoloġika Amerikana, jirrifjutaw l-użu tal-hekk imsejjaħ sindromu tal-aljenazzjoni tal-ġenituri u kunċetti u termini simili, peress li jistgħu jintużaw bħala strateġija kontra l-vittmi tal-vjolenza billi jitqajmu dubji dwar il-ħiliet tal-ġenituri tal-vittmi, billi tiġi miċħuda l-kelma tagħhom u tiġi injorata l-vjolenza li għaliha huma esposti t-tfal; billi skont ir-rakkomandazzjoni tal-Pjattaforma EDVAW, l-akkużi ta' aljenazzjoni tal-ġenituri minn missirijiet abbużivi kontra l-ommijiet iridu jitqiesu bħala kontinwazzjoni tal-poter u l-kontroll mill-aġenziji u l-atturi tal-istat, inklużi dawk li jiddeċiedu dwar il-kustodja tat-tfal (22); |
| --- | --- |

U.

billi tnejn mill-aktar istituzzjonijiet prestiġjużi f'dik li hija saħħa mentali, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u l-Assoċjazzjoni Psikoloġika Amerikana, jirrifjutaw l-użu tal-hekk imsejjaħ sindromu tal-aljenazzjoni tal-ġenituri u kunċetti u termini simili, peress li jistgħu jintużaw bħala strateġija kontra l-vittmi tal-vjolenza billi jitqajmu dubji dwar il-ħiliet tal-ġenituri tal-vittmi, billi tiġi miċħuda l-kelma tagħhom u tiġi injorata l-vjolenza li għaliha huma esposti t-tfal; billi skont ir-rakkomandazzjoni tal-Pjattaforma EDVAW, l-akkużi ta' aljenazzjoni tal-ġenituri minn missirijiet abbużivi kontra l-ommijiet iridu jitqiesu bħala kontinwazzjoni tal-poter u l-kontroll mill-aġenziji u l-atturi tal-istat, inklużi dawk li jiddeċiedu dwar il-kustodja tat-tfal (22);

| V. | billi lmenti anonimi u lmenti li aktar tard jiġu rtirati minn vittmi jistgħu jfixklu investigazzjoni ulterjuri mill-awtoritajiet u jkunu ostaklu għall-prevenzjoni ta' aktar vjolenza; |
| --- | --- |

V.

billi lmenti anonimi u lmenti li aktar tard jiġu rtirati minn vittmi jistgħu jfixklu investigazzjoni ulterjuri mill-awtoritajiet u jkunu ostaklu għall-prevenzjoni ta' aktar vjolenza;

| W. | billi l-proċedimenti kriminali li jirriżultaw minn ilment dwar vjolenza domestika spiss jiġu ttrattati b'mod kompletament separat mill-proċedimenti ta' separazzjoni u kustodja; billi dan jista' jfisser li tiġi ordnata kustodja konġunta tat-tfal u/jew jiġu imposti drittijiet ta' żjara li jipperikolaw id-drittijiet u s-sikurezza tal-vittma u tat-tfal; billi dan jista' jkollu konsegwenzi irriversibbli għall-iżvilupp mentali u emozzjonali tat-tfal, u fil-fatt jaffettwa l-aħjar interessi tagħhom; billi għalhekk hemm il-ħtieġa li l-Istati Membri jiżguraw li l-vittmi, skont il-ħtiġijiet tagħhom, ikollhom aċċess għal servizzi kunfidenzjali ta' appoġġ lill-vittmi, mingħajr ħlas, li jaġixxu fl-interessi tal-vittmi qabel, matul u għal żmien xieraq wara l-proċedimenti kriminali, inkluż permezz ta' sistema ta' appoġġ psikosoċjali, b'mod partikolari matul u wara l-proċeduri ta' mistoqsijiet, li tqis it-tensjonijiet emozzjonali assoċjati maċ-ċirkostanzi; |
| --- | --- |

W.

billi l-proċedimenti kriminali li jirriżultaw minn ilment dwar vjolenza domestika spiss jiġu ttrattati b'mod kompletament separat mill-proċedimenti ta' separazzjoni u kustodja; billi dan jista' jfisser li tiġi ordnata kustodja konġunta tat-tfal u/jew jiġu imposti drittijiet ta' żjara li jipperikolaw id-drittijiet u s-sikurezza tal-vittma u tat-tfal; billi dan jista' jkollu konsegwenzi irriversibbli għall-iżvilupp mentali u emozzjonali tat-tfal, u fil-fatt jaffettwa l-aħjar interessi tagħhom; billi għalhekk hemm il-ħtieġa li l-Istati Membri jiżguraw li l-vittmi, skont il-ħtiġijiet tagħhom, ikollhom aċċess għal servizzi kunfidenzjali ta' appoġġ lill-vittmi, mingħajr ħlas, li jaġixxu fl-interessi tal-vittmi qabel, matul u għal żmien xieraq wara l-proċedimenti kriminali, inkluż permezz ta' sistema ta' appoġġ psikosoċjali, b'mod partikolari matul u wara l-proċeduri ta' mistoqsijiet, li tqis it-tensjonijiet emozzjonali assoċjati maċ-ċirkostanzi;

| X. | billi skont l-Artikolu 67 TFUE, “l-Unjoni għandha tikkostitwixxi spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja b'rispett għad-drittijiet fundamentali”, li fih l-aċċess mhux diskriminatorju għall-ġustizzja għal kulħadd huwa strumentali; |
| --- | --- |

X.

billi skont l-Artikolu 67 TFUE, “l-Unjoni għandha tikkostitwixxi spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja b'rispett għad-drittijiet fundamentali”, li fih l-aċċess mhux diskriminatorju għall-ġustizzja għal kulħadd huwa strumentali;

| Y. | billi jeħtieġ li jiġi żgurat li s-sikurezza u l-protezzjoni tal-vittmi jingħataw kunsiderazzjoni primarja f'każijiet tal-liġi tal-familja, u billi mekkaniżmi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, bħall-medjazzjoni, m'għandhomx jintużaw f'każijiet fejn il-vjolenza kontra n-nisa u t-tfal tkun preżenti, kemm qabel kif ukoll matul il-proċedimenti ġudizzjarji, sabiex tiġi evitata aktar ħsara lill-vittmi; |
| --- | --- |

Y.

billi jeħtieġ li jiġi żgurat li s-sikurezza u l-protezzjoni tal-vittmi jingħataw kunsiderazzjoni primarja f'każijiet tal-liġi tal-familja, u billi mekkaniżmi ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, bħall-medjazzjoni, m'għandhomx jintużaw f'każijiet fejn il-vjolenza kontra n-nisa u t-tfal tkun preżenti, kemm qabel kif ukoll matul il-proċedimenti ġudizzjarji, sabiex tiġi evitata aktar ħsara lill-vittmi;

| Z. | billi l-Konvenzjoni ta' Istanbul tirrikjedi li l-Partijiet jadottaw miżuri leġiżlattivi jew miżuri neċessarji oħra biex jiżguraw li inċidenti ta' vjolenza domestika jitqiesu meta jiġu ddeterminati d-drittijiet ta' kustodja u ta' żjara fir-rigward tat-tfal, u li l-eżerċizzju ta' kwalunkwe dritt ta' żjara jew kustodja ma jipperikolax id-drittijiet u s-sikurezza tal-vittma jew tat-tfal tagħhom (23); billi tmien snin mid-dħul tagħha fis-seħħ, il-Konvenzjoni ta' Istanbul għadha ma ġietx ratifikata minn sitt Stati Membri tal-UE jew mill-UE; billi l-Konvenzjoni ta' Istanbul hija l-aktar qafas internazzjonali importanti eżistenti għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

Z.

billi l-Konvenzjoni ta' Istanbul tirrikjedi li l-Partijiet jadottaw miżuri leġiżlattivi jew miżuri neċessarji oħra biex jiżguraw li inċidenti ta' vjolenza domestika jitqiesu meta jiġu ddeterminati d-drittijiet ta' kustodja u ta' żjara fir-rigward tat-tfal, u li l-eżerċizzju ta' kwalunkwe dritt ta' żjara jew kustodja ma jipperikolax id-drittijiet u s-sikurezza tal-vittma jew tat-tfal tagħhom (23); billi tmien snin mid-dħul tagħha fis-seħħ, il-Konvenzjoni ta' Istanbul għadha ma ġietx ratifikata minn sitt Stati Membri tal-UE jew mill-UE; billi l-Konvenzjoni ta' Istanbul hija l-aktar qafas internazzjonali importanti eżistenti għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru;

| AA. | billi l-kustodja konġunta f'sitwazzjonijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu tesponi lin-nisa għal kontinwazzjoni ta' vjolenza li tista' tiġi evitata, billi ġġegħilhom jibqgħu fil-viċinanza ġeografika ta' dawk li jabbużaw, u tagħmilhom soġġetti għal aktar esponiment għal vjolenza fiżika u psikoloġika, kif ukoll għal abbuż emozzjonali, li jista' jkollhom impatt dirett jew indirett fuq it-tfal tagħhom; billi, f'każijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu, id-dritt tan-nisa u tat-tfal li jiġu protetti u li jgħixu ħajja ħielsa minn vjolenza fiżika u psikoloġika għandu jieħu preċedenza fuq il-preferenza għal kustodja konġunta; billi t-trattament ħażin tat-tfal minn dawk li jwettqu vjolenza minn sieħeb intimu jista' jintuża biex jiġi eżerċitat poter fuq l-omm u jitwettqu atti ta' vjolenza kontra l-omm, li hija tip ta' vjolenza indiretta abbażi tal-ġeneru magħrufa f'xi Stati Membri bħala vjolenza mwettqa minn ħaddieħor; |
| --- | --- |

AA.

billi l-kustodja konġunta f'sitwazzjonijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu tesponi lin-nisa għal kontinwazzjoni ta' vjolenza li tista' tiġi evitata, billi ġġegħilhom jibqgħu fil-viċinanza ġeografika ta' dawk li jabbużaw, u tagħmilhom soġġetti għal aktar esponiment għal vjolenza fiżika u psikoloġika, kif ukoll għal abbuż emozzjonali, li jista' jkollhom impatt dirett jew indirett fuq it-tfal tagħhom; billi, f'każijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu, id-dritt tan-nisa u tat-tfal li jiġu protetti u li jgħixu ħajja ħielsa minn vjolenza fiżika u psikoloġika għandu jieħu preċedenza fuq il-preferenza għal kustodja konġunta; billi t-trattament ħażin tat-tfal minn dawk li jwettqu vjolenza minn sieħeb intimu jista' jintuża biex jiġi eżerċitat poter fuq l-omm u jitwettqu atti ta' vjolenza kontra l-omm, li hija tip ta' vjolenza indiretta abbażi tal-ġeneru magħrufa f'xi Stati Membri bħala vjolenza mwettqa minn ħaddieħor;

| AB. | billi l-linji għall-għajnuna huma mezz kritiku biex jinkiseb l-appoġġ iżda billi 13-il Stat Membru biss implimentaw il-linja għall-għajnuna 116 006 tal-UE għall-vittmi kollha ta' reati, u ftit Stati Membri biss għandhom linji għall-għajnuna speċjalizzati għall-vjolenza minn sieħeb intimu; |
| --- | --- |

AB.

billi l-linji għall-għajnuna huma mezz kritiku biex jinkiseb l-appoġġ iżda billi 13-il Stat Membru biss implimentaw il-linja għall-għajnuna 116 006 tal-UE għall-vittmi kollha ta' reati, u ftit Stati Membri biss għandhom linji għall-għajnuna speċjalizzati għall-vjolenza minn sieħeb intimu;

| AC. | billi l-vjolenza minn sieħeb intimu hija interkonnessa b'mod inerenti mal-vjolenza kontra t-tfal u l-abbuż tat-tfal; billi l-esponiment tat-tfal għall-vjolenza domestika għandu jitqies bħala vjolenza kontra t-tfal; billi t-tfal li huma esposti għall-vjolenza domestika jsofru konsegwenzi negattivi fuq is-saħħa mentali u/jew fiżika li jistgħu jkunu ta' natura akuta u kronika; billi l-vittimizzazzjoni tat-tfal f'sitwazzjonijiet ta' vjolenza kontra n-nisa tista' tkompli u teskala fil-kuntest ta' tilwim tal-ġenituri dwar il-kustodja u l-kura; billi s-saħħa mentali u l-benessri tat-tfal iddeterjoraw minħabba l-miżuri ta' konteniment stabbiliti biex jindirizzaw il-COVID-19; billi n-numru ta' servizzi tas-saħħa mentali għat-tfal ivarja b'mod sinifikanti bejn l-Istati Membri u f'ħafna minnhom mhuwiex biżżejjed; |
| --- | --- |

AC.

billi l-vjolenza minn sieħeb intimu hija interkonnessa b'mod inerenti mal-vjolenza kontra t-tfal u l-abbuż tat-tfal; billi l-esponiment tat-tfal għall-vjolenza domestika għandu jitqies bħala vjolenza kontra t-tfal; billi t-tfal li huma esposti għall-vjolenza domestika jsofru konsegwenzi negattivi fuq is-saħħa mentali u/jew fiżika li jistgħu jkunu ta' natura akuta u kronika; billi l-vittimizzazzjoni tat-tfal f'sitwazzjonijiet ta' vjolenza kontra n-nisa tista' tkompli u teskala fil-kuntest ta' tilwim tal-ġenituri dwar il-kustodja u l-kura; billi s-saħħa mentali u l-benessri tat-tfal iddeterjoraw minħabba l-miżuri ta' konteniment stabbiliti biex jindirizzaw il-COVID-19; billi n-numru ta' servizzi tas-saħħa mentali għat-tfal ivarja b'mod sinifikanti bejn l-Istati Membri u f'ħafna minnhom mhuwiex biżżejjed;

| AD. | billi t-tkabbir f'ambjent domestiku vjolenti għandu implikazzjonijiet negattivi ħafna għall-iżvilupp fiżiku, emozzjonali u soċjali tal-wild minuri u l-imġiba sussegwenti bħala adult; billi l-esponiment għall-vjolenza bħala tifel jew tifla, jew permezz ta' trattament ħażin u/jew xhieda ta' vjolenza mis-sieħeb, jikkostitwixxi fattur ta' riskju li wieħed isir vulnerabbli għall-vittimizzazzjoni, li jwettaq vjolenza bħala adult jew li jesperjenza problemi fl-imġiba, fiżiċi jew ta' saħħa mentali; |
| --- | --- |

AD.

billi t-tkabbir f'ambjent domestiku vjolenti għandu implikazzjonijiet negattivi ħafna għall-iżvilupp fiżiku, emozzjonali u soċjali tal-wild minuri u l-imġiba sussegwenti bħala adult; billi l-esponiment għall-vjolenza bħala tifel jew tifla, jew permezz ta' trattament ħażin u/jew xhieda ta' vjolenza mis-sieħeb, jikkostitwixxi fattur ta' riskju li wieħed isir vulnerabbli għall-vittimizzazzjoni, li jwettaq vjolenza bħala adult jew li jesperjenza problemi fl-imġiba, fiżiċi jew ta' saħħa mentali;

| AE. | billi minkejja l-progress li sar, rapporti reċenti juru li l-vittmi tal-kriminalità għadhom ma jistgħux jeżerċitaw bis-sħiħ id-drittijiet tagħhom fl-UE; billi l-aċċess għas-servizzi ta' appoġġ huwa kritiku għan-nisa esposti għall-vjolenza minn sieħeb intimu; billi għad hemm għadd insuffiċjenti ta' servizzi ta' appoġġ speċjalizzati u ġeneralisti għall-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu, u billi l-vittmi spiss jiffaċċjaw diffikultajiet biex jiksbu ġustizzja minħabba nuqqas ta' informazzjoni u appoġġ u protezzjoni insuffiċjenti; billi l-vittmi spiss jiffaċċjaw vittimizzazzjoni sekondarja fi proċedimenti kriminali u meta jitolbu kumpens; billi hemm diversi każijiet li fihom l-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi u s-sistemi ġudizzjarji ma jkunux jistgħu jipprovdu appoġġ suffiċjenti lin-nisa u lit-tfal vittmi ta' vjolenza domestika, u billi l-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru saħansitra jkunu ġew soġġetti għal imġiba ta' negliġenza jew għal kummenti mhux xierqa meta jirrapportaw il-vjolenza; billi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u pubbliċi, b'mod partikolari dawk li jaħdmu mat-tfal u l-vittmi tal-vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru, u għalihom, huma atturi importanti fil-prevenzjoni u l-indirizzar tal-vjolenza minn sieħeb intimu; billi organizzazzjonijiet bħal dawn jistgħu jipprovdu wkoll kontributi siewja għall-politiki u l-leġiżlazzjoni minħabba l-esperjenza ta' bażi tagħhom; billi l-programmi ta' finanzjament tal-UE bħall-Programm dwar il-Ġustizzja u l-Programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri jistgħu jintużaw biex jappoġġjaw attivitajiet għall-protezzjoni u l-appoġġ tal-vittmi ta' vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru, inkluż biex jiġi żgurat l-aċċess għall-ġustizzja u l-finanzjament tal-organizzazzjonijiet li jaħdmu mal-vittmi; |
| --- | --- |

AE.

billi minkejja l-progress li sar, rapporti reċenti juru li l-vittmi tal-kriminalità għadhom ma jistgħux jeżerċitaw bis-sħiħ id-drittijiet tagħhom fl-UE; billi l-aċċess għas-servizzi ta' appoġġ huwa kritiku għan-nisa esposti għall-vjolenza minn sieħeb intimu; billi għad hemm għadd insuffiċjenti ta' servizzi ta' appoġġ speċjalizzati u ġeneralisti għall-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu, u billi l-vittmi spiss jiffaċċjaw diffikultajiet biex jiksbu ġustizzja minħabba nuqqas ta' informazzjoni u appoġġ u protezzjoni insuffiċjenti; billi l-vittmi spiss jiffaċċjaw vittimizzazzjoni sekondarja fi proċedimenti kriminali u meta jitolbu kumpens; billi hemm diversi każijiet li fihom l-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi u s-sistemi ġudizzjarji ma jkunux jistgħu jipprovdu appoġġ suffiċjenti lin-nisa u lit-tfal vittmi ta' vjolenza domestika, u billi l-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru saħansitra jkunu ġew soġġetti għal imġiba ta' negliġenza jew għal kummenti mhux xierqa meta jirrapportaw il-vjolenza; billi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u pubbliċi, b'mod partikolari dawk li jaħdmu mat-tfal u l-vittmi tal-vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru, u għalihom, huma atturi importanti fil-prevenzjoni u l-indirizzar tal-vjolenza minn sieħeb intimu; billi organizzazzjonijiet bħal dawn jistgħu jipprovdu wkoll kontributi siewja għall-politiki u l-leġiżlazzjoni minħabba l-esperjenza ta' bażi tagħhom; billi l-programmi ta' finanzjament tal-UE bħall-Programm dwar il-Ġustizzja u l-Programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri jistgħu jintużaw biex jappoġġjaw attivitajiet għall-protezzjoni u l-appoġġ tal-vittmi ta' vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru, inkluż biex jiġi żgurat l-aċċess għall-ġustizzja u l-finanzjament tal-organizzazzjonijiet li jaħdmu mal-vittmi;

| AF. | billi l-proċeduri transfruntiera ta' separazzjoni, divorzju u kustodja huma aktar kumplessi fin-natura tagħhom u ġeneralment jieħdu aktar żmien; billi ż-żieda fil-mobbiltà fi ħdan l-UE wasslet għal għadd dejjem akbar ta' tilwim transfruntier dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri u l-kustodja tal-wild minuri; billi r-rikonoxximent awtomatiku ta' deċiżjonijiet dwar proċedimenti marbuta mad-drittijiet ta' kustodja fejn tkun involuta l-vjolenza abbażi tal-ġeneru huwa problematiku peress li l-leġiżlazzjoni dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru tvarja f'kull Stat Membru u mhux l-Istati Membri kollha jirrikonoxxu l-vjolenza minn sieħeb intimu bħala reat kriminali u forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi l-Kummissjoni jeħtiġilha żżid l-isforzi tagħha biex tippromwovi fl-Istati Membri kollha l-implimentazzjoni konsistenti u konkreta tal-prinċipji u l-objettivi stabbiliti fil-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, li ġiet irratifikata mill-Istati Membri kollha tal-UE; billi l-Istati Membri, bħala partijiet għall-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, jeħtiġilhom jagħmlu l-aħjar interessi tat-tfal bħala kunsiderazzjoni primarja fl-azzjoni pubblika kollha, inkluż meta jittrattaw tilwim transfruntier tal-familja; billi l-Artikolu 83(1) TFUE jipprevedi l-possibbiltà li “jiġu stabbiliti regoli minimi dwar id-definizzjoni ta' reati kriminali u sanzjonijiet fl-oqsma tal-kriminalità partikolarment serja b'dimensjoni transfruntiera li tirriżulta min-natura jew l-impatt ta' tali reati jew minn ħtieġa speċjali li jiġu miġġielda fuq bażi komuni”; billi l-Artikolu 83(2) TFUE jipprevedi l-possibbiltà li “jiġu stabbiliti regoli minimi fir-rigward tad-definizzjoni ta' reati u sanzjonijiet kriminali, sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta' politika tal-Unjoni f'qasam li kien soġġett għal miżuri ta' armonizzazzjoni”; |
| --- | --- |

AF.

billi l-proċeduri transfruntiera ta' separazzjoni, divorzju u kustodja huma aktar kumplessi fin-natura tagħhom u ġeneralment jieħdu aktar żmien; billi ż-żieda fil-mobbiltà fi ħdan l-UE wasslet għal għadd dejjem akbar ta' tilwim transfruntier dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri u l-kustodja tal-wild minuri; billi r-rikonoxximent awtomatiku ta' deċiżjonijiet dwar proċedimenti marbuta mad-drittijiet ta' kustodja fejn tkun involuta l-vjolenza abbażi tal-ġeneru huwa problematiku peress li l-leġiżlazzjoni dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru tvarja f'kull Stat Membru u mhux l-Istati Membri kollha jirrikonoxxu l-vjolenza minn sieħeb intimu bħala reat kriminali u forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi l-Kummissjoni jeħtiġilha żżid l-isforzi tagħha biex tippromwovi fl-Istati Membri kollha l-implimentazzjoni konsistenti u konkreta tal-prinċipji u l-objettivi stabbiliti fil-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, li ġiet irratifikata mill-Istati Membri kollha tal-UE; billi l-Istati Membri, bħala partijiet għall-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, jeħtiġilhom jagħmlu l-aħjar interessi tat-tfal bħala kunsiderazzjoni primarja fl-azzjoni pubblika kollha, inkluż meta jittrattaw tilwim transfruntier tal-familja; billi l-Artikolu 83(1) TFUE jipprevedi l-possibbiltà li “jiġu stabbiliti regoli minimi dwar id-definizzjoni ta' reati kriminali u sanzjonijiet fl-oqsma tal-kriminalità partikolarment serja b'dimensjoni transfruntiera li tirriżulta min-natura jew l-impatt ta' tali reati jew minn ħtieġa speċjali li jiġu miġġielda fuq bażi komuni”; billi l-Artikolu 83(2) TFUE jipprevedi l-possibbiltà li “jiġu stabbiliti regoli minimi fir-rigward tad-definizzjoni ta' reati u sanzjonijiet kriminali, sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta' politika tal-Unjoni f'qasam li kien soġġett għal miżuri ta' armonizzazzjoni”;

| AG. | billi l-Artikolu 82(2) TFUE jipprevedi l-possibbiltà tal-istabbiliment ta' regoli minimi applikabbli fl-Istati Membri sabiex “ikunu ffaċilitati r-rikonoxximent reċiproku ta' sentenzi u ta' deċiżjonijiet ġudizzjarji u l-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali, ta' natura transfruntiera”, b'mod partikolari fir-rigward tad-drittijiet tal-vittmi tal-kriminalità; |
| --- | --- |

AG.

billi l-Artikolu 82(2) TFUE jipprevedi l-possibbiltà tal-istabbiliment ta' regoli minimi applikabbli fl-Istati Membri sabiex “ikunu ffaċilitati r-rikonoxximent reċiproku ta' sentenzi u ta' deċiżjonijiet ġudizzjarji u l-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali, ta' natura transfruntiera”, b'mod partikolari fir-rigward tad-drittijiet tal-vittmi tal-kriminalità;

Kummenti Ġenerali

| 1. | Jikkundanna bl-aktar termini b'saħħithom possibbli l-forom kollha ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, vjolenza domestika, u vjolenza kontra n-nisa u jiddeplora l-fatt li b'mod partikolari n-nisa u t-tfal, fid-diversità kollha tagħhom, ikomplu jkunu esposti għal vjolenza minn sieħeb intimu, li tikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tal-bniedem u d-dinjità tagħhom, u għandha wkoll impatt fuq l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa, billi dan il-fenomenu ġie aggravat matul il-kriżi COVID-19; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ifakkar li r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-vjolenza kontra n-nisa nnotat li l-kriżi tal-COVID-19 uriet in-nuqqas ta' implimentazzjoni xierqa tal-konvenzjonijiet internazzjonali għall-protezzjoni u l-prevenzjoni tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Istati Membri jindirizzaw b'mod urġenti ż-żieda fil-vjolenza minn sieħeb intimu matul il-pandemija tal-COVID-19 u jħeġġiġhom jiskambjaw innovazzjonijiet nazzjonali, linji gwida, l-aħjar prattiki u protokolli li wrew li huma effettivi fl-indirizzar tal-vjolenza minn sieħeb intimu u fl-appoġġ lill-vittmi, speċjalment matul l-emerġenzi; jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi dawk il-prattiki; jistieden lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet lokali biex ikejlu l-firxa tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru u jappoġġjaw lill-vittmi tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru u domestika billi jiggarantixxu s-sigurtà u l-indipendenza ekonomika tagħhom permezz ta' aċċess għal akkomodazzjoni speċifika u servizzi pubbliċi essenzjali bħas-saħħa, it-trasport u appoġġ psikoloġiku professjonali; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa protokoll tal-Unjoni Ewropea dwar il-vjolenza kontra n-nisa fi żminijiet ta' kriżi u ta' emerġenza biex tiġi evitata l-vjolenza kontra n-nisa u jiġu appoġġjati l-vittmi waqt emerġenzi bħall-pandemija tal-COVID-19, tistabbilixxi sistema ta' twissija ta' emerġenza sikura u flessibbli u tqis is-servizzi ta' protezzjoni għall-vittmi, bħal linji għall-għajnuna, akkomodazzjoni sikura u servizzi tas-saħħa, bħala “servizzi essenzjali” fl-Istati Membri; jissottolinja, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa ta' miżuri speċifiċi biex jiġu indirizzati d-disparitajiet eżistenti fil-liġijiet, il-politiki u s-servizzi bejn l-Istati Membri u ż-żieda fil-vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru matul il-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jenfasizza li l-awturi spiss jużaw il-litigazzjoni biex jestendu s-setgħa u l-kontroll tagħhom, u jkomplu jintimidaw u jinċitaw il-biża' fil-vittmi tagħhom; jisħaq, f'dan ir-rigward, li t-tfal u t-talba għal kustodja konġunta spiss jiġu manipulati mill-ġenitur vjolenti biex ikomplu jilħqu lill-omm wara s-separazzjoni; jisħaq li l-awturi spiss jabbużaw, jew jheddu li jagħmlu ħsara jew jieħdu lit-tfal, sabiex jagħmlu ħsara lis-sħab u lill-eks sħab tagħhom, li għandu impatt serju fuq l-iżvilupp armonjuż tat-tfal; ifakkar li anki din hija forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; jinnota li ż-żamma ta' pensjoni tal-manteniment tista' tintuża mill-awturi tar-reati bħala theddida u bħala forma ta' abbuż kontra l-vittmi tagħhom; jenfasizza li din il-prattika tista' tikkawża ħsara psikoloġika kbira lill-vittmi u toħloq diffikultajiet finanzjarji jew taggravahom; jistieden lill-Istati Membri jieħdu miżuri biex jiżguraw li l-pensjoni tal-manteniment titħallas lill-vittmi mill-fondi tal-vittmi sabiex jiġu evitati l-abbuż finanzjarju u r-riskju li ssirilhom aktar ħsara; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni fl-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri 2020-2025 biex tiġġieled il-vjolenza abbażi tal-ġeneru u jisħaq fuq l-importanza li timplimenta bis-sħiħ u malajr l-objettivi ewlenin tagħha f'dan ir-rigward; jiġbed l-attenzjoni lejn iċ-ċifri allarmanti dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru, li juru li l-imġiba patrijarkali jeħtieġ li tissawwar mill-ġdid bħala kwistjoni ta' urġenza; ifakkar li azzjoni komuni hija essenzjali sabiex id-drittijiet tan-nisa fl-Ewropa jikkonverġu 'l fuq u jiġu armonizzati; jappella, għalhekk, għall-ħolqien ta' konfigurazzjoni tal-Kunsill dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fi ħdan il-Kunsill Ewropew sabiex ir-rappreżentanti tal-Istati Membri jiltaqgħu regolarment, jilleġiżlaw, u jiskambjaw l-aħjar prattiki; jisħaq li l-miżuri biex tiġi miġġielda l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u dik domestika jeħtieġ li jinkorporaw approċċ intersezzjonali bil-għan li jkunu inklużivi kemm jista' jkun u sabiex tiġi evitata kwalunkwe tip ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jirrimarka li l-Konvenzjoni ta' Istanbul hija strument kruċjali li jindirizza l-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa u l-vjolenza domestika; jiddeplora l-fatt li l-konvenzjoni għadha ma ġietx irratifikata mill-Unjoni Ewropea, u li sal-lum 21 Stat Membru tal-UE biss irratifikawha; jitlob ir-ratifika u l-implimentazzjoni rapida tagħha fil-livell nazzjonali u tal-UE; iħeġġeġ lill-Bulgarija, liċ-Ċekja, lill-Ungerija, lil-Latvja, lil-Litwanja u lis-Slovakkja jirratifikaw il-Konvenzjoni ta' Istanbul; ifakkar fil-kundanna qawwija tad-deċiżjoni reċenti tal-Ministru tal-Ġustizzja Pollakk li jniedi b'mod uffiċjali l-irtirar tal-Polonja mill-Konvenzjoni ta' Istanbul, li jirrappreżenta ostaklu serju fir-rigward tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-drittijiet tan-nisa u l-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Kummissjoni tkompli tiżviluppa qafas komprensiv ta' politiki, programmi u inizjattivi oħra biex tiġi indirizzata l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika, u talloka riżorsi suffiċjenti u xierqa għal azzjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Istanbul permezz tal-programmi ta' finanzjament tagħha salvagwardjati fid-dispożizzjonijiet tal-qafas finanzjarju pluriennali tal-2021-2027 u permezz tal-fergħa Daphne; ifaħħar il-kampanji kollha favur ir-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Istanbul; jappoġġja l-pjan tal-Kummissjoni li tkompli tinsisti fuq ir-ratifika tagħha madwar l-UE kollha; jikkundanna bil-qawwa t-tentattivi kollha biex tiġi skreditata l-Konvenzjoni ta' Istanbul u jikkundanna t-tentattivi biex jitreġġa' lura l-progress li sar fil-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluża l-vjolenza domestika, li qed iseħħu f'xi Stati Membri; jinnota bi tħassib kbir li l-implimentazzjoni effettiva tal-konvenzjoni għadha frammentata madwar l-UE; jistieden lill-Istati Membri li rratifikaw il-konvenzjoni biex jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa, effettiva u prattika tagħha, filwaqt li tingħata attenzjoni speċjali lill-Artikolu 31 tal-Konvenzjoni ta' Istanbul, u jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li jitqiesu l-inċidenti ta' vjolenza minn sieħeb intimu meta jiġu ddeterminati d-drittijiet ta' kustodja u ta' aċċess tat-tfal u li l-eżerċizzju ta' kwalunkwe dritt ta' aċċess jew ta' kustodja ma jipperikolax id-drittijiet u s-sikurezza tal-vittma jew tat-tfal; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill iżidu l-vjolenza abbażi tal-ġeneru fil-lista ta' oqsma ta' kriminalità fl-Artikolu 83(1) TFUE, filwaqt li jqisu l-ħtieġa partikolari li dan ir-reat jiġi miġġieled fuq bażi komuni; jistieden lill-Kummissjoni tuża dan bħala bażi legali biex tipproponi miżuri vinkolanti u direttiva qafas olistika tal-UE għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra kull forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluż l-impatt tal-vjolenza minn sieħeb intimu fuq in-nisa u t-tfal, li fiha standards uniformi u obbligu ta' diliġenza dovuta biex tinġabar id-data, tiġi evitata u investigata l-vjolenza, jiġu protetti l-vittmi u x-xhieda, u biex l-awturi tar-reati jittellgħu l-qorti u jingħataw il-piena li ħaqqhom; ifakkar li tali miżuri leġiżlattivi ġodda għandhom fi kwalunkwe każ ikunu f'konformità mad-drittijiet, l-obbligi u l-objettivi tal-Konvenzjoni ta' Istanbul u għandhom ikunu komplementari għar-ratifika tagħha; jirrakkomanda li l-Konvenzjoni ta' Istanbul għandha titqies bħala standard minimu u li għandu jsir aktar progress biex tinqered il-vjolenza abbażi tal-ġeneru u domestika; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Istati Membri u l-Kummissjoni jadottaw miżuri speċifiċi biex tinqered il-vjolenza ċibernetika, inkluż il-fastidju online, il-bullying ċibernetiku u d-diskors ta' mibegħda miżoġinista, li jaffettwa b'mod sproporzjonat lit-tfal u speċjalment lill-bniet, u jindirizzaw b'mod speċifiku ż-żieda f'dawn il-forom ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru matul il-pandemija tal-COVID-19; jistieden lill-Kummissjoni tressaq regolamenti rilevanti u kwalunkwe azzjoni oħra possibbli biex jiġu eliminati d-diskors ta' mibegħda u l-fastidju online; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jiddeplora n-nuqqas ta' finanzjament mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri tal-ġlieda kontra l-vjolenza domestika meta titqies l-iskala tal-fenomenu; jinnota li l-Istati Membri li żiedu dawn il-fondi b'mod sinifikanti kisbu riżultati, b'mod partikolari f'termini ta' tnaqqis tal-femminiċidji; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-fondi allokati għall-ġlieda kontra l-vjolenza domestika; jinsab imħasseb dwar il-frammentazzjoni tal-finanzjament, il-finanzjament fuq terminu qasir u l-piż amministrattiv, li jistgħu jnaqqsu l-aċċess tal-assoċjazzjonijiet għall-finanzjament u għalhekk ikollhom impatt fuq il-kwalità tal-appoġġ għall-vittmi tal-vjolenza domestika u għat-tfal tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiffavorixxu finanzjament stabbli u fit-tul; |
| --- | --- |

8.

Il-protezzjoni, is-sikurezza u l-appoġġ għall-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru – l-indirizzar tal-vjolenza minn sieħeb intimu fid-drittijiet ta' kustodja u d-deċiżjonijiet ta' aċċess

| 9. | Ifakkar li fl-azzjonijiet kollha li jikkonċernaw it-tfal, l-aħjar interessi tagħhom jridu jkunu l-kunsiderazzjoni primarja; ifakkar li d-dritt tat-tfal li jkunu mifruda minn ġenitur wieħed jew miż-żewġ ġenituri biex jibqgħu jżommu relazzjonijiet personali u kuntatt dirett maż-żewġ ġenituri fuq bażi regolari, ħlief jekk dan imur kontra l-aħjar interessi tal-wild minuri; jinnota li, fil-prinċipju, il-kustodja konġunta u ż-żjarat mhux sorveljati huma mixtieqa sabiex jiġi żgurat li l-ġenituri jgawdu drittijiet u responsabbiltajiet ugwali, ħlief jekk dan imur kontra l-aħjar interessi tal-wild minuri; jisħaq li huwa kontra dawk l-interessi jekk il-liġi awtomatikament tagħti responsabbiltajiet ta' ġenitur lil wieħed mill-ġenituri jew liż-żewġ ġenituri; ifakkar li skont il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, il-valutazzjoni tal-aħjar interessi tat-tfal hija attività unika li għandha titwettaq f'kull każ individwali, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkostanzi speċifiċi ta' kull wild minuri; jenfasizza li l-vjolenza minn sieħeb intimu hija inkompatibbli b'mod ċar mal-aħjar interessi tat-tfal u mal-kustodja konġunta u l-kura, minħabba l-konsegwenzi severi tagħha għan-nisa u t-tfal, inkluż ir-riskju ta' vjolenza wara s-separazzjoni u l-atti estremi ta' femminiċidju u infantiċidju; jisħaq li meta jiġu stabbiliti l-arranġamenti għall-allokazzjoni tal-kustodja u l-aċċess u d-drittijiet ta' aċċess, il-protezzjoni tan-nisa u t-tfal mill-vjolenza u l-aħjar interessi tat-tfal trid tkun tal-akbar importanza u għandha tieħu preċedenza fuq kriterji oħra; jissottolinja, għalhekk, li d-drittijiet jew il-pretensjonijiet ta' awturi jew allegati awturi matul u wara l-proċedimenti ġudizzjarji, inkluż fir-rigward tal-proprjetà, il-privatezza, il-kustodja tat-tfal, l-aċċess, il-kuntatt u ż-żjarat, għandhom jiġu determinati fid-dawl tad-drittijiet tal-bniedem tan-nisa u tat-tfal għall-ħajja u għall-integrità fiżika, sesswali u psikoloġika u ggwidati mill-prinċipju tal-aħjar interessi tat-tfal (24); jisħaq, għalhekk, li l-irtirar tad-drittijiet ta' kustodja u ta' aċċess tas-sieħeb vjolenti u l-għoti ta' kustodja esklużiva lill-omm, jekk tkun vittma ta' vjolenza, jistgħu jirrappreżentaw l-uniku mod biex tiġi evitata aktar vjolenza u l-vittimizzazzjoni sekondarja tal-vittmi; jisħaq li l-għoti tar-responsabbiltajiet kollha tal-ġenituri lil ġenitur wieħed irid ikun akkumpanjat minn mekkaniżmi ta' kumpens rilevanti, bħal benefiċċji soċjali u l-aċċess prijoritarju għal arranġamenti ta' kura kollettiva u individwali; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jisħaq fuq il-fatt li n-nuqqas ta' indirizzar tal-vjolenza minn sieħeb intimu fid-drittijiet tal-kustodja u fid-deċiżjonijiet ta' aċċess huwa ksur minħabba n-negliġenza tad-drittijiet tal-bniedem għall-ħajja, għal ħajja mingħajr vjolenza, u għall-iżvilupp b'saħħtu tan-nisa u t-tfal; iħeġġeġ bil-qawwa li kwalunkwe forma ta' vjolenza, inkluża x-xhieda ta' vjolenza kontra ġenitur jew persuna familjari, tiġi kkunsidrata fil-liġi u fil-prattika, bħala ksur tad-drittijiet tal-bniedem u bħala att li jmur kontra l-aħjar interessi tal-wild minuri; huwa mħasseb ferm dwar in-numru allarmanti ta' femminiċidji fl-Ewropa, li huma l-forma l-aktar estrema ta' vjolenza kontra n-nisa; huwa mħasseb dwar l-inadegwatezza tal-protezzjoni mogħtija lin-nisa, kif evidenzjat min-numru ta' femminiċidji u infantiċidi li jseħħu wara li l-mara tkun irrapportat vjolenza abbażi tal-ġeneru; jisħaq li huwa fl-aħjar interessi tat-tfal, l-awtorità tal-ġenituri għall-ġenitur akkużat tiġi sospiża b'mod sistematiku f'każijiet ta' femminiċidju għat-tul kollu tal-proċedimenti; jenfasizza wkoll li d-dixxendenti għandhom jiġu eżentati mill-obbligi ta' manteniment fil-konfront ta' ġenitur li jkun ġie kkundannat talli wettaq femminiċidju; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw li l-aċċess għall-ġustizzja u l-appoġġ għall-vittmi jkun aċċessibbli, adegwat u mingħajr ħlas għan-nisa kollha vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu fid-diversità u l-istatus kollu tagħhom, u biex jipprovdu servizzi ta' interpretazzjoni fejn meħtieġ; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li s-servizzi jqisu l-forom ta' diskriminazzjoni li jikkoinċidu li jiffaċċjaw in-nisa u t-tfal; jistieden lill-Istati Membri jsaħħu l-kura, il-monitoraġġ u l-protezzjoni tan-nisa li jirrapportaw vjolenza abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li s-servizzi ta' appoġġ jieħdu approċċ koordinat għall-identifikazzjoni tan-nisa f'riskju, biex jiżguraw li dawn il-miżuri kollha jkunu disponibbli u aċċessibbli għan-nisa u l-bniet kollha fil-ġuriżdizzjoni tagħhom; jisħaq li meta min iwettaq ir-reat jiġi arrestat b'mod flagrante delicto, il-vittma għandha tittieħed f'post sikur u l-protezzjoni tat-tfal mill-aggressur għandha tkun obbligatorja u jisħaq ukoll li, jekk il-kundizzjonijiet legali għall-arrest ma jiġux issodisfati, l-allegata persuna li tkun wettqet l-abbuż għandha madankollu titneħħa immedjatament mid-dar tal-vittma u tinżamm 'il bogħod mill-post tax-xogħol tal-vittma biex jiġi evitat ir-riskju ta' aktar vjolenza; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Istati Membri jiżviluppaw sistemi li jippermettu lil terzi persuni u lil assoċjazzjonijiet jimmaniġġjaw iż-żjarat tat-tfal fil-kuntatti tagħhom mal-eks sieħeb vjolenti, inaqqsu l-esponiment tal-ommijiet li huma vittmi ta' vjolenza domestika jekk is-sieħeb preċedenti tagħhom ikun żamm id-dritt ta' żjara, akkomodazzjoni jew drittijiet ta' kustodja konġunta; iqis li dawn il-mekkaniżmi jridu jkunu aċċessibbli għan-nisa fil-mument li fih jirrapportaw il-vjolenza domestika; iqis li dan il-kompitu jirrikjedi ħiliet speċifiċi u li n-nies inkarigati mill-immaniġġjar tat-tfal jeħtiġilhom jirċievu taħriġ adegwat; iqis li dawn il-mekkaniżmi għandhom jitwettqu minn assoċjazzjonijiet u istituzzjonijiet speċjalizzati; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jinsab imħasseb dwar disparitajiet sinifikanti bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-indirizzar tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jinsab imħasseb dwar is-sitwazzjoni tan-nisa vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru li jgħixu f'żoni fejn hemm nuqqas ta' strutturi ta' appoġġ u l-aċċess għall-ġustizzja, servizzi pubbliċi u legali biex jiddefendu d-drittijiet tagħhom huwa diffiċli; jinsab imħasseb li s-servizzi ta' appoġġ speċjalizzat mhumiex ipprovduti bl-istess mod f'kull Stat Membru u jistedinhom jiżguraw id-distribuzzjoni ġeografika adegwata ta' servizzi ta' appoġġ speċjalizzat immedjat, fuq terminu qasir u twil għall-vittmi, irrispettivament mill-istatus ta' residenza tan-nisa u l-kapaċità jew ir-rieda tagħhom li jikkooperaw fi proċeduri kontra l-allegat awtur; jistieden lill-Istati Membri jipprovdu aċċess universali għal servizzi legali u servizzi u risponsi mfassla apposta għal kuntesti speċifiċi li fihom isseħħ vjolenza minn sieħeb intimu f'żoni rurali; jenfasizza l-ħtieġa li jinħolqu networks bejn is-servizzi u l-programmi differenti bil-għan li jiġu miġġielda b'suċċess il-każijiet ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa f'reġjuni rurali u remoti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jeżaminaw il-possibbiltà li jiġu allokati fondi tal-UE għal din il-kwistjoni, b'mod partikolari fondi allokati għall-iżvilupp reġjonali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jilqa' l-Istrateġija tal-UE dwar id-drittijiet tal-vittmi (2020-2025) li tindirizza l-ħtiġijiet speċifiċi tal-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, b'mod partikolari l-approċċ speċifiku għall-vjolenza psikoloġika kontra n-nisa u l-impatt fuq is-saħħa mentali tagħhom fit-tul; jistieden lill-Kummissjoni, fl-evalwazzjoni tagħha tad-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi, tindirizza d-diskrepanzi attwali fil-leġiżlazzjoni tal-UE, teżamina jekk l-aspett tal-ġeneru f'dik li hija vittimizzazzjoni jitqiesx b'mod xieraq u effettiv, b'mod partikolari fir-rigward tal-istandards internazzjonali dwar il-vjolenza kontra n-nisa bħal dawk stabbiliti fil-Konvenzjoni ta' Istanbul, u ssaħħaħ b'mod adegwat il-leġiżlazzjoni dwar id-drittijiet tal-vittmi u l-protezzjoni u l-kumpens tal-vittmi; jappella għall-promozzjoni kontinwa tad-drittijiet tal-vittmi, inkluż permezz ta' strumenti eżistenti bħall-ordni Ewropea ta' protezzjoni; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri kollha jaqilbu d-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi f'leġiżlazzjoni nazzjonali u jappella għall-implimentazzjoni sħiħa u preċiża tagħha, sabiex il-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu jkollhom aċċess sħiħ għal firxa ta' servizzi ta' appoġġ, inkluż permezz ta' servizzi speċjalizzati u ġeneriċi bħal-linja għall-għajnuna 116 006 għall-vittmi ta' reat; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jirrakkomanda li l-Istati Membri jipprovdu mekkaniżmi alternattivi għall-vittmi li ma jressqux ilment sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet rikonoxxuti lill-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu, bħad-drittijiet soċjali u tax-xogħol, pereżempju permezz ta' rapporti ta' esperti mfassla minn servizzi pubbliċi speċjalizzati li jakkreditaw l-istatus ta' vittma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

14.

Protezzjoni u appoġġ: aċċess għall-protezzjoni legali, akkomodazzjoni ta' emerġenza u għall-fondi tal-vittmi

| 15. | Jenfasizza r-rwol ewlieni tal-appoġġ ekonomiku għall-vittmi biex jgħinhom jiksbu indipendenza finanzjarja mis-sieħeb vjolenti tagħhom; jisħaq li l-maġġoranza tan-nisa jispiċċaw ifqar matul il-proċeduri ta' separazzjoni u divorzju, u li xi nisa jaqtgħu qalbhom milli jitolbu s-sehem ġust tagħhom u dak li huma intitolati għalih minħabba l-biża' li jitilfu l-kustodja; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jagħtu attenzjoni partikolari lir-riskju tas-sitwazzjoni li l-vittmi tal-vjolenza domestika ssir aktar prekarja matul il-proċess ta' separazzjoni u divorzju; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi eliminat kwalunkwe ostaklu ekonomiku li jista' jwassal biex mara ma tirrapportax il-vjolenza li tkun ġarrbet; jirrimarka li introjtu adegwat u indipendenza ekonomika huma fatturi ewlenin biex in-nisa jkunu jistgħu joħorġu minn relazzjonijiet abbużivi u vjolenti; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw miżuri speċifiċi biex jindirizzaw il-vjolenza ekonomika, jipproteġu l-kapital u l-introjtu tal-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru u jistabbilixxu qafas li jipprovdi deċiżjonijiet rapidi u effettivi dwar il-pensjoni tal-manteniment għat-tfal, bl-għan li tiġi żgurata l-emanċipazzjoni, is-sikurezza finanzjarja u l-indipendenza ekonomika għall-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, li jippermettulhom jieħdu kontroll fuq ħajjithom, inkluż permezz tal-appoġġ tal-imprendituri u tal-ħaddiema nisa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu u jappoġġjaw din l-indipendenza; jilqa' l-proposta għal direttiva dwar pagi minimi (25) adegwati u l-proposta għal miżuri vinkolanti ta' trasparenza fil-pagi (26); jisħaq fuq l-importanza li tiġi implimentata d-Direttiva dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata (27), peress li din hija partikolarment kruċjali għall-ġenituri waħedhom, biex tgħinhom ilaħħqu mas-sitwazzjoni speċifika tal-impjieg tagħhom u mad-dmirijiet ta' indukrar – bħal billi jiġi żgurat li jkunu disponibbli faċilitajiet ta' kura aċċessibbli u adegwati; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw appoġġ finanzjarju adegwat u mekkaniżmi ta' kumpens għall-vittmi u jistabbilixxu mekkaniżmu għall-koordinazzjoni, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni b'mod regolari tal-implimentazzjoni u l-effettività tal-miżuri għall-prevenzjoni tal-vjolenza ekonomika kontra n-nisa; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jistieden lill-Istati Membri jippromwovu u jiggarantixxu aċċess sħiħ għal protezzjoni legali adegwata, seduti effettivi u ordnijiet ta' trażżin, postijiet ta' kenn u konsulenza, kif ukoll fondi għall-vittmi u programmi ta' abilitazzjoni finanzjarja għan-nisa vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu; jistieden lill-Istati Membri jiggarantixxu appoġġ lill-ommijiet u lil uliedhom li huma vittmi ta' vjolenza domestika permezz ta' appoġġ komunitarju, edukattiv u finanzjarju, bħall-fondi għall-vittmi għal nisa li jkunu vittmi ta' vjolenza domestika, sabiex jiġi żgurat li dawn in-nisa jkollhom il-mezzi meħtieġa biex jieħdu ħsieb uliedhom u ma jħalluhomx jitilfu l-kustodja; jistieden lill-Istati Membri japplikaw proċeduri partikolari bbażati fuq standards minimi komuni u jagħtu appoġġ lill-vittmi ta' vjolenza domestika, sabiex ma jitħallewx jerġgħu jisfaw vittmi b'riżultat ta' kustodja konġunta jew li jitilfu kompletament il-kustodja ta' uliedhom; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-ispejjeż legali tal-vittmi tal-vjolenza domestika jkunu koperti meta ma jkollhomx riżorsi suffiċjenti u biex jiggarantulhom difiża xierqa minn avukati speċjalizzati f'sitwazzjonijiet ta' vjolenza domestika; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-istabbiliment ta' standards minimi għall-ordnijiet ta' protezzjoni madwar l-UE; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu jkollhom aċċess għal appoġġ u konsulenza ta' natura psikoloġika f'kull stadju tal-proċeduri legali tagħhom; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jiddeplora n-nuqqas ta' soluzzjonijiet xierqa ta' akkomodazzjoni ta' emerġenza u temporanja għall-vittmi ta' abbuż minn sieħeb intimu u għat-tfal tagħhom; jistieden lill-Istati Membri jiftħu spazji ta' akkomodazzjoni ta' emerġenza speċifiċi għal sitwazzjonijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu u jagħmluhom disponibbli f'kull ħin, sabiex iżidu, itejbu u jiżguraw servizzi adegwati ta' akkoljenza u protezzjoni għan-nisa li huma vittmi ta' vjolenza domestika u kwalunkwe tifel jew tifla milquta; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jallokaw fondi adegwati lill-awtoritajiet rilevanti, inkluż permezz ta' proġetti, u jappella għal finanzjament għall-istabbiliment u l-espansjoni ta' postijiet ta' kenn, kif ukoll miżuri xierqa oħra li jippermettu lin-nisa li huma vittmi ta' vjolenza jibbenefikaw, b'kunfidenzjalità, minn ambjent sikur u lokali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jesprimi dispjaċir għall-fatt li n-nisa jsibu ruħhom mingħajr appoġġ soċjali, tas-saħħa u psikoloġiku xieraq; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li jingħata appoġġ mediku u psikoloġiku effettiv, aċċessibbli, universali u ta' kwalità, għall-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluż l-għoti ta' servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva (SRHR), speċjalment fi żminijiet ta' kriżi fejn tali appoġġ irid jitqies essenzjali, pereżempju billi jinvestu fit-telemediċina biex jiggarantixxu li jistgħu jibqgħu jiġu pprovduti s-servizzi tal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Istati Membri joħolqu kura medika ċċentrata fuq il-pazjent li tippermetti l-identifikazzjoni bikrija tal-abbuż domestiku, l-organizzazzjoni ta' trattament terapewtiku professjonali u t-twaqqif ta' programmi ta' akkomodazzjoni u servizzi legali għall-vittmi li jistgħu jgħinu biex jitnaqqsu b'mod sinifikanti l-konsegwenzi tal-vjolenza minn sieħeb intimu kif ukoll biex din tiġi evitata; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Istati Membri jesploraw għażliet virtwali biex jgħinu lill-vittmi tal-vjolenza, inklużi s-saħħa mentali u l-għażliet ta' konsulenza, filwaqt li jagħtu attenzjoni lill-inugwaljanzi eżistenti fl-aċċess għas-servizzi tat-teknoloġija tal-informazzjoni; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jinkoraġġixxi prattiki tajba li diġà jeżistu f'xi Stati Membri għall-prevenzjoni ta' aktar vjolenza, bħar-reġistrazzjoni tan-numri tat-telefown tal-vittmi f'listi speċjali relatati mal-istalking u l-vjolenza minn sieħeb intimu, bil-għan li tingħata prijorità assoluta lil telefonati futuri possibbli f'emerġenzi u jiġu ffaċilitati interventi effettivi tal-infurzar tal-liġi; |
| --- | --- |

21.

Protezzjoni u appoġġ għat-tfal

| 22. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġu stabbiliti definizzjonijiet legali komuni u standards minimi fil-livell tal-UE għall-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-protezzjoni tat-tfal tal-vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, peress li l-vjolenza minn sieħeb intimu, il-vjolenza mixhuda u l-vjolenza vvizzjata mhumiex rikonoxxuti f'ħafna sistemi legali; jirrimarka li t-tfal li jaraw vjolenza fl-ambjent tal-familja tagħhom mhumiex rikonoxxuti bħala vittmi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, li għandha impatt dirett fuq il-ġbir tad-data fis-setturi tal-pulizija u ġudizzjarji, u fuq il-kooperazzjoni transfruntiera; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi assenjat l-istatus ta' vittma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru fi proċedimenti kriminali u ta' investigazzjoni lil tfal li huma xhieda ta' vjolenza minn sieħeb intimu jew li jbatu vjolenza kkawżata minħabba ħaddieħor sabiex jibbenefikaw minn protezzjoni legali aħjar u minn assistenza xierqa; jirrakkomanda, għalhekk, li jiġu stabbiliti proċeduri sistematiċi għall-monitoraġġ, inkluż il-monitoraġġ psikoloġiku, ta' tfal li huma vittmi ta' vjolenza domestika u xhieda tagħha, sabiex jirrispondu għall-problemi li l-vjolenza tikkawża f'ħajjithom u biex iżommuhom milli jirrepetu tali vjolenza bħala adulti; jistieden ukoll lill-Istati Membri jintroduċu miżuri speċjali dwar l-hekk imsejħa vjolenza mixhuda, inklużi dispożizzjonijiet għal ċirkostanzi aggravanti speċifiċi; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu kampanja annwali biex jinfurmaw lit-tfal u joħolqu kuxjenza dwar id-drittijiet tat-tfal; jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu ċentri speċifiċi ta' attendenza għal tfal vittmi ta' vjolenza, fejn ikun hemm pedjatri u terapisti speċjalizzati fil-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu punti ta' kuntatt għat-tfal li jkunu faċilment aċċessibbli, inkluż bit-telefown, bl-email, b'chat online eċċ, fejn ikunu jistgħu jitkellmu u jistaqsu mistoqsijiet kif ukoll jirrapportaw vjolenza fil-konfront tagħhom, ta' ġenitur jew ta' aħwa, u fejn jistgħu jiksbu informazzjoni, pariri jew fejn jiġu riferuti lil organizzazzjoni oħra għal aktar għajnuna; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza li l-wild minuri jeħtieġlu b'mod partikolari jingħata l-opportunità li jinstema', li hija essenzjali biex jiġi stabbilit x'inhu fl-aħjar interessi tal-wild minuri meta jiġu eżaminati każijiet ta' kustodja u foster care, skont l-età u l-maturità tal-wild minuri; jirrimarka li f'kull każ, iżda b'mod kruċjali f'każijiet fejn hemm suspett ta' vjolenza minn sieħeb intimu, tali seduti ta' smigħ iridu jsiru f'ambjent adattat għat-tfal minn professjonisti mħarrġa, bħal tobba jew psikologi, inklużi professjonisti kwalifikati fin-newropsikjatrija tat-tfal, sabiex jiġi analizzat l-effett tal-fiduċja f'ħaddieħor fuq l-iżvilupp armonjuż tat-tfal u jiġi evitat l-approfondiment tat-trawma u l-vittimizzazzjoni tagħhom; jitlob li jkun hemm standards minimi tal-UE dwar kif dawn is-seduti ta' smigħ għandhom isiru; jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat livell xieraq fit-tul ta' kura psikoloġika u psikjatrika u konsulenza soċjali għall-vittmi u t-tfal tagħhom matul il-proċess ta' rkupru wara li jkun seħħ l-abbuż; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jenfasizza li jeħtieġ tingħata attenzjoni speċjali u li jkun hemm proċeduri u standards speċifiċi għal każijiet fejn il-vittma jew it-tfal involuti jkunu persuna b'diżabilità jew jappartjenu għal grupp li jkun partikolarment vulnerabbli; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jilqa' l-preżentazzjoni mill-Kummissjoni ta' strateġija komprensiva biex tipproteġi lit-tfal vulnerabbli u trawwem ġustizzja adattata għat-tfal; jissottolinja li jeħtieġ jiġu protetti d-drittijiet tat-tfal l-aktar vulnerabbli, billi tingħata attenzjoni partikolari għat-tfal b'diżabilità, il-prevenzjoni tal-vjolenza u l-ġlieda kontriha u l-promozzjoni ta' ġustizzja adattata għat-tfal; jitlob li l-istrateġija tiġi implimentata bis-sħiħ u malajr mill-Istati Membri kollha; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri konkreti biex jiġġieldu l-abbuż sesswali fuq it-tfal u l-isfruttament sesswali tat-tfal billi jinvestu f'miżuri preventivi u programmi ta' trattament li għandhom l-għan li jipprevjenu lil awturi ta' reati milli jerġgħu jwettqu reati, b'appoġġ aktar effettiv għall-vittmi, u billi jsaħħu l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; jisħaq li f'każijiet suspettati ta' abbuż tat-tfal, jeħtieġ li tittieħed azzjoni fil-pront biex tiġi żgurata s-sikurezza tat-tfal u titwaqqaf u tiġi evitata aktar vjolenza jew vjolenza potenzjali, filwaqt li jiġi żgurat id-dritt li t-tfal jinstemgħu matul il-proċess kollu; jemmen li tali azzjoni għandha tinkludi valutazzjoni tar-riskju u protezzjoni immedjata li jinkludu firxa wiesgħa ta' miżuri effettivi bħal miżuri interim jew protezzjoni jew ordnijiet ta' trażżin waqt li jkunu qed jiġu investigati l-fatti; ifakkar li fil-proċedimenti kollha li jinvolvu tfal vittmi ta' vjolenza, irid jiġi applikat il-prinċipju tar-rapidità; jisħaq fuq il-fatt li l-qrati li jittrattaw każijiet ta' abbuż tat-tfal għandhom ikunu wkoll speċjalizzati fil-vjolenza abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri konkreti biex itemmu l-abbuż sesswali tat-tfal billi jinvestu f'miżuri preventivi u jidentifikaw programmi speċifiċi għal trasgressuri potenzjali u joffru appoġġ aktar effettiv għall-vittmi; jistieden lill-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex jiġġieldu l-abbuż sesswali tat-tfal u l-isfruttament sesswali tagħhom; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jisħaq li l-vjolenza kontra t-tfal tista' tkun marbuta wkoll ma' vjolenza abbażi tal-ġeneru, jew minħabba li huma xhieda ta' vjolenza mwettqa kontra ommijiethom jew minħabba li huma vittmi ta' trattament ħażin huma stess, meta tintuża b'mod indirett biex jiġu eżerċitati l-poter u l-vjolenza psikoloġika kontra ommijiethom; jinnota li programmi li jappoġġjaw it-tfal li huma esposti għall-vjolenza domestika huma kruċjali biex tiġi minimizzata l-ħsara fit-tul; jistieden lill-Istati Membri jkomplu jmexxu programmi innovattivi sabiex jindirizzaw il-bżonnijiet ta' dawn it-tfal, pereżempju permezz ta' fornituri ta' taħriġ li jaħdmu mat-tfal biex jidentifikaw sinjali ta' twissija bikrija, jipprovdu risponsi xierqa u appoġġ, u jipprovdu appoġġ psikoloġiku effettiv lit-tfal matul proċeduri kriminali u ċivili li huma involuti fihom; jirrakkomanda bil-qawwa li l-Istati Membri jistabbilixxu proċeduri sistematiċi għall-monitoraġġ ta' tfal li huma vittmi ta' vjolenza domestika u xhieda tagħha, inkluż appoġġ psikoloġiku, sabiex jirrispondu għall-problema li din tikkawża f'ħajjithom u jżommuhom milli jirrepetu tali vjolenza bħala adulti; |
| --- | --- |

28.

Prevenzjoni: taħriġ tal-professjonisti

| 29. | Jitlob taħriġ rikorrenti u effettiv għall-bini tal-kapaċitajiet u taħriġ immirat obbligatorju għall-professjonisti li jittrattaw każijiet ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru, abbuż tat-tfal u, b'mod ġenerali, il-forom kollha ta' vjolenza domestika u l-mekkaniżmi tagħha, inklużi l-manipulazzjoni, il-vjolenza psikoloġika u l-kontroll koerċittiv; jisħaq li dan it-taħriġ immirat għandu għalhekk ikun maħsub għall-ġudikatura, għall-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi, għall-prattikanti legali speċjalizzati, għall-persunal mediku forensika, għall-professjonisti tal-kura tas-saħħa, għall-ħaddiema soċjali, għall-għalliema u għall-persuni li jindukraw it-tfal, kif ukoll għal ħaddiema pubbliċi li jaħdmu f'dawn l-oqsma; jitlob li dan it-taħriġ jenfasizza wkoll ir-rilevanza tal-vjolenza minn sieħeb intimu għad-drittijiet tat-tfal u għall-protezzjoni u l-benesseri tagħhom; jitlob li dan it-taħriġ itejjeb l-għarfien u l-fehim ta' dawn il-professjonisti fir-rigward tal-miżuri ta' protezzjoni attwali, kif ukoll tas-sikurezza, l-impatt tar-reat, il-ħtiġijiet tal-vittma u kif jiġu indirizzati dawk il-ħtiġijiet, u jipprovdilhom ħiliet adegwati sabiex biex jikkomunikaw aħjar mal-vittmi u jappoġġjawhom; jitlob li dan it-taħriġ jippermettilhom ukoll jivvalutaw is-sitwazzjoni bl-użu ta' għodod affidabbli ta' valutazzjoni tar-riskju u jidentifikaw sinjali ta' abbuż; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu evalwati l-mekkaniżmi biex jiġu identifikati dawn is-sinjali użati mill-professjonisti involuti; jitlob li dan it-taħriġ isir billi bħala prijorità tingħata attenzjoni lill-ħtiġijiet u t-tħassib tal-vittmi u billi jiġi rikonoxxut li l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika jridu jiġu indirizzati permezz ta' approċċ speċifiku, sensittiv għall-ġeneru u għad-drittijiet tal-bniedem li jħares l-istandards u l-miżuri nazzjonali, reġjonali u internazzjonali; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jiżviluppaw u jiffinanzjaw dan it-taħriġ; ifakkar, f'dan ir-rigward, fl-importanza tan-Network Ewropew tat-Taħriġ Ġudizzjarju; jisħaq li s-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet pubbliċi li jaħdmu mat-tfal u għalihom u għall-vittmi ta' vjolenza domestika u ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru għandhom jintalbu jipprovdu jew tal-inqas ikunu involuti fit-twassil ta' dawn il-korsijiet ta' taħriġ biex jikkondividu l-għarfien u l-kompetenzi esperti li kisbu mill-esperjenzi tal-ħajja reali; jistieden lill-Kummissjoni tiffaċilita u tikkoordina dan it-tip ta' taħriġ, billi tiffoka b'mod speċjali fuq każijiet transfruntiera; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li s-servizzi tal-pulizija u tal-ġustizzja tagħhom ikunu ffinanzjati, mgħammra u mħarrġa b'mod adegwat biex jittrattaw l-ilmenti ta' vjolenza domestika u jkunu reattivi meta jagħmlu dan; jesprimi dispjaċir għall-fatt li n-nuqqas ta' finanzjament u t-tnaqqis baġitarju f'dawn is-servizzi rriżultaw f'difetti proċedurali, nuqqas ta' informazzjoni għall-ilmentaturi dwar il-progress tal-proċedura u dewmien eċċessiv li mhumiex kompatibbli mal-imperattiv ta' protezzjoni tal-vittmi u l-irkupru tagħhom; jisħaq fuq r-rwol importanti tal-ħaddiema soċjali u psikologi fid-dipartimenti tal-pulizija biex jiġi ffaċilitat l-appoġġ konkret u uman li jingħata lill-vittmi tal-vjolenza domestika; jistieden lill-Istati Membri jipprovdu lill-assoċjazzjonijiet kollha bil-mezzi meħtieġa biex jgħinu lin-nisa vittmi u lit-tfal tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom sabiex jieħdu miżuri biex itejbu l-identifikazzjoni tal-vittmi ta' vjolenza domestika u minn sieħeb intimu, kif ukoll biex jagħtu s-setgħa lill-vittmi u lix-xhieda ta' vjolenza domestika, jersqu 'l quddiem u jirrapportaw ir-reat, peress li f'ħafna każijiet il-vjolenza minn sieħeb intimu tibqa' ma tiġix irrapportata; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jistieden lill-Kummissjoni u lin-Network Ewropew tat-Taħriġ Ġudizzjarju jistabbilixxu pjattaforma tal-UE għat-tagħlim reċiproku u l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn il-prattikanti legali u dawk li jfasslu l-politika fl-Istati Membri differenti li jaħdmu fl-oqsma rilevanti kollha; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jirrakkomanda bil-qawwa li l-Istati Membri jistabbilixxu qrati jew taqsimiet speċjalizzati, kif ukoll liġijiet, taħriġ, proċeduri u linji gwida xierqa għall-professjonisti kollha li jittrattaw mal-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu, inkluż is-sensibilizzazzjoni dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-istereotipi abbażi tal-ġeneru, sabiex jiġu evitati diskrepanzi bejn deċiżjonijiet ġudizzjarji u diskriminazzjoni jew vittimizzazzjoni sekondarja matul proċedimenti ġudizzjarji, mediċi u tal-pulizija, tal-protezzjoni tat-tfal u l-kustodja filwaqt li jiġi żgurat li t-tfal u n-nisa jinstemgħu kif xieraq u li tingħata prijorità lill-protezzjoni tagħhom u li titfittex reparazzjoni għalihom; jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu qrati jew taqsimiet iddedikati u l-ġustizzja favur il-vittmi tfal u nisa, li jitwaqqfu unitajiet ta' valutazzjoni komprensivi li jittrattaw il-vjolenza abbażi tal-ġeneru komposti minn tobba forensiċi, psikologi u ħaddiema soċjali, li jaħdmu f'koordinazzjoni mas-servizzi pubbliċi speċjalizzati fil-vjolenza abbażi tal-ġeneru inkarigati mill-għoti ta' għajnuna lill-vittmi; jisħaq fuq l-importanza li jiġu applikati bis-sħiħ miżuri protettivi legali biex in-nisa u t-tfal jiġu protetti mill-vjolenza, u biex tali miżuri ma jiġux limitati jew ristretti mid-drittijiet tal-ġenituri; iħeġġeġ li d-deċiżjonijiet dwar il-kustodja konġunta jiġu posposti sakemm il-vjolenza minn sieħeb intimu tiġi investigata b'mod xieraq u ssir valutazzjoni tar-riskju; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi rikonoxxuta l-interkonnettività tal-proċedimenti kriminali, ċivili u legali oħra sabiex jiġu kkoordinati r-risponsi ġudizzjarji u legali oħra għall-vjolenza minn sieħeb intimu u jissuġġerixxi għalhekk, li l-Istati Membri jadottaw miżuri li jorbtu l-kawżi kriminali u ċivili ta' familja waħda, sabiex ikunu jistgħu jiġu evitati b'mod effettiv id-diskrepanzi bejn deċiżjonijiet ġudizzjarji u deċiżjonijiet legali oħra li huma ta' ħsara għat-tfal u n-nisa vittmi; jiddeplora n-nuqqas ta' miżuri provviżorji għall-protezzjoni ta' vittmi u n-nuqqas ta' mekkaniżmi temporanji biex tiġi sospiża l-awtorità tal-ġenituri għall-ġenitur vjolenti matul il-proċedimenti legali, li normalment itawlu diversi snin; jistieden lill-Istati Membri jesperimentaw b'tali miżuri protettivi u jiżviluppawhom; jistieden, għal dan il-għan, lill-Istati Membri biex jorganizzaw taħriġ għall-professjonisti kollha, kif ukoll għall-ħaddiema voluntiera involuti f'tali proċedimenti, u jinvolvu organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jaħdmu mat-tfal u għalihom, kif ukoll il-vittmi, f'dawn il-korsijiet ta' taħriġ; jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jtejbu l-koordinazzjoni bejn il-qrati billi jrawmu kuntatti bejn l-uffiċċji tal-prosekuturi biex jippermettu li kwistjonijiet ta' responsabbiltà tal-ġenituri jiġu solvuti b'urġenza, u jiżguraw li l-qrati tal-familja jkunu jistgħu jikkunsidraw il-kwistjonijiet kollha relatati mal-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa meta jiddeterminaw id-drittijiet ta' kustodja u ta' aċċess; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu pjattaforma għall-iskambju regolari tal-aħjar prattiki bejn il-qrati ċivili u kriminali, l-operaturi fil-qasam tal-ġustizzja li jittrattaw każijiet ta' vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru, l-abbuż tat-tfal u każijiet ta' separazzjoni u kustodja, u l-partijiet ikkonċernati rilevanti l-oħra kollha; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvolvu lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili rilevanti, b'mod partikolari dawk li jaħdmu mat-tfal u għalihom, kif ukoll il-vittmi ta' vjolenza domestika u abbażi tal-ġeneru, fl-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-politiki u l-leġiżlazzjoni; jitlob li jiġi pprovdut appoġġ strutturali fil-livelli tal-UE, nazzjonali u lokali għal dawn l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, inkluż appoġġ finanzjarju, biex tiżdied il-kapaċità tagħhom li jirreaġixxu u jippromwovu kif ukoll biex jiżguraw aċċess adegwat għall-persuni kollha għas-servizzi, il-konsulenza u l-attivitajiet ta' appoġġ tagħhom; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Itenni l-appoġġ sħiħ tiegħu għat-tisħiħ tal-kapaċità tal-fornituri tas-servizzi fis-setturi kollha (il-ġustizzja, l-infurzar tal-liġi, is-saħħa u s-servizzi soċjali) biex jirreġistraw u jżommu bażijiet tad-data aġġornati; jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu linji gwida nazzjonali u prattiki tajba, kif ukoll biex jipprovdu taħriġ ta' sensibilizzazzjoni dwar il-vjolenza minn sieħeb intimu għall-persunal fil-livelli kollha f'kull settur tal-ewwel linja, peress li dawn huma essenzjali biex jipprovdu rispons sensittiv għan-nisa li jkunu qed ifittxu protezzjoni; jistieden lill-Istati Membri jimmonitorjaw is-servizzi għas-setturi u jistabbilixxu l-baġits meħtieġa f'konformità mal-ħtiġijiet; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jirrakkomanda li l-awtoritajiet nazzjonali jieħdu azzjoni, b'mod partikolari, biex jabbozzaw u jiċċirkolaw sett ta' linji gwida għall-professjonisti involuti f'każijiet relatati mal-vjolenza minn sieħeb intimu u d-drittijiet tal-kustodja, li jqisu fatturi ta' riskju (relatati mat-tfal jew mal-membri tal-familja, ma' tħassib ambjentali jew soċjali, jew il-possibbiltà li jiġu ripetuti reati vjolenti), biex tkun tista' tiġi vvalutata l-vjolenza minn sieħeb intimu, b'appoġġ għad-drittijiet tat-tfal u tan-nisa; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jinnota li tali linji gwida u dokumenti gwida għandhom jappoġġjaw lill-professjonisti tas-saħħa fis-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku fl-ambjent professjonali tagħhom dwar l-impatt sinifikanti tal-vjolenza kontra n-nisa, inkluża l-vjolenza minn sieħeb intimu, fuq is-saħħa mentali tagħhom; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jisħaq fuq l-importanza f'dawn il-proċeduri tar-rwol tal-esperti forensiċi rilevanti kollha u professjonisti bħal tobba, psikologi forensiċi kliniċi u ħaddiema soċjali, li jipprovdu għarfien espert forensiku u psikoloġiku fil-kura mhux biss tan-nisa vittmi ta' abbuż jew vjolenza domestika, iżda wkoll għat-tfal affettwati, b'mod partikolari meta l-ambjent li jgħixu fih ma jkunx adattat biex jipproteġi s-saħħa, id-dinjità, il-bilanċ emozzjonali u l-kwalità tal-ħajja tagħhom; ifakkar, għalhekk, fil-ħtieġa li l-prattikanti forensiċi u l-professjonisti involuti jkunu jistgħu jibbenefikaw, inter alia, minn linji gwida meħuda minn sett ta' data, prattika u l-aħjar prattiki fil-livell tal-UE; jinnota li, għal skopijiet legali, l-għarfien tekniku u mediku speċifiku tat-tobba forensiċi jagħmluhom professjonisti xierqa biex jassistu lil speċjalisti (bħal pedjatri, ġinekologi u psikologi) f'xogħolhom, peress li jkollhom it-taħriġ u l-kompetenza teknika xierqa biex ikunu jistgħu jagħrfu sinjali ta' vjolenza u, fejn hemm raġunijiet biex isir dan, jikkonformaw ma' obbligi ta' rapportar u jikkollaboraw mal-awtoritajiet ġudizzjarji; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Ifakkar fid-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi; jenfasizza li n-nisa vittmi ta' vjolenza sessista u t-tfal tagħhom ta' spiss ikunu jirrikjedu appoġġ u protezzjoni speċjali minħabba r-riskju għoli ta' vittimizzazzjoni sekondarja u ripetuta, ta' intimidazzjoni u ta' ritaljazzjoni marbuta ma' tali vjolenza; jitlob għalhekk, li tingħata attenzjoni lill-attitudnijiet li jagħtu t-tort lill-vittma fis-soċjetà, inkluż fost il-professjonisti fis-sistema tal-ġustizzja kriminali; jitlob ir-rikonoxximent u l-indirizzar tal-vjolenza istituzzjonali, li tinkludi l-azzjonijiet u l-ommissjonijiet kollha tal-awtoritajiet u tal-impjegati pubbliċi li għandhom l-għan li jdewmu, ifixklu jew jipprevjenu l-aċċess għas-servizzi pubbliċi rilevanti jew l-eżerċizzju tad-drittijiet tal-vittmi, bl-istabbiliment ta' sanzjonijiet u miżuri xierqa biex jiġi żgurat li l-vittmi jkunu protetti u kkumpensati; jissottolinja l-importanza fundamentali li jiġu stabbiliti taħriġ, proċeduri u linji gwida għall-professjonisti kollha li jittrattaw mal-vittmi sabiex jgħinuhom jidentifikaw sinjali ta' vjolenza minn sieħeb intimu anki meta l-vittmi ma jagħmlux ilmenti espliċiti; jissuġġerixxi li tali linji gwida u d-dokumenti gwida għandhom jinkludu miżuri li jippromwovu programmi sikuri, rispettużi u li ma joħolqux sens ta' ħtija għan-nisa li jkunu sofrew vjolenza, inkluża vjolenza minn sieħeb intimu, u biex jinxterdu l-aħjar trattamenti għalihom u għal uliedhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jindirizzaw il-kwistjoni tal-ilmenti anonimi u tal-ilmenti rtirati billi jiggarantixxu proċeduri effettivi u rapidi għall-protezzjoni tal-vittmi kif ukoll billi jiżguraw l-obbligu ta' rendikont tas-sħab vjolenti; jinkoraġġixxi l-ħolqien ta' bażijiet ta' data dwar l-infurzar tal-liġi li jżommu rekord tad-dettalji kollha relatati mad-dikjarazzjonijiet ta' vjolenza minn sieħeb intimu magħmula mill-vittma jew minn parti terza, sabiex jiġu mmonitorjati u evitati aktar episodji ta' vjolenza; jitlob biex il-pulizija u s-servizzi soċjali f'żoni rurali u remoti jipprovdu aktar edukazzjoni u sensibilizzazzjoni komunitarja, kif ukoll taħriġ u edukazzjoni dwar il-vjolenza domestika, filwaqt li tiġi enfasizzata l-importanza tal-edukazzjoni fl-għoti tal-informazzjoni u l-appoġġ tat-tfal kif ukoll programmi għar-riżoluzzjoni tal-kunflitti, li jipprovdu mudelli pożittivi u logħob kooperattiv; |
| --- | --- |

40.

Prevenzjoni: l-indirizzar tal-istereotipi u l-preġudizzji tal-ġeneru – l-edukazzjoni u s-sensibilizzazzjoni

| 41. | Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar l-impatt tal-istereotipi u l-preġudizzju tal-ġeneru li jwassal għal reazzjonijiet inadegwati għall-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa u għal nuqqas ta' fiduċja fin-nisa, b'mod partikolari fir-rigward tal-allegazzjonijiet foloz allegati ta' abbuż tat-tfal u ta' vjolenza domestika; jinsab imħasseb ukoll dwar in-nuqqas ta' taħriġ speċifiku għall-imħallfin, għall-prosekuturi u għall-professjonisti tal-liġi; jisħaq fuq l-importanza ta' miżuri mmirati lejn il-ġlieda kontra l-istereotipi marbuta mal-ġeneru u l-preġudizzji patrijarkali bl-użu ta' kampanji ta' edukazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni; jistieden lill-Istati Membri jimmonitorjaw u jiġġieldu l-kultura ta' denigrazzjoni tal-ilħna tan-nisa; jikkundanna l-użu, id-dikjarazzjoni u l-aċċettazzjoni ta' teoriji u kunċetti mhux xjentifiċi f'każijiet ta' kustodja li jikkastigaw lill-ommijiet li jippruvaw jirrapportaw każijiet ta' abbuż tat-tfal jew vjolenza abbażi tal-ġeneru billi jżommuhom milli jiksbu l-kustodja jew billi jillimitaw id-drittijiet tal-ġenituri tagħhom; jisħaq fuq il-fatt li l-hekk imsejjaħ sindromu ta' aljenazzjoni tal-ġenituri u termini simili, li ġeneralment huma bbażati fuq stereotipi marbuta mal-ġeneru, jista' jaħdem kontra n-nisa vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu billi jagħti t-tort lill-ommijiet għall-“aljenazzjoni” ta' wliedhom minn missierhom, iqajjem dubji dwar il-ħiliet tat-trobbija tal-vittmi, jinjora x-xhieda tat-tfal u r-riskji ta' vjolenza li t-tfal tagħhom jiġu esposti għalihom, u b'hekk jipperikola d-drittijiet u s-sikurezza tal-omm u tat-tfal; jistieden lill-Istati Membri ma jirrikonoxxux is-sindromu tal-aljenazzjoni tal-ġenituri fil-prattika u fil-liġi ġudizzjarja tagħhom u jiskoraġġixxu jew saħansitra jipprojbixxu l-użu tiegħu fi proċedimenti tal-qorti, b'mod partikolari matul investigazzjonijiet biex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta' vjolenza; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jenfasizza l-importanza ta' kampanji ta' sensibilizzazzjoni li jippermettu lix-xhieda (b'mod partikolari l-ġirien u l-kollegi fuq il-post tax-xogħol) jidentifikaw is-sinjali ta' vjolenza minn sieħeb intimu (b'mod partikolari l-vjolenza mhux fiżika), u li jipprovdu gwida dwar kif il-vittmi għandhom jiġu appoġġjati u assistiti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu kampanji ta' sensibilizzazzjoni, informazzjoni u promozzjoni li jindirizzaw il-preġudizzju u l-istereotipi marbuta mal-ġeneru kif ukoll il-vjolenza domestika u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru fil-forom kollha tagħha, bħall-vjolenza fiżika, il-fastidju sesswali, il-vjolenza ċibernetika, il-vjolenza psikoloġika u l-isfruttament sesswali, b'mod partikolari fir-rigward tal-miżuri ta' prevenzjoni ġodda u sistemi flessibbli ta' twissija ta' emerġenza, u biex tinkoraġġixxi r-rapportar b'mod koordinat u f'kooperazzjoni ma' organizzazzjonijiet tan-nisa rikonoxxuti u speċjalizzati; jisħaq fuq l-importanza li jiġu involuti b'mod attiv l-istrutturi pubbliċi kollha fit-twettiq ta' kampanji ta' sensibilizzazzjoni; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jenfasizza li l-kastig effettiv għal min jabbuża huwa essenzjali kemm biex tiġi skoraġġuta aktar vjolenza, kif ukoll biex tissaħħaħ il-fiduċja fl-awtoritajiet pubbliċi speċjalment mill-vittmi; jirrimarka, madankollu, li l-inkarċerazzjoni waħedha mhijiex biżżejjed biex tipprevjeni l-vjolenza futura u li jeħtieġ li jkun hemm programmi speċifiċi ta' riabilitazzjoni u riedukazzjoni; jistieden lill-Istati Membri, sabiex kif stabbilit fl-Artikolu 16 tal-Konvenzjoni ta' Istanbul, jieħdu l-miżuri leġiżlattivi jew miżuri oħra meħtieġa biex jistabbilixxu, jew jappoġġjaw programmi mmirati lejn it-tagħlim ta' awturi li jwettqu vjolenza domestika biex dawn jadottaw imġiba mhux vjolenti f'relazzjonijiet interpersonali bil-ħsieb li tiġi evitata aktar vjolenza u biex jinbidlu l-mudelli ta' mġiba vjolenti; jenfasizza li meta jagħmlu dan, l-Istati Membri jeħtiġilhom jiżguraw li s-sikurezza u l-appoġġ tal-vittmi u d-drittijiet tal-bniedem tagħhom ikunu ta' importanza ewlenija u li, fejn ikun xieraq, dawn il-programmi jiġu stabbiliti u implimentati f'kooperazzjoni mill-qrib ma' servizzi ta' appoġġ speċjalizzat għall-vittmi; jirrimarka li l-edukazzjoni hija kruċjali biex tinqered il-vjolenza abbażi tal-ġeneru, u l-vjolenza minn sieħeb intimu b'mod partikolari; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw programmi preventivi, inkluż permezz ta' edukazzjoni dwar kwistjonijiet bħall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, ir-rispett reċiproku, is-soluzzjoni mhux vjolenti tal-kunflitti f'relazzjonijiet interpersonali, il-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa u d-dritt għall-integrità personali, u edukazzjoni dwar is-sesswalità skont l-età adattata għall-kapaċità li qed tevolvi tal-istudenti, fil-kurrikuli formali u fil-livelli kollha tal-edukazzjoni, f'konformità mal-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri 2020-2025; jisħaq fuq il-fatt li l-edukazzjoni komprensiva adatta għall-età dwar ir-relazzjoni u s-sesswalità huma kruċjali biex it-tfal jiġu protetti mill-vjolenza u biex jingħataw il-ħiliet li jeħtieġu biex jibnu relazzjonijiet sikuri, ħielsa mill-vjolenza sesswali, abbażi tal-ġeneru u mill-vjolenza domestika; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja programmi li għandhom l-għan li jipprevjenu l-vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluż permezz tal-fergħa Daphne tal-Programm taċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri sabiex jiġu żgurati miżuri effettivi ta' prevenzjoni; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jistieden lill-Istati Membri jinkoraġġixxu passi biex jeliminaw il-prekonċetti ingranati li għadhom jirfdu d-disparità ta' kura bejn il-ġeneri; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jenfasizza li l-istrateġiji għall-prevenzjoni ta' vjolenza minn sieħeb intimu għandhom jinkludu azzjonijiet biex jitnaqqas l-esponiment għall-vjolenza matul it-tfulija, it-tagħlim tal-ħiliet meħtieġa biex jinħolqu relazzjonijiet sikuri u b'saħħithom u n-normi soċjali ta' sfida li jippromwovu s-supremazija u l-imġiba awtoritarja tal-irġiel fuq in-nisa, jew forom oħra ta' mġiba sessista; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi kampanji ta' sensibilizzazzjoni pubblika u edukattivi u l-iskambju tal-aħjar prattiki madwar l-UE kollha bħala miżura meħtieġa għall-prevenzjoni tal-vjolenza domestika u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-ħolqien ta' klima ta' tolleranza żero fir-rigward tal-vjolenza u ambjent aktar sikur għall-vittmi; jenfasizza r-rwol strateġiku tal-media f'dan ir-rigward; jisħaq, madankollu, li f'xi Stati Membri, il-femminiċidju u l-każijiet ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru għadhom ippreżentati f'termini li jeħilsu lis-sieħeb vjolenti mir-responsabbiltà tiegħu; jenfasizza li l-media u r-reklamar ma jridux ixerrdu messaġġi misoġini u sessisti, inkluż billi jippruvaw jiġġustifikaw, jilleġittimaw jew jimminimizzaw il-vjolenza u r-responsabbiltajiet tas-sħab vjolenti; iqis li l-vjolenza domestika toriġina wkoll minn approċċ marbut mal-ġeneru għar-rwol ta' ġenitur; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, għalhekk, jiġġieldu l-istereotipi marbuta mal-ġeneru u jippromwovu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fir-responsabbiltajiet tal-ġenituri, fejn il-piż tal-ġenituri jkun imqassam b'mod ġust, filwaqt li jiżguraw li n-nisa ma jiġux assenjati status subordinat; jistieden lill-Kummissjoni tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattiki fil-livell tal-UE dwar il-prevenzjoni, il-protezzjoni u l-prosekuzzjoni u miżuri għall-ġlieda kontra l-vjolenza, kif ukoll dwar l-implimentazzjoni prattika tagħhom; jistieden lill-Istati Membri jikkomplementaw din il-kampanja tal-UE billi jxerrdu informazzjoni dwar fejn il-vittmi u x-xhieda jistgħu jirrapportaw dan it-tip ta' vjolenza, inkluż wara t-tmiem tal-kampanja, filwaqt li jqisu l-ispeċifiċità tal-kriżi tal-COVID-19 biex jiffukaw ukoll fuq l-impatt fuq it-tfal; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-attivitajiet fl-iskejjel u f'ambjenti oħra li jqajmu l-għarfien dwar kwistjonijiet ta' kriminalità u trawma, fejn wieħed jista' jsib l-għajnuna, kif wieħed għandu jirrapporta problemi, u kif għandha tinbena r-reżiljenza fost it-tfal u dawk li jaħdmu mat-tfal; |
| --- | --- |

46.

Il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, inkluż f'każijiet transfruntiera

| 47. | Jissottolinja l-importanza tal-iskambju ta' informazzjoni bejn il-qrati, l-awtoritajiet ċentrali tal-Istati Membri u l-korpi tal-pulizija, speċjalment fir-rigward ta' każijiet ta' kustodja transfruntiera; jittama li r-regoli riveduti skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/1111 tal-25 ta' Ġunju 2019 dwar il-ġuriżdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-infurzar ta' deċiżjonijiet fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta' responsabbiltà tal-ġenituri, u dwar sekwestru internazzjonali ta' minuri (28) se jtejbu l-kooperazzjoni bejn is-sistemi ġudizzjarji u effettivament jiddeterminaw l-aħjar interessi tat-tfal, irrispettivament mill-istatus konjugali tal-ġenituri jew mill-kompożizzjoni tal-familja tagħhom, u l-interessi tal-vittmi tal-vjolenza minn sieħeb intimu; jisħaq li huwa importanti għat-tobba forensiċi, jew għal kwalunkwe professjonist ieħor involut, li jipprovdu lill-awtorità nazzjonali rilevanti b'informazzjoni relatata mal-vjolenza minn sieħeb intimu meta jemmnu li din il-vjolenza tpoġġi l-ħajja tal-vittma adulta, jew tat-tfal, f'periklu, u li l-vittma ma tkunx tista' tipproteġi lilha nnifisha minħabba l-koerċizzjoni morali jew ekonomika li tirriżulta mis-setgħa eżerċitata mill-awtur, li jfittex li jikseb il-kunsens tal-vittma adulta fejn xieraq; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw l-infurzar u l-implimentazzjoni effettiva tar-Regolament Brussell IIa; jesprimi dispjaċir, f'dan ir-rigward, għall-fatt li l-aktar reviżjoni reċenti tiegħu naqset milli testendi l-kamp ta' applikazzjoni għal sħubijiet reġistrati u għal koppji mhux miżżewġa; huwa tal-fehma li dan iwassal għal diskriminazzjoni u sitwazzjonijiet potenzjalment perikolużi għall-vittmi u t-tfal ta' sħubijiet reġistrati u koppji mhux miżżewġa; ifakkar li l-kamp ta' applikazzjoni u l-objettivi tar-Regolament Brussell IIa huma bbażati fuq “il-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni abbażi taċ-ċittadinanza bejn iċ-ċittadini tal-Unjoni” u fuq il-prinċipju ta' fiduċja reċiproka bejn is-sistemi ġuridiċi tal-Istati Membri; jitlob lill-Kummissjoni tirrapporta lura lill-Parlament dwar l-implimentazzjoni u l-impatt ta' dawn ir-regolamenti, inkluż fil-kuntest tal-vjolenza minn sieħeb intimu u d-drittijiet ta' kustodja, sa mhux aktar tard minn Awwissu 2024; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jirrimarka li, filwaqt li t-tilwim familjari kollu għandu impatt emozzjonali profond, il-każijiet transfruntiera huma saħansitra aktar sensittivi u legalment aktar kumplessi; jisħaq li jeħtieġ li jkun hemm livell għoli ta' għarfien pubbliku rigward kwistjonijiet kumplessi bħal arranġamenti ta' kustodja transfruntiera u l-obbligi ta' manteniment, inkluża l-ħtieġa li tiġi żgurata ċarezza rigward id-drittijiet u l-obbligi tal-ġenituri u t-tfal f'kull pajjiż; jirrimarka li l-Istati Membri jistgħu jikkontribwixxu għas-soluzzjoni aktar rapida ta' każijiet tal-liġi tal-familja transfruntiera bħal dawn billi jistabbilixxu sistema ta' sezzjonijiet speċjalizzati fi ħdan il-qrati nazzjonali, inklużi unitajiet iffukati fuq vjolenza abbażi tal-ġeneru magħmula minn persunal mediku forensiku, psikologi, u professjonisti rilevanti oħra, u li jaħdem f'koordinazzjoni mas-servizzi pubbliċi speċjalizzati fil-vjolenza abbażi tal-ġeneru u inkarigat mill-għoti ta' assistenza lill-vittmi; jitlob li tingħata attenzjoni speċifika lis-sitwazzjoni tal-unitajiet domestiċi b'ġenitur wieħed u l-ġbir transfruntier tal-pensjoni tal-manteniment, peress li l-aspetti prattiċi tal-infurzar tad-dispożizzjonijiet attwali stabbiliti, jiġifieri r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 4/2009 tat-18 ta' Diċembru 2008 dwar il-ġuriżdizzjoni, il-liġi applikabbli, ir-rikonoxximent u l-infurzar tad-deċiżjonijiet u l-kooperazzjoni fi kwistjonijiet relatati mal-obbligi ta' manteniment u l-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Irkupru ta' Manteniment Barra mill-Pajjiż, li tistabbilixxi obbligi legali relatati mal-ġbir transfruntier ta' pensjoni tal-manteniment, jibqgħu ta' sfida; jisħaq fuq il-fatt li l-għodod legali għall-ġbir transfruntier tal-pensjoni tal-manteniment jeħtieġ li jiġu infurzati flimkien mas-sensibilizzazzjoni pubblika dwar id-disponibbiltà tagħhom; jistieden għalhekk lill-Kummissjoni taħdem mill-qrib mal-Istati Membri biex tidentifika l-problemi prattiċi marbuta mal-ġbir tal-pensjoni tal-manteniment f'sitwazzjonijiet transfruntiera u tgħinhom jiżviluppaw għodod effettivi biex jinfurzaw l-obbligi ta' pagament; jisħaq fuq l-importanza tal-kwistjoni u l-konsegwenzi tagħha fuq il-familji b'ġenitur wieħed u r-riskju tal-faqar; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jkomplu janalizzaw id-data dwar u t-tendenzi fil-prevalenza ta' kull forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru u vjolenza domestika, u r-rappurtar tagħhom, kif ukoll il-konsegwenzi għat-tfal, waqt li huma stabbiliti miżuri ta' konfinament u matul il-perjodu immedjatament wara; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom sabiex jieħdu miżuri li jagħtu s-setgħa lill-vittmi ta' vjolenza minn sieħeb intimu, biex jersqu 'l quddiem u jirrapportaw ir-reat, peress li f'ħafna każijiet il-vjolenza minn sieħeb intimu tibqa' ma tiġix irrapportata; jinnota l-impenn tal-Kummissjoni li twettaq stħarriġ ġdid tal-UE dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru li r-riżultati tiegħu għandhom jiġu ppreżentati fl-2023; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkooperaw mill-qrib sabiex jistabbilixxu mekkaniżmu permanenti biex jipprovdi fuq bażi regolari data armonizzata, preċiża, affidabbli, komparabbli, ta' kwalità għolja u segregata skont il-ġeneru madwar l-UE dwar il-prevalenza, il-kawżi u l-konsegwenzi għan-nisa u t-tfal u l-immaniġġjar tal-vjolenza minn sieħeb intimu u d-drittijiet tal-kustodja, billi jsir użu sħiħ mill-kapaċità u l-għarfien espert tal-EIGE u l-Eurostat; ifakkar li l-provvista ta' statistika nazzjonali dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru hija azzjoni eliġibbli għall-finanzjament fl-ambitu tal-Programm għas-Suq Uniku għall-2021-2027; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li d-data tiġi diżaggregata skont l-età, l-orjentazzjoni sesswali, l-identità tal-ġeneru, il-karatteristiċi tas-sess, ir-razza u l-etniċità u l-istatus ta' diżabilità fost affarijiet oħra, biex jiġi żgurat li jinġabru l-esperjenzi tan-nisa fid-diversità kollha tagħhom; jinnota li dan se jikkontribwixxi għal fehim aħjar tal-iskala u l-kawżi tal-problema, l-aktar il-kategoriji soċjoekonomiċi li fihom il-vjolenza abbażi tal-ġeneru hija prevalenti aktar u l-fatturi influwenti l-oħra, kif ukoll oqfsa legali u politiki differenti madwar il-pajjiżi, li jistgħu jiġu esplorati mill-qrib permezz ta' tqabbil dettaljat bejn il-pajjiżi, bil-għan li jiġu identifikati l-oqfsa ta' politika li jistgħu jinfluwenzaw l-okkorrenza tal-vjolenza; jinsisti wkoll fuq l-importanza li l-Istati Membri jiġbru data statistika dwar il-proċedimenti amministrattivi u ġudizzjarji li jikkonċernaw il-kustodja tat-tfal li jinvolvu vjolenza minn sieħeb intimu, u b'mod partikolari dwar ir-riżultat tas-sentenzi u r-raġunijiet li jagħtu għad-deċiżjonijiet tagħhom dwar il-kustodja u d-drittijiet ta' aċċess; |
| --- | --- |

50.

| 51. | jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi kampanji ta' sensibilizzazzjoni pubblika madwar l-UE kollha bħala miżura meħtieġa fil-prevenzjoni tal-vjolenza domestika u l-ħolqien ta' klima ta' tolleranza żero fir-rigward tal-vjolenza; |
| --- | --- |

51.

o

o o

| 52. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

52.

---

(1)  ĠU L 315, 14.11.2012, p. 57.

(2)  ĠU L 132, 21.5.2016, p. 1.

(3)  ĠU C 337, 20.9.2018, p. 167.

(4)  ĠU C 232, 16.6.2021, p. 48.

(5)  Testi adottati, P9_TA(2020)0379.

(6)  Testi adottati, P9_TA(2021)0024.

(7)  Testi adottati, P9_TA(2021)0025.

(8)  ĠU L 338, 21.12.2011, p. 2.

(9)  ĠU L 181, 29.6.2013, p. 4.

(10)  ĠU L 338, 23.12.2003, p. 1.

(11)  L-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-Artikoli 8, 10, 19 u 157 TFUE.

(12)  L-Artikoli 21 u 23 tal-Karta.

(13)  Ir-rapport tal-FRA tat-3 ta' Marzu 2014 bit-titolu “Violence against women: an EU-wide survery” (Vjolenza kontra n-nisa: stħarriġ madwar l-UE kollha).

(14)  Il-Konvenzjoni ta' Istanbul.

(15)  Il-Kunsill tal-Ewropa, “Human Rights Channel: Stop Child Sexual Abuse in Sport” (Kanal tad-Drittijiet tal-Bniedem: Inwaqqfu l-Abbuż Sesswali Fuq it-Tfal fl-Isport), aċċessat fil-21 ta' Lulju 2021.

(16)  Eurostat, “Children at risk of poverty or social exclusion” (Tfal f'riskju ta' faqar jew ta' esklużjoni soċjali), data estratta f'Ottubru 2020.

(17)  Ir-rapport tal-FRA tat-3 ta' Marzu 2014 bit-titolu “Violence against women: An EU Wide Survey” (Vjolenza kontra n-nisa: stħarriġ madwar l-UE kollha).

(18)  Dikjarazzjoni lill-istampa minn Dr Hans Henri P. Kluge, id-Direttur Reġjonali tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa għall-Ewropa tas-7 ta' Mejju 2020 bit-titolu “During COVID-19 pandemic, violence remains preventable, not inevitable” (Matul il-pandemija tal-COVID-19, il-vjolenza għadha tista' tiġi pprevenuta, u mhijiex inevitabbli).

(19)  Ir-rapport tal-FRA tat-3 ta' Marzu 2014 bit-titolu “Violence against women: an EU-wide survery” (Vjolenza kontra n-nisa: stħarriġ madwar l-UE kollha).

(20)  Ir-rapport tal-Europol tad-19 ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Exploiting Isolation: Offenders and victims of online child sexual abuse during the COVID-19 pandemic” (L-isfruttament tal-iżolament: It-trasgressuri u l-vittmi ta' abbuż sesswali tat-tfal fuq l-internet waqt il-pandemija tal-COVID-19).

(21)  Rapport ta' spjegazzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa tal-11 ta' Mejju 2011 lill-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika.

(22)  Dikjarazzjoni mill-Pjattaforma EDVAW tal-31 ta' Mejju 2019 bit-titolu “Intimate partner violence against women is an essential factor in the determination of child custody” (Il-vjolenza minn sieħeb intimu kontra n-nisa hija fattur essenzjali fid-determinazzjoni tal-kustodja tat-tfal).

(23)  L-Artikolu 31 tal-Konvenzjoni ta' Istanbul.

(24)  Ir-rakkomandazzjoni ġenerali Nru 35 dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa, li taġġorna r-rakkomandazzjoni ġenerali Nru 19 tal-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa.

(25)  Proposta tal-Kummissjoni tat-28 ta' Ottubru 2020 għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar pagi minimi adegwati fl-Unjoni Ewropea (COM(2020)0682).

(26)  Proposta tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2021 għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill għat-tisħiħ tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta' paga ugwali għal xogħol ugwali jew xogħol ta' valur ugwali bejn l-irġiel u n-nisa permezz ta' trasparenza fil-pagi u mekkaniżmi ta' infurzar (COM(2021)0093).

(27)  Id-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw (ĠU L 188, 12.7.2019, p. 79).

(28)  ĠU L 178, 2.7.2019, p. 1.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/45 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/45

---

P9_TA(2021)0407

Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Rakkomandazzjonijiet dwar il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero”

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Rakkomandazzjonijiet dwar il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero” (2021/2014(INI))

(2022/C 132/04)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tad-19 ta' Ġunju 2019 bit-titolu "Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero” (SWD(2019)0283), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tad-19 ta' Ġunju 2019 bit-titolu "Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero” (SWD(2019)0283),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur” (COM(2020)0789), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur” (COM(2020)0789),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2015/413 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2015 li tiffaċilita l-iskambju transkonfinali ta' informazzjoni dwar reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq (1) (Direttiva dwar l-Infurzar Transkonfinali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2015/413 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2015 li tiffaċilita l-iskambju transkonfinali ta' informazzjoni dwar reati tat-traffiku relatati mas-sikurezza fit-toroq (1) (Direttiva dwar l-Infurzar Transkonfinali),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2006/126/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Diċembru 2006 dwar il-liċenzji tas-sewqan (2) (Direttiva dwar il-Liċenzji tas-Sewqan), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2006/126/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Diċembru 2006 dwar il-liċenzji tas-sewqan (2) (Direttiva dwar il-Liċenzji tas-Sewqan),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/2144 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2019 dwar rekwiżiti tal-approvazzjoni tat-tip għall-vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom, kif ukoll għas-sistemi, għall-komponenti u għall-unitajiet tekniċi separati maħsubin għat-tali vetturi, fir-rigward tas-sikurezza ġenerali tagħhom u tal-protezzjoni tal-okkupanti tal-vetturi u l-utenti vulnerabbli tat-triq (3) (Regolament dwar is-Sikurezza Ġenerali) |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/2144 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2019 dwar rekwiżiti tal-approvazzjoni tat-tip għall-vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom, kif ukoll għas-sistemi, għall-komponenti u għall-unitajiet tekniċi separati maħsubin għat-tali vetturi, fir-rigward tas-sikurezza ġenerali tagħhom u tal-protezzjoni tal-okkupanti tal-vetturi u l-utenti vulnerabbli tat-triq (3) (Regolament dwar is-Sikurezza Ġenerali)

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' April 2021 dwar ir-rapport ta' implimentazzjoni dwar l-aspetti tas-sikurezza fit-toroq tal-Pakkett dwar l-Affidabbiltà Stradali (4). |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' April 2021 dwar ir-rapport ta' implimentazzjoni dwar l-aspetti tas-sikurezza fit-toroq tal-Pakkett dwar l-Affidabbiltà Stradali (4).

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2017 dwar is-sigurtà fit-toroq – li japprovaw id-Dikjarazzjoni tal-Belt Valletta ta' Marzu 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2017 dwar is-sigurtà fit-toroq – li japprovaw id-Dikjarazzjoni tal-Belt Valletta ta' Marzu 2017,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Stokkolma tad-19-20 ta' Frar 2020 li saret matul it-Tielet Konferenza Ministerjali Globali dwar is-Sikurezza fit-Toroq, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Stokkolma tad-19-20 ta' Frar 2020 li saret matul it-Tielet Konferenza Ministerjali Globali dwar is-Sikurezza fit-Toroq,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tal-Kunsill tas-7 ta' Ottubru 2015 dwar iċ-ċikliżmu bħala mod tat-Trasport li ma jagħmilx ħsara lill-klima, iffirmata mill-Ministri għat-Trasport tal-UE f'laqgħa informali fil-Lussemburgu; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tal-Kunsill tas-7 ta' Ottubru 2015 dwar iċ-ċikliżmu bħala mod tat-Trasport li ma jagħmilx ħsara lill-klima, iffirmata mill-Ministri għat-Trasport tal-UE f'laqgħa informali fil-Lussemburgu;

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċeduri tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċeduri tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0211/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0211/2021),

| A. | billi kull sena madwar 22 700 persuna għadhom jitilfu ħajjithom fit-toroq tal-UE u madwar 120 000 ikorru serjament; billi aktar minn 11 800 tifel u tifla u żagħżugħ u żagħżugħa sal-età ta' 17-il sena mietu f'ħabtiet tat-traffiku fit-toroq fl-UE matul dawn l-aħħar 10 snin; billi l-progress fit-tnaqqis tar-rati ta' mwiet fl-UE staġna f'dawn l-aħħar snin u, b'riżultat ta' dan, il-mira li jitnaqqas bin-nofs l-għadd ta' mwiet fit-toroq bejn l-2010 u l-2020 ma ntlaħqitx; billi ċ-ċifri msemmija hawn fuq jirrappreżentaw prezz uman u soċjali inaċċettabbli għaċ-ċittadini tal-UE u l-ispiża esterna tal-ħabtiet fit-toroq fl-UE jirrappreżentaw madwar 2 % tal-PDG annwali tagħha; |
| --- | --- |

A.

billi kull sena madwar 22 700 persuna għadhom jitilfu ħajjithom fit-toroq tal-UE u madwar 120 000 ikorru serjament; billi aktar minn 11 800 tifel u tifla u żagħżugħ u żagħżugħa sal-età ta' 17-il sena mietu f'ħabtiet tat-traffiku fit-toroq fl-UE matul dawn l-aħħar 10 snin; billi l-progress fit-tnaqqis tar-rati ta' mwiet fl-UE staġna f'dawn l-aħħar snin u, b'riżultat ta' dan, il-mira li jitnaqqas bin-nofs l-għadd ta' mwiet fit-toroq bejn l-2010 u l-2020 ma ntlaħqitx; billi ċ-ċifri msemmija hawn fuq jirrappreżentaw prezz uman u soċjali inaċċettabbli għaċ-ċittadini tal-UE u l-ispiża esterna tal-ħabtiet fit-toroq fl-UE jirrappreżentaw madwar 2 % tal-PDG annwali tagħha;

| B. | billi l-UE qed tiffaċċja xejriet u sfidi ġodda fl-awtomatizzazzjoni li jista' jkollhom impatt enormi fuq is-sikurezza fit-toroq; billi l-fenomenu li qed jikber tad-distrazzjoni minn apparati mobbli jeħtieġ li jiġi indirizzat; billi fil-futur qrib, il-preżenza kemm tal-vetturi b'firxa wiesgħa ta' karatteristiċi awtomatizzati/konnessi u kif ukoll tal-vetturi tradizzjonali fi traffiku mħallat se toħloq riskju ġdid, speċjalment għall-utenti vulnerabbli tat-triq bħall-motoċiklisti, iċ-ċiklisti u l-persuni miexja; |
| --- | --- |

B.

billi l-UE qed tiffaċċja xejriet u sfidi ġodda fl-awtomatizzazzjoni li jista' jkollhom impatt enormi fuq is-sikurezza fit-toroq; billi l-fenomenu li qed jikber tad-distrazzjoni minn apparati mobbli jeħtieġ li jiġi indirizzat; billi fil-futur qrib, il-preżenza kemm tal-vetturi b'firxa wiesgħa ta' karatteristiċi awtomatizzati/konnessi u kif ukoll tal-vetturi tradizzjonali fi traffiku mħallat se toħloq riskju ġdid, speċjalment għall-utenti vulnerabbli tat-triq bħall-motoċiklisti, iċ-ċiklisti u l-persuni miexja;

| C. | billi l-avvanzi teknoloġiċi, il-konnettività, l-awtomatizzazzjoni u l-ekonomija ta' kondiviżjoni jipprovdu opportunitajiet ġodda għas-sikurezza fit-toroq u biex tiġi indirizzata l-konġestjoni, speċjalment f'żoni urbani; billi l-iżvilupp tas-sinerġiji bejn il-miżuri ta' sikurezza u ta' sostenibbiltà u l-insegwiment tal-bidla modali lejn modi ta' trasport pubbliku u mobilità attiva jistgħu jwasslu għal emissjonijiet tas-CO2 aktar baxxi, itejbu l-kwalità tal-arja u jgħinu fl-iżvilupp ta' stili ta' ħajja aktar attivi u tajbin għas-saħħa; |
| --- | --- |

C.

billi l-avvanzi teknoloġiċi, il-konnettività, l-awtomatizzazzjoni u l-ekonomija ta' kondiviżjoni jipprovdu opportunitajiet ġodda għas-sikurezza fit-toroq u biex tiġi indirizzata l-konġestjoni, speċjalment f'żoni urbani; billi l-iżvilupp tas-sinerġiji bejn il-miżuri ta' sikurezza u ta' sostenibbiltà u l-insegwiment tal-bidla modali lejn modi ta' trasport pubbliku u mobilità attiva jistgħu jwasslu għal emissjonijiet tas-CO2 aktar baxxi, itejbu l-kwalità tal-arja u jgħinu fl-iżvilupp ta' stili ta' ħajja aktar attivi u tajbin għas-saħħa;

| D. | billi l-passiġġieri fil-karozzi li ġew ikklassifikati b'ħames stilel fl-aħħar testijiet għall-European New Car Assessment Programme (Programm Ewropew ta' Ttestjar tal-Karozzi Ġodda, il-Euro NCAP) kellhom riskju ta' korriment fatali ta' 68 % inqas u riskju ta' korriment serju ta' 23 % inqas mill-passiġġieri f'karozzi kklassifikati b'żewġ stilel; |
| --- | --- |

D.

billi l-passiġġieri fil-karozzi li ġew ikklassifikati b'ħames stilel fl-aħħar testijiet għall-European New Car Assessment Programme (Programm Ewropew ta' Ttestjar tal-Karozzi Ġodda, il-Euro NCAP) kellhom riskju ta' korriment fatali ta' 68 % inqas u riskju ta' korriment serju ta' 23 % inqas mill-passiġġieri f'karozzi kklassifikati b'żewġ stilel;

| E. | billi s-sehem ta' mwiet fit-toroq tal-utenti vulnerabbli tat-triq qed jiżdied, filwaqt li l-utenti tal-karozzi kienu l-benefiċjarji ewlenin tas-sikurezza mtejba tal-vetturi u ta' miżuri oħra ta' sikurezza fit-toroq; billi l-piż, il-qawwa u l-ogħla veloċità tal-karozzi ġodda mibjugħa fl-UE qed jiżdiedu u dan iżid iktar ir-riskji għas-sikurezza fit-toroq; billi s-sikurezza tal-motoċiklisti, taċ-ċiklisti u tal-persuni miexja trid tiġi indirizzata b'mod urġenti; |
| --- | --- |

E.

billi s-sehem ta' mwiet fit-toroq tal-utenti vulnerabbli tat-triq qed jiżdied, filwaqt li l-utenti tal-karozzi kienu l-benefiċjarji ewlenin tas-sikurezza mtejba tal-vetturi u ta' miżuri oħra ta' sikurezza fit-toroq; billi l-piż, il-qawwa u l-ogħla veloċità tal-karozzi ġodda mibjugħa fl-UE qed jiżdiedu u dan iżid iktar ir-riskji għas-sikurezza fit-toroq; billi s-sikurezza tal-motoċiklisti, taċ-ċiklisti u tal-persuni miexja trid tiġi indirizzata b'mod urġenti;

| F. | billi, għalkemm jirrappreżentaw biss 2 % tal-għadd totali ta' kilometri vvjaġġati, il-vetturi motorizzati b'żewġ roti jirrappreżentaw 17 % tal-għadd totali ta' mwiet fit-toroq; billi hemm disparitajiet sinifikanti bejn il-pajjiżi; billi l-UE għandha tagħti prijorità lit-teħid ta' azzjoni ulterjuri biex ittejjeb is-sikurezza ta' dawn il-vetturi fl-għaxar snin li ġejjin; |
| --- | --- |

F.

billi, għalkemm jirrappreżentaw biss 2 % tal-għadd totali ta' kilometri vvjaġġati, il-vetturi motorizzati b'żewġ roti jirrappreżentaw 17 % tal-għadd totali ta' mwiet fit-toroq; billi hemm disparitajiet sinifikanti bejn il-pajjiżi; billi l-UE għandha tagħti prijorità lit-teħid ta' azzjoni ulterjuri biex ittejjeb is-sikurezza ta' dawn il-vetturi fl-għaxar snin li ġejjin;

| G. | billi skont studju tal-Kummissjoni, 8 % biss tal-imwiet iseħħu fuq l-awtostradi, filwaqt li 37 % jseħħu f'żoni urbani u 54 % f'toroq rurali; billi investiment ġdid u manutenzjoni xierqa tal-infrastruttura eżistenti matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħha huma essenzjali għas-sikurezza fit-toroq; |
| --- | --- |

G.

billi skont studju tal-Kummissjoni, 8 % biss tal-imwiet iseħħu fuq l-awtostradi, filwaqt li 37 % jseħħu f'żoni urbani u 54 % f'toroq rurali; billi investiment ġdid u manutenzjoni xierqa tal-infrastruttura eżistenti matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħha huma essenzjali għas-sikurezza fit-toroq;

| H. | billi mhux il-vittmi kollha ta' inċidenti jiġu rrappurtati, u dan jgħawweġ l-istatistika disponibbli; billi jeħtieġ li jiġu żviluppati metodi ta' ttestjar effettivi biex jiġi ddeterminat in-numru reali tal-vittmi ta' inċidenti tat-triq; |
| --- | --- |

H.

billi mhux il-vittmi kollha ta' inċidenti jiġu rrappurtati, u dan jgħawweġ l-istatistika disponibbli; billi jeħtieġ li jiġu żviluppati metodi ta' ttestjar effettivi biex jiġi ddeterminat in-numru reali tal-vittmi ta' inċidenti tat-triq;

| I. | billi l-iżgurar u l-infurzar tal-imġiba sikura tal-utenti tat-triq, bħal meta persuna tivvjaġġa bil-veloċità t-tajba, tuża tagħmir protettiv bħaċ-ċinturini tas-sikurezza u l-elmi ta' protezzjoni, ma ssuqx meta tkun taħt l-influwenza tal-alkoħol jew tad-drogi, u ssuq, tirkeb jew timxi mingħajr distrazzjonijiet, huma kruċjali għall-prevenzjoni u l-mitigazzjoni tal-ħabtiet fatali fit-toroq; |
| --- | --- |

I.

billi l-iżgurar u l-infurzar tal-imġiba sikura tal-utenti tat-triq, bħal meta persuna tivvjaġġa bil-veloċità t-tajba, tuża tagħmir protettiv bħaċ-ċinturini tas-sikurezza u l-elmi ta' protezzjoni, ma ssuqx meta tkun taħt l-influwenza tal-alkoħol jew tad-drogi, u ssuq, tirkeb jew timxi mingħajr distrazzjonijiet, huma kruċjali għall-prevenzjoni u l-mitigazzjoni tal-ħabtiet fatali fit-toroq;

| J. | billi hemm inugwaljanzi bejn il-ġeneri u l-etajiet u inugwaljanzi soċjali fil-mobilità u s-sikurezza fit-toroq; |
| --- | --- |

J.

billi hemm inugwaljanzi bejn il-ġeneri u l-etajiet u inugwaljanzi soċjali fil-mobilità u s-sikurezza fit-toroq;

| K. | billi l-kisba tal-miri l-ġodda tal-UE għas-sikurezza fit-toroq teħtieġ sforzi kooperattivi aktar intensivi biex jiġu żviluppati politiki Ewropej b'saħħithom dwar is-sikurezza fit-toroq mal-partijiet ikkonċernati, appoġġ għar-riċerka u l-innovazzjoni, sabiex jitħejjew soluzzjonijiet ibbażati fuq politiki abbażi ta' data solida u analiżi tal-impatt, kif ukoll aktar miżuri ta' infurzar u mmirati aħjar fil-livell nazzjonali u kooperazzjoni transkonfinali effettiva dwar l-infurzar tal-penali; |
| --- | --- |

K.

billi l-kisba tal-miri l-ġodda tal-UE għas-sikurezza fit-toroq teħtieġ sforzi kooperattivi aktar intensivi biex jiġu żviluppati politiki Ewropej b'saħħithom dwar is-sikurezza fit-toroq mal-partijiet ikkonċernati, appoġġ għar-riċerka u l-innovazzjoni, sabiex jitħejjew soluzzjonijiet ibbażati fuq politiki abbażi ta' data solida u analiżi tal-impatt, kif ukoll aktar miżuri ta' infurzar u mmirati aħjar fil-livell nazzjonali u kooperazzjoni transkonfinali effettiva dwar l-infurzar tal-penali;

| L. | billi 40 sa 60 % tal-fatalitajiet kollha relatati max-xogħol huma inċidenti tat-triq li jseħħu matul ix-xogħol jew waqt l-ivvjaġġar għax-xogħol; billi l-għeja tas-sewwieqa hija komuni fit-toroq tal-UE; |
| --- | --- |

L.

billi 40 sa 60 % tal-fatalitajiet kollha relatati max-xogħol huma inċidenti tat-triq li jseħħu matul ix-xogħol jew waqt l-ivvjaġġar għax-xogħol; billi l-għeja tas-sewwieqa hija komuni fit-toroq tal-UE;

| M. | billi l-implimentazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali għas-sikurezza fit-toroq u tal-qafas il-ġdid ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq teħtieġ riżorsi finanzjarji stabbli u suffiċjenti kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-baġit tal-UE; |
| --- | --- |

M.

billi l-implimentazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali għas-sikurezza fit-toroq u tal-qafas il-ġdid ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq teħtieġ riżorsi finanzjarji stabbli u suffiċjenti kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-baġit tal-UE;

Qafas ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq 2021-2030 – il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero”

| 1. | Jilqa' l-fatt li l-UE, fil-qafas ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq 2021-2030, affermat mill-ġdid l-għan strateġiku fit-tul tagħha li sal-2050 tersaq lejn l-objettiv ta' kważi żero mwiet u żero korrimenti serji fit-toroq tal-UE (Viżjoni Żero), u l-għan tagħha fuq perjodu medju ta' żmien li tnaqqas l-imwiet u l-korrimenti serji b'50 % sal-2030 f'konformità mad-Dikjarazzjoni tal-Belt Valletta; jenfasizza li dawn l-għanijiet u l-miri tal-UE relatati mas-sikurezza fit-toroq għandhom ikunu sostnuti minn approċċ ikkoordinat, ippjanat tajjeb, sistematiku u ffinanzjat tajjeb għas-sikurezza fit-toroq fil-livell tal-UE, fil-livell reġjonali, nazzjonali u lokali; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jilqa' f'dan ir-rigward l-adozzjoni tal-approċċ ta' sistema sikura fil-livell tal-UE, abbażi ta' qafas ta' prestazzjoni u miri f'waqthom għat-tnaqqis tal-għadd ta' vittmi u ta' korrimenti serji; jilqa' l-istabbiliment ta' indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni (KPIs) stabbiliti b'kooperazzjoni mal-Istati Membri biex jippermettu analiżi aktar iffukata u mmirata tal-prestazzjonijiet tal-Istati Membri u biex jidentifikaw in-nuqqasijiet; jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi miri ta' eżitu sal-2023; jissottolinja l-importanza tal-kooperazzjoni kontinwa bejn l-UE u l-Istati Membri f'dan ir-rigward u jħeġġeġ lill-Istati Membri kollha jimpenjaw ruħhom bis-sħiħ għal dan l-eżerċizzju u jaqblu dwar metodoloġija armonizzata għall-KPIs li se tippermetti lill-Istati Membri jqabblu d-data; jappella għal pjan direzzjonali dettaljat għal azzjoni tal-UE li abbażi tiegħu l-prestazzjoni tkun tista' titkejjel, u l-obbligu ta' rendikont għall-kisba tar-riżultati jkun ir-responsabbiltà ta' korpi speċifiċi; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jemmen, madankollu, li hemm lok għal titjib fil-KPIs imsemmija hawn fuq u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkunsidra li testendi dawn l-indikaturi u taġġornahom fil-pjan ta' azzjoni strateġiku tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq; jemmen li l-KPI għat-tagħmir protettiv għandu jiġi kkomplementat minn KPI li jiġbor id-data dwar l-esponiment skont id-distanza u l-ħin tal-ivvjaġġar għall-utenti kollha tat-triq, imqassma skont is-sehem modali u t-tipi ta' toroq, sabiex jinftiehmu aħjar il-proporzjonijiet tar-riskju u l-perikli differenti involuti; jistieden lill-Kummissjoni tkompli taħdem mill-qrib mal-Istati Membri biex tiddefinixxi KPI għall-infrastruttura tat-toroq, filwaqt li tindika l-kwalità tas-sikurezza ta' network tat-toroq indipendentement mill-imġiba tal-utenti tat-triq jew mit-teknoloġija tal-vetturi, abbażi ta' metodoloġija komuni ta' klassifikazzjoni miftiehma; jiddispjaċih għall-fatt li l-KPIs għas-sikurezza tal-vetturi jinjoraw is-sikurezza tal-vetturi motorizzati b'żewġ roti; jistieden lill-Kummissjoni tfassal indiċi tas-sikurezza tal-vetturi għall-vetturi tal-kategorija L u jissottolinja l-ħtieġa li jiġu inklużi fih il-KPIs kollha għall-vetturi tal-kategorija L; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza li l-finanzjament tal-UE huwa kruċjali għall-investiment f'soluzzjonijiet sostenibbli u intelliġenti b'rabta mas-sikurezza fit-toroq u biex tiġi aċċelerata l-kisba ta' riżultati fir-rigward tas-sikurezza fit-toroq madwar l-UE; jistieden lill-Kummissjoni tissalvagwardja u żżid l-investiment tal-UE fis-sikurezza fit-toroq fil-programmi ta' finanzjament rilevanti kollha tal-UE, inkluż fir-riċerka u l-innovazzjoni; jistieden, barra minn hekk, lill-Istati Membri kollha biex jallokaw ammont adegwat mill-baġit nazzjonali tagħhom, li, flimkien mal-finanzjament tal-UE, għandhom jagħmluha possibbli li jiġu implimentati l-programmi nazzjonali tagħhom dwar is-sikurezza fit-toroq u l-qafas il-ġdid ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq 2021-2030; jistieden lill-Istati Membri joħolqu fondi nazzjonali għas-sikurezza fit-toroq bħala mekkaniżmi għall-ġbir tal-multi abbażi tal-kodiċijiet tat-traffiku tagħhom u għar-ridistribuzzjoni tal-flus miġbura għas-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni testendi għall-Istati Membri kollha l-programm ta' Skambju tas-Sikurezza tat-Toroq tal-UE, li huwa mfassal biex itejjeb il-prestazzjoni tas-sikurezza fit-toroq iżda attwalment jiffoka fuq sitt Stati Membri biss; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu osservatorji nazzjonali għas-sikurezza fit-toroq biex jiġbru, jipproċessaw u jżommu bażi tad-data nazzjonali dwar is-sikurezza fit-toroq; jitlob lill-Istati Membri jallinjaw l-istrateġiji nazzjonali tagħhom għas-sikurezza fit-toroq mal-objettivi tal-qafas ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq 2021-2030 u biex jindirizzaw, malajr kemm jista' jkun, dan in-nuqqas; |
| --- | --- |

5.

Infrastruttura sikura

| 6. | Jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jagħtu prijorità lill-investimenti li jipproduċu l-akbar benefiċċji f'termini ta' sikurezza fit-toroq, billi jiffokaw b'mod partikolari fuq iż-żoni bl-ogħla għadd ta' inċidenti, inklużi investimenti fiż-żamma tal-infrastruttura eżistenti bħala prijorità u fil-kostruzzjoni ta' infrastruttura ġdida, fejn meħtieġ; jilqa' l-fatt li l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 2021-2027 tipprevedi finanzjament fi proġetti ta' infrastruttura u mobilità sikuri u siguri, inkluża s-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni tkompli tippromwovi l-opportunitajiet ta' finanzjament tal-UE permezz tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-fondi reġjonali u ta' koeżjoni, InvestEU u l-Pjattaforma għal Trasport Aktar Sikur imnedija mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), speċjalment fl-Istati Membri bi prestazzjoni relattivament fqira tas-sikurezza fit-toroq; jisħaq fuq l-importanza li l-kriterji ta' eliġibbiltà għal dawk l-istrumenti jiġu magħmula aktar ċari għall-azzjonijiet tas-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja u tħeġġeġ lill-Istati Membri jinvestu f'network tat-trasport aktar sikur, aktar sostenibbli, reżiljenti u multimodali permezz tal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza; jistieden lill-Kummissjoni biex fir-reviżjoni tar-Regolament dwar in-Network Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) (5) tistabbilixxi l-bażijiet għal deċiżjonijiet futuri dwar l-investiment fis-sikurezza fit-toroq, inkluża l-implimentazzjoni ta' pjan ta' monitoraġġ tan-network ewlieni dwar il-manutenzjoni fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jenfasizza li valutazzjoni proattiva tan-network tat-toroq tal-UE se tkun għodda utli għall-valutazzjoni tas-sikurezza integrata tat-toroq u biex l-investiment jitpoġġa fil-mira; jilqa', f'dan ir-rigward, l-immappjar tar-riskju u l-klassifikazzjoni tas-sikurezza tal-awtostradi u t-toroq primarji introdotti fir-regoli tal-UE dwar is-sikurezza tal-infrastruttura (6) li ġew riveduti dan l-aħħar u jistieden lill-Istati Membri jiddeżinjaw kemm jista' jkun toroq primarji fit-territorju tagħhom biex iżidu l-potenzjal ta' sikurezza fit-toroq tad-direttiva l-ġdida; jistieden lill-Istati Membri biex, f'konformità mad-direttiva, jistabbilixxu sistemi nazzjonali għar-rappurtar volontarju, li għandhom ikunu aċċessibbli online u disponibbli għall-utenti kollha tat-toroq, sabiex jiġi ffaċilitat il-ġbir tad-data tal-okkorrenzi trażmessi mill-utenti tat-toroq u l-vetturi u kwalunkwe informazzjoni oħra relatata mas-sikurezza meqjusa mill-awtur tar-rapport bħala periklu effettiv jew potenzjali għas-sikurezza tal-infrastruttura tat-toroq, bil-ħsieb li jiġi żgurat li ċ-ċittadini tal-UE jagħtu kontribut trasparenti, immedjat u dirett għas-sikurezza; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaqblu malajr kemm jista' jkun dwar metodoloġija biex jitwettqu valutazzjonijiet sistematiċi tat-toroq fin-network kollu kif rikjest mir-reviżjoni tal-att imsemmi hawn fuq, inkluż kwalunkwe aspett li huwa importanti għas-sikurezza tal-utenti attivi tat-triq; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jħaffu l-ħidma fuq l-ispeċifikazzjonijiet tal-UE għall-prestazzjoni tas-sinjali u l-immarkar tat-toroq sabiex iħejju l-bażi għal awtomatizzazzjoni akbar tal-vetturi; ifakkar fl-importanza tal-prestazzjoni tas-sinjali u l-immarkar tat-toroq, inklużi t-tqegħid, il-viżibbiltà u r-retroriflettività tagħhom, b'mod partikolari għall-effikaċja tas-sistemi ta' assistenza għas-sewwieqa, bħall-assistenza intelliġenti tal-veloċità u s-sistemi għaż-żamma tal-korsija; jenfasizza l-importanza li l-infrastruttura tintuża biex jinbnew toroq awtoevidenti, li jgħinu lis-sewwieq awtomatikament fis-sikurezza, u “li jaħfru” għas-sikurezza tal-parteċipanti kollha tat-traffiku fit-toroq, b'mod partikolari f'żoni perikolużi jew f'żoni b'għadd sinifikanti ta' utenti vulnerabbli tat-triq; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jfasslu rekwiżiti tal-kwalità għall-infrastruttura tal-mixi u taċ-ċikliżmu sabiex jiġi indirizzat il-livell insuffiċjenti tas-sikurezza għall-utenti attivi tat-triq; jistieden lill-Kummissjoni tfassal kurrikuli komuni tal-UE għall-awdituri u l-ispetturi tal-infrastruttura tat-toroq, inkluż taħriġ speċifiku dwar il-ħtiġijiet tal-utenti vulnerabbli tat-triq, bħala parti mill-forum il-ġdid tagħha ta' awdituri Ewropej tas-sikurezza fit-toroq; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jinnota li l-utenti tat-triq b'mobilità mnaqqsa u b'diżabilitajiet oħra għandhom bżonnijiet speċjali li għandhom jitqiesu fl-ippjanar u fil-bini ta' infrastruttura ġdida tat-toroq; jistieden lill-Istati Membri jsostnu l-investimenti fi proġetti li għandhom l-għan li jagħmlu l-infrastruttura tat-toroq inklużiva u aċċessibbli għal kulħadd; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jinnota li, f'konformità mal-aħħar reviżjoni tar-regoli tal-UE dwar is-sikurezza tal-infrastruttura, il-Kummissjoni hija marbuta li tikkunsidra li tirrevedi d-Direttiva 2004/54/KE dwar il-ħtiġiet minimi tas-sigurtà għall-mini (7) sal-2021 u li tikkunsidra l-adozzjoni ta' proposta leġiżlattiva ġdida dwar ir-rekwiżiti minimi tas-sikurezza għall-pontijiet; jistieden lill-Kummissjoni tkompli ttejjeb l-użu sikur tal-mini billi, fost l-oħrajn, torganizza kampanji ta' sensibilizzazzjoni u billi twettaq studji rilevanti; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu grupp ta' esperti biex ifasslu qafas għall-klassifikazzjoni tat-toroq li jqabbel aħjar il-limitu tal-veloċità mad-disinn u t-tqassim tat-toroq f'konformità mal-approċċ tas-sistema sikura; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jappella għal miżuri biex tissaħħaħ aktar is-sikurezza fit-toroq fin-nodi urbani u suburbani u fiż-żoni rurali u biex tittejjeb is-sikurezza operazzjonali tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-infrastruttura kritika bħall-mini u l-pontijiet, filwaqt li jiġi kkunsidrat ukoll l-użu ta' teknoloġiji ta' monitoraġġ ġodda għal infrastruttura vulnerabbli, u biex jiġu definiti objettivi ta' sikurezza speċifiċi u rekwiżiti ta' kwalità fir reviżjoni li jmiss tar-Regolament TEN-T; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Istati Membri jirrikonoxxu l-importanza ta' bidla modali lejn modi attivi bħall-mixi u ċ-ċikliżmu u ta' mezzi tat-trasport pubbliku sostenibbli bħala għodod importanti biex jitnaqqas il-periklu fit-toroq, u biex jiġu allokati investimenti adegwati għal dan il-għan; jilqa', f'dan ir-rigward, it-tnedija tal-inizjattiva Pjattaforma għal Trasport Aktar Sikur, li titlob b'mod espliċitu faċilitajiet aħjar għal trasport sostenibbli, inkluż għaċ-ċiklisti u għall-persuni miexja, u għal proġetti ta' mitigazzjoni tal-inċidenti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-BEI jniedu kampanji ta' sensibilizzazzjoni u ta' informazzjoni sabiex jiġi żgurat li l-partijiet ikkonċernati kollha jkunu infurmati tajjeb dwar il-kundizzjonijiet tal-użu tagħha; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jappella għal aktar sinerġiji bejn in-network ta' itinerarji ċiklabbli Ewropej EuroVelo u t-TEN-T biex l-infrastruttura taċ-ċikliżmu ssir aktar sikura u tkun konnessa aħjar; jisħaq fuq l-importanza li jiġu żgurati mogħdijiet kontinwi għall-mixi u għaċ-ċikliżmu fil-proġetti TEN-T, fejn ikun fattibbli; jistieden lill-Kummissjoni tinkoraġġixxi r-rikonverżjoni ta' linji ferrovjarji li m'għadhomx jintużaw u tappoġġja attivament il-proġetti li jipprevedu l-użu tar-roti u l-ferroviji, u l-intermodalità; jinnota li forom ġodda ta' infrastruttura, bħal linji ta' waqfien avvanzati, “bike boxes”, toroq għar-roti jew awtostradi għar-roti joffru possibbiltajiet ġodda għal mobilità attiva sikura; jenfasizza l-ħtieġa li ssir ħidma biex jiġu armonizzati u infurzati r-regoli dwar is-sinjali u l-immarkar tat-toroq sabiex tiġi evitata l-konfużjoni u jiżdiedu s-sikurezza u l-faċilità tal-użu; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jemmen li l-Kummissjoni għandha tagħmel l-almu tagħha biex tiżgura li l-infrastruttura taċ-ċikliżmu u l-mixi introdotta mill-Istati Membri b'rispons għall-pandemija tal-COVID-19 tibqa' teżisti u tiġi estiża sabiex jippromwovu aktar l-ivvjaġġar attiv sikur; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu mill-qrib mar-reġjuni u l-bliet biex jikkompletaw kwalunkwe infrastruttura taċ-ċirkwit lokali li jonqos u l-konnessjonijiet intermodali u transkonfinali mat-TEN-T kollu, biex b'hekk tiżgura użu aktar effiċjenti u mingħajr xkiel tal-infrastruttura u s-servizzi u ttejjeb is-sikurezza fit-toroq; |
| --- | --- |

17.

Vetturi sikuri

| 18. | Jilqa' r-reviżjoni reċenti tar-Regolament dwar is-Sikurezza Ġenerali, li se tagħmel obbligatorji fl-UE, mill-2022, karatteristiċi tas-sikurezza avvanzati ġodda fil-vetturi bħall-assistenza intelliġenti tal-veloċità u s-sistemi ta' emerġenza għaż-żamma tal-korsija, bil-potenzjal li jiġu salvati madwar 7 300 ħajja u jiġu evitati 38 900 korriment serju sal-2030; jistieden lill-Kummissjoni tadotta leġiżlazzjoni sekondarja ambizzjuża u f'waqtha, li għandha tirrikjedi wkoll li sistemi tal-assistenza intelliġenti tal-veloċità bi prestazzjoni għolja jiġu installati fil-vetturi l-ġodda kollha; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tikkunsidra l-applikazzjoni prattika li tagħmilha obbligatorja li l-muturi jiġu mgħammra b'dawn is-sistemi u l-fattibbiltà, l-aċċettabbiltà u l-implikazzjonijiet possibbli għas-sikurezza fit-toroq ta' assistenza intelliġenti tal-veloċità tal-ġenerazzjoni li jmiss għall-karozzi, il-vannijiet, it-trakkijiet u x-xarabanks; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Ifakkar fl-importanza tal-innovazzjoni fit-teknoloġija tal-vetturi, li tista' tgħin kemm biex ittaffi s-severità tal-ħabtiet kif ukoll biex tnaqqas il-probabbiltà ta' ħabtiet permezz ta' karatteristiċi ta' sikurezza attivi u passivi; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi l-istandards futuri tal-vetturi tal-passiġġieri fid-dawl ta' żviluppi teknoloġiċi ġodda u tqis il-fatturi li jistgħu jaffettwaw is-sikurezza fit-toroq bħall-massa, il-qawwa, il-veloċità u d-daqs taż-żona frontali; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Kummissjoni tagħmilha obbligatorja li l-muturi jiġu mgħammra b'sistemi antilokk tal-ibbrejkjar fir-reviżjoni li jmiss tal-approvazzjoni tat-tip ta' vetturi tal-kategorija L; jistieden lill-Kummissjoni testendi l-kategoriji ta' vetturi li għalihom l-installazzjoni tal-eCall hija obbligatorja, b'mod partikolari fir-rigward ta' vetturi motorizzati b'żewġ roti; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tiżviluppa r-rekwiżiti tal-approvazzjoni tat-tip tal-vetturi rigward ir-reżistenza għall-ħbit u tinkludihom fir-reviżjonijiet leġiżlattivi futuri; dawn għandhom jinkorporaw ukoll l-aħħar kriterji tat-testijiet tal-ħbit tal-Euro NCAP li jimmonitorjaw l-impatt ta' kolliżjoni ma' vetturi oħra u utenti vulnerabbli tat-triq, bil-għan li tinkiseb armonizzazzjoni tal-istandards minimi u tas-sikurezza tal-passiġġieri; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw lill-bliet fl-istabbiliment ta' bażijiet tad-data dwar il-limitu ta' veloċità sabiex jippromwovu l-introduzzjoni tat-teknoloġija tal-assistenza intelliġenti tal-veloċità, kif meħtieġ skont ir-Regolament dwar is-Sikurezza Ġenerali; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jisħaq li l-periklu u l-frekwenza ta' inċidenti bejn trakkijiet u utenti vulnerabbli tat-triq jistgħu jitnaqqsu b'mod sinifikanti permezz tal-użu mifrux ta' assistenti tat-tidwir; jenfasizza li l-assistenti tat-tidwir se jsiru obbligatorji għal tipi ġodda ta' trakkijiet fl-2022 u għat-trakkijiet il-ġodda kollha fl-2024; jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi programm ta' azzjoni Ewropew dwar l-assistenti tat-tidwir biex tippromwovi l-benefiċċji ta' din it-teknoloġija u tħeġġeġ lill-partijiet ikkonċernati biex volontarjament jgħammru vetturi ġodda u dawk eżistenti b'assistenti tat-tidwir malajr kemm jista' jkun; ifaħħar l-inizjattivi li jappoġġjaw l-introduzzjoni volontarja ta' assistenti tat-tidwir obbligatorji; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu appoġġ finanzjarju għall-installazzjoni ta' assistenti tat-tidwir fil-vetturi l-ġodda u f'dawk eżistenti; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jissottolinja li l-manipulazzjoni u l-frodi fil-karatteristiċi tas-sikurezza elettronika, bħas-sistemi avvanzati ta' assistenza fis-sewqan, jirrappreżentaw riskju kunsiderevoli għas-sikurezza u għalhekk għandhom jiġu indirizzati permezz ta' taħriġ speċifiku għall-ispetturi li jikkontrollaw l-integrità tas-software; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa standards għall-manikini tat-testijiet tal-ħbit li jkunu aktar rappreżentattivi ta' varjetà ta' aspetti bħall-età, il-ġeneru, id-daqs u l-istatura għall-utenti kemm ġewwa kif ukoll barra l-vettura; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jistieden lill-Istati Membri jipprovdu inċentivi fiskali u jistieden lill-assiguraturi privati joffru skemi attraenti ta' assigurazzjoni tal-vetturi għax-xiri u l-użu ta' vetturi bl-ogħla standards ta' sikurezza; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi l-leġiżlazzjoni dwar is-sistemi ta' stikers tal-karozzi sabiex tinkludi informazzjoni addizzjonali fil-punt tal-bejgħ u b'mod diġitali dwar il-klassifikazzjoni tas-sikurezza ta' vetturi ġodda; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jilqa' r-rekwiżit li t-tfakkiriet taċ-ċinturin tas-sikurezza għas-seats kollha jsiru obbligatorji skont ir-Regolament rivedut dwar is-Sikurezza Ġenerali u jistieden lill-Kummissjoni tfassal standards għar-rekwiżiti ta' informazzjoni dwar il-parametri tas-sikurezza tas-sistemi tal-irbit tat-tfal; jistieden lill-Istati Membri jniedu kampanji ta' sensibilizzazzjoni għall-ġenituri u l-kustodji dwar is-sikurezza tat-tfal fit-trasport bit-triq sabiex ikomplu jippromwovu s-sensibilizzazzjoni dwar il-ħtieġa li jintużaw iċ-ċintorini tas-sikurezza, inkluż fis-seats ta' wara, fid-dawl tar-riski għas-sikurezza għall-okkupanti tal-vetturi fil-ħafna vetturi li qed jintużaw bħalissa – u li se jibqgħu jintużaw fis-snin li ġejjin – li ma għandhomx tali teknoloġija ta' tfakkira għaċ-ċinturini tas-sikurezza; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, f'konformità mar-riżoluzzjoni tal-Parlament tas-27 ta' April 2021 dwar ir-rapport ta' implimentazzjoni dwar l-aspetti tas-sikurezza fit-toroq tal-Pakkett dwar l-Affidabbiltà Stradali, biex tqis kif xieraq il-progress tekniku fil-karatteristiċi tas-sikurezza tal-vetturi previsti fir-Regolament il-ġdid dwar is-Sikurezza Ġenerali u biex tinkludi sistemi avvanzati tas-sikurezza fl-ambitu tar-reviżjoni li jmiss tal-Pakkett dwar l-Affidabbiltà Stradali biex tiżgura li dawn jiġu ċċekkjati matul l-ispezzjonijiet tekniċi perjodiċi; jistieden lill-awtoritajiet kompetenti biex, f'dan ir-rigward, jiżguraw taħriġ addizzjonali, titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid għall-ispetturi li jwettqu l-ispezzjonijiet tekniċi perjodiċi; jappella għal rekwiżiti aktar stretti ta' awtodijanjożi tal-vetturi għall-prevenzjoni ta' funzjonament ħażin tas-sistemi avvanzati ta' assistenza fis-sewqan, meta dawn huma mfassla biex itejbu s-sikurezza, u minflok eventwalment isiru ta' periklu; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jiddispjaċih dwar il-fatt li d-dispożizzjonijiet fil-Pakkett dwar l-Affidabilità Stradali relatati mal-ispezzjoni tal-irbit tal-merkanzija mhumiex obbligatorji; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi t-tisħiħ ta' dawn id-dispożizzjonijiet matul ir-reviżjoni tal-pakkett li jmiss; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jisħaq li huma meħtieġa aktar sforzi għall-prevenzjoni tal-frodi tal-odometri u b'hekk jiġu żgurati l-kwalità u s-sikurezza tal-vetturi użati; jistieden lill-Istati Membri, għalhekk, biex jagħmlu użu mis-sistema ta' skambju tal-qari tal-odometru żviluppata mid-Direttorat Ġenerali għall-Mobilità u t-Trasport (DĠ MOVE) tal-Kummissjoni, il-pjattaforma MOVEHUB tal-UE u l-modulu ODOCAR tagħha b'riżultat tal-proġett pilota propost mill-Parlament dwar sistema Ewropea għal-limitazzjoni tal-frodi tal-odometru (OREL); |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi qafas regolatorju armonizzat ġdid għall-karozzi awtomatizzati sabiex tiżgura, permezz ta' testijiet komprensivi, inklużi kundizzjonijiet reali tas-sewqan, li l-karozzi awtomatizzati jkunu joperaw b'mod assolutament sikur għas-sewwieqa tagħhom u għall-utenti l-oħra tat-triq, b'mod partikolari fir-rigward tal-interazzjoni tagħhom ma' vetturi konvenzjonali u utenti vulnerabbli tat-triq; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jesiġi li l-Kummissjoni tivvaluta, sadanittant, ir-riskji għas-sikurezza fit-toroq tas-sistemi ta' sewqan assistiti attwalment disponibbli, bħad-dipendenza żejda u d-distrazzjoni min-naħa tas-sewwieqa; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra l-introduzzjoni ta' rekwiżit biex it-tagħmir mobbli u elettroniku tas-sewwieqa jiġi mgħammar b'“modalità ta' sewqan sikur” u l-installazzjoni standard ta' għodod teknoloġiċi oħra biex jitnaqqsu d-distrazzjonijiet waqt is-sewqan; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jenfasizza l-fatt li, kif jindika l-pjan ta' azzjoni strateġika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq tal-Kummissjoni, l-akkwist pubbliku jippreżenta opportunità interessanti biex tiġi influwenzata b'mod pożittiv is-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni tqis b'mod espliċitu l-fatt li l-aktar offerti ekonomikament vantaġġużi fl-akkwist pubbliku tas-servizzi tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri bit-triq għandhom jiġu vvalutati abbażi tal-aħjar proporzjon bejn il-prezz u l-kwalità, u li dan għandu jinkludi wkoll is-sikurezza tal-vetturi, l-innovazzjoni, il-kwalità, is-sostenibbiltà u kwistjonijiet soċjali; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet kontraenti jikkunsidraw l-aspetti tas-sikurezza bħala wieħed mill-kriterji ewlenin meta jingħataw kuntratti pubbliċi għas-servizzi tat-trasport bit-triq; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jinnota li apparati ta' mobilità personali ġodda wkoll iqajmu tħassib serju relatat mhux biss mas-sikurezza tal-apparati nnifishom, iżda wkoll mal-użu sikur tagħhom fit-traffiku; jiddispjaċih li huma biss ftit l-Istati Membri li introduċew leġiżlazzjoni dwar din il-kwistjoni u li n-nuqqas ta' armonizzazzjoni fl-UE jista' joħloq konfużjoni u jagħmilha diffiċli għall-viżitaturi li jirrispettaw ir-regoli lokali; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra qafas ta' approvazzjoni tat-tip għal dawn l-apparati ta' mobilità ġodda u toħroġ linji gwida għall-Istati Membri dwar il-ġestjoni ta' aspetti tas-sikurezza, inklużi regoli tat-traffiku għall-użu sikur ta' tali apparati; ifakkar lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri dwar il-ħtieġa li jiġu implimentati kampanji tal-UE u nazzjonali ta' sensibilizzazzjoni u ta' edukazzjoni dwar l-użu sikur ta' apparati ta' mikromobilità, b'enfasi partikolari fuq l-utenti vulnerabbli tat-triq, bħat-tfal, l-anzjani jew il-persuni b'mobilità mnaqqsa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar kif jista' jittejjeb l-użu sikur ta' apparati ta' mikromobilità; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jistieden lill-Kummissjoni taġġorna r-rekwiżiti tal-bażi tad-data tal-UE dwar inċidenti tat-triq (CARE) u tinkorpora l-identifikazzjoni ta' kolliżjonijiet ta' apparati ta' mikromobilità, bħal e-scooters u mezzi oħra assistiti bl-elettriku; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw miżuri preventivi konkreti ta' sikurezza fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali abbażi tal-informazzjoni fil-bażi tad-data CARE; |
| --- | --- |

35.

Użu sikur tat-toroq

| 36. | Jinnota li skont studju tal-Kummissjoni, huwa stmat li l-alkoħol huwa involut f'madwar 25 % tal-imwiet kollha fit-toroq, filwaqt li d-drogi huma involuti fi 15 % tal-imwiet fit-toroq (8); jinnota li r-rakkomandazzjoni tal-UE dwar il-kontenut permess ta' alkoħol fid-demm tmur lura għall-2001; jistieden lill-Kummissjoni taġġorna r-rakkomandazzjonijiet tagħha u tinkludi fihom limitu ta' tolleranza żero għas-sewqan taħt l-influwenza tax-xorb, u tintroduċi rakkomandazzjoni tal-UE għal tolleranza żero fir-rigward ta' drogi psikoattivi illeċiti u standards dwar l-infurzar tal-liġi fit-toroq rigward is-sewqan taħt l-influwenza tax-xorb; jirrimarka li l-armonizzazzjoni tal-livell tal-alkoħol fid-demm permess fl-UE għall-kategoriji kollha tal-vetturi se jiffaċilita l-paraguni skont il-KPIs fir-rigward tas-sobrjetà fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni tfassal linji gwida dwar it-tikkettar tal-mediċini li jaffettwaw il-kapaċità tan-nies li jsuqu vettura u tniedi kampanji ta' informazzjoni biex jissensibilizzaw is-servizzi mediċi, inklużi t-tobba tal-familja, f'dan il-qasam; jistieden lill-Kummissjoni tinkludi wkoll fir-rakkomandazzjonijiet riveduti gwida dwar l-installazzjoni ta' tagħmir li jidentifika l-użu tal-alkoħol, b'enfasi speċjali fuq it-trasgressuri reċidivi, it-trasgressuri tal-ewwel darba misjuba b' livell għoli u s-sewwieqa professjonali kollha; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jinnota li l-veloċità eċċessiva hija fattur ewlieni f'madwar 30 % tal-ħabtiet fatali fit-toroq u fattur aggravanti fil-biċċa l-kbira tal-ħabtiet; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi rakkomandazzjoni biex jiġu applikati limiti ta' veloċità sikuri, f'konformità mal-approċċ ta' sistema sikura għat-tipi kollha ta' toroq, bħal veloċitajiet uniformi massimi ta' 30 km/h f'żoni residenzjali u f'żoni fejn hemm għadd kbir ta' ċiklisti u persuni miexja, bil-possibbiltà ta' limiti ogħla f'toroq arterjali ewlenin bi protezzjoni xierqa għall-utent vulnerabbli tat-triq; jistieden lill-Istati Membri jagħtu prijorità lill-investiment fl-infurzar tal-veloċità u fil-komunikazzjoni ta' kwalità għolja dwar iċ-ċentralità tal-veloċità u l-ġestjoni tal-veloċità; jistieden lill-Istati Membri japplikaw penali li jiskoraġġixxu l-veloċità eċċessiva, inklużi sistemi ta' punti penali, u jikkunsidraw l-introduzzjoni ta' korsijiet ta' sensibilizzazzjoni dwar il-veloċità għar-riabilitazzjoni tat-trasgressuri reċidivi; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jinnota li skont l-istimi tal-Kummissjoni (9), kull sena jiġu individwati 10 miljun reat tat-traffiku maġġuri fl-UE relatati mal-veloċità eċċessiva, is-sewqan fuq dawl aħmar u sewqan taħt l-influwenza tax-xorb imwettqa minn persuni mhux residenti; jirrikonoxxi l-progress li sar fl-istabbiliment ta' qafas għall-infurzar transkonfinali ta' reati tat-traffiku sa mill-2015, iżda jiddispjaċih li l-qafas eżistenti dwar l-infurzar transkonfinali ta' reati tat-traffiku stabbilit fid-Direttiva dwar l-Infurzar Transkonfinali ma jiżgurax b'mod adegwat l-investigazzjoni sabiex jiġu infurzati l-penali jew jiġu rikonoxxuti deċiżjonijiet dwar il-penali; jemmen li infurzar transkonfinali aħjar tar-regoli tat-traffiku fit-toroq iżid il-konformità ma' tali regoli u jservi ta' deterrent, u b'hekk inaqqas l-imġiba perikoluża u jtejjeb is-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni biex, f'dan ir-rigward, tindirizza l-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq fir-rieżami li jmiss tad-direttiva, biex tivvaluta l-kwistjoni tar-rikonoxximent reċiproku tal-iskwalifiki mis-sewqan u l-punti penali, u tirrevedi l-kamp ta' applikazzjoni tad-direttiva biex tinkludi l-infurzar tal-pedaġġi għall-prevenzjoni tas-sewqan perikoluż u ż-żamma tal-kwalità tal-infrastruttura; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Ifakkar li d-Direttiva dwar il-Liċenzji tas-Sewqan stabbiliet mudell ta' liċenzja armonizzat tal-UE u introduċiet rekwiżiti minimi għall-kisba ta' liċenzji; jinnota li d-direttiva jeħtieġ li tinżamm aġġornata fir-rigward tal-iżviluppi teknoloġiċi ġodda fit-teknoloġija tal-vetturi u tal-infrastruttura u fl-awtomatizzazzjoni tal-vetturi u fil-kurrikuli tat-taħriġ, speċjalment għas-sewwieqa professjonali; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa standards minimi għat-taħriġ tas-sewwieqa u l-edukazzjoni dwar is-sikurezza tat-traffiku, filwaqt li tallinja gradwalment il-forma, il-kontenut u l-eżiti tal-korsijiet tas-sewqan madwar l-UE, u tikkunsidra li tinkludi, fir-reviżjoni li jmiss tad-direttiva, il-matriċi tal-Għanijiet għall-Edukazzjoni tas-Sewwieq (GDE) li għandha tliet kategoriji: l-għarfien u l-ħiliet, l-aspetti li jżidu r-riskji u l-awtovalutazzjoni; jappella, barra minn hekk, għall-introduzzjoni ta' sistema ta' liċenzjar gradwata li tħeġġeġ lis-sewwieqa l-ġodda jiksbu aktar esperjenza f'ħiliet aktar kumplessi bħat-traffiku viżibbli, l-awtovalutazzjoni u l-perċezzjoni tal-periklu u biex jiġu limitati ċerti attivitajiet ta' riskju għoli bħas-sewqan billejl u bil-passiġġieri, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet ta' mobilità tal-persuni li jgħixu f'żoni remoti u b'aċċess limitat għat-trasport pubbliku; jistieden lill-Kummissjoni, barra minn hekk, tarmonizza aktar l-istandards minimi għall-ħarrieġa tas-sewqan ta' vetturi varji, inkluż taħriġ perjodiku, taħriġ dwar il-perċezzjoni tal-perikli, edukazzjoni minima aktar stretta u ħiliet ta' komunikazzjoni; jinnota bi tħassib li każijiet ta' ħruġ irregolari ta' liċenzji tas-sewqan ġew irrappurtati f'diversi Stati Membri u jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-possibbiltà li t-taħriġ u t-testijiet teoretiċi u prattiċi jsiru obbligatorji biex tinkiseb liċenzja tas-sewqan għall-kategoriji kollha ta' vetturi motorizzati b'żewġ roti; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa KPIs dwar l-għoti ta' edukazzjoni dwar is-sikurezza tat-traffiku u l-mobilità fl-Istati Membri, u tiżviluppa għodod tal-UE għat-tfassil, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-edukazzjoni dwar is-sikurezza tat-traffiku u l-mobilità. iħeġġeġ lill-Istati Membri kollha jiżguraw l-għoti ta' edukazzjoni ta' kwalità għolja dwar is-sikurezza fit-toroq, li għandha tibda mill-iskola u tkun parti mit-tagħlim kontinwu tul il-ħajja; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jinnota li l-pandemija tal-COVID-19 wasslet għall-espansjoni tas-settur tal-konsenja fid-djar u speċifikament tal-użu tal-vannijiet, tal-vetturi motorizzati b'żewġ roti, bħall-mopeds, u tar-roti, filwaqt li tat spinta lit-tipi ġodda ta' xogħol fuq pjattaforma diġitali u mudelli ġodda ta' negozju; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li s-sewwieqa professjonali tal-vannijiet jgħaddu minn taħriġ xieraq u tindirizza l-kwistjoni tal-għeja u ta' veloċità eċċessiva tas-sewwieqa tal-vannijiet, b'mod partikolari b'riżultat taż-żieda kbira fl-għadd ta' konsenji fid-djar; jistieden ukoll lill-Kummissjoni tikkunsidra li tirrestrinġi s-sistema tal-ittestjar tal-affidabilità stradali u tintroduċi l-obbligu ta' kontrolli addizzjonali għall-vannijiet użati mill-fornituri tas-servizzi tal-konsenja tal-pakketti ladarba jkun intlaħaq kilometraġġ speċifiku, u tikkunsidra li testendi dan l-obbligu għal vetturi oħra f'dawn il-kategoriji użati għal skopijiet kummerċjali ulterjuri bħala parti mir-reviżjoni tal-Pakkett dwar l-Affidabbiltà Stradali; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi l-introduzzjoni ta' rakkomandazzjoni dwar is-sikurezza tal-persunal tal-konsenja, inklużi rekwiżiti għal min iħaddem u għall-kumpaniji biex jiġu żgurati l-forniment u l-użu ta' tagħmir ta' sikurezza u vetturi sikuri, kif ukoll taħriġ fl-għodod diġitali li jaf ikollhom jużaw, bħal applikazzjonijiet u pjattaformi interattivi; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jesprimi tħassib serju dwar l-għeja tas-sewwieqa fit-trasport kummerċjali tal-merkanzija u tal-passiġġieri bħala kawża ta' inċidenti tat-triq; jistieden lill-Kummissjoni biex, f'dan ir-rigward, tiżgura li d-Direttiva tal-Kunsill 89/391/KEE dwar is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema (10) tiġi implimentata kif xieraq fir-rigward tal-aspetti tas-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi KPI għall-għeja tas-sewwieqa fit-trasport kummerċjali tal-merkanzija u tal-passiġġieri; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-għadd ta' żoni ta' parkeġġ siguri fit-TEN-T u jiżguraw li jiġu adattati għall-ħtiġijiet tas-sewwieqa, u jipprovdu informazzjoni dwar id-disponibbiltà tagħhom permezz ta' sit web aġġornat u faċli għall-utent; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta jekk l-installazzjoni ta' kundizzjonaturi tal-arja jew sistemi ta' kkundizzjonar tal-arja ekwivalenti għall-kabini f'vetturi tqal tal-merkanzija jistax ikollha impatt pożittiv fuq l-għeja tas-sewwieqa u fuq is-sikurezza fit-toroq, meta jitqies li dawn is-sistemi jistgħu jaħdmu indipendentement mill-magna prinċipali; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jenfasizza li r-rispons ta' wara l-ħabta effettiv u komplet jinkludi, minbarra l-kura medika u r-riabilitazzjoni, l-għoti ta' appoġġ mentali u soċjali, ir-rikonoxximent għall-vittmi, u investigazzjoni bir-reqqa biex jiġu identifikati l-kawżi tal-ħabtiet u miżuri għall-prevenzjoni tagħhom fil-futur, kif ukoll proċedimenti kriminali u ċivili fejn xieraq; jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu kollaborazzjoni aktar mill-qrib bejn l-awtoritajiet tagħhom tas-sikurezza fit-toroq u s-settur tas-saħħa biex jinfurzaw l-użu korrett ta' kurituri ta' emerġenza biex jitħaffu l-operazzjonijiet ta' salvataġġ; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex, barra minn hekk, jipprovdu finanzjament suffiċjenti għal infrastruttura ta' emerġenza effiċjenti, inklużi servizzi mediċi tal-ajru, b'mod partikolari f'reġjuni remoti, muntanjużi u insulari; jistieden lill-Kummissjoni tagħmel it-taħriġ tal-ewwel għajnuna obbligatorju fir-reviżjoni futura tad-Direttiva dwar il-Liċenzji tas-Sewqan; jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu l-kunċett ta' kurituri ta' emerġenza fil-kodiċijiet tal-awtostrada nazzjonali tagħhom u jniedu aktar kampanji ta' sensibilizzazzjoni; ifakkar fl-importanza ta' appoġġ ta' segwitu effettiv għall-vittmi; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jistieden lill-Istati Membri jiżviluppaw in-networks ta' trawma prinċipali tagħhom u jadottaw linji gwida għall-kooperazzjoni reċiproka sabiex jippermettu lis-servizzi ta' kura ta' emerġenza jittrasportaw lill-pazjenti malajr, inkluż lil hinn mill-fruntieri; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jisħaq li l-infurzar inadegwat tar-regoli tat-traffiku tat-triq jimmina l-isforzi biex tinkiseb Viżjoni Żero; iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu miri annwali għall-infurzar u l-konformità fil-pjanijiet tagħhom għas-sikurezza fit-toroq u biex jiżguraw il-finanzjament adegwat tagħhom, kif ukoll iwettqu u jippubblikaw segwitu annwali li janalizza l-miri milħuqa u r-riżultati miksuba; jissottolinja li huma biss attivitajiet ta' infurzar spjegati tajjeb, pubbliċizzati sew u konsistenti u l-edukazzjoni bl-infurzar li jista' jkollhom effett dejjiemi fuq l-imġiba fis-sewqan; jinnota li l-effiċjenza tissaħħaħ aktar jekk l-ipproċessar tal-multi għal ksur identifikat ikun fil-biċċa l-kbira awtomatizzat; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jinnota li l-użu ta' mowbajls jew apparat elettroniku ieħor waqt is-sewqan ifixkel il-kapaċità tas-sewqan b'mod sinifikanti u huwa involut f'10 sa 30 % tal-kolliżjonijiet fit-toroq; jistieden lill-Istati Membri jintroduċu penali effettivi, proporzjonati u dissważivi, għall-użu tal-mowbajl, inklużi penali mhux finanzjarji, biex iqajmu kuxjenza dwar ir-riskji involuti u jtejbu l-infurzar; |
| --- | --- |

47.

Qafas adattat għall-futur

| 48. | Jenfasizza li l-fatturi esterni u x-xejriet emerġenti tas-soċjetà jippreżentaw sfidi bla preċedent għas-sikurezza fit-toroq fil-qafas tal-istrateġija tal-UE sal-2030 u lil hinn; jinnota li l-UE għandha twitti t-triq biex vetturi konnessi u awtomatizzati jiġu introdotti fi żmien debitu u għandha tivvaluta r-riskji possibbli li dawn il-vetturi jiġu kkombinati ma' vetturi tradizzjonali fi traffiku mħallat u utenti vulnerabbli tat-triq; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta bis-sħiħ l-impatt fuq it-traffiku fiż-żoni urbani u fuq l-ambjent tal-għadd akbar ta' vetturi awtomatizzati; jenfasizza li jista' jkun meħtieġ li tiġi mmodernizzata l-infrastruttura biex jigi ggarantit li l-vetturi awtomatizzati u semiawtomatizzati joperaw b'mod sikur, filwaqt li tittejjeb ukoll is-sikurezza għall-vetturi konvenzjonali, u b'hekk dan ikun ta' benefiċċju għall-utenti kollha tat-triq; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu skemi ta' skrappjar tal-vetturi b'kundizzjonijiet ekoloġiċi sabiex jinċentivaw ix-xiri u l-użu ta' vetturi aktar sikuri, nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija u t-tiġdid tal-flotot tal-vetturi pubbliċi u privati; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jwettqu ħidma mal-BEI biex jistudjaw skemi ġodda ta' finanzjament biex jiffaċilitaw l-investiment f'servizzi tat-trasport sikuri u sostenibbli u fi flotot ta' vetturi sikuri u sostenibbli; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jirrimarka li d-data se jkollha rwol ewlieni fit-titjib tas-sikurezza fit-toroq; ifakkar li d-data ta' ġol-vettura hija estremament siewja għall-ġestjoni tat-traffiku, għat-testijiet tal-affidabbiltà stradali u għall-analiżi tal-ħabtiet; jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi qafas għall-aċċess tad-data ta' ġol-vetturi lil hinn mis-suq tat-tiswija f'konformità mar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (11), unikament għall-fini ta' riċerka dwar l-inċidenti u testijiet tal-affidabbiltà stradali; jenfasizza, f'dan ir-rigward, l-importanza tad-data diġitali maħżuna fir-reġistraturi tad-data f'każ ta' avveniment (EDR) għat-twettiq ta' analiżijiet bir-reqqa tal-ħabtiet biex titjieb is-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-elementi kollha tad-data rilevanti għall-analiżi fil-fond tal-ħabtiet u r-riċerka dwar is-sikurezza fit-toroq (inkluż il-post, id-data u l-ħin) ikunu meħtieġa li jiġu rreġistrati u maħżuna mill-EDR; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Ifakkar li, għalkemm is-sikurezza fit-toroq hija responsabbiltà kondiviża fost l-atturi u l-awtoritajiet kollha rilevanti fil-livell tal-UE, fil-livell nazzjonali u lokali, l-UE għandha teżerċita tmexxija b'saħħitha biex tiżgura li s-sikurezza fit-toroq tibqa' prijorità fit-trasport bit-triq, biex tgħin sabiex jitnaqqsu d-differenzi fis-sikurezza fit-toroq fost l-Istati Membri u tiżgura li l-UE tibqa' mexxejja globali f'dan il-qasam; jenfasizza r-responsabilità tal-UE li tippromwovi l-kooperazzjoni u l-iskambju tal-aħjar prattiki ma' pajjiżi terzi, bħar-Renju Unit, sabiex tiġi implimentata d-Dikjarazzjoni ta' Stokkolma dwar is-Sikurezza fit-Toroq; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li l-objettivi tal-politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq japplikaw għall-programmazzjoni esterna rilevanti kollha u jiżviluppaw sistema effikaċi għall-iskambju ta' informazzjoni dwar reati tat-traffiku ma' pajjiżi ġirien li mhumiex fl-UE biex jitjieb l-infurzar, filwaqt li jiġi żgurat li kwalunkwe kondiviżjoni ta' informazzjoni tkun soġġetta għal kundizzjonijiet stretti ta' salvagwardja, awditi u sorveljanza, f'konformità sħiħa mar-regoli applikabbli tal-UE; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jistieden lill-Kummissjoni, fid-dawl tar-reviżjoni li jmiss tal-Pakkett dwar il-Mobilità Urbana, biex tippromwovi sinerġiji bejn il-miżuri ta' sikurezza u ta' sostenibbiltà fiż-żoni urbani; jitlob, f'dan ir-rigward, li tingħata prijorità mill-ġdid lill-infrastruttura tat-trasport f'żoni urbani, inkluż l-għoti ta' skop ġdid lill-ispazji pubbliċi, lil hinn mit-trasport motorizzat individwali u favur it-trasport pubbliku u l-modi tat-trasport sostenibbli, aktar sikuri u aktar tajbin għas-saħħa bħat-trasport pubbliku, il-mixi u ċ-ċikliżmu, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet speċjali tal-utenti vulnerabbli tat-triq, bħat-tfal, il-persuni b'diżabilità u l-persuni anzjani; jinkoraġġixxi investimenti u kofinanzjament akbar permezz tal-istrumenti ta' finanzjament tal-UE għall-parkeġġi u żoni oħra ta' konnettività tal-mobilità fid-dħul ta' żoni urbani, li jipprovdu aċċess faċli għal modi differenti ta' trasport pubbliku, bil-ħsieb tal-ħtieġa li jitnaqqsu l-konġestjoni urbana u l-emissjonijiet tas-CO2; jilqa' l-intenzjoni tal-BEI li jappoġġja programmi ta' investiment ambizzjużi biex jgħin lill-awtoritajiet pubbliċi jrawmu l-mobilità sostenibbli fil-livell lokali u reġjonali, bħal pjanijiet ta' mobilità urbana sostenibbli u proġetti ta' trasport pubbliku; jistieden lill-Kummissjoni tintegra aħjar il-miri u l-azzjonijiet tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq fil-linji gwida dwar il-pjanijiet ta' mobilità urbana sostenibbli permezz tal-monitoraġġ u l-promozzjoni tal-aħjar prattiki, inkluż billi tistabbilixxi indikatur dwar l-użu tal-fondi tal-UE għat-titjib tas-sikurezza tat-toroq urbani b'mod effettiv; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jinnota li ż-żoni rurali jirrappreżentaw madwar 83 % tat-territorju tal-UE u jospitaw 30,6 % tal-popolazzjoni tagħha; jirrimarka li ż-żoni rurali u ż-żoni b'popolazzjoni baxxa b'mod partikolari għandhom nuqqas ta' infrastruttura tat-trasport ta' kwalità u servizzi kollettivi regolari tat-trasport pubbliku, b'impatt dirett fuq is-sikurezza fit-toroq; jinnota wkoll li 54 % tal-imwiet fit-toroq fl-UE jseħħu fit-toroq rurali; jenfasizza li t-titjib fl-aċċessibilità, il-konnettività u s-sikurezza fit-toroq għaż-żoni rurali għandu jkun parti mill-Istrateġija għal Mobilità Sostenibbli u Intelliġenti; jistieden lill-Kummissjoni tqis dan tal-aħħar fil-komunikazzjoni futura tagħha dwar viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi promoss approċċ integrat biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Viżjoni Żero u biex titrawwem il-kollaborazzjoni intersettorjali, inkluż l-involviment mal-NGOs, is-soċjetà ċivili, u n-negozji u l-industrija fil-livell reġjonali, nazzjonali u tal-UE; jistieden lill-kumpaniji u lill-SMEs, f'konformità mad-Dikjarazzjoni ta' Stokkolma, iwettqu ħidma għall-kisba tas-sikurezza fit-toroq billi japplikaw prinċipji ta' sistemi sikuri tul il-katini tal-valur kollha tagħhom, inklużi prattiki interni fil-proċessi tal-akkwist, tal-produzzjoni u tad-distribuzzjoni, u jinkludu rappurtar dwar il-prestazzjoni tas-sikurezza fir-rapporti tagħhom dwar is-sostenibbiltà u fis-siti web uffiċjali tagħhom; jistieden ukoll lill-kumpaniji u lill-SMEs, fejn ikun applikabbli, biex joffru taħriġ dedikat dwar is-sikurezza fit-toroq lis-sewwieqa tagħhom, u biex jikkunsidraw li jinkorporaw ir-rwol ta' “maniġer tal-mobilità” biex jikkoordinaw u jottimizzaw il-ħtiġijiet ta' mobilità tal-kumpanija tagħhom għat-trasport tal-prodotti u tal-ħaddiema tul il-katina loġistika kollha; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkoopera mal-Istati Membri, mas-soċjetà ċivili u ma' partijiet ikkonċernati ewlenin oħrajn dwar l-iżvilupp ta' kultura ta' sikurezza fit-toroq fl-Ewropa kollha; jilqa' t-tnedija tal-Premju tal-UE għas-Sikurezza fit-Toroq Urbani, bħala parti mill-Ġimgħa Ewropea tal-Mobilità u r-rinnovament tal-Karta Ewropea dwar is-Sikurezza fit-Toroq – l-akbar pjattaforma tas-soċjetà ċivili dwar is-sikurezza fit-toroq; jistieden lill-Kummissjoni biex fis-snin li ġejjin torganizza inizjattiva tas-Sena Ewropea tas-Sikurezza fit-Toroq, bħala parti mill-qafas ta' politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq 2021-2030; barra minn hekk, fil-kuntest tas-Sena Ewropea tal-Bliet Aktar Ekoloġiċi fl-2022, huwa favur it-twaqqif, il-finanzjament u l-monitoraġġ ta' tikketta ta' “belt aktar sikura”, li għandha tkun ibbażata fuq kriterji tal-ogħla standards ta' sikurezza fit-toroq għall-utenti kollha u spazji pubbliċi aktar abitabbli, inklużi kwalità tal-arja aħjar u tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jirrikonoxxi l-Jum Dinji ta' Tifkira għall-Vittmi tat-Traffiku fit-Toroq, li jsir kull tielet Ħadd ta' Novembru kull sena biex jitfakkru l-ħafna miljuni li nqatlu u ndarbu serjament fit-toroq tad-dinja, bħala ringrazzjament lis-servizzi ta' emerġenza għall-ħidma tagħhom, u biex issir riflessjoni dwar il-piż u l-kost enormi ta' dan id-diżastru kontinwu ta' kuljum għall-familji, il-komunitajiet u l-pajjiżi; jirrikonoxxi formalment dan il-jum u jistieden lill-Kunsill Ewropew u lill-Kummissjoni jagħmlu l-istess billi jorganizzaw attività annwali appoġġjata mit-tliet istituzzjonijiet; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Huwa tal-fehma li sabiex jiġu implimentati b'mod xieraq il-passi li jmiss fil-politika tal-UE dwar is-sikurezza fit-toroq taħt l-Istrateġija ta' Mobilità Sostenibbli u Intelliġenti globali, jinħtieġu xi kapaċitajiet ġodda fil-qasam tas-sikurezza fit-toroq, b'mod partikolari fir-rigward tal-funzjonijiet ta' koordinazzjoni, monitoraġġ u evalwazzjoni u appoġġ tekniku għall-istrateġija ġenerali; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tikkunsidra li tistabbilixxi aġenzija Ewropea tat-trasport bit-triq biex tappoġġja trasport bit-triq sostenibbli, sikur u intelliġenti jew – jekk dan ma jkunx fattibbli – biex tgħaddi dan il-kompitu lil xi aġenzija eżistenti; |
| --- | --- |

57.

o

o o

| 58. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

58.

---

(1)  ĠU L 68, 13.3.2015, p. 9.

(2)  ĠU L 403, 30.12.2006, p. 18.

(3)  ĠU L 325, 16.12.2019, p. 1.

(4)  Testi adottati, P9_TA(2021)0122.

(5)  ĠU L 348, 20.12.2013, p. 1.

(6)  Id-Direttiva (UE) 2019/1936 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2019 li temenda d-Direttiva 2008/96/KE dwar il-ġestjoni tas-sikurezza tal-infrastruttura tat-toroq (ĠU L 305, 26.11.2019, p. 1).

(7)  ĠU L 167, 30.4.2004, p. 39.

(8)  Studju tal-Kummissjoni tat-18 ta' Frar 2014 dwar il-prevenzjoni tas-sewqan taħt l-influwenza tax-xorb bl-użu ta' tagħmir li jidentifika l-użu tal-alkoħol.

(9)  Il-Valutazzjoni tal-Impatt tal-Bidu tal-Kummissjoni tal-15 ta' Marzu 2019 dwar ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Infurzar Transkonfinali.

(10)  ĠU L 183, 29.6.1989, p. 1.

(11)  ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/56 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/56

---

P9_TA(2021)0408

Rikostituzzjoni tal-istokkijiet tal-ħut fil-Mediterran

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rikostituzzjoni tal-istokkijiet tal-ħut fil-Baħar Mediterran: valutazzjoni u l-passi li jmiss (2019/2178(INI))

(2022/C 132/05)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640) u r-riżoluzzjoni tal-Parlament tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640) u r-riżoluzzjoni tal-Parlament tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (1),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381),

| — | wara li kkunsidra l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 stabbilita fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380), b'mod partikolari l-punt 2.2.6 dwar li “Nirrestawraw l-istatus ambjentali tajjeb tal-ekosistemi tal-baħar”, “inkluż billi jkunu pprovduti inċentivi finanzjarji permezz ta' strumenti finanzjari futuri għas-sajd u l-politika marittima għaż-żoni marittimi protetti (inklużi ż-żoni ta' Natura 2000 u dawk stabbiliti permezz ta' ftehimiet internazzjonali jew reġjonali)”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 stabbilita fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380), b'mod partikolari l-punt 2.2.6 dwar li “Nirrestawraw l-istatus ambjentali tajjeb tal-ekosistemi tal-baħar”, “inkluż billi jkunu pprovduti inċentivi finanzjarji permezz ta' strumenti finanzjari futuri għas-sajd u l-politika marittima għaż-żoni marittimi protetti (inklużi ż-żoni ta' Natura 2000 u dawk stabbiliti permezz ta' ftehimiet internazzjonali jew reġjonali)”,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Lejn sajd aktar sostenibbli fl-UE: is-sitwazzjoni attwali u l-orjentazzjonijiet għall-2021” (COM(2020)0248), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Lejn sajd aktar sostenibbli fl-UE: is-sitwazzjoni attwali u l-orjentazzjonijiet għall-2021” (COM(2020)0248),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Settembru 2020 bit-titolu “L-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021” (COM(2020)0575), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Settembru 2020 bit-titolu “L-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli tal-2021” (COM(2020)0575),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1967/2006 tal-21 ta' Diċembru 2006 dwar miżuri ta' ġestjoni għall-isfruttament sostenibbli ta' riżorsi tas-sajd fil-Baħar Mediterran (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1967/2006 tal-21 ta' Diċembru 2006 dwar miżuri ta' ġestjoni għall-isfruttament sostenibbli ta' riżorsi tas-sajd fil-Baħar Mediterran (2),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2008/56/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2008 li tistabbilixxi Qafas għal Azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-Politika tal-Ambjent Marin (Direttiva ta' Qafas dwar l-Istrateġija Marina) (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2008/56/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2008 li tistabbilixxi Qafas għal Azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-Politika tal-Ambjent Marin (Direttiva ta' Qafas dwar l-Istrateġija Marina) (3),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 tad-29 ta' Settembru 2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 tad-29 ta' Settembru 2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (4),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (5),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 508/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2014 dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (6) u l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 508/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (COM(2018)0390), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 508/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2014 dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (6) u l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 508/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (COM(2018)0390),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2017/159 tad-19 ta' Diċembru 2016 li timplimenta l-Ftehim li jikkonċerna l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni dwar ix-Xogħol fis-Sajd, 2007, tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, konkluż fil-21 ta' Mejju 2012 bejn il-Konfederazzjoni Ġenerali tal-Kooperattivi Agrikoli fl-Unjoni Ewropea (COGECA), il-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport (ETF) u l-Assoċjazzjoni ta' Organizzazzjonijiet Nazzjonali tal-Intrapriżi tas-Sajd fl-Unjoni Ewropea (Europêche) (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2017/159 tad-19 ta' Diċembru 2016 li timplimenta l-Ftehim li jikkonċerna l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni dwar ix-Xogħol fis-Sajd, 2007, tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, konkluż fil-21 ta' Mejju 2012 bejn il-Konfederazzjoni Ġenerali tal-Kooperattivi Agrikoli fl-Unjoni Ewropea (COGECA), il-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport (ETF) u l-Assoċjazzjoni ta' Organizzazzjonijiet Nazzjonali tal-Intrapriżi tas-Sajd fl-Unjoni Ewropea (Europêche) (7),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2017/1004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2017 dwar l-istabbiliment ta' qafas tal-Unjoni għall-ġbir, il-ġestjoni u l-użu ta' data fis-settur tas-sajd u appoġġ għall-parir xjentifiku fir-rigward tal-Politika Komuni dwar is-Sajd (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2017/1004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2017 dwar l-istabbiliment ta' qafas tal-Unjoni għall-ġbir, il-ġestjoni u l-użu ta' data fis-settur tas-sajd u appoġġ għall-parir xjentifiku fir-rigward tal-Politika Komuni dwar is-Sajd (8),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2017/2107 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2017, li jistabbilixxi l-miżuri ta' ġestjoni, ta' konservazzjoni u ta' kontroll applikabbli fiż-żona tal-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku (ICCAT) (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2017/2107 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2017, li jistabbilixxi l-miżuri ta' ġestjoni, ta' konservazzjoni u ta' kontroll applikabbli fiż-żona tal-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku (ICCAT) (9),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/1022 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 li jistabbilixxi pjan pluriennali għas-sajd li jisfrutta l-istokkijiet tal-ħut tal-qiegħ fil-Punent tal-Mediterran (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/1022 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 li jistabbilixxi pjan pluriennali għas-sajd li jisfrutta l-istokkijiet tal-ħut tal-qiegħ fil-Punent tal-Mediterran (10),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/982 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1343/2011 dwar ċerti dispożizzjonijiet għas-sajd fiż-żona tal-Ftehim tal-GFCM (Kummissjoni Ġenerali tas-Sajd għall-Mediterran) (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/982 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1343/2011 dwar ċerti dispożizzjonijiet għas-sajd fiż-żona tal-Ftehim tal-GFCM (Kummissjoni Ġenerali tas-Sajd għall-Mediterran) (11),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2020/560 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 508/2014 u (UE) Nru 1379/2013 f'dak li għandu x'jaqsam ma' miżuri speċifiċi biex jittaffa l-impatt tat-tifqigħa tal-COVID-19 fuq is-settur tas-sajd u tal-akkwakultura (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2020/560 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 508/2014 u (UE) Nru 1379/2013 f'dak li għandu x'jaqsam ma' miżuri speċifiċi biex jittaffa l-impatt tat-tifqigħa tal-COVID-19 fuq is-settur tas-sajd u tal-akkwakultura (12),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-25 ta' Ġunju 2020 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina (id-Direttiva 2008/56/KE) (COM(2020)0259), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill tal-25 ta' Ġunju 2020 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina (id-Direttiva 2008/56/KE) (COM(2020)0259),

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali Nru 26/2020 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri tas-26 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Ambjent tal-baħar: il-protezzjoni tal-UE hija wiesgħa iżda mhux approfondita”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali Nru 26/2020 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri tas-26 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Ambjent tal-baħar: il-protezzjoni tal-UE hija wiesgħa iżda mhux approfondita”,

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni tad-9 ta' Frar 2021 bit-titolu “Sħubija mġedda mal-Viċinat tan-Nofsinhar – Aġenda Ġdida għall-Mediterran” (JOIN(2021)0002), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni tad-9 ta' Frar 2021 bit-titolu “Sħubija mġedda mal-Viċinat tan-Nofsinhar – Aġenda Ġdida għall-Mediterran” (JOIN(2021)0002),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 38 u 39 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 38 u 39 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra l-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) tal-UE,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar (UNCLOS), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar (UNCLOS),

| — | wara li kkunsidra l-istrateġija ta' nofs it-terminu tal-GFCM (2017-2020), li għandha l-għan li jkun hemm sostenibbiltà fis-swieq tal-ħut tal-Mediterran u tal-Baħar l-Iswed, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istrateġija ta' nofs it-terminu tal-GFCM (2017-2020), li għandha l-għan li jkun hemm sostenibbiltà fis-swieq tal-ħut tal-Mediterran u tal-Baħar l-Iswed,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport tal-2018 tal-GFCM dwar il-qagħda tas-sajd fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport tal-2018 tal-GFCM dwar il-qagħda tas-sajd fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed,

| — | wara li kkunsidra l-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (SDG) 14, “Il-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-oċeani, l-ibħra u r-riżorsi tal-baħar għall-iżvilupp sostenibbli”, adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fil-25 ta' Settembru 2015, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (SDG) 14, “Il-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-oċeani, l-ibħra u r-riżorsi tal-baħar għall-iżvilupp sostenibbli”, adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fil-25 ta' Settembru 2015,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-2020 tal-Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas-Sajd (STECF) tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ tal-prestazzjoni tal-politika komuni tas-sajd (STECF-Adhoc-20-01), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-2020 tal-Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas-Sajd (STECF) tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ tal-prestazzjoni tal-politika komuni tas-sajd (STECF-Adhoc-20-01),

| — | wara li kkunsidra l-istudju ta' evalwazzjoni retrospettiva tar-Regolament dwar il-Baħar Mediterran ta' Mejju 2016 tal-Kummissjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju ta' evalwazzjoni retrospettiva tar-Regolament dwar il-Baħar Mediterran ta' Mejju 2016 tal-Kummissjoni,

| — | wara li kkunsidra r-rapport Nru 17/2019 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent bit-titolu “Marine messages II – Navigating the course towards clean, healthy and productive seas through implementation of an ecosystem-based approach” (Messaġġi dwar il-baħar II – Ninnavigaw lejn ibħra nodfa, b'saħħithom u produttivi bis-saħħa tal-implimentazzjoni ta' approċċ ibbażat fuq l-ekosistema), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport Nru 17/2019 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent bit-titolu “Marine messages II – Navigating the course towards clean, healthy and productive seas through implementation of an ecosystem-based approach” (Messaġġi dwar il-baħar II – Ninnavigaw lejn ibħra nodfa, b'saħħithom u produttivi bis-saħħa tal-implimentazzjoni ta' approċċ ibbażat fuq l-ekosistema),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar u tar-Reġjun Kostali tal-Mediterran (il-Konvenzjoni ta' Barċellona) u l-protokolli u d-deċiżjonijiet tal-UE relatati, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar u tar-Reġjun Kostali tal-Mediterran (il-Konvenzjoni ta' Barċellona) u l-protokolli u d-deċiżjonijiet tal-UE relatati,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali MedFish4Ever tal-Istati kostali fil-Mediterran adottata fil-Belt Valletta, Malta, fit-30 ta' Marzu 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali MedFish4Ever tal-Istati kostali fil-Mediterran adottata fil-Belt Valletta, Malta, fit-30 ta' Marzu 2017,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali ta' Sofija tas-7 ta' Ġunju 2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali ta' Sofija tas-7 ta' Ġunju 2018,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali tas-26 ta' Settembru 2018 bil-għan li jiġi implimentata Pjan Reġjonali ta' Azzjoni għas-Sajd fuq Skala Żgħira u Sostenibbli fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali tas-26 ta' Settembru 2018 bil-għan li jiġi implimentata Pjan Reġjonali ta' Azzjoni għas-Sajd fuq Skala Żgħira u Sostenibbli fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' valutazzjoni globali tal-2019 dwar il-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi tal-Pjattaforma Intergovernattiva tal-Politika tax-Xjenza dwar il-Bijodiversità u s-Servizzi Ekosistemiċi (IPBES), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' valutazzjoni globali tal-2019 dwar il-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi tal-Pjattaforma Intergovernattiva tal-Politika tax-Xjenza dwar il-Bijodiversità u s-Servizzi Ekosistemiċi (IPBES),

| — | wara li kkunsidra r-rapporti speċjali tal-2019 tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) dwar l-Oċeani u l-Krijosfera fi Klima li qed Tinbidel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti speċjali tal-2019 tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) dwar l-Oċeani u l-Krijosfera fi Klima li qed Tinbidel,

| — | wara li kkunsidra t-Taqsima 2 tal-Parti II tal-UNCLOS bit-titolu “Il-limiti tal-baħar territorjali”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Taqsima 2 tal-Parti II tal-UNCLOS bit-titolu “Il-limiti tal-baħar territorjali”,

| — | wara li kkunsidra l-Ewwel Rapport ta' Valutazzjoni tal-Mediterran (MAR1) min-network indipendenti ta' Esperti Mediterranji dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Ambjent (MedECC), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ewwel Rapport ta' Valutazzjoni tal-Mediterran (MAR1) min-network indipendenti ta' Esperti Mediterranji dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Ambjent (MedECC),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti (FAO) u tal-GFCM bit-titolu “The State of Mediterranean and Black Sea Fisheries 2020”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti (FAO) u tal-GFCM bit-titolu “The State of Mediterranean and Black Sea Fisheries 2020”,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Sajd tiegħu dwar il-konsegwenzi taż-żieda fit-temperatura tal-ibħra għall-istokkijiet tal-ħut u għas-sajd (2019/2163(INI)), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Sajd tiegħu dwar il-konsegwenzi taż-żieda fit-temperatura tal-ibħra għall-istokkijiet tal-ħut u għas-sajd (2019/2163(INI)),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għas-Sajd għall-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel u l-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali dwar Strateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent (2020/2260(INI)) PECH_AD(2021)662054, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għas-Sajd għall-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel u l-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali dwar Strateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent (2020/2260(INI)) PECH_AD(2021)662054,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni leġiżlattiva tiegħu tas-17 ta' April 2020 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1379/2013 u r-Regolament (UE) Nru 508/2014 f'dak li għandu x'jaqsam ma' miżuri speċifiċi biex jittaffa l-impatt tat-tifqigħa tal-COVID-19 fuq is-settur tas-sajd u tal-akkwakultura (COM(2020)0142 – C9-0093/2020 – 2020/0059(COD)) (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni leġiżlattiva tiegħu tas-17 ta' April 2020 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1379/2013 u r-Regolament (UE) Nru 508/2014 f'dak li għandu x'jaqsam ma' miżuri speċifiċi biex jittaffa l-impatt tat-tifqigħa tal-COVID-19 fuq is-settur tas-sajd u tal-akkwakultura (COM(2020)0142 – C9-0093/2020 – 2020/0059(COD)) (13),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 bit-titolu “Aktar ħut fl-ibħra? Miżuri biex jippromwovu l-irkupru tal-istokkijiet 'il fuq mir-Rendiment Massimu Sostenibbli (MSY), inklużi ż-żoni ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut u ż-żoni tal-baħar protetti” (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 bit-titolu “Aktar ħut fl-ibħra? Miżuri biex jippromwovu l-irkupru tal-istokkijiet 'il fuq mir-Rendiment Massimu Sostenibbli (MSY), inklużi ż-żoni ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut u ż-żoni tal-baħar protetti” (14),

| — | wara li kkunsidra l-impatt soċjoekonomiku negattiv attwali u fit-tul tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-settur, inklużi l-bejjiegħa bl-imnut u l-kummerċ tal-ikel frisk fuq skala żgħira, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-impatt soċjoekonomiku negattiv attwali u fit-tul tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-settur, inklużi l-bejjiegħa bl-imnut u l-kummerċ tal-ikel frisk fuq skala żgħira,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-Sajd (A9-0225/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-Sajd (A9-0225/2021),

| A. | billi l-Baħar Mediterran huwa wieħed miż-żoni bl-akbar bijodiversità fid-dinja minbarra li huwa baċir li fih jgħixu komunitajiet kostali li jiddependu ħafna mis-sajd, u b'mod partikolari mis-sajd fuq skala żgħira; billi l-istatus ambjentali inkwetanti attwali tiegħu, parzjalment minħabba s-sajd eċċessiv, qed jipperikola serjament mhux biss il-bijodiversità iżda wkoll is-sopravivenza ta' settur li t-telf ta' profittabbiltà tiegħu jista' jkollu riperkussjonijiet soċjoekonomiċi negattivi immens fuq il-komunitajiet tas-sajd, l-industrija tas-sajd u s-setturi anċillari tagħha; |
| --- | --- |

A.

billi l-Baħar Mediterran huwa wieħed miż-żoni bl-akbar bijodiversità fid-dinja minbarra li huwa baċir li fih jgħixu komunitajiet kostali li jiddependu ħafna mis-sajd, u b'mod partikolari mis-sajd fuq skala żgħira; billi l-istatus ambjentali inkwetanti attwali tiegħu, parzjalment minħabba s-sajd eċċessiv, qed jipperikola serjament mhux biss il-bijodiversità iżda wkoll is-sopravivenza ta' settur li t-telf ta' profittabbiltà tiegħu jista' jkollu riperkussjonijiet soċjoekonomiċi negattivi immens fuq il-komunitajiet tas-sajd, l-industrija tas-sajd u s-setturi anċillari tagħha;

| B. | billi l-istokkijiet tal-ħut m'għandhomx kapaċitajiet riproduttivi bla limitu u d-domanda u l-konsum tal-ħut qed jiżdiedu b'mod kostanti; |
| --- | --- |

B.

billi l-istokkijiet tal-ħut m'għandhomx kapaċitajiet riproduttivi bla limitu u d-domanda u l-konsum tal-ħut qed jiżdiedu b'mod kostanti;

| C. | billi l-Mediterran – speċjalment il-Mediterran tal-Punent fejn qed jiġu implimentati miżuri ġodda, għalkemm għadu kmieni wisq biex dawn jiġu vvalutati bis-sħiħ peress li huma meħtieġa aktar inizjattivi – u l-Baħar l-Iswed baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess minn meta beda l-ġbir tad-data fl-2003, għalkemm seta' kien hemm żieda żgħira fil-bijomassa mill-2012; |
| --- | --- |

C.

billi l-Mediterran – speċjalment il-Mediterran tal-Punent fejn qed jiġu implimentati miżuri ġodda, għalkemm għadu kmieni wisq biex dawn jiġu vvalutati bis-sħiħ peress li huma meħtieġa aktar inizjattivi – u l-Baħar l-Iswed baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess minn meta beda l-ġbir tad-data fl-2003, għalkemm seta' kien hemm żieda żgħira fil-bijomassa mill-2012;

| D. | billi skont ir-rapport tal-2020 tal-GFCM dwar l-istat tas-sajd fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed, fil-Mediterran il-proporzjon ta' stokkijiet mistada żżejjed naqas minn 88 % fl-2014 għal 75 % fl-2018, li juri biċ-ċar li għad fadal ħafna xogħol xi jsir, iżda dan jirrifletti riżultati li qed jitjiebu gradwalment minħabba l-impenn tas-sajjieda fir-reġjun kollu; billi skont l-STECF, is-sitwazzjoni ta' ħafna stokkijiet għadha kritika peress li aktar minn 80 % tal-istokkijiet ivvalutati xjentifikament huma sfruttati 'l fuq mil-livelli tar-rendiment massimu sostenibbli (MSY); |
| --- | --- |

D.

billi skont ir-rapport tal-2020 tal-GFCM dwar l-istat tas-sajd fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed, fil-Mediterran il-proporzjon ta' stokkijiet mistada żżejjed naqas minn 88 % fl-2014 għal 75 % fl-2018, li juri biċ-ċar li għad fadal ħafna xogħol xi jsir, iżda dan jirrifletti riżultati li qed jitjiebu gradwalment minħabba l-impenn tas-sajjieda fir-reġjun kollu; billi skont l-STECF, is-sitwazzjoni ta' ħafna stokkijiet għadha kritika peress li aktar minn 80 % tal-istokkijiet ivvalutati xjentifikament huma sfruttati 'l fuq mil-livelli tar-rendiment massimu sostenibbli (MSY);

| E. | billi r-Regolament li jistabbilixxi pjan pluriennali għall-ġestjoni tas-sajd għall-ħut tal-qiegħ fil-Punent tal-Mediterran ġie adottat fl-2019, u billi jeħtieġ li nistennew u naraw x'se jkunu l-effetti tal-miżuri adottati fih; |
| --- | --- |

E.

billi r-Regolament li jistabbilixxi pjan pluriennali għall-ġestjoni tas-sajd għall-ħut tal-qiegħ fil-Punent tal-Mediterran ġie adottat fl-2019, u billi jeħtieġ li nistennew u naraw x'se jkunu l-effetti tal-miżuri adottati fih;

| F. | billi l-impatt soċjoekonomiku sinifikanti tar-restrizzjonijiet fuq l-attivitajiet tas-sajd jimminaw il-profittabbiltà ta' eluf ta' kumpaniji sal-punt li jipperikolaw is-sopravivenza tagħhom stess, b'impatt potenzjalment devastanti fuq l-impjiegi u l-koeżjoni soċjali fiż-żoni kostali; |
| --- | --- |

F.

billi l-impatt soċjoekonomiku sinifikanti tar-restrizzjonijiet fuq l-attivitajiet tas-sajd jimminaw il-profittabbiltà ta' eluf ta' kumpaniji sal-punt li jipperikolaw is-sopravivenza tagħhom stess, b'impatt potenzjalment devastanti fuq l-impjiegi u l-koeżjoni soċjali fiż-żoni kostali;

| G. | billi t-tnaqqis tal-istokkijiet u l-erożjoni tal-bijodiversità tal-baħar qed jheddu s-sigurtà tal-ikel tal-komunitajiet kostali, l-impjiegi u d-dħul tul il-katina tal-valur tas-sajd artiġjanali; |
| --- | --- |

G.

billi t-tnaqqis tal-istokkijiet u l-erożjoni tal-bijodiversità tal-baħar qed jheddu s-sigurtà tal-ikel tal-komunitajiet kostali, l-impjiegi u d-dħul tul il-katina tal-valur tas-sajd artiġjanali;

| H. | billi l-livelli mhux ugwali ta' konformità mar-restrizzjonijiet fuq l-attivitajiet tas-sajd jipprekludu t-twettiq tal-għanijiet iddikjarati, u jpoġġu lil dawk li jikkonformaw magħhom fi żvantaġġ ċar; |
| --- | --- |

H.

billi l-livelli mhux ugwali ta' konformità mar-restrizzjonijiet fuq l-attivitajiet tas-sajd jipprekludu t-twettiq tal-għanijiet iddikjarati, u jpoġġu lil dawk li jikkonformaw magħhom fi żvantaġġ ċar;

| I. | billi l-Fond Ewropew għas-Sajd u l-Akkwakultura għandu jintuża kemm biex itaffi l-effetti soċjoekonomiċi negattivi kif ukoll biex jiddiversifika s-settur; |
| --- | --- |

I.

billi l-Fond Ewropew għas-Sajd u l-Akkwakultura għandu jintuża kemm biex itaffi l-effetti soċjoekonomiċi negattivi kif ukoll biex jiddiversifika s-settur;

| J. | billi l-maġġoranza tal-flotta tas-sajd tal-Mediterran tikkonsisti f'bastimenti tas-sajd artiġjanali fuq skala żgħira, li jammontaw għal madwar 84 % tal-flotta tas-sajd u 60 % tal-impjiegi fil-baċir tal-Mediterran, u billi minkejja li xi flotot naqsu b'mod sinifikanti, għalkemm fi gradi differenti madwar l-UE u pajjiżi mhux Ewropej b'impatti kbar fuq l-ekonomiji lokali, ix-xejriet fuq l-għadd ta' bastimenti baqgħu relattivament stabbli; |
| --- | --- |

J.

billi l-maġġoranza tal-flotta tas-sajd tal-Mediterran tikkonsisti f'bastimenti tas-sajd artiġjanali fuq skala żgħira, li jammontaw għal madwar 84 % tal-flotta tas-sajd u 60 % tal-impjiegi fil-baċir tal-Mediterran, u billi minkejja li xi flotot naqsu b'mod sinifikanti, għalkemm fi gradi differenti madwar l-UE u pajjiżi mhux Ewropej b'impatti kbar fuq l-ekonomiji lokali, ix-xejriet fuq l-għadd ta' bastimenti baqgħu relattivament stabbli;

| K. | billi għall-biċċa l-kbira taż-żoni kostali u tal-gżejjer, is-sajd fuq skala żgħira huwa forma tradizzjonali ta' sajd li huwa parti minn stil ta' ħajja u jipprovdi għajxien sinifikanti, li jitlob miżuri u appoġġ speċifiċi biex jippermettulu jikber u jiżviluppa; |
| --- | --- |

K.

billi għall-biċċa l-kbira taż-żoni kostali u tal-gżejjer, is-sajd fuq skala żgħira huwa forma tradizzjonali ta' sajd li huwa parti minn stil ta' ħajja u jipprovdi għajxien sinifikanti, li jitlob miżuri u appoġġ speċifiċi biex jippermettulu jikber u jiżviluppa;

| L. | billi jeħtieġ li jintlaħqu livelli tajbin ta' stokkijiet tal-ħut biex jiġi evitat it-telf tal-impjiegi u biex jiġu sostnuti setturi ekonomiċi importanti li jiddependu fuq is-sajd; |
| --- | --- |

L.

billi jeħtieġ li jintlaħqu livelli tajbin ta' stokkijiet tal-ħut biex jiġi evitat it-telf tal-impjiegi u biex jiġu sostnuti setturi ekonomiċi importanti li jiddependu fuq is-sajd;

| M. | billi, minbarra s-sajd, il-fatturi li jeżerċitaw pressjoni fuq l-istokkijiet tal-ħut tal-Mediterran u l-bijodiversità tal-baħar jinkludu problemi kkawżati mill-bniedem bħat-tniġġis tal-plastik, it-tixrid tal-fjuwil, it-telf tal-ħabitats, it-traffiku marittimu, u t-tibdil fil-klima, kif ukoll il-proliferazzjoni ta' speċijiet aljeni invażivi; |
| --- | --- |

M.

billi, minbarra s-sajd, il-fatturi li jeżerċitaw pressjoni fuq l-istokkijiet tal-ħut tal-Mediterran u l-bijodiversità tal-baħar jinkludu problemi kkawżati mill-bniedem bħat-tniġġis tal-plastik, it-tixrid tal-fjuwil, it-telf tal-ħabitats, it-traffiku marittimu, u t-tibdil fil-klima, kif ukoll il-proliferazzjoni ta' speċijiet aljeni invażivi;

| N. | billi l-istatistika turi żieda kostanti fil-konsum tal-prodotti tal-ħut flimkien ma' żieda relattiva fl-importazzjonijiet; |
| --- | --- |

N.

billi l-istatistika turi żieda kostanti fil-konsum tal-prodotti tal-ħut flimkien ma' żieda relattiva fl-importazzjonijiet;

| O. | billi hemm lok għal titjib fit-tikkettar tal-prodotti Ewropej bil-ħsieb li jissaħħaħ il-valur tas-sajd fil-Mediterran u tittejjeb it-traċċabbiltà filwaqt li jiġi miġġieled is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU); |
| --- | --- |

O.

billi hemm lok għal titjib fit-tikkettar tal-prodotti Ewropej bil-ħsieb li jissaħħaħ il-valur tas-sajd fil-Mediterran u tittejjeb it-traċċabbiltà filwaqt li jiġi miġġieled is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU);

| P. | billi kien hemm tnaqqis kostanti fil-produzzjoni u jinħtieġu miżuri sabiex tiġi restawrata s-sostenibbiltà tar-riżorsi; |
| --- | --- |

P.

billi kien hemm tnaqqis kostanti fil-produzzjoni u jinħtieġu miżuri sabiex tiġi restawrata s-sostenibbiltà tar-riżorsi;

| Q. | billi s-sajd u l-akkwakultura huma fost is-setturi l-aktar milquta mill-pandemija tal-COVID-19, peress li kien hemm tnaqqis f'daqqa fid-domanda; |
| --- | --- |

Q.

billi s-sajd u l-akkwakultura huma fost is-setturi l-aktar milquta mill-pandemija tal-COVID-19, peress li kien hemm tnaqqis f'daqqa fid-domanda;

| R. | billi l-Kummissjoni pproponiet firxa ta' miżuri temporanji u mmirati biex tindirizza l-isfidi li qed tiffaċċja l-komunità tal-frott tal-baħar minħabba l-COVID-19; |
| --- | --- |

R.

billi l-Kummissjoni pproponiet firxa ta' miżuri temporanji u mmirati biex tindirizza l-isfidi li qed tiffaċċja l-komunità tal-frott tal-baħar minħabba l-COVID-19;

| S. | billi l-istat tal-instabbiltà politika u l-inkwiet politiku fil-Libja qed joħolqu theddida tanġibbli għas-sajjieda tal-UE li huma attivi fin-Nofsinhar tal-Mediterran, u jipperikolaw il-libertà personali tagħhom u s-sikurezza tal-operazzjonijiet tas-sajd; |
| --- | --- |

S.

billi l-istat tal-instabbiltà politika u l-inkwiet politiku fil-Libja qed joħolqu theddida tanġibbli għas-sajjieda tal-UE li huma attivi fin-Nofsinhar tal-Mediterran, u jipperikolaw il-libertà personali tagħhom u s-sikurezza tal-operazzjonijiet tas-sajd;

| T. | billi filwaqt li s-sajjieda tal-UE huma meħtieġa jikkonformaw mar-regoli għall-konservazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut, dawk minn pajjiżi oħrajn tal-Mediterran mhumiex meħtieġa jikkonformaw mal-istess regoli, u b'hekk jimminaw l-isforzi biex jerġgħu jinbnew l-istokkijiet filwaqt li jikkompetu b'mod inġust mas-sajd tal-UE; |
| --- | --- |

T.

billi filwaqt li s-sajjieda tal-UE huma meħtieġa jikkonformaw mar-regoli għall-konservazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut, dawk minn pajjiżi oħrajn tal-Mediterran mhumiex meħtieġa jikkonformaw mal-istess regoli, u b'hekk jimminaw l-isforzi biex jerġgħu jinbnew l-istokkijiet filwaqt li jikkompetu b'mod inġust mas-sajd tal-UE;

| U. | billi l-Baħar Mediterran qed jisħon b'sa 20 fil-mija aktar malajr mill-bqija tad-dinja; billi skont il-MedECC, it-tibdil fil-klima jista' jwassal għall-estinzjoni lokali ta' sa 50 % tal-ħut kummerċjali u tal-invertebrati tal-baħar sal-2050; |
| --- | --- |

U.

billi l-Baħar Mediterran qed jisħon b'sa 20 fil-mija aktar malajr mill-bqija tad-dinja; billi skont il-MedECC, it-tibdil fil-klima jista' jwassal għall-estinzjoni lokali ta' sa 50 % tal-ħut kummerċjali u tal-invertebrati tal-baħar sal-2050;

It-titjib tal-aspetti leġiżlattivi

| 1. | Jistieden lill-Kummissjoni biex, wara li tikkonsulta mal-Kunsill Konsultattiv għall-Mediterran (MED-AC), tidentifika l-ostakli għall-proċess tal-bini mill-ġdid tal-istokkijiet tal-ħut, inkluża analiżi tal-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-GFCM 2017-2020, bil-ħsieb li tinkludi s-sejbiet tagħha fl-istrateġija għall-2021-2030, filwaqt li tiżgura li jittieħdu passi prattiċi biex jinbnew mill-ġdid l-istokkijiet tal-ħut, inkluż li jiġu kkunsidrati, jekk meħtieġ u misjuba xierqa, kemm azzjonijiet leġiżlattivi kif ukoll azzjonijiet mhux leġiżlattivi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni, fl-Istrateġija tagħha għall-Bijodiversità għall-2030, li mill-inqas 30 % taż-żona tal-baħar tal-UE tkun protetta, inkluż permezz tal-istabbiliment ta' żoni ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut, kif previst skont il-politika komuni tas-sajd (PKS), |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iqis li jeħtieġ li jiġu żgurati l-konsolidazzjoni u l-iżvilupp effettivi taż-żoni tal-baħar protetti eżistenti u l-involviment tas-sajjieda fil-fażi ta' tħejjija u ta' ġestjoni; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza l-ħtieġa li tiġi inkluża l-valutazzjoni tal-għażla u s-suċċess ta' żoni bħal dawn fir-rapport li jmiss dwar il-funzjonament tal-politika komuni dwar is-sajd (PKS); jistieden lill-GFCM tibbaża fuq l-eżempju ta' suċċess taż-żona ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut ta' Jabuka/Pomo Pit; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura kundizzjonijiet ekwi għas-setturi ekonomiċi kollha fl-implimentazzjoni taż-żoni tal-baħar protetti (MPAs) ġestiti u konnessi b'mod effettiv; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tindirizza l-ħtiġijiet tal-pajjiżi Mediterranji billi tipprovdi appoġġ xjentifiku u tekniku lil dawk il-pajjiżi biex jużaw mekkaniżmi ta' finanzjament reġjonali u internazzjonali, u għall-iżvilupp ta' proġetti ta' żvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta jekk humiex meħtieġa pjanijiet ġodda għall-ġestjoni tal-istokkijiet biex jinkisbu l-prinċipji tas-sostenibbiltà soċjali, ekonomika u ambjentali stabbiliti fil-PKS; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ifakkar fl-objettiv tal-PKS li tinkiseb ir-rata ta' sfruttament tar-rendiment massimu sostenibbli sa mhux aktar tard mill-2020 għall-istokkijiet kollha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinnota bi tħassib li għad hemm ħafna stokkijiet bi status mhux magħruf; jitlob li jiġu rduppjati l-isforzi biex jittejjeb il-ġbir tad-data bil-għan li jittejbu l-arranġamenti għat-tfassil tal-miżuri ta' ġestjoni meħtieġa; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Ifakkar fl-objettiv tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina li jinkiseb jew jinżamm Status Ambjentali Tajjeb fl-ambjent tal-baħar sa mhux aktar tard mis-sena 2020; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Kummissjoni tibbaża fuq l-eżempju ta' suċċess tat-tonn billi tistudja l-introduzzjoni tal-qabdiet totali permissibbli (TACs) fuq żmien fit-tul għal xi speċijiet, inkluż il-merluzz, u tressaq proposta matul l-evalwazzjoni tal-pjan pluriennali fl-2024; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Ifakkar li s-suċċess taż-żoni tal-baħar protetti u ta' żoni protetti oħra jinsab fil-fatt li dawn jiġu rikonoxxuti mis-sajjieda, mill-komunitajiet kostali u minn partijiet ikkonċernati oħra; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra l-ħtieġa li tiffaċilita l-parteċipazzjoni attiva tas-settur tas-sajd, inklużi l-komponent artiġjanali tiegħu, il-komunitajiet lokali u l-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha fit-tfassil, il-ġestjoni u l-monitoraġġ taż-żoni tal-baħar protetti; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jaġixxu biex itemmu l-“parks tal-karti” fil-Baħar Mediterran u jistabbilixxu żoni tal-baħar protetti bħala parti minn network koerenti ta' żoni ġestiti u konnessi b'mod effettiv, inklużi żoni offshore u tal-baħar fond; ifakkar fir-rekwiżit li jintemm is-sajd bl-irkaptu tal-kuntatt mal-qiegħ taħt l-400 m f'żoni fejn huwa magħruf li jeżistu jew jistgħu jeżistu ekosistemi marini vulnerabbli (VMEs); |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jespandu n-network taż-żoni ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut skont il-PKS u skont il-GFCM, speċjalment fejn ikun hemm evidenza ċara ta' konċentrazzjonijiet kbar ta' ħut taħt id-daqs minimu ta' referenza għall-konservazzjoni jew ta' żoni ta' riproduzzjoni; jenfasizza l-ħtieġa li tiġi inkluża l-valutazzjoni tal-għażla u s-suċċess ta' żoni bħal dawn fir-rapport li jmiss dwar il-funzjonament tal-PKS; jistieden lill-GFCM tibbaża fuq l-eżempju ta' suċċess taż-żona ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut ta' Jabuka/Pomo Pit; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jistieden lill-GFCM tipproponi strateġija komuni ġdida ambizzjuża u olistika għas-sajd u għall-akkwakultura fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed għall-2021-2025, li trid tinkludi miżuri ta' ġestjoni effettivi u sostenibbli fil-livell reġjonali u nazzjonali, skont l-approċċ tal-MSY; jistieden lill-GFCM tindirizza l-kwistjonijiet bħat-tisħin globali u s-sajd IUU u rikreattiv, u tistabbilixxi żoni ġodda ta' rkupru tal-istokkijiet tal-ħut; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta' data xjentifika dwar is-sajd rikreattiv; jistieden lill-Istati Membri tal-UE u l-GFCM jivvalutaw bis-sħiħ l-impatti u l-kontribut tas-sajd rikreattiv fuq il-ġestjoni tar-riżorsi tas-sajd u jinkluduhom fil-pjanijiet ta' ġestjoni tagħhom; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jenfasizza l-importanza tal-monitoraġġ u l-kontroll u l-kooperazzjoni reġjonali effettiva fir-rigward tal-ġestjoni tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew fil-livell tal-GFCM u tappoġġja l-governanza sostenibbli tal-oċeani u l-ġestjoni tal-istokkijiet tal-ħut permezz ta' finanzjament adegwat; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li kull proposta leġiżlattiva mmirata lejn iż-żieda tal-istokkijiet tal-ħut li tillimita l-attivitajiet tas-sajd tkun preċeduta minn valutazzjoni tal-impatt wiesgħa biex tikkwantifika l-impatt soċjoekonomiku u ambjentali possibbli tagħha fuq il-komunitajiet kostali u fuq il-produttività u l-kompetittività tal-impriżi tas-sajd u tal-katina tal-produzzjoni tal-UE, u tkun appoġġjata mill-aqwa data xjentifika disponibbli kondiviża mal-partijiet interessati relatati mas-settur tas-sajd; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jitlob, barra minn hekk, minħabba l-iżvilupp tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Istrateġija tal-Bijodiversità u l-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt li jirfduh, u l-impatt kbir li se jkollu fuq l-attività tas-sajd b'mod ġenerali u fil-Mediterran b'mod partikolari, li titwettaq valutazzjoni tal-impatt minn qabel ta' dawn il-miżuri u l-implimentazzjoni tagħhom fuq is-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, fid-dawl tal-istatus partikolari tal-Mediterran bħala baħar kondiviż ma' pajjiżi mhux tal-UE b'regolamenti differenti; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jissottolinja n-nuqqas ta' kwantifikazzjoni preċiża tal-konsegwenzi għall-istokkijiet tal-ħut tal-impatti possibbli kollha lil hinn mill-attivitajiet tas-sajd, bħat-tniġġis, it-tisħin globali, l-ispeċijiet aljeni, l-isfruttament tal-idrokarburi, it-tħammil u t-trasport marittimu; jenfasizza li dan in-nuqqas ta' informazzjoni ma jippermettix teħid ta' deċiżjonijiet adegwat u effettiv biżżejjed biex tiġi żgurata l-konservazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut u tal-ekosistemi tal-baħar; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li l-proposti leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi kollha jiġu kondiviżi mal-assoċjazzjonijiet tas-sajjieda, inklużi l-guilds (cofradías), skont mudell ta' ġestjoni konġunta; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jenfasizza li kwalunkwe miżura leġiżlattiva futura li tippromwovi l-irkupru tal-istokkijiet tal-ħut fil-Baħar Mediterran li jkollha impatt fuq l-attività tas-sajd tas-settur tas-sajd Ewropew għandha tiġi implimentata gradwalment u b'mod proporzjonali għall-kapaċità ta' azzjoni tas-settur; jenfasizza, barra minn hekk, l-importanza li jiġi żgurat li kwalunkwe proposta leġiżlattiva futura ma timponix piż burokratiku u finanzjarju eċċessiv fuq is-settur tas-sajd Ewropew, b'mod partikolari fuq is-sajd fuq skala żgħira; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza li kwalunkwe inizjattiva leġiżlattiva mmirata lejn il-protezzjoni u l-bini mill-ġdid tal-istokkijiet fil-Baħar Mediterran m'għandhiex tkun limitata biss għal miżuri li jirrestrinġu l-attivitajiet tas-sajd, iżda għandha tieħu approċċ olistiku għall-problema u tindirizza b'mod konġunt it-theddid kollu għat-tnaqqis tal-istokkijiet; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li ssir leġiżlazzjoni abbażi ta' approċċ ekosistemiku li jista' jintuża biex jiġu identifikati u analizzati l-interazzjonijiet kollha li għandhom impatt fuq l-istokkijiet tal-ħut, filwaqt li jitqiesu mhux biss l-attivitajiet tas-sajd, iżda wkoll fatturi oħra li jaffettwaw l-ekwilibriju u l-preżenza ta' speċijiet invażivi ġodda; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jenfasizza l-impatt pożittiv li jġib miegħu t-tiġdid tal-flotot tas-sajd qodma ħafna li joperaw fil-Mediterran, kemm fir-rigward tal-bastimenti kif ukoll tal-magni, peress li jnaqqas l-impatt tagħhom fuq l-ambjent, irawwem l-effiċjenza tal-fjuwil u d-dekarbonizzazzjoni tal-bastimenti u jtejjeb is-sikurezza u l-kundizzjonijiet tax-xogħol abbord; ifakkar li l-ftehim dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) jiffaċilita l-appoġġ f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jistieden lill-Kummissjoni tissalvagwardja l-kompetittività u l-iżvilupp sostenibbli tas-settur kollu tas-sajd u tal-katina tal-produzzjoni tiegħu, filwaqt li ttejjeb il-valur tal-prodotti tas-sajd u ttejjeb it-tikkettar u t-traċċabbiltà u tagħmel enfasi partikolari fuq miżuri li jiżguraw li l-prodotti importati jkunu jikkonformaw mal-istandards Ewropej; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni jivvalutaw b'mod pożittiv il-pożizzjoni tal-Parlament fir-reviżjoni li għaddejja tar-Regolament (KE) Nru 1005/2008 (15) (Regolament IUU), u speċjalment fir-rigward tal-proposta mill-Parlament biex jiġu introdotti miżuri ta' salvagwardja, soġġetti għal ċerti kundizzjonijiet, li skonthom it-tariffi preferenzjali għall-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura jiġu sospiżi temporanjament minn stati mhux tal-UE li ma jikkooperawx kif xieraq fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jitlob li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jtejbu t-tikkettar u t-traċċabbiltà tal-prodotti kollha tal-frott tal-baħar sabiex jipprovdu lill-konsumaturi informazzjoni aktar ċara dwar l-oriġini tal-prodott, l-ispeċijiet u informazzjoni dwar aspetti oħra bħall-metodi ta' produzzjoni u l-istandards applikati fir-rigward tal-qbid u l-ipproċessar inkluż minn importazzjonijiet mhux tal-UE; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jistieden lill-Kummissarju responsabbli għas-sajd u l-affarijiet marittimi jistabbilixxi korp ta' konsultazzjoni bl-involviment ta' pajjiżi li mhumiex fl-UE taż-żona tal-Mediterran bil-għan li titnaqqas il-kompetizzjoni inġusta u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għas-sajjieda Ewropej u n-nisa li jaħdmu fis-settur; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jistieden lill-Istati Membri jiġġieldu s-sajd IUU billi jżidu t-trasparenza tal-operazzjonijiet tas-sajd, u l-isforzi ta' monitoraġġ u ta' kontroll; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-kapaċità għall-kontroll tas-sajd u jiffaċilitaw l-iskambju tal-aħjar prattiki u miri bejn l-Istati Membri fuq livell tattiku fuq terminu qasir, megħjuna mill-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd (EFCA); |
| --- | --- |

32.

| 33. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri tal-Mediterran jistabbilixxu għadd addizzjonali ta' żoni ristretti għas-sajd tal-GFCM b'effett immedjat, sabiex jiġu protetti l-ekosistemi tal-baħar sfruttati żżejjed, filwaqt li ż-żona ristretta tas-sajd Jabuka/Pomo Pit titqies bħala eżempju tal-aħjar prattika; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra l-integrazzjoni tas-sajd fil-Politika tal-Viċinat tal-UE, bħala għodda biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni reġjonali; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jinsisti li l-implimentazzjoni xierqa u obbligatorja tal-PKS għandu jkollha bħala l-objettiv tagħha l-kisba ta' bilanċ xieraq bejn is-sostenibbiltà ambjentali, ekonomika u soċjali; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-Kummissjoni twettaq analiżi tad-data ambjentali u soċjoekonomika dwar il-komunitajiet lokali u s-settur tas-sajd tal-Mediterran sabiex tivvaluta l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-industrija kif ukoll fuq l-istokkijiet tal-ħut, u biex din il-valutazzjoni titqies fit-teħid ta' deċiżjonijiet futuri; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jistieden lill-Kummissjoni tuża dik l-analiżi meta tiżviluppa politiki, tiffaċilita l-kollaborazzjoni fir-riċerka u tikkoopera mal-atturi kollha madwar il-Mediterran kollu, inklużi kemm il-pajjiżi riparji tal-UE kif ukoll dawk mhux tal-UE, biex tivvaluta u tevita tilwim potenzjali fost il-flotot li fil-mira tagħhom għandhom l-istess riżorsi bijoloġiċi tal-baħar, li jinsabu f'żoni sensittivi tal-ibħra internazzjonali; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza l-impatt soċjali, ekonomiku u ambjentali, kif ukoll l-effetti fuq l-istokkijiet tal-ħut fis-settur tas-sajd rikreattiv, bil-ħsieb li din l-analiżi tiġi inkorporata fi kwalunkwe miżura li tista' tiġi adottata; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħmlu użu korrett mir-riżorsi tal-FEMSA biex jikkumpensaw għall-attivitajiet tas-sajd fuq skala żgħira li jkollhom jiġu sospiżi temporanjament minħabba miżuri ta' konservazzjoni, f'konformità mar-regoli u d-dispożizzjonijiet tal-FEMSA; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jrawmu l-opportunitajiet offruti mill-ġestjoni konġunta u mill-ġestjoni ekosistemika, adattiva u prekawzjonarja bl-għan aħħari li tinkiseb ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi tas-sajd, abbażi tal-monitoraġġ tal-isforzi tas-sajd u l-iżgurar tas-selettività fl-attività tas-sajd estrattiv fil-Mediterran; |
| --- | --- |

40.

L-indirizzar tal-impatti ta' attivitajiet ekonomiċi oħra u tal-pressjonijiet fuq l-irkupru tal-istokkijiet tal-ħut

| 41. | Jilqa' l-ħidma mwettqa fil-livell tal-GFCM mill-2017 għall-iżvilupp u l-adozzjoni ta' strateġiji biex jiġu indirizzati l-effetti potenzjali tat-tibdil fil-klima fuq is-sajd; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jistieden lill-Istati Membri jadottaw regoli li jipprojbixxu l-ankraġġ u l-irmiġġ ta' bastimenti privati kbar f'distanza sa 300 metru mill-kosta u f'ħabitats protetti, fuq dan il-limitu ta' 300 metru u fiż-żoni tal-ankraġġ, minħabba l-impatti qawwija tagħhom fuq l-ekosistemi fraġli bħall-mergħat tal-posidonia oceanica; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jistieden lill-Kummissjoni tippubblika studju dwar l-impatt tad-diversi attivitajiet tal-bniedem u s-sorsi ta' tniġġis, kemm terrestri kif ukoll tal-baħar, fuq l-istokkijiet tal-ħut u fuq l-ekosistemi tal-baħar; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jenfasizza n-nuqqas ta' riżorsi biex jitwettqu riċerka xjentifika u valutazzjonijiet tal-istokkijiet fil-Baħar Mediterran, speċjalment ir-riżorsi umani; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jistieden lill-Istati Membri jiffinanzjaw it-taħriġ ta' esperti xjentifiċi ġodda; |
| --- | --- |

45.

It-tisħiħ tal-ġbir tad-data u r-riċerka

| 46. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi promoss is-sajd kostali fuq skala żgħira u t-tekniki tas-sajd b'impatt baxx fil-Mediterran, inkluż li jsir obbligatorju għall-Istati Membri li jallokaw għal dan is-sajd sehem akbar tal-opportunitajiet tas-sajd għaż-żewġ tipi ta' sajd fejn ġew introdotti t-TACs, f'konformità mal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013; |
| --- | --- |

46.

L-operaturi jingħataw rwol akbar fit-teħid tad-deċiżjonijiet u fil-ġbir tad-data

| 47. | Jistieden lill-Kummissjoni twettaq analiżi ekonomika tal-effetti soċjali u okkupazzjonali tat-tnaqqis fir-riżorsi tas-sajd fil-Mediterran sabiex jiġu identifikati l-miżuri ta' appoġġ xierqa biex tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta u ekwitabbli għal sajd b'impatt baxx; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li kemm l-analiżi tad-data kif ukoll kwalunkwe miżura li tista' tirriżulta minnha jkunu jistgħu jagħmlu użu mill-fondi tal-FEMSA biex jappoġġjaw is-sostenibbiltà u l-innovazzjoni fis-settur u d-diversifikazzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jitlob biex l-awtoritajiet u l-istituti xjentifiċi lokali u reġjonali, kif ukoll l-operaturi lokali jkunu involuti aktar mill-qrib fil-ġbir tad-data dwar is-sajd selettiv, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas-Sajd (STECF); |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jitlob l-iskambju ta' prattiki tajba u l-innovazzjoni fir-rigward tal-iżvilupp ta' rkaptu tas-sajd aktar selettiv u metodi ta' ġbir tal-iskart tal-baħar, filwaqt li jiġi rikonoxxut ir-rwol tas-sajjieda bħala “gwardjani tal-baħar”, sabiex jikkontribwixxu għal ambjent tal-baħar aktar b'saħħtu u aktar nadif; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jenfasizza li l-kisba sħiħa ta' kwalunkwe objettiv relattiv għall-irkupru tal-istokkijiet fil-Mediterran u l-implimentazzjoni xierqa tar-regoli adottati mil-leġiżlaturi Ewropej jiddependu fuq il-parteċipazzjoni effettiva tas-settur tas-sajd; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb u ssaħħaħ il-kooperazzjoni u d-djalogu mal-kunsilli konsultattivi, mas-sajjieda u mal-professjonisti fis-settur tal-komunità kostali, filwaqt li tqis kif xieraq il-fehmiet tagħhom u tirrikonoxxi l-importanza tas-sajjieda, tan-nisa li jaħdmu fis-settur u tal-organizzazzjonijiet professjonali rilevanti u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-formulazzjoni tar-regoli li għandhom jiġu implimentati u fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jippermettu l-istabbiliment ta' mudelli ta' ġestjoni konġunta għas-sajd fil-livell lokali bbażati fuq il-parteċipazzjoni, il-konsultazzjoni u t-teħid konġunt tad-deċiżjonijiet bejn il-partijiet ikkonċernati rilevanti; jinnota li pjanijiet ta' ġestjoni bħal dawn jeħtieġu monitoraġġ komprensiv tal-qabdiet biex jiġi żgurat sfruttament sostenibbli tar-riżorsi, kif ukoll biex jiġi żgurat bilanċ ġust tal-kundizzjonijiet soċjoekonomiċi fi ħdan is-settur tas-sajd bil-għan li jiġu kkumpensati d-differenzi bejn is-segmenti tal-flotta; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jenfasizza li l-mudelli ta' ġestjoni konġunta huma bbażati fuq iż-żamma tas-servizzi tal-ekosistema u fuq il-konservazzjoni tal-ekosistemi sfruttati billi jissalvagwardjawhom, li jfisser li jiġi applikat approċċ ekosistemiku għas-sajd u ġestjoni adattiva, bl-istabbiliment ta' sistema permanenti ta' informazzjoni, analiżi u azzjoni b'tagħlim kontinwu u feedback kostanti u teħid ta' deċiżjonijiet aġili; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jilqa' l-adozzjoni tal-Pjan ta' Azzjoni tal-2018 biex jiġi żgurat futur sostenibbli għas-sajd fuq skala żgħira u l-ambjent tal-baħar fir-reġjun kif ukoll it-tnedija tal-pjattaforma “Ħbieb tas-Sajd fuq Skala Żgħira”; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jenfasizza li kwalunkwe mira ta' protezzjoni għandha tkun ibbażata fuq l-aħjar parir xjentifiku disponibbli; |
| --- | --- |

56.

L-iżgurar tal-istat tad-dritt

| 57. | Jikkundanna l-ksur kontinwu tal-liġi tal-baħar fil-Baħar Mediterran, inklużi ħtif ta' persuni, rekwiżizzjonijiet tal-bastimenti, priġunerija illegali, intimidazzjoni, kontrolli, fastidju, attakki u proċessi inġusti kontra s-sajjieda tal-UE talli eżerċitaw xogħolhom, bi ksur ċar tal-obbligi internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza s-sitwazzjoni fil-Mediterran u teżamina l-possibbiltà li tistabbilixxi xi forma ta' arranġamenti operattivi biex tipproteġi l-baħħara u l-bastimenti Ewropej; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jistieden lill-Kummissjoni tidħol fi djalogu ma' dawk il-pajjiżi tal-Afrika ta' Fuq li ma jikkonformawx mal-politiki u d-deċiżjonijiet tal-UNCLOS u tal-GFCM, filwaqt li tiżgura s-sikurezza u kundizzjonijiet ekwi għas-sajjieda kollha tal-UE; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jistieden lill-Kummissjoni tinkoraġġixxi sforzi konġunti mal-pajjiżi ġirien biex tiffaċilita l-konformità mal-ftehimiet konklużi mill-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd u l-parteċipazzjoni fil-ġestjoni tajba u l-irkupru tal-istokkijiet tal-ħut; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jistieden lill-Kummissjoni, permezz tal-aġenziji tagħha, iżżid l-isforzi tagħha biex timmonitorja l-ilmijiet territorjali tal-UE sabiex tidentifika bastimenti mhux tal-UE li jistadu illegalment fl-ibħra territorjali tal-UE u fiż-żoni tal-baħar protetti u tagħmel il-kundizzjonijiet li fihom jaħdmu s-sajjieda tal-UE aktar sikuri; jenfasizza li huwa essenzjali li dawn l-aġenziji jingħataw finanzjament u ħaddiema adegwati għal dan il-għan; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jistieden lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà biex iżid l-isforzi tal-Unjoni fin-Nofsinhar tal-Mediterran fir-rigward tad-dritt internazzjonali, is-sigurtà u l-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

62.

o

o o

| 63. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

63.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2020)0005.

(2)  ĠU L 409, 30.12.2006, p. 11.

(3)  ĠU L 164, 25.6.2008, p. 19.

(4)  ĠU L 286, 29.10.2008, p. 1.

(5)  ĠU L 354, 28.12.2013, p. 22.

(6)  ĠU L 149, 20.5.2014, p. 1.

(7)  ĠU L 25, 31.1.2017, p. 12.

(8)  ĠU L 157, 20.6.2017, p. 1.

(9)  ĠU L 315, 30.11.2017, p. 1.

(10)  ĠU L 172, 26.6.2019, p. 1.

(11)  ĠU L 164, 20.6.2019, p. 1.

(12)  ĠU L 130, 24.4.2020, p. 11.

(13)  ĠU C 316, 6.8.2021, p. 28.

(14)  Testi adottati, P9_TA(2021)0017.

(15)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 tad-29 ta' Settembru 2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat, li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 2847/93, (KE) Nru 1936/2001 u (KE) Nru 601/2004 u li jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 1093/94 u (KE) Nru 1447/1999 (ĠU L 286, 29.10.2008, p. 1).

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/65 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/65

---

P9_TA(2021)0409

Sustanzi attivi, inklużi l-klorotoluron u d-difenokonażol

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1449 tat-3 ta' Settembru 2021 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 rigward l-estensjoni tal-perjodi tal-approvazzjoni tas-sustanzi attivi 2-Fenilfenol (inkluż il-melħ tiegħu, bħall-melħ sodju), 8-idrossikwinolina, amidosulfuron, bifenox, chlormequat, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dikamba, etofenprox, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffin, żejt tal-paraffin, penconazole, picloram, propaquizafop, prosulfocarb, kwiżalofop-P-etil, kwiżalofop-P-tefuril, kubrit, tetraconazole, tri-allate, triflusulfuron, u tritosulfuron (2021/2869(RSP))

(2022/C 132/06)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1449 tat-3 ta' Settembru 2021 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 rigward l-estensjoni tal-perjodi tal-approvazzjoni tas-sustanzi attivi 2-Fenilfenol (inkluż il-melħ tiegħu, bħall-melħ sodju), 8-idrossikwinolina, amidosulfuron, bifenox, chlormequat, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dikamba, etofenprox, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffin, żejt tal-paraffin, penconazole, picloram, propaquizafop, prosulfocarb, kwiżalofop-P-etil, kwiżalofop-P-tefuril, kubrit, tetraconazole, tri-allate, triflusulfuron, u tritosulfuron (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1449 tat-3 ta' Settembru 2021 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 rigward l-estensjoni tal-perjodi tal-approvazzjoni tas-sustanzi attivi 2-Fenilfenol (inkluż il-melħ tiegħu, bħall-melħ sodju), 8-idrossikwinolina, amidosulfuron, bifenox, chlormequat, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dikamba, etofenprox, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffin, żejt tal-paraffin, penconazole, picloram, propaquizafop, prosulfocarb, kwiżalofop-P-etil, kwiżalofop-P-tefuril, kubrit, tetraconazole, tri-allate, triflusulfuron, u tritosulfuron (1),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 21, l-ewwel paragrafu, u l-Artikolu 21 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 21, l-ewwel paragrafu, u l-Artikolu 21 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/408 tal-11 ta' Marzu 2015 dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 80(7) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jistabbilixxi lista ta' kandidati għas-sostituzzjoni (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/408 tal-11 ta' Marzu 2015 dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 80(7) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jistabbilixxi lista ta' kandidati għas-sostituzzjoni (3),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 11 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 11 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2018 dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 dwar il-Prodotti għall-Protezzjoni tal-Pjanti (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2018 dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 dwar il-Prodotti għall-Protezzjoni tal-Pjanti (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2019 u tas-26 ta' Novembru 2020 li joġġezzjonaw għall-estensjonijiet preċedenti tal-perjodu ta' approvazzjoni tas-sustanza attiva chlorotoluron (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2019 u tas-26 ta' Novembru 2020 li joġġezzjonaw għall-estensjonijiet preċedenti tal-perjodu ta' approvazzjoni tas-sustanza attiva chlorotoluron (6),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel,

| A. | billi l-klorotoluron ġie inkluż fl-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE (7) fl-1 ta' Marzu 2006 mid-Direttiva tal-Kummissjoni 2005/53/KE (8) u tqies li ġie approvat skont ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009; |
| --- | --- |

A.

billi l-klorotoluron ġie inkluż fl-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE (7) fl-1 ta' Marzu 2006 mid-Direttiva tal-Kummissjoni 2005/53/KE (8) u tqies li ġie approvat skont ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009;

| B. | billi proċedura għat-tiġdid tal-approvazzjoni tal-klorotoluron skont ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 844/2012 (9) ilha għaddejja mill-2013; |
| --- | --- |

B.

billi proċedura għat-tiġdid tal-approvazzjoni tal-klorotoluron skont ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 844/2012 (9) ilha għaddejja mill-2013;

| C. | billi l-perjodu ta' approvazzjoni tas-sustanza attiva klorotoluron diġà ġie estiż b'sena bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 533/2013 (10), u sussegwentement b'sena kull sena mill-2017 bir-Regolamenti ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/1511 (11), (UE) 2018/1262 (12), (UE) 2019/1589 (13), (UE) 2020/1511 (14) u issa mill-ġdid b'sena permezz tar-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449, li jestendi l-perjodu ta' approvazzjoni sal-31 ta' Ottubru 2022; |
| --- | --- |

C.

billi l-perjodu ta' approvazzjoni tas-sustanza attiva klorotoluron diġà ġie estiż b'sena bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 533/2013 (10), u sussegwentement b'sena kull sena mill-2017 bir-Regolamenti ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/1511 (11), (UE) 2018/1262 (12), (UE) 2019/1589 (13), (UE) 2020/1511 (14) u issa mill-ġdid b'sena permezz tar-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449, li jestendi l-perjodu ta' approvazzjoni sal-31 ta' Ottubru 2022;

| D. | billi l-Kummissjoni naqset milli tispjega r-raġunijiet għall-estensjoni apparti li sostniet li: “Billi l-valutazzjoni ta' dawk is-sustanzi ddewmet għal raġunijiet li ma kinux fil-kontroll tal-applikanti, x'aktarx li l-approvazzjonijiet ta' dawk is-sustanzi attivi se jiskadu qabel ma tkun ittieħdet deċiżjoni dwar it-tiġdid tagħhom”; |
| --- | --- |

D.

billi l-Kummissjoni naqset milli tispjega r-raġunijiet għall-estensjoni apparti li sostniet li: “Billi l-valutazzjoni ta' dawk is-sustanzi ddewmet għal raġunijiet li ma kinux fil-kontroll tal-applikanti, x'aktarx li l-approvazzjonijiet ta' dawk is-sustanzi attivi se jiskadu qabel ma tkun ittieħdet deċiżjoni dwar it-tiġdid tagħhom”;

| E. | billi r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 għandu l-għan li jiżgura livell għoli ta' protezzjoni kemm tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent u fl-istess ħin li jissalvagwardja l-kompetittività tal-agrikoltura tal-Unjoni; billi għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-protezzjoni ta' gruppi vulnerabbli tal-popolazzjoni, inklużi n-nisa tqal, it-trabi u t-tfal; |
| --- | --- |

E.

billi r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 għandu l-għan li jiżgura livell għoli ta' protezzjoni kemm tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali kif ukoll tal-ambjent u fl-istess ħin li jissalvagwardja l-kompetittività tal-agrikoltura tal-Unjoni; billi għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-protezzjoni ta' gruppi vulnerabbli tal-popolazzjoni, inklużi n-nisa tqal, it-trabi u t-tfal;

| F. | billi għandu japplika l-prinċipju ta' prekawzjoni, u billi r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jispeċifika li s-sustanzi għandhom jiġu inklużi biss fi prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fejn ikun ġie ddimostrat li dawn jippreżentaw benefiċċju ċar għall-produzzjoni tal-pjanti u li mhuwiex mistenni li jkollhom xi effett ta' ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew xi effett inaċċettabbli fuq l-ambjent; |
| --- | --- |

F.

billi għandu japplika l-prinċipju ta' prekawzjoni, u billi r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jispeċifika li s-sustanzi għandhom jiġu inklużi biss fi prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fejn ikun ġie ddimostrat li dawn jippreżentaw benefiċċju ċar għall-produzzjoni tal-pjanti u li mhuwiex mistenni li jkollhom xi effett ta' ħsara fuq is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew xi effett inaċċettabbli fuq l-ambjent;

| G. | billi r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jindika li fl-interess tas-sikurezza, il-perjodu ta' approvazzjoni għal sustanzi attivi għandu jkun limitat fiż-żmien; billi l-perjodu ta' approvazzjoni għandu jkun proporzjonat għar-riskji possibbli inerenti fl-użu ta' tali sustanzi, iżda f'dan il-każ huwa ċar li ebda proporzjonalità bħal din ma teżisti; |
| --- | --- |

G.

billi r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jindika li fl-interess tas-sikurezza, il-perjodu ta' approvazzjoni għal sustanzi attivi għandu jkun limitat fiż-żmien; billi l-perjodu ta' approvazzjoni għandu jkun proporzjonat għar-riskji possibbli inerenti fl-użu ta' tali sustanzi, iżda f'dan il-każ huwa ċar li ebda proporzjonalità bħal din ma teżisti;

| H. | billi matul il-15-il sena mill-approvazzjoni tiegħu bħala sustanza attiva, il-klorotoluron ġie identifikat bħala sustanza li probabbilment tfixkel is-sistema endokrinali, u minkejja dan, matul dan iż-żmien, l-approvazzjoni tiegħu ma ġietx riveduta jew irtirata; |
| --- | --- |

H.

billi matul il-15-il sena mill-approvazzjoni tiegħu bħala sustanza attiva, il-klorotoluron ġie identifikat bħala sustanza li probabbilment tfixkel is-sistema endokrinali, u minkejja dan, matul dan iż-żmien, l-approvazzjoni tiegħu ma ġietx riveduta jew irtirata;

| I. | billi l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom il-possibbiltà u r-responsabbiltà li jaġixxu skont il-prinċipju ta' prekawzjoni, meta l-possibbiltà ta' effetti ta' ħsara fuq is-saħħa jkunu ġew identifikati iżda tkun tippersisti inċertezza xjentifika, billi jiġu adottati miżuri provviżorji ta' ġestjoni tar-riskju li jkunu meħtieġa biex jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem; |
| --- | --- |

I.

billi l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom il-possibbiltà u r-responsabbiltà li jaġixxu skont il-prinċipju ta' prekawzjoni, meta l-possibbiltà ta' effetti ta' ħsara fuq is-saħħa jkunu ġew identifikati iżda tkun tippersisti inċertezza xjentifika, billi jiġu adottati miżuri provviżorji ta' ġestjoni tar-riskju li jkunu meħtieġa biex jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem;

| J. | billi, b'mod aktar speċifiku, l-Artikolu 21 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jipprevedi li l-Kummissjoni tista' tirrieżamina l-approvazzjoni ta' sustanza attiva fi kwalunkwe ħin, speċjalment fejn, fid-dawl ta' għarfien xjentifiku u tekniku ġdid, hija tqis li jkun hemm indikazzjonijiet li s-sustanza m'għadhiex tissodisfa l-kriterji għall-approvazzjoni previsti fl-Artikolu 4 ta' dak ir-Regolament, u dan ir-rieżami jista' jwassal biex tiġi rtirata jew emendata l-approvazzjoni tas-sustanza; |
| --- | --- |

J.

billi, b'mod aktar speċifiku, l-Artikolu 21 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 jipprevedi li l-Kummissjoni tista' tirrieżamina l-approvazzjoni ta' sustanza attiva fi kwalunkwe ħin, speċjalment fejn, fid-dawl ta' għarfien xjentifiku u tekniku ġdid, hija tqis li jkun hemm indikazzjonijiet li s-sustanza m'għadhiex tissodisfa l-kriterji għall-approvazzjoni previsti fl-Artikolu 4 ta' dak ir-Regolament, u dan ir-rieżami jista' jwassal biex tiġi rtirata jew emendata l-approvazzjoni tas-sustanza;

Proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali

| K. | billi, skont ir-Regolament (KE) Nru 1272/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15), il-klorotoluron għandu klassifikazzjoni armonizzata bħala tossiku ħafna għall-organiżmi akwatiċi, tossiku ħafna għall-organiżmi akwatiċi b'effetti fit-tul, suspettat li jikkawża l-kanċer (Carc. 2), u suspettat li jagħmel ħsara lit-tarbija fil-ġuf (Repr. 2); |
| --- | --- |

K.

billi, skont ir-Regolament (KE) Nru 1272/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15), il-klorotoluron għandu klassifikazzjoni armonizzata bħala tossiku ħafna għall-organiżmi akwatiċi, tossiku ħafna għall-organiżmi akwatiċi b'effetti fit-tul, suspettat li jikkawża l-kanċer (Carc. 2), u suspettat li jagħmel ħsara lit-tarbija fil-ġuf (Repr. 2);

| L. | billi l-klorotoluron ġie assoċjat ma' proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali f'pubblikazzjonijiet xjentifiċi (16); |
| --- | --- |

L.

billi l-klorotoluron ġie assoċjat ma' proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali f'pubblikazzjonijiet xjentifiċi (16);

| M. | billi fl-2015 il-klorotoluron tpoġġa fil-“lista ta' kandidati għas-sostituzzjoni” permezz tar-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/408 minħabba li huwa meqjus li għandu proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali li jistgħu jikkawżaw effetti negattivi fil-bniedem, u minħabba li jissodisfa l-kriterji biex jiġi kkunsidrat bħala sustanza persistenti u tossika; |
| --- | --- |

M.

billi fl-2015 il-klorotoluron tpoġġa fil-“lista ta' kandidati għas-sostituzzjoni” permezz tar-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/408 minħabba li huwa meqjus li għandu proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali li jistgħu jikkawżaw effetti negattivi fil-bniedem, u minħabba li jissodisfa l-kriterji biex jiġi kkunsidrat bħala sustanza persistenti u tossika;

| N. | billi, skont il-punt 3.6.5 tal-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009, sustanza attiva ma tistax tiġi approvata meta titqies li għandha proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali li jistgħu jikkawżaw effetti avversi fil-bnedmin, sakemm l-esponiment tal-bnedmin għal dik is-sustanza attiva fi prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, f'kundizzjonijiet proposti realistiċi ta' użu, ma jkunx negliġibbli, jiġifieri, il-prodott jintuża f'sistemi magħluqa jew f'kundizzjonijiet oħra li jeskludu l-kuntatt mal-bnedmin u fejn ir-residwi tas-sustanza attiva kkonċernata fuq ikel u għalf ma jeċċedux il-valur stabbilit f'konformità mal-punt (b) tal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (KE) Nru 396/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17); |
| --- | --- |

N.

billi, skont il-punt 3.6.5 tal-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009, sustanza attiva ma tistax tiġi approvata meta titqies li għandha proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali li jistgħu jikkawżaw effetti avversi fil-bnedmin, sakemm l-esponiment tal-bnedmin għal dik is-sustanza attiva fi prodott għall-protezzjoni tal-pjanti, f'kundizzjonijiet proposti realistiċi ta' użu, ma jkunx negliġibbli, jiġifieri, il-prodott jintuża f'sistemi magħluqa jew f'kundizzjonijiet oħra li jeskludu l-kuntatt mal-bnedmin u fejn ir-residwi tas-sustanza attiva kkonċernata fuq ikel u għalf ma jeċċedux il-valur stabbilit f'konformità mal-punt (b) tal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (KE) Nru 396/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17);

| O. | billi mhuwiex aċċettabbli li sustanza li x'aktarx tissodisfa l-kriterji ta' limitu għas-sustanzi attivi li għandhom proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali tibqa' titħalla tintuża fl-Unjoni, u b'hekk is-saħħa pubblika u ambjentali titqiegħed f'riskju; |
| --- | --- |

O.

billi mhuwiex aċċettabbli li sustanza li x'aktarx tissodisfa l-kriterji ta' limitu għas-sustanzi attivi li għandhom proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali tibqa' titħalla tintuża fl-Unjoni, u b'hekk is-saħħa pubblika u ambjentali titqiegħed f'riskju;

| P. | billi l-applikanti jistgħu jieħdu vantaġġ mis-sistema awtomatika li hemm fil-metodi ta' ħidma tal-Kummissjoni li testendi b'mod immedjat il-perjodi ta' approvazzjoni ta' sustanzi attivi jekk il-valutazzjoni mill-ġdid tar-riskju ma tkunx ġiet iffinalizzata, billi jtawlu l-proċess ta' rivalutazzjoni b'mod maħsub billi jipprovdu data mhux kompluta u billi jitolbu għal aktar derogi u kundizzjonijiet speċjali, li jwassal għal riskji inaċċettabbli għall-ambjent u għas-saħħa tal-bniedem minħabba li matul dan il-perjodu l-esponiment għas-sustanza perikoluża jitkompla; |
| --- | --- |

P.

billi l-applikanti jistgħu jieħdu vantaġġ mis-sistema awtomatika li hemm fil-metodi ta' ħidma tal-Kummissjoni li testendi b'mod immedjat il-perjodi ta' approvazzjoni ta' sustanzi attivi jekk il-valutazzjoni mill-ġdid tar-riskju ma tkunx ġiet iffinalizzata, billi jtawlu l-proċess ta' rivalutazzjoni b'mod maħsub billi jipprovdu data mhux kompluta u billi jitolbu għal aktar derogi u kundizzjonijiet speċjali, li jwassal għal riskji inaċċettabbli għall-ambjent u għas-saħħa tal-bniedem minħabba li matul dan il-perjodu l-esponiment għas-sustanza perikoluża jitkompla;

| Q. | billi fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2018, il-Parlament stieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri “jiżguraw li l-estensjoni proċedurali tal-perjodu ta' approvazzjoni għat-tul tal-proċedura, skont l-Artikolu 17 tar-Regolament, mhijiex ser tintuża għal sustanzi attivi li huma mutaġeniċi, karċinoġeniċi u tossiċi għar-riproduzzjoni, u li għaldaqstant jaqgħu taħt il-kategorija 1A jew 1B, jew sustanzi attivi li għandhom karatteristiċi li jfixklu s-sistema endokrinali u jagħmlu ħsara lill-bniedem u lill-annimali, kif attwalment hu l-każ tas-sustanzi bħall-flumjoksażina, it-tijakloprid, il-klorotoluron u d-dimossistrobin”; |
| --- | --- |

Q.

billi fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2018, il-Parlament stieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri “jiżguraw li l-estensjoni proċedurali tal-perjodu ta' approvazzjoni għat-tul tal-proċedura, skont l-Artikolu 17 tar-Regolament, mhijiex ser tintuża għal sustanzi attivi li huma mutaġeniċi, karċinoġeniċi u tossiċi għar-riproduzzjoni, u li għaldaqstant jaqgħu taħt il-kategorija 1A jew 1B, jew sustanzi attivi li għandhom karatteristiċi li jfixklu s-sistema endokrinali u jagħmlu ħsara lill-bniedem u lill-annimali, kif attwalment hu l-każ tas-sustanzi bħall-flumjoksażina, it-tijakloprid, il-klorotoluron u d-dimossistrobin”;

| R. | billi l-Parlament diġà oġġezzjona għall-estensjonijiet preċedenti tal-perjodu ta' approvazzjoni tal-klorotoluron fir-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2019 u tas-26 ta' Novembru 2020; |
| --- | --- |

R.

billi l-Parlament diġà oġġezzjona għall-estensjonijiet preċedenti tal-perjodu ta' approvazzjoni tal-klorotoluron fir-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2019 u tas-26 ta' Novembru 2020;

| S. | billi l-Kummissjoni fir-reazzjonijiet (18) tagħha għall-oġġezzjonijiet preċedenti għall-estensjonijiet tal-perjodu ta' approvazzjoni tal-klorotoluron tirreferi biss għall-“istudju li jirfed il-valutazzjoni tal-impatt li saret qabel l-adozzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2018/605” (19) li fih il-“klorotoluron ma ġiex identifikat bħala sustanza li potenzjalment tfixkel is-sistema endokrinali”, iżda tonqos milli tirrikonoxxi li dak l-istudju ma wassalx għat-tneħħija tal-klorotoluron mil-lista ta' kandidati għas-sostituzzjoni; |
| --- | --- |

S.

billi l-Kummissjoni fir-reazzjonijiet (18) tagħha għall-oġġezzjonijiet preċedenti għall-estensjonijiet tal-perjodu ta' approvazzjoni tal-klorotoluron tirreferi biss għall-“istudju li jirfed il-valutazzjoni tal-impatt li saret qabel l-adozzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2018/605” (19) li fih il-“klorotoluron ma ġiex identifikat bħala sustanza li potenzjalment tfixkel is-sistema endokrinali”, iżda tonqos milli tirrikonoxxi li dak l-istudju ma wassalx għat-tneħħija tal-klorotoluron mil-lista ta' kandidati għas-sostituzzjoni;

| T. | billi wara l-adozzjoni tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/2100 (20) u r-Regolament (UE) 2018/605, il-Kummissjoni inkarigat lill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) u lill-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (ECHA) biex jiżviluppaw gwida armonizzata biex jiġi żgurat li l-kriterji tas-sustanzi li jfixklu s-sistema endokrinali adottati mill-Unjoni jiġu applikati b'mod konsistenti għall-valutazzjoni tal-bijoċidi u l-pestiċidi fl-Unjoni; billi din il-gwida li tinkorpora testijiet ġodda tal-OECD ġiet ippubblikata f'Ġunju 2018 (21), iżda ma ntużatx biex jiġu vvalutati l-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali tal-klorotoluron; |
| --- | --- |

T.

billi wara l-adozzjoni tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/2100 (20) u r-Regolament (UE) 2018/605, il-Kummissjoni inkarigat lill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) u lill-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (ECHA) biex jiżviluppaw gwida armonizzata biex jiġi żgurat li l-kriterji tas-sustanzi li jfixklu s-sistema endokrinali adottati mill-Unjoni jiġu applikati b'mod konsistenti għall-valutazzjoni tal-bijoċidi u l-pestiċidi fl-Unjoni; billi din il-gwida li tinkorpora testijiet ġodda tal-OECD ġiet ippubblikata f'Ġunju 2018 (21), iżda ma ntużatx biex jiġu vvalutati l-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali tal-klorotoluron;

| U. | billi għalhekk, il-klorotoluron ma ġiex ivvalutat kif xieraq biex ma jibqax jitqies bħala sustanza li tfixkel is-sistema endokrinali; |
| --- | --- |

U.

billi għalhekk, il-klorotoluron ma ġiex ivvalutat kif xieraq biex ma jibqax jitqies bħala sustanza li tfixkel is-sistema endokrinali;

| V. | billi l-abbozz tar-rapport ta' valutazzjoni tat-tiġdid fir-rigward tal-klorotoluron għadu ma ġiex ivvalutat mill-EFSA; |
| --- | --- |

V.

billi l-abbozz tar-rapport ta' valutazzjoni tat-tiġdid fir-rigward tal-klorotoluron għadu ma ġiex ivvalutat mill-EFSA;

| W. | billi wara l-estensjoni preċedenti fl-2020 ta' diversi sustanzi attivi, inkluż il-klorotoluron, skont ir-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2020/1511, waħda biss mis-27 sustanza koperti minn dak ir-Regolament ta' Implimentazzjoni ma ġietx imġedda, filwaqt li skont ir-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449, il-perjodi ta' approvazzjoni ta' 39 sustanza se jerġgħu jiġu estiżi, ħafna minnhom għat-tielet jew għar-raba' darba; |
| --- | --- |

W.

billi wara l-estensjoni preċedenti fl-2020 ta' diversi sustanzi attivi, inkluż il-klorotoluron, skont ir-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2020/1511, waħda biss mis-27 sustanza koperti minn dak ir-Regolament ta' Implimentazzjoni ma ġietx imġedda, filwaqt li skont ir-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449, il-perjodi ta' approvazzjoni ta' 39 sustanza se jerġgħu jiġu estiżi, ħafna minnhom għat-tielet jew għar-raba' darba;

| X. | billi d-difenokonażol użat waħdu, kif ukoll flimkien ma' ażoli differenti, bħall-penkonażol, huwa suspettat li jipproduċi reżistenza għat-triażoli fir-razza fungali Aspergillus fumigatus (22); |
| --- | --- |

X.

billi d-difenokonażol użat waħdu, kif ukoll flimkien ma' ażoli differenti, bħall-penkonażol, huwa suspettat li jipproduċi reżistenza għat-triażoli fir-razza fungali Aspergillus fumigatus (22);

| Y. | billi r-reżistenza għat-triażoli fl-Aspergillus fumigatus hija tħassib li qed jikber għas-saħħa pubblika (23); billi d-data minn diversi studji (24) tissuġġerixxi bil-qawwa li l-ażoli agrikoli huma responsabbli għan-nuqqas ta' suċċess tat-trattament mediku f'pazjenti li qatt ma ngħataw l-ażoli f'kuntesti kliniċi; |
| --- | --- |

Y.

billi r-reżistenza għat-triażoli fl-Aspergillus fumigatus hija tħassib li qed jikber għas-saħħa pubblika (23); billi d-data minn diversi studji (24) tissuġġerixxi bil-qawwa li l-ażoli agrikoli huma responsabbli għan-nuqqas ta' suċċess tat-trattament mediku f'pazjenti li qatt ma ngħataw l-ażoli f'kuntesti kliniċi;

| Z. | billi wieħed minn kull erba' pazjenti li ddaħħlu fit-taqsima tal-kura intensiva minħabba problemi tas-saħħa relatati mal-COVID-19 instabu li huma infettati bl-Aspergillus fumigatus, li 15 % minnhom huma dijanjostikati b'varjant reżistenti ta' Aspergillus fumigatus; billi dawk il-pazjenti kważi ma jistgħux jiġu ttrattati u r-rata ta' sopravivenza tagħhom huwa stmat li hija ta' 20 % biss (25); |
| --- | --- |

Z.

billi wieħed minn kull erba' pazjenti li ddaħħlu fit-taqsima tal-kura intensiva minħabba problemi tas-saħħa relatati mal-COVID-19 instabu li huma infettati bl-Aspergillus fumigatus, li 15 % minnhom huma dijanjostikati b'varjant reżistenti ta' Aspergillus fumigatus; billi dawk il-pazjenti kważi ma jistgħux jiġu ttrattati u r-rata ta' sopravivenza tagħhom huwa stmat li hija ta' 20 % biss (25);

| AA. | billi l-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni ta' sustanzi li jwasslu għal reżistenza għal mediċini fungali hija inaċċettabbli minn perspettiva tas-saħħa; |
| --- | --- |

AA.

billi l-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni ta' sustanzi li jwasslu għal reżistenza għal mediċini fungali hija inaċċettabbli minn perspettiva tas-saħħa;

| 1. | Iqis li r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449 jisboq is-setgħat ta' implimentazzjoni previsti fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Iqis li r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449 mhuwiex konsistenti mad-dritt tal-Unjoni billi ma jirrispettax il-prinċipju ta' prekawzjoni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jiddenunzja bil-qawwa d-dewmien konsiderevoli fil-proċess ta' awtorizzazzjoni mill-ġdid u fl-identifikazzjoni ta' sustanzi li jfixklu s-sistema endokrinali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iqis li d-deċiżjoni biex il-perjodi ta' approvazzjoni għall-klorotoluron u għad-difenokonażol jiġu estiżi mhijiex konformi mal-kriterji tas-sikurezza stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009, u la hija bbażata fuq evidenza li dawk is-sustanzi jistgħu jintużaw b'mod sikur, u lanqas hija bbażata fuq ħtieġa urġenti u ppruvata għal dawk is-sustanzi fil-produzzjoni tal-ikel fl-Unjoni; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lill-Kummissjoni tħassar ir-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2021/1449 u tippreżenta abbozz ġdid lill-kumitat, li jqis l-evidenza xjentifika dwar il-proprjetajiet ta' ħsara tas-sustanzi kollha kkonċernati, speċjalment tal-klorotoluron u tad-difenokonażol; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta biss abbozzi ta' regolamenti ta' implimentazzjoni biex testendi l-perjodi ta' approvazzjoni ta' sustanzi li għalihom l-istat kurrenti tax-xjenza ma jkunx mistenni li jwassal għal proposta tal-Kummissjoni għal nuqqas ta' tiġdid tal-approvazzjoni tas-sustanza attiva kkonċernata; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Kummissjoni tirtira l-approvazzjonijiet għas-sustanzi jekk jeżistu provi jew dubji raġonevoli li ma jkunux se jissodisfaw il-kriterji ta' sikurezza stipulati fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw il-valutazzjoni mill-ġdid xierqa u f'waqtha tal-approvazzjonijiet għas-sustanzi attivi li għalihom huma l-Istati Membri li qed jirrapportaw, u biex jiżguraw li d-dewmien attwali jiġi riżolt b'mod effettiv u mill-aktar fis possibbli; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

9.

---

(1)  ĠU L 313, 6.9.2021, p. 20.

(2)  ĠU L 309, 24.11.2009, p. 1.

(3)  ĠU L 67, 12.3.2015, p. 18.

(4)  ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13.

(5)  Testi adottati, P8_TA(2018)0356.

(6)  Ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz tar-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi amidosulfuron, beta cyfluthrin, bifenox, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dicamba, difenoconazole, diflubenzuron, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, picloram, prosulfocarb, pyriproxyfen, thiophanate-methyl, triflusulfuron u tritosulfuron (ĠU C 202, 28.5.2021, p. 7); Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-26 ta' Novembru 2020 dwar ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2020/1511 tas-16 ta' Ottubru 2020 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi amidosulfuron, bifenox, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltametrina, dikamba, difenokonażol, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoksakarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffina, picloram, prosulfocarb, kubrit, triflusulfuron u tritosulfuron (Testi adottati, P9_TA(2020)0325).

(7)  Id-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE tal-15 ta' Lulju 1991 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (ĠU L 230, 19.8.1991, p. 1).

(8)  Id-Direttiva tal-Kummissjoni 2005/53/KE tas-16 ta' Settembru 2005 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE sabiex tinkludi l-chlorothalonil, il-chlorotoluron, is-cypermethrin, id-daminozide u t-thiophanate-methyl bħala sustanzi attivi (ĠU L 241, 17.9.2005, p. 51).

(9)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 844/2012 tat-18 ta' Settembru 2012 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-proċedura ta' tiġdid għas-sustanzi attivi, kif previst fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (ĠU L 252, 19.9.2012, p. 26).

(10)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 533/2013 tal-10 ta' Ġunju 2013 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 dwar l-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi 1-metil-ċiklopropin, klorotalonil, klorotoluron, ċipermetrin, daminożid, forklorfenuron, indoksakarb, tjofanat-metil u tribenuron (ĠU L 159, 11.6.2013, p. 9).

(11)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/1511 tat-30 ta' Awwissu 2017 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi 1-metilċiklopropen, beta-ċiflutrin, klorotalonil, klorotoluron, ċipermetrina, daminożid, deltametrina, dimetenammid-p, flufenaċet, flurtamon, forklorfenuron, fostijażat, indoksakarb, iprodion, MCPA, MCPB, is-siltijofam, tijofanat-metil u tribenuron (ĠU L 224, 31.8.2017, p. 115).

(12)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1262 tal-20 ta' Settembru 2018 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi 1-metilċiklopropen, beta-ċiflutrin, klorotalonil, klorotoluron, klomażon, ċipermetrina, daminożid, deltametrina, dimetenammid-p, diuron, fludioksonil, flufenaċet, flurtamon, fostijażat, indoksakarb, MCPA, MCPB, prosulfokarb, tijofanat-metil u tribenuron (ĠU L 238, 21.9.2018, p. 62).

(13)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1589 tas-26 ta' Settembru 2019 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi amidosulfuron, beta-cyfluthrin, bifenox, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dicamba, difenoconazole, diflubenzuron, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, picloram, prosulfocarb, pyriproxyfen, thiophanate-methyl, triflusulfuron u tritosulfuron (ĠU L 248, 27.9.2019, p. 24).

(14)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2020/1511 tas-16 ta' Ottubru 2020 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi amidosulfuron, bifenox, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltametrina, dikamba, difenokonażol, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoksakarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffina, picloram, prosulfocarb, kubrit, triflusulfuron u tritosulfuron (ĠU L 344, 19.10.2020, p. 18).

(15)  Ir-Regolament (KE) Nru 1272/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2008 dwar il-klassifikazzjoni, l-ittikkettar u l-imballaġġ tas-sustanzi u t-taħlitiet, li jemenda u jħassar id-Direttivi 67/548/KEE u 1999/45/KE, u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1907/2006 (ĠU L 353, 31.12.2008, p. 1).

(16)  Ara, inter alia: Hong, M., Ping, Z., Jian, X., “Testicular toxicity and mechanisms of chlorotoluron compounds in the mouse”, Toxicology Mechanisms and Methods 2007; 17(8):483-8.

(17)  Ir-Regolament (KE) Nru 396/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Frar 2005 dwar il-livelli massimi ta' residwu ta' pestiċidi fi jew fuq ikel u għalf li joriġina minn pjanti u annimali u jemenda d-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE (ĠU L 70, 16.3.2005, p. 1).

(18)  Segwitu tal-Kummissjoni għar-riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar l-abbozz tar-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi amidosulfuron, beta-cyfluthrin, bifenox, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltamethrin, dicamba, difenoconazole, diflubenzuron, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoxacarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, picloram, prosulfocarb, pyriproxyfen, thiophanate-methyl, triflusulfuron u tritosulfuron, SP(2019)669, https://oeil.secure.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?reference=2019/2826(RSP)&l=en;

Segwitu tal-Kummissjoni għar-riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2020/1511 tas-16 ta' Ottubru 2020 li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodi ta' approvazzjoni tas-sustanzi attivi amidosulfuron, bifenox, chlorotoluron, clofentezine, clomazone, cypermethrin, daminozide, deltametrina, dikamba, difenokonażol, diflufenican, fenoxaprop-P, fenpropidin, fludioxonil, flufenacet, fosthiazate, indoksakarb, lenacil, MCPA, MCPB, nicosulfuron, żjut tal-paraffina, picloram, prosulfocarb, kubrit, triflusulfuron u tritosulfuron, SP(2021)129, https://oeil.secure.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?reference=2020/2853(RSP)&l=en

(19)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2018/605 tad-19 ta' April 2018 li jemenda l-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 billi jistabbilixxi l-kriterji xjentifiċi biex jiġu ddeterminati l-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali (ĠU L 101, 20.4.2018, p. 33).

(20)  Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/2100 tal-4 ta' Settembru 2017 li jistabbilixxi l-kriterji xjentifiċi għad-determinazzjoni tal-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali skont ir-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 301, 17.11.2017, p. 1).

(21)  Il-Gwida tal-EFSA u tal-ECHA għall-identifikazzjoni ta' sustanzi li jfixklu s-sistema endokrinali fil-kuntest tar-Regolamenti (UE) Nru 528/2012 u (KE) Nru 1107/2009, Ġurnal tal-EFSA 2018, 16(6):5311, http://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5311.

(22)  Verweij, P.E., Lucas, J.A., Arendrup, M.C., Bowyer, P., Brinkmann, A.J.F., Denning, D.W., Dyer, P.S., Fisher, M.C., Geenen, P.L., Gisi, U., Hermann, D., Hoogendijk, A., Kiers, E., Lagrou, K., Melchers, W.J.G., Rhodes, J., Rietveld, A.G., Schoustra, S.E., Stenzel, K., Zwaan, B.J., u Fraaije, B.A., “The one health problem of azole resistance in Aspergillus fumigatus: current insights and future research agenda”, Fungal Biology Reviews, Volum 34, Ħarġa 4, 2020, pp. 202-214, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1749461320300415

(23)  https://www.researchgate.net/publication/349087541_Prevalence_of_Azole-Resistant_Aspergillus_fumigatus_is_Highly_Associated_with_Azole_Fungicide_Residues_in_the_Fields

(24)  Cao, D., Wang, F., Yu, S., Dong, S., Wu, R., Cui, N., Ren, J., Xu, T., Wang, S., Wang, M., Fang, H., u Yu, Y., “Prevalence of Azole-Resistant Aspergillus fumigatus is Highly Associated with Azole Fungicide Residues in the Fields”, Environmental Science & Technology, 2021, 55(5), 3041-3049, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5461301/

(25)  https://huisarts.bsl.nl/levensbedreigende-schimmel-ontdekt-bij-kwart-coronapatienten-op-ic/

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/70 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/70

---

P9_TA(2021)0410

Il-futur tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-futur tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti (2021/2038(INI))

(2022/C 132/07)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-2 ta' Diċembru 2020 dwar aġenda ġdida għal bidla globali bejn l-UE u l-Istati Uniti (JOIN(2020)0022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-2 ta' Diċembru 2020 dwar aġenda ġdida għal bidla globali bejn l-UE u l-Istati Uniti (JOIN(2020)0022),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tad-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi tal-24 ta' Awwissu 2020 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tad-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi tal-24 ta' Awwissu 2020 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-7 ta' Diċembru 2020 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-7 ta' Diċembru 2020 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti,

| — | wara li kkunsidra x-xhieda tas-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti Antony Blinken quddiem il-Kumitat għar-Relazzjonijiet Barranin tas-Senat tal-Istati Uniti fid-19 ta' Jannar 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra x-xhieda tas-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti Antony Blinken quddiem il-Kumitat għar-Relazzjonijiet Barranin tas-Senat tal-Istati Uniti fid-19 ta' Jannar 2021,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-membri tal-Kunsill Ewropew tas-26 ta' Frar 2021 dwar is-sigurtà u d-difiża, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-membri tal-Kunsill Ewropew tas-26 ta' Frar 2021 dwar is-sigurtà u d-difiża,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta għall-istampa tal-President von der Leyen u s-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti, Blinken, tal-24 ta' Marzu 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta għall-istampa tal-President von der Leyen u s-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti, Blinken, tal-24 ta' Marzu 2021,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tas-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti tal-Amerka u l-Viċi President tal-Kummissjoni/r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-24 ta' Marzu 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tas-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti tal-Amerka u l-Viċi President tal-Kummissjoni/r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-24 ta' Marzu 2021,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti tas-26 ta' April 2021 bit-titolu “L-Impenn tal-Istati Uniti favur il-Balkani tal-Punent”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti tas-26 ta' April 2021 bit-titolu “L-Impenn tal-Istati Uniti favur il-Balkani tal-Punent”,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2016 dwar l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea, bit-titolu “Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa Aktar b'Saħħitha”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2016 dwar l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea, bit-titolu “Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa Aktar b'Saħħitha”,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-Kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO, iffirmata f'Varsavja fit-8 ta' Lulju 2016 mill-Presidenti tal-Kunsill Ewropew u tal-Kummissjoni Ewropea, u mis-Segretarju Ġenerali tan-NATO, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-Kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO, iffirmata f'Varsavja fit-8 ta' Lulju 2016 mill-Presidenti tal-Kunsill Ewropew u tal-Kummissjoni Ewropea, u mis-Segretarju Ġenerali tan-NATO,

| — | wara li kkunsidra l-iskambju ta' fehmiet mas-Segretarju Ġenerali tan-NATO matul il-laqgħa konġunta tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, is-Sottokumitat għas-Sigurtà u d-Difiża u d-Delegazzjoni għar-relazzjonijiet mal-Assemblea Parlamentari tan-NATO, li saret fil-15 ta' Marzu 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-iskambju ta' fehmiet mas-Segretarju Ġenerali tan-NATO matul il-laqgħa konġunta tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, is-Sottokumitat għas-Sigurtà u d-Difiża u d-Delegazzjoni għar-relazzjonijiet mal-Assemblea Parlamentari tan-NATO, li saret fil-15 ta' Marzu 2021,

| — | wara li kkunsidra l-parteċipazzjoni tal-VP/RGħ fil-laqgħa tal-Ministri tad-Difiża tan-NATO tas-17 u t-18 ta' Frar 2021, u fil-laqgħa tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tan-NATO tat-23 u l-24 ta' Marzu 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-parteċipazzjoni tal-VP/RGħ fil-laqgħa tal-Ministri tad-Difiża tan-NATO tas-17 u t-18 ta' Frar 2021, u fil-laqgħa tal-Ministri tal-Affarijiet Barranin tan-NATO tat-23 u l-24 ta' Marzu 2021,

| — | wara li kkunsidra l-Komunikat maħruġ mill-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern li pparteċipaw fil-laqgħa tal-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana fi Brussell tal-14 ta' Ġunju 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikat maħruġ mill-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern li pparteċipaw fil-laqgħa tal-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana fi Brussell tal-14 ta' Ġunju 2021,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tas-Summit UE-Stati Uniti bit-titolu “Lejn Sħubija Trans-Atlantika Mġedda”, maħruġa fil-15 ta' Ġunju 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tas-Summit UE-Stati Uniti bit-titolu “Lejn Sħubija Trans-Atlantika Mġedda”, maħruġa fil-15 ta' Ġunju 2021,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2018 dwar ir-relazzjonijiet UE-NATO (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2018 dwar ir-relazzjonijiet UE-NATO (1),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-relazzjonijiet trans-Atlantiċi, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Marzu 2009 dwar l-istat tar-relazzjonijiet trans-Atlantiċi wara l-elezzjonijiet fl-Istati Uniti (2), ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2013 dwar ir-rwol tal-UE fil-promozzjoni ta' Sħubija Trans-Atlantika usa' (3) u r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2018 dwar il-qagħda tar-relazzjonijiet UE-Stati Uniti (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-relazzjonijiet trans-Atlantiċi, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Marzu 2009 dwar l-istat tar-relazzjonijiet trans-Atlantiċi wara l-elezzjonijiet fl-Istati Uniti (2), ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2013 dwar ir-rwol tal-UE fil-promozzjoni ta' Sħubija Trans-Atlantika usa' (3) u r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2018 dwar il-qagħda tar-relazzjonijiet UE-Stati Uniti (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni – rapport annwali 2020 (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni – rapport annwali 2020 (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni – rapport annwali 2020 (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni – rapport annwali 2020 (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 dwar is-sentenza tal-QĠUE tas-16 ta' Lulju 2020 – Data Protection Commissioner vs Facebook Ireland Limited u Maximillian Schrems (“Schrems II”) – Kawża C-311/18 (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 dwar is-sentenza tal-QĠUE tas-16 ta' Lulju 2020 – Data Protection Commissioner vs Facebook Ireland Limited u Maximillian Schrems (“Schrems II”) – Kawża C-311/18 (7),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0250/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0250/2021),

| A. | billi għal 75 sena s-sħubija trans-Atlantika appoġġjat il-libertà, id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, il-kummerċ u l-kooperazzjoni ekonomika u s-sigurtà; billi l-Istati Uniti għadhom l-eqreb sieħeb strateġiku tal-UE u s-sieħeb strateġiku l-aktar importanti; billi din is-sħubija hija bbażata fuq rabtiet politiċi, kulturali, ekonomiċi u storiċi b'saħħithom u valuri kondiviżi bħal-libertà, id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, u għandha potenzjal kbir ħafna ta' djalogu, kooperazzjoni u twettiq rigward kwistjonijiet, objettivi u prijoritajiet ta' interess jew tħassib komuni fl-ispettru politiku kollu; |
| --- | --- |

A.

billi għal 75 sena s-sħubija trans-Atlantika appoġġjat il-libertà, id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, il-kummerċ u l-kooperazzjoni ekonomika u s-sigurtà; billi l-Istati Uniti għadhom l-eqreb sieħeb strateġiku tal-UE u s-sieħeb strateġiku l-aktar importanti; billi din is-sħubija hija bbażata fuq rabtiet politiċi, kulturali, ekonomiċi u storiċi b'saħħithom u valuri kondiviżi bħal-libertà, id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, u għandha potenzjal kbir ħafna ta' djalogu, kooperazzjoni u twettiq rigward kwistjonijiet, objettivi u prijoritajiet ta' interess jew tħassib komuni fl-ispettru politiku kollu;

| B. | billi l-UE u l-Istati Uniti jikkondividu valuri komuni u interess komuni fundamentali fit-tiswir ta' ambjent internazzjonali bbażat fuq ir-regoli li jsaħħaħ il-multilateraliżmu u l-valuri demokratiċi, jiddefendi d-drittijiet tal-bniedem, jirrispetta d-dritt internazzjonali u jippromwovi ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli, u jippromwovi wkoll ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti u l-iżvilupp sostenibbli madwar id-dinja; |
| --- | --- |

B.

billi l-UE u l-Istati Uniti jikkondividu valuri komuni u interess komuni fundamentali fit-tiswir ta' ambjent internazzjonali bbażat fuq ir-regoli li jsaħħaħ il-multilateraliżmu u l-valuri demokratiċi, jiddefendi d-drittijiet tal-bniedem, jirrispetta d-dritt internazzjonali u jippromwovi ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli, u jippromwovi wkoll ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti u l-iżvilupp sostenibbli madwar id-dinja;

| C. | billi l-elezzjoni ta' Joe Biden bħala President tal-Istati Uniti u ta' Kamala Harris bħala Viċi President ħolqot opportunitajiet ġodda biex din is-sħubija trans-Atlantika essenzjali titkompla u tissaħħaħ aktar, biex jerġgħu jinbdew il-ħidma u l-innovazzjoni fil-livelli kollha ta' din il-kooperazzjoni li ilha stabbilita u biex ikun hemm kooperazzjoni aħjar dwar kwistjonijiet multilaterali, bħat-tibdil fil-klima, it-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika, id-demokrazija u s-sigurtà internazzjonali; billi kemm l-UE kif ukoll l-Istati Uniti għandhom jieħdu din l-opportunità mġedda għal djalogu u kooperazzjoni mill-qrib biex jissodisfaw l-obbligi permanenti tagħhom fil-konfront tal-organizzazzjonijiet internazzjonali li t-tnejn li huma jappartjenu għalihom u biex jiżguraw aktar koordinazzjoni u kondiviżjoni tal-piżijiet f'firxa wiesgħa ta' kwistjonijiet ġeopolitiċi li qed jevolvu; billi l-kooperazzjoni mal-Istati Uniti hija objettiv permanenti tal-UE, irrispettivament mill-amministrazzjoni fil-kariga; |
| --- | --- |

C.

billi l-elezzjoni ta' Joe Biden bħala President tal-Istati Uniti u ta' Kamala Harris bħala Viċi President ħolqot opportunitajiet ġodda biex din is-sħubija trans-Atlantika essenzjali titkompla u tissaħħaħ aktar, biex jerġgħu jinbdew il-ħidma u l-innovazzjoni fil-livelli kollha ta' din il-kooperazzjoni li ilha stabbilita u biex ikun hemm kooperazzjoni aħjar dwar kwistjonijiet multilaterali, bħat-tibdil fil-klima, it-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika, id-demokrazija u s-sigurtà internazzjonali; billi kemm l-UE kif ukoll l-Istati Uniti għandhom jieħdu din l-opportunità mġedda għal djalogu u kooperazzjoni mill-qrib biex jissodisfaw l-obbligi permanenti tagħhom fil-konfront tal-organizzazzjonijiet internazzjonali li t-tnejn li huma jappartjenu għalihom u biex jiżguraw aktar koordinazzjoni u kondiviżjoni tal-piżijiet f'firxa wiesgħa ta' kwistjonijiet ġeopolitiċi li qed jevolvu; billi l-kooperazzjoni mal-Istati Uniti hija objettiv permanenti tal-UE, irrispettivament mill-amministrazzjoni fil-kariga;

| D. | billi l-amministrazzjoni ta' Biden iddikjarat l-intenzjoni tagħha li ssaħħaħ ir-relazzjonijiet mal-UE u ma' alleati demokratiċi oħra; billi l-ewwel żjara barra l-pajjiż tal-President Biden kienet fl-Ewropa, li matulha ħa sehem fis-Summit tan-NATO u fis-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti fi Brussell fl-14 u l-15 ta' Ġunju 2021; billi dan jikkonferma l-impenn profond tal-Istati Uniti li jsaħħu r-relazzjonijiet tagħhom mal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha u fir-rigward tal-futur tas-sigurtà u d-difiża komuni fl-Alleanza tal-Atlantiku tat-Tramuntana u mal-Unjoni Ewropea; billi l-President Biden ippropona li jiġi organizzat Summit għad-Demokrazija, li jfittex impenji konġunti mal-UE u ma' demokraziji oħra fit-tisħiħ tad-demokraziji tagħna u fit-trawwim ta' kooperazzjoni msaħħa bejn l-istati demokratiċi, filwaqt li jiġu miġġielda l-awtoritarjaniżmu u l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem madwar id-dinja; |
| --- | --- |

D.

billi l-amministrazzjoni ta' Biden iddikjarat l-intenzjoni tagħha li ssaħħaħ ir-relazzjonijiet mal-UE u ma' alleati demokratiċi oħra; billi l-ewwel żjara barra l-pajjiż tal-President Biden kienet fl-Ewropa, li matulha ħa sehem fis-Summit tan-NATO u fis-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti fi Brussell fl-14 u l-15 ta' Ġunju 2021; billi dan jikkonferma l-impenn profond tal-Istati Uniti li jsaħħu r-relazzjonijiet tagħhom mal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha u fir-rigward tal-futur tas-sigurtà u d-difiża komuni fl-Alleanza tal-Atlantiku tat-Tramuntana u mal-Unjoni Ewropea; billi l-President Biden ippropona li jiġi organizzat Summit għad-Demokrazija, li jfittex impenji konġunti mal-UE u ma' demokraziji oħra fit-tisħiħ tad-demokraziji tagħna u fit-trawwim ta' kooperazzjoni msaħħa bejn l-istati demokratiċi, filwaqt li jiġu miġġielda l-awtoritarjaniżmu u l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem madwar id-dinja;

| E. | billi huwa meħtieġ djalogu kostanti, kostruttiv u bilanċjat ibbażat fuq objettivi kondiviżi biex tinbena aġenda trans-Atlantika b'saħħitha u ambizzjuża u biex jiġi indirizzat kwalunkwe qasam fejn ikun hemm differenzi trans-Atlantiċi, permezz ta' kooperazzjoni aktar profonda, inkluż f'oqsma bħar-relazzjonijiet maċ-Ċina u r-Russja, l-impenji favur id-difiża u l-kapaċitajiet ta' difiża, il-kunflitti fil-Lvant Nofsani u kwistjonijiet oħra ta' sigurtà u stabbiltà, u biex jiġu identifikati approċċi komuni fejn possibbli; billi huwa ċar li l-alleanza trans-Atlantika ma tistax titqies bħala fatta u trid tingħata spinta ġdida u tissaħħaħ b'mod kostanti; |
| --- | --- |

E.

billi huwa meħtieġ djalogu kostanti, kostruttiv u bilanċjat ibbażat fuq objettivi kondiviżi biex tinbena aġenda trans-Atlantika b'saħħitha u ambizzjuża u biex jiġi indirizzat kwalunkwe qasam fejn ikun hemm differenzi trans-Atlantiċi, permezz ta' kooperazzjoni aktar profonda, inkluż f'oqsma bħar-relazzjonijiet maċ-Ċina u r-Russja, l-impenji favur id-difiża u l-kapaċitajiet ta' difiża, il-kunflitti fil-Lvant Nofsani u kwistjonijiet oħra ta' sigurtà u stabbiltà, u biex jiġu identifikati approċċi komuni fejn possibbli; billi huwa ċar li l-alleanza trans-Atlantika ma tistax titqies bħala fatta u trid tingħata spinta ġdida u tissaħħaħ b'mod kostanti;

| F. | billi, fit-tfittxija u l-approfondiment tal-kooperazzjoni trans-Atlantika, l-UE għandha tistinka għal sħubija fit-tmexxija mal-Istati Uniti, b'enfasi fuq it-tfittxija ta' interessi kondiviżi; billi l-UE għandha trawwem ukoll l-awtonomija strateġika tagħha fir-relazzjonijiet ekonomiċi u dwar id-difiża bħala mezz biex tfittex l-interessi diplomatiċi, tas-sigurtà u ekonomiċi tagħha stess filwaqt li ssaħħaħ ir-rabta trans-Atlantika u biex żżid l-influwenza konġunta tal-UE u tal-Istati Uniti fix-xena dinjija, iżda anki bil-ħsieb li żżid il-kapaċità tagħha li tieħu responsabbiltà akbar biex tindirizza l-isfidi globali u reġjonali ewlenin u tiddeċiedi u taġixxi b'mod awtonomu, jekk meħtieġ, fi kwistjonijiet ta' affarijiet barranin u ta' sigurtà u difiża; |
| --- | --- |

F.

billi, fit-tfittxija u l-approfondiment tal-kooperazzjoni trans-Atlantika, l-UE għandha tistinka għal sħubija fit-tmexxija mal-Istati Uniti, b'enfasi fuq it-tfittxija ta' interessi kondiviżi; billi l-UE għandha trawwem ukoll l-awtonomija strateġika tagħha fir-relazzjonijiet ekonomiċi u dwar id-difiża bħala mezz biex tfittex l-interessi diplomatiċi, tas-sigurtà u ekonomiċi tagħha stess filwaqt li ssaħħaħ ir-rabta trans-Atlantika u biex żżid l-influwenza konġunta tal-UE u tal-Istati Uniti fix-xena dinjija, iżda anki bil-ħsieb li żżid il-kapaċità tagħha li tieħu responsabbiltà akbar biex tindirizza l-isfidi globali u reġjonali ewlenin u tiddeċiedi u taġixxi b'mod awtonomu, jekk meħtieġ, fi kwistjonijiet ta' affarijiet barranin u ta' sigurtà u difiża;

| G. | billi l-UE u l-Istati Uniti għandhom l-akbar relazzjoni bilaterali ta' kummerċ u investiment u jgawdu l-aktar relazzjoni ekonomika integrata fid-dinja; |
| --- | --- |

G.

billi l-UE u l-Istati Uniti għandhom l-akbar relazzjoni bilaterali ta' kummerċ u investiment u jgawdu l-aktar relazzjoni ekonomika integrata fid-dinja;

| H. | billi kemm l-UE kif ukoll l-Istati Uniti jikkondividu għadd ta' sfidi komuni ġodda bħall-influwenza malinna ta' reġimi awtoritarji, li jdgħajfu l-istituzzjonijiet multilaterali, l-impatt soċjoekonomiku tal-pandemija, il-promozzjoni tas-saħħa globali, it-tibdil fil-klima u l-ħtieġa li jsir progress fuq miżuri ta' mitigazzjoni tal-klima, il-ġlieda kontra mewġa globali ta' awtoritarjaniżmu, il-ġlieda kontra networks kriminali u terroriżmu globali, li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni jsiru realtà, l-indirizzar tad-diviżjoni li qed tiżdied bejn żoni metropolitani u rurali u t-twettiq tat-trasformazzjonijiet diġitali u ekoloġiċi bħala mezz ta' modernizzazzjoni sostenibbli, l-avvanz tat-teknoloġija, bħall-intelliġenza artifiċjali u ċ-ċibersigurtà, l-evitar tat-taxxa, u sfidi usa' li jinħolqu mid-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija; |
| --- | --- |

H.

billi kemm l-UE kif ukoll l-Istati Uniti jikkondividu għadd ta' sfidi komuni ġodda bħall-influwenza malinna ta' reġimi awtoritarji, li jdgħajfu l-istituzzjonijiet multilaterali, l-impatt soċjoekonomiku tal-pandemija, il-promozzjoni tas-saħħa globali, it-tibdil fil-klima u l-ħtieġa li jsir progress fuq miżuri ta' mitigazzjoni tal-klima, il-ġlieda kontra mewġa globali ta' awtoritarjaniżmu, il-ġlieda kontra networks kriminali u terroriżmu globali, li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni jsiru realtà, l-indirizzar tad-diviżjoni li qed tiżdied bejn żoni metropolitani u rurali u t-twettiq tat-trasformazzjonijiet diġitali u ekoloġiċi bħala mezz ta' modernizzazzjoni sostenibbli, l-avvanz tat-teknoloġija, bħall-intelliġenza artifiċjali u ċ-ċibersigurtà, l-evitar tat-taxxa, u sfidi usa' li jinħolqu mid-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija;

| I. | billi impetu mġedded fir-relazzjoni trans-Atlantika joħloq kuntest politiku favorevoli biex l-isfidi komuni jiġu indirizzati b'mod kostruttiv u biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet fejn il-pożizzjonijiet tagħna jvarjaw; |
| --- | --- |

I.

billi impetu mġedded fir-relazzjoni trans-Atlantika joħloq kuntest politiku favorevoli biex l-isfidi komuni jiġu indirizzati b'mod kostruttiv u biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet fejn il-pożizzjonijiet tagħna jvarjaw;

| J. | billi f'Diċembru 2020, il-Kummissjoni u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) ippreżentaw strateġija ġdida taċ-ċibersigurtà tal-UE, li għandha l-għan li “l-UE tibqa' minn ta' quddiem fl-issettjar tan-normi u tal-istandards internazzjonali fiċ-ċiberspazju, u li ssaħħaħ il-kooperazzjoni mas-sħab madwar id-dinja biex tippromwovi ċiberspazju globali, miftuħ, stabbli u sigur, li jkun imsejjes fuq l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem, il-libertajiet fundamentali u l-valuri demokratiċi” (8); |
| --- | --- |

J.

billi f'Diċembru 2020, il-Kummissjoni u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) ippreżentaw strateġija ġdida taċ-ċibersigurtà tal-UE, li għandha l-għan li “l-UE tibqa' minn ta' quddiem fl-issettjar tan-normi u tal-istandards internazzjonali fiċ-ċiberspazju, u li ssaħħaħ il-kooperazzjoni mas-sħab madwar id-dinja biex tippromwovi ċiberspazju globali, miftuħ, stabbli u sigur, li jkun imsejjes fuq l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem, il-libertajiet fundamentali u l-valuri demokratiċi” (8);

| K. | billi hemm appoġġ b'saħħtu miż-żewġ partiti fl-Istati Uniti biex issir ħidma mal-alleati demokratiċi biex tiżdied ir-reżiljenza tal-komunità trans-Atlantika għal theddid ibridu minn reġimi awtoritarji; |
| --- | --- |

K.

billi hemm appoġġ b'saħħtu miż-żewġ partiti fl-Istati Uniti biex issir ħidma mal-alleati demokratiċi biex tiżdied ir-reżiljenza tal-komunità trans-Atlantika għal theddid ibridu minn reġimi awtoritarji;

| L. | billi l-ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli u l-valuri demokratiċi qed jiġu mhedda mill-qawmien tal-awtoritarjaniżmu assertiv u t-tnaqqis tad-demokrazija f'pajjiżi terzi, kif ukoll minn ġewwa l-UE u l-Istati Uniti permezz taż-żieda ta' movimenti antidemokratiċi populisti u tal-lemin estrem; |
| --- | --- |

L.

billi l-ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli u l-valuri demokratiċi qed jiġu mhedda mill-qawmien tal-awtoritarjaniżmu assertiv u t-tnaqqis tad-demokrazija f'pajjiżi terzi, kif ukoll minn ġewwa l-UE u l-Istati Uniti permezz taż-żieda ta' movimenti antidemokratiċi populisti u tal-lemin estrem;

| M. | billi l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE jista' jwassal għal frammentazzjoni ulterjuri tax-xenarju strateġiku, mhux biss f'termini tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti iżda anke fil-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, fil-G7, fil-G20 u f'formati multilaterali oħra; |
| --- | --- |

M.

billi l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE jista' jwassal għal frammentazzjoni ulterjuri tax-xenarju strateġiku, mhux biss f'termini tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti iżda anke fil-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, fil-G7, fil-G20 u f'formati multilaterali oħra;

| N. | billi l-Amerka Latina hija reġjun li jikkondividi ħafna valuri, interessi, rabtiet storiċi u rabtiet ekonomiċi u umani fundamentali mal-UE u mal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

N.

billi l-Amerka Latina hija reġjun li jikkondividi ħafna valuri, interessi, rabtiet storiċi u rabtiet ekonomiċi u umani fundamentali mal-UE u mal-Istati Uniti;

| 1. | Jilqa' l-adozzjoni tal-proposta l-ġdida tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà għal aġenda għal bidla globali bejn l-UE u l-Istati Uniti f'Diċembru 2020 bħala pjan ta' azzjoni għal sħubija trans-Atlantika mġedda u msaħħa; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jikkonferma mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għall-kooperazzjoni, is-sħubija u l-ħbiberija trans-Atlantika b'saħħithom bejn l-UE u l-Istati Uniti, li matul l-aħħar 70 sena kkontribwew għall-iżvilupp, il-prosperità u l-integrazzjoni b'suċċess tal-Ewropa u li huma l-bażi għall-istabbiltà u s-sigurtà tagħha sa minn tmiem it-Tieni Gwerra Dinjija; jissottolinja li r-relazzjoni tal-UE mal-Istati Uniti hija mibnija fuq valuri komuni; ifakkar li s-sistemi politiċi kemm tal-Istati Uniti kif ukoll tal-UE huma msejsa fuq prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u r-rispett għal-libertajiet fundamentali; huwa konvint li, permezz tal-kooperazzjoni trans-Atlantika, nistgħu nikkontribwixxu bl-aħjar mod għal soluzzjoni paċifika, sostenibbli u kostruttiva għall-isfidi globali u reġjonali eżistenti, inkluż billi ssir enfasi fuq rikostruzzjoni tal-ekonomija li tkun sostenibbli u li ma tagħmilx ħsara lill-ambjent, inkluża n-newtralità tal-karbonju sal-2050, u billi tingħeleb l-inġustizzja reġjonali, soċjali, tar-razza u tal-ġeneru; jinsisti li s-sħubija trans-Atlantika mġedda għandha tkun ibbażata fuq l-ugwaljanza tas-sħab; jisħaq, fl-istess ħin, li l-awtonomija strateġika tal-UE ma tistax tinkiseb mingħajr titjib kwalitattiv fl-implimentazzjoni tal-prijoritajiet u l-prinċipji tal-politika estera u ta' difiża tal-UE u l-kapaċità tal-UE li taġixxi b'mod awtonomu, meta jkun meħtieġ, hi u tfittex l-interessi leġittimi tagħha, inkluża sħubija u kooperazzjoni ambizzjużi mal-eqreb alleati tal-Unjoni, bħall-Istati Uniti; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) biex jaffermaw mill-ġdid ir-rilevanza kontinwa tar-relazzjoni trans-Atlantika strateġika għall-bini mill-ġdid u t-tisħiħ mill-ġdid tal-ordni internazzjonali multilaterali bbażat fuq ir-regoli, bis-sistema tan-NU u d-dritt internazzjonali fiċ-ċentru tagħha, it-tisħiħ globali tad-demokrazija u tal-valuri demokratiċi u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, għall-indirizzar tal-influwenza malinna u d-diżinformazzjoni tar-reġimi awtoritarji, u għat-tiswir tar-regoli tal-futur diġitali u teknoloġiku skont valuri kondiviżi, żvilupp ekonomiku sostenibbli u tkabbir ekonomiku u impjiegi inklużivi fid-dinja kollha, pożizzjoni koordinata vis-à-vis ir-Russja u ċ-Ċina u offerta komuni ta' investiment f'inizjattivi infrastrutturali globali f'konformità mal-istrateġija tal-UE dwar il-konnettività; jissottolinja r-rilevanza tal-istrateġija tal-UE dwar il-konnettività u jappella għal kooperazzjoni msaħħa bejn l-UE u l-Istati Uniti fil-qasam ewlieni tal-konnettività; jappoġġja l-isforzi trans-Atlantiċi biex tiġi evitata d-dipendenza enerġetika permezz tal-promozzjoni tad-diversifikazzjoni tal-enerġija u, b'mod aktar ġenerali, il-konnettività permezz tal-mekkaniżmi kollha possibbli, kif rifless ukoll fil-komunikat tal-G7 bit-titolu “L-aġenda kondiviża tagħna għal azzjoni globali biex nerġgħu nibnu lura aħjar”; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinnota u jappoġġja wkoll id-determinazzjoni trans-Atlantika l-ġdida dwar l-appoġġ għad-demokrazija madwar id-dinja, b'mod partikolari permezz tad-difiża tal-libertà tal-midja, l-appoġġ għas-soċjetà ċivili u l-protezzjoni u d-difiża tal-ġurnalisti; jilqa' l-impenn ċar tal-Istati Uniti biex isaħħu u jespandu aktar l-ambitu tar-relazzjonijiet trans-Atlantiċi bid-deċiżjoni tal-President tal-Istati Uniti li jivvjaġġa lejn l-Ewropa matul l-ewwel vjaġġ tiegħu barra l-pajjiż u li jipparteċipa fis-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti f'Ġunju 2021; jappoġġja l-konklużjonijiet operattivi tas-Summit kif deskritti fid-Dikjarazzjoni tas-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti “Lejn Sħubija Trans-Atlantika Mġedda”, maħruġa fil-15 ta' Ġunju 2021 u li jindikaw impenn qawwi miż-żewġ partijiet biex jiksbu sinerġiji u japprofondixxu d-djalogu u l-kooperazzjoni trans-Atlantiċi; jinnota b'mod partikolari d-determinazzjoni trans-Atlantika biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet umanitarji u li jiġi appoġġjat id-dritt umanitarju internazzjonali kif ukoll li tiġi estiża l-bażi tar-riżorsi għall-azzjoni umanitarja; jinnota wkoll u jappoġġja l-intenzjoni li tissaħħaħ il-kooperazzjoni trans-Atlantika dwar l-użu ta' sanzjonijiet biex jintlaħqu objettivi kondiviżi ta' politika estera u ta' sigurtà; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jappella għal aġenda trans-Atlantika ġdida li tfittex interessi komuni u tisfrutta s-saħħa kollettiva, u tippromwovi l-kooperazzjoni multilaterali għal dinja aktar ekwa u aktar b'saħħitha, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u r-riżoluzzjoni paċifika u sostenibbli tal-kunflitti, inklużi l-kunflitti reġjonali, abbażi tal-prinċipji tad-dritt internazzjonali, il-kontroll tal-armi, in-nonproliferazzjoni tal-armi nukleari u d-diżarm; jisħaq li din l-aġenda għandha tqiegħed l-għanijiet strateġiċi kondiviżi tagħna fiċ-ċentru tagħha, bħat-tisħiħ tal-katina tal-provvista tagħna għall-mediċini u r-riforma tad-WHO, l-iżgurar ta' aċċess adegwat għall-vaċċini għal pajjiżi vulnerabbli, it-tnaqqis tad-dipendenza tagħna fuq riżervi tal-enerġija esterni, iż-żieda tal-investiment f'teknoloġiji avvanzati, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, il-promozzjoni tat-trasformazzjoni ekoloġika, u l-kooperazzjoni flimkien ma' pajjiżi terzi rilevanti, bl-enfasi tkun fuq is-sigurtà u l-istabbiltà tal-viċinat tal-Lvant u tan-Nofsinhar tal-UE, il-Balkani tal-Punent u l-kontinent Afrikan; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jissottolinja l-ħtieġa li tiġi approfondita l-kooperazzjoni leġiżlattiva u li jiġu stabbiliti strutturi aktar b'saħħithom għall-kooperazzjoni leġiżlattiva u djalogu trans-Atlantiku inklużiv ibbażat fuq il-fergħat leġiżlattivi kemm tal-UE kif ukoll tal-Istati Uniti, bħal assemblea trans-Atlantika tal-leġiżlaturi; jinnota li ż-żieda fl-għarfien ta' strutturi bħad-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi u l-organizzazzjoni ta' laqgħat u żjarat aktar regolari tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tal-Parlament mal-kontropartijiet tagħhom tal-Istati Uniti, pereżempju fl-okkażjoni ta' żjarat annwali regolari tal-kumitati rispettivi, jerġgħu jġibu l-fiduċja fil-kooperazzjoni trans-Atlantika u d-durabbiltà u l-effiċjenza tagħha; iħeġġeġ lill-Kungress tal-Istati Uniti jsaħħaħ id-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi billi jawtorizzah bħala korp formali bi sħubija permanenti ddedikat għall-iżvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-Istati Uniti u l-Unjoni Ewropea u bħala l-kontroparti naturali tad-delegazzjoni interparlamentari tal-Parlament Ewropew għar-relazzjonijiet mal-Kungress tal-Istati Uniti; jilqa' l-varar mill-ġdid tal-Caucus tal-Unjoni Ewropea fil-Kungress tal-Istati Uniti u jissottolinja l-importanza ta' kooperazzjoni u assoċjazzjoni mill-qrib mal-attivitajiet tad-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi; jafferma mill-ġdid l-importanza tal-kumitat ta' tmexxija tad-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi fl-iżgurar tal-koordinazzjoni tal-attivitajiet kollha relatati mal-kooperazzjoni trans-Atlantika dwar l-isforzi leġiżlattivi fil-Parlament Ewropew, bil-għan li tissaħħaħ is-sorveljanza parlamentari; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jilqa' d-djalogu trans-Atlantiku rikk fil-livell tas-soċjetà ċivili u jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jkomplu jivvalorizzaw tali djalogu u jinvolvu lill-partijiet ikkonċernati soċjali u ekonomiċi kollha fid-dibattitu dwar il-futur tar-relazzjonijiet trans-Atlantiċi; huwa tal-fehma li djalogu trans-Atlantiku regolari tas-soċjetà ċivili jista' jiġi stabbilit għal dan il-għan; jisħaq li l-kuntatti bejn iċ-ċittadini tal-UE u l-Istati Uniti jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' valuri komuni, fiduċja u fehim reċiproku bejn is-sħab trans-Atlantiċi; jitlob, għalhekk, aktar appoġġ għall-promozzjoni u l-faċilitazzjoni ta' programmi ta' mobbiltà u skambju, bħal Erasmus+, u skambji ta' internships bejn il-Kungress u l-Parlament Ewropew; jissottolinja l-importanza li jissaħħu l-kuntatti bejn il-persuni fix-xjenza, ir-riċerka u l-edukazzjoni; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jappella għal kooperazzjoni interparlamentari msaħħa bejn il-Membri tal-Parlament Ewropew, il-Membri tal-Kungress, il-membri tal-parlamenti nazzjonali tal-Istati Membri tal-UE u l-membri tad-diversi leġiżlaturi tal-Istat tal-50 Stat Federali tal-Istati Uniti, f'oqsma tematiċi differenti li jistgħu jippermettu l-iskambju tal-aħjar prattiki, inklużi djalogi sottonazzjonali bħall-“Under2 Coalition”, u koordinazzjoni msaħħa dwar sfidi globali iżda anki dwar sfidi nazzjonali kondiviżi, bħall-indirizzar tal-inugwaljanza ekonomika u soċjali, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-istandards demokratiċi fid-dawl ta' theddidiet antidemokratiċi li qed jiżdiedu, kemm interni kif ukoll esterni, id-difiża tad-dritt internazzjonali u s-salvagwardja ta' ftehimiet legalment vinkolanti, il-promozzjoni ta' interessi strateġiċi komuni, il-kopertura tas-saħħa universali, il-konverġenza leġiżlattiva dwar l-IA ċċentrata fuq il-bniedem fil-forom kollha tagħha, l-appoġġ għall-kooperazzjoni bejn kumpaniji tal-Istati Uniti u tal-UE, it-teknoloġiji tal-innovazzjoni u teknoloġiji oħra mill-aktar avvanzati bħall-5G u s-6G u l-bijoteknoloġiji, ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, it-tassazzjoni tal-kumpaniji tat-teknoloġija, ir-responsabbiltà u l-obbligu ta' rendikont tal-pjattaformi online, inkluż permezz tal-għoti tas-sorveljanza meħtieġa biex ikun żgurat li l-politiki tal-pjattaformi online jkunu konformi mal-valuri demokratiċi ewlenin, inkluż bħala theddida għas-sigurtà, u l-objettiv ta' tranżizzjoni ġusta lejn in-newtralità klimatika, il-protezzjoni ta' ambjent medjatiku liberu u indipendenti u l-protezzjoni tal-elezzjonijiet demokratiċi tagħna minn indħil barrani; itenni l-importanza tal-kooperazzjoni spazjali bejn l-UE u l-Istati Uniti u tad-Djalogu Spazjali bejn l-UE u l-Istati Uniti; jilqa' l-impenn imħabbar biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni trans-Atlantika dwar l-ispazju billi jittejjeb il-Ftehim Galileo-GPS; jemmen li l-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar l-ispazju tista' tgħin il-promozzjoni tal-istandards tas-sikurezza u l-aħjar prattiki spazjali fil-komunità internazzjonali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Uniti jaħdmu flimkien fuq l-isfidi globali tat-taxxa, filwaqt li jibnu fuq il-ħidma tal-OECD, bħal riforma tas-sistema internazzjonali tat-taxxa korporattiva, bil-ħsieb li jeliminaw il-possibbiltà li l-operaturi ekonomiċi jużaw strateġiji ta' erożjoni tal-bażi tat-taxxa u trasferiment tal-profitti (BEPS) biex jevitaw il-ħlas ta' taxxi korporattivi; jappoġġja, f'dan ir-rigward, il-ħidma tal-Qafas Inklużiv tal-OECD/G20 dwar il-BEPS; jissottolinja li l-isforzi favur riforma jridu jinkludu l-eliminazzjoni tar-rifuġji fiskali; jenfasizza li tali miżuri jistgħu jservu biex inaqqsu l-inugwaljanzi ekonomiċi; jafferma l-impenn tal-UE favur tassazzjoni ġusta fl-ekonomija diġitali, kif mitlub fl-aġenda l-ġdida għal bidla globali bejn l-UE u l-Istati Uniti; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jenfasizza l-importanza tar-reċiproċità tal-viża bejn l-UE u l-Istati Uniti u jħeġġeġ liż-żewġ naħat isibu soluzzjoni aċċettabbli b'mod reċiproku permezz ta' ħidma diplomatika attiva li tippermetti sistema mingħajr viża għall-Istati Membri kollha tal-UE; jilqa' l-inklużjoni tal-Polonja fil-Programm għall-Eżenzjoni mill-Viża tal-Istati Uniti u l-konferma li l-Kroazja tissodisfa wkoll ir-rekwiżiti kollha għall-inklużjoni; jistieden lill-Istati Uniti jħaffu l-proċess ta' adeżjoni tal-Bulgarija, ta' Ċipru u tar-Rumanija fil-Programm għall-Eżenzjoni mill-Viża; |
| --- | --- |

10.

L-istabbiliment mill-ġdid tal-multilateraliżmu

| 11. | Jilqa' l-impenn mill-ġdid tal-Istati Uniti favur il-multilateraliżmu bbażat fuq ir-regoli u favur l-alleanzi mas-sħab tagħha, u jenfasizza li dan jipprovdi opportunità importanti biex jerġa' jkun hemm kooperazzjoni mal-Istati Uniti fil-bini mill-ġdid, il-konsolidazzjoni u l-espansjoni ulterjuri tar-relazzjoni trans-Atlantika, inkluż f'oqsma bħall-multilateraliżmu u d-drittijiet tal-bniedem, u t-tisħiħ flimkien, bħala sħab ugwali, tal-ordni globali bbażat fuq ir-regoli fl-ispirtu tal-valuri demokratiċi liberali kondiviżi tagħna; jissottolinja l-importanza ta' kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Uniti u ma' stati oħra tal-istess fehma għall-modernizzazzjoni ta' organizzazzjonijiet multilaterali sabiex ikunu adattati għall-iskop tagħhom u tittejjeb il-promozzjoni tal-paċi u s-sigurtà globali, id-drittijiet fundamentali, il-valuri universali u d-dritt internazzjonali; jenfasizza wkoll il-ħtieġa li pajjiżi min-Nofsinhar Globali jiġu inklużi f'dawn l-isforzi; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' kooperazzjoni u koordinazzjoni mill-qrib fis-sistema tan-NU, l-aġenziji, l-organizzazzjonijiet u l-missjonijiet tagħha, inkluż fir-rigward tal-persunal f'pożizzjonijiet ta' tmexxija; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Itenni l-impenn tiegħu favur il-kooperazzjoni internazzjonali fin-NU bħala forum indispensabbli għal soluzzjonijiet multilaterali għall-isfidi globali u għall-komunikazzjoni tal-politika, id-djalogu politiku u l-bini ta' kunsens fil-komunità internazzjonali kollha; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jappella għal aktar finanzjament konġunt bejn l-UE u l-Istati Uniti ta' proġetti innovattivi bbażati fuq teknoloġiji mill-aktar avvanzati, aktar investimenti konġunti fir-riċerka u l-iżvilupp, żieda fl-iskambji akkademiċi bejn il-persuni fl-iSTEM, u aktar appoġġ konġunt għall-istart-ups u l-SMEs fil-qasam tat-teknoloġija; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-amministrazzjoni ta' Biden li terġa' tidħol fil-Ftehim ta' Pariġi u l-ħatra ta' Mibgħut Presidenzjali Speċjali għall-Klima, John Kerry; jilqa' t-tħabbira dwar it-twaqqif ta' Grupp ta' Livell Għoli dwar l-Azzjoni Klimatika bejn l-UE u l-Istati Uniti; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Uniti jippreżentaw proposti konkreti biex jindirizzaw it-tibdil fil-klima u l-kummerċ ekoloġiku, u jippromwovu l-operazzjonalizzazzjoni tat-teknoloġija ekoloġika, inklużi l-idroġenu, il-finanzi sostenibbli u l-bijodiversità; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jisħaq fuq l-importanza tal-kooperazzjoni globali dwar l-isfidi transnazzjonali tat-trawwim tal-edukazzjoni, ix-xjenza, iż-żgħażagħ u d-diversità kulturali u d-djalogu; jistieden lill-Istati Uniti jerġgħu jissieħbu fl-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO); |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Istati Uniti li jerġgħu jissieħbu fl-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa; jappella għal tmexxija trans-Atlantika dwar id-diplomazija fil-qasam tas-saħħa biex tikkoordina l-approċċ biex il-COVID-19 titwaqqaf f'livell globali, kif ukoll kriżijiet tas-saħħa futuri possibbli, u biex issaħħaħ is-sigurtà tas-saħħa globali, b'mod partikolari r-riforma tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u l-isforz trans-Atlantiku konġunt biex jingħata aċċess globali ekwu għall-vaċċini, it-testijiet u t-trattamenti tal-COVID-19, u d-distribuzzjoni tagħhom, b'mod partikolari f'pajjiżi b'introjtu aktar baxx; jinsisti fuq it-trawwim tal-kooperazzjoni biex jiġu stabbiliti proċeduri aħjar għat-tħejjija għal pandemiji futuri, inkluż permezz ta' approċċ kliniku u regolatorju koerenti u konsistenti li jikkomplementa l-ktajjen tal-provvista globali biex jiġu żgurati l-flessibbiltà u r-reżiljenza; jappella għal investigazzjoni indipendenti imparzjali dwar is-sors u t-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, kif ukoll dwar il-ġestjoni tagħha mid-WHO fil-bidu tagħha; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jissottolinja l-ħtieġa ta' diplomazija pubblika mtejba dwar il-vaċċini li fiha l-UE u l-Istati Uniti jista' jkollhom rwol ewlieni, peress li l-vaċċinazzjoni globali hija l-uniku mod biex il-pandemija tintemm; jilqa' l-kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-UE u tal-Istati Uniti għall-Faċilità COVAX u l-promozzjoni tal-kooperazzjoni internazzjonali biex tittejjeb l-aċċessibbiltà għall-vaċċini fid-dinja kollha, billi jittieħed approċċ koordinat meta tiġi indirizzata l-proposta biex jittaffew ir-regoli dwar il-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali għall-vaċċini; iħeġġeġ, f'dan is-sens, lis-sħab trans-Atlantiċi jaħdmu flimkien biex jippermettu l-produzzjoni u l-kunsinna rapidi tal-vaċċini kull fejn ikunu meħtieġa; jinkoraġġixxi skambju tal-aħjar prattiki bejn l-Istati Uniti u l-UE dwar l-organizzazzjoni tad-distribuzzjoni ta' vaċċini biex jiġu żgurati tħejjija u reżiljenza aħjar għall-futur; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jappella għal approċċ konċertat bejn l-UE u l-Istati Uniti fin-NU, inkluż dwar ir-riforma tan-NU biex issaħħaħ l-effikaċja tagħha bħala organizzazzjoni multilaterali, iġġib aktar trasparenza lill-istituzzjoni u ssaħħaħ il-kredibbiltà tagħha; jappella għal sforzi koordinati biex jinkisbu impenji ambizzjużi fis-Summits tan-NU dwar it-tibdil fil-klima u l-bijodiversità fl-2021 (COPs 26); jitlob lill-UE u lill-Istati Uniti jkollhom rwol ewlieni fil-Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima u f'fora oħra bħall-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali u l-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li l-kooperazzjoni fl-enerġija nadifa u fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, u fit-teknoloġiji u l-prodotti b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju hija kruċjali, kif ukoll il-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet urġenti oħra bħan-nonproliferazzjoni, ir-riżoluzzjoni tal-kunflitti u l-ġlieda kontra r-radikalizzazzjoni vjolenti u t-terroriżmu; jesprimi tħassib dwar il-fatt li matul l-aħħar tliet deċennji ċ-Ċina ttriplikat l-emissjonijiet tal-karbonju tagħha u issa qed temetti 27 % tal-gassijiet serra tad-dinja, u b'hekk l-isforzi tal-UE u tal-Istati Uniti biex jindirizzaw l-emissjonijiet tal-gassijiet serra ma jibqgħux biżżejjed mingħajr impenn u implimentazzjoni ċari miċ-Ċina; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jitlob li d-dritt internazzjonali tal-baħar jiġi difiż u, f'dan ir-rigward, itenni t-talba tiegħu lill-Istati Uniti biex jirratifikaw il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar; jistieden lill-Istati Uniti jingħaqdu fl-isforzi tal-UE biex jinkoraġġixxu l-adozzjoni ta' trattat internazzjonali dwar l-iskart fil-baħar u t-tniġġis tal-plastik fil-baħar fl-Assemblea tan-NU għall-Ambjent li jmiss; iħeġġeġ lill-Istati Uniti u lill-UE jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat madwar id-dinja; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jinnota li l-President Biden ħabbar mira ġdida ta' dekarbonizzazzjoni ta' bejn 50 % u 52 % sal-2030 meta mqabbla mal-livelli tal-2005; jinnota wkoll li l-President Biden organizza b'mod virtwali Summit tal-Mexxejja dwar il-Klima biex jiġu stimulati l-isforzi ta' ekonomiji ewlenin dwar l-azzjoni klimatika; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jirrikonoxxi t-titjib sinifikanti fil-kwalità tal-arja fl-Istati Uniti matul l-aħħar ftit deċennji, xprunat l-aktar mit-titjib teknoloġiku u l-innovazzjoni fis-settur tal-enerġija; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jemmen li l-UE għandha tafferma mill-ġdid, flimkien mal-Istati Uniti, iċ-ċentralità tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli u l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, bħala qafas għal kooperazzjoni multilaterali effettiva, li tinvolvi wkoll liċ-Ċina kull meta jkun possibbli, dment li jkun hemm impenn ġenwin miċ-Ċina favur id-djalogu u l-kooperazzjoni mingħajr kunflitti u b'aġenda li ssaħħaħ l-istrutturi u l-objettivi ewlenin tal-aġenda 2030; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jappella għal koordinazzjoni msaħħa dwar l-użu ta' miżuri restrittivi, inklużi sanzjonijiet b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem, u jħeġġeġ lill-Kunsill jadotta komponent ta' korruzzjoni bħala parti mir-Reġim Globali ta' Sanzjonijiet tal-UE b'rabta mad-Drittijiet tal-Bniedem; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jikkoordinaw il-politiki ta' sanzjonijiet tagħhom kull meta jkun possibbli u utli; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jilqa' l-impenn imħabbar tal-amministrazzjoni ta' Biden li terġa' tibda tiddjaloga mal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, li jindika l-intenzjoni mġedda tal-Istati Uniti li jippromwovu d-drittijiet tal-bniedem globalment bit-tama li jissaħħu l-isforzi lejn ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem globalment u li tiġi evitata d-definizzjoni mill-ġdid awtoritarja tad-drittijiet tal-bniedem bħala kunċett iċċentrat fuq l-istat; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti, flimkien ma' alleati tal-istess fehma, jaħdmu biex jirriformaw il-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem u b'mod partikolari jistabbilixxu kriterji ċari għas-sħubija fih; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jitlob li jissaħħaħ l-impenn tal-UE u l-Istati Uniti favur il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem globalment, u favur il-ġlieda kontra ż-żieda tal-awtoritarjaniżmu u r-reġimi illiberali; jinkoraġġixxi l-istabbiliment ta' sett ta' għodod konġunt komprensiv bejn l-UE u l-Istati Uniti biex jiġu indirizzati l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem; jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jaħdmu mill-qrib ma' demokraziji oħra biex jiddefendu u jippromwovu d-drittijiet fundamentali tal-bniedem u l-valuri demokratiċi f'livell internazzjonali permezz ta' kollaborazzjoni msaħħa mill-qrib ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, bħall-Kunsill tal-Ewropa u l-OSKE; huwa tal-fehma li l-Parlament u l-Kungress jistgħu jikkooperaw flimkien dwar każijiet ta' difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u rappreżentanti tas-soċjetà ċivili li qed jiġu ppersegwitati u inkarċerati mingħajr raġuni jew biex irażżnu l-azzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jilqa' t-tneħħija tas-sanzjonijiet tal-Istati Uniti fuq uffiċjali għolja tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (QKI) mill-amministrazzjoni ta' Biden; iħeġġeġ lill-Istati Uniti jissieħbu fl-Istatut ta' Ruma li jistabbilixxi l-QKI u jikkooperaw b'mod kostruttiv mal-Qorti fl-investigazzjonijiet u l-proċedimenti legali tagħha li għaddejjin; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Itenni l-appell tiegħu lill-Istati Uniti biex jabolixxu l-piena tal-mewt u jirriformaw is-sistema tal-ġustizzja kriminali tagħhom; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Iħeġġeġ id-djalogu u l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar il-promozzjoni tal-ugwaljanza razzjali u bejn il-ġeneri; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jieħdu passi deċiżivi biex jindirizzaw ir-razziżmu sistemiku, kif rifless fil-vjolenza tal-pulizija li hija sproporzjonata fil-konfront ta' minoranzi etniċi u razzjali, u l-inugwaljanzi stabbiliti li jkebbsu protesti paċifiċi leġittimi; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Huwa tal-fehma li l-UE u l-Istati Uniti flimkien jistgħu jagħmlu progress fir-rigward tal-ugwaljanza u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u jiżguraw li dawn jiġu riflessi u appoġġjati kif xieraq fit-teħid tad-deċiżjonijiet ta' fora multilaterali; jissuġġerixxi, għalhekk, li tiġi esplorata pjattaforma permanenti għal djalogu bejn l-UE u l-Istati Uniti biex jittieħdu passi konkreti biex jiġu miġġielda r-razziżmu, id-diskors ta' mibegħda u d-diskriminazzjoni, inkluża d-diskriminazzjoni kontra l-persuni LGBTIQ, u jappella għal kooperazzjoni multilaterali aktar mill-qrib f'dan ir-rigward ma' organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OSKE, in-NU, l-Unjoni Afrikana, l-OAS u l-KtE; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti biex flimkien jorganizzaw Summit Globali Kontra r-Razziżmu dwar il-ġlieda kontra r-razziżmu u d-diskriminazzjoni globali; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jinsab imħasseb ħafna dwar l-adozzjoni, min-naħa tal-Leġiżlatura ta' Texas, tal-Att ta' Texas dwar it-Taħbit tal-Qalb (Texas Heartbeat Act), li de facto jipprojbixxi l-abort, bħala attakk serju fuq id-drittijiet sesswali u riproduttivi tan-nisa; jiddispjaċih li permezz ta' deċiżjoni maqsuma, il-Qorti Suprema tal-Istati Uniti rrifjutat li tiddeċiedi dwar l-adozzjoni ta' din il-liġi mingħajr preċedent; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jinsisti li jinħtieġu aktar sforzi biex jittejbu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet tan-nisa, inkluż dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru u s-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati, fost oħrajn; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom mal-Istati Uniti fil-promozzjoni tal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin madwar id-dinja; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jipproteġu u jippreservaw reċiprokament il-wirt kulturali u storiku tal-Ewropa u tal-Istati Uniti kemm fl-Istati Uniti kif ukoll fl-UE; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Iħeġġeġ lill-amministrazzjoni ta' Biden twettaq malajr il-pjanijiet imħabbra tagħha biex tagħlaq il-faċilità ta' detenzjoni ta' Guantanamo; jiddispjaċih għall-fatt li kważi 20 sena wara l-istabbiliment tal-faċilità, 40 priġunier għadhom detenuti, inklużi ħamsa li kien awtorizzat li jinħelsu taħt l-amministrazzjoni Obama; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha joffru l-assistenza tagħhom biex jiffaċilitaw il-proċess; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Iħeġġeġ lill-Istati Uniti jiggarantixxu aċċess ekwu u miftuħ għal servizzi essenzjali bħas-sistema tal-kura tas-saħħa u l-iskemi tal-protezzjoni soċjali għal sehem akbar tal-popolazzjoni; iħeġġeġ lill-amministrazzjoni ta' Biden li għadha kif inħatret biex tieħu azzjonijiet konkreti biex tirregola l-pussess tal-armi fost iċ-ċittadini tal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jenfasizza li l-komunità trans-Atlantika qed tħabbat wiċċha ma' firxa wiesgħa ta' sfidi komuni bla preċedent, li jvarjaw mill-ġlieda kontra t-terroriżmu sat-theddid ibridu, it-tibdil fil-klima, id-diżinformazzjoni, l-attakki ċibernetiċi, it-teknoloġiji emerġenti u fixkiela (EDTs), u bidla fil-bilanċ globali tal-poter, kif ukoll l-isfida li tirriżulta għall-ordni internazzjonali bbażata fuq ir-regoli; |
| --- | --- |

35.

Kooperazzjoni msaħħa dwar il-kummerċ u l-investimenti internazzjonali

| 36. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li naħdmu flimkien mal-Istati Uniti, billi nisfruttaw momentum pożittiv, dwar it-tisħiħ tas-sistema kummerċjali multilaterali u r-riforma tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ; jilqa' l-eżitu tas-summit bejn l-UE u l-Istati Uniti tal-15 ta' Ġunju 2021“Lejn Sħubija Trans-Atlantika Mġedda” bħala sinjal ta' impenn imġedded u kostruttiv; jilqa' l-Ftehim dwar Qafas Kooperattiv għal Inġenji tal-Ajru Ċivili Kbar; jieħu nota tar-rikonoxximent fid-dikjarazzjoni tas-summit bejn l-UE u l-Istati Uniti li l-applikazzjoni mill-Istati Uniti tat-tariffi fuq l-importazzjonijiet mill-UE skont it-Taqsima 232 tal-Istati Uniti wasslet għal tensjonijiet fir-relazzjoni trans-Atlantika, u jfaħħar l-impenn espliċitu fl-istess dikjarazzjoni biex id-differenzi eżistenti dwar il-kapaċità żejda tal-azzar u tal-aluminju jiġu solvuti qabel tmiem is-sena; iqis li l-istabbiliment ta' diversi pjattaformi għal diskussjoni permanenti, bħall-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija u d-Djalogu Konġunt bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni fil-qasam tat-Teknoloġija, huwa essenzjali peress li se jkomplu jippermettu l-kummerċ trans-Atlantiku, u jħeġġeġ lill-Kummissjoni twaqqaf struttura effiċjenti u inklużiva min-naħa tal-UE għall-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija mill-aktar fis possibbli; jilqa' l-istabbiliment ta' Task Force Konġunta bejn l-UE u l-Istati Uniti għall-Manifattura u l-Katina tal-Provvista b'rabta mal-COVID-19; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jenfasizza li l-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija huwa parti mill-aġenda kummerċjali trans-Atlantika pożittiva, u l-għan aħħari tiegħu hu li jħaddan il-valuri demokratiċi u l-etika fit-teknoloġiji ġodda sabiex isir struttura istituzzjonali trasparenti u jmexxi t-trasformazzjoni diġitali globali; jilqa' f'dan ir-rigward il-fatt li l-laqgħa inawgurali saret kif ippjanat minkejja t-tensjonijiet li jeħtieġ li jiġu diskussi b'mod miftuħ u sinċier; jirrimarka li jkun possibbli li jinkisbu xi kisbiet rapidi li jsaħħu l-kummerċ bilaterali, u għalhekk iħeġġeġ liż-żewġ naħat jiffukaw fuq eżiti konkreti u tanġibbli; jilqa' f'dan ir-rigward l-eżiti tal-ewwel laqgħa tal-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija li saret fid-29 ta' Settembru f'Pittsburgh li adottat temi konkreti għal kull wieħed mill-10 grupp ta' ħidma; jappoġġja, fost l-impenji, l-impenn ta' kooperazzjoni fl-evitar ta' ostakli ġodda u bla bżonn għall-kummerċ tat-teknoloġiji ġodda u emerġenti, fl-iskrinjar tal-investimenti u l-esportazzjoni ta' oġġetti b'użu doppju, kif ukoll l-impenn biex tittejjeb l-effikaċja tal-politiki li jindirizzaw politiki u prattiki mhux tas-suq u li joħolqu distorsjoni tal-kummerċ; jilqa' l-identifikazzjoni ta' temi speċifiċi bħall-indirizzar tal-isfidi ppreżentati minn ekonomiji mhux tas-suq, u l-kooperazzjoni fid-drittijiet tal-ħaddiema u l-politiki dwar il-klima relatati mal-kummerċ fil-Grupp ta' Ħidma dwar l-Isfidi Kummerċjali Globali; jissottolinja l-importanza tal-kooperazzjoni fl-istabbiliment internazzjonali ta' standards tat-teknoloġija; jitlob l-istabbiliment ta' Sottokumitat għall-Kummerċ u t-Teknoloġija fi ħdan id-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi biex jikkomplementa r-rwol tal-eżekuttiv fil-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija u biex jeżerċita skrutinju demokratiku fuq dan il-Kunsill; jenfasizza li l-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija mhuwiex forum għan-negozjar ta' ftehim kummerċjali bejn l-UE u l-Istati Uniti, mingħajr preġudizzju għall-inizjattivi futuri biex dan isir; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jissottolinja li l-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti għandhom l-aktar relazzjoni ekonomika integrata fid-dinja, li hija wkoll l-akbar u l-aktar relazzjoni profonda ta' kummerċ u ta' investiment bilaterali, fejn il-kummerċ fi prodotti u servizzi jammonta għal aktar minn EUR 1 triljun fis-sena; ifakkar li l-ekonomiji tal-UE u tal-Istati Uniti flimkien jammontaw għal aktar minn 40 % tal-PDG globali u għal kważi terz tal-flussi kummerċjali globali; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jenfasizza l-importanza li nsaħħu mill-ġdid ir-relazzjoni kummerċjali trans-Atlantika tagħna bħala alleati storiċi u sħab kummerċjali, anki fid-dawl tal-kriżi attwali tal-COVID-19, bil-għan li jiġi promoss il-multilateraliżmu, titrawwem sistema kummerċjali miftuħa u bbażata fuq ir-regoli u jinstabu soluzzjonijiet komuni għall-isfidi globali urġenti, inkluża s-saħħa globali; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jieħu nota tal-indikazzjonijiet diġà pprovduti mill-kontropartijiet tal-Istati Uniti u d-dikjarazzjonijiet tar-Rappreżentant tal-Kummerċ tal-Istati Uniti Katherine Tai waqt is-seduta ta' smigħ dwar l-aġenda kummerċjali tal-2021 tal-amministrazzjoni ta' Biden; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Itenni, f'dan il-kuntest, l-appoġġ tiegħu għall-istrateġija kummerċjali l-ġdida tal-UE, li timmira, anke permezz tal-aġenda trans-Atlantika tal-Unjoni, lejn sinerġiji bejn l-objettivi tal-politika domestika u esterna f'konformità mal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jidentifika l-politika kummerċjali bħala għodda ġeopolitika strateġika għall-aġenda trans-Atlantika; jenfasizza li l-Istati Uniti huma sieħeb kummerċjali kruċjali u għalhekk jilqa' s-sinjali pożittivi mill-amministrazzjoni ta' Biden bil-pjanijiet tagħha li ssaħħaħ ir-relazzjonijiet bilaterali mal-UE, u jappella għal kooperazzjoni mġedda li għandha ġġib riżultati dejjiema u konkreti fis-snin li ġejjin, filwaqt li jitqies li r-relazzjonijiet ekonomiċi tagħna huma affettwati wkoll mill-interessi tas-sigurtà fil-kuntest ta' awtonomija strateġika miftuħa; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu identifikati azzjonijiet konġunti bbażati fuq interessi u valuri kondiviżi kif ukoll fuq riskji u theddidiet kondiviżi bil-għan li jingħata kontribut lill-irkupru ekonomiku globali sostenibbli u inklużiv mill-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jenfasizza l-ħtieġa li tiġi rriformata s-sistema kummerċjali globali, sabiex tiżgura kundizzjonijiet ekwi globali u li naħdmu flimkien biex niżviluppaw regoli ġodda, b'mod partikolari fir-rigward ta' prattiki kummerċjali inġusti, peress li l-kompetizzjoni inġusta qed taffettwa b'mod qawwi lill-kumpaniji u lill-ħaddiema tagħna; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jappoġġja l-approċċ ta' sħubija fit-tmexxija mal-Istati Uniti, inkluża pożizzjoni koordinata fil-konfront tar-Russja u ċ-Ċina, b'enfasi fuq il-ksib ta' interessi kondiviżi fit-trasformazzjonijiet ekoloġiċi u diġitali tal-ekonomiji tagħna, kif ukoll ta' inizjattivi komuni fir-rigward tal-provvisti ta' beni pubbliċi globali; jisħaq li “l-ħaddiema u l-pagi”, kif ukoll ktajjen tal-provvista aktar reżiljenti, sostenibbli u responsabbli, huma inklużi f'din l-aġenda; f'dan ir-rigward, iħeġġeġ liż-żewġ naħat jikkoordinaw l-approċċ tagħhom dwar ix-xogħol furzat u l-kundizzjonijiet tax-xogħol abbużivi u jikkooperaw biex itejbu r-rispett għad-drittijiet tal-ħaddiema u l-istandards ambjentali fil-ftehimiet kummerċjali, kif ukoll fil-livell multilaterali, inkluż billi jibnu fuq l-esperjenza ta' xulxin ħalli jinfurzaw dawn id-dispożizzjonijiet b'mod aktar effiċjenti; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jissottolinja l-ħtieġa li jintwera li relazzjonijiet kummerċjali mtejba bejn l-UE u l-Istati Uniti jkunu ta' benefiċċju għaċ-ċittadini, speċjalment dawk li tħallew lura bil-globalizzazzjoni, u għan-negozji fuq iż-żewġ naħat tal-Atlantiku; f'dak il-kuntest, jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jaħdmu flimkien u jallinjaw l-istrateġiji tagħhom biex joħolqu sinerġiji ta' investiment, b'mod partikolari biex jiksbu tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi sostenibbli u inklużivi tal-ekonomiji tagħhom; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jinnota li l-isfidi komuni bejn l-UE u l-Istati Uniti huma dejjem iżjed mhux ta' natura militari u jaqgħu fi ħdan is-sħubija ekonomika tagħna; jitlob, għalhekk, li jkun hemm djalogu parlamentari trans-Atlantiku kontinwu u msaħħaħ dwar il-kummerċ bejn il-Parlament Ewropew u l-Kungress tal-Istati Uniti permezz ta' interazzjoni bejn il-kumitati, fi kliem ieħor bejn il-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali tal-Parlament Ewropew, min-naħa tal-UE, u l-Kumitat Ways & Means, is-sottokumitat tiegħu għall-kummerċ u l-Kumitat għall-Finanzi tas-Senat, min-naħa tal-Istati Uniti, kif ukoll fil-qafas tad-Djalogu Trans-Atlantiku tal-Leġiżlaturi; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jilqa' bil-qawwa l-appoġġ tal-Istati Uniti għad-Direttur Ġenerali l-ġdid tad-WTO, Ngozi Okonjo-Iweala, u sħubija mill-ġdid tal-Istati Uniti fil-Ftehim ta' Pariġi; jilqa' s-sospensjoni temporanja ta' erba' xhur tat-tariffi ta' Airbus u Boeing, li kellhom effett negattiv sproporzjonat fuq il-prodotti agroalimentari tal-UE, bħala pass pożittiv lejn is-sejba ta' soluzzjoni dejjiema għas-sussidji għall-inġenji tal-ajru ċivili; jinnota li s-sospensjoni ta' dawn it-tariffi se tintemm f'Lulju 2021, u jħeġġeġ li tinstab soluzzjoni li twassal għat-tneħħija permanenti ta' dawn it-tariffi; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jilqa' r-rieda tal-Istati Uniti li jiftħu diskussjonijiet biex jindirizzaw il-kapaċità żejda globali tal-azzar u tal-aluminju; jinnota d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tissospendi ż-żieda fit-tariffi għall-importazzjonijiet tal-Istati Uniti li jikkontrobilanċjaw il-miżuri tal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jilqa' wkoll il-konklużjoni rapida tal-ftehim tad-WTO dwar il-kwoti tariffarji, li kien l-ewwel ftehim mal-Istati Uniti taħt l-amministrazzjoni l-ġdida ta' Biden u juri r-rieda ta' din l-amministrazzjoni l-ġdida li tfittex ftehimiet mal-UE fil-qafas tad-WTO; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jirrikonoxxi fl-istess ħin li għad hemm ċerti interessi diverġenti; iħeġġeġ, f'dan ir-rigward, liż-żewġ naħat jirriżolvu t-tilwim bilaterali; iħeġġeġ lill-Istati Uniti jneħħu l-miżuri kummerċjali unilaterali u t-theddidiet ta' miżuri addizzjonali fir-rigward tat-taxxi fuq is-servizzi diġitali, joqogħdu lura milli jieħdu oħrajn, u pjuttost jiffokaw fuq dak li jgħaqqadna; jagħti importanza kbira lis-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti f'Ġunju 2021 bħala pass 'il quddiem biex ir-relazzjoni kummerċjali tagħna tibqa' tissaħħaħ u biex jiġu diskussi oqsma mhux sfruttati għal kooperazzjoni akbar; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Iħeġġeġ lill-Istati Uniti biex, minkejja t-taħditiet li għaddejjin bħalissa, ineħħu minnufih it-tariffi tat-Taqsima 232 fuq l-azzar u l-aluminju peress li l-kumpaniji Ewropej ma jistgħux jitqiesu bħala theddida għas-sigurtà nazzjonali mill-Istati Uniti u jenfasizza l-ħtieġa li jiġi indirizzat b'mod konġunt it-tħassib relatat mal-kapaċità żejda tal-azzar u tal-aluminju minn pajjiżi terzi; itenni, fost l-oħrajn, l-ambizzjoni tal-UE li telimina t-tariffi għall-prodotti industrijali bejn l-UE u l-Istati Uniti; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Filwaqt li jiddeplora l-konklużjoni tat-300 investigazzjoni u waħda dwar it-taxxi diġitali, jilqa' pożittivament is-sospensjoni tas-sitt xhur ta' ritaljazzjoni kummerċjali fuq setturi ekonomiċi bħal taż-żraben fl-Istati Membri li implimentaw taxxa fuq is-servizzi diġitali filwaqt li għaddejjin negozjati fil-qafas tal-OECD; jesprimi tħassib dwar il-lista preliminari ta' tariffi ta' ritaljazzjoni tar-Rappreżentant tal-Kummerċ tal-Istati Uniti li tirriżulta mit-300 investigazzjoni u waħda dwar it-taxxi differenti tal-UE fuq is-servizzi diġitali, li tinkludi setturi tal-manifattura partikolarment sensittivi bħall-industriji taż-żraben u tal-ġlud, li potenzjalment jistgħu jispiċċaw jiġu esklużi mis-suq tal-Istati Uniti jekk jiġu adottati tariffi addizzjonali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jħaffu u jikkonkludu malajr kemm jista' jkun in-negozjati fil-qafas tal-proposta tal-OECD dwar it-tassazzjoni diġitali u jsegwu l-modi kollha possibbli biex jevitaw aktar ħsara ekonomika lill-kumpaniji tal-UE, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, speċjalment fil-kuntest tal-istrateġiji ta' rkupru tal-COVID-19; iqis li minħabba l-kompetenza esklużiva tal-UE fil-qasam tal-politika kummerċjali komuni u t-theddidiet ta' ritaljazzjoni tal-Istati Uniti fir-rigward tal-liġijiet dwar it-tassazzjoni diġitali, approċċ komuni tal-UE huwa preferibbli minn approċċi individwali fil-livell nazzjonali, b'mod partikolari sabiex tiġi evitata eskalazzjoni trans-Atlantika ulterjuri tat-tariffi; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jirrikonoxxi li għad hemm opportunitajiet mhux sfruttati biex titneħħa burokrazija sinifikanti u tissaħħaħ is-sħubija ekonomika trans-Atlantika; fil-kuntest tat-tellieqa teknoloġika li għaddejja, jisħaq fuq l-importanza ta' spazju regolatorju Trans-Atlantiku ċar għan-negozji tagħna, speċjalment għat-teknoloġiji emerġenti diġitali, tal-enerġija u relatati mal-klima; jistenna li ż-żewġ naħat jindirizzaw fi djalogu t-tħassib tal-UE rigward il-Buy American Act u l-Jones Act tal-Istati Uniti, inklużi l-akkwist pubbliku u l-aċċess għas-swieq għas-servizzi; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jappoġġja approċċ konġunt għall-indirizzar tal-kriżi tal-COVID-19 billi, fost miżuri oħra, jiżdiedu d-disponibbiltà u l-affordabbiltà tal-vaċċini; jappella lill-UE u lill-Istati Uniti biex jaħdmu flimkien u jmexxu l-isforzi biex jindirizzaw il-kwistjoni tan-nuqqas ta' vaċċini u jiżguraw li l-vaċċini jitwasslu madwar id-dinja u lill-aktar nies possibbli malajr kemm jista' jkun; jilqa' t-tħabbira tas-sħubija bejn l-UE u l-Istati Uniti biex tkompli bl-isforz globali tat-tilqim kontra l-COVID-19 billi tlaqqam 70 % tad-dinja sal-Assemblea Ġenerali tan-NU tas-sena d-dieħla; ifakkar li d-dinja qed tiffaċċja skarsezza globali ta' vaċċini; għalhekk, sabiex tinkiseb l-ekwità tal-vaċċini, jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jaħdmu mal-manifatturi biex iżidu l-kapaċità tal-manifattura globali għall-vaċċini u l-komponenti tagħhom; jappella liż-żewġ naħat joqogħdu lura minn kwalunkwe miżura ta' restrizzjoni fuq l-esportazzjoni, jiżguraw il-funzjonament xieraq tal-ktajjen ta' provvista, jiżguraw it-trasferimenti tat-teknoloġija meħtieġa u jtejbu t-tħejjija għal emerġenzi tas-saħħa globali futuri; iħeġġeġ liż-żewġ naħat iżidu l-kooperazzjoni regolatorja biex jiffaċilitaw l-aċċess essenzjali għall-mediċini; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-amministrazzjoni Biden jappoġġjaw b'mod attiv l-inizjattivi l-ġodda tad-Direttur Ġenerali tad-WTO li jikkonċernaw, b'mod partikolari, is-saħħa; jindika, f'dan il-kuntest, il-pożizzjoni tal-Parlament dwar rinunzja potenzjali fir-rigward tal-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali Relatati mal-Kummerċ (TRIPS) mistqarra fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ġunju 2021 (9); |
| --- | --- |

56.

| 57. | Iqis, filwaqt li jirrikonoxxi l-importanza li jiġu protetti d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali Ewropej biex tinżamm il-kapaċità tan-negozji li jinnovaw, li huwa rilevanti li jiġu eżaminati l-flessibbiltajiet applikabbli kollha fi ħdan il-ftehim TRIPS bil-għan li tiżdied il-kapaċità tal-manifattura globali tal-vaċċini u tal-komponenti tagħhom; jisħaq fuq il-fatt li s-sejba ta' soluzzjonijiet dwar id-drittijiet ta' proprjetà intellettwali tista' tkun biss parti waħda mir-rispons globali komuni; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jissottolinja li d-WTO tibqa' l-pedament ta' sistema multilaterali bbażata fuq ir-regoli għall-kummerċ; jappella għal kooperazzjoni msaħħa fir-rigward tar-riforma tad-WTO, inkluża r-riforma tat-tliet funzjonijiet ewlenin tagħha, li tinvolvi r-riforma u r-riintegrazzjoni bħala kwistjoni ta' urġenza tal-korp tal-appell u t-tisħiħ tal-funzjonijiet ta' monitoraġġ u ta' deliberazzjoni tad-WTO, billi, fost mezzi oħra, tippromwovi ftehimiet plurilaterali miftuħa; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Iħeġġeġ liż-żewġ naħat jikkooperaw biex jirregolaw il-kummerċ fil-prodotti tas-saħħa, jiżviluppaw regoli għall-kummerċ diġitali u jistabbilixxu aġenda ambizzjuża dwar il-klima u l-ambjent, fost attivitajiet oħra, billi jvaraw mill-ġdid in-negozjati dwar il-Ftehim dwar il-Beni Ambjentali, u jaħdmu fuq proposti komuni, fost l-oħrajn, dixxiplini dwar is-sussidji u l-eliminazzjoni gradwali tas-sussidji fuq il-fjuwils fossili; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jistenna li ż-żewġ naħat jaqblu dwar riżultati konkreti għat-12-il Konferenza Ministerjali tad-WTO (MC12) biex id-WTO tkun lesta għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, inklużi ftehim dwar is-sajd, dikjarazzjoni dwar il-kummerċ u s-saħħa, programm ta' ħidma għar-riforma tas-sistema għas-soluzzjoni tat-tilwim, programm ta' ħidma dwar is-sussidji industrijali u l-intrapriżi tal-istat, u progress sostanzjali fin-negozjati tal-kummerċ elettroniku; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Iħeġġeġ liż-żewġ naħat jaħdmu b'mod konġunt biex jaġġornaw ir-regoli tad-WTO dwar l-intrapriżi tal-istat, is-sussidji industrijali, il-kapaċità żejda u t-trasferiment tat-teknoloġija sabiex b'mod effiċjenti l-organizzazzjoni tkun adattata għall-isfidi tas-seklu 21; f'dan ir-rigward jappoġġja wkoll l-espansjoni tal-inizjattiva trilaterali mal-Ġappun u jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jmexxu koalizzjoni ta' pajjiżi tal-istess fehma fid-WTO bil-ħsieb li jintlaħaq qbil dwar regoli ġodda, filwaqt li jiġi żviluppat ukoll strument awtonomu kontra sussidji barranin inġusti; jistenna li ż-żewġ naħat jippromwovu u jistinkaw għal ftehimiet multilaterali; jistieden lill-Istati Uniti jġeddu l-impenji tagħhom favur il-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi tad-WTO; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jinnota r-riżultat tal-ewwel laqgħa ta' livell għoli tad-djalogu bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar iċ-Ċina, fejn iż-żewġ naħat tennew li r-relazzjonijiet kummerċjali tagħhom maċ-Ċina huma multidimensjonali u jinkludu elementi ta' kooperazzjoni, kompetizzjoni u rivalità sistemika; jappoġġja, kull fejn ikun possibbli, approċċ strateġiku konġunt fir-rigward taċ-Ċina, kif ukoll kooperazzjoni fi ħdan oqfsa multilaterali dwar sfidi komuni bħat-tibdil fil-klima, il-prattiki kummerċjali inġusti li jwasslu għal distorsjonijiet tas-suq u n-nuqqas ta' kundizzjonijiet ekwi; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jiġbed l-attenzjoni għall-importanza li jkun hemm pożizzjoni koordinata biex jiġu indirizzati s-sussidji industrijali distorsivi – b'mod partikolari fir-rigward tal-intrapriżi tal-istat u l-kapaċità żejda f'setturi kritiċi – it-trasferimenti furzati tat-teknoloġija, is-serq tal-proprjetà intellettwali, l-impriżi konġunti obbligatorji, l-ostakli tas-suq u l-projbizzjoni tax-xogħol furzat billi tiġi inkluża diskussjoni dwar il-ftehim “Phase One” tal-Istati Uniti maċ-Ċina kif ukoll il-Ftehim Komprensiv tal-UE dwar l-Investimenti; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jinnota li kwistjonijiet bħal dawn ma jistgħux jiġu solvuti unilateralment jew bilateralment u jirrikjedu koalizzjoni ta' sħab tal-istess fehma fil-livell internazzjonali fi ħdan il-qafas tad-WTO; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jisħaq fuq l-importanza li fl-istrateġija konġunta bejn l-UE u l-Istati Uniti, u fi ħdan id-WTO, jiġi inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inkluż fl-operat tan-negozji internazzjonali; jirrimarka f'dan ir-rigward il-ħtieġa ta' leġiżlazzjoni vinkolanti dwar id-diliġenza dovuta u jitlob li l-Istati Uniti jingħaqdu u jappoġġjaw dan l-approċċ tul il-katina ta' provvista; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jemmen li l-UE u l-Istati Uniti għandhom isaħħu l-kooperazzjoni trans-Atlantika dwar konnettività bbażata fuq ir-regoli u sostenibbli bħala reazzjoni għall-Inizjattiva “Belt and Road” taċ-Ċina u jittama li jkun hemm kooperazzjoni futura b'mod partikolari fir-rigward tar-rispett ta' standards ta' kwalità għolja; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jistieden lill-Kummissjoni, filwaqt li tippromwovi d-djalogu u l-azzjoni komuni, tippromwovi b'mod assertiv l-interessi tal-UE u l-awtonomija strateġika miftuħa tagħha u tirreaġixxi għal dazji mhux ġustifikati tal-Istati Uniti, l-applikazzjoni ekstraterritorjali tas-sanzjonijiet, li tmur kontra d-dritt internazzjonali, u l-ostakli tas-suq; jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu l-miżuri kummerċjali awtonomi tal-UE; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jitlob, b'mod partikolari, lill-Istati Uniti biex jiżguraw li l-proċeduri ta' akkwist pubbliku tagħhom jkunu trasparenti, miftuħa u prevedibbli abbażi tal-prinċipju ta' trattament ugwali; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jistieden lill-Kummissjoni tabbozza l-proposta tagħha fuq strument ta' deterrenza u ġlieda kontra azzjonijiet koerċittivi minn pajjiżi terzi u leġiżlazzjoni li tappoġġja kumpaniji Ewropej fil-mira ta' dawn is-sanzjonijiet u li qed joperaw f'konformità mad-dritt internazzjonali; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Iħeġġeġ liż-żewġ naħat jimpenjaw ruħhom fi djalogu ambizzjuż u jsibu qafas għal azzjoni konġunta u jfittxu ftehimiet kummerċjali u ta' investiment selettivi permezz tat-tnedija mill-ġdid ta' djalogu strateġiku ta' livell għoli; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jappella għal sħubija regolatorja, ekoloġika, sostenibbli u diġitali aktar b'saħħitha permezz tal-Kunsill għall-Kummerċ u t-Teknoloġija; jappella għal ftehim dwar il-valutazzjoni tal-konformità, li jkun ta' benefiċċju b'mod partikolari għall-SMEs, għal approċċ koordinat biex jiġu stabbiliti standards internazzjonali għat-teknoloġiji kritiċi u emerġenti, bħall-intelliġenza artifiċjali, u għal kooperazzjoni regolatorja għall-kumpaniji tat-teknoloġija kbira kif ukoll għat-taxxi diġitali u globali; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jiskambjaw informazzjoni u jikkooperaw dwar l-iskrinjar tal-investiment barrani f'setturi strateġiċi, inkluż fir-rigward ta' akkwiżizzjonijiet ostili potenzjali; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Iħeġġeġ liż-żewġ naħat jiskambjaw l-aħjar prattiki regolatorji; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Uniti jkomplu bin-negozjati tagħhom dwar il-valutazzjoni tal-konformità biex ineħħu l-ostakli mhux tariffarji li huma ta' piż finanzjarju; jisħaq fuq l-importanza li ż-żewġ naħat jallinjaw u jmexxu koalizzjoni ta' sħab tal-istess fehma biex itejbu l-użu tal-istandards trans-Atlantiċi minn organizzazzjonijiet ta' standards internazzjonali; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jistieden liż-żewġ naħat jużaw il-kummerċ bħala mezz biex jiġġieldu t-tibdil fil-klima u jiksbu konverġenza 'l fuq; f'dan ir-rigward iħeġġeġ liż-żewġ naħat jikkooperaw dwar l-ipprezzar tal-karbonju u b'mod partikolari jikkoordinaw l-iżvilupp ta' mekkaniżmu ta' aġġustament tal-karbonju fil-fruntieri, u dwar miżuri effettivi kontra l-kummerċ illeċitu tal-armi u t-tisħiħ tat-trasparenza u r-responsabbiltà tal-kummerċ tal-armi, inklużi l-esportazzjonijiet tal-armi tal-Istati Uniti u tal-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jistieden lill-Istati Uniti u lill-UE jaħdmu flimkien fuq taxxa korporattiva globali fil-qafas tal-OECD, filwaqt li jilqa' b'mod partikolari l-ftehim milħuq mill-pajjiżi tal-G7 dwar ir-riforma tat-taxxa globali u jenfasizza l-ftehim dwar rata tat-taxxa korporattiva globali minima ta' mill-inqas 15 %, u jikkooperaw fil-ġlieda kontra prattiki kummerċjali frodulenti u dannużi; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Jissottolinja li sħab kummerċjali u ekonomiċi aktar b'saħħithom iwasslu għal alleanzi aktar b'saħħithom; jilqa' pożittivament l-isforzi li qed isiru miż-żewġ naħat biex il-ktajjen ta' provvista tagħhom isiru aktar reżiljenti, speċjalment fir-rigward tal-materja prima kritika; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jappella għal kooperazzjoni msaħħa bejn l-UE u l-Istati Uniti fir-rigward tal-Artiku, meta jitqiesu l-ftuħ ta' rotot ġodda ta' navigazzjoni u d-disponibbiltà possibbli ta' riżorsi naturali minħabba t-tibdil fil-klima u filwaqt li jitqies l-interess ekonomiku dejjem jikber fl-Artiku minn pajjiżi oħra, bħaċ-Ċina; jistieden lill-Kummissjoni tindirizza wkoll dawn il-possibbiltajiet u l-isfidi fl-Istrateġija għall-Artiku tagħha li jmiss; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex, bħala prattika komuni, tkun trasparenti fil-kooperazzjoni tagħha mal-Istati Uniti billi, inter alia, tippubblika l-proposti kollha mibgħuta lill-Istati Uniti u billi tiggarantixxi l-involviment tal-Parlament u tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp ta' dawn il-proposti sabiex tissaħħaħ il-fiduċja tal-konsumaturi u taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

77.

Niffaċċjaw flimkien l-isfidi tas-sigurtà u d-difiża

| 78. | Jissottolinja li l-alleanza trans-Atlantika għadha fundamentali għas-sigurtà u l-istabbiltà tal-kontinent Ewropew, billi n-NATO hija l-pedament tad-difiża kollettiva tal-Ewropa u hija pilastru ewlieni tas-sigurtà Ewropea; jirriafferma wkoll li l-alleati u s-sħab tan-NATO flimkien mal-Unjoni Ewropea kollettivament iridu jagħmlu aktar biex jissodisfaw l-aspettattivi ġusti bħala sħab trans-Atlantiċi kredibbli u ugwali li huma kapaċi u lesti jiddefendu lilhom infushom u jittrattaw kriżijiet fil-viċinati tagħhom, filwaqt li jmexxu meta jkun meħtieġ, iżda f'koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Uniti; jappoġġja ribilanċjar tar-responsabbiltajiet fir-relazzjoni ta' sigurtà trans-Atlantika billi titrawwem awtodipendenza akbar għall-Istati Membri tal-UE fi kwistjonijiet ta' difiża ħalli jitnaqqas il-piż żejjed fuq l-Istati Uniti u b'mod li joħloq sinerġiji bejn is-sħubija tan-NATO u l-kapaċitajiet ta' difiża tal-UE; jisħaq li l-kooperazzjoni UE-NATO hija bbażata fuq 74 azzjoni maqbula b'mod komuni f'oqsma speċifiċi; ifakkar li ż-żewġ organizzazzjonijiet għandhom kompiti u prijoritajiet differenti, fejn in-NATO hija inkarigata mid-difiża territorjali kollettiva tal-membri tagħha, u l-UE taħseb għall-ġestjoni tal-kriżijiet militari esterni, b'potenzjal għal aktar djalogu u kooperazzjoni dwar l-isfidi tas-sigurtà u s-sħubija strateġika msejsa fuq appoġġ komuni għall-valuri ewlenin tad-demokrazija, il-libertà u l-promozzjoni tal-paċi; jisħaq li kooperazzjoni aktar profonda, akkomunament u kondiviżjoni u settur Ewropew tad-difiża effiċjenti u trasparenti jsaħħu wkoll il-kapaċitajiet disponibbli għan-NATO; jissottolinja li l-ħolqien ta' bażi industrijali tal-UE b'saħħitha u kapaċitajiet militari aktar b'saħħithom fil-livell tal-UE u investiment fil-mobbiltà u l-interoperabbiltà militari mhux biss isaħħu l-UE iżda fl-istess waqt isaħħu l-alleanza trans-Atlantika u jkunu f'sinerġija mar-rwol u r-rilevanza tal-UE u l-Istati Membri tagħha fin-NATO; jesprimi, għaldaqstant, l-impenn sħiħ tiegħu għall-inizjattivi Ewropej tad-difiża, b'mod partikolari l-FEŻ, il-PESCO u l-EPF, fost oħrajn; jissottolinja li s-sħubija trans-Atlantika tista' tkun biss ta' suċċess jekk l-Istati Membri kollha jissodisfaw l-impenji tagħhom, inklużi l-wegħdiet ta' investiment fil-qasam tad-difiża, u jipparteċipaw f'appoġġ reċiproku u jfittxu kondiviżjoni tal-piżijiet aktar ibbilanċjata; jissottolinja l-ħtieġa li l-alleati kollha tan-NATO jinvestu finanzjarjament fl-iżvilupp, l-akkwist u ż-żamma tal-kapaċitajiet li n-NATO teħtieġ biex tiddefendi ċ-ċittadini tagħha; jindika wkoll il-proċess ta' abbozzar li għaddej tal-Boxxla Strateġika tal-UE, li ser tkun pass importanti għal kooperazzjoni Ewropea aktar b'saħħitha fil-qasam tad-difiża u s-sigurtà, u jissottolinja li l-Boxxla Strateġika għandha tkun marbuta mill-qrib mal-abbozzar tal-Kunċett Strateġiku tan-NATO, u jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li dawn il-proċessi paralleli joffru opportunità unika biex is-sħubija trans-Atlantika politika u ta' sigurtà tiġi avvanzata u aġġornata u ssir adatta biex tindirizza l-isfidi globali attwali li kemm l-UE kif ukoll l-Istati Uniti qegħdin jiffaċċjaw; jisħaq li l-ambizzjoni tal-awtonomija strateġika Ewropea bl-ebda mod ma ddgħajjef lin-NATO iżda hija komplementari għaliha; jitlob li jiġi konkluż arranġament amministrattiv bejn l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża u l-Istati Uniti u jilqa' l-impenn tal-UE u tal-Istati Uniti, kif rifless fid-dikjarazzjoni maħruġa fi tmiem is-summit UE-Stati Uniti fil-15 ta' Ġunju 2021, biex jinbdew diskussjonijiet malajr kemm jista' jkun; jippromwovi l-istabbiliment ta' politika barranija u proċessi ta' koordinazzjoni tal-politiki ta' sigurtà u difiża bejn l-Istati Uniti, l-UE u r-Renju Unit; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jilqa' d-deċiżjoni pożittiva tal-Kunsill tas-6 ta' Mejju 2021 li tawtorizza lill-koordinatur tal-proġett tal-Mobbiltà Militari, in-Netherlands, biex jistieden lill-Istati Uniti, lill-Kanada u lin-Norveġja, b'segwitu għat-talbiet rispettivi tagħhom, biex jipparteċipaw fil-proġett PESCO dwar il-mobbiltà militari; jisħaq li din il-parteċipazzjoni ser issaħħaħ il-koerenza tal-kapaċitajiet tal-UE u tan-NATO u l-interoperabbiltà, it-tħejjija u r-reżiljenza tal-forzi trans-Atlantiċi; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jappella għal kooperazzjoni msaħħa bejn l-UE, l-Istati Uniti u n-NATO mal-viċinat tagħna tal-Lvant, b'mod partikolari, il-Georgia, l-Ukrajna u l-Moldova, fi kwistjonijiet relatati mas-sigurtà u d-difiża, inkluż permezz ta' appoġġ għall-integrità territorjali ta' dawn il-pajjiżi, u biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tagħhom kontra t-theddid ċibernetiku kif ukoll it-theddid relatat mal-informazzjoni, mal-ispjunaġġ u theddid ieħor dirett lejhom; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Istati Uniti li jtemmu l-irtirar tal-forzi tal-Istati Uniti mill-UE u li jżidu l-preżenza militari tagħhom fl-Istati Membri tal-UE bħala sinjal ta' impenn għall-kooperazzjoni trans-Atlantika fil-qasam tas-sigurtà; jesprimi l-gratitudni tiegħu lejn id-diversi membri tal-persunal tas-servizzi tal-Istati Uniti li għenu fil-protezzjoni tas-sigurtà u s-sikurezza tal-Ewropa u taċ-ċittadini tagħha f'dawn l-aħħar deċennji; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Uniti jrawmu kooperazzjoni mill-qrib mhux biss dwar it-theddid tradizzjonali għas-sigurtà, iżda wkoll dwar dawk emerġenti bħad-dominanza teknoloġika barranija ostili, it-theddid ibridu, il-kampanji ta' diżinformazzjoni u l-indħil malizzjuż fil-proċessi elettorali; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Uniti jiżviluppaw kooperazzjoni mill-qrib fil-qasam taċ-ċibersigurtà; iħeġġeġ lill-UE tiżviluppa kapaċitajiet ċibernetiċi aktar effiċjenti biex issaħħaħ il-kapaċità tagħha li tiddefendi lilha nnifisha kontra t-theddid ċibernetiku; jilqa' l-Istrateġija l-ġdida tal-Kummissjoni dwar iċ-Ċibersigurtà bħala bażi għall-istabbiliment ta' normi u standards internazzjonali fiċ-ċiberspazju; jitlob li l-kapaċitajiet meħtieġa jiġu żviluppati, miksuba u miżmuma, anke fi ħdan in-NATO, inkluż f'termini ta' kondiviżjoni ta' intelligence u għal koordinazzjoni aktar b'saħħitha bejn l-aġenziji tal-UE, bħall-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA), u l-kontropartijiet Amerikani tagħhom; jirrikonoxxi li, sa ċertu punt, iċ-ċiberdifiża tkun aktar effettiva jekk tinkludi xi mezzi u miżuri offensivi wkoll, dejjem jekk l-użu tagħhom ikun konformi mad-dritt internazzjonali; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' approċċ komuni fir-rigward tal-projbizzjoni ta' armi awtonomi letali mingħajr kontroll uman sinifikanti, regolamentazzjoni tal-awtonomija tas-sistemi tal-armi fil-livell globali u restrizzjoni tal-esportazzjoni u l-proliferazzjoni ta' għodod ċibernetiċi u teknoloġija ta' sorveljanza tal-massa; jissottolinja li l-kontroll globali tal-armi jeħtieġ li jiġi aġġornat biex ikun jista' jiffaċċja l-isfidi ċibernetiċi u tal-IA; jistieden lis-sħab trans-Atlantiċi jappoġġjaw u jikkontribwixxu b'mod attiv għas-sejħa tas-Segretarju Ġenerali tan-NU għal waqfien mill-ġlied globali; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Huwa tal-fehma li l-protezzjoni tal-proċessi demokratiċi u elettorali hija kwistjoni ta' sigurtà globali; jissuġġerixxi f'dan ir-rigward l-iżvilupp konġunt ta' qafas strutturat għal rispons għal indħil fil-proċessi elettorali li jkun ibbażat fuq Kodiċi ta' Prattiki trans-Atlantiku għal Proċessi Demokratiċi Ħielsa u Reżiljenti u li jfittex li jkun hemm miżuri strutturali u komprensivi bħala rispons għan-natura ibrida tal-indħil, filwaqt li jikkollabora mill-qrib ma' organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OSKE; jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jippromwovu kooperazzjoni internazzjonali aktar mill-qrib u aktar ambizzjuża dwar l-osservazzjoni elettorali, flimkien mas-sħab rilevanti kollha, speċjalment mal-organizzazzjonijiet li japprovaw id-“Dikjarazzjoni ta' Prinċipji għall-Osservazzjoni Internazzjonali tal-Elezzjonijiet”, biex jiġi missielet it-theddid dejjem akbar ta' sigurtà pubblika għall-proċessi elettorali; jisħaq il-ħtieġa li jiġi missielet b'mod konġunt il-fenomenu li qiegħed jikber ta' osservazzjoni elettorali domestika falza, li jdgħajjef il-fiduċja tal-pubbliku fl-osservazzjoni elettorali b'mod ġenerali, u li jiġu vvalutati fid-dettall l-opportunitajiet, l-isfidi u r-riskji involuti fl-użu dejjem akbar ta' informazzjoni elettorali ġdida u teknoloġiji ta' komunikazzjoni; jinsisti fuq il-ħtieġa li tissaħħaħ il-kooperazzjoni meħtieġa mal-organizzazzjonijiet nazzjonali rilevanti ta' osservazzjoni elettorali fil-livelli kollha, kif ukoll il-protezzjoni tagħhom fi ħdan il-qafas tal-attivitajiet tagħhom; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Jissottolinja l-importanza li jinkisbu l-kapaċitajiet tal-computing kwantistiku, u jisħaq fuq il-ħtieġa li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Istati Uniti f'dan il-qasam biex jiġi żgurat li l-computing kwantistiku jiġi realizzat l-ewwel fost sħab b'relazzjonijiet mill-qrib u li jikkondividu l-istess objettivi; |
| --- | --- |

84.

| 85. | Jisħaq fuq l-importanza strateġika ta' kejbils sottomarini tat-telekomunikazzjoni fl-Atlantiku tat-Tramuntana li jipprovdu aktar minn 95 % tat-telekomunikazzjonijiet internazzjonali; itenni l-importanza ta' kooperazzjoni trans-Atlantika msaħħa għall-protezzjoni u l-iżgurar tar-rispett għall-istrumenti internazzjonali li jirregolaw il-kejbils sottomarini, inkluż l-UNCLOS; |
| --- | --- |

85.

| 86. | Jappoġġja l-ħolqien tad-Djalogu dwar is-Sigurtà u d-Difiża bejn l-UE u l-Istati Uniti u jistieden lill-VP/RGħ jibdih mill-aktar fis possibbli; jindika l-importanza li jiġu inklużi wkoll ir-rappreżentanti tan-NATO f'dan id-djalogu biex jiġu promossi sinerġiji mal-kooperazzjoni kontinwa fil-qafas UE-NATO u tiġi evitata kwalunkwe duplikazzjoni ta' reazzjonijiet tal-politiki; jissottolinja li d-Djalogu dwar is-Sigurtà u d-Difiża UE-Stati Uniti għandu jinkludi kooperazzjoni dwar inizjattivi ta' sigurtà u difiża, ġestjoni ta' kriżijiet, operazzjonijiet militari u kwistjonijiet bilaterali ta' sigurtà, kif innotat fl-aġenda UE-Stati Uniti għal bidla globali; jenfasizza li l-kondiviżjoni tal-informazzjoni għandha tkun tagħmel parti importanti minn dan id-djalogu; |
| --- | --- |

86.

| 87. | Jisħaq fuq il-ħtieġa komuni li s-soċjetajiet tagħna jinvolvu ruħhom fi proċess introspettiv dwar il-valuri demokratiċi komuni tagħna u dwar ir-rispett reċiproku, u għad-diversità tal-opinjonijiet biex insaħħu u niddefendu d-demokrazija globali kontra l-awtoritarjaniżmu li qiegħed jiżdied, kif promoss kemm mir-Russja kif ukoll miċ-Ċina, iżda wkoll fi ħdan il-komunità trans-Atlantika, inter alia billi jissaħħu l-obbligu ta' rendikont u r-reżiljenza tas-sistemi demokratiċi tagħna permezz ta' reżistenza għall-fehmiet estremisti u r-razziżmu li jipprovdu bażi fertili fejn il-movimenti antidemokratiċi jiffjorixxu, permezz ta' reżistenza b'vuċi waħda kontra l-influwenza malizzjuża ta' atturi awtoritarji fuq livell ġeopolitiku u b'parteċipazzjoni fi djalogu trans-Atlantiku, u billi jitrawmu politiki soċjali u ekonomiċi inklużivi li jindirizzaw l-għeruq tal-inugwaljanzi; jissottolinja l-valur tad-djalogu u l-kooperazzjoni trans-Atlantiċi dwar politiki li jappoġġjaw id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt u l-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni u l-indħil barrani; jissottolinja l-ħtieġa fuq iż-żewġ naħat li jiġu indirizzati l-ixprunaturi tat-tnaqqis fil-fiduċja pubblika fil-politika u fl-istituzzjonijiet; jisħaq li l-isforzi f'din id-direzzjoni għandhom jinkludu l-bini tal-fiduċja fix-xjenza u l-fatti, l-espansjoni ta' xibka ta' sikurezza tal-politiki ta' nondiskriminazzjoni, u r-rifjut u l-indirizzar tad-diskriminazzjoni razzjali u reliġjuża; |
| --- | --- |

87.

| 88. | Jappella wkoll lill-UE u lill-Istati Uniti biex flimkien jipprovdu appoġġ ekonomiku, politiku u operattiv lill-organizzazzjonijiet reġjonali eżistenti bbażati fl-Afrika, bħall-Unjoni Afrikana, il-Forza G5 tas-Saħel u l-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS); |
| --- | --- |

88.

| 89. | Jissottolinja li l-UE u l-Istati Uniti għandu jkollhom sinerġiji bejn l-isforzi tagħhom fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u r-radikalizzazzjoni u jiżguraw li l-isforzi li jsiru jkunu appoġġjati mir-riżorsi meħtieġa u li dawn ikunu proporzjonati għal-livell tat-theddid; huwa tal-fehma li ż-żewġ sħab għandhom jagħmlu ħilithom biex itejbu l-prattiki attwali ta' kondiviżjoni tal-intelligence fost l-Istati Membri, b'enfasi partikolari fuq li jinkiseb għarfien aħjar u komuni tas-sitwazzjoni f'oqsma ewlenin, inkluż ir-refuġji sikuri emerġenti u l-użu ta' EDTs mit-terroristi, kif ukoll tattiki ibridi; |
| --- | --- |

89.

| 90. | Jinkoraġġixxi kollaborazzjoni b'saħħitha UE-Stati Uniti fl-isforzi tad-deradikalizzazzjoni u tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, inkluż l-istabbiliment ta' attivitajiet konġunti ta' taħriġ, korsijiet komuni kontra t-terroriżmu, programmi ta' skambju għall-uffiċjali, eżerċizzji tattiċi u inizjattivi edukattivi; |
| --- | --- |

90.

| 91. | Jissottolinja l-importanza fundamentali tal-prinċipji demokratiċi, li huma l-bażi tal-progress soċjali u ekonomiku tagħna u s-soċjetajiet ħielsa tagħna; jappoġġja l-proposta tal-President Biden li jsir Summit għad-Demokrazija biex jiġu promossi l-valuri universali; jistieden lill-Istati Uniti jisiltu mill-esperjenzi tal-Konferenza tal-UE dwar il-Futur tal-Ewropa u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jappoġġjaw l-inizjattiva tas-Summit, kemm politikament kif ukoll fil-prattika; huwa tal-fehma li s-Summit għad-Demokrazija propost għandu jkollu l-għan li jippromwovi multilateraliżmu bbażat fuq il-valuri u solidarjetà bejn id-demokraziji meta jkunu taħt pressjoni, isaħħaħ id-demokrazija internament u globalment, b'mod partikolari jżid il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-governanza demokratika, jesprimi t-tħassib u jfittex soluzzjonijiet paċifiċi għal repressjonijiet kontinwi fuq movimenti demokratiċi u jipproteġi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż id-difensuri ambjentali, madwar id-dinja, minbarra li jindirizza l-influwenza dejjem akbar ta' reġimi awtoritarji; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li tali sforz jista' jgħin fit-tfassil ta' triq ċara 'l quddiem fil-ġlieda kontra l-populiżmu u l-awtoritarjaniżmu u biex jiġu protetti l-valuri fundamentali demokratiċi u tad-drittijiet tal-bniedem; jipproponi li l-UE għandha tistabbilixxi, flimkien mal-Istati Uniti, alleanza trans-Atlantika biex tiddefendi d-demokrazija fuq livell globali u tfassal ġabra ta' strumenti għad-difiża tad-demokrazija, li għandha tinkludi azzjonijiet konġunti rigward is-sanzjonijiet, politiki dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus, regoli marbuta mal-kundizzjonalità tal-assistenza ekonomika u finanzjarja u sostenn favur l-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem u d-difensuri tad-demokrazija; jitlob komunikazzjoni aħjar maċ-ċittadini fuq iż-żewġ naħat u bejniethom dwar l-importanza dejjiema tar-rabta trans-Atlantika u r-rilevanza tagħha llum il-ġurnata; jirriafferma f'dan ir-rigward il-valur tal-iskambji bejn il-leġiżlaturi, in-negozji u s-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

91.

Koordinazzjoni aktar mill-qrib tal-politika barranija

| 92. | Jemmen li l-UE għandha timpenja ruħha aktar mal-Istati Uniti u ġġedded is-sħubija strateġika fir-rigward tal-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant u tal-Balkani tal-Punent biex jinbnew soċjetajiet multietniċi reżiljenti, prosperi u demokratiċi hemmhekk, li jkunu kapaċi jirreżistu l-influwenza ta' tfixkil kemm tal-forzi awtoritarji lokali kif ukoll dawk esterni; ifakkar li l-istabbiltà tal-Balkani tal-Punent u tal-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant hija kwistjoni ta' paċi u sigurtà għar-reġjun, kif ukoll għall-UE; jilqa' ż-żieda akbar fil-koordinazzjoni tal-Istati Uniti mal-UE fl-appoġġ tal-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent fi triqthom lejn l-integrazzjoni Ewropea u s-sħubija fl-UE; huwa tal-fehma li koordinazzjoni regolari u istituzzjonalizzata dwar dan bejn il-Kunsill Affarijiet Barranin u s-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti u dwar kwistjonijiet oħra ta' politika barranija jsaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni trans-Atlantiċi dwar kwistjonijiet ta' politika barranija ta' interess komuni u jrawmu konverġenza ulterjuri tal-pożizzjonijiet politiċi fil-livell trans-Atlantiku; ifakkar fis-suġġeriment tiegħu li jinħoloq Kunsill Politiku Trans-Atlantiku (TPC) għal konsultazzjoni u koordinament sistematiċi dwar il-politika estera u tas-sigurtà, li jkun immexxi mill-VP/RGħ u mis-Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti u li jkun sostnut b'kuntatt regolari mad-diretturi politiċi; jappella għal tmexxija b'saħħitha tal-UE u koordinazzjoni effettiva mal-Istati Uniti għal reazzjoni kontra inizjattivi maħsuba għat-tfassil mill-ġdid tal-fruntieri u inizjattivi subnazzjonali simili li japprofondixxu d-diviżjoni etnika u s-segregazzjoni, kif ukoll il-kwistjoni tal-investiment u l-finanzjament Ċiniżi fir-reġjun kollu u l-impatt tagħhom fuq il-governanza demokratika u l-ambjent; jisħaq fuq l-importanza ta' kooperazzjoni u koordinazzjoni mill-qrib bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar il-ġlieda kontra l-manipulazzjoni tal-istat, il-korruzzjoni, il-kriminalità organizzata, l-indħil barrani flimkien ma' attakki fuq il-libertà tal-midja u l-promozzjoni tal-istat tad-dritt, ir-riformi profondi, ir-relazzjonijiet tajba ta' viċinat u r-rikonċiljazzjoni, u l-objettiv ta' integrazzjoni Ewro-Atlantika; jissottolinja r-rwol mexxej tal-UE fil-proċess ta' normalizzazzjoni tar-relazzjonijiet bejn is-Serbja u l-Kosovo; |
| --- | --- |

92.

| 93. | Jisħaq fuq l-interess komuni fl-appoġġ għall-paċi sostenibbli fit-tul, l-istabbiltà, is-sigurtà, ir-reżiljenza, id-demokrazija u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fin-Nofsinhar tal-Kawkasu; jilqa' l-impenn tal-Istati Uniti fir-reġjun, f'kooperazzjoni mal-UE, inkluż permezz ta' mekkaniżmi bħall-Grupp ta' Minsk tal-OSKE; |
| --- | --- |

93.

| 94. | Jistieden lill-UE u l-Istati Uniti jindirizzaw b'mod kollaborattiv it-theddid konsistenti u li qiegħed jikber għall-protezzjoni u l-preservazzjoni tal-wirt kulturali, inkluż il-kuntrabandu ta' oġġetti kulturali, speċjalment f'żoni ta' kunflitt; iħeġġeġ it-tħaddin ta' strateġija li tinkludi kampanji robusti ta' sensibilizzazzjoni pubblika, kundanna universali tat-traffikar f'antikitajiet li l-provenjenza tagħhom mhijiex magħrufa, l-istabbiliment ta' kodiċi uniku ta' kondotta dwar il-protezzjoni ta' siti kulturali, it-trawwim ta' kooperazzjoni akbar fost aġenziji differenti tal-infurzar tal-liġi li tinkludi l-kondiviżjoni immedjata tal-informazzjoni fost l-aġenziji tal-intelligence nazzjonali, u aktar kooperazzjoni bejn l-infurzar tal-liġi u l-komunitajiet tal-arti u tal-arkeoloġija; |
| --- | --- |

94.

| 95. | Jinnota li l-influwenza ekonomika taċ-Ċina, il-poter ġeopolitiku u d-diversi forom ta' projezzjoni tal-poter Ċiniż, kif ukoll is-saħħa militari, wasslu għal kunflitt bejn is-sistema tagħha ta' governanza awtoritarja mas-sistemi ta' governanza tal-Punent li huma bbażati fuq valuri demokratiċi liberali; ifakkar fil-preżenza akbar taċ-Ċina fix-xena internazzjonali u fl-Ewropa permezz tal-Inizjattiva “Belt and Road” tagħha, u l-attivitajiet tagħha fiċ-ċiberspazju, fir-reġjuni tal-Artiku u fl-Afrika; jisħaq f'dan ir-rigward li ċ-Ċina saret rivali u kompetitriċi sistemika, iżda li għandha tkun ukoll sieħeb importanti fl-indirizzar ta' bosta problemi globali; jinsab konvint li approċċ trans-Atlantiku konġunt ta' involviment maċ-Ċina huwa l-aħjar mod biex tiġi żgurata relazzjoni paċifika, sostenibbli u ta' benefiċċju reċiproku fit-tul maċ-Ċina; jilqa', f'dan il-kuntest, it-tnedija mill-ġdid reċenti ta' djalogu strateġiku komprensiv ta' livell għoli bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar iċ-Ċina u huwa tal-fehma li dan għandu jipprovdi mekkaniżmu ewlieni għall-avvanz tal-interessi tagħna u għall-ġestjoni tad-differenzi tagħna u jesplora l-possibbiltajiet ta' involviment bejn l-UE u l-Istati Uniti mar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina f'oqfsa multilaterali dwar sfidi komuni u globali, bħat-tibdil fil-klima, ir-riskji relatati mas-saħħa, ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, iċ-ċiberspazju, il-kontroll tal-armi, in-nonproliferazzjoni u t-teknoloġiji rivoluzzjonarji emerġenti; jenfasizza l-ħtieġa ta' dimensjoni parlamentari b'saħħitha għal dan id-djalogu; jitlob l-iżvilupp ta' firxa kbira ta' strumenti ta' politika u, fejn possibbli, tfittxija għal sinerġiji trans-Atlantiċi fir-rigward tar-relazzjonijiet maċ-Ċina; jenfasizza f'dan ir-rigward li l-UE u l-Istati Uniti jikkondividu tħassib serju ħafna dwar il-ksur sistematiku tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina, b'mod partikolari fir-rigward tal-komunità tal-Ujguri; jemmen bis-sħiħ li r-relazzjonijiet mar-RPĊ, kemm dawk bilaterali kif ukoll oħrajn, għandhom dejjem jinkludu s-salvagwardja u l-promozzjoni ta' valuri demokratiċi kondiviżi u li kwalunkwe aġenda multilaterali jrid ikollha fil-qalba tagħha l-kunċett ta' konformità sħiħa mad-dritt internazzjonali u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

95.

| 96. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu esplorati oqsma ta' konverġenza u kooperazzjoni possibbli u koordinazzjoni u konsultazzjoni aħjar bejn l-Istati Uniti u l-UE dwar iċ-Ċina, sabiex jiġu evitati t-tensjonijiet trans-Atlantiċi, bħal dawk li seħħew wara l-adozzjoni tal-ftehim trilaterali dwar is-sigurtà bejn l-Istati Uniti, ir-Renju Unit u l-Awstralja, magħruf bħala AUKUS, mingħajr konsultazzjoni mal-alleati tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tal-minoranzi u t-tnaqqis tat-tensjonijiet fl-Ibħra tan-Nofsinhar u tal-Lvant taċ-Ċina, f'Hong Kong u fl-Istrett ta' Tajwan; jenfasizza r-rilevanza tal-UNCLOS bħala bażi ġuridika għas-soluzzjoni tal-kunflitti; itenni l-appoġġ tiegħu għal inizjattivi kondiviżi ta' konnettività, anke fi ħdan il-qafas tal-istrateġija tal-UE “Global Gateway” li għadha kif tħabbret; |
| --- | --- |

96.

| 97. | Jilqa' l-progress li sar dan l-aħħar fl-istrateġija Indo-Paċifika tal-UE; jitlob li tiġi implimentata malajr u b'mod komprensiv peress li hija fl-interess tal-UE u tkun qed tippromwovi l-valuri tagħha, u jenfasizza r-rilevanza ta' dan ir-reġjun ġeostrateġiku, li fih jinsabu ħbieb u sħab demokratiċi trans-Atlantiċi komuni bħall-Ġappun, il-Korea t'Isfel, l-Awstralja u New Zealand, kif ukoll it-Tajwan, u jappella għal sħubija u koordinazzjoni msaħħa bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar ir-reġjun Indo-Paċifiku; ifakkar fl-importanza li jitrawmu rabtiet strateġiċi mal-membri tal-ASEAN u mal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku (PIF); |
| --- | --- |

97.

| 98. | Jenfasizza li reġimi mhux demokratiċi bħaċ-Ċina qegħdin jużaw dejjem aktar it-teknoloġija biex jikkontrollaw u jrażżnu liċ-ċittadini tagħhom, filwaqt li jirrestrinġu l-eżerċizzju tad-drittijiet fundamentali, soċjali u politiċi; jappella għal aktar kooperazzjoni bejn l-UE u l-Istati Uniti fl-iżvilupp ta' teknoloġija ċċentrata fuq il-bniedem li tirrispetta l-privatezza u tnaqqas il-preġudizzji u d-diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

98.

| 99. | Jirrikonoxxi li l-akkwisti miċ-Ċina ta' proprjetà intellettwali u ta' avvanzi teknoloġiċi minn ċentri ewlenin ta' riċerka spiss jintużaw biex imexxu l-għanijiet militari tagħha, u jenfasizza, għaldaqstant, li l-UE għandha taħdem biex tiżviluppa strateġija fit-tul biex tirreaġixxi għall-istrateġija taċ-Ċina dwar il-fużjoni militari-ċivili (MCF) fl-Ewropa; |
| --- | --- |

99.

| 100. | Jirrikonoxxi li l-UE u l-Istati Uniti għandhom jikkoordinaw fuq kwistjonijiet fejn l-azzjonijiet taċ-Ċina jmorru kontra l-interessi tas-sigurtà Ewro-Atlantika; jisħaq li għandha tingħata prijorità lill-isfidi fl-oqsma ċibernetiċi, ibridi, EDT, spazjali, tal-kontroll tal-armi u tan-nonproliferazzjoni; |
| --- | --- |

100.

| 101. | Jinsab imħasseb dwar il-koerċizzjoni ekonomika taċ-Ċina kontra l-Istati Membri u pajjiżi terzi; jappoġġja l-idea ta' difiża ekonomika kollettiva permezz ta' kollaborazzjoni ma' demokraziji tal-istess fehma kontra l-koerċizzjoni ekonomika taċ-Ċina; |
| --- | --- |

101.

| 102. | Jinsab imħasseb dwar ir-rabtiet mill-qrib bejn il-Partit Komunista Ċiniż u l-industrija fiċ-Ċina, b'mod partikolari l-kumpaniji tas-sigurtà; jirrakkomanda li l-Istati Membri jwettqu awditu intern tal-prattiki tal-akkwist biex jiżguraw li l-prodotti integrati fin-networks nazzjonali u fl-istituzzjonijiet tad-difiża tagħhom ma jkollhomx teknoloġiji li ġejjin minn kumpaniji fiċ-Ċina; |
| --- | --- |

102.

| 103. | Jappella għal kooperazzjoni mill-qrib biex issir ħidma dwar pjan komuni ta' involviment mal-Federazzjoni Russa u, b'mod parallel, biex tiġi indirizzata b'mod konġunt il-firxa ta' theddid li ġej mill-Federazzjoni Russa, bħad-destabbilizzazzjoni kontinwa tal-Ukrajna, il-Georgia u r-Repubblika tal-Moldova, l-appoġġ għat-tmexxija illeġittima ta' Lukashenka fil-Belarussja, ir-rwol u l-influwenza tar-Russja fil-Balkani tal-Punent u fil-Baħar l-Iswed, l-l-indħil kundannabbli fil-proċessi demokratiċi fl-UE u fl-Istati Uniti, inkluż l-elezzjonijiet, il-finanzjament ta' partiti politiċi estremisti u politiki reviżjonisti, it-theddid ibridu u l-kampanji ta' diżinformazzjoni, filwaqt li fl-istess waqt jitfittex li jkun hemm kooperazzjoni selettiva fl-oqsma ta' interess konġunt trans-Atlantiku, b'mod partikolari fil-qasam ta' arkitettura ta' kontroll tal-armi, inkluż it-Trattat dwar il-Forzi Nukleari ta' Medda Intermedja, kif ukoll li tinħoloq diplomazija, l-użu mill-ġdid tal-Pjan ta' Azzjoni Komprensiv Konġunt (PAKK) u l-istabbilizzazzjoni tal-Afganistan; jilqa' d-deċiżjoni meħuda mill-amministrazzjoni attwali tal-Istati Uniti li testendi t-trattat il-ġdid dwar il-kontroll tal-armi START; jenfasizza l-ħtieġa li jerġgħu jibdew it-taħditiet dwar il-kontroll tal-armi bejn l-atturi globali ewlenin, bħall-Istati Uniti u r-Russja, billi dawn għandhom impatt dirett fuq is-sigurtà Ewropea, kif ukoll li ċ-Ċina tiġi inkluża f'negozjati futuri dwar il-kontroll tal-armi; jisħaq fuq il-ħtieġa li tinbena mill-ġdid b'urġenza l-arkitettura konvenzjonali ta' kontroll tal-armi biex jiġi limitat l-bżonn ta' tlielaq tal-armi u inċidenti mhux previsti; jilqa' r-rieda tal-amministrazzjoni Biden li terġa' tistabbilixxi djalogu u negozjati mar-Russja u jappoġġja l-pjan tal-UE u tal-Istati Uniti li jistabbilixxu djalogu ta' livell għoli bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar ir-Russja; huwa tal-fehma li l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jappoġġjaw b'mod attiv it-tiftix ta' modi għal aktar djalogu u għandhom jikkontribwixxu għall-bini mill-ġdid ta' fiduċja reċiproka; jenfasizza l-importanza, b'mod parallel, tad-djalogu mas-soċjetà ċivili u l-appoġġ għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fir-Russja li jfittxu li jmexxu 'l quddiem id-djalogu dwar il-pluraliżmu politiku, ir-rappreżentazzjoni u l-aspirazzjonijiet demokratiċi leġittimi tal-poplu Russu; |
| --- | --- |

103.

| 104. | Iqis li l-UE u l-Istati Uniti għandhom jikkoordinaw l-approċċ doppju tagħhom ta' deterrenza u djalogu mar-Russja fi ħdan il-parametri maqbula fis-Summits ta' Wales u Varsavja; |
| --- | --- |

104.

| 105. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Uniti jaġixxu fil-ħin u b'determinazzjoni kontra azzjonijiet ta' tfixkil tas-servizzi tal-intelligence Russi fit-territorju tal-UE; jirrakkomanda li l-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni tas-servizzi ta' counter-intelligence; |
| --- | --- |

105.

| 106. | Jistieden lill-VP/HR u lill-Kunsill ifasslu approċċ strateġiku ġdid għar-relazzjonijiet tal-UE mar-Russja, li jrid jappoġġja aħjar lis-soċjetà ċivili, isaħħaħ il-kuntatti bejn in-nies maċ-ċittadini tar-Russja, ifassal linji ħomor ċari għall-kooperazzjoni mal-atturi tal-Istat Russu, juża standards teknoloġiċi u l-internet miftuħ biex jappoġġja spazji ħielsa u jirrestrinġi t-teknoloġiji oppressivi, u juri solidarjetà mas-Sħab tal-Lvant tal-UE, inkluż dwar kwistjonijiet ta' sigurtà u riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti; jissottolinja li kwalunkwe djalogu bejn l-UE u l-Istati Uniti mar-Russja għandu jkun ibbażat fuq ir-rispett għad-dritt internazzjonali u d-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

106.

| 107. | Jissottolinja l-importanza u jappella għall-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn l-Istati Uniti u l-UE fir-rigward tal-kontinent Afrikan u r-reġjuni u l-pajjiżi differenti tiegħu bil-għan li jiġi żgurat żvilupp sostenibbli u jiġu promossi s-sigurtà, l-istabbiltà u l-prosperità; jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti ta' sħubija b'saħħitha u ġusta bejn l-Istati Uniti, l-UE u l-Afrika, filwaqt li jitqiesu l-isfidi tat-tibdil fil-klima u l-implikazzjonijiet demografiċi tiegħu, il-kollass tal-bijodiversità, l-isfruttament miċ-Ċina tar-riżorsi naturali tal-Afrika, l-edukazzjoni dwar l-iżvilupp soċjoekonomiku sostenibbli, id-diġitalizzazzjoni, l-istat tad-dritt, il-promozzjoni tad-demokrazija u t-tisħiħ tad-drittijiet tal-bniedem, is-soċjetà ċivili u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jemmen li kwalunkwe assistenza ta' sigurtà għandha tkun ibbażata fuq l-approċċ tas-sigurtà tal-bniedem u l-ħtiġijiet tal-popolazzjonijiet lokali, tikkonforma bis-sħiħ mad-dritt internazzjonali u tinkludi responsabbiltà b'saħħitha u mekkaniżmi ta' sorveljanza demokratiċi u parlamentari; jilqa' l-impenn tal-amministrazzjoni Biden li ssaħħaħ il-kooperazzjoni mal-Koalizzjoni Internazzjonali għas-Saħel; iħeġġeġ lill-Istati Uniti u lill-UE jaħdmu flimkien biex jindirizzaw iż-żieda fl-estremiżmu vjolenti, it-terroriżmu mill-ISIS u l-fergħat ta' al-Qaeda, u l-isfidi umanitarji, ekonomiċi u ta' governanza fis-Saħel u fir-reġjun MENA (il-Lvant Nofsani u l-Afrika ta' Fuq) b'mod ġenerali; jappella għal djalogu u koordinazzjoni msaħħa fir-rigward tal-pożizzjoni tas-sħab trans-Atlantiċi rigward l-isfidi li jiffaċċjaw pajjiżi bħall-Iraq, il-Libanu, is-Sirja, l-Iran u l-Libja; |
| --- | --- |

107.

| 108. | Jappella għal kooperazzjoni aħjar fl-Artiku, filwaqt li jitqies l-interess dejjem akbar fl-Artiku minn pajjiżi oħra bħaċ-Ċina u l-attivitajiet u t-tisħiħ militari mir-Russja fl-Artiku; jilqa' d-deċiżjoni tal-UE u tal-Istati Uniti, kif attestata mid-dikjarazzjoni maħruġa wara s-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti tal-15 ta' Ġunju 2021, li jaħdmu flimkien biex l-Artiku jinżamm bħala reġjun ta' paċi u stabbiltà u jikkollaboraw permezz tal-Kunsill tal-Artiku; |
| --- | --- |

108.

| 109. | Jenfasizza l-ħtieġa li jinżammu u, fejn applikabbli, jiġu approfonditi r-relazzjonijiet strateġiċi strutturali bejn l-UE, l-Istati Uniti u r-Renju Unit, filwaqt li jsir l-aħjar użu mill-valuri, l-interessi u l-isfidi kondiviżi tagħna, inkluż fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' sigurtà, filwaqt li tiġi żgurata l-awtonomija tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE; |
| --- | --- |

109.

| 110. | Jiddeplora l-akkwiżizzjoni vjolenti tal-Afganistan mit-Taliban wara l-irtirar tal-forzi tal-Istati Uniti u Ewropej, u l-ksur mifrux sussegwenti tad-drittijiet tal-bniedem, b'mod partikolari tal-bniet, in-nisa u l-minoranzi etniċi u reliġjużi, kif ukoll il-kriżi umanitarja li qed tiżvolġi fil-pajjiż; itenni l-pożizzjoni tiegħu li l-komunità trans-Atlantika għandha tirdoppja l-isforzi tagħha biex taħdem għall-paċi, l-istabbiltà u l-progress fit-tul fl-Afganistan billi tappoġġja lis-soċjetà ċivili Afgana, lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, b'mod partikolari d-difensuri tad-drittijiet tan-nisa, lill-attivisti politiċi, lill-ġurnalisti, lill-akkademiċi, lill-artisti u lil gruppi u persuni oħra li jinsabu f'riskju; jappella għal koordinazzjoni u konsultazzjoni trans-Atlantiċi robusti sabiex tinkiseb, tiġi ppreservata u kondiviża l-intelligence dwar it-theddida terroristika li ġejja mill-Afganistan, b'mod partikolari mill-ISIS, l-Al-Qaeda u l-affiljati tagħhom; jitlob li jittieħed approċċ trans-Atlantiku miftiehem li jgħaqqad il-ħtieġa ta' impenn operattiv mat-Taliban għal skopijiet umanitarji u ta' kontra t-terroriżmu b'kundizzjonijiet ċari għall-involviment mal-gvern immexxi mit-Taliban fil-futur, liema kundizzjonijiet għandhom jinkludi impenn għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u għall-ġlieda kontra t-terroriżmu; jitlob li ssir riflessjoni trans-Atlantika profonda dwar il-lezzjonijiet li ħarġu mill-missjoni fl-Afganistan, bil-għan li jinsiltu l-konklużjonijiet meħtieġa għall- isforzi futuri biex jiġu promossi l-istabbiltà, is-sigurtà u l-governanza tajba fid-dinja; jistieden lis-sħab trans-Atlantiċi, barra minn hekk, jimpenjaw ruħhom mal-pajjiżi kollha ġirien tal-Afganistan, filwaqt li jżommu f'moħħhom is-sitwazzjoni mwiegħra tal-poplu Afgan li fittex rifuġju fihom u l-ħtieġa li jiġu megħjuna; |
| --- | --- |

110.

| 111. | Jilqa' l-impenn imġedded tal-Istati Uniti fil-Lvant tal-Mediterran, b'mod partikolari rigward l-Att tal-Lvant tal-Mediterran tal-2019, li jawtorizza assistenza ta' sigurtà ġdida għal Ċipru u l-Greċja, u jsaħħaħ il-kooperazzjoni fl-enerġija fost l-atturi reġjonali; jilqa' d-deċiżjoni tal-UE u tal-Istati Uniti, kif attestata mid-dikjarazzjoni maħruġa wara s-Summit bejn l-UE u l-Istati Uniti tal-15 ta' Ġunju 2021, li jaħdmu id f'id biex inaqqsu t-tensjoni b'mod sostenibbli fil-Lvant tal-Mediterran, fejn id-differenzi għandhom jissolvew permezz ta' djalogu b'rieda tajba u f'konformità mad-dritt internazzjonali; jappoġġja d-dikjarazzjoni tal-UE u tal-Istati Uniti li għandhom l-intenzjoni jfittxu relazzjoni kooperattiva u ta' benefiċċju reċiproku ma' Turkija demokratika; |
| --- | --- |

111.

| 112. | Jappoġġja kooperazzjoni aktar mill-qrib mal-Istati Uniti u l-pajjiżi tal-Amerka Latina fil-promozzjoni tal-multilateraliżmu, il-valuri demokratiċi, l-iżvilupp sostenibbli, id-drittijiet tal-bniedem u l-istandards tad-dritt internazzjonali, it-tkabbir ekonomiku, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, il-ġlieda kontra t-traffikar tad-drogi u l-kriminalità organizzata, il-bijodiversità u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima; jissottolinja l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Uniti jipparteċipaw b'mod aktar attiv mal-Amerka Latina u r-reġjun tal-Karibew bħala alleati kruċjali fil-fora internazzjonali u bħala sħab strateġiċi fid-difiża tal-multilateraliżmu; jappella għal “Alleanza tat-Triangolu tal-Atlantiku” bejn l-UE, l-Istati Uniti u l-Amerka Latina li tippermetti liż-żewġ reġjuni jagħmlu progress konġunt f'oqsma bħad-demokrazija, is-sigurtà u t-traffikar tad-drogi, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi u l-kooperazzjoni għall-iżvilupp; jenfasizza, f'dan ir-rigward, l-importanza li jiġi żgurat li din il-kooperazzjoni mal-Istati Uniti u l-pajjiżi tal-Amerka Latina tiġi riflessa fi sforzi konġunti biex jiġu appoġġjati l-avversarji u d-dissidenti li qegħdin jiffaċċjaw riperkussjonijiet f'diversi pajjiżi minħabba li jiddefendu l-valuri tad-demokrazija u jipproteġu d-drittijiet tal-bniedem; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-Istati Uniti u lill-UE jikkooperaw flimkien u ma' pajjiżi oħra biex jerġgħu jistabbilixxu d-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fil-Venezwela permezz ta' elezzjonijiet li jkunu verament ħielsa, kredibbli, inklużivi, trasparenti u kompletament demokratiċi, u permezz ta' appoġġ għall-forzi politiċi leġittimi rikonoxxuti mill-Parlament Ewropew; itenni wkoll l-impenn tiegħu li jippromwovi d-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiżi kollha tal-Amerka Latina; jappella għal koordinazzjoni akbar bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar is-sanzjonijiet; itenni s-suġġeriment tiegħu li l-Istati Uniti u l-UE għandu jkollhom skambji ta' fehmiet regolari fir-rigward tas-Summits rispettivi tagħhom mal-pajjiżi tal-Amerka Latina, jiġifieri, is-summits bejn l-UE u s-CELAC u s-Summit tal-Amerki, organizzat mill-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani; |
| --- | --- |

112.

| 113. | Jindika l-importanza tar-reġjun MENA għas-sigurtà u l-istabbiltà Ewropea, u b'hekk anke dik trans-Atlantika; jappella, għaldaqstant, għal djalogu u koordinazzjoni msaħħa fir-rigward tal-pożizzjoni tas-sħab trans-Atlantiċi fir-rigward tar-reġjun MENA, inkluż billi tittieħed azzjoni kontra ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt internazzjonali li qegħdin iseħħu fir-reġjun; iħeġġeġ lill-Istati Uniti terġa' tingħaqad fil-PAKK bħala pedament ta' reġim globali ta' nonproliferazzjoni u pedament għat-tnaqqis tat-tensjoni fil-Lvant Nofsani u fir-reġjun tal-Golf Persjan; jappoġġja t-talba tal-Istati Uniti għal ftehim nukleari “itwal u aktar b'saħħtu” mal-Iran u jħeġġeġ il-kollaborazzjoni trans-Atlantika f'din il-kwistjoni bħala l-pass li jmiss; jilqa' d-deċiżjoni tal-Istati Uniti li ġġedded il-finanzjament tagħha għall-UNRWA; jappella għal sforzi trans-Atlantiċi ġodda biex il-Proċess ta' Paċi fil-Lvant Nofsani jerġa' jitqajjem b'mod sinifikanti u jwassal għal konklużjoni b'suċċess il-Proċess ta' Paċi fil-Lvant Nofsani, li jwassal għal soluzzjoni vijabbli ta' żewġ stati; jilqa' l-iffirmar u l-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta' Abraham u jħeġġeġ kooperazzjoni trans-Atlantika dwar l-approfondiment ta' dawn ir-rabtiet; |
| --- | --- |

113.

o

o o

| 114. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, kif ukoll, għal skopijiet ta' informazzjoni, lid-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti u lill-Kungress tal-Istati Uniti. |
| --- | --- |

114.

---

(1)  ĠU C 28, 27.1.2020, p. 49.

(2)  ĠU C 117 E, 6.5.2010, p. 198.

(3)  ĠU C 65, 19.2.2016, p. 120.

(4)  ĠU C 433, 23.12.2019, p. 89.

(5)  Testi adottati, P9_TA(2021)0012.

(6)  Testi adottati, P9_TA(2021)0013.

(7)  Testi adottati, P9_TA(2021)0256.

(8)  https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/IP_20_2391

(9)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ġunju 2021 dwar l-indirizzar tal-isfida globali tal-COVID-19: l-effetti tad-deroga mill-Ftehim TRIPS tad-WTO fuq il-vaċċini, it-trattament u t-tagħmir għall-COVID-19 u fuq iż-żieda fil-kapaċità ta' produzzjoni u ta' manifattura fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw (Test adottat, P9_TA(2021)0283).

---

Il-Ħamis 7 ta’ Ottubru 2021

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/88 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/88

---

P9_TA(2021)0411

Rapport ta' implimentazzjoni dwar il-Fondi Fiduċjarji tal-UE u l-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar ir-rapport ta' implimentazzjoni dwar il-Fondi Fiduċjarji tal-UE u l-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (2020/2045(INI))

(2022/C 132/08)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 208, 210, 214 u 314 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 208, 210, 214 u 314 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) Nru 1311/2013 tat-2 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) Nru 1311/2013 tat-2 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2014-2020 (1),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (2),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta' Ġunju 1996 rigward l-għajnuna umanitarja (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta' Ġunju 1996 rigward l-għajnuna umanitarja (3),

| — | wara li kkunsidra l-baġits ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-snin finanzjarji 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 u 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-baġits ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-snin finanzjarji 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 u 2021,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2011 dwar l-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobilità (GAMM) (COM(2011)0743), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2011 dwar l-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobilità (GAMM) (COM(2011)0743),

| — | wara li kkunsidra l-Patt Globali għal Migrazzjoni Sikura, Ordnata u Regolari u l-Patt Globali dwar ir-Rifuġjati, it-tnejn adottati mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fl-2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Globali għal Migrazzjoni Sikura, Ordnata u Regolari u l-Patt Globali dwar ir-Rifuġjati, it-tnejn adottati mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fl-2018,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Ġunju 2016 dwar it-twaqqif ta' Qafas ta' Sħubija ġdid ma' pajjiżi terzi skont l-Aġenda Ewropea dwar il-Migrazzjoni (COM(2016)0385), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Ġunju 2016 dwar it-twaqqif ta' Qafas ta' Sħubija ġdid ma' pajjiżi terzi skont l-Aġenda Ewropea dwar il-Migrazzjoni (COM(2016)0385),

| — | wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tas-Summit tal-Belt Valletta f'Novembru 2015, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tas-Summit tal-Belt Valletta f'Novembru 2015,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni UE-Turkija tat-18 ta' Marzu 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni UE-Turkija tat-18 ta' Marzu 2016,

| — | wara li kkunsidra l-Kunsens Ewropew ġdid għall-Iżvilupp bit-titolu “Id-Dinja tagħna, id-Dinjità tagħna, il-Futur tagħna”, iffirmat fit-30 ta' Ġunju 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kunsens Ewropew ġdid għall-Iżvilupp bit-titolu “Id-Dinja tagħna, id-Dinjità tagħna, il-Futur tagħna”, iffirmat fit-30 ta' Ġunju 2017,

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2014 bit-titolu “Tool-box – A rights-based approach, encompassing all human rights for EU development cooperation” (Sett ta' għodod – Approċċ ibbażat fuq id-drittijiet, li jinkludi d-drittijiet tal-bniedem kollha għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE) (SWD(2014)0152), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-30 ta' April 2014 bit-titolu “Tool-box – A rights-based approach, encompassing all human rights for EU development cooperation” (Sett ta' għodod – Approċċ ibbażat fuq id-drittijiet, li jinkludi d-drittijiet tal-bniedem kollha għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE) (SWD(2014)0152),

| — | wara li kkunsidra l-Konsensus Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja tat-30 ta' Jannar 2008, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konsensus Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja tat-30 ta' Jannar 2008,

| — | wara li kkunsidra l-ftehimiet kostituttivi oriġinali tal-Fond Fiduċjarju Bêkou tal-UE (EUTF), l-EUTF Madad, l-EUTF Afrika u l-EUTF Kolombja, u l-ftehimiet kostituttivi riveduti tagħhom ta' Diċembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehimiet kostituttivi oriġinali tal-Fond Fiduċjarju Bêkou tal-UE (EUTF), l-EUTF Madad, l-EUTF Afrika u l-EUTF Kolombja, u l-ftehimiet kostituttivi riveduti tagħhom ta' Diċembru 2020,

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015)9500 tal-24 ta' Novembru 2015 dwar il-koordinazzjoni tal-azzjonijiet tal-Unjoni u tal-Istati Membri permezz ta' mekkaniżmu ta' koordinazzjoni – il-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (4), kif emendata mid-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni C(2016)0855 tal-10 ta' Frar 2016 (5), C(2017)2293 tat-18 ta' April 2017 (6), C(2018)1500 tal-14 ta' Marzu 2018 (7), u C(2018)4959 tal-24 ta' Lulju 2018 (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015)9500 tal-24 ta' Novembru 2015 dwar il-koordinazzjoni tal-azzjonijiet tal-Unjoni u tal-Istati Membri permezz ta' mekkaniżmu ta' koordinazzjoni – il-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (4), kif emendata mid-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni C(2016)0855 tal-10 ta' Frar 2016 (5), C(2017)2293 tat-18 ta' April 2017 (6), C(2018)1500 tal-14 ta' Marzu 2018 (7), u C(2018)4959 tal-24 ta' Lulju 2018 (8),

| — | wara li kkunsidra r-Raba' Rapport Annwali tal-Kummissjoni dwar il-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija tat-30 ta' April 2020 (COM(2020)0162), kif ukoll ir-rapporti preċedenti tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Raba' Rapport Annwali tal-Kummissjoni dwar il-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija tat-30 ta' April 2020 (COM(2020)0162), kif ukoll ir-rapporti preċedenti tagħha,

| — | wara li kkunsidra s-Seba' Rapport tar-Riżultati dwar l-EUTF Madad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-Seba' Rapport tar-Riżultati dwar l-EUTF Madad,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri bit-titolu “Il-Fond fiduċjarju Bêkou tal-UE għar-Repubblika Ċentru-Afrikana: bidu promettenti minkejja xi nuqqasijiet” (Nru 11/2017); “Il-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija: appoġġ utli, iżda jeħtieġ li jsir titjib biex jinkiseb aktar valur għall-flus” (Nru 27/2018); u l-“Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza tal-Unjoni Ewropea għall-Afrika: Flessibbli, iżda mhuwiex iffukat biżżejjed” (Nru 32/2018), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri bit-titolu “Il-Fond fiduċjarju Bêkou tal-UE għar-Repubblika Ċentru-Afrikana: bidu promettenti minkejja xi nuqqasijiet” (Nru 11/2017); “Il-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija: appoġġ utli, iżda jeħtieġ li jsir titjib biex jinkiseb aktar valur għall-flus” (Nru 27/2018); u l-“Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza tal-Unjoni Ewropea għall-Afrika: Flessibbli, iżda mhuwiex iffukat biżżejjed” (Nru 32/2018),

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni biex jiġu estiżi l-EUTFs sa Diċembru 2021 f'konformità mal-Artikolu 234 tar-Regolament Finanzjarju, u l-pożizzjonijiet tal-Parlament dwar l-abbozz tad-deċiżjonijiet ta' estensjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni biex jiġu estiżi l-EUTFs sa Diċembru 2021 f'konformità mal-Artikolu 234 tar-Regolament Finanzjarju, u l-pożizzjonijiet tal-Parlament dwar l-abbozz tad-deċiżjonijiet ta' estensjoni,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' April 2018 dwar l-implimentazzjoni tal-istrumenti ta' finanzjament estern tal-UE: analiżi ta' nofs it-terminu fl-2017 u arkitettura futura wara l-2020 (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' April 2018 dwar l-implimentazzjoni tal-istrumenti ta' finanzjament estern tal-UE: analiżi ta' nofs it-terminu fl-2017 u arkitettura futura wara l-2020 (9),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2018 dwar l-implimentazzjoni tal-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, l-Istrument tal-Għajnuna Umanitarja u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2018 dwar l-implimentazzjoni tal-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, l-Istrument tal-Għajnuna Umanitarja u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (10),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2016 dwar il-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika: l-implikazzjonijiet għall-iżvilupp u l-għajnuna umanitarja (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2016 dwar il-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika: l-implikazzjonijiet għall-iżvilupp u l-għajnuna umanitarja (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar Strateġija ġdida UE-Afrika – sħubija għal żvilupp sostenibbli u inklużiv, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar Strateġija ġdida UE-Afrika – sħubija għal żvilupp sostenibbli u inklużiv,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni – rapport annwali 2020 (12), tat-18 ta' Mejju 2017 dwar l-istrateġija tal-UE rigward is-Sirja (13), tas-6 ta' Ottubru 2016 dwar is-Sirja (14), tal-24 ta' Novembru 2016 dwar is-sitwazzjoni fis-Sirja (15), tas-6 ta' Lulju 2016 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-Abbozz ta' baġit emendatorju Nru 2/2016 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2016: Introduzzjoni tas-surplus tas-sena finanzjarja 2015 (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni – rapport annwali 2020 (12), tat-18 ta' Mejju 2017 dwar l-istrateġija tal-UE rigward is-Sirja (13), tas-6 ta' Ottubru 2016 dwar is-Sirja (14), tal-24 ta' Novembru 2016 dwar is-sitwazzjoni fis-Sirja (15), tas-6 ta' Lulju 2016 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-Abbozz ta' baġit emendatorju Nru 2/2016 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2016: Introduzzjoni tas-surplus tas-sena finanzjarja 2015 (16),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat-13 ta' Marzu 2019 dwar ir-Rapport tal-Kummissjoni tal-2018 dwar it-Turkija (17), tat-12 ta' Diċembru 2018 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar it-tieni abbozz ta' baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2019 (18), tal-4 ta' Lulju 2018 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-Abbozz ta' baġit emendatorju Nru 3/2018 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2018, Taqsima III – il-Kummissjoni: Estensjoni tal-Faċilità tar-refuġjati fit-Turkija (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat-13 ta' Marzu 2019 dwar ir-Rapport tal-Kummissjoni tal-2018 dwar it-Turkija (17), tat-12 ta' Diċembru 2018 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar it-tieni abbozz ta' baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2019 (18), tal-4 ta' Lulju 2018 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-Abbozz ta' baġit emendatorju Nru 3/2018 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2018, Taqsima III – il-Kummissjoni: Estensjoni tal-Faċilità tar-refuġjati fit-Turkija (19),

| — | wara li kkunsidra l-Abbozz ta' baġit emendatorju Nru 5/2020 (20) u d-deċiżjoni ta' akkumpanjament dwar il-Mobilizzazzjoni tal-Marġni ta' Kontinġenza fl-2020: kontinwazzjoni tal-appoġġ umanitarju lir-rifuġjati fit-Turkija (21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Abbozz ta' baġit emendatorju Nru 5/2020 (20) u d-deċiżjoni ta' akkumpanjament dwar il-Mobilizzazzjoni tal-Marġni ta' Kontinġenza fl-2020: kontinwazzjoni tal-appoġġ umanitarju lir-rifuġjati fit-Turkija (21),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Mejju 2021 dwar ir-Rapporti tal-Kummissjoni 2019-2020 dwar it-Turkija (22), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Mejju 2021 dwar ir-Rapporti tal-Kummissjoni 2019-2020 dwar it-Turkija (22),

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fl-2019 u fl-2020 biex jiġi estiż it-EUTF Madad sal-14 ta' Diċembru 2021 f'konformità mal-Artikolu 234 tar-Regolament Finanzjarju, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fl-2019 u fl-2020 biex jiġi estiż it-EUTF Madad sal-14 ta' Diċembru 2021 f'konformità mal-Artikolu 234 tar-Regolament Finanzjarju,

| — | wara li kkunsidra l-impenji biex tiġi indirizzata l-kriżi Sirjana u jiġu appoġġjati l-persuni tagħha, li ttieħdu mill-UE u mill-Istati Membri tagħha fil-konferenzi ta' Londra u Brussell li saru bejn l-2016 u l-2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-impenji biex tiġi indirizzata l-kriżi Sirjana u jiġu appoġġjati l-persuni tagħha, li ttieħdu mill-UE u mill-Istati Membri tagħha fil-konferenzi ta' Londra u Brussell li saru bejn l-2016 u l-2021,

| — | wara li kkunsidra l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu tal-Kummissjoni għall-2018 u r-rapportar regolari tar-riżultati dwar l-EUTF Madad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu tal-Kummissjoni għall-2018 u r-rapportar regolari tar-riżultati dwar l-EUTF Madad,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta' Ġunju 1996 dwar l-għajnuna umanitarja (23), il-proposta tal-14 ta' Ġunju 2018 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI-Global Europe) 2021-2027 (COM(2018)0460), u l-proposta tal-14 ta' Ġunju 2018 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument għall-assistenza ta' qabel l-adeżjoni (IPA III) 2021–2027 (COM(2018)0465), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta' Ġunju 1996 dwar l-għajnuna umanitarja (23), il-proposta tal-14 ta' Ġunju 2018 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI-Global Europe) 2021-2027 (COM(2018)0460), u l-proposta tal-14 ta' Ġunju 2018 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument għall-assistenza ta' qabel l-adeżjoni (IPA III) 2021–2027 (COM(2018)0465),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3, tad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura ta' awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta' rapporti fuq inizjattiva proprja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3, tad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura ta' awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta' rapporti fuq inizjattiva proprja,

| — | wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet konġunti tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għall-Baġits skont l-Artikolu 58 tar-Regoli ta' Proċedura, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet konġunti tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għall-Baġits skont l-Artikolu 58 tar-Regoli ta' Proċedura,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern kif ukoll tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern kif ukoll tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għall-Baġits (A9-0255/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għall-Baġits (A9-0255/2021),

| A. | billi mill-2014 ġew stabbiliti erba' EUTFs biex jirrispondu għall-ħtieġa ta' strumenti flessibbli u rapidi biex jipprovdu rispons ta' għajnuna koerenti u msaħħaħ għall-kriżijiet: l-EUTF Bêkou, stabbilit fil-15 ta' Lulju 2014, bl-objettiv li jappoġġja l-aspetti kollha b'rabta mal-ħruġ tar-Repubblika Ċentru-Afrikana mill-kriżi u l-isforzi ta' rikostruzzjoni tagħha; l-EUTF Madad, Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-Unjoni Ewropea b'reazzjoni għall-kriżi Sirjana biex jippermetti l-akkomunament u t-tfassil tar-riżorsi u r-rispons fil-livell reġjonali, stabbilit fil-15 ta' Diċembru 2014; l-EUTF Afrika, Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza għall-istabbiltà u li jindirizza l-għeruq ta' dak li jikkawża l-migrazzjoni irregolari u l-ispostament tal-persuni fl-Afrika, stabbilit fit-12 ta' Novembru 2015; u l-EUTF Kolombja, stabbilit fit-12 ta' Diċembru 2016 biex jappoġġja l-implimentazzjoni tal-ftehim ta' paċi fl-irkupru bikri u fl-istabbilizzazzjoni ta' wara l-kunflitt; |
| --- | --- |

A.

billi mill-2014 ġew stabbiliti erba' EUTFs biex jirrispondu għall-ħtieġa ta' strumenti flessibbli u rapidi biex jipprovdu rispons ta' għajnuna koerenti u msaħħaħ għall-kriżijiet: l-EUTF Bêkou, stabbilit fil-15 ta' Lulju 2014, bl-objettiv li jappoġġja l-aspetti kollha b'rabta mal-ħruġ tar-Repubblika Ċentru-Afrikana mill-kriżi u l-isforzi ta' rikostruzzjoni tagħha; l-EUTF Madad, Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-Unjoni Ewropea b'reazzjoni għall-kriżi Sirjana biex jippermetti l-akkomunament u t-tfassil tar-riżorsi u r-rispons fil-livell reġjonali, stabbilit fil-15 ta' Diċembru 2014; l-EUTF Afrika, Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza għall-istabbiltà u li jindirizza l-għeruq ta' dak li jikkawża l-migrazzjoni irregolari u l-ispostament tal-persuni fl-Afrika, stabbilit fit-12 ta' Novembru 2015; u l-EUTF Kolombja, stabbilit fit-12 ta' Diċembru 2016 biex jappoġġja l-implimentazzjoni tal-ftehim ta' paċi fl-irkupru bikri u fl-istabbilizzazzjoni ta' wara l-kunflitt;

| B. | billi r-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju li saret fl-2018 introduċiet dispożizzjonijiet li jsaħħu, sa ċertu punt, is-setgħat ta' skrutinju tal-Parlament meta jiġu stabbiliti EUTFs ġodda jew jiġu estiżi dawk attwali; billi tali dispożizzjonijiet għadhom limitati wisq biex jiżguraw skrutinju demokratiku sħiħ mill-Parlament kif ukoll skrutinju Parlamentari sħiħ mill-awtorità baġitarja, kif minqux fit-Trattati; |
| --- | --- |

B.

billi r-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju li saret fl-2018 introduċiet dispożizzjonijiet li jsaħħu, sa ċertu punt, is-setgħat ta' skrutinju tal-Parlament meta jiġu stabbiliti EUTFs ġodda jew jiġu estiżi dawk attwali; billi tali dispożizzjonijiet għadhom limitati wisq biex jiżguraw skrutinju demokratiku sħiħ mill-Parlament kif ukoll skrutinju Parlamentari sħiħ mill-awtorità baġitarja, kif minqux fit-Trattati;

| C. | billi fl-2020 il-Parlament ħareġ opinjonijiet fil-biċċa l-kbira tagħhom pożittivi dwar it-talbiet għall-estensjoni tal-EUTFs sal-aħħar tal-2021, filwaqt li esprima tħassib dwar in-nuqqas ta' trasparenza dwar l-implimentazzjoni tal-proġetti, b'attenzjoni speċifika għal dawk relatati mal-ġestjoni tal-fruntieri u tal-migrazzjoni, u bil-kundizzjoni, fil-każ tal-EUTF Afrika, li jiġu pprovduti garanziji obbligatorji dwar ir-rispett għad-drittijiet fundamentali tal-bniedem fil-proġetti ffinanzjati kollha; |
| --- | --- |

C.

billi fl-2020 il-Parlament ħareġ opinjonijiet fil-biċċa l-kbira tagħhom pożittivi dwar it-talbiet għall-estensjoni tal-EUTFs sal-aħħar tal-2021, filwaqt li esprima tħassib dwar in-nuqqas ta' trasparenza dwar l-implimentazzjoni tal-proġetti, b'attenzjoni speċifika għal dawk relatati mal-ġestjoni tal-fruntieri u tal-migrazzjoni, u bil-kundizzjoni, fil-każ tal-EUTF Afrika, li jiġu pprovduti garanziji obbligatorji dwar ir-rispett għad-drittijiet fundamentali tal-bniedem fil-proġetti ffinanzjati kollha;

| D. | billi l-istabbiliment kemm tal-EUTFs kif ukoll tal-Faċilità għar-rifuġjati fit-Turkija (FRT) kien iġġustifikat mill-ħtieġa ta' reazzjoni flessibbli, ad hoc u rapida li mhijiex possibbli fl-ambitu tal-qafas istituzzjonali klassiku u tar-riżorsi u l-flessibbiltà limitati disponibbli fil-baġit tal-UE; billi l-qafas finanzjarju estern il-ġdid tal-UE (Strument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Global Europe) għandu jegħleb ir-restrizzjonijiet li jwasslu għall-ħtieġa li jitnedew fondi fiduċjarji għal rispons b'mod aktar flessibbli u rapidu għal kriżijiet speċifiċi; billi l-istrumenti ekstrabaġitarji bħall-EUTFs, kif ukoll għodod straordinarji bħall-FRT, jipperikolaw il-prinċipji tar-responsabbiltà demokratika, tat-trasparenza u tal-ġestjoni finanzjarja tajba filwaqt li jimminaw ir-rwol tal-Parlament Ewropew u anke tal-integrità u l-unità tal-baġit tal-UE; billi l-Parlament ma ġiex ikkonsultat dwar l-istabbiliment tal-istrumenti ekstrabaġitarji; billi l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) ikkontribwixxa għall-Afrika u l-EUTFs Bêkou, u għalhekk il-Parlament bl-ebda mod ma kien involut fit-twaqqif ta' dawn iż-żewġ EUTFs; billi l-involviment possibbli tal-Parlament kien limitat għal oġġezzjoni għall-abbozz ta' deċiżjonijiet ta' implimentazzjoni dwar ftehimiet kostituttivi dwar l-EUTFs Madad u Kolombja; |
| --- | --- |

D.

billi l-istabbiliment kemm tal-EUTFs kif ukoll tal-Faċilità għar-rifuġjati fit-Turkija (FRT) kien iġġustifikat mill-ħtieġa ta' reazzjoni flessibbli, ad hoc u rapida li mhijiex possibbli fl-ambitu tal-qafas istituzzjonali klassiku u tar-riżorsi u l-flessibbiltà limitati disponibbli fil-baġit tal-UE; billi l-qafas finanzjarju estern il-ġdid tal-UE (Strument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Global Europe) għandu jegħleb ir-restrizzjonijiet li jwasslu għall-ħtieġa li jitnedew fondi fiduċjarji għal rispons b'mod aktar flessibbli u rapidu għal kriżijiet speċifiċi; billi l-istrumenti ekstrabaġitarji bħall-EUTFs, kif ukoll għodod straordinarji bħall-FRT, jipperikolaw il-prinċipji tar-responsabbiltà demokratika, tat-trasparenza u tal-ġestjoni finanzjarja tajba filwaqt li jimminaw ir-rwol tal-Parlament Ewropew u anke tal-integrità u l-unità tal-baġit tal-UE; billi l-Parlament ma ġiex ikkonsultat dwar l-istabbiliment tal-istrumenti ekstrabaġitarji; billi l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) ikkontribwixxa għall-Afrika u l-EUTFs Bêkou, u għalhekk il-Parlament bl-ebda mod ma kien involut fit-twaqqif ta' dawn iż-żewġ EUTFs; billi l-involviment possibbli tal-Parlament kien limitat għal oġġezzjoni għall-abbozz ta' deċiżjonijiet ta' implimentazzjoni dwar ftehimiet kostituttivi dwar l-EUTFs Madad u Kolombja;

| E. | billi meta tistabbilixxi EUTF, il-Kummissjoni trid tiġġustifika l-valur miżjud, il-viżibbiltà, il-komplementarjetà ma' strument ta' finanzjament ieħor tal-UE u l-allinjament mal-objettivi ta' politika, u billi huwa essenzjali li jiġu ggarantiti monitoraġġ u evalwazzjoni kontinwi tal-użu tal-fondi biex jiġi żgurat li l-effetti tagħhom ikunu dejjem konformi mad-dritt, mal-valuri u mal-objettivi fundamentali tal-Unjoni; |
| --- | --- |

E.

billi meta tistabbilixxi EUTF, il-Kummissjoni trid tiġġustifika l-valur miżjud, il-viżibbiltà, il-komplementarjetà ma' strument ta' finanzjament ieħor tal-UE u l-allinjament mal-objettivi ta' politika, u billi huwa essenzjali li jiġu ggarantiti monitoraġġ u evalwazzjoni kontinwi tal-użu tal-fondi biex jiġi żgurat li l-effetti tagħhom ikunu dejjem konformi mad-dritt, mal-valuri u mal-objettivi fundamentali tal-Unjoni;

| F. | billi, skont ir-Regolament Finanzjarju, l-EUTFs għandhom ikunu soġġetti għal awditjar estern u indipendenti annwali u l-Kummissjoni għandha s-setgħa li tissospendi l-ftehim ta' finanzjament jekk il-pajjiż sieħeb jikser obbligu relatat mar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi jew l-istat tad-dritt u f'każijiet serji ta' korruzzjoni; billi l-Qorti Ewropea tal-Awdituri, fir-rapporti speċjali tagħha dwar l-EUTFs, irrakkomandat lill-Kummissjoni ttejjeb il-koordinazzjoni tad-donaturi (Bêkou), tneħħi d-dgħufijiet fl-implimentazzjoni, iżżid l-effiċjenza u l-azzjonijiet iffukati (Afrika) u tipprovdi valur aħjar għall-flus (FRT); |
| --- | --- |

F.

billi, skont ir-Regolament Finanzjarju, l-EUTFs għandhom ikunu soġġetti għal awditjar estern u indipendenti annwali u l-Kummissjoni għandha s-setgħa li tissospendi l-ftehim ta' finanzjament jekk il-pajjiż sieħeb jikser obbligu relatat mar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi jew l-istat tad-dritt u f'każijiet serji ta' korruzzjoni; billi l-Qorti Ewropea tal-Awdituri, fir-rapporti speċjali tagħha dwar l-EUTFs, irrakkomandat lill-Kummissjoni ttejjeb il-koordinazzjoni tad-donaturi (Bêkou), tneħħi d-dgħufijiet fl-implimentazzjoni, iżżid l-effiċjenza u l-azzjonijiet iffukati (Afrika) u tipprovdi valur aħjar għall-flus (FRT);

| G. | billi skont l-istimi tal-Kummissjoni, hemm ħtiġijiet umanitarji sostanzjali relatati mar-rifuġjati lil hinn mill-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija; |
| --- | --- |

G.

billi skont l-istimi tal-Kummissjoni, hemm ħtiġijiet umanitarji sostanzjali relatati mar-rifuġjati lil hinn mill-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija;

| H. | billi l-Parlament, filwaqt li jirrikonoxxi l-valur miżjud tagħhom, esprima ripetutament il-ħtieġa ta' skrutinju parlamentari msaħħaħ tal-EUTFs u tal-FRT, ta' involviment aktar b'saħħtu fit-tħejjija u n-negozjar ta' EUTFs futuri u tal-estensjoni tal-EUTFs eżistenti u ta' strumenti finanzjarji oħra fil-qasam tal-azzjoni esterna tal-UE; billi l-Parlament talab lill-Kummissjoni ttejjeb il-komunikazzjoni tagħha dwar l-EUTFs u nnota li informazzjoni regolari u bbażata fuq iċ-ċifri dwar l-implimentazzjoni tal-EUTFs hija essenzjali biex il-Parlament ikun jista' jeżerċita r-rwol tiegħu ta' sorveljanza u skrutinju demokratiku; |
| --- | --- |

H.

billi l-Parlament, filwaqt li jirrikonoxxi l-valur miżjud tagħhom, esprima ripetutament il-ħtieġa ta' skrutinju parlamentari msaħħaħ tal-EUTFs u tal-FRT, ta' involviment aktar b'saħħtu fit-tħejjija u n-negozjar ta' EUTFs futuri u tal-estensjoni tal-EUTFs eżistenti u ta' strumenti finanzjarji oħra fil-qasam tal-azzjoni esterna tal-UE; billi l-Parlament talab lill-Kummissjoni ttejjeb il-komunikazzjoni tagħha dwar l-EUTFs u nnota li informazzjoni regolari u bbażata fuq iċ-ċifri dwar l-implimentazzjoni tal-EUTFs hija essenzjali biex il-Parlament ikun jista' jeżerċita r-rwol tiegħu ta' sorveljanza u skrutinju demokratiku;

| I. | billi l-akbar sehem ta' kontribuzzjonijiet għall-EUTFs issa ġej mill-baġit tal-UE nnifsu, filwaqt li l-kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri jirrappreżentaw sehem limitat ħafna mill-baġits totali tagħhom; billi, il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri għall-FRT mhumiex volontarji, iżda bbażati fuq il-koeffiċjent tal-kontribuzzjoni tal-ING u huma direttament inklużi fil-baġit tal-Unjoni bħala dħul assenjat estern skont l-Artikolu 21(2)(b) tar-Regolament Finanzjarju; billi fil-każ tal-EUTFs, il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri mhumiex integrati fil-baġit tal-Unjoni skont l-Artikolu 187(6) tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

I.

billi l-akbar sehem ta' kontribuzzjonijiet għall-EUTFs issa ġej mill-baġit tal-UE nnifsu, filwaqt li l-kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri jirrappreżentaw sehem limitat ħafna mill-baġits totali tagħhom; billi, il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri għall-FRT mhumiex volontarji, iżda bbażati fuq il-koeffiċjent tal-kontribuzzjoni tal-ING u huma direttament inklużi fil-baġit tal-Unjoni bħala dħul assenjat estern skont l-Artikolu 21(2)(b) tar-Regolament Finanzjarju; billi fil-każ tal-EUTFs, il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri mhumiex integrati fil-baġit tal-Unjoni skont l-Artikolu 187(6) tar-Regolament Finanzjarju;

| J. | billi d-dikjarazzjoni UE-Turkija ta' Marzu 2016 u l-Ftehim ta' Riammissjoni UE-Turkija jagħtu attenzjoni speċjali lill-prevenzjoni ta' rotot ġodda fuq il-baħar jew l-art għall-migrazzjoni illegali, iż-żarmar ta' networks ta' kuntrabandu, il-kontroll tal-fruntieri tat-Turkija u l-aċċettazzjoni tar-ritorni, b'mod mhux diskriminatorju; |
| --- | --- |

J.

billi d-dikjarazzjoni UE-Turkija ta' Marzu 2016 u l-Ftehim ta' Riammissjoni UE-Turkija jagħtu attenzjoni speċjali lill-prevenzjoni ta' rotot ġodda fuq il-baħar jew l-art għall-migrazzjoni illegali, iż-żarmar ta' networks ta' kuntrabandu, il-kontroll tal-fruntieri tat-Turkija u l-aċċettazzjoni tar-ritorni, b'mod mhux diskriminatorju;

| K. | billi l-objettiv primarju tal-politika ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni huwa t-tnaqqis u, fuq terminu twil, il-qerda tal-faqar kif minqux fl-Artikolu 208 tat-TFUE; billi l-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp il-ġdid jibqa' l-qafas dottrinali għall-politika tal-UE dwar l-iżvilupp, u l-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja jafferma mill-ġdid il-prinċipji fundamentali tal-għajnuna umanitarja; billi l-UE u s-sħab tagħha fil-qasam umanitarju jeħtiġilhom ikunu kapaċi jiżguraw assistenza u protezzjoni bbażati fuq il-ħtiġijiet u fuq ir-rispett għall-prinċipji tan-newtralità, l-imparzjalità, l-umanità u l-indipendenza ta' azzjoni umanitarja; billi l-fondi minn sorsi ta' għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (ODA) iridu jkunu ddedikati għall-iżvilupp ekonomiku, uman u soċjali, b'mod partikolari biex jiġi żgurat l-aċċess għal edukazzjoni ta' kwalità, il-bini tar-reżiljenza lokali, inkluż dak relatat mat-tibdil fil-klima, u operazzjonijiet ta' żamma tal-paċi għat-twettiq ta' assistenza għall-iżvilupp u/jew umanitarja, b'enfasi partikolari fuq l-isfidi tal-iżvilupp identifikati fid-deċiżjoni tal-Fond Fiduċjarju; |
| --- | --- |

K.

billi l-objettiv primarju tal-politika ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni huwa t-tnaqqis u, fuq terminu twil, il-qerda tal-faqar kif minqux fl-Artikolu 208 tat-TFUE; billi l-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp il-ġdid jibqa' l-qafas dottrinali għall-politika tal-UE dwar l-iżvilupp, u l-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja jafferma mill-ġdid il-prinċipji fundamentali tal-għajnuna umanitarja; billi l-UE u s-sħab tagħha fil-qasam umanitarju jeħtiġilhom ikunu kapaċi jiżguraw assistenza u protezzjoni bbażati fuq il-ħtiġijiet u fuq ir-rispett għall-prinċipji tan-newtralità, l-imparzjalità, l-umanità u l-indipendenza ta' azzjoni umanitarja; billi l-fondi minn sorsi ta' għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (ODA) iridu jkunu ddedikati għall-iżvilupp ekonomiku, uman u soċjali, b'mod partikolari biex jiġi żgurat l-aċċess għal edukazzjoni ta' kwalità, il-bini tar-reżiljenza lokali, inkluż dak relatat mat-tibdil fil-klima, u operazzjonijiet ta' żamma tal-paċi għat-twettiq ta' assistenza għall-iżvilupp u/jew umanitarja, b'enfasi partikolari fuq l-isfidi tal-iżvilupp identifikati fid-deċiżjoni tal-Fond Fiduċjarju;

| L. | billi l-ftehim kostituttiv dwar il-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika jpoġġi b'mod ċar il-proġetti tal-ġestjoni tal-fruntieri fil-Libja fil-kamp ta' applikazzjoni tal-mandat tal-EUTF kif ukoll tar-regolamentazzjoni tal-Istrument Ewropew ta' Viċinat (ENI); billi minn Lulju 2017, kważi EUR 90 miljun ġew allokati permezz tal-EUTF Afrika biex iħarrġu, jgħammru u jappoġġjaw il-kapaċità tal-gwardja tal-kosta Libjana u ġew allokati EUR 49 miljun biex jiġu indirizzati l-kundizzjonijiet li fihom jiġu detenuti l-persuni rimpatrijati; billi l-ftehim kostituttiv tal-EUTF jiddikjara b'mod ċar li l-Fond Fiduċjarju se jiffinanzja attivitajiet li jikkontribwixxu għat-titjib tal-ġestjoni tal-migrazzjoni fl-aspetti kollha tagħha f'konformità mal-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobilità, inkluż it-trażżin u l-prevenzjoni tal-migrazzjoni irregolari u l-ġlieda kontra t-traffikar ta' bnedmin; billi, madankollu, kien hemm allegazzjonijiet ta' każijiet ta' ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-kuntest tal-attivitajiet tal-gwardja tal-kosta tal-Libja; |
| --- | --- |

L.

billi l-ftehim kostituttiv dwar il-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika jpoġġi b'mod ċar il-proġetti tal-ġestjoni tal-fruntieri fil-Libja fil-kamp ta' applikazzjoni tal-mandat tal-EUTF kif ukoll tar-regolamentazzjoni tal-Istrument Ewropew ta' Viċinat (ENI); billi minn Lulju 2017, kważi EUR 90 miljun ġew allokati permezz tal-EUTF Afrika biex iħarrġu, jgħammru u jappoġġjaw il-kapaċità tal-gwardja tal-kosta Libjana u ġew allokati EUR 49 miljun biex jiġu indirizzati l-kundizzjonijiet li fihom jiġu detenuti l-persuni rimpatrijati; billi l-ftehim kostituttiv tal-EUTF jiddikjara b'mod ċar li l-Fond Fiduċjarju se jiffinanzja attivitajiet li jikkontribwixxu għat-titjib tal-ġestjoni tal-migrazzjoni fl-aspetti kollha tagħha f'konformità mal-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobilità, inkluż it-trażżin u l-prevenzjoni tal-migrazzjoni irregolari u l-ġlieda kontra t-traffikar ta' bnedmin; billi, madankollu, kien hemm allegazzjonijiet ta' każijiet ta' ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-kuntest tal-attivitajiet tal-gwardja tal-kosta tal-Libja;

| M. | billi fl-2020, il-Parlament ikkunsidra li sabiex jipproċedi bl-estensjoni tal-EUF għall-Afrika, għandhom jiġu pprovduti garanziji obbligatorji dwar ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fil-proġetti kollha li rċevew finanzjament, b'attenzjoni partikolari għall-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-iżgurar ukoll li dawn il-garanziji jiġu stabbiliti f'każ ta' ħtieġa ta' fond fiduċjarju ġdid debitament ġustifikat fil-futur; |
| --- | --- |

M.

billi fl-2020, il-Parlament ikkunsidra li sabiex jipproċedi bl-estensjoni tal-EUF għall-Afrika, għandhom jiġu pprovduti garanziji obbligatorji dwar ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fil-proġetti kollha li rċevew finanzjament, b'attenzjoni partikolari għall-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-iżgurar ukoll li dawn il-garanziji jiġu stabbiliti f'każ ta' ħtieġa ta' fond fiduċjarju ġdid debitament ġustifikat fil-futur;

| N. | billi l-Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-Unjoni Ewropea b'reazzjoni għall-kriżi Sirjana (il-Fond Madad) immobilizza EUR 2,3 biljun, inklużi kontribuzzjonijiet volontarji minn 21 Stat Membru tal-UE, it-Turkija u r-Renju Unit; billi l-programmi tiegħu jiffukaw fuq l-edukazzjoni, l-għajxien, is-saħħa, il-protezzjoni u l-ilma, li minnhom jibbenefikaw ir-rifuġjati, il-persuni spostati internament u l-komunitajiet lokali u jappoġġjaw aktar minn 7 miljun benefiċjarju; billi hekk kif il-gwerra ċivili Sirjana ttawlet, ir-rispons tal-Fond Fiduċjarju Madad evolva aktar lejn rabta bejn l-aspett umanitarju u l-iżvilupp, b'enfasi akbar fuq it-tisħiħ tas-sistemi li jappoġġjaw l-isforzi u l-kapaċitajiet tal-pajjiżi ospitanti biex jirrispondu għal din il-kriżi mtawla, notevolment permezz tal-provvista tas-servizzi pubbliċi fl-Iraq, il-Ġordan u l-Libanu; |
| --- | --- |

N.

billi l-Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-Unjoni Ewropea b'reazzjoni għall-kriżi Sirjana (il-Fond Madad) immobilizza EUR 2,3 biljun, inklużi kontribuzzjonijiet volontarji minn 21 Stat Membru tal-UE, it-Turkija u r-Renju Unit; billi l-programmi tiegħu jiffukaw fuq l-edukazzjoni, l-għajxien, is-saħħa, il-protezzjoni u l-ilma, li minnhom jibbenefikaw ir-rifuġjati, il-persuni spostati internament u l-komunitajiet lokali u jappoġġjaw aktar minn 7 miljun benefiċjarju; billi hekk kif il-gwerra ċivili Sirjana ttawlet, ir-rispons tal-Fond Fiduċjarju Madad evolva aktar lejn rabta bejn l-aspett umanitarju u l-iżvilupp, b'enfasi akbar fuq it-tisħiħ tas-sistemi li jappoġġjaw l-isforzi u l-kapaċitajiet tal-pajjiżi ospitanti biex jirrispondu għal din il-kriżi mtawla, notevolment permezz tal-provvista tas-servizzi pubbliċi fl-Iraq, il-Ġordan u l-Libanu;

| O. | billi skont l-evalwazzjoni tiegħu, il-Fond Fiduċjarju Madad huwa komparattivament aktar veloċi għat-tnedija ta' proġetti mill-proċeduri standard fl-ambitu tal-Istrument Ewropew ta' Viċinat u l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni; billi l-Fond Fiduċjarju Madad irnexxielu jikseb ukoll ekonomija ta' skala, bi proġetti fuq skala kbira ta' volum medju ta' EUR 20 miljun u b'perjodu ta' implimentazzjoni medju ta' madwar 30 xahar; |
| --- | --- |

O.

billi skont l-evalwazzjoni tiegħu, il-Fond Fiduċjarju Madad huwa komparattivament aktar veloċi għat-tnedija ta' proġetti mill-proċeduri standard fl-ambitu tal-Istrument Ewropew ta' Viċinat u l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni; billi l-Fond Fiduċjarju Madad irnexxielu jikseb ukoll ekonomija ta' skala, bi proġetti fuq skala kbira ta' volum medju ta' EUR 20 miljun u b'perjodu ta' implimentazzjoni medju ta' madwar 30 xahar;

| P. | billi l-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (FRT) hija differenti mill-EUTFs, prinċipalment minħabba li għadha inkorporata fil-baġit tal-Unjoni; |
| --- | --- |

P.

billi l-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija (FRT) hija differenti mill-EUTFs, prinċipalment minħabba li għadha inkorporata fil-baġit tal-Unjoni;

| Q. | billi skont il-Kummissjoni, l-FRT hija mfassla biex tikkoordina l-istrumenti ta' finanzjament eżistenti tal-UE sabiex dawn jiġu mobilizzati b'mod konsistenti u konġunt biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tar-rifuġjati; |
| --- | --- |

Q.

billi skont il-Kummissjoni, l-FRT hija mfassla biex tikkoordina l-istrumenti ta' finanzjament eżistenti tal-UE sabiex dawn jiġu mobilizzati b'mod konsistenti u konġunt biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tar-rifuġjati;

I.   
  Kunsiderazzjonijiet ġenerali

Aspetti baġitarji

| 1. | Jinnota li, sal-31 ta' Diċembru 2020, il-wegħdiet totali għall-EUTFs kollha ammontaw għal EUR 7 691 miljun, bil-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE tammonta għal EUR 3 170 miljun, li minnhom EUR 3 534 miljun oriġinaw mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ), u b'EUR 988 miljun li oriġinaw mill-Istati Membri u mill-wegħdiet ta' donaturi oħrajn; jinnota wkoll li, sal-istess data, ġew ikkuntrattati EUR 7 141 miljun u tħallsu EUR 4 869 miljun mill-EUTFs; jinnota wkoll li, sal-31 ta' Diċembru 2020, ir-rata ta' implimentazzjoni tal-approprjazzjonijiet ta' impenn għall-EUTFs kollha kienet ta' 98 % (l-EUTF Madad kien impenja aktar minn 95 %, l-EUTF Bêkou 99 %, l-EUTF Afrika 99 % u l-EUTF Kolombja 94 % tal-approprjazzjonijiet ta' impenn disponibbli), filwaqt li r-rata ġenerali ta' implimentazzjoni tal-approprjazzjonijiet ta' pagament kienet ta' 63 % (ir-rata tal-EUTF Afrika kienet ta' 62 %, tal-EUTF Bêkou kienet ta' 66 %, tal-EUTF Kolombja kienet ta' 52 % u tal-EUTF Madad kienet ta' 64 %); |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ifakkar li l-Faċilità għat-Turkija hija magħmula minn żewġ segmenti ta' EUR 3 biljun kull wieħed; jesprimi dispjaċir għall-fatt li, għall-kuntrarju tal-ewwel segment 2016-2017, fejn il-baġit tal-UE kkontribwixxa EUR 1 biljun u l-Istati Membri EUR 2 biljun, fit-tieni segment 2018-2019, il-proporzjon tal-kontribuzzjonijiet treġġa' lura, għad-detriment tal-proġetti eżistenti tal-Unjoni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ifakkar li filwaqt li għall-ewwel segment tal-FRT, il-kontribuzzjonijiet tal-IPA II kienu jirrappreżentaw 52,4 %, l-għajnuna umanitarja 46,6 %, l-Istrument li jikkontribwixxi għas-Sigurtà u l-Paċi 0,7 % u l-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp 0,3 %, għat-tieni segment, il-kontribuzzjoni tal-IPA II kienet tirrappreżenta 64,5 % u l-għajnuna umanitarja 35,5 %; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinnota li sa tmiem l-2020, 36,6 % tal-allokazzjoni tal-ewwel segment tal-FRT ġiet implimentata permezz ta' ġestjoni diretta u 63,4 % permezz ta' ġestjoni indiretta (li minnhom aktar minn erbgħa minn kull ħamsa ġew implimentati minn organizzazzjonijiet internazzjonali); jinnota wkoll li għat-tieni segment, il-ġestjoni diretta kienet tirrappreżenta 32,1 % (100 % mill-Kummissjoni Ewropea) u l-ġestjoni indiretta kienet tirrappreżenta 67,9 % (tliet kwarti minn organizzazzjonijiet internazzjonali); |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jinnota wkoll li l-organizzazzjonijiet internazzjonali kienu l-akbar atturi responsabbli mill-implimentazzjoni tal-EUTFs (36,8 %), qabel il-Kummissjoni Ewropea (35,7 %), l-aġenziji tal-Istati Membri (24,2 %) u l-korpi tas-servizz pubbliku (3,4 %); |
| --- | --- |

5.

L-involviment tal-Parlament fl-oqfsa tat-teħid tad-deċiżjonijiet u tal-monitoraġġ tar-riżultati u fir-rapportar u/jew l-evalwazzjoni

| 6. | Jinnota li l-Presidenti tal-Kumitati u l-Membri rilevanti ngħataw status ta' osservatur fil-laqgħat tal-Bordijiet Strateġiċi tal-Fondi Fiduċjarji u fil-Kumitat ta' Tmexxija tal-FRT; jesprimi dispjaċir li dan l-istatus ma ġiex rifless formalment fil-Ftehimiet Kostituttivi tal-Fondi Fiduċjarji; iħeġġeġ bil-qawwa li l-istediniet għall-bord tal-laqgħat iqisu l-kalendarju uffiċjali tal-Parlament u li l-informazzjoni u d-dokumenti rilevanti kollha li għandhom jiġu diskussi fil-laqgħat tal-bord jiġu pprovduti ferm qabel il-laqgħat sabiex il-Membri u l-persunal tas-Segretarjat ikunu jistgħu jipparteċipaw b'mod attiv; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jesprimi dispjaċir għar-rwol limitat tal-Parlament fit-teħid ta' deċiżjonijiet, fis-superviżjoni u fl-iskrutinju tal-kontribuzzjonijiet tal-Unjoni għall-EUTFs u jerġa' jtenni li s-soluzzjonijiet legali, regolatorji u baġitarji eżistenti kellhom jintużaw bis-sħiħ qabel ma jinħolqu u/jew jiġu estiżi l-EUTFs, li għandhom jibqgħu l-istrument tal-aħħar għażla; ifakkar fit-talbiet preċedenti tiegħu mingħajr tweġiba u jtenni li l-Parlament għandu jkun rappreżentat fil-laqgħat tal-Kumitati Operazzjoni u jkun jista' jimmonitorja l-attivitajiet tagħhom, u jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi fi żmien xieraq informazzjoni dettaljata dwar id-deċiżjonijiet meħuda f'dawk il-Kumitati; jemmen li l-Parlament jeħtieġlu jagħmel użu sħiħ mis-setgħat tiegħu ta' skrutinju tal-implimentazzjoni u l-kontroll baġitarju u jiżgura li d-deċiżjonijiet ta' finanzjament tal-UE u l-allokazzjonijiet relatati jikkonformaw mal-prinċipji ta' legalità u ġestjoni finanzjarja tajba tal-Unjoni, u b'hekk jipprovdi l-azzjoni tal-UE b'leġittimità demokratika u obbligu ta' rendikont; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jinnota l-isforzi tal-Kummissjoni biex timmonitorja u tevalwa mill-qrib l-interventi, u tiġġenera għarfien dwar l-attivitajiet tal-EUTFs u tal-FRT, permezz ta' sett iddedikat ta' rapporti; jilqa' dawn l-isforzi biex tinkiseb trasparenza akbar li għandha tissaħħaħ billi tiġi ppubblikata d-data rilevanti, inklużi dettalji speċifiċi tal-proġetti ffinanzjati u r-riżultati miksuba fil-konfront tal-objettivi ddikjarati, fuq il-paġni web tal-EUTFs u l-FRT; jisħaq li d-disponibbiltà, il-livell ta' dettalji, il-kompletezza u l-konsistenza fattwali ta' tali rapporti huma essenzjali għall-appoġġ tal-Parlament bħala awtorità baġitarja sabiex tiġi vvalutata b'mod adegwat l-implimentazzjoni; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinnota li l-informazzjoni dwar l-involviment tal-organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili (OSĊ) saret disponibbli fir-Rapport Annwali tal-2019 u l-2020 tal-EUTF għall-Afrika; jesprimi dispjaċir li din l-informazzjoni mhijiex disponibbli b'mod miftuħ minħabba t-trasparenza limitata tas-sottokuntrattar; jinnota li, fejn possibbli, tali informazzjoni għandha tinqasam fil-livell tal-proġett filwaqt li jitqiesu r-rekwiżiti debitament ġustifikati ta' kunfidenzjalità u sigurtà; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jesprimi dispjaċir għan-notifika tardiva mill-Kummissjoni dwar l-intenzjoni tagħha li testendi d-durata tal-EUTFs u l-evalwazzjonijiet tardivi ta' xi wħud mill-Fondi Fiduċjarji, li ma ppermettewx lill-Parlament jasal għal konklużjonijiet sħaħ u preċiżi fil-ħin fil-każ tal-Fond Fiduċjarju għall-Afrika, u b'hekk illimitaw is-sorveljanza demokratika u l-obbligu ta' rendikont; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Itenni l-insistenza tiegħu li l-estensjonijiet tal-EUTFs sa Diċembru 2021 li qabel dwarhom iridu jkunu prinċipalment tekniċi li jippermettu tranżizzjoni bla xkiel fil-QFP il-ġdid u kkuntrattar u użu effiċjenti tal-fondi diġà impenjati; jenfasizza l-assigurazzjonijiet tal-Kummissjoni li l-estensjonijiet fittxew li jiżguraw bażi ġuridika kontinwa għall-pagamenti tal-impenji li saru fl-ambitu tal-QFP 2014-2020 preċedenti, u li l-ebda impenn ġdid għall-EUTFs mhu se jsir fl-ambitu tal-NDICI jew l-IPA III; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jissottolinja li fir-rapporti tagħha l-Kummissjoni għandha turi l-komplementarjetà ta' strumenti finanzjarji differenti dedikati għall-oqsma koperti mill-EUTFs u l-FRT, inkluż il-Pjan ta' Investiment Estern tal-UE, kif ukoll il-valur miżjud iġġenerat; |
| --- | --- |

12.

II.   
  Valutazzjoni għal kull Fond Fiduċjarju tal-UE / FRT

Bêkou

| 13. | Jikkunsidra li l-Fond Fiduċjarju ta' Bêkou ikkontribwixxa parzjalment bħala waħda mill-għodod biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni fir-Repubblika Ċentru-Afrikana (RCA), kif ukoll għall-approċċ nexus tal-ħtiġijiet tal-iżvilupp u umanitarji fir-Repubblika Ċentru-Afrikana; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jirreferi wkoll għall-konklużjonijiet tad-delegazzjoni tal-Kumitat għall-Iżvilupp tal-Parlament Ewropew għar-Repubblika Ċentru-Afrikana fi Frar 2018, li jinnutaw li l-Fond Fiduċjarju Bêkou huwa viżibbli u jidher li huwa perċepit sew fil-pajjiż, bi proġetti li jindirizzaw b'mod adegwat il-ħtiġijiet li jgħaddu mir-riabilitazzjoni, għall-provvista tal-mezzi tal-għajxien u għall-iżvilupp fuq medda itwal taż-żmien, tal-inqas fuq livell lokali u fuq skala iżgħar; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jenfasizza l-konklużjonijiet tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ippubblikati fir-rapport speċjali tagħha tal-2017, li b'mod ġenerali l-Fond Fiduċjarju Bêkou kellu kisbiet pożittivi u attira l-għajnuna, iżda ftit donaturi oħra, u li l-biċċa l-kbira tal-proġetti tiegħu ssodisfaw l-eżiti mistennija tagħhom u pprovdew viżibbiltà mtejba lill-UE; jindika, madankollu, li r-rapport irrakkomanda definizzjoni aħjar tal-kamp ta' applikazzjoni tal-intervent, koordinazzjoni mtejba tad-donaturi, proċeduri tal-għażla tal-proġetti, monitoraġġ u kejl tal-prestazzjoni, kif ukoll ottimizzazzjoni tal-kostijiet u trasparenza akbar fl-għażla tal-organizzazzjonijiet implimentattivi; jinnota li fil-Kumitat Operazzjonali l-Istati Membri huma rrappreżentati mill-aġenziji nazzjonali tal-iżvilupp tagħhom stess, li jintgħażlu wkoll bħala implimentaturi tal-proġetti, u jinsab imħasseb li dan jista' jwassal għal kunflitt ta' interess potenzjali fil-proċedura tal-għażla tal-proġetti tal-Kumitat Operazzjonali; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jinnota li minħabba l-kriżi umanitarja, il-faqar u l-isfidi l-ġodda tas-sigurtà li għaddejjin fl-RCA, aktar appoġġ mill-UE se jirrikjedi programmi mmirati sew u, fejn rilevanti, finanzjament flessibbli tal-UE fl-ambitu tal-NDICI-Global Europe biex jissaħħu r-rispons umanitarju, il-paċi u s-sigurtà, id-demokratizzazzjoni u t-tisħiħ tal-istituzzjonijiet demokratiċi u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem fl-RCA; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Iqis li minkejja l-intervent tal-UE u ta' donaturi oħra, is-sitwazzjoni fil-pajjiż għadha instabbli minħabba l-emerġenza ta' kunflitti ġodda u insigurtà serja tal-ikel; |
| --- | --- |

17.

Madad

| 18. | Iqis li l-EUTF Madad wera l-valur miżjud tiegħu b'reazzjoni għall-kriżi u għall-UE f'termini ta' viżibbiltà u influwenza esterni ogħla, kontroll, koordinazzjoni u ingranaġġ akbar ta' fondi minn diversi sorsi, meta mqabbla mal-livell nazzjonali jew ma' mezzi internazzjonali oħra; jinnota li l-infiq tiegħu kien allinjat mal-bażijiet ġuridiċi jew mal-istrumenti tal-Unjoni użati u mal-objettivi tagħhom; ifakkar, għalhekk, li l-proġetti ffinanzjati fl-ambitu tal-Fond Fiduċjarju Madad iridu jippromwovu u jipproteġu d-dinjità, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, u jippromwovu l-inklużjoni soċjali u ekonomika, b'mod partikolari tal-minoranzi u tal-gruppi vulnerabbli; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-kunflitt fis-Sirja għadu għaddej, u jisħaq li l-ħtiġijiet tar-rifuġjati Sirjani, li ma jistgħux jirritornaw lejn pajjiżhom fil-futur prevedibbli, u l-ħtiġijiet tal-komunitajiet ospitanti tagħhom f'termini ta' integrazzjoni u impjiegi aktar fit-tul, għadhom jirrikjedu assistenza fit-tul tal-UE u internazzjonali biex tiġi żgurata l-kapaċità għal integrazzjoni u impjiegi aktar fit-tul b'mod koeżiv mal-komunitajiet ospitanti; jirrimarka li ż-żoni suxxettibbli għall-kunflitti fis-Sirja ma jippermettux li ssir rikostruzzjoni fit-tul fil-preżent; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jinnota li r-rapport ta' Evalwazzjoni Strateġika ta' Nofs it-Terminu ta' Ottubru 2018 ikkonkluda li l-Fond Fiduċjarju Madad kien “kbir u kosteffettiv, u laħaq għadd kbir ta' benefiċjarji bi spiża relattivament baxxa” u li “ppermetta lill-UE topera b'mod flessibbli”; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jilqa' r-reazzjoni rapida u flessibbli tal-Fond Fiduċjarju b'appoġġ għall-pajjiżi u l-komunitajiet sħab matul it-tifqigħa tal-coronavirus, li turi impenn attiv fl-allinjament mill-ġdid u fl-iffukar mill-ġdid tal-attivitajiet, mhux biss fil-qasam tas-saħħa, iżda wkoll f'oqsma oħra, bħall-għajxien, il-protezzjoni, l-edukazzjoni jew il-koeżjoni soċjali fil-Libanu, fl-Iraq, fit-Turkija u fil-Ġordan; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenfasizza l-importanza ta' appoġġ kontinwu għar-rifuġjati, għall-persuni spostati internament u għall-komunitajiet ospitanti vulnerabbli, inkluż fir-reġjun usa', affettwati mill-kunflitt kontinwu, permezz ta' taħlita ta' finanzjament fuq żmien itwal, prevedibbli, kompletament trasparenti u li jista' jiġi implimentat malajr taħt strumenti stabbiliti għall-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) 2021-2027 u kontribuzzjonijiet potenzjali mill-Istati Membri bħala dħul assenjat estern, filwaqt li jitqiesu l-istrumenti finanzjarji kollha pprovduti fl-ambitu tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Ifakkar fil-vulnerabbiltà tal-komunitajiet tar-rifuġjati Palestinjani fis-Sirja u fir-reġjun, u jappella għal appoġġ kontinwu u l-inklużjoni tagħhom fil-pjanijiet umanitarji u r-reazzjonijiet tal-UE rigward il-kriżi tas-Sirja; |
| --- | --- |

22.

L-Afrika

| 23. | Jinnota li l-Fond Fiduċjarju għall-Afrika nħoloq bħala fond fiduċjarju ta' emerġenza biex jgħin fl-indirizzar tal-kriżijiet fi tliet reġjuni fl-Afrika, bil-għan li jinkisbu l-għanijiet ta' stabbiltà u żvilupp fit-tul; iqis li l-EUTF għall-Afrika jirrappreżenta għodda rapida u flessibbli biex tgħin fl-indirizzar ta' sfidi komuni u globali, bħall-migrazzjoni u l-ispostament furzat, l-impatt tat-tibdil fil-klima u kriżijiet ekonomiċi; jenfasizza li s-sitwazzjoni bla preċedent ikkawżata fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 li għaddejja bħalissa kienet tirrikjedi l-flessibbiltà u r-rapidità kollha meħtieġa; jisħaq, madankollu, li l-flessibbiltà dejjem trid tiġi kkombinata ma' trasparenza u obbligu ta' rendikont sħaħ; jemmen li jista' jkun hemm lok għal titjib, b'azzjoni mmexxija aktar iffokata fit-tliet twieqi u appoġġ għall-kejl u r-rapportar tar-riżultati; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jieħu nota li 78 proġett ikkontribwew għal opportunitajiet ekonomiċi u ta' impjieg akbar, twettqu 97 proġett biex tissaħħaħ ir-reżiljenza, 75 proġett ġew iddedikati għall-ġestjoni tal-migrazzjoni, u 75 proġett ikkontribwew għat-titjib tal-governanza u l-prevenzjoni tal-kunflitti; jinnota bi tħassib li, minħabba ċirkostanzi speċifiċi, il-ġestjoni tal-migrazzjoni saret l-enfasi tar-rispons tal-UE f'xi proġetti; itenni, madankollu, li l-objettivi oriġinali tat-titjib tar-reżiljenza u l-indirizzar tal-kawżi ewlenin tal-migrazzjoni għandhom jinżammu; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jilqa' l-fatt li l-EUTF għall-Afrika, f'xi każijiet, ikkontribwixxa għall-approċċ nexus triplu bejn l-aspett umanitarju, l-iżvilupp u l-paċi, li ma kienx possibbli bl-istrumenti finanzjarji tal-UE fl-ambitu tal-QFP preċedenti; ifakkar li l-finanzjament tal-EUTF irid jiġi implimentat u evalwat abbażi ta' kriterji tal-ODA, u li l-ispejjeż kollha li ma jaqgħux taħt dan ir-rekwiżit għandhom jiġu ffinanzjati minn sorsi differenti li huma miġbura fil-Fond Fiduċjarju, u jikkundanna kwalunkwe użu tal-fondi ODA li jmur kontra l-objettivi ta' żvilupp; ifakkar li bħala prinċipju fundamentali, l-assistenza umanitarja trid tkun indipendenti; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jesprimi dispjaċir għall-fatt li 37 % tal-EUTF għall-Afrika huwa allokat għal miżuri maħsuba biex jirrestrinġu u jnaqqsu l-migrazzjoni, filwaqt li inqas minn 9 % huwa allokat għall-indirizzar tal-kawżi tal-migrazzjoni u l-ispostar furzat; jinnota li inqas minn 1,5 % tal-EUTF għall-Afrika ġie allokat għal kanali ta' migrazzjoni regolari; jirrikonoxxi li s-sigurtà hija essenzjali għall-istabbiltà tal-pajjiżi sħab Afrikani u li l-UE jeħtiġilha tappoġġja lill-pajjiżi sħab fl-indirizzar tal-kawżi fundamentali tal-flussi migratorji irregolari, il-kuntrabandu u t-traffikar tal-bnedmin; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jinnota r-rapporti dwar il-ksur kontinwu tad-drittijiet tal-bniedem li qed iseħħ fil-Libja fil-kuntest ta' azzjonijiet mill-gwardja tal-kosta Libjana; jisħaq li ħafna mill-persuni salvati jew interċettati mill-gwardja tal-kosta jittieħdu lura għal detenzjoni arbitrarja f'kundizzjonijiet orribbli fil-Libja; jissottolinja li r-ritorn tar-rifuġjati lejn pajjiżi fejn mhumiex sikuri jikser il-Konvenzjoni tal-1951 dwar l-Istatus tar-Rifuġjati; jinnota li fil-kuntest tal-Mekkaniżmu ta' Tranżitu ta' Emerġenza hemm tħassib dwar ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem fl-implimentazzjoni tal-proġetti; jinnota n-nuqqas ta' rispett tal-prinċipju ta' non-refoulement fil-Libja; ifakkar, madankollu, li kwalunkwe ftehim ta' sħubija għandu jiżgura l-protezzjoni sħiħa tal-ħajjiet umani, tad-dinjità u tad-drittijiet tal-bniedem; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jirrieżaminaw u jwettqu valutazzjoni tar-riskju speċifika, f'konsultazzjoni mal-OSĊ, tal-attivitajiet ta' kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti fis-sorveljanza u l-ġestjoni marittimi u tal-fruntieri, iffinanzjati fl-ambitu tal-EUTF għall-Afrika, biex tiġi żgurata valutazzjoni oġġettiva tar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jissottolinja l-importanza tal-kooperazzjoni u tad-djalogu mas-sħab lokali; ifaħħar il-konsultazzjonijiet u l-istudji mwettqa biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet ta' prijorità; jistieden bil-qawwa lill-Kummissjoni tinvolvi b'mod xieraq lill-awtoritajiet lokali u lill-OSĊ fi proġetti appoġġjati mill-EUTF għall-Afrika; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jinnota li wieħed mill-objettivi ewlenin tal-EUTF għall-Afrika, kif determinat fil-Ftehim Kostituttiv tiegħu, huwa li jindirizza l-kawżi fundamentali tal-migrazzjoni, b'mod partikolari billi jippromwovi r-reżiljenza, l-opportunitajiet ekonomiċi u ugwali, is-sigurtà u l-iżvilupp u jindirizza l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem; jappella biex issir enfasi akbar fuq l-għanijiet ta' żvilupp fit-tul bħall-impjiegi, l-edukazzjoni, is-sigurtà tal-ikel u t-titjib tal-kundizzjonijiet tal-għajxien tal-popolazzjoni lokali; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jinnota li r-Rapport Speċjali Nru 32/2018 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri indika diversi nuqqasijiet, inkluż in-nuqqas ta' applikazzjoni tal-liġi tal-UE dwar l-akkwist pubbliku u l-ġestjoni mhux trasparenti, irrakkomanda proċedura mtejba tal-għażla tal-proġetti, pass aktar mgħaġġel fl-implimentazzjoni u proċess aktar sistematiku ta' monitoraġġ tal-prestazzjoni, li jkopri l-firxa sħiħa ta' proġetti, u nnota li minħabba l-kamp ta' applikazzjoni wiesa' tal-fond, ħafna drabi kien nieqes mill-effiċjenza minħabba nuqqas ta' kwantifikazzjoni adegwata tal-ħtiġijiet u l-mezzi li permezz tagħhom seta' jinkiseb impatt imkejjel; jitlob li jkun hemm simplifikazzjoni u komunikazzjoni aħjar rigward l-applikazzjonijiet għall-proċeduri ta' akkwist sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-finanzjament tal-UE għal NGOs iżgħar u lokali; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jinnota li l-EUTF għall-Afrika ta kontribut għat-tisħiħ tar-reżiljenza u għall-implimentazzjoni tar-rabta bejn l-aspett umanitarju u l-iżvilupp f'kuntesti fraġli; jinnota wkoll li dan ħeġġeġ ukoll il-kooperazzjoni bejn partijiet ikkonċernati differenti, u ppermetta kontribuzzjonijiet minn donaturi mhux tal-UE, li fil-kuntest ta' wara l-Brexit kisbu importanza partikolari, u żied il-viżibbiltà tal-kwistjoni tal-migrazzjoni u l-ispostament furzat u r-rispons tal-UE għaliha; jesprimi dispjaċir, fl-istess ħin, għall-fatt li l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dan il-fond ma kienx adegwat u jitlob li l-objettivi SMART (speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, realistiċi u f'waqthom) jiġu inklużi fil-logframes tal-proġetti, u li jiġu stabbiliti miri kwantifikabbli għall-evalwazzjoni tal-proġetti; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li jiġu diżimpenjati fondi li joriġinaw mill-EUTF għall-Afrika u inizjalment allokati lill-Eritrea, b'mod partikolari għall-kuntratt għar-rinnovazzjoni tat-toroq li fih intuża x-xogħol furzat; |
| --- | --- |

32.

Il-Kolombja

| 33. | Iqis li l-Fond Fiduċjarju għall-Kolombja wera l-valur tiegħu u jirrappreżenta, fiċ-ċirkostanzi attwali, għodda importanti biex tiġi appoġġjata l-implimentazzjoni tal-ftehim ta' paċi bejn il-Gvern Kolombjan u l-Forzi Armati Rivoluzzjonarji tal-Kolombja (FARC); jirrimarka li l-estensjoni tal-EUTF Kolombja affermat aktar l-impenn tal-UE u pprovdiet appoġġ tant meħtieġ għall-proċess tal-paċi tal-Kolombja; ifakkar li l-EUTF għall-Kolombja huwa stabbilit fl-ambitu tal-Istrument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, u jrid ikun allinjat mal-objettiv primarju tal-politika ta' żvilupp tal-Unjoni Ewropea: l-“objettiv prinċipali tal-politika ta' koperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni għandu jkun it-tnaqqis u, eventwalment, il-qerda tal-faqar” u “l-Unjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-objettivi ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp fl-implimentazzjoni tal-politika li x'aktarx tolqot lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw”; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jissottolinja r-rwol importanti tiegħu fl-appoġġ lill-Kolombja fil-qasam tal-iżvilupp rurali komprensiv u t-tkabbir ekonomiku; jappella biex l-implimentazzjoni tal-proċess ta' paċi Kolombjan tkompli tagħti prijorità lil programmi ta' finanzjament u monitoraġġ trasparenti għal żmien twil u medju, u li dawn il-programmi jibbenefikaw mill-iskrutinju demokratiku xieraq u l-involviment tal-Parlament Ewropew u konsultazzjonijiet xierqa, trasparenti u inklużivi mal-partijiet ikkonċernati, b'mod partikolari tas-soċjetà ċivili lokali; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jifraħ lill-Kolombja għall-isforzi tagħha, minkejja l-isfidi tagħha stess fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-ftehim ta' paċi, biex tipprovdi appoġġ għal aktar minn 1,7 miljun migrant mill-Venezwela li ħarbu lejn il-Kolombja, b'mod partikolari billi tagħtihom status ta' protezzjoni temporanja ta' 10 snin; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jilqa' l-involviment tar-Repubblika taċ-Ċilì bħala donatur fil-Fond Fiduċjarju; jinnota li l-parteċipazzjoni tas-sħab reġjonali hija ta' valur miżjud għoli, u żiedet kemm ir-rikonoxximent lokali kif ukoll il-leġittimità tal-involviment u l-kooperazzjoni tal-UE; |
| --- | --- |

36.

Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija

| 37. | Jirrimarka li t-Turkija tospita l-akbar popolazzjoni ta' rifuġjati fid-dinja, u għandha kważi 4 miljun rifuġjat irreġistrat mis-Sirja, l-Iraq u l-Afganistan; ifakkar fir-rwol importanti tal-FRT biex tilqa' r-rifuġjati mis-Sirja; jappella għal valutazzjoni bir-reqqa tal-impatt fuq id-drittijiet tal-bniedem tad-Dikjarazzjoni UE-Turkija u jissottolinja l-importanza tal-konformità taż-żewġ partijiet mad-drittijiet fundamentali bħala parti mill-implimentazzjoni tagħha; huwa tal-fehma li l-UE għandha tkompli tagħti l-appoġġ meħtieġ lill-komunitajiet Sirjani u rifuġjati u ospitanti oħra fit-Turkija, filwaqt li tiżgura li l-Gvern Tork ma jkunx involut direttament fil-ġestjoni u l-allokazzjoni tal-fondi, li għandhom primarjament jingħataw direttament lir-rifuġjati u lill-komunitajiet ospitanti u għandhom jiġu ġestiti minn organizzazzjonijiet li jiggarantixxu l-obbligu ta' rendikont u t-trasparenza; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Iqis li l-FRT tal-UE wriet il-valur tagħha bħala għodda innovattiva ta' akkomunament u mekkaniżmu importanti ta' koordinazzjoni biex tgħin lit-Turkija twieġeb malajr għall-ħtiġijiet umanitarji u ta' żvilupp immedjati tar-rifuġjati u tal-komunitajiet ospitanti tagħhom, u jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi żgurata s-sostenibbiltà ta' dawn l-attivitajiet; jinnota għalhekk li l-maġġoranza tal-proġetti kellhom jiġu estiżi biex jinkiseb l-eżitu mistenni; jesprimi l-appoġġ tiegħu għas-soċjetà ċivili Torka u jfakkar fl-isforzi ta' min ifaħħarhom li għamlu l-organizzazzjonijiet internazzjonali fl-implimentazzjoni ta' dawn il-proġetti; jissottolinja l-valur miżjud iġġenerat bl-involviment ta' organizzazzjonijiet, esperti u NGOs lokali, kif ukoll dawk minn madwar l-Istati Membri, fl-implimentazzjoni tal-FRT; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jilqa' s-suċċess tal-ewwel segment tal-FRT, b'mod partikolari x-Xibka ta' Sikurezza Soċjali ta' Emerġenza (ESSN) – l-akbar proġett umanitarju ġestit mill-Kummissjoni; jilqa' l-progress tat-tieni segment, li qed jiffaċilita bidla gradwali minn assistenza umanitarja għal għajnuna għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jirrikonoxxi r-rwol li għandha l-FRT fl-għoti ta' madwar 1,8 miljun rifuġjat b'appoġġ għall-ħtiġijiet bażiċi, 668 900 tifel u tifla rifuġjati b'appoġġ edukattiv, u miljuni ta' rifuġjati b'servizzi ta' kura tas-saħħa u ta' protezzjoni; jisħaq, madankollu, li r-Rapport Speċjali Nru 27/2018 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri indika inkonsistenza fil-finanzjament tal-attivitajiet tas-saħħa u tal-edukazzjoni, b'użu parallel ta' strutturi ta' ġestjoni differenti għall-finanzjament ta' proġetti simili; barra minn hekk, ir-rapport enfasizza li seta' jinkiseb valur akbar fi proġetti ta' assistenza fi flus kontanti u stieden lill-Kummissjoni ttejjeb il-programmazzjoni għall-infrastruttura muniċipali u l-appoġġ soċjoekonomiku, tippermetti l-ambjent operattiv għall-NGOs u ttejjeb ir-rappurtar dwar il-Faċilità; jinnota b'mod partikolari l-impatt tal-COVID-19 fuq ir-rifuġjati u jirrimarka li l-FRT ġiet stabbilita minkejja l-eżistenza ta' tħassib serju dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tar-rifuġjati fit-Turkija mill-perspettiva tad-dritt internazzjonali dwar l-ażil; ifakkar li fl-2020 il-Kummissjoni talbet il-mobilizzazzjoni ta' EUR 481,6 miljun addizzjonali fl-ambitu tal-Marġni ta' Kontinġenza tal-Baġit tal-UE, li jmur lil hinn mill-allokazzjoni ppjanata inizjalment għall-FRT, sabiex jiġu ffinanzjati l-attivitajiet fil-qafas tal-programm ta' Xibka ta' Sikurezza Soċjali ta' Emerġenza u l-programm ta' Trasferiment Kondizzjonali ta' Flus għall-Edukazzjoni; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Itenni d-dispjaċir kbir tiegħu għall-fatt li l-Parlament ma ġiex ikkonsultat formalment jew intalab jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-ħolqien jew għall-estensjoni ta' din il-Faċilità u kien involut biss bħala fergħa waħda tal-awtorità baġitarja, u b'hekk ġiet imminata r-responsabbiltà demokratika tal-FRT; jinsisti li ma għandux jerġa' jħabbat wiċċu ma' din is-sitwazzjoni; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jissottolinja li r-Rapport Speċjali Nru 27/2018 (24) tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri jqajjem mistoqsijiet dwar l-effiċjenza tal-proġetti umanitarji ffinanzjati mill-Faċilità, peress li dawn ma vvalutawx b'mod konsistenti u komprensiv ir-raġonevolezza tal-ispejjeż ibbaġitjati; jinnota li r-rapport iqajjem ukoll tħassib dwar il-fatt li mhuwiex possibbli li jiġu mmonitorjati l-proġetti umanitarji kollha matul l-awditu; jisħaq, f'dan ir-rigward, li r-rifjut mill-awtoritajiet Torok li jagħtu aċċess għad-data tal-benefiċjarji għaż-żewġ proġetti ta' assistenza fi flus jista' jqajjem mistoqsijiet fir-rigward tas-solidità tal-ġestjoni finanzjarja fl-ambitu tal-Faċilità, b'mod partikolari meta jitqies ir-rigress rapidu tat-Turkija fir-rigward tal-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; ifakkar fil-ħtieġa ta' skrutinju tal-fondi implimentati mill-Gvern Tork u mill-awtoritajiet lokali; itenni li l-fondi jridu jintużaw esklużivament biex jakkomodaw il-ħtiġijiet fiżiċi u psikoloġiċi kollha tar-rifuġjati, inklużi l-akkomodazzjoni, l-ikel, l-edukazzjoni u l-garanzija ta' standard ta' għajxien deċenti; jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb il-monitoraġġ u tikseb id-data dwar il-benefiċjarji tal-programmi u l-proġetti kollha tal-FRT; jisħaq li sabiex jinkiseb obbligu ta' rendikont sħiħ u jiġi evitat finanzjament doppju, il-Kummissjoni għandha tagħmel ir-riżorsi disponibbli abbażi tal-miri milħuqa mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni fuq il-post u wara li tkun twettqet il-valutazzjoni tal-implimentazzjoni f'konformità mar-regoli tar-Regolament Finanzjarju; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni tiżgura li l-objettivi u l-implimentazzjoni tal-FRT ikunu konsistenti mal-prinċipji, il-politiki u l-objettivi ġenerali tal-UE, inklużi d-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem, u jesprimi t-tħassib tiegħu dwar id-degradazzjoni ta' dawn il-prinċipji fit-Turkija; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jisħaq fuq l-importanza tat-tranżizzjoni minn għajnuna umanitarja għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp, u jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa u timplimenta strateġija ta' tranżizzjoni, iffukata fuq l-għajnuna biex jinħolqu opportunitajiet ta' għajxien għar-rifuġjati sabiex jittejbu l-awtodipendenza u l-inklużjoni soċjali tagħhom fil-komunitajiet ospitanti tagħhom; ifakkar fl-objettiv fit-tul tal-UE li tieħu f'idejha b'mod gradwali l-attivitajiet iffinanzjati mill-UE mill-awtoritajiet Torok b'rispett sħiħ tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; jistieden lill-partijiet kollha involuti fil-Konferenza Multilaterali li jmiss dwar il-Lvant tal-Mediterran jindirizzaw dan b'mod komprensiv, flimkien ma' kwistjonijiet umanitarji u ta' żvilupp; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Itenni t-talba tiegħu li t-Turkija tirrispetta l-prinċipju ta' non-refoulement, b'mod partikolari fuq il-fruntiera Sirjana, filwaqt li tiżgura li d-drittijiet tal-bniedem tar-rifuġjati u l-istatus tagħhom kif iggarantiti mill-Konvenzjoni dwar ir-Rifuġjati tal-1951 jiġu rispettati bis-sħiħ, u li ma tistrumentalizzax il-flussi migratorji u tużahom bħala sors ta' rikatt kontra l-UE għal skopijiet politiċi; jistenna li t-Turkija timplimenta bis-sħiħ u b'mod mhux diskriminatorju d-Dikjarazzjoni UE-Turkija ta' Marzu 2016 u l-Ftehim ta' Riammissjoni bejn l-UE u t-Turkija; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura monitoraġġ mill-qrib tal-implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni UE-Turkija, inkluż fir-rigward tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem ta' dawk li jfittxlu l-ażil u l-migranti mibgħuta lura lejn it-Turkija bħala parti mid-Dikjarazzjoni UE-Turkija, u li tirrapporta lura lill-Parlament dwar dan; jistieden lill-awtoritajiet Torok jagħtu lill-UNHCR aċċess sħiħ għaċ-ċentri ta' detenzjoni fil-fruntiera Sirjana Torka biex ikunu jistgħu jimmonitorjaw ir-rispett tal-prinċipju ta' non-refoulement; jisħaq li l-appoġġ finanzjarju lit-Turkija fil-ġestjoni tal-flussi tar-rifuġjati jrid jirrispetta t-trasparenza baġitarja sħiħa, kif ukoll l-involviment mingħajr restrizzjonijiet tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; jistieden lill-Kummissjoni tistieden lill-awtoritajiet Torok itejbu l-kundizzjonijiet li fihom joperaw l-NGOs internazzjonali; jistieden lill-Kummissjoni tibni fuq l-esperjenza tagħha f'sistema ta' verifika speċjali ta' partijiet terzi biex issaħħaħ is-sorveljanza tal-infiq; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jistieden lit-Turkija ma żżommx lir-rifuġjati f'ċentri ta' detenzjoni bil-għan li dawn jiffirmaw formoli ta' ritorn volontarju, u tiggarantixxi l-aċċess tagħhom għas-servizzi tal-kura tas-saħħa irrispettivament mill-post ta' reġistrazzjoni tagħhom fil-pajjiż; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jinnota li l-FRT jappoġġja biss rifuġjati rreġistrati; jesprimi t-tħassib tiegħu li ħafna rifuġjati tħallew mingħajr assistenza peress li r-reġistrazzjoni saret diffiċli f'xi provinċji u bliet; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jilqa' l-istedina tal-Kunsill lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta lill-Kunsill għall-kontinwazzjoni tal-finanzjament għar-rifuġjati Sirjani fit-Turkija, kif ukoll fil-Ġordan, il-Libanu u partijiet oħra tar-reġjun; |
| --- | --- |

47.

III.   
  Prospettivi u rakkomandazzjonijiet futuri

| 48. | Jissottolinja l-ħtieġa li jiġu indirizzati aħjar il-ħtiġijiet ta' finanzjament f'sitwazzjonijiet ta' kriżi fit-tul u bil-ħsieb tal-koordinazzjoni u t-tranżizzjoni bejn l-għajnuna umanitarja, ir-rikostruzzjoni u l-iżvilupp b'mod flessibbli u interkonness, b'mod li jkun konformi mal-miri tal-politika internazzjonali għall-iżvilupp, inklużi l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU u l-prinċipji tal-politika tal-Unjoni dwar l-iżvilupp, bħall-appoġġ għall-qerda tal-faqar u t-tnaqqis tal-inugwaljanzi, u fil-każ ta' intervent umanitarju, ir-rispett sħiħ tal-prinċipji tal-assistenza umanitarja tal-umanità, in-newtralità, l-imparzjalità u l-indipendenza, bi protezzjoni sħiħa tal-ħajjiet tal-bniedem, tad-dinjità u tad-drittijiet tal-bniedem; jinsisti fuq l-ħtieġa ta' effiċjenza u effettività tal-assistenza tal-UE, sabiex ikollha effetti ġenwini fuq il-post; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jitqiesu t-tagħlimiet miksuba fl-istabbiliment, fil-ġestjoni u fl-implimentazzjoni tal-Fondi Fiduċjarji u tal-FRT sabiex jiġu applikati għall-ġenerazzjoni l-ġdida ta' strumenti finanzjarji esterni; kif ukoll biex jissaħħu s-sinerġiji u l-koerenza tal-assistenza esterna u l-iskrutinju parlamentari tal-UE; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippreżenta r-rieżami komprensiv finali dwar l-implimentazzjoni tal-EUTFs, filwaqt li tevalwa l-allinjament tagħha mal-objettivi ta' żvilupp, drittijiet tal-bniedem u umanitarji tal-UE; jinsisti wkoll li, jekk fil-futur tinħoloq il-ħtieġa ta' kwalunkwe EUTF jew strument ad hoc ġdid, il-mekkaniżmu ta' kontribuzzjoni mill-baġit tal-Unjoni jrid jiġi definit b'mod ċar u nnegozjat mill-bidu nett bl-involviment sħiħ tal-Parlament; jemmen ukoll li l-impatt u l-viżibbiltà tal-assistenza esterna tal-UE għandhom jiżdiedu aktar, filwaqt li jenfasizza r-rwol tal-UE u tal-Istati Membri tagħha bħala l-akbar donaturi ta' finanzjament globali għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura valutazzjoni tar-riskju trasparenti, imwettqa minn korpi u esperti indipendenti tal-UE dwar l-impatt ta' proġetti ffinanzjati mill-UE fuq id-drittijiet tal-bniedem tal-migranti u r-rifuġjati, kif ukoll fuq il-popolazzjoni usa' fil-pajjiż ikkonċernat; jitlob li jiġi stabbilit mekkaniżmu ta' monitoraġġ effettiv u indipendenti biex jimmonitorja u jevalwa b'mod sħiħ id-destinazzjoni finali ta' dawn il-fondi u protokolli għal azzjoni f'każ ta' ksur tad-drittijiet fundamentali; iqis li huwa meħtieġ li l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-atturi tas-soċjetà ċivili jiġu involuti bis-sħiħ fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu ħarsa ġenerali sħiħa u ċara tal-fondi użati għall-finanzjament tal-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi fil-qasam tal-ġestjoni tal-migrazzjoni fl-istrumenti finanzjarji kollha, u l-implimentazzjoni tagħhom; jissottolinja l-importanza tal-kondiviżjoni tad-data tal-awditjar mal-qafas ta' skrutinju finanzjarju tal-UE, inklużi l-QEA, l-OLAF u l-UPPE; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jindika l-ħtieġa li jiġu indirizzati aħjar l-isfidi relatati mal-migrazzjoni intra-Afrikana, li jikkostitwixxu kważi 90 % tal-flussi migratorji fl-Afrika, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Unjoni Afrikana u f'konformità mal-Qafas ta' Politika dwar il-Migrazzjoni għall-Afrika u l-Pjan ta' Azzjoni 2018-2030 tagħha; jinsisti, fuq medda twila ta' żmien, madankollu, fuq il-ħtieġa ta' approċċ li jevita l-ħolqien ta' dipendenzi mill-intervent estern; jinsisti, f'dan ir-rigward, fuq l-għoti ta' setgħa permezz tal-edukazzjoni u l-importanza ta' edukazzjoni ta' kwalità fil-ħolqien ta' appoġġ aktar b'saħħtu għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jinnota li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-inklużjoni soċjali huma tnejn mill-miri ewlenin tal-infiq tal-programmazzjoni tal-NDICI-Global Europe; itenni l-impenn tal-UE li tagħti s-setgħa lin-nisa u lill-bniet, u jistieden lill-Kummissjoni tintegra l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, flimkien mal-bini tar-reżiljenza u l-adattament għat-tibdil fil-klima, fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-Fondi Fiduċjarji u l-FRT; jirrakkomanda li analiżi u kunsiderazzjoni sensittivi għal kwistjonijiet ta' ġeneru tal-involviment tan-nisa fit-tfassil ta' proġetti appoġġjati għandhom jitwettqu regolarment fl-implimentazzjoni ta' proġetti kemm fl-ambitu tal-Fondi Fiduċjarji tal-UE kif ukoll fil-Faċilità għar-Rifuġjati fit-Turkija; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jistieden lill-Kummissjoni żżomm jew tirrieżamina l-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi li ma jirrispettawx bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali, inkluża s-sospensjoni ta' finanzjament u proġetti speċifiċi li jipperikolaw jew jimminaw id-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Filwaqt li jinnota li r-Regolament Finanzjarju jippermetti l-ħolqien ta' Fondi Fiduċjarji għall-azzjoni esterna, itenni wkoll l-insistenza fit-tul min-naħa tal-Parlament fuq il-fatt li l-assistenza esterna tiġi ffinanzjata bis-sħiħ mill-baġit tal-Unjoni u tiġi implimentata b'mod koerenti, wara sett simplifikat ta' regoli, abbażi ta' strumenti koleġiżlati u b'rispett sħiħ tal-leġiżlazzjoni tal-Parlament, il-prerogattivi baġitarji u ta' monitoraġġ, u tal-prinċipji tal-unità baġitarja, l-obbligu ta' rendikont, it-trasparenza, l-effikaċja u l-ġestjoni baġitarja tajba tal-UE; jenfasizza li l-adozzjoni ta' għodod straordinarji żżid il-kumplessità tal-governanza tal-finanzjament u titfa' pressjoni finanzjarja fuq l-istrumenti eżistenti tal-politika barranija, u b'hekk possibbilment taffettwa l-effiċjenza tagħhom; jemmen li l-Fondi Fiduċjarji tal-UE għandhom jintużaw biss biex jirreaġixxu għal kriżi kbira f'daqqa u għal sitwazzjonijiet fejn jeħtieġ li jiġu kkoordinati diversi reazzjonijiet tad-donaturi u fejn l-objettiv ta' politika esterna ma jkunx jista' jintlaħaq bis-sħiħ mill-istrumenti ta' finanzjament estern eżistenti, u bil-kundizzjoni li dawn jirrispettaw il-prinċipju ta' ġestjoni finanzjarja tajba, u li l-fond fiduċjarju tal-Unjoni ma jidduplikax kanali ta' finanzjament eżistenti oħra jew strumenti simili mingħajr ma jipprovdi ebda addizzjonalità, u li l-objettivi tal-fond fiduċjarju jkunu allinjati mal-objettivi tal-istrument tal-Unjoni jew mal-element baġitarju li minnu jkun iffinanzjat; jistieden lill-Kummissjoni tiggarantixxi komunikazzjoni aktar effiċjenti fuq il-post, li tenfasizza r-rwol tal-UE bħala l-akbar donatur ta' finanzjament għall-iżvilupp globali; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jirrimarka li l-akkomunament tar-riżorsi mill-FEŻ, mill-baġit tal-Unjoni u minn donaturi oħra f'fondi fiduċjarji ma għandux ibiddel il-kapaċità tal-politiki u l-programmi eżistenti tal-UE li jsegwu l-objettivi oriġinali tagħhom, bħall-qerda tal-faqar u l-promozzjoni tad-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Ifakkar li l-EUTFs u l-FRT għandhom jitqiesu bħala strumenti eċċezzjonali jew verament immexxija minn emerġenza li l-valur miżjud u l-effetti tagħhom fuq il-post għandhom ikunu ġġustifikati tajjeb ħafna u mmonitorjati bir-reqqa; jistenna li l-Kummissjoni tagħmel użu sħiħ mill-possibbiltajiet offruti mill-approċċ ibbażat fuq il-programm fl-ambitu tal-pilastru ġeografiku tal-NDICI-Global Europe u l-IPA III – li ma jistgħux jibqgħu jintużaw biex jiffinanzjaw l-assistenza ta' qabel l-adeżjoni lit-Turkija ħlief għall-appoġġ lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili Torok permezz tal-istrument ta' finanzjament għall-promozzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem – , ikkomplementat minn programmazzjoni tematika globali, finanzjament ta' rispons rapidu u r-riżerva kbira mhux ipprogrammata fl-ambitu tal-NDICI-Global Europe; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Ifakkar li l-fondi mir-riżerva tal-isfidi u l-prijoritajiet Emerġenti fl-ambitu tal-NDICI-Global Europe huma mistennija li jżidu l-finanzjament mill-programmi ġeografiċi u tematiċi u l-azzjonijiet għal rispons rapidu; jissottolinja li l-Kummissjoni impenjat ruħha li tiddiskuti l-użu ta' dawn il-fondi bħala parti mid-djalogu ġeopolitiku mal-Parlament, u li tipprovdi informazzjoni dettaljata qabel il-mobilizzazzjoni tagħhom, filwaqt li tqis bis-sħiħ ir-rimarki tal-Parlament dwar in-natura, l-objettivi u l-ammonti finanzjarji previsti; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jilqa' l-istrument il-ġdid ta' finanzjament estern tal-UE, NDICI-Global Europe, peress li jipprevedi aktar possibbiltajiet fi ħdan il-baġit tal-UE biex jirreaġixxi għal emerġenzi ġodda; huwa kunfidenti li l-NDICI-Global Europe se jippermetti allokazzjoni aktar effiċjenti tar-riżorsi, kif ukoll flessibbiltà u rispons suffiċjenti, filwaqt li jitgħallem mill-esperjenzi u mill-valutazzjonijiet tal-passat tal-Fondi Fiduċjarji eżistenti mill-Istrument tal-NDICI-Global Europe; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jissottolinja li l-NDICI-Global Europe għandu jintuża bil-potenzjal sħiħ tiegħu, u fejn meħtieġ imtejjeb, filwaqt li r-rikors għal għodod ta' finanzjament straordinarju għandu jkun limitat għal emerġenzi mhux previsti, u b'hekk jiġu ssalvagwardjati l-unità u r-responsabbiltà demokratika tal-baġit tal-Unjoni; jissottolinja f'dan ir-rigward li l-qafas ordinarju ta' governanza tat-teħid tad-deċiżjonijiet jagħti aktar leġittimità lill-azzjoni esterna tal-UE, kemm fl-UE kif ukoll fil-pajjiżi destinatarji; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jitlob li l-finanzjament ta' kwalunkwe suċċessur għall-FRT attwali ma jsirx għad-detriment tal-istrumenti ta' finanzjament li għadhom kif jiġu adottati, speċjalment l-IPA III u l-NDICI-Global Europe, inklużi l-isfidi u l-prijoritajiet emerġenti tiegħu, peress li s-suċċessur tal-FRT ma jirrispondix għal sfida jew kriżi ġenwinament ġdida; jirrakkomanda ħafna l-finanzjament ta' kwalunkwe inizjattiva bħal din permezz ta' approprjazzjonijiet ġodda, imsaħħa, jekk ikun meħtieġ, minn kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri; itenni li l-Parlament jeħtieġlu jkun involut bis-sħiħ u mill-bidu fid-diskussjonijiet dwar is-suċċessur tal-FRT, inklużi l-istrutturi ta' finanzjament u governanza tiegħu, li jridu jirriflettu l-oriġini tal-finanzjament u r-rwol tal-awtorità baġitarja; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Fil-każ ta' ħtiġijiet akbar fil-QFP 2021-2027, jirrakkomanda li l-ewwel u s-soluzzjoni ewlenija li għandha tiġi esplorata għandha tkun permezz tal-istrumenti koleġiżlati, jiġifieri billi jiżdied il-pakkett NDICI-Global Europe permezz ta' reviżjoni tar-regolamenti dwar il-QFP u l-NDICI-Global Europe, jew, bħala għażla sekondarja, u bil-kundizzjoni li l-Parlament ikun involut bis-sħiħ fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet u jingħata s-setgħa, tisħiħ tal-linji baġitarji NDICI-Global Europe rilevanti b'kontribuzzjonijiet fil-forma ta' dħul assenjat estern; jistenna, f'dan ir-rigward, li r-reviżjoni li jmiss tar-Regolament Finanzjarju tiżgura l-involviment xieraq tal-awtorità baġitarja fil-governanza tad-dħul assenjat estern; jisħaq li, jekk madankollu jkun hemm ħtieġa ta' Fond Fiduċjarju ġdid debitament ġustifikat, wara t-tifqigħa ta' kriżi kbira, bidla f'daqqa fir-relazzjonijiet internazzjonali li tirrikjedi rispons finanzjarju kbir tal-UE, jew il-ħtieġa li jinġabru flimkien ir-riżorsi ma' pajjiżi terzi, li ma jkunux fattibbli fl-ambitu tal-istrumenti koleġiżlati, il-Parlament jeħtieġlu jkun involut bis-sħiħ mill-bidu nett; iqis, f'dan ir-rigward, li r-Regolament Finanzjarju għandu jiġi rivedut biex jiggarantixxi r-rwol xieraq tal-Parlament fl-istabbiliment u fl-iskrutinju ta' kwalunkwe fond fiduċjarju ġdid, inkluż fit-tfassil tal-ftehim kostituttiv u l-mobilizzazzjoni tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni, l-implimentazzjoni, il-kontinwazzjoni u l-likwidazzjoni possibbli; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jistieden lill-Kummissjoni tagħti prijorità lill-approċċ nexus fl-implimentazzjoni tal-NDICI-Global Europe, u jitlob li tiżdied il-kooperazzjoni bejn l-atturi umanitarji u tal-iżvilupp tal-UE, b'mod partikolari f'ambjenti ta' wara l-kriżi u fi kriżijiet fit-tul, sabiex il-ħtiġijiet lokali jiġu adattati aħjar u jinkisbu riżultati aktar effiċjenti; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jinnota li l-possibbiltajiet ta' integrazzjoni tal-politika dwar il-migrazzjoni fil-politika esterna tal-UE huma usa' b'mod sinifikanti bl-inklużjoni tal-migrazzjoni fil-komponent tar-rispons tematiku, ġeografiku u rapidu tal-NDICI; jinnota bi tħassib, madankollu, li permezz tal-komponent ta' “rispons rapidu”, il-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi dwar il-ġestjoni tal-migrazzjoni tista' tiġi ffinanzjata mingħajr il-ħtieġa li l-Kummissjoni tippubblika kwalunkwe dokument ta' programmazzjoni jew tikkonsulta lil atturi tas-soċjetà ċivili, u mingħajr l-involviment tal-Parlament, inkluż fil-qafas tal-“Blueprint dwar it-Tħejjija għall-Migrazzjoni u l-Ġestjoni tal-Kriżijiet Migratorji”, li huwa nieqes minn mekkaniżmi biex jiġi vvalutat l-impatt negattiv possibbli ta' tali interventi; jinsisti f'dan ir-rigward fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat li l-QFP 2021-2027 ikun akkumpanjat minn qafas b'saħħtu tad-drittijiet tal-bniedem għall-identifikazzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ ta' programmi futuri ta' kooperazzjoni fil-qasam tal-migrazzjoni; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jinnota li l-NDICI-Global Europe jipprevedi evalwazzjonijiet ta' nofs it-terminu u finali u r-rappurtar annwali dettaljat mill-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill dwar l-attivitajiet li għaddejjin, ir-riżultati miksuba, l-effikaċja, u l-progress lejn il-miri u l-objettivi tematiċi tar-Regolament; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa u timplimenta metodoloġija preċiża għall-intraċċar tan-nefqa ta' 10 % allokata għall-migrazzjoni u l-ispostament furzat biex tiżgura b'mod effettiv trasparenza u obbligu ta' rendikont xierqa fir-rigward ta' din in-nefqa, kif meħtieġ mir-Regolament; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jilqa' l-proċedura ta' teħid ta' deċiżjonijiet u adattament qrib għar-realtajiet lokali u l-possibbiltà li jiġu implimentati proġetti transfruntiera u ffinanzjati transfruntiera fl-EUTFs u fl-FRT, peress li dawn huma ta' valur miżjud għoli; jitlob li tali aspetti jiġu integrati fl-eżerċizzji ta' programmazzjoni futuri marbuta mal-istrumenti baġitarji għall-politika esterna tal-UE; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jirrikonoxxi li l-kooperazzjoni mar-rappreżentanti tal-komunitajiet lokali u l-partijiet ikkonċernati, inklużi l-korpi tal-gvern lokali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, is-sħab soċjali u l-mexxejja reliġjużi, f'kuntesti affettwati mill-kunflitti hija kruċjali biex jitrawmu r-rikonċiljazzjoni, id-djalogu u l-paċi; jenfasizza li l-knejjes lokali u l-organizzazzjonijiet ta' ispirazzjoni reliġjuża għandhom rwol attiv fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp u fit-twassil tal-assistenza umanitarja lill-persuni l-aktar fil-bżonn, u jistieden lill-Kummissjoni timpenja ruħha magħhom, b'mod partikolari fir-rigward tal-għoti ta' appoġġ dirett lill-komunitajiet li diffiċli jintlaħqu fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jisħaq fuq l-importanza li sehem sostanzjali tal-finanzjament futur tal-UE fil-qasam tal-migrazzjoni jiġi allokat għall-gruppi tas-soċjetà ċivili f'pajjiżi terzi biex jipprovdu assistenza u għall-protezzjoni u l-monitoraġġ tad-drittijiet tal-migranti, u li jiġi żgurat li parti sinifikanti tal-finanzjament tal-UE tkun allokata għat-titjib tad-drittijiet tal-bniedem, il-protezzjoni internazzjonali, u l-perspettiva futura tar-rifuġjati; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jistieden lill-Kummissjoni tadatta l-metodi ta' programmazzjoni għar-realtajiet lokali u għall-isfidi lokali emerġenti u tappoġġja s-sjieda lokali fl-implimentazzjoni tal-istrumenti l-ġodda tal-UE għall-iżvilupp; jistieden ukoll lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni tal-ħtiġijiet u tadatta r-rispons tal-UE għall-ħtiġijiet lokali; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jistieden lill-Kummissjoni teżamina l-possibbiltajiet biex tinvolvi lil sħab minn pajjiżi terzi f'inizjattivi konġunti u fil-finanzjament tal-indirizzar ta' sfidi komuni bħall-migrazzjoni, l-ispostament furzat, it-tibdil fil-klima, l-emanċipazzjoni tan-nisa u l-protezzjoni tal-gruppi vulnerabbli; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jistieden lill-Kummissjoni tagħti prijorità lill-investimenti fl-edukazzjoni u l-ħolqien tal-impjiegi biex tipprovdi possibbiltajiet lil persuni f'pajjiżi sħab ħalli jinvolvu ruħhom f'attivitajiet lokali li jiġġeneraw id-dħul; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jistenna li l-Kummissjoni tindirizza l-kriżijiet attwali jew futuri u l-ħtiġijiet potenzjali ta' rikostruzzjoni b'mod aktar effiċjenti u mmirat billi tuża l-modi eżistenti u mezzi oħra possibbli fl-ambitu tar-Regolament Finanzjarju attwali f'kooperazzjoni mill-qrib u koordinata mal-Istati Membri u istituzzjonijiet oħra tal-UE bħala “Tim Ewropa”, u mas-sħab u d-donaturi internazzjonali tal-istess fehma; |
| --- | --- |

71.

o

o o

| 72. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u lill-Kunsill. |
| --- | --- |

72.

---

(1)  ĠU L 347, 20.12.2013, p. 884.

(2)  ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1.

(3)  ĠU L 163, 2.7.1996, p. 1.

(4)  ĠU C 407, 8.12.2015, p. 8.

(5)  ĠU C 60, 16.2.2016, p. 3.

(6)  ĠU C 122, 19.4.2017, p. 4.

(7)  ĠU C 106, 21.3.2018, p. 4.

(8)  ĠU C 278, 8.8.2018, p. 3.

(9)  ĠU C 390, 18.11.2019, p. 76.

(10)  ĠU C 390, 18.11.2019, p. 33.

(11)  ĠU C 204, 13.6.2018, p. 68.

(12)  Testi adottati, P9_TA(2021)0012.

(13)  ĠU C 307, 30.8.2018, p. 117.

(14)  ĠU C 215, 19.6.2018, p. 44.

(15)  ĠU C 224, 27.6.2018, p. 88.

(16)  ĠU C 101, 16.3.2018, p. 179.

(17)  ĠU C 23, 21.1.2021, p. 58.

(18)  ĠU C 388, 13.11.2020, p. 326.

(19)  ĠU C 118, 8.4.2020, p. 264.

(20)  Adozzjoni definittiva (UE, Euratom) 2020/1157 tal-Baġit emendatorju Nru 5 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2020 (ĠU L 299, 11.09.2020, p. 1).

(21)  Id-Deċiżjoni (UE) 2020/1268 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Lulju 2020 dwar il-Mobilizzazzjoni tal-Marġni ta' Kontinġenza fl-2020 biex jingħata appoġġ umanitarju kontinwu lir-refuġjati fit-Turkija (ĠU L 298, 11.9.2020, p. 21).

(22)  Testi adottati, P9_TA(2021)0243.

(23)  ĠU L 163, 2.7.1996, p. 1.

(24)  Rapport Speċjali Nru 27/2018 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, “Il-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija: appoġġ utli, iżda jeħtieġ li jsir titjib biex jinkiseb aktar valur għall-flus”, p. 6 u p. 40.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/102 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/102

---

P9_TA(2021)0412

L-istat tal-kapaċitajiet ta' difiża ċibernetika tal-UE

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-istat tal-kapaċitajiet ta' difiża ċibernetika tal-UE (2020/2256(INI))

(2022/C 132/09)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra d-dokument bit-titolu “Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa Aktar b'Saħħitha – Strateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea”, ippreżentat mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika Soċjali (VP/RGħ) fit-28 ta' Ġunju 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument bit-titolu “Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa Aktar b'Saħħitha – Strateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea”, ippreżentat mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika Soċjali (VP/RGħ) fit-28 ta' Ġunju 2016,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-20 ta' Diċembru 2013, tas-26 ta' Ġunju 2015, tal-15 ta' Diċembru 2016, tad-9 ta' Marzu 2017, tat-22 ta' Ġunju 2017, tal-20 ta' Novembru 2017 u tal-15 ta' Diċembru 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-20 ta' Diċembru 2013, tas-26 ta' Ġunju 2015, tal-15 ta' Diċembru 2016, tad-9 ta' Marzu 2017, tat-22 ta' Ġunju 2017, tal-20 ta' Novembru 2017 u tal-15 ta' Diċembru 2017,

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-networks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-networks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni (1),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta' Ġunju 2017 dwar qafas għal rispons diplomatiku konġunt tal-UE għal attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi (“għodda tad-diplomazija diġitali”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta' Ġunju 2017 dwar qafas għal rispons diplomatiku konġunt tal-UE għal attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi (“għodda tad-diplomazija diġitali”),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-13 ta' Settembru 2017 bit-titolu “Reżiljenza, Deterrenza u Difiża: Il-Bini ta' ċibersigurtà b'saħħitha għall-UE” (JOIN(2017)0450), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-13 ta' Settembru 2017 bit-titolu “Reżiljenza, Deterrenza u Difiża: Il-Bini ta' ċibersigurtà b'saħħitha għall-UE” (JOIN(2017)0450),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO ffirmata f'Lulju 2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO ffirmata f'Lulju 2018,

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/797 tas-17 ta' Mejju 2019 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/797 tas-17 ta' Mejju 2019 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Diċembru 2019 dwar l-isforzi komplementari għat-tisħiħ tar-reżiljenza u l-ġlieda kontra t-theddid ibridu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Diċembru 2019 dwar l-isforzi komplementari għat-tisħiħ tar-reżiljenza u l-ġlieda kontra t-theddid ibridu,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/881 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar l-ENISA (l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għaċ-Ċibersigurtà) u dwar iċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (l-Att dwar iċ-Ċibersigurtà) (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/881 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar l-ENISA (l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għaċ-Ċibersigurtà) u dwar iċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (l-Att dwar iċ-Ċibersigurtà) (2),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' Ġunju 2020 dwar Azzjoni Esterna tal-UE dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda kontra t-Terroriżmu u l-Estremiżmu Vjolenti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' Ġunju 2020 dwar Azzjoni Esterna tal-UE dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda kontra t-Terroriżmu u l-Estremiżmu Vjolenti,

| — | wara li kkunsidra l-Konklużjonijiet tal-Kunsill u tar-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, dwar l-istabbiliment ta' Patt dwar id-Dimensjoni Ċivili tal-PSDK, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konklużjonijiet tal-Kunsill u tar-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, dwar l-istabbiliment ta' Patt dwar id-Dimensjoni Ċivili tal-PSDK,

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1127 tat-30 ta' Lulju 2020 li temenda d-Deċiżjoni (PESK) 2019/797 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu lill-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1127 tat-30 ta' Lulju 2020 li temenda d-Deċiżjoni (PESK) 2019/797 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu lill-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha (3),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1537 tat-22 ta' Ottubru 2020 li temenda d-Deċiżjoni (PESK) 2019/797 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1537 tat-22 ta' Ottubru 2020 li temenda d-Deċiżjoni (PESK) 2019/797 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha (4),

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Lulju 2020 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar l-Unjoni tas-Sigurtà (COM(2020)0605), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Lulju 2020 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar l-Unjoni tas-Sigurtà (COM(2020)0605),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tas-16 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “L-istrateġija tal-UE dwar iċ-Ċibersigurtà għad-Deċennju Diġitali” (JOIN(2020)0018), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tas-16 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “L-istrateġija tal-UE dwar iċ-Ċibersigurtà għad-Deċennju Diġitali” (JOIN(2020)0018),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' ċibersigurtà madwar l-Unjoni kollha, li tħassar id-Direttiva (UE) 2016/1148 tas-16 ta' Diċembru 2020 (COM(2020)0823), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' ċibersigurtà madwar l-Unjoni kollha, li tħassar id-Direttiva (UE) 2016/1148 tas-16 ta' Diċembru 2020 (COM(2020)0823),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar ir-reżiljenza tal-entitajiet kritiċi (COM(2020)0829), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar ir-reżiljenza tal-entitajiet kritiċi (COM(2020)0829),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar iċ-Ċibersigurtà għad-Deċennju Diġitali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar iċ-Ċibersigurtà għad-Deċennju Diġitali,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Kunsill Ewropew tal-25 ta' Marzu 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Kunsill Ewropew tal-25 ta' Marzu 2021,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Ħidma Miftuħ (OEWG) tal-10 ta' Marzu 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Ħidma Miftuħ (OEWG) tal-10 ta' Marzu 2021,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda tan-NU dwar id-Diżarm – “Niżguraw il-Futur Komuni tagħna”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda tan-NU dwar id-Diżarm – “Niżguraw il-Futur Komuni tagħna”,

| — | wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU, u b'mod partikolari l-SDG 16 bil-għan li jippromwovi soċjetajiet paċifiċi u inklużivi għall-iżvilupp sostenibbli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU, u b'mod partikolari l-SDG 16 bil-għan li jippromwovi soċjetajiet paċifiċi u inklużivi għall-iżvilupp sostenibbli,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Analitiku Nru 09/2019 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar id-Difiża Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Analitiku Nru 09/2019 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar id-Difiża Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2018 dwar iċ-ċiberdifiża (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2018 dwar iċ-ċiberdifiża (5),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0234/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0234/2021),

| A. | billi l-UE u l-Istati Membri tagħha jeħtiġilhom ikomplu jiżviluppaw strateġija dwar iċ-ċibersigurtà li tistabbilixxi objettivi realistiċi, preċiżi u ambizzjużi u tiddefinixxi politiki b'mod ċar kemm fil-qasam militari kif ukoll f'dak ċivili, u anki fejn iż-żewġ setturi jikkoinċidu; billi l-istituzzjonijiet kollha tal-UE u l-Istati Membri tal-UE għandhom jaħdmu b'kooperazzjoni akbar fil-livelli kollha biex jibnu dik l-istrateġija, li l-objettiv ewlieni tagħha għandu jkun li tkompli ssaħħaħ ir-reżiljenza, u b'konsegwenza ta' dan, li tiżviluppa kapaċitajiet u kooperazzjoni ċibernetiċi nazzjonali u sodi li jkunu komuni, iżda wkoll aħjar, fil-qasam ċivili u militari sabiex jiġu indirizzati l-isfidi dejjiema tas-sigurtà; |
| --- | --- |

A.

billi l-UE u l-Istati Membri tagħha jeħtiġilhom ikomplu jiżviluppaw strateġija dwar iċ-ċibersigurtà li tistabbilixxi objettivi realistiċi, preċiżi u ambizzjużi u tiddefinixxi politiki b'mod ċar kemm fil-qasam militari kif ukoll f'dak ċivili, u anki fejn iż-żewġ setturi jikkoinċidu; billi l-istituzzjonijiet kollha tal-UE u l-Istati Membri tal-UE għandhom jaħdmu b'kooperazzjoni akbar fil-livelli kollha biex jibnu dik l-istrateġija, li l-objettiv ewlieni tagħha għandu jkun li tkompli ssaħħaħ ir-reżiljenza, u b'konsegwenza ta' dan, li tiżviluppa kapaċitajiet u kooperazzjoni ċibernetiċi nazzjonali u sodi li jkunu komuni, iżda wkoll aħjar, fil-qasam ċivili u militari sabiex jiġu indirizzati l-isfidi dejjiema tas-sigurtà;

| B. | billi l-UE hija impenjata li tapplika d-dritt internazzjonali eżistenti fiċ-ċiberspazju, b'mod partikolari l-Karta tan-NU li tistieden lill-Istati jsolvu t-tilwim internazzjonali b'mezzi paċifiċi u joqogħdu lura fir-relazzjonijiet internazzjonali tagħhom mit-theddida jew l-użu tal-forza kontra l-integrità territorjali jew l-indipendenza politika ta' kwalunkwe Stat, jew bi kwalunkwe mod ieħor inkonsistenti mal-finijiet tan-Nazzjonijiet Uniti; |
| --- | --- |

B.

billi l-UE hija impenjata li tapplika d-dritt internazzjonali eżistenti fiċ-ċiberspazju, b'mod partikolari l-Karta tan-NU li tistieden lill-Istati jsolvu t-tilwim internazzjonali b'mezzi paċifiċi u joqogħdu lura fir-relazzjonijiet internazzjonali tagħhom mit-theddida jew l-użu tal-forza kontra l-integrità territorjali jew l-indipendenza politika ta' kwalunkwe Stat, jew bi kwalunkwe mod ieħor inkonsistenti mal-finijiet tan-Nazzjonijiet Uniti;

| C. | billi f'dawn l-aħħar snin, rajna tkabbir kontinwu f'operazzjonijiet ċibernetiċi malizzjużi kontra l-UE u l-Istati Membri tagħha, imwettqa minn atturi statali u mhux statali, li żvelaw vulnerabbiltajiet f'networks essenzjali għas-sigurtà Ewropea; billi l-atturi ċibernetiċi offensivi qed jikbru fid-diversità, fis-sofistikazzjoni u fin-numru; billi dawn l-attakki jagħmlu t-tisħiħ tal-kapaċità tad-difiża u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ċibernetiċi Ewropej kwistjoni ta' prijorità; billi attakki ċibernetiċi dannużi jistgħu jseħħu fi kwalunkwe mument u l-atturi kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f'dak nazzjonali għandhom jiġu mħeġġa jieħdu l-miżuri meħtieġa biex iżommu kapaċitajiet effettivi ta' ċiberdifiża b'mod kostanti matul iż-żmien tal-paċi; |
| --- | --- |

C.

billi f'dawn l-aħħar snin, rajna tkabbir kontinwu f'operazzjonijiet ċibernetiċi malizzjużi kontra l-UE u l-Istati Membri tagħha, imwettqa minn atturi statali u mhux statali, li żvelaw vulnerabbiltajiet f'networks essenzjali għas-sigurtà Ewropea; billi l-atturi ċibernetiċi offensivi qed jikbru fid-diversità, fis-sofistikazzjoni u fin-numru; billi dawn l-attakki jagħmlu t-tisħiħ tal-kapaċità tad-difiża u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ċibernetiċi Ewropej kwistjoni ta' prijorità; billi attakki ċibernetiċi dannużi jistgħu jseħħu fi kwalunkwe mument u l-atturi kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f'dak nazzjonali għandhom jiġu mħeġġa jieħdu l-miżuri meħtieġa biex iżommu kapaċitajiet effettivi ta' ċiberdifiża b'mod kostanti matul iż-żmien tal-paċi;

| D. | billi l-pandemija tal-COVID-19 u ż-żieda fl-insigurtà ċibernetika wrew li huma meħtieġa ftehimiet internazzjonali; billi ċ-ċiberattakki żdiedu b'mod sinifikanti matul il-pandemija tal-COVID-19 u billi l-UE u l-Istati Membri tagħha osservaw theddid ċibernetiku u attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi mmirati lejn operaturi essenzjali, inklużi attakki biex ixekklu l-infrastruttura kritika bħall-enerġija, it-trasport u l-kura tas-saħħa, kif ukoll interferenza barranija konsiderevoli ffaċilitata miċ-ċibernetika, li għamlu d-distinzjoni bejn il-paċi u l-ostilità inqas ċara; billi l-Pjan ta' Rkupru għall-Ewropa jipprevedi investimenti addizzjonali fiċ-ċibersigurtà; |
| --- | --- |

D.

billi l-pandemija tal-COVID-19 u ż-żieda fl-insigurtà ċibernetika wrew li huma meħtieġa ftehimiet internazzjonali; billi ċ-ċiberattakki żdiedu b'mod sinifikanti matul il-pandemija tal-COVID-19 u billi l-UE u l-Istati Membri tagħha osservaw theddid ċibernetiku u attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi mmirati lejn operaturi essenzjali, inklużi attakki biex ixekklu l-infrastruttura kritika bħall-enerġija, it-trasport u l-kura tas-saħħa, kif ukoll interferenza barranija konsiderevoli ffaċilitata miċ-ċibernetika, li għamlu d-distinzjoni bejn il-paċi u l-ostilità inqas ċara; billi l-Pjan ta' Rkupru għall-Ewropa jipprevedi investimenti addizzjonali fiċ-ċibersigurtà;

| E. | billi ċ-ċiberspazju issa huwa rikonoxxut bħala qasam ta' operat; billi t-theddid ċibernetiku huwa kapaċi jikkomprometti l-oqsma militari tradizzjonali kollha u billi l-oqsma tradizzjonali jiddependu mill-funzjonalità taċ-ċiberspazju u mhux viċi versa; billi l-kunflitti jistgħu jseħħu fl-oqsma fiżiċi (art, ajru, baħar u spazju) u virtwali (ċibernetiċi) kollha, u jistgħu jiġu amplifikati permezz ta' elementi ta' gwerra ibrida, bħal kampanji ta' diżinformazzjoni ffaċilitati miċ-ċibernetika, gwerer bi prokura, użu offensiv u difensiv ta' kapaċitajiet ċibernetiċi u attakki strateġiċi fuq il-fornituri tas-servizzi diġitali biex tiġi mfixkla l-infrastruttura kritika, kif ukoll l-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna, u jikkawżaw telf finanzjarju konsiderevoli; |
| --- | --- |

E.

billi ċ-ċiberspazju issa huwa rikonoxxut bħala qasam ta' operat; billi t-theddid ċibernetiku huwa kapaċi jikkomprometti l-oqsma militari tradizzjonali kollha u billi l-oqsma tradizzjonali jiddependu mill-funzjonalità taċ-ċiberspazju u mhux viċi versa; billi l-kunflitti jistgħu jseħħu fl-oqsma fiżiċi (art, ajru, baħar u spazju) u virtwali (ċibernetiċi) kollha, u jistgħu jiġu amplifikati permezz ta' elementi ta' gwerra ibrida, bħal kampanji ta' diżinformazzjoni ffaċilitati miċ-ċibernetika, gwerer bi prokura, użu offensiv u difensiv ta' kapaċitajiet ċibernetiċi u attakki strateġiċi fuq il-fornituri tas-servizzi diġitali biex tiġi mfixkla l-infrastruttura kritika, kif ukoll l-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna, u jikkawżaw telf finanzjarju konsiderevoli;

| F. | billi s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), il-Kummissjoni Ewropea u l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża (EDA) għandhom jappoġġjaw lill-Istati Membri biex jikkoordinaw u jżidu l-isforzi tagħhom sabiex joffru kapaċitajiet u teknoloġiji taċ-ċiberdifiża, filwaqt li jindirizzaw l-aspetti kollha tal-iżvilupp tal-kapaċitajiet, inklużi d-duttrina, it-tmexxija, l-organizzazzjoni, il-persunal, it-taħriġ, l-industrija, it-teknoloġija, l-infrastruttura, il-loġistika, l-interoperabilità u r-riżorsi; |
| --- | --- |

F.

billi s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), il-Kummissjoni Ewropea u l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża (EDA) għandhom jappoġġjaw lill-Istati Membri biex jikkoordinaw u jżidu l-isforzi tagħhom sabiex joffru kapaċitajiet u teknoloġiji taċ-ċiberdifiża, filwaqt li jindirizzaw l-aspetti kollha tal-iżvilupp tal-kapaċitajiet, inklużi d-duttrina, it-tmexxija, l-organizzazzjoni, il-persunal, it-taħriġ, l-industrija, it-teknoloġija, l-infrastruttura, il-loġistika, l-interoperabilità u r-riżorsi;

| G. | billi matul l-iżvilupp tal-Katalgu tar-Rekwiżiti tal-2017, li jintuża biex tiġi identifikata l-firxa sħiħa ta' rekwiżiti militari tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK) f'għadd ta' xenarji illustrattivi, il-ħtieġa ta' kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża ħarġet bħala prijorità għolja; |
| --- | --- |

G.

billi matul l-iżvilupp tal-Katalgu tar-Rekwiżiti tal-2017, li jintuża biex tiġi identifikata l-firxa sħiħa ta' rekwiżiti militari tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK) f'għadd ta' xenarji illustrattivi, il-ħtieġa ta' kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża ħarġet bħala prijorità għolja;

| H. | billi l-eżekuzzjoni b'suċċess tal-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-UE qed tiddependi dejjem aktar minn aċċess mingħajr interruzzjoni għal ċiberspazju sigur, u b'hekk tirrikjedi kapaċitajiet operazzjonali ċibernetiċi reżiljenti; |
| --- | --- |

H.

billi l-eżekuzzjoni b'suċċess tal-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-UE qed tiddependi dejjem aktar minn aċċess mingħajr interruzzjoni għal ċiberspazju sigur, u b'hekk tirrikjedi kapaċitajiet operazzjonali ċibernetiċi reżiljenti;

| I. | billi l-Qafas ta' Politika tal-UE dwar iċ-Ċiberdifiża (CDPF), aġġornat fl-2018, identifika prijoritajiet bħall-iżvilupp ta' kapaċitajiet ta' ċiberdifiża, u l-protezzjoni tan-networks ta' komunikazzjoni u informazzjoni tal-PSDK; |
| --- | --- |

I.

billi l-Qafas ta' Politika tal-UE dwar iċ-Ċiberdifiża (CDPF), aġġornat fl-2018, identifika prijoritajiet bħall-iżvilupp ta' kapaċitajiet ta' ċiberdifiża, u l-protezzjoni tan-networks ta' komunikazzjoni u informazzjoni tal-PSDK;

| J. | billi, fid-diskors tagħha dwar l-Istat tal-Unjoni tal-2021, il-President tal-Kummissjoni ssottolinjat il-ħtieġa ta’ politika tal-UE dwar iċ-ċiberdifiża; |
| --- | --- |

J.

billi, fid-diskors tagħha dwar l-Istat tal-Unjoni tal-2021, il-President tal-Kummissjoni ssottolinjat il-ħtieġa ta’ politika tal-UE dwar iċ-ċiberdifiża;

| K. | billi ż-żieda fl-integrazzjoni tal-intelliġenza artifiċjali (IA) fil-kapaċitajiet ċibernetiċi tal-forzi tad-difiża (sistemi ċiberfiżiċi, inklużi l-komunikazzjoni u l-konnessjonijiet tad-data bejn vetturi f'sistema f'network) tista' twassal għal vulnerabbiltajiet għal attakki ta' gwerra elettronika bħal disturbazzjoni, spoofing jew hacking; |
| --- | --- |

K.

billi ż-żieda fl-integrazzjoni tal-intelliġenza artifiċjali (IA) fil-kapaċitajiet ċibernetiċi tal-forzi tad-difiża (sistemi ċiberfiżiċi, inklużi l-komunikazzjoni u l-konnessjonijiet tad-data bejn vetturi f'sistema f'network) tista' twassal għal vulnerabbiltajiet għal attakki ta' gwerra elettronika bħal disturbazzjoni, spoofing jew hacking;

| L. | billi ż-żieda fil-livell tal-UE taċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża hija konsegwenza meħtieġa għas-suċċess tal-ambizzjonijiet diġitali u ġeopolitiċi tal-Ewropa u toħloq reżiljenza akbar, iżżomm il-pass mas-sofistikazzjoni u t-theddida dejjem akbar ta' attakki ċibernetiċi; billi UE b'kultura taċ-ċibersigurtà b'saħħitha u b'teknoloġija taċ-ċibersigurtà b'saħħitha, inkluża l-kapaċità li tidentifika u tattribwixxi azzjonijiet malizzjużi fil-ħin u b'mod effettiv u li twieġeb b'mod adegwat, tkun tista' tipproteġi liċ-ċittadini tagħha, kif ukoll is-sigurtà tal-Istati Membri tagħha; |
| --- | --- |

L.

billi ż-żieda fil-livell tal-UE taċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża hija konsegwenza meħtieġa għas-suċċess tal-ambizzjonijiet diġitali u ġeopolitiċi tal-Ewropa u toħloq reżiljenza akbar, iżżomm il-pass mas-sofistikazzjoni u t-theddida dejjem akbar ta' attakki ċibernetiċi; billi UE b'kultura taċ-ċibersigurtà b'saħħitha u b'teknoloġija taċ-ċibersigurtà b'saħħitha, inkluża l-kapaċità li tidentifika u tattribwixxi azzjonijiet malizzjużi fil-ħin u b'mod effettiv u li twieġeb b'mod adegwat, tkun tista' tipproteġi liċ-ċittadini tagħha, kif ukoll is-sigurtà tal-Istati Membri tagħha;

| M. | billi l-organizzazzjonijiet terroristiċi internazzjonali żiedu l-għarfien espert tagħhom fil-gwerra ċibernetika u fl-użu tagħha, u dawk li jwettqu attakki ċibernetiċi qed jużaw teknoloġija tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku biex jinvestigaw vulnerabbiltajiet f'sistemi u f'apparati u jinvolvu ruħhom f'attakki ċibernetiċi fuq skala kbira u kbira ħafna; |
| --- | --- |

M.

billi l-organizzazzjonijiet terroristiċi internazzjonali żiedu l-għarfien espert tagħhom fil-gwerra ċibernetika u fl-użu tagħha, u dawk li jwettqu attakki ċibernetiċi qed jużaw teknoloġija tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku biex jinvestigaw vulnerabbiltajiet f'sistemi u f'apparati u jinvolvu ruħhom f'attakki ċibernetiċi fuq skala kbira u kbira ħafna;

| N. | billi l-industriji tad-difiża u tal-ispazju qed jiffaċċjaw kompetizzjoni globali mingħajr preċedent u bidliet teknoloġiċi kbar bil-ħolqien ta' teknoloġiji ċibernetiċi avvanzati; billi l-Qorti Ewropea tal-Awdituri indikat diskrepanzi fil-kapaċità fl-oqsma tat-teknoloġiji tal-ICT, tal-gwerra ċibernetika u tal-IA; billi l-UE hija importatur nett ta' prodotti u servizzi taċ-ċibersigurtà, li jżid ir-riskju ta' dipendenza teknoloġika minn operaturi mhux tal-UE u l-vulnerabbiltà għalihom; billi sett ta' kapaċitajiet komuni għall-IA tal-UE għandu jelimina d-diskrepanzi tekniċi u jiżgura li l-Istati Membri li ma għandhomx l-għarfien espert rilevanti fl-industrija tat-teknoloġija jew il-kapaċità li jimplimentaw sistemi tal-IA fil-ministeri tad-difiża tagħhom ma jitħallewx jibqgħu lura; |
| --- | --- |

N.

billi l-industriji tad-difiża u tal-ispazju qed jiffaċċjaw kompetizzjoni globali mingħajr preċedent u bidliet teknoloġiċi kbar bil-ħolqien ta' teknoloġiji ċibernetiċi avvanzati; billi l-Qorti Ewropea tal-Awdituri indikat diskrepanzi fil-kapaċità fl-oqsma tat-teknoloġiji tal-ICT, tal-gwerra ċibernetika u tal-IA; billi l-UE hija importatur nett ta' prodotti u servizzi taċ-ċibersigurtà, li jżid ir-riskju ta' dipendenza teknoloġika minn operaturi mhux tal-UE u l-vulnerabbiltà għalihom; billi sett ta' kapaċitajiet komuni għall-IA tal-UE għandu jelimina d-diskrepanzi tekniċi u jiżgura li l-Istati Membri li ma għandhomx l-għarfien espert rilevanti fl-industrija tat-teknoloġija jew il-kapaċità li jimplimentaw sistemi tal-IA fil-ministeri tad-difiża tagħhom ma jitħallewx jibqgħu lura;

| O. | billi l-iskandlu relatat mal-ispyware Pegasus wera li sar spjunaġġ fuq għadd kbir ta’ ġurnalisti, attivisti tad-drittijiet tal-bniedem, rappreżentanti eletti u ċittadini oħra tal-UE; billi diversi atturi statali bħar-Russja, iċ-Ċina u l-Korea ta' Fuq kienu involuti f'attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi sabiex jintlaħqu objettivi politiċi, ekonomiċi u ta' sigurtà li jinkludu attakki fuq infrastruttura kritika, spjunaġġ ċibernetiku u sorveljanza tal-massa taċ-ċittadini tal-UE, kampanji ta' għajnuna għad-diżinformazzjoni, distribuzzjoni tal-malware, u l-limitazzjoni tal-aċċess għall-internet u l-funzjonament tas-sistemi tal-IT; billi attivitajiet bħal dawn jinjoraw u jiksru d-dritt internazzjonali, id-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet fundamentali tal-UE filwaqt li jipperikolaw id-demokrazija, is-sigurtà, l-ordni pubbliku u l-awtonomija strateġika tal-UE, u għalhekk jeħtieġu rispons konġunt tal-UE, bħal permezz tal-qafas għal rispons diplomatiku konġunt tal-UE, inkluż l-użu ta' miżuri restrittivi previsti għas-sett ta' għodod taċ-ċiberdiplomazija tal-UE; |
| --- | --- |

O.

billi l-iskandlu relatat mal-ispyware Pegasus wera li sar spjunaġġ fuq għadd kbir ta’ ġurnalisti, attivisti tad-drittijiet tal-bniedem, rappreżentanti eletti u ċittadini oħra tal-UE; billi diversi atturi statali bħar-Russja, iċ-Ċina u l-Korea ta' Fuq kienu involuti f'attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi sabiex jintlaħqu objettivi politiċi, ekonomiċi u ta' sigurtà li jinkludu attakki fuq infrastruttura kritika, spjunaġġ ċibernetiku u sorveljanza tal-massa taċ-ċittadini tal-UE, kampanji ta' għajnuna għad-diżinformazzjoni, distribuzzjoni tal-malware, u l-limitazzjoni tal-aċċess għall-internet u l-funzjonament tas-sistemi tal-IT; billi attivitajiet bħal dawn jinjoraw u jiksru d-dritt internazzjonali, id-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet fundamentali tal-UE filwaqt li jipperikolaw id-demokrazija, is-sigurtà, l-ordni pubbliku u l-awtonomija strateġika tal-UE, u għalhekk jeħtieġu rispons konġunt tal-UE, bħal permezz tal-qafas għal rispons diplomatiku konġunt tal-UE, inkluż l-użu ta' miżuri restrittivi previsti għas-sett ta' għodod taċ-ċiberdiplomazija tal-UE;

| P. | billi fit-30 ta' Lulju 2020 il-Kunsill iddeċieda għall-ewwel darba li jimponi miżuri restrittivi kontra individwi, entitajiet u korpi responsabbli għal diversi attakki ċibernetiċi jew involuti fihom, biex jevita, jiskoraġġixxi, ifixkel u jirreaġixxi aħjar għal imġiba malizzjuża fiċ-ċiberspazju; billi l-qafas legali għar-reġim tas-sanzjonijiet ċibernetiċi tal-UE ġie adottat f'Mejju 2019; |
| --- | --- |

P.

billi fit-30 ta' Lulju 2020 il-Kunsill iddeċieda għall-ewwel darba li jimponi miżuri restrittivi kontra individwi, entitajiet u korpi responsabbli għal diversi attakki ċibernetiċi jew involuti fihom, biex jevita, jiskoraġġixxi, ifixkel u jirreaġixxi aħjar għal imġiba malizzjuża fiċ-ċiberspazju; billi l-qafas legali għar-reġim tas-sanzjonijiet ċibernetiċi tal-UE ġie adottat f'Mejju 2019;

| Q. | billi l-forom ta' attribuzzjoni huma komponent ċentrali fl-istrateġiji taċ-ċiberdiplomazija u tad-deterrenza; |
| --- | --- |

Q.

billi l-forom ta' attribuzzjoni huma komponent ċentrali fl-istrateġiji taċ-ċiberdiplomazija u tad-deterrenza;

| R. | billi f'dawn l-aħħar snin, il-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO żdiedet f'diversi oqsma, inklużi ċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża, f'konformità mad-Dikjarazzjoni Konġunta UE-NATO tal-2016; |
| --- | --- |

R.

billi f'dawn l-aħħar snin, il-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO żdiedet f'diversi oqsma, inklużi ċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża, f'konformità mad-Dikjarazzjoni Konġunta UE-NATO tal-2016;

| S. | billi r-rapporti ta' approvazzjoni tal-2010, l-2013 u l-2015 tal-Grupp ta' Esperti Governattivi tan-NU (GEG tan-NU), approvati mill-Assemblea Ġenerali tan-NU, jikkostitwixxu qafas normattiv universali għall-istabbiltà ċibernetika, filwaqt li huma msejsa fuq ir-rikonoxximent li d-dritt internazzjonali eżistenti, inkluża l-Karta tan-NU fl-intier tagħha, japplika fiċ-ċiberspazju, hekk kif japplikaw ukoll 11-il norma volontarja mhux vinkolanti ta' mġiba statali responsabbli, kif ukoll miżuri għat-tisħiħ tal-fiduċja u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet; |
| --- | --- |

S.

billi r-rapporti ta' approvazzjoni tal-2010, l-2013 u l-2015 tal-Grupp ta' Esperti Governattivi tan-NU (GEG tan-NU), approvati mill-Assemblea Ġenerali tan-NU, jikkostitwixxu qafas normattiv universali għall-istabbiltà ċibernetika, filwaqt li huma msejsa fuq ir-rikonoxximent li d-dritt internazzjonali eżistenti, inkluża l-Karta tan-NU fl-intier tagħha, japplika fiċ-ċiberspazju, hekk kif japplikaw ukoll 11-il norma volontarja mhux vinkolanti ta' mġiba statali responsabbli, kif ukoll miżuri għat-tisħiħ tal-fiduċja u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet;

L-istat tal-kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża tal-UE

| 1. | Jissottolinja li politika komuni dwar iċ-ċiberdifiża u kooperazzjoni sostanzjali fil-livell tal-UE dwar il-ġenerazzjoni ta' kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża komuni, kif ukoll aħjar, huma elementi ewlenin għall-iżvilupp ta' Unjoni Ewropea tad-Difiża approfondita u mtejba u jirrikjedu taħlita kumplessa ta' kapaċitajiet tekniċi, strateġiċi u operazzjonali; jiddikjara li ċ-ċiberdifiża tirreferi għal azzjonijiet, strumenti u proċessi li huma proporzjonati u f'konformità mad-dritt internazzjonali, li jinkludu kemm elementi militari kif ukoll ċivili, u li għandhom l-għan li jipproteġu, fost l-oħrajn, in-networks ta' komunikazzjoni u informazzjoni tal-PSDK, u l-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK, u li jassistu lill-Istati Membri; jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li jiġu żviluppati u jissaħħu kemm il-kapaċitajiet militari komuni kif ukoll dawk tal-Istati Membri fil-qasam taċ-ċiberdifiża; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ifakkar li n-natura mingħajr fruntieri taċ-ċiberspazju, kif ukoll l-għadd sostanzjali u l-kumplessità dejjem akbar tal-attakki ċibernetiċi, jirrikjedu rispons ikkoordinat fil-livell tal-Unjoni, inklużi l-kapaċitajiet ta' appoġġ komuni tal-Istati Membri u l-appoġġ tal-Istati Membri għal miżuri fis-sett ta' għodod taċ-ċiberdiplomazija tal-UE, kif ukoll kooperazzjoni intensifikata bejn l-UE u n-NATO bbażata fuq il-kondiviżjoni tal-informazzjoni bejn it-timijiet ta' rispons għall-kriżijiet ċibernetiċi, l-iskambju tal-aħjar prattiki, it-taħriġ imtejjeb, ir-riċerka u l-eżerċizzji; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jilqa' s-CDPF bħala għodda biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp tal-kapaċitajiet tal-Istati Membri fil-qasam taċ-ċiberdifiża; jisħaq li r-rieżami tas-CDPF għandu qabelxejn jenfasizza d-diskrepanzi u l-vulnerabbiltajiet eżistenti fir-rigward tal-istrutturi militari tal-UE u nazzjonali; jisħaq fuq il-ħtieġa li tissaħħaħ il-koordinazzjoni bejn l-istituzzjonijiet, l-aġenziji u l-korpi tal-UE, mal-Istati Membri u bejniethom, u mal-Parlament Ewropew, sabiex jiġi żgurat li s-CDPF aġġornat jilħaq l-objettivi tal-UE fil-qasam taċ-ċiberdifiża; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jistieden lis-SEAE u lill-Kummissjoni jiżviluppaw aktar, f'kooperazzjoni mal-Istati Membri, sett komprensiv ta' miżuri u politika koerenti għas-sigurtà tal-IT biex tissaħħaħ ir-reżiljenza, iżda wkoll il-koordinazzjoni militari fil-qasam taċ-ċiberdifiża; iħeġġeġ li tissaħħaħ il-kooperazzjoni mal-Iskwadra ċivili ta' Rispons f'Emerġenza relatata mal-Kompjuters tal-UE (CERT-UE) biex jiġu protetti n-networks li jintużaw mill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji kollha tal-UE, f'kooperazzjoni mill-qrib mas-CIOs fl-entitajiet rispettivi, u tal-komunikazzjoni tal-istituzzjonijiet, tal-korpi u tal-aġenziji tal-UE mal-Istati Membri; jappella biex il-Parlament Ewropew jiżgura l-parteċipazzjoni tiegħu fir-riżultati tas-CERT-UE biex jiġi żgurat livell ta' sigurtà tal-IT li jippermettilu jirċievi l-informazzjoni klassifikata u mhux klassifikata kollha meħtieġa biex iwettaq ir-responsabbiltajiet tiegħu skont it-Trattati, inkluż bħala riżultat tal-proċess attwali biex jiġi ssostitwit il-Ftehim Interistituzzjonali 2002 dwar l-aċċess għall-informazzjoni fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża; jistieden lis-SEAE jiżgura livelli adegwati ta' ċibersigurtà għall-assi, il-bini u l-attivitajiet tiegħu, inklużi l-kwartieri ġenerali tiegħu, id-delegazzjonijiet tal-UE u l-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jinnota l-objettiv tas-CDPF tal-2018 biex jiġi stabbilit Network CERT Militari tal-UE; jistieden lill-Istati Membri jżidu b'mod sinifikanti l-kapaċitajiet ta' kondiviżjoni tal-informazzjoni klassifikata sabiex jiffaċilitaw il-kondiviżjoni tal-informazzjoni fejn ikun meħtieġ u utli, u jiżviluppaw network Ewropew rapidu u sigur biex jiġu identifikati, ivvalutati u miġġielda ċ-ċiberattakki; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Ifakkar li l-Prijoritajiet tal-UE għall-Iżvilupp tal-Kapaċitajiet tal-2018 stabbiliti fil-qafas tal-Pjan tal-Iżvilupp tal-Kapaċitajiet (CDP) irriflettew fuq il-ħtieġa li jiġu żviluppati kapaċitajiet ta' spettru sħiħ u għamlu ċ-ċiberdifiża prijorità ewlenija; ifakkar li s-CDP issottolinja li t-teknoloġiji li jiġġeneraw għarfien tas-sitwazzjoni ċibernetika u t-teknoloġiji ċibernetiċi difensivi huma essenzjali biex jiġi miġġieled it-theddid għas-sigurtà; jilqa' l-appoġġ tal-EDA għall-Istati Membri fl-iżvilupp tal-kapaċitajiet tagħhom biex itejbu r-reżiljenza ċibernetika, bħall-kapaċità li jidentifikaw, jifilħu u jirkupraw minn kwalunkwe ċiberattakk; jieħu nota tal-attivitajiet differenti mwettqa mill-Istati Membri fil-qafas tal-EDA, inkluż il-proġett “It-Tfassil tar-Rekwiżiti għaċ-Ċiberdifiża” (CyDRE) tal-EDA, li għandu jiżviluppa arkitettura tal-intrapriża għal operazzjonijiet fiċ-ċiberspazju, inklużi l-kamp ta' applikazzjoni, il-funzjonalitajiet u r-rekwiżiti, abbażi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Istati Membri jiddefinixxu standard komuni ta' komunikazzjoni li jista' jintuża għal informazzjoni klassifikata u mhux klassifikata, sabiex tissaħħaħ l-azzjoni rapida u jiġi żgurat network sigur għall-ġlieda kontra ċ-ċiberattakki; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jilqa' r-Rieżami Annwali Koordinat dwar id-Difiża (CARD) – l-ewwel rieżami tad-difiża komplut fil-livell tal-UE – li huwa wieħed mill-għodod ewlenin li jappoġġjaw il-koerenza ġenerali fl-infiq fid-difiża, fl-ippjanar tad-difiża u fil-kooperazzjoni fil-qasam tad-difiża tal-Istati Membri, u għandu jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-investiment fl-iżvilupp tal-kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jilqa' l-progress li diġà sar fl-ambitu tal-Programm Ewropew għall-Iżvilupp fl-Industrija tad-Difiża fil-forma ta' diversi proġetti rilevanti dwar l-intelligence, il-komunikazzjoni sigura u ċ-ċiberdifiża; jilqa', b'mod partikolari, it-talba li jiġi żviluppat sett ta' għodod ċibernetiku għad-difiża li jkun jista' jiġi implimentat faċilment u jkun interkonness u l-fatt li l-EDF se jgħin ukoll biex tissaħħaħ ir-reżiljenza u jittejbu t-tħejjija, ir-rispons u l-kooperazzjoni fil-qasam ċibernetiku, dment li tali prijorità tiġi deċiża meta jiġu nnegozjati l-programmi ta' ħidma rilevanti tal-EDF; jisħaq li l-kapaċità tal-UE li tiżviluppa proġetti taċ-ċiberdifiża tiddependi mill-kontroll tat-teknoloġiji, tat-tagħmir, tas-servizzi, tad-data u tal-ipproċessar tad-data u tiddependi minn bażi ta' fiduċja tal-partijiet ikkonċernati settorjali, filwaqt li jitlob l-implimentazzjoni u l-infurzar sħaħ tad-Direttiva dwar l-Akkwist fil-Qasam tad-Difiża (6); jistieden lill-Istati Membri jieħdu vantaġġ mill-EDF biex jiżviluppaw b'mod konġunt kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jilqa' ż-żieda fil-kooperazzjoni fost l-Istati Membri fl-oqsma taċ-ċiberdifiża u l-Kmand, il-Kontroll, il-Komunikazzjonijiet, il-Kompjuters, l-Intelligence, is-Sorveljanza u r-Rikonjizzjoni (C4ISR) u l-progress li nkiseb fil-qafas tal-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO), inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta' proġetti konkreti bħall-proġett Timijiet ta' Rispons Rapidu Ċibernetiku u Assistenza Reċiproka fis-Sigurtà Ċibernetika; ifakkar li l-EDF u l-PESCO joffru modi eċċellenti biex jiġu żviluppati kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża u jitħaffu l-inizjattivi taċ-ċibersigurtà, bħal permezz tal-Pjattaforma għall-Kondiviżjoni tal-Informazzjoni dwar it-Theddid Ċibernetiku u r-Rispons għall-Inċidenti u ċ-Ċentru ta' Koordinazzjoni tal-Qasam Ċibernetiku u tal-Informazzjoni; jistieden lill-Istati Membri kollha jiżguraw koerenza u enfasi fuq il-kapaċità ċibernetika, filwaqt li jiżviluppaw approċċ strateġiku komuni għall-prijoritajiet; jitlob li jitrawmu r-riċerka u l-innovazzjoni u li jiġi skambjat l-għarfien espert sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-PESCO u tal-EDF; jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-5 ta' Novembru 2020 li tippermetti lil pajjiżi terzi jingħaqdu fi proġetti individwali tal-PESCO f'xi każijiet speċifiċi, minħabba li dawn jistgħu jżidu l-valur u jipprovdu għarfien espert tekniku u kapaċitajiet addizzjonali u dment li jissodisfaw sett miftiehem ta' kundizzjonijiet politiċi, sostantivi u legali; jissottolinja li jista' jkun fl-interess strateġiku tal-UE fuq bażi eċċezzjonali ta' każ b'każ li l-Istati Membri u l-Istati mhux Membri jipparteċipaw fi proġetti PESCO relatati maċ-ċibersigurtà sabiex jissodisfaw impenji aktar ambizzjużi, abbażi ta' reċiproċità effettiva; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jisħaq li ċ-ċiberdifiża titqies bħala kompitu operazzjonali għall-missjonijiet kollha tal-PSDK, u li r-reżiljenza ċibernetika u l-kapaċitajiet relatati jridu jiġu stabbiliti, ittestjati u implimentati qabel ma jibdew il-proċessi ta' ppjanar tal-PSDK; ifakkar li l-eżekuzzjoni b'suċċess tal-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-UE qed tiddependi dejjem aktar mill-aċċess mingħajr interruzzjoni għal ċiberspazju sigur, u għalhekk tirrikjedi kapaċitajiet operazzjonali ċibernetiċi sodi u reżiljenti, kif ukoll risponsi adegwati għal attakki kontra installazzjonijiet, missjonijiet u operazzjonijiet militari; jenfasizza li skont il-Patt dwar id-Dimensjoni Ċivili tal-PSDK, il-missjonijiet ċivili tal-PSDK iridu jkunu reżiljenti mil-lat ċibernetiku u jappoġġjaw lill-pajjiżi ospitanti fejn ikun xieraq, inkluż permezz ta' monitoraġġ, mentoraġġ u konsulenza; jirrakkomanda li jiġu esplorati għażliet biex jitrawwem it-tisħiħ tal-kapaċitajiet ċibernetiċi tas-sħab tagħna, bħall-estensjoni tal-mandat tal-missjonijiet ta' taħriġ tal-UE biex ikopru aspetti taċ-ċiberdifiża jew it-tnedija ta' missjonijiet ċibernetiċi ċivili; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Mejju 2019 li tikkonċerna miżuri restrittivi kontra ċiberattakki li jheddu lill-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha, li tippermetti miżuri restrittivi mmirati biex jiskoraġġixxu u jirreaġixxu għal ċiberattakki li huma theddida għall-UE jew l-Istati Membri tagħha, inklużi ċiberattakki kontra pajjiżi terzi jew organizzazzjonijiet internazzjonali; jilqa' l-impożizzjoni ta' tali miżuri restrittivi f'Lulju 2020 u Ottubru 2020 bħala pass kredibbli fl-implimentazzjoni tas-sett ta' għodod taċ-ċiberdiplomazija tal-UE, inklużi miżuri restrittivi, u fit-tisħiħ tal-qagħda ta' deterrenza ċibernetika tal-UE; jitlob aktar żvilupp u infurzar strett ta' sistema ta' miżuri restrittivi proporzjonati biex jiġu kkontrollati ċ-ċiberattakki, filwaqt li tiġi rrispettata l-viżjoni Ewropea għall-internet, li hija waħda ta' network uniku, miftuħ, newtrali, liberu, sigur u mhux frammentat; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Ifakkar li minħabba n-natura doppja tat-teknoloġiji ċibernetiċi, prodotti u servizzi ċivili siguri huma kruċjali għall-forzi militari u b'hekk jikkontribwixxu għal ċiberdifiża aħjar; jilqa' għalhekk il-ħidma mmexxija mill-ENISA li tinvolvi lill-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati interessati biex tipprovdi lill-UE bi skemi ta' ċertifikazzjoni għal prodotti, servizzi u proċessi tal-ICT biex jiżdied il-livell ġenerali taċ-ċibersigurtà fi ħdan is-suq uniku diġitali; jisħaq fuq ir-rwol ċentrali tal-UE bħala pijunier fl-iżvilupp ta' standards li jsawru x-xenarju taċ-ċibersigurtà, jikkontribwixxu għal kompetizzjoni ġusta kemm fi ħdan l-UE kif ukoll fix-xena globali u jirreaġixxu għal miżuri extraterritorjali u riskji għas-sigurtà minn pajjiżi terzi; jirrikonoxxi wkoll ir-rwol importanti tal-ENISA fl-appoġġ ta' inizjattivi ta' riċerka u forom oħra ta' kooperazzjoni li għandhom l-għan li jsaħħu ċ-ċibersigurtà; jissottolinja l-importanza ta' investimenti fil-kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża u taċ-ċibersigurtà bil-għan li jittejbu r-reżiljenza u l-kapaċitajiet strateġiċi tal-UE u tal-Istati Membri; jenfasizza f'dan ir-rigward l-importanza tal-Programm Ewropa Diġitali u Orizzont Ewropa, speċjalment ir-raggruppament tiegħu “Sigurtà ċivili għas-soċjetà”; jinnota s-sinifikat tal-istrumenti finanzjarji rilevanti disponibbli fl-ambitu tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) tal-2021-2027, kif ukoll il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF); |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jilqa' l-progress li sar minn xi Stati Membri fl-istabbiliment ta' dipartimenti ċibernetiċi ta' kmand fil-forzi militari tagħhom; |
| --- | --- |

14.

Viżjoni strateġika – il-kisba tar-reżiljenza taċ-ċiberdifiża

| 15. | Jinnota li l-Boxxla Strateġika se ssaħħaħ u tiggwida l-implimentazzjoni tal-livell ta' ambizzjoni tal-UE fis-sigurtà u d-difiża filwaqt li tibdel din l-ambizzjoni fi ħtiġijiet ta' kapaċità, inkluż fiċ-ċiberdifiża bħala prijorità, u b'hekk iżżid il-kapaċità tal-UE u tal-Istati Membri li jidentifikaw, jattribwixxu, jipprevjenu, jiskoraġġixxu, ifixklu, jirreaġixxu u jirkupraw minn attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi billi jsaħħu l-qagħda, l-għarfien tas-sitwazzjoni, il-qafas legali u etiku, l-għodod, il-proċeduri u s-sħubijiet tagħhom; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jinsisti li l-Boxxla Strateġika għandha tapprofondixxi l-kultura strateġika fil-qasam ċibernetiku u tneħħi kwalunkwe duplikazzjoni ta' kapaċitajiet u mandati; jisħaq li huwa essenzjali li jingħelbu l-frammentazzjoni u l-kumplessità attwali tal-arkitettura ċibernetika ġenerali fi ħdan l-UE u li tiġi żviluppata viżjoni komuni ta' kif għandhom jinkisbu s-sigurtà u l-istabbiltà fiċ-ċiberspazju; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jisħaq li l-frammentazzjoni hija akkumpanjata minn tħassib serju dwar in-nuqqas ta' riżorsi u ta' persunal fil-livell tal-UE, li jfixkel l-ambizzjoni li jinħoloq l-aktar ambjent diġitali sigur, u jisħaq għalhekk fuq l-ħtieġa li jiżdiedu t-tnejn li huma; iħeġġeġ lill-VP/RGħ u/jew lill-Istati Membri jżidu r-riżorsi finanzjarji u tal-persunal fil-qasam taċ-ċiberdifiża, b'mod partikolari l-analisti tal-intelligence cibernetika u l-esperti fil-forensika ċibernetika, u t-taħriġ tagħhom fl-oqsma tat-teħid ta' deċiżjonijiet u t-tfassil ta' politika, l-implimentazzjoni tal-politika, ir-rispons għal inċidenti ċibernetiċi u l-investigazzjonijiet tagħhom, inkluż l-iżvilupp ta' ħiliet ċibernetiċi biex tissaħħaħ il-kapaċità tal-UE li tikkaratterizza u tattribwixxi ċ-ċiberattakki u b'hekk tipprovdi rispons politiku, ċivili u militari adegwat fi żmien qasir; jitlob aktar finanzjament għas-CERT-UE u għaċ-Ċentru tal-Intelligence u tas-Sitwazzjonijiet tal-UE (INTCEN) u appoġġ għall-Istati Membri biex jistabbilixxu u jsaħħu ċ-ċentri tal-operat tas-sigurtà (SOCs) sabiex jinbena network ta' SOCs madwar l-UE li jista' jtejjeb il-kooperazzjoni ċivili-militari sabiex jipprovdi twissijiet f'waqthom dwar inċidenti taċ-ċibersigurtà; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jinnota li t-taħriġ u l-edukazzjoni militari ssimplifikati tal-UE fil-qasam ċibernetiku jtejbu b'mod sinifikanti l-livell ta' fiduċja fost l-Istati Membri, iżidu l-proċeduri operattivi standard, jistabbilixxu regoli aktar ċari, u jtejbu l-infurzar; jinnota f'dan ir-rigward il-ħidma importanti ta' taħriġ imwettqa mill-Kulleġġ Ewropew ta' Sigurtà u ta' Difiża (KESD) fil-qasam taċ-ċiberdifiża, u jilqa' f'dan ir-rigward l-istabbiliment tal-Pjattaforma għall-Edukazzjoni, it-Taħriġ, l-Evalwazzjoni u l-Eżerċizzju fil-qasam taċ-Ċibersigurtà (ETEE), li għandha l-għan li tindirizza t-taħriġ fl-oqsma taċ-ċibersigurtà u taċ-ċiberdifiża fost il-persunal ċivili u militari, kif ukoll li tistabbilixxi l-armonizzazzjoni u l-istandardizzazzjoni meħtieġa fit-taħriġ relatat maċ-ċibersigurtà; jisħaq li l-KESD għandu jibbenefika aktar mill-finanzjament strutturali tal-Unjoni sabiex ikun jista' jsaħħaħ il-kontribut tiegħu għat-trawwim tal-ħiliet tal-UE fil-qasam taċ-ċiberdifiża, speċjalment minħabba l-ħtieġa akbar ta' esperti ċibernetiċi tal-ogħla livell; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu sħubijiet mal-akkademiċi li jkollhom l-għan li jrawmu programmi ta' riċerka u żvilupp fiċ-ċibersigurtà sabiex jiġu żviluppati teknoloġiji, għodod u ħiliet komuni ġodda applikabbli kemm fis-settur ċivili kif ukoll f'dak tad-difiża; jisħaq fuq l-importanza tal-edukazzjoni biex titqajjem sensibilizzazzjoni pubblika u jittejbu l-ħiliet taċ-ċittadini sabiex ikunu jistgħu jiddefendu lilhom infushom miċ-ċiberattakki; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jissottolinja l-ħtieġa li l-politiki tal-UE dwar iċ-ċiberdifiża jinkorporaw kunsiderazzjonijiet tal-ġeneru u li jkunu ambizzjużi biex inaqqsu d-distakk bejn il-ġeneri fost il-professjonisti fil-qasam taċ-ċiberdifiża, b'mod partikolari permezz ta' politiki attivi li jinkludu l-perspettiva tal-ġeneru u programmi ta' taħriġ imfassla apposta għan-nisa; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Ifakkar li ċ-ċiberdifiża għandha kemm dimensjonijiet militari kif ukoll ċivili u għalhekk tirrikjedi kooperazzjoni, sinerġiji u koerenza aktar b'saħħithom fost l-istrumenti; jisħaq fuq il-ħtieġa li l-ewwel jiġu analizzati u diskussi l-problemi ta' kooperazzjoni u koordinazzjoni, iżda mbagħad ukoll tad-diskrepanzi fir-rigward tar-riżorsi umani u tekniċi kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE; jinnota li l-integrazzjoni b'suċċess kemm tar-riżorsi militari kif ukoll dawk ċivili tista' tiġi żgurata biss permezz ta' taħriġ u eżerċizzji mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha; jenfasizza f'dan ir-rigward l-eżerċizzju ta' “Locked Shields” tan-NATO bħala wieħed mill-aħjar eżempji ta' ttestjar u titjib tal-kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża, kemm ċivili kif ukoll militari; jistieden lill-VP/RGħ u lill-Kummissjoni, għalhekk, biex jiżviluppaw approċċ ta' politika integrat u jippromwovu sinerġiji u kooperazzjoni mill-qrib bejn in-Network CERT Militari, is-CERT-UE u n-Network CSIRT; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jilqa' l-komunikazzjoni konġunta tal-VP/RGħ u tal-Kummissjoni bit-titolu “L-istrateġija tal-UE dwar iċ-Ċibersigurtà għad-Deċennju Diġitali” li għandha l-għan li ssaħħaħ is-sinerġiji u l-kooperazzjoni bejn iċ-ċiberħidma ċivili, tad-difiża u tal-ispazju; iqis li l-istrateġija hija pass importanti għat-tisħiħ tar-reżiljenza ċibernetika tal-UE u tal-Istati Membri, u b'hekk għat-tisħiħ tat-tmexxija diġitali tal-UE u l-kapaċitajiet strateġiċi tagħha; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jirrakkomanda li tiġi stabbilita Ċiberunità Konġunta biex iżżid il-kooperazzjoni bil-għan li twieġeb għan-nuqqas ta' kondiviżjoni tal-informazzjoni fost l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-UE, u b'hekk tiggarantixxi network ta' informazzjoni sigur u rapidu, u biex tippermetti l-użu sħiħ tal-istrutturi, ir-riżorsi u l-kapaċitajiet eżistenti; jinnota r-rwol importanti li jista' jkollha ċ-Ċiberunità Konġunta fil-protezzjoni tal-UE minn ċiberattakki transfruntiera serji, abbażi tal-kunċett ta' kondiviżjoni tal-informazzjoni transsettorjali; jissottolinja l-importanza tal-koordinazzjoni sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni tal-istrutturi u tar-responsabbiltajiet matul l-iżvilupp tagħha; jilqa' f'dan ir-rigward ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Ġunju 2021, li tipprevedi li għandhom jinbnew interfaċċi speċifiċi maċ-Ċiberunità Konġunta biex jippermettu l-kondiviżjoni tal-informazzjoni mal-komunità taċ-ċiberdifiża, b'mod partikolari permezz tar-rappreżentanza tas-SEAE; jisħaq ukoll li r-rappreżentanti tal-proġetti PESCO rilevanti għandhom jappoġġjaw iċ-Ċiberunità Konġunta, speċjalment rigward l-għarfien u t-tħejjija tas-sitwazzjoni; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Ifakkar li, minħabba n-natura tagħhom li ta' spiss tkun b'użu doppju, it-titjib tal-kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża jirrikjedi wkoll għarfien espert dwar is-sigurtà tan-networks ċivili u l-informazzjoni; jisħaq li l-proliferazzjoni ta' sistemi b'użu doppju u kummerċjalment disponibbli tista' tippreżenta sfidi f'termini ta' sistemi li jiġu sfruttati minn għadd dejjem akbar ta' atturi ostili statali u mhux statali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jattivaw diversi lievi ewlenin, bħaċ-ċertifikazzjoni u s-superviżjoni tar-responsabbiltà tal-atturi privati; jissottolinja li l-innovazzjoni teknoloġika hija prinċipalment xprunata minn kumpaniji privati, u għalhekk li l-kooperazzjoni mas-settur privat u mal-partijiet ikkonċernati ċivili, inklużi l-industriji u l-entitajiet involuti fil-ġestjoni ta' infrastrutturi kritiċi, kif ukoll l-SMEs, is-soċjetà ċivili, l-organizzazzjonijiet u l-akkademja, hija kruċjali u għandha tissaħħaħ; jieħu nota tar-reviżjoni proposta tad-Direttiva dwar is-Sigurtà tan-Networks u tas-Sistemi tal-Informazzjoni (NIS) u tal-proposta għal direttiva dwar ir-reżiljenza ta' entitajiet kritiċi, li tfittex li tipproteġi l-infrastrutturi kritiċi u ttejjeb is-sigurtà tal-katina tal-provvista u l-inklużjoni ta' atturi regolati fl-ekosistema diġitali; ifakkar li kull Stat Membru għandu jkollu politika ddedikata għall-ġestjoni tar-riskju tal-katina tal-provvista taċ-ċibersigurtà li tindirizza, b'mod partikolari, il-kwistjoni ta' bejjiegħa fdati; ifakkar ukoll li d-Direttiva NIS għandha tirrispetta l-kompetenzi tal-Istati Membri u tirreferi għall-opinjonijiet rilevanti tas-Sottokumitat dwar is-Sigurtà u d-Difiża dwar iż-żewġ proposti; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jilqa' t-tnedija tan-Network ta' Organizzazzjoni ta' Kollegament f'każ ta' Ċiberkriżijiet (CyCLONe) fid-29 ta' Settembru 2020, li tejjeb aktar il-kondiviżjoni f'waqtha tal-informazzjoni u l-għarfien tas-sitwazzjoni billi elimina d-diskrepanza bejn il-livelli tekniċi u politiċi tal-UE; jinnota li kapaċità effettiva taċ-ċiberdifiża tirrikjedi bidla minn kultura ta' “ħtieġa ta' għarfien” għal “ħtieġa ta' kondiviżjoni” fir-rigward tal-kondiviżjoni tal-informazzjoni; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jilqa' l-Pjan ta' Azzjoni tal-Kummissjoni dwar Sinerġiji bejn l-industriji ċivili, tad-difiża u tal-ispazju, u jfakkar fl-interdipendenza mill-qrib ta' dawn it-tliet setturi fiċ-ċiberdifiża; jinnota li, b'mod differenti minn oqsma militari oħra, l-infrastruttura li tintuża biex “jinħoloq” ċiberspazju hija prinċipalment operata minn entitajiet kummerċjali bbażati l-aktar barra mill-UE, li dan iwassal għal dipendenzi industrijali u teknoloġiċi minn partijiet terzi; jemmen bis-sħiħ li l-UE teħtieġ iżżid is-sovranità teknoloġika tagħha u tagħti spinta lill-innovazzjoni, filwaqt li tinvesti fl-użu etiku ta' teknoloġiji ġodda fis-sigurtà u d-difiża bħall-IA u l-quantum computing; iħeġġeġ bil-qawwa l-iżvilupp ta' aġenda ffukata fuq l-IA għar-riċerka u l-iżvilupp fl-Istati Membri; jisħaq, madankollu, li l-użu militari tal-IA jrid jirrispetta d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-dritt umanitarju internazzjonali, u li l-UE jeħtiġilha tmexxi l-promozzjoni ta' qafas regolatorju globali tal-IA msejjes fuq il-valuri demokratiċi u approċċ human-in-the-loop; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jinnota l-ħidma importanti mwettqa mis-SatCen tal-UE u jissottolinja li l-Unjoni jeħtiġilha jkollha riżorsi adegwati fl-oqsma tal-immaġni tal-ispazju u l-ġbir ta' intelligence; jitlob lill-aġenzija tanalizza u tipprovdi rapport dwar is-sikurezza u/jew il-vulnerabbiltà tas-satelliti tal-UE u tal-Istati Membri għall-fdalijiet spazjali u ċ-ċiberattakk; jisħaq li s-SatCen tal-UE għandu jibbenefika minn aktar finanzjament strutturali tal-Unjoni biex ikun jista' jżomm il-kontributi tiegħu għall-azzjonijiet tal-Unjoni; jisħaq li l-kapaċitajiet taċ-ċiberdifiża huma kruċjali biex jiġi żgurat skambju ta' informazzjoni sigur u reżiljenti mas-SatCen kemm fis-sigurtà mill-ispazju kif ukoll fl-ispazju, sabiex tiġi ppreservata u tittejjeb l-awtonomija strateġika tal-UE fir-rigward tal-għarfien tas-sitwazzjoni; jissottolinja l-ħtieġa li l-UE tagħmel ħilitha biex tipprevjeni li l-ispazju jimtela bl-armamenti; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-istabbiliment taċ-Ċentru Ewropew ta' Kompetenza Industrijali, Teknoloġika u tar-Riċerka fil-qasam taċ-Ċibersigurtà f'Bucharest, li se jalloka finanzjament relatat maċ-ċibersigurtà minn Orizzont Ewropa u l-Programm Ewropa Diġitali, u jinkoraġġixxi kooperazzjoni bla xkiel man-network tiegħu ta' ċentri nazzjonali ta' koordinazzjoni; jisħaq fuq l-importanza taċ-ċentru fl-implimentazzjoni ta' proġetti u inizjattivi rilevanti taċ-ċibersigurtà li se jgħinu biex jinħolqu l-kapaċitajiet il-ġodda essenzjali biex tiġi sostnuta r-reżiljenza tal-Unjoni u tiżdied il-koordinazzjoni bejn is-setturi ċivili u tad-difiża fil-qasam taċ-ċibersigurtà; jissottolinja li ċ-Ċentru ta' Kompetenza fil-qasam taċ-Ċibersigurtà jeħtieġlu jgħaqqad flimkien il-partijiet ikkonċernati Ewropej ewlenin, inklużi l-industrija, l-organizzazzjonijiet akkademiċi u tar-riċerka u assoċjazzjonijiet rilevanti oħra tas-soċjetà ċivili, biex itejjeb u jxerred l-għarfien espert fil-qasam taċ-ċibersigurtà madwar l-UE; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jissottolinja l-importanza tal-kriptaġġ u tal-aċċess legali għad-data kriptata; ifakkar li l-kriptaġġ tad-data u t-titjib u l-aktar użu wiesa' possibbli ta' tali kapaċitajiet jistgħu jagħtu kontribut sinifikanti għaċ-ċibersigurtà tal-Istati, tas-soċjetajiet u tal-industrija; jinkoraġġixxi programm “Sovranità diġitali Ewropea” sabiex irawwem u jtejjeb il-kapaċitajiet attwali f'termini ta' għodod ċibernetiċi u ta' kriptaġġ ispirati mid-drittijiet u mill-valuri fundamentali Ewropej bħall-privatezza, il-libertà tal-espressjoni u d-demokrazija, bil-għan li tissaħħaħ il-kompetittività Ewropea fis-suq taċ-ċibersigurtà u tingħata spinta lid-domanda interna; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jilqa' l-“Viżjoni Militari u l-Istrateġija dwar iċ-Ċiberspazju bħala Qasam ta' Operazzjonijiet” mistennija li se tiddefinixxi ċ-ċiberspazju bħala qasam ta' operazzjonijiet għall-PSDK tal-UE; jitlob li ssir valutazzjoni kontinwa tal-vulnerabbiltajiet tal-infrastrutturi ta' informazzjoni tal-missjonijiet tal-PSDK u għall-implimentazzjoni ta' standards armonizzati komuni fl-edukazzjoni, it-taħriġ u l-eżerċizzji fil-qasam taċ-ċiberdifiża (ETE) bħala appoġġ għall-missjonijiet tal-PSDK; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jiddeplora l-fatt li l-limitazzjonijiet attwali fis-sistemi klassifikati tal-Kapaċità Militari tal-Ippjanar u t-Tmexxija (MPCC) tal-UE qed ixekklu l-kapaċitajiet tagħha; jistieden lis-SEAE, għalhekk, jipprovdi malajr lill-MPCC b'Sistema ta' Komunikazzjoni u Informazzjoni (SKI) awtonoma u sigura tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku li tkun kapaċi tittratta data klassifikata tal-UE għall-missjonijiet u l-operazzjonijiet tagħha tal-PSDK, b'livell adegwat ta' protezzjoni u reżiljenza u Kwartieri Ġenerali tal-Forza skjerati; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jitlob l-integrazzjoni ulterjuri taċ-ċibersigurtà fil-mekkaniżmi ta' rispons għall-kriżijiet tal-UE u li jiġu konnessi l-inizjattivi, l-istrutturi u l-proċeduri eżistenti f'diversi komunitajiet ċibernetiċi bil-ħsieb ta' assistenza reċiproka u kooperazzjoni operazzjonali mtejba bejn l-Istati Membri, b'mod partikolari fil-każ ta' ċiberattakki kbar, sabiex tiżdied l-interoperabbiltà u jiġi żviluppat fehim komuni taċ-ċiberdifiża; jenfasizza bis-sħiħ l-importanza ta' eżerċizzji ulterjuri, iżda bi frekwenza ogħla, u diskussjonijiet ta' politika bbażati fuq xenarji dwar il-ġestjoni tal-kriżijiet, inkluż dwar il-klawżola ta' assistenza reċiproka (l-Artikolu 42(7) tat-TUE) f'xenarju ipotetiku ta' ċiberattakk serju, li potenzjalment jitqies bħala attakk armat; jitlob li tali inizjattivi jsaħħu l-fehim komuni dwar il-proċeduri ta' implimentazzjoni għal assistenza reċiproka u/jew solidarjetà skont l-Artikolu 42(7) tat-TUE u l-Artikolu 222 tat-TFUE, inkluż b'objettiv speċifiku ta' operazzjonalizzazzjoni ta' dawn il-proċeduri għal ċiberattakki fuq l-Istati Membri; jilqa' l-Komunikat tas-Summit ta' Brussell tan-NATO tal-14 ta' Ġunju 2021, li jafferma mill-ġdid l-impenn tan-NATO li timplimenta l-firxa sħiħa ta' kapaċitajiet f'kull ħin biex tiskoraġġixxi, tiddefendi kontra, u tiġġieled l-ispettru sħiħ tat-theddid ċibernetiku, inkluża d-deċiżjoni li jiġi invokat l-Artikolu 5 “fuq bażi ta' każ b'każ”; jilqa' aktar diskussjonijiet dwar l-artikolazzjoni bejn il-qafas tal-UE għall-ġestjoni tal-kriżijiet taċ-ċibersigurtà u sett ta' għodod taċ-ċiberdiplomazija; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jinnota li l-UE qed issir dejjem aktar involuta f'kunflitti ibridi ma' opponenti ġeopolitiċi; jissottolinja li dawn l-atti huma ta' natura partikolarment destabbilizzanti u perikoluża peress li jagħmlu d-distinzjoni bejn il-gwerra u l-paċi inqas ċara, jiddestabbilizzaw id-demokraziji u joħolqu dubju fl-imħuħ tal-popolazzjonijiet fil-mira; ifakkar li dawn l-attakki fihom infushom ta' spiss ma jkunux serji biżżejjed biex jiskattaw l-Artikolu 5 tat-Trattat tan-NATO jew l-Artikolu 42(7) tat-TUE, għalkemm b'mod kumulattiv għandhom effett strateġiku u ma jistgħux jiġu indirizzati b'mod effettiv permezz ta' ritorsjonijiet mill-Istat Membru li jkun sofra dannu; jemmen li l-UE għandha għalhekk tagħmel ħilitha biex issib soluzzjoni sabiex telimina dan il-vojt ġuridiku billi tinterpreta mill-ġdid l-Artikolu 42(7) tat-TUE u l-Artikolu 222 tat-TFUE b'tali mod li jirriżerva d-dritt għal difiża kollettiva taħt il-limitu tad-difiża kollettiva u jippermetti li l-Istati Membri tal-UE jieħdu kontromiżuri kollettivi fuq bażi volontarja, u għandha taħdem fuq livell internazzjonali mal-alleati tagħha biex tinstab soluzzjoni simili fuq livell internazzjonali; jissottolinja li dan huwa l-uniku mezz effettiv biex tiġi miġġielda l-paraliżi fir-reazzjoni għat-theddid ibridu u huwa strument biex jiżdiedu l-ispejjeż għall-opponenti tagħna; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Itenni li l-kapaċitajiet ta' attribuzzjoni qawwija komuni huma waħda mill-għodod ewlenin għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-UE u tal-Istati Membri u huma komponent essenzjali ta' ċiberdifiża u ta' deterrenza ċibernetika effettivi; jisħaq li t-titjib tal-kondiviżjoni tal-informazzjoni fir-rigward tal-informazzjoni teknika, l-analiżi u l-intelligence dwar it-theddid bejn l-Istati Membri fil-livell tal-UE jista' jippermetti attribuzzjoni kollettiva fil-livell tal-UE; jirrikonoxxi li, sa ċertu punt, iċ-ċiberdifiża tkun aktar effettiva jekk ikun fiha wkoll xi mezzi u miżuri offensivi, dment li l-użu tagħhom ikun konformi mad-dritt internazzjonali; jissottolinja li l-attribuzzjoni espliċita ta' ċiberattakki hija strument utli ta' deterrenza; jistieden li tiġi kkunsidrata l-attribuzzjoni pubblika konġunta ta' attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi, inkluża l-għażla li jinħolqu rapporti dwar l-imġiba ċibernetika taħt l-awspiċji tas-SEAE għal atturi speċifiċi biex jiġbru fil-qosor attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi sponsorjati mill-Istat kontra l-Istati Membri fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Iqis li l-kooperazzjoni ċibernetika bejn l-UE u n-NATO hija kruċjali, peress li tista' tippermetti u ssaħħaħ attribuzzjoni formali b'saħħitha ta' inċidenti ċibernetiċi malizzjużi u b'hekk l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet u miżuri restrittivi; jinnota li reżiljenza li tiffunzjona u deterrenza effettiva jinkisbu jekk l-awturi jkunu konxji mill-katalgu ta' kontromiżuri possibbli, il-proporzjonalità u l-adegwatezza tagħhom, u l-konformità tagħhom mad-dritt internazzjonali, b'mod partikolari l-Karta tan-NU (ibbażata fuq il-gravità, l-iskala u l-mira taċ-ċiberattakki; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jilqa' l-proposta tal-VP/RGħ li tħeġġeġ u tiffaċilita l-istabbiliment ta' grupp ta' ħidma tal-UE dwar l-intelligence ċibernetika tal-Istati Membri li jkun jirrisjedi fl-INTCEN biex javvanza l-kooperazzjoni strateġika tal-intelligence dwar it-theddid u l-attivitajiet ċibernetiċi, sabiex jiġu appoġġjati aktar l-għarfien tas-sitwazzjoni u t-teħid ta' deċiżjonijiet tal-UE fir-rigward ta' rispons diplomatiku konġunt; jinkoraġġixxi aktar progress fis-sett komuni ta' proposti, b'mod partikolari l-interazzjoni kontinwa maċ-Ċellola ta' Fużjoni tal-UE u ċ-Ċellola ta' Analiżi Ibrida tan-NATO fil-kondiviżjoni tal-għarfien u l-analiżi tas-sitwazzjoni, u fil-kooperazzjoni tattika u operazzjonali; |
| --- | --- |

35.

It-tisħiħ tas-sħubijiet u rwol akbar tal-UE fil-kuntest internazzjonali

| 36. | Iqis li l-kooperazzjoni fil-qasam taċ-ċiberdifiża man-NATO għandha rwol importanti fil-prevenzjoni, l-iskoraġġiment u r-rispons għaċ-ċiberattakki li jaffettwaw is-sigurtà kollettiva tal-Istati Membri; jistieden lill-Istati Membri jaqsmu bis-sħiħ l-evidenza u l-intelligence sabiex jikkontribwixxu għall-istabbiliment ta' listi ta' sanzjonijiet ċibernetiċi; jitlob koordinazzjoni akbar man-NATO f'din il-kwistjoni permezz tal-parteċipazzjoni f'eżerċizzji ċibernetiċi u f'taħriġ konġunt, bħall-eżerċizzji paralleli u kkoordinati (PACE); |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jirrikonoxxi li l-UE u n-NATO għandhom jikkoordinaw fuq kwistjonijiet fejn atturi ostili jkunu qed jheddu l-interessi tas-sigurtà Ewro-Atlantika; jesprimi tħassib dwar l-imġiba aggressiva sistemika murija b'mod partikolari miċ-Ċina, mir-Russja u mill-Korea ta' Fuq fiċ-ċiberspazju, inklużi bosta attakki ċibernetiċi kontra istituzzjonijiet tal-gvern u kumpaniji privati; jemmen li l-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO għandha tiffoka fuq l-isfidi fl-oqsma tat-teknoloġiji ċibernetiċi, ibridi, emerġenti u fixkiela (EDT), tal-ispazju, tal-kontroll tal-armi u n-nonproliferazzjoni; iħeġġeġ kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO li tiżgura networks reżiljenti, bi prezz raġonevoli u siguri ta' veloċità għolja li jikkonformaw mal-istandards tas-sigurtà tal-UE u dawk nazzjonali li jiżguraw networks ta' informazzjoni nazzjonali u internazzjonali li jkunu jistgħu jaqilbu data u komunikazzjonijiet sensittivi f'kowd; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jilqa' l-arranġament bejn is-CERT-UE u l-Kapaċità ta' Rispons tan-NATO għal Inċidenti relatati mal-Kompjuters (NCIRC) biex tiġi żgurata l-kapaċità ta' rispons għat-theddid f'ħin reali billi jittejbu l-prevenzjoni, id-detezzjoni tal-inċidenti ċibernetiċi u r-rispons għalihom kemm fl-UE kif ukoll fin-NATO; jisħaq ukoll fuq l-importanza li jiżdiedu l-kapaċitajiet ta' taħriġ dwar iċ-ċiberdifiża fis-sistemi tal-IT u dawk ċibernetiċi f'kooperazzjoni maċ-Ċentru ta' Eċċellenza tan-NATO għaċ-Ċiberdifiża Kooperattiva (CCD COE) u l-Akkademja tan-NATO għall-Komunikazzjoni u l-Informazzjoni (NCI); |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jitlob kooperazzjoni akbar bejn l-UE u n-NATO, b'mod partikolari dwar ir-rekwiżiti tal-interoperabbiltà taċ-ċiberdifiża, billi jiġu mfittxija komplementarjetajiet possibbli u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta' benefiċċju reċiproku, filwaqt li tiġi segwita l-affiljazzjoni tal-istrutturi rilevanti tal-PSDK man-Networking tal-Missjonijiet Federali tan-NATO, tiġi evitata d-duplikazzjoni u jiġu rikonoxxuti r-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom; iħeġġeġ li jissaħħu l-PESCO tal-UE, kif ukoll l-Inizjattiva Difiża Intelliġenti, Forzi Konnessi tan-NATO u l-Wegħda ta' Investiment fid-Difiża, u l-promozzjoni tal-akkomunament u l-kondiviżjoni, li jfittxu li joħolqu sinerġiji u effiċjenzi aħjar fir-relazzjoni bejn il-fornituri u l-utenti finali; jilqa' l-progress li sar fil-kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO fil-qasam taċ-ċiberdifiża, b'mod partikolari fl-iskambju ta' kunċetti u duttrini, il-parteċipazzjoni trażversali f'eżerċizzji ċibernetiċi u aġġornamenti trażversali, b'mod partikolari dwar id-dimensjoni ċibernetika tal-ġestjoni tal-kriżijiet; jissuġġerixxi li jinħoloq ċentru konġunt għall-informazzjoni dwar it-theddid ċibernetiku bejn l-UE u n-NATO, kif ukoll task force konġunta għaċ-ċibersigurtà; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jitlob koordinazzjoni aktar mill-qrib dwar iċ-ċiberdifiża bejn l-Istati Membri, l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Alleati tan-NATO, in-NU u l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE); jinkoraġġixxi, f'dan ir-rigward, il-promozzjoni ulterjuri tal-miżuri għat-tisħiħ tal-fiduċja tal-OSKE għaċ-ċiberspazju u jissottolinja l-ħtieġa li jiġu żviluppati għodod effettivi ta' kooperazzjoni internazzjonali biex jappoġġjaw it-tisħiħ tal-kapaċitajiet ċibernetiċi tas-sħab, kif ukoll li jiġu żviluppati u promossi miżuri għat-tisħiħ tal-fiduċja u kooperazzjoni inklużiva mas-soċjetà ċivili u mal-partijiet ikkonċernati; jilqa' l-importanza attribwita għal ċiberspazju globali, miftuħ, liberu, stabbli u sigur mill-Istrateġija tal-UE għall-Kooperazzjoni fl-Indo-Paċifiku tal-19 ta' April 2021; jitlob li jiġu żviluppati b'mod attiv rabtiet aktar mill-qrib ma' demokraziji simili fir-reġjun tal-Indo-Paċifiku, bħall-Istati Uniti, il-Korea t'Isfel, il-Ġappun, l-Indja, l-Awstralja u t-Tajwan, sabiex jiġu kondiviżi l-għarfien u l-esperjenza u tiġi skambjata informazzjoni dwar il-ġlieda kontra t-theddid ċibernetiku; jissottolinja wkoll l-importanza tal-kooperazzjoni ma' pajjiżi oħra, b'mod partikolari fil-viċinat immedjat tal-UE, biex tgħin fil-bini tal-kapaċitajiet tagħhom li jiddefendu ruħhom kontra t-theddid taċ-ċibersigurtà; ifaħħar l-appoġġ tal-Kummissjoni għall-programmi taċ-ċibersigurtà fil-Balkani tal-Punent u fil-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant; jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li jiġi rrispettat id-dritt internazzjonali, inkluża l-Karta tan-NU fl-intier tagħha, u li jiġi rrispettat il-qafas normattiv internazzjonali rikonoxxut b'mod wiesa' għall-imġiba responsabbli tal-Istat, u li jingħata kontribut għad-diskussjoni li għaddejja dwar il-modalitajiet tal-applikazzjoni tad-dritt internazzjonali fiċ-ċiberspazju fil-kuntest tan-NU; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jissottolinja l-importanza li jkun hemm sħubija b'saħħitha fil-qasam ċibernetiku mar-Renju Unit, li huwa nazzjon ewlieni f'termini tal-ħażna taċ-ċiberdifiża tiegħu; jistieden lill-Kummissjoni tinvestiga l-possibbiltà li tniedi mill-ġdid proċess li għandu l-għan li jikkonkludi qafas formali u strutturat għall-kooperazzjoni f'dan il-qasam fil-futur; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żgurati l-paċi u l-istabbiltà fiċ-ċiberspazju; jistieden lill-Istati Membri kollha u lill-UE juru tmexxija matul id-diskussjonijiet u l-inizjattivi taħt l-awspiċji tan-NU, inkluż billi jipproponu programm ta' azzjoni, biex jieħdu approċċ proattiv għall-istabbiliment ta' qafas regolatorju kondiviż fuq livell internazzjonali u jgħinu javvanzaw tassew l-obbligu ta' rendikont, l-aderenza man-normi emerġenti u l-prevenzjoni tal-użu ħażin tat-teknoloġiji diġitali u l-promozzjoni ta' mġiba responsabbli mill-Istat fiċ-ċiberspazju, filwaqt li jibnu fuq ir-rapporti ta' kunsens tal-GEG tan-NU approvati mill-Assemblea Ġenerali tan-NU; jilqa' r-rakkomandazzjonijiet tar-rapport finali tal-OEWG, b'mod partikolari dwar l-istabbiliment ta' programm ta' azzjoni; iħeġġeġ lin-NU jrawmu djalogu fost l-Istati, ir-riċerkaturi, l-akkademiċi, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, l-atturi umanitarji u s-settur privat sabiex jiġu żgurati proċessi ta' tfassil ta' politika inklużivi għal dispożizzjonijiet internazzjonali ġodda; jitlob li jiġu aċċelerati l-isforzi multilaterali eżistenti kollha sabiex l-oqfsa normattivi u regolatorji ma jibqgħux lura meta mqabbla mal-iżviluppi teknoloġiċi u mal-metodi ġodda ta' gwerra; jitlob li tiġi mmodernizzata l-arkitettura għall-kontroll tal-armi, sabiex jiġi evitat il-ħolqien ta' żona griża diġitali; jappella biex il-missjonijiet tan-NU għaż-żamma tal-paċi jissaħħu b'kapaċitajiet ta' ċiberdifiża skont l-implimentazzjoni effettiva tal-mandati tagħhom; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Ifakkar fil-pożizzjoni tiegħu dwar projbizzjoni tal-iżvilupp, il-produzzjoni u l-użu ta' armi kompletament awtonomi li jippermettu li jsiru attakki mingħajr intervent uman sinifikanti; jistieden lill-VP/RGħ, lill-Istati Membri u lill-Kunsill Ewropew jadottaw pożizzjoni komuni dwar sistemi ta' armi awtonomi li tiżgura kontroll uman sinifikattiv fuq il-funzjonijiet kritiċi ta' tali sistemi tal-armi; jeżiġi li jinbdew negozjati internazzjonali għal strument legalment vinkolanti li jipprojbixxi l-armi kompletament awtonomi; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jissottolinja l-importanza tal-kooperazzjoni mal-parlamenti nazzjonali sabiex jiġu skambjati l-aħjar prattiki fil-qasam taċ-ċiberdifiża; |
| --- | --- |

44.

o

o o

| 45. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika Soċjali, lill-aġenziji tal-UE involuti fid-difiża u ċ-ċibersigurtà, lis-Segretarju Ġenerali tan-NATO, u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

45.

---

(1)  ĠU L 194, 19.7.2016, p. 1.

(2)  ĠU L 151, 7.6.2019, p. 15.

(3)  ĠU L 246, 30.7.2020, p. 12.

(4)  ĠU L 351 I, 22.10.2020, p. 5.

(5)  ĠU C 28, 27.1.2020, p. 57.

(6)  Id-Direttiva 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' ċerti kuntratti ta' xogħlijiet, provvisti u servizzi minn awtoritajiet jew entitajiet kontraenti fl-oqsma tad-difiża u s-sigurtà (ĠU L 216, 20.8.2009, p. 76.).

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/113 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/113

---

P9_TA(2021)0413

L-Artiku: opportunitajiet, tħassib u sfidi għas-sigurtà

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-Artiku: opportunitajiet, tħassib u sfidi għas-sigurtà (2020/2112(INI))

(2022/C 132/10)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra t-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 21, 22, 34 u 36, kif ukoll il-Ħames Parti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 21, 22, 34 u 36, kif ukoll il-Ħames Parti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tad-9 ta' Ottubru 2008 dwar il-Governanza tal-Artiku (1), tal-20 ta' Jannar 2011 dwar politika sostenibbli tal-UE għat-Tramuntana Estrema (2), tat-12 ta' Marzu 2014 dwar l-istrateġija tal-UE għall-Artiku (3), tas-16 ta' Marzu 2017 dwar politika integrata tal-Unjoni Ewropea għall-Artiku (4), tat-3 ta' Lulju 2018 dwar id-diplomazija dwar il-klima (5) u tat-28 ta' Novembru 2019 dwar l-emerġenza klimatika u ambjentali (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tad-9 ta' Ottubru 2008 dwar il-Governanza tal-Artiku (1), tal-20 ta' Jannar 2011 dwar politika sostenibbli tal-UE għat-Tramuntana Estrema (2), tat-12 ta' Marzu 2014 dwar l-istrateġija tal-UE għall-Artiku (3), tas-16 ta' Marzu 2017 dwar politika integrata tal-Unjoni Ewropea għall-Artiku (4), tat-3 ta' Lulju 2018 dwar id-diplomazija dwar il-klima (5) u tat-28 ta' Novembru 2019 dwar l-emerġenza klimatika u ambjentali (6),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni (UNDRIP), adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fit-13 ta' Diċembru 2007, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni (UNDRIP), adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fit-13 ta' Diċembru 2007,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Lulju 2018 dwar il-ksur tad-drittijiet tal-popli indiġeni fid-dinja, inkluż il-ħtif tal-art (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Lulju 2018 dwar il-ksur tad-drittijiet tal-popli indiġeni fid-dinja, inkluż il-ħtif tal-art (7),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tal-20 ta' Novembru 2008, intitolata “L-Unjoni Ewropea u r-reġjun tal-Artiku” (COM(2008)0763) u l-komunikazzjoni konġunta tas-26 ta' Ġunju 2012 intitolata “L-iżvilupp ta' Politika tal-Unjoni Ewropea rigward ir-Reġjun Artiku: il-progress mill-2008 u l-passi li jmiss” (JOIN(2012)0019) u dik tas-27 ta' April 2016, intitolata “Sistema integrata tal-politika tal-Unjoni Ewropea” (JOIN(2016)0021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tal-20 ta' Novembru 2008, intitolata “L-Unjoni Ewropea u r-reġjun tal-Artiku” (COM(2008)0763) u l-komunikazzjoni konġunta tas-26 ta' Ġunju 2012 intitolata “L-iżvilupp ta' Politika tal-Unjoni Ewropea rigward ir-Reġjun Artiku: il-progress mill-2008 u l-passi li jmiss” (JOIN(2012)0019) u dik tas-27 ta' April 2016, intitolata “Sistema integrata tal-politika tal-Unjoni Ewropea” (JOIN(2016)0021),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet rilevanti tad-Delegazzjoni għall-kooperazzjoni tat-Tramuntana u għar-relazzjonijiet mal-Iżvizzera u n-Norveġja u għall-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Iżlanda u għall-Kumitat Parlamentari Konġunt taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (DEEA), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet rilevanti tad-Delegazzjoni għall-kooperazzjoni tat-Tramuntana u għar-relazzjonijiet mal-Iżvizzera u n-Norveġja u għall-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Iżlanda u għall-Kumitat Parlamentari Konġunt taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (DEEA),

| — | wara li kkunsidra s-sinteżi tar-riżultati tal-konsultazzjoni pubblika dwar il-politika tal-UE għall-Artiku ta' Jannar 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-sinteżi tar-riżultati tal-konsultazzjoni pubblika dwar il-politika tal-UE għall-Artiku ta' Jannar 2021,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 (8) u l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 (COM(2019)0640) intitolata “Il-Patt Ekoloġiku Ewropew”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 (8) u l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 (COM(2019)0640) intitolata “Il-Patt Ekoloġiku Ewropew”,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC),

| — | wara li kkunsidra l-ftehim adottat f'Pariġi fit-12 ta' Diċembru 2015 fl-okkażjoni tal-21 Konferenza tal-Partijiet tal-UNFCCC (il-Ftehim ta' Pariġi), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim adottat f'Pariġi fit-12 ta' Diċembru 2015 fl-okkażjoni tal-21 Konferenza tal-Partijiet tal-UNFCCC (il-Ftehim ta' Pariġi),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Diċembru 2009 dwar il-kwistjonijiet tal-Artiku, tat-12 ta' Mejju 2014 dwar l-Iżvilupp ta' Politika tal-Unjoni Ewropea favur ir-Reġjun tal-Artiku, tal-20 ta' Ġunju 2016 dwar l-Artiku tal-21 ta' Novembru 2019 dwar soluzzjonijiet spazjali għal Artiku sostenibbli u tad-9 ta' Diċembru 2019 dwar il-politika tal-UE dwar l-Artiku, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Diċembru 2009 dwar il-kwistjonijiet tal-Artiku, tat-12 ta' Mejju 2014 dwar l-Iżvilupp ta' Politika tal-Unjoni Ewropea favur ir-Reġjun tal-Artiku, tal-20 ta' Ġunju 2016 dwar l-Artiku tal-21 ta' Novembru 2019 dwar soluzzjonijiet spazjali għal Artiku sostenibbli u tad-9 ta' Diċembru 2019 dwar il-politika tal-UE dwar l-Artiku,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2017 dwar il-popli indiġeni u d-Dokument ta' Ħidma Konġunt tal-Persunal tas-17 ta' Ottubru 2016 dwar “L-Implimentazzjoni tal-Politika Esterna tal-UE dwar il-Popli Indiġeni” (SWD(2016)0340), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2017 dwar il-popli indiġeni u d-Dokument ta' Ħidma Konġunt tal-Persunal tas-17 ta' Ottubru 2016 dwar “L-Implimentazzjoni tal-Politika Esterna tal-UE dwar il-Popli Indiġeni” (SWD(2016)0340),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2008 intitolata “L-Unjoni Ewropea u r-Reġjun tal-Artiku” (COM(2008)0763), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2008 intitolata “L-Unjoni Ewropea u r-Reġjun tal-Artiku” (COM(2008)0763),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ilulissat imħabbra fit-28 ta' Mejju 2008 mill-ħames Stati mal-kosta tal-Artiku (l-Istati Uniti, ir-Russja, il-Kanada, in-Norveġja u d-Danimarka) u rikonfermata f'Mejju 2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ilulissat imħabbra fit-28 ta' Mejju 2008 mill-ħames Stati mal-kosta tal-Artiku (l-Istati Uniti, ir-Russja, il-Kanada, in-Norveġja u d-Danimarka) u rikonfermata f'Mejju 2018,

| — | wara li kkunsidra t-twaqqif tal-Kunsill tal-Istati tal-Baħar Baltiku (CBSS) u tal-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents (BEAC), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-twaqqif tal-Kunsill tal-Istati tal-Baħar Baltiku (CBSS) u tal-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents (BEAC),

| — | – wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/137/UE tal-14 ta' Marzu 2014 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea min-naħa l-waħda, u l-Groenlandja u r-Renju tad-Danimarka min-naħa l-oħra, |
| --- | --- |

—

– wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/137/UE tal-14 ta' Marzu 2014 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea min-naħa l-waħda, u l-Groenlandja u r-Renju tad-Danimarka min-naħa l-oħra,

| — | wara li kkunsidra l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea ta' Ġunju 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea ta' Ġunju 2016,

| — | wara li kkunsidra l-istrateġiji nazzjonali dwar l-Artiku, b'mod partikolari dawk tal-Istati Artiċi, jiġifieri r-Renju tad-Danimarka, l-Iżvezja u l-Finlandja, kif ukoll dawk ta' Stati Membri tal-UE u taż-ŻEE oħrajn; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istrateġiji nazzjonali dwar l-Artiku, b'mod partikolari dawk tal-Istati Artiċi, jiġifieri r-Renju tad-Danimarka, l-Iżvezja u l-Finlandja, kif ukoll dawk ta' Stati Membri tal-UE u taż-ŻEE oħrajn;

| — | wara li kkunsidra l-Istrateġija dwar is-Sigurtà Marittima tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istrateġija dwar is-Sigurtà Marittima tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa, ippubblikata mill-Kummissjoni fis-26 ta' Ottubru 2016 (COM(2016)0705), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa, ippubblikata mill-Kummissjoni fis-26 ta' Ottubru 2016 (COM(2016)0705),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar (UNCLOS), konkluża fl-10 ta' Diċembru 1982 u li ilha fis-seħħ mis-16 ta' Novembru 1994, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar (UNCLOS), konkluża fl-10 ta' Diċembru 1982 u li ilha fis-seħħ mis-16 ta' Novembru 1994,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni tal-Patrimonju Dinji Kulturali u Naturali, tas-16 ta' Novembru 1972, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni tal-Patrimonju Dinji Kulturali u Naturali, tas-16 ta' Novembru 1972,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) Nru 169 dwar il-Popli Indiġeni u Tribali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) Nru 169 dwar il-Popli Indiġeni u Tribali,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim għall-Prevenzjoni tas-Sajd Mhux Regolat fl-Ibħra Internazzjonali tal-Oċean Artiku Ċentrali tat-3 ta' Ottubru 2018 (Ftehim dwar is-sajd fl-Oċean Artiku Ċentrali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim għall-Prevenzjoni tas-Sajd Mhux Regolat fl-Ibħra Internazzjonali tal-Oċean Artiku Ċentrali tat-3 ta' Ottubru 2018 (Ftehim dwar is-sajd fl-Oċean Artiku Ċentrali),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tal-Ambjent Marin tal-Atlantiku tal-Grigal (OSPAR), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tal-Ambjent Marin tal-Atlantiku tal-Grigal (OSPAR),

| — | wara li kkunsidra l-Kodiċi Internazzjonali għall-Bastimenti li Joperaw fl-Ilmijiet Polari (Kodiċi Polari) tal-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (IMO), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kodiċi Internazzjonali għall-Bastimenti li Joperaw fl-Ilmijiet Polari (Kodiċi Polari) tal-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (IMO),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Internazzjonali għas-Salvagwardja tal-Ħajja Umana fuq il-Baħar (SOLAS) tal-1974, il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Prevenzjoni tat-Tniġġis minn Vapuri (MARPOL) tal-1973, kif modifikata mill-Protokoll tal-1978 u mill-Protokoll tal-1997, il-Konvenzjoni Internazzjonali tal-1978 dwar Standards ta' Taħriġ, Ċertifikazzjoni u Għassa għall-Baħħara (STCW), kif modifikata fl-1995 u fl-2010, il-Konvenzjoni dwar ir-Regolamenti Internazzjonali għall-Prevenzjoni ta' Kolliżjonijiet fuq il-Baħar (COLREG) tal-1972, il-Konvenzjoni dwar il-Faċilitazzjoni tat-Traffiku Marittimu Internazzjonali (FAL) tal-1965 u l-Konvenzjoni Internazzjonali dwar it-Tfittxija u s-Salvataġġ Marittimi (SAR) tal-1979, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Internazzjonali għas-Salvagwardja tal-Ħajja Umana fuq il-Baħar (SOLAS) tal-1974, il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Prevenzjoni tat-Tniġġis minn Vapuri (MARPOL) tal-1973, kif modifikata mill-Protokoll tal-1978 u mill-Protokoll tal-1997, il-Konvenzjoni Internazzjonali tal-1978 dwar Standards ta' Taħriġ, Ċertifikazzjoni u Għassa għall-Baħħara (STCW), kif modifikata fl-1995 u fl-2010, il-Konvenzjoni dwar ir-Regolamenti Internazzjonali għall-Prevenzjoni ta' Kolliżjonijiet fuq il-Baħar (COLREG) tal-1972, il-Konvenzjoni dwar il-Faċilitazzjoni tat-Traffiku Marittimu Internazzjonali (FAL) tal-1965 u l-Konvenzjoni Internazzjonali dwar it-Tfittxija u s-Salvataġġ Marittimi (SAR) tal-1979,

| — | wara li kkunsidra t-Trattat ta' Svalbard (dak li qabel kien it-Trattat dwar l-Arċipelagu Spitsbergen) tad-9 ta' Frar 1920, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat ta' Svalbard (dak li qabel kien it-Trattat dwar l-Arċipelagu Spitsbergen) tad-9 ta' Frar 1920,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ottawa tad-19 ta' Settembru 1996 li tistabbilixxi l-Kunsill tal-Artiku, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ottawa tad-19 ta' Settembru 1996 li tistabbilixxi l-Kunsill tal-Artiku,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet adottati mill-Forum Parlamentari tad-Dimensjoni tat-Tramuntana f'Novembru 2019 f'Bodø (in-Norveġja), f'Novembru 2017 fi Brussell, f'Mejju 2015 f'Rejkjavik (l-Iżlanda), f'Novembru 2013 f'Arkhangelsk (ir-Russja), fi Frar 2011 fi Tromsø (in-Norveġja) u f'Settembru 2009 fi Brussell, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet adottati mill-Forum Parlamentari tad-Dimensjoni tat-Tramuntana f'Novembru 2019 f'Bodø (in-Norveġja), f'Novembru 2017 fi Brussell, f'Mejju 2015 f'Rejkjavik (l-Iżlanda), f'Novembru 2013 f'Arkhangelsk (ir-Russja), fi Frar 2011 fi Tromsø (in-Norveġja) u f'Settembru 2009 fi Brussell,

| — | wara li kkunsidra t-tliet ftehimiet ġuridikament vinkolanti nnegozjati taħt l-awspiċji tal-Kunsill tal-Artiku, jiġifieri l-Ftehim ta' Kooperazzjoni fil-Qasam tat-Tfittxija u s-Salvataġġ Ajrunawtiku u Marittimu fl-Artiku tal-2011, il-Ftehim ta' Kooperazzjoni dwar it-Tħejjija u r-Rispons għat-Tniġġis tal-Baħar minħabba l-Idrokarburi fl-Artiku tal-2013 u l-Ftehim dwar it-Tisħiħ tal-Kooperazzjoni Xjentifika Internazzjonali fl-Artiku tal-2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-tliet ftehimiet ġuridikament vinkolanti nnegozjati taħt l-awspiċji tal-Kunsill tal-Artiku, jiġifieri l-Ftehim ta' Kooperazzjoni fil-Qasam tat-Tfittxija u s-Salvataġġ Ajrunawtiku u Marittimu fl-Artiku tal-2011, il-Ftehim ta' Kooperazzjoni dwar it-Tħejjija u r-Rispons għat-Tniġġis tal-Baħar minħabba l-Idrokarburi fl-Artiku tal-2013 u l-Ftehim dwar it-Tisħiħ tal-Kooperazzjoni Xjentifika Internazzjonali fl-Artiku tal-2017,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-14-il Konferenza tal-Kumitat Permanenti tal-Parlamentari tar-Reġjun Artiku, li saret fit-13 u l-14 ta' April 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-14-il Konferenza tal-Kumitat Permanenti tal-Parlamentari tar-Reġjun Artiku, li saret fit-13 u l-14 ta' April 2021,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Settembru 2020 intitolata “Ir-Reżiljenza tal-Materja Prima Kritika: It-Twittija tat-Triq lejn Sigurtà u Sostenibbiltà Akbar” (COM(2020)0474), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Settembru 2020 intitolata “Ir-Reżiljenza tal-Materja Prima Kritika: It-Twittija tat-Triq lejn Sigurtà u Sostenibbiltà Akbar” (COM(2020)0474),

| — | wara li kkunsidra l-Forum Artiku tal-UE li sar f'Umeå, l-Iżvezja, fl-2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Forum Artiku tal-UE li sar f'Umeå, l-Iżvezja, fl-2019,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC), b'mod partikolari r-Rapport Speċjali tiegħu dwar l-Oċeani u l-Krijosfera fl-Era tat-Tibdil fil-Klima u r-Rapport Speċjali dwar it-Tisħin Globali ta' 1,5 oC, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC), b'mod partikolari r-Rapport Speċjali tiegħu dwar l-Oċeani u l-Krijosfera fl-Era tat-Tibdil fil-Klima u r-Rapport Speċjali dwar it-Tisħin Globali ta' 1,5 oC,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' sinteżi tal-konsultazzjoni tal-Forum tal-Partijiet Ikkonċernati tar-Reġjun Artiku biex jiġu identifikati l-prijoritajiet ta' investiment fundamentali fl-Artiku u l-modi biex jiġu ssemplifikati aħjar il-programmi ta' finanzjament futuri tal-UE favur ir-reġjun, ippubblikati fil-21 ta' Diċembru 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' sinteżi tal-konsultazzjoni tal-Forum tal-Partijiet Ikkonċernati tar-Reġjun Artiku biex jiġu identifikati l-prijoritajiet ta' investiment fundamentali fl-Artiku u l-modi biex jiġu ssemplifikati aħjar il-programmi ta' finanzjament futuri tal-UE favur ir-reġjun, ippubblikati fil-21 ta' Diċembru 2017,

| — | wara li kkunsidra n-nota strateġika taċ-Ċentru Ewropew ta' Strateġija Politika ta' Lulju 2019 intitolata “Walking on Thin Ice: A Balanced Arctic Strategy for the EU”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra n-nota strateġika taċ-Ċentru Ewropew ta' Strateġija Politika ta' Lulju 2019 intitolata “Walking on Thin Ice: A Balanced Arctic Strategy for the EU”,

| — | wara li kkunsidra t-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana, il-Komunikat tas-Summit ta' Varsavja, maħruġ mill-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern parteċipanti fil-laqgħa tal-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana li saret f'Varsavja fit-8 u fid-9 ta' Lulju 2016, u l-analiżi u r-rakkomandazzjonijiet tal-grupp ta' riflessjoni maħtur mis-Segretarju Ġenerali tan-NATO bit-titolu “NATO 2030: United for a New Era” (NATO 2030: Magħquda għal Era Ġdida), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana, il-Komunikat tas-Summit ta' Varsavja, maħruġ mill-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern parteċipanti fil-laqgħa tal-Kunsill tal-Atlantiku tat-Tramuntana li saret f'Varsavja fit-8 u fid-9 ta' Lulju 2016, u l-analiżi u r-rakkomandazzjonijiet tal-grupp ta' riflessjoni maħtur mis-Segretarju Ġenerali tan-NATO bit-titolu “NATO 2030: United for a New Era” (NATO 2030: Magħquda għal Era Ġdida),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0239/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0239/2021),

| A. | billi matul dawn l-aħħar għexieren ta' snin, l-Artiku kien reġjun ta' paċi, b'livell baxx ta' tensjonijiet u ta' kooperazzjoni internazzjonali kostruttiva bejn it-tmien Stati Artiċi (id-Danimarka, l-Iżvezja, il-Finlandja, l-Iżlanda, in-Norveġja, ir-Russja, il-Kanada u l-Istati Uniti); billi l-Istati Artiċi u l-komunità internazzjonali għandhom għalhekk iżommuh hekk u jkomplu juru r-rieda politika biex jikkooperaw u jirriżolvu l-kwistjonijiet kontroversjali fir-rispett tad-dritt internazzjonali; |
| --- | --- |

A.

billi matul dawn l-aħħar għexieren ta' snin, l-Artiku kien reġjun ta' paċi, b'livell baxx ta' tensjonijiet u ta' kooperazzjoni internazzjonali kostruttiva bejn it-tmien Stati Artiċi (id-Danimarka, l-Iżvezja, il-Finlandja, l-Iżlanda, in-Norveġja, ir-Russja, il-Kanada u l-Istati Uniti); billi l-Istati Artiċi u l-komunità internazzjonali għandhom għalhekk iżommuh hekk u jkomplu juru r-rieda politika biex jikkooperaw u jirriżolvu l-kwistjonijiet kontroversjali fir-rispett tad-dritt internazzjonali;

| B. | billi l-importanza ġeopolitika tar-reġjun qiegħda tiżdied, u l-futur tal-Artiku u l-isfidi globali li r-reġjun Artiku għandu quddiemu, li jmorru lil hinn minn dawk tal-Istati Artiċi littorali, jirrikjedu għalhekk governanza fuq diversi livelli, bil-bżonn li jiġu persegwiti l-kooperazzjoni reġjonali u soluzzjonijiet internazzjonali; billi teżisti rabta diretta bejn il-ġeopolitika u s-sigurtà tal-Artiku u s-sitwazzjoni ambjentali tiegħu, li min-naħa tagħha hija influwenzata bil-kbir mill-konsegwenzi tal-attività tal-bniedem f'reġjuni oħra tal-pjaneta; |
| --- | --- |

B.

billi l-importanza ġeopolitika tar-reġjun qiegħda tiżdied, u l-futur tal-Artiku u l-isfidi globali li r-reġjun Artiku għandu quddiemu, li jmorru lil hinn minn dawk tal-Istati Artiċi littorali, jirrikjedu għalhekk governanza fuq diversi livelli, bil-bżonn li jiġu persegwiti l-kooperazzjoni reġjonali u soluzzjonijiet internazzjonali; billi teżisti rabta diretta bejn il-ġeopolitika u s-sigurtà tal-Artiku u s-sitwazzjoni ambjentali tiegħu, li min-naħa tagħha hija influwenzata bil-kbir mill-konsegwenzi tal-attività tal-bniedem f'reġjuni oħra tal-pjaneta;

| C. | billi l-mudell ta' governanza globali tal-Artiku, iċċentrat fuq id-dritt internazzjonali, wera ruħu effikaċi u sod; billi l-kooperazzjoni wriet ruħha l-aktar mod utli biex jiġu stabbiliti relazzjonijiet bejn l-Istati Artiċi; |
| --- | --- |

C.

billi l-mudell ta' governanza globali tal-Artiku, iċċentrat fuq id-dritt internazzjonali, wera ruħu effikaċi u sod; billi l-kooperazzjoni wriet ruħha l-aktar mod utli biex jiġu stabbiliti relazzjonijiet bejn l-Istati Artiċi;

| D. | billi l-qafas ta' governanza attwali tal-Artiku, iċċentrat fuq il-Kunsill tal-Artiku, għal dawn l-aħħar 25 sena, ta kontribut sinifikanti lill-istabbiltà tar-reġjun; billi l-Kunsill tal-Artiku jirrappreżenta l-forum prinċipali għall-kooperazzjoni Artika u l-gruppi ta' ħidma tiegħu jservu ta' spazju għal kooperazzjoni internazzjonali pożittiva u kostruttiva; |
| --- | --- |

D.

billi l-qafas ta' governanza attwali tal-Artiku, iċċentrat fuq il-Kunsill tal-Artiku, għal dawn l-aħħar 25 sena, ta kontribut sinifikanti lill-istabbiltà tar-reġjun; billi l-Kunsill tal-Artiku jirrappreżenta l-forum prinċipali għall-kooperazzjoni Artika u l-gruppi ta' ħidma tiegħu jservu ta' spazju għal kooperazzjoni internazzjonali pożittiva u kostruttiva;

| E. | billi l-ħidma tal-Kunsill tal-Artiku kienet kruċjali biex jiggarantixxi kooperazzjoni paċifika u kostruttiva bejn l-Istati Artiċi, li wasslet għall-konklużjoni ta' diversi ftehimiet vinkolanti bejniethom; billi, fl-imgħoddi, ir-reġjun Artiku kien relattivament ftit affettwat mill-kunflitti ġeopolitiċi dinjin, iżda l-importanza militari u r-rwol strateġiku ġeopolitiku tiegħu qegħdin jiżdiedu; billi s-sigurtà u l-politika tal-Artiku saru dejjem aktar marbuta ma' kwistjonijiet globali u l-iżviluppi barra mill-Artiku jaf ikollhom konsegwenzi għall-Istati Artiċi u viċiversa, u dan jagħmel saħansitra aktar importanti l-fatt li jiġi evitat kwalunkwe effett konsegwenzjali fuq l-Artiku li jkun ġej mit-tensjonijiet ġeopolitiċi u mill-kunflitti f'reġjuni oħrajn; |
| --- | --- |

E.

billi l-ħidma tal-Kunsill tal-Artiku kienet kruċjali biex jiggarantixxi kooperazzjoni paċifika u kostruttiva bejn l-Istati Artiċi, li wasslet għall-konklużjoni ta' diversi ftehimiet vinkolanti bejniethom; billi, fl-imgħoddi, ir-reġjun Artiku kien relattivament ftit affettwat mill-kunflitti ġeopolitiċi dinjin, iżda l-importanza militari u r-rwol strateġiku ġeopolitiku tiegħu qegħdin jiżdiedu; billi s-sigurtà u l-politika tal-Artiku saru dejjem aktar marbuta ma' kwistjonijiet globali u l-iżviluppi barra mill-Artiku jaf ikollhom konsegwenzi għall-Istati Artiċi u viċiversa, u dan jagħmel saħansitra aktar importanti l-fatt li jiġi evitat kwalunkwe effett konsegwenzjali fuq l-Artiku li jkun ġej mit-tensjonijiet ġeopolitiċi u mill-kunflitti f'reġjuni oħrajn;

| F. | billi l-impenn tal-Kunsill tal-Artiku għall-benesseri tal-abitanti tal-Artiku, l-iżvilupp sostenibbli tar-reġjun u l-ħarsien tal-ambjent Artiku, inkluża s-saħħa tal-ekosistemi, iż-żamma u r-restawr tal-bijodiversità, il-konservazzjoni u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali huwa appoġġat bis-sħiħ mill-UE; |
| --- | --- |

F.

billi l-impenn tal-Kunsill tal-Artiku għall-benesseri tal-abitanti tal-Artiku, l-iżvilupp sostenibbli tar-reġjun u l-ħarsien tal-ambjent Artiku, inkluża s-saħħa tal-ekosistemi, iż-żamma u r-restawr tal-bijodiversità, il-konservazzjoni u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali huwa appoġġat bis-sħiħ mill-UE;

| G. | billi l-UE ilha żmien twil issostni kooperazzjoni mill-qrib fir-reġjun Artiku u ilha għexieren ta' snin impenjata fl-Artiku permezz tal-involviment tagħha fil-politika tad-Dimensjoni tat-Tramuntana mar-Russja, man-Norveġja u mal-Iżlanda, tal-parteċipazzjoni tagħha fit-twaqqif tal-Kunsill tal-Istati tal-Baħar Baltiku (CBSS), tal-kooperazzjoni tagħha fir-Reġjun Ewro-Artiku ta' Barents, partikolarment fil-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents u fil-Kunsill Reġjonali ta' Barents, tas-sħubijiet strateġiċi tagħha mal-Kanada u mal-Istati Uniti u tal-parteċipazzjoni tagħha bħala osservatur de facto attiv fil-Kunsill tal-Artiku; billi l-UE kkontribwiet b'aktar minn EUR 1 biljun fl-iżvilupp reġjonali u fil-kooperazzjoni transfruntiera fl-Artiku Ewropew; |
| --- | --- |

G.

billi l-UE ilha żmien twil issostni kooperazzjoni mill-qrib fir-reġjun Artiku u ilha għexieren ta' snin impenjata fl-Artiku permezz tal-involviment tagħha fil-politika tad-Dimensjoni tat-Tramuntana mar-Russja, man-Norveġja u mal-Iżlanda, tal-parteċipazzjoni tagħha fit-twaqqif tal-Kunsill tal-Istati tal-Baħar Baltiku (CBSS), tal-kooperazzjoni tagħha fir-Reġjun Ewro-Artiku ta' Barents, partikolarment fil-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents u fil-Kunsill Reġjonali ta' Barents, tas-sħubijiet strateġiċi tagħha mal-Kanada u mal-Istati Uniti u tal-parteċipazzjoni tagħha bħala osservatur de facto attiv fil-Kunsill tal-Artiku; billi l-UE kkontribwiet b'aktar minn EUR 1 biljun fl-iżvilupp reġjonali u fil-kooperazzjoni transfruntiera fl-Artiku Ewropew;

| H. | billi d-dritt internazzjonali huwa l-bażi tal-impenn u tal-kooperazzjoni internazzjonali fl-Artiku; billi, b'mod partikolari, il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar (UNCLOS) u l-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (IMO), li jfornu qafas għall-kooperazzjoni u għall-azzjoni internazzjonali dwar il-kwistjonijiet relatati mal-Oċean Artiku, għandhom jerġgħu jiġu affermati u msaħħa; billi l-UNCLOS tikkostitwixxi l-qafas ġuridiku li fi ħdanu għandhom isiru l-attivitajiet kollha li jikkonċernaw l-oċeani u l-ibħra, tagħti drittijiet ekonomiċi lill-Istati ta' mal-kosta fuq iż-żoni ekonomiċi esklużivi tagħhom u fuq il-blajjet kontinentali tagħhom u tistabbilixxi li l-ibħra internazzjonali mhuma suġġetti għall-ebda sovranità statali; billi l-Istati ta' mal-kosta tal-Artiku kollha kkonfermaw, fid-Dikjarazzjoni ta' Ilulissat, l-impenn tagħhom li jirrispettaw id-dritt internazzjonali, b'mod partikolari l-UNCLOS, fl-iggvernar tal-Oċean Artiku; billi l-IMO tistabbilixxi l-istandards regolatorji globali fil-qasam ta' sikurezza, sigurtà u prestazzjonijiet ambjentali fl-ambitu tat-trasport marittimu internazzjonali; |
| --- | --- |

H.

billi d-dritt internazzjonali huwa l-bażi tal-impenn u tal-kooperazzjoni internazzjonali fl-Artiku; billi, b'mod partikolari, il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Dritt tal-Baħar (UNCLOS) u l-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (IMO), li jfornu qafas għall-kooperazzjoni u għall-azzjoni internazzjonali dwar il-kwistjonijiet relatati mal-Oċean Artiku, għandhom jerġgħu jiġu affermati u msaħħa; billi l-UNCLOS tikkostitwixxi l-qafas ġuridiku li fi ħdanu għandhom isiru l-attivitajiet kollha li jikkonċernaw l-oċeani u l-ibħra, tagħti drittijiet ekonomiċi lill-Istati ta' mal-kosta fuq iż-żoni ekonomiċi esklużivi tagħhom u fuq il-blajjet kontinentali tagħhom u tistabbilixxi li l-ibħra internazzjonali mhuma suġġetti għall-ebda sovranità statali; billi l-Istati ta' mal-kosta tal-Artiku kollha kkonfermaw, fid-Dikjarazzjoni ta' Ilulissat, l-impenn tagħhom li jirrispettaw id-dritt internazzjonali, b'mod partikolari l-UNCLOS, fl-iggvernar tal-Oċean Artiku; billi l-IMO tistabbilixxi l-istandards regolatorji globali fil-qasam ta' sikurezza, sigurtà u prestazzjonijiet ambjentali fl-ambitu tat-trasport marittimu internazzjonali;

| I. | billi l-Artiku ntlaqat b'mod partikolari u dejjem iżjed mill-effetti drammatiċi tat-tibdil fil-klima u tad-degradazzjoni tal-bijodiversità, inklużi ż-żieda fit-temperaturi, it-tibdil fil-kundizzjonijiet tas-silġ, in-nirien fil-foresti, iż-żieda fil-livell tal-baħar, it-tibdil tal-mudelli meteoroloġiċi, l-ispeċijiet eżotiċi invażivi, it-telfien gravi tal-bijodiversità u t-taħlil tal-permafrost, li qegħdin jinħassu mal-pjaneta kollha, iżda jirrappreżentaw ukoll riskju għall-infrastrutturi lokali; billi l-istrateġiji ta' adattament lokali u l-protezzjoni tal-ekosistema Artika ma jistgħux jiġu indirizzati b'mod indipendenti mill-qafas globali tal-azzjoni dwar il-klima, u l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi tinsab fil-qalba ta' tali kooperazzjoni; |
| --- | --- |

I.

billi l-Artiku ntlaqat b'mod partikolari u dejjem iżjed mill-effetti drammatiċi tat-tibdil fil-klima u tad-degradazzjoni tal-bijodiversità, inklużi ż-żieda fit-temperaturi, it-tibdil fil-kundizzjonijiet tas-silġ, in-nirien fil-foresti, iż-żieda fil-livell tal-baħar, it-tibdil tal-mudelli meteoroloġiċi, l-ispeċijiet eżotiċi invażivi, it-telfien gravi tal-bijodiversità u t-taħlil tal-permafrost, li qegħdin jinħassu mal-pjaneta kollha, iżda jirrappreżentaw ukoll riskju għall-infrastrutturi lokali; billi l-istrateġiji ta' adattament lokali u l-protezzjoni tal-ekosistema Artika ma jistgħux jiġu indirizzati b'mod indipendenti mill-qafas globali tal-azzjoni dwar il-klima, u l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi tinsab fil-qalba ta' tali kooperazzjoni;

| J. | billi f'ċerti nħawi tal-Artiku hemm l-ogħla konċentrazzjoni ta' skart tal-plastik fid-dinja, li diġà qiegħda taffettwa l-ispeċijiet ta' annimali Artiċi, bir-riskju li tikkontamina x-xibka alimentari u, maż-żmien, tagħmel ħsara lill-bniedem; |
| --- | --- |

J.

billi f'ċerti nħawi tal-Artiku hemm l-ogħla konċentrazzjoni ta' skart tal-plastik fid-dinja, li diġà qiegħda taffettwa l-ispeċijiet ta' annimali Artiċi, bir-riskju li tikkontamina x-xibka alimentari u, maż-żmien, tagħmel ħsara lill-bniedem;

| K. | billi r-ritmu allarmanti tat-tidwib tal-għata polari tas-silġ fl-Artiku huwa dovut għat-tibdil fil-klima u għal fatturi li bdew prinċipalment barra mill-Artiku; billi t-tibdil fil-klima għandu jitqies bħala multiplikatur tat-theddid, li jħarrax it-tendenzi, it-tensjonijiet u l-instabbiltà eżistenti; |
| --- | --- |

K.

billi r-ritmu allarmanti tat-tidwib tal-għata polari tas-silġ fl-Artiku huwa dovut għat-tibdil fil-klima u għal fatturi li bdew prinċipalment barra mill-Artiku; billi t-tibdil fil-klima għandu jitqies bħala multiplikatur tat-theddid, li jħarrax it-tendenzi, it-tensjonijiet u l-instabbiltà eżistenti;

| L. | billi t-tidwib tal-għata polari tas-silġ fl-Artiku u ż-żieda konsegwenzjali fil-livell tal-baħar ikollhom riperkussjonijiet ambjentali, ekonomiċi u għas-sigurtà tal-bniedem gravi; billi t-tidwib tal-għata tas-silġ ta' Greenland jaf jikkawża żieda fil-livell tal-baħar fid-dinja kollha sa 7,2 metri, b'hekk jgħarraq bosta reġjuni tal-pjaneta; billi xi popolazzjonijiet Artiċi diġà qegħdin iġarrbu l-konsegwenzi ta' dan it-tidwib fatt li kkawża flussi migratorji; billi s-silġ li qiegħed idub fi Greenland qiegħed ukoll jaltera l-bijodiversità; |
| --- | --- |

L.

billi t-tidwib tal-għata polari tas-silġ fl-Artiku u ż-żieda konsegwenzjali fil-livell tal-baħar ikollhom riperkussjonijiet ambjentali, ekonomiċi u għas-sigurtà tal-bniedem gravi; billi t-tidwib tal-għata tas-silġ ta' Greenland jaf jikkawża żieda fil-livell tal-baħar fid-dinja kollha sa 7,2 metri, b'hekk jgħarraq bosta reġjuni tal-pjaneta; billi xi popolazzjonijiet Artiċi diġà qegħdin iġarrbu l-konsegwenzi ta' dan it-tidwib fatt li kkawża flussi migratorji; billi s-silġ li qiegħed idub fi Greenland qiegħed ukoll jaltera l-bijodiversità;

| M. | billi, fost il-varji tipi ta' theddid li għalihom hu espost l-Artiku minħabba l-attività tal-bniedem, wieħed partikolarment preokkupanti huwa t-taħlil tal-permafrost; billi l-permafrost jgħatti madwar 24 % tal-art tal-emisferu tat-Tramuntana, b'mod partikolari partijiet kbar tat-Tramuntana tar-Russja; billi l-permafrost fih perċentwali kbar ta' metan u CO2 perikolużi u waqt li jinħall jerħi gassijiet b'effett ta' serra fl-atmosfera, b'hekk jikkontribwixxi għat-tisħin globali; billi t-taħlil tal-permafrost jista' jbiddel l-ekosistemi u jolqot is-sigurtà b'modi mhux mistennija; |
| --- | --- |

M.

billi, fost il-varji tipi ta' theddid li għalihom hu espost l-Artiku minħabba l-attività tal-bniedem, wieħed partikolarment preokkupanti huwa t-taħlil tal-permafrost; billi l-permafrost jgħatti madwar 24 % tal-art tal-emisferu tat-Tramuntana, b'mod partikolari partijiet kbar tat-Tramuntana tar-Russja; billi l-permafrost fih perċentwali kbar ta' metan u CO2 perikolużi u waqt li jinħall jerħi gassijiet b'effett ta' serra fl-atmosfera, b'hekk jikkontribwixxi għat-tisħin globali; billi t-taħlil tal-permafrost jista' jbiddel l-ekosistemi u jolqot is-sigurtà b'modi mhux mistennija;

| N. | billi filwaqt li l-isfidi għall-Artiku huma prinċipalment ikkawżati mit-tibdil fil-klima globali u mill-attivitajiet li jsiru barra mir-reġjun Artiku, l-effetti tat-tibdil fil-klima huma partikolarment viżibbli fl-Artiku, peress li l-Artiku qiegħed jisħon b'ritmu tliet darbiet aktar malajr meta mqabbel mal-medja globali u s-silġ tal-baħar Artiku qiegħed idub b'veloċità liema bħalha, biż-żieda fil-livell tal-baħar tħalli impatt soċjali, ambjentali u ekonomiku negattiv mhux biss fir-reġjun iżda wkoll fid-dinja kollha; billi dawn l-effetti qegħdin ibiddlu l-ekosistema, il-ġeografija u l-ekonomija reġjonali peress li qegħdin jiftħu rotot ta' trasport ġodda, b'hekk iżidu l-kummerċ, jagħtu aċċess għal riżorsi naturali rari u jintensifikaw l-attivitajiet ta' riċerka, is-sajd u t-turiżmu; billi wħud minn dawn il-bidliet joffru potenzjal enormi għall-iżvilupp ekonomiku avvanzat mil-lat teknoloġiku, ekokompatibbli u sostenibbli; billi l-isfidi li qed iħallu effetti fuq l-Artiku, b'mod partikolari t-tibdil fil-klima, huma r-responsabbiltà tad-dinja kollha; billi l-UE għandha taġixxi fir-rigward ta' dawn l-isfidi kemm permezz tal-impenji tagħha kif ukoll bis-saħħa tal-assistenza li tagħti lill-oħrajn; |
| --- | --- |

N.

billi filwaqt li l-isfidi għall-Artiku huma prinċipalment ikkawżati mit-tibdil fil-klima globali u mill-attivitajiet li jsiru barra mir-reġjun Artiku, l-effetti tat-tibdil fil-klima huma partikolarment viżibbli fl-Artiku, peress li l-Artiku qiegħed jisħon b'ritmu tliet darbiet aktar malajr meta mqabbel mal-medja globali u s-silġ tal-baħar Artiku qiegħed idub b'veloċità liema bħalha, biż-żieda fil-livell tal-baħar tħalli impatt soċjali, ambjentali u ekonomiku negattiv mhux biss fir-reġjun iżda wkoll fid-dinja kollha; billi dawn l-effetti qegħdin ibiddlu l-ekosistema, il-ġeografija u l-ekonomija reġjonali peress li qegħdin jiftħu rotot ta' trasport ġodda, b'hekk iżidu l-kummerċ, jagħtu aċċess għal riżorsi naturali rari u jintensifikaw l-attivitajiet ta' riċerka, is-sajd u t-turiżmu; billi wħud minn dawn il-bidliet joffru potenzjal enormi għall-iżvilupp ekonomiku avvanzat mil-lat teknoloġiku, ekokompatibbli u sostenibbli; billi l-isfidi li qed iħallu effetti fuq l-Artiku, b'mod partikolari t-tibdil fil-klima, huma r-responsabbiltà tad-dinja kollha; billi l-UE għandha taġixxi fir-rigward ta' dawn l-isfidi kemm permezz tal-impenji tagħha kif ukoll bis-saħħa tal-assistenza li tagħti lill-oħrajn;

| O. | billi huwa diffiċli li d-diżastri ambjentali kkawżati mill-bniedem fl-Artiku, b'mod partikolari waqt l-estrazzjoni taż-żejt u ta' riżorsi Artiċi oħra, jintrażżnu u jiġu ġestiti u l-eliminazzjoni tal-ħsara kkawżata tista' tiġġenera spejjeż kbar; billi l-akbar tixrid ta' żejt fl-Artiku ġara fis-Siberja f'Mejju 2020, meta aktar minn 20 000 tunnellata diesel nixxew fl-artijiet u fil-passaġġi fuq l-ilma tal-madwar qrib il-belt Russa ta' Noril'sk, u xogħol ta' tindif għadu għaddej; |
| --- | --- |

O.

billi huwa diffiċli li d-diżastri ambjentali kkawżati mill-bniedem fl-Artiku, b'mod partikolari waqt l-estrazzjoni taż-żejt u ta' riżorsi Artiċi oħra, jintrażżnu u jiġu ġestiti u l-eliminazzjoni tal-ħsara kkawżata tista' tiġġenera spejjeż kbar; billi l-akbar tixrid ta' żejt fl-Artiku ġara fis-Siberja f'Mejju 2020, meta aktar minn 20 000 tunnellata diesel nixxew fl-artijiet u fil-passaġġi fuq l-ilma tal-madwar qrib il-belt Russa ta' Noril'sk, u xogħol ta' tindif għadu għaddej;

| P. | billi l-effetti tat-tibdil fil-klima fl-Artiku li l-biċċa l-kbira ġejjin minn barra u l-fatt li l-kompetizzjoni ġeopolitika reġgħet nibtet fir-reġjun jikkostitwixxu fatturi ta' kumplikazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli u l-konservazzjoni tal-mezzi ta' sussistenza tradizzjonali fl-ambjent fraġli tal-Artiku u jistgħu jaffettwaw is-sigurtà u l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli tar-reġjun; |
| --- | --- |

P.

billi l-effetti tat-tibdil fil-klima fl-Artiku li l-biċċa l-kbira ġejjin minn barra u l-fatt li l-kompetizzjoni ġeopolitika reġgħet nibtet fir-reġjun jikkostitwixxu fatturi ta' kumplikazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli u l-konservazzjoni tal-mezzi ta' sussistenza tradizzjonali fl-ambjent fraġli tal-Artiku u jistgħu jaffettwaw is-sigurtà u l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli tar-reġjun;

| Q. | billi l-importanza ġeoekonomika tar-reġjun qiegħda tikber malajr minħabba l-interess dejjem ikbar fir-riżorsi naturali rikki u abbundanti tiegħu, fosthom materja prima kritika, ir-rotot marittimi emerġenti fih u l-potenzjal tiegħu għat-trasport marittimu; billi l-pajjiżi Artiċi għandhom id-dritt li jużaw ir-riżorsi fit-territorju tagħhom stess, iżda għandhom ukoll id-dmir li jagħmlu dan b'mod responsabbli; billi l-esplorazzjoni u l-isfruttament tar-riżorsi tal-Artiku jinvolvu riskji sostanzjali għall-ekosistemi vulnerabbli u għall-popolazzjonijiet lokali fir-reġjun; billi fl-2019 l-UE u r-Renju Unit importaw perċentwal għoli tal-esportazzjonijiet ta' enerġija, metalli, minerali u ħut tal-Istati Artiċi; |
| --- | --- |

Q.

billi l-importanza ġeoekonomika tar-reġjun qiegħda tikber malajr minħabba l-interess dejjem ikbar fir-riżorsi naturali rikki u abbundanti tiegħu, fosthom materja prima kritika, ir-rotot marittimi emerġenti fih u l-potenzjal tiegħu għat-trasport marittimu; billi l-pajjiżi Artiċi għandhom id-dritt li jużaw ir-riżorsi fit-territorju tagħhom stess, iżda għandhom ukoll id-dmir li jagħmlu dan b'mod responsabbli; billi l-esplorazzjoni u l-isfruttament tar-riżorsi tal-Artiku jinvolvu riskji sostanzjali għall-ekosistemi vulnerabbli u għall-popolazzjonijiet lokali fir-reġjun; billi fl-2019 l-UE u r-Renju Unit importaw perċentwal għoli tal-esportazzjonijiet ta' enerġija, metalli, minerali u ħut tal-Istati Artiċi;

| R. | billi l-passaġġ tal-Majjistral, ir-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana u r-rotta marittima trans-Polari futura qegħdin jinfetħu minħabba l-fatt li s-silġ qiegħed idub; billi r-riżorsi naturali tar-reġjun Artiku jidħlu bil-kbir fil-ġuriżdizzjoni nazzjonali tal-Istati Artiċi, u ma hemmx dubju dwar is-sjieda ta' dawn ir-riżorsi; billi l-bżonn li jiġu żviluppati u jinstabu soluzzjonijiet sostenibbli għall-produzzjoni u t-trasport ta' enerġija żied id-domanda globali għal elementi tal-materjali tal-art rari, li dawret l-attenzjoni fuq ir-riżorsi naturali fil-biċċa l-kbira mhux sfruttati tal-Artiku; billi r-reġjun Artiku għandu riżerva vasta ta' minerali tal-materjali tal-art rari; billi attwalment 90 % tal-produzzjoni dinjija ta' materjali tal-art rari tiġi miċ-Ċina; |
| --- | --- |

R.

billi l-passaġġ tal-Majjistral, ir-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana u r-rotta marittima trans-Polari futura qegħdin jinfetħu minħabba l-fatt li s-silġ qiegħed idub; billi r-riżorsi naturali tar-reġjun Artiku jidħlu bil-kbir fil-ġuriżdizzjoni nazzjonali tal-Istati Artiċi, u ma hemmx dubju dwar is-sjieda ta' dawn ir-riżorsi; billi l-bżonn li jiġu żviluppati u jinstabu soluzzjonijiet sostenibbli għall-produzzjoni u t-trasport ta' enerġija żied id-domanda globali għal elementi tal-materjali tal-art rari, li dawret l-attenzjoni fuq ir-riżorsi naturali fil-biċċa l-kbira mhux sfruttati tal-Artiku; billi r-reġjun Artiku għandu riżerva vasta ta' minerali tal-materjali tal-art rari; billi attwalment 90 % tal-produzzjoni dinjija ta' materjali tal-art rari tiġi miċ-Ċina;

| S. | billi r-responsabbiltà primarja għall-iżvilupp sostenibbli tal-Artiku jerfgħuha l-Istati Artiċi, iżda huwa innegabbli l-impatt sinifikanti tal-fatturi esterni, u l-komunità internazzjonali għaldaqstant għandha l-obbligu li tagħmel dak kollu possibbli biex tipproteġi r-reġjun Artiku u tiżgura l-istabbiltà u s-sikurezza tiegħu; |
| --- | --- |

S.

billi r-responsabbiltà primarja għall-iżvilupp sostenibbli tal-Artiku jerfgħuha l-Istati Artiċi, iżda huwa innegabbli l-impatt sinifikanti tal-fatturi esterni, u l-komunità internazzjonali għaldaqstant għandha l-obbligu li tagħmel dak kollu possibbli biex tipproteġi r-reġjun Artiku u tiżgura l-istabbiltà u s-sikurezza tiegħu;

| T. | billi fl-Artiku ċirkumpolari hemm aktar minn erba' miljun ruħ, fosthom aktar minn 40 poplu indiġenu u komunità lokali differenti u nofs miljun ċittadin tal-UE; billi l-uniku poplu indiġenu rikonoxxut tal-UE, il-poplu Sami, jgħix fir-reġjuni Artiċi tal-Finlandja u tal-Iżvezja, kif ukoll tan-Norveġja u tar-Russja; billi l-popli indiġeni u l-komunitajiet lokali jiżvolġu rwol essenzjali fil-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u fil-konservazzjoni tal-bijodiversità; billi d-demografija hija importanti għall-iżvilupp reġjonali; |
| --- | --- |

T.

billi fl-Artiku ċirkumpolari hemm aktar minn erba' miljun ruħ, fosthom aktar minn 40 poplu indiġenu u komunità lokali differenti u nofs miljun ċittadin tal-UE; billi l-uniku poplu indiġenu rikonoxxut tal-UE, il-poplu Sami, jgħix fir-reġjuni Artiċi tal-Finlandja u tal-Iżvezja, kif ukoll tan-Norveġja u tar-Russja; billi l-popli indiġeni u l-komunitajiet lokali jiżvolġu rwol essenzjali fil-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u fil-konservazzjoni tal-bijodiversità; billi d-demografija hija importanti għall-iżvilupp reġjonali;

| U. | billi l-kooperazzjoni fil-qasam tar-riċerka xjentifika llum hija aktar minn qatt qabel fundamentali biex jingħelbu l-isfidi li joħolqu d-degradazzjoni ambjentali gravi u t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

U.

billi l-kooperazzjoni fil-qasam tar-riċerka xjentifika llum hija aktar minn qatt qabel fundamentali biex jingħelbu l-isfidi li joħolqu d-degradazzjoni ambjentali gravi u t-tibdil fil-klima;

| V. | billi l-UE kkontribwiet b'aktar minn EUR 200 miljun għar-riċerka dwar l-Artiku permezz tal-programm Orizzont 2020; |
| --- | --- |

V.

billi l-UE kkontribwiet b'aktar minn EUR 200 miljun għar-riċerka dwar l-Artiku permezz tal-programm Orizzont 2020;

| W. | billi l-UE hija impenjata taħdem favur settur marittimu globali miftuħ u sigur, konformement mal-Istrateġija Globali tal-UE u mal-Istrateġija dwar is-Sigurtà Marittima tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

W.

billi l-UE hija impenjata taħdem favur settur marittimu globali miftuħ u sigur, konformement mal-Istrateġija Globali tal-UE u mal-Istrateġija dwar is-Sigurtà Marittima tal-Unjoni Ewropea;

| X. | billi l-impenn tal-UE fil-konfront tal-Artiku huwa bbażat fuq l-istorja, il-ġeografija, l-ekonomija u r-riċerka; billi għandhom ikunu enfasizzati l-importanza tal-iżvilupp sostenibbli, tal-politika ta' koeżjoni u tal-kooperazzjoni transfruntiera biex jittaffew it-tensjonijiet ġeopolitiċi; billi l-UE, bħala attur globali, uriet konsistentement l-impenn tagħha favur Artiku paċifiku, nadif f'termini ambjentali, kooperattiv, sostenibbli u prosperu, u timmira li tiggarantixxi futur sostenibbli għall-persuni li jgħixu fl-Artiku; billi l-UE indikat b'mod ċar li lesta tiżvolġi rwol saħansitra aktar prominenti; |
| --- | --- |

X.

billi l-impenn tal-UE fil-konfront tal-Artiku huwa bbażat fuq l-istorja, il-ġeografija, l-ekonomija u r-riċerka; billi għandhom ikunu enfasizzati l-importanza tal-iżvilupp sostenibbli, tal-politika ta' koeżjoni u tal-kooperazzjoni transfruntiera biex jittaffew it-tensjonijiet ġeopolitiċi; billi l-UE, bħala attur globali, uriet konsistentement l-impenn tagħha favur Artiku paċifiku, nadif f'termini ambjentali, kooperattiv, sostenibbli u prosperu, u timmira li tiggarantixxi futur sostenibbli għall-persuni li jgħixu fl-Artiku; billi l-UE indikat b'mod ċar li lesta tiżvolġi rwol saħansitra aktar prominenti;

| Y. | billi l-UE għandha l-kapaċità li tikkontribwixxi f'diversi modi biex jingħelbu l-isfidi emerġenti potenzjali u jiġu evitati l-kunflitti fl-Artiku; |
| --- | --- |

Y.

billi l-UE għandha l-kapaċità li tikkontribwixxi f'diversi modi biex jingħelbu l-isfidi emerġenti potenzjali u jiġu evitati l-kunflitti fl-Artiku;

| Z. | billi attwalment għadha pendenti l-applikazzjoni tal-UE biex issir osservatur sħiħ tal-Kunsill tal-Artiku, u l-membri tiegħu kkonfermaw li rċevew tali applikazzjoni fl-2013; billi d-deċiżjoni finali ġiet differita minħabba r-reżistenza minn ċerti membri tal-Kunsill tal-Artiku; billi l-Parlament preċedentement sostna din l-applikazzjoni; billi l-UE tipparteċipa attivament fix-xogħlijiet tal-gruppi, tat-task forces u tal-gruppi ta' esperti rilevanti tal-Kunsill tal-Artiku; billi l-firxa wiesgħa ta' kompetenzi reġjonali, għarfien espert u inizjattivi eżistenti tal-UE tista' sservi ta' qafas għal proġetti komuni; |
| --- | --- |

Z.

billi attwalment għadha pendenti l-applikazzjoni tal-UE biex issir osservatur sħiħ tal-Kunsill tal-Artiku, u l-membri tiegħu kkonfermaw li rċevew tali applikazzjoni fl-2013; billi d-deċiżjoni finali ġiet differita minħabba r-reżistenza minn ċerti membri tal-Kunsill tal-Artiku; billi l-Parlament preċedentement sostna din l-applikazzjoni; billi l-UE tipparteċipa attivament fix-xogħlijiet tal-gruppi, tat-task forces u tal-gruppi ta' esperti rilevanti tal-Kunsill tal-Artiku; billi l-firxa wiesgħa ta' kompetenzi reġjonali, għarfien espert u inizjattivi eżistenti tal-UE tista' sservi ta' qafas għal proġetti komuni;

| AA. | billi Franza, il-Ġermanja, in-Netherlands, il-Polonja, Spanja u l-Italja, li huma pajjiżi osservaturi fil-Kunsill tal-Artiku, juru involviment sostanzjali fl-Artiku u interess qawwi fi djalogu u f'kooperazzjoni futuri mal-Kunsill tal-Artiku; billi l-Estonja u l-Irlanda applikaw biex isiru osservaturi tal-Kunsill tal-Artiku; |
| --- | --- |

AA.

billi Franza, il-Ġermanja, in-Netherlands, il-Polonja, Spanja u l-Italja, li huma pajjiżi osservaturi fil-Kunsill tal-Artiku, juru involviment sostanzjali fl-Artiku u interess qawwi fi djalogu u f'kooperazzjoni futuri mal-Kunsill tal-Artiku; billi l-Estonja u l-Irlanda applikaw biex isiru osservaturi tal-Kunsill tal-Artiku;

| AB. | billi l-Iżlanda u n-Norveġja, inkwantu sħab impenjati u affidabbli, huma assoċjati mal-UE permezz taż-ŻEE u tal-Ftehim ta' Schengen; |
| --- | --- |

AB.

billi l-Iżlanda u n-Norveġja, inkwantu sħab impenjati u affidabbli, huma assoċjati mal-UE permezz taż-ŻEE u tal-Ftehim ta' Schengen;

| AC. | billi l-istabbiltà tal-Artiku ġiet ippreservata relattivament sew għal żmien twil, iżda qiegħda iġġarrab dejjem aktar l-effetti tal-interess internazzjonali li qed jiżdied fir-reġjun u tal-panorama tas-sigurtà li qed jinbidel, inkluża r-rimilitarizzazzjoni progressiva tal-Federazzjoni Russa fir-reġjun; billi l-investimenti ekonomiċi u militari tal-Federazzjoni Russa fl-Artiku jaqbżu bil-kbir dawk tal-bqija tal-Istati Artiċi; billi l-Federazzjoni Russa bniet bażijiet militari ġodda u mmodernizzat il-qodma fir-reġjuni tat-Tramuntana u żiedet il-kapaċità antiaċċess/tiċħid ta' żona (A2/AD) biex b'hekk limitat id-drittijiet ta' navigazzjoni fir-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana, li tiddikjara b'mod falz li hija passaġġ tal-ilma intern; billi r-Russja għolliet il-Flotta tat-Tramuntana tagħha fl-istatus ta' distrett militari u espandiet diversi fergħat tal-forzi armati tagħha, mgħammra, fost oħrajn, b'sottomarini ġodda u b'bastimenti li jkissru s-silġ bi propulsjoni konvenzjonali u nukleari, radars lesti għall-kumbattiment u sistemi missilistiċi; billi r-Russja reġgħet qajmet il-kunċett ta' “difiża tal-bastjun” maħsub biex jipproteġi l-kapaċitajiet strateġiċi tagħha mill-Baħar ta' Barents sal-Istrett ta' Bering; billi r-Russja żiedet ukoll l-għassa navali u tal-ajru, l-attività sottomarina u t-tattika ta' gwerra elettronika tagħha, u dan huwa żvilupp ferm inkwetanti; billi tali żviluppi ġeopolitiċi wasslu għal żieda fit-taħriġ, fil-mobilizzazzjonijiet, fl-għassa u fl-investimenti f'termini ta' kapaċitajiet fl-Artiku; billi l-militarizzazzjoni tar-reġjun tmur kontra l-ispirtu ta' kooperazzjoni li mexxa r-relazzjonijiet bejn l-Istati fl-Artiku s'issa; |
| --- | --- |

AC.

billi l-istabbiltà tal-Artiku ġiet ippreservata relattivament sew għal żmien twil, iżda qiegħda iġġarrab dejjem aktar l-effetti tal-interess internazzjonali li qed jiżdied fir-reġjun u tal-panorama tas-sigurtà li qed jinbidel, inkluża r-rimilitarizzazzjoni progressiva tal-Federazzjoni Russa fir-reġjun; billi l-investimenti ekonomiċi u militari tal-Federazzjoni Russa fl-Artiku jaqbżu bil-kbir dawk tal-bqija tal-Istati Artiċi; billi l-Federazzjoni Russa bniet bażijiet militari ġodda u mmodernizzat il-qodma fir-reġjuni tat-Tramuntana u żiedet il-kapaċità antiaċċess/tiċħid ta' żona (A2/AD) biex b'hekk limitat id-drittijiet ta' navigazzjoni fir-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana, li tiddikjara b'mod falz li hija passaġġ tal-ilma intern; billi r-Russja għolliet il-Flotta tat-Tramuntana tagħha fl-istatus ta' distrett militari u espandiet diversi fergħat tal-forzi armati tagħha, mgħammra, fost oħrajn, b'sottomarini ġodda u b'bastimenti li jkissru s-silġ bi propulsjoni konvenzjonali u nukleari, radars lesti għall-kumbattiment u sistemi missilistiċi; billi r-Russja reġgħet qajmet il-kunċett ta' “difiża tal-bastjun” maħsub biex jipproteġi l-kapaċitajiet strateġiċi tagħha mill-Baħar ta' Barents sal-Istrett ta' Bering; billi r-Russja żiedet ukoll l-għassa navali u tal-ajru, l-attività sottomarina u t-tattika ta' gwerra elettronika tagħha, u dan huwa żvilupp ferm inkwetanti; billi tali żviluppi ġeopolitiċi wasslu għal żieda fit-taħriġ, fil-mobilizzazzjonijiet, fl-għassa u fl-investimenti f'termini ta' kapaċitajiet fl-Artiku; billi l-militarizzazzjoni tar-reġjun tmur kontra l-ispirtu ta' kooperazzjoni li mexxa r-relazzjonijiet bejn l-Istati fl-Artiku s'issa;

| AD. | billi r-reġjun tal-Baħar ta' Barents serva bħala prova prinċipali għas-sistemi missilistiċi ballistiċi u kruċiera, filwaqt li l-inħawi fil-Lvant ta' Novaya Zemlya kienu ż-żona ewlenija tat-testijiet nukleari; |
| --- | --- |

AD.

billi r-reġjun tal-Baħar ta' Barents serva bħala prova prinċipali għas-sistemi missilistiċi ballistiċi u kruċiera, filwaqt li l-inħawi fil-Lvant ta' Novaya Zemlya kienu ż-żona ewlenija tat-testijiet nukleari;

| AE. | billi r-Russja kisret is-sovranità u l-integrità territorjali tal-pajjiżi ġirien paċifiċi, u mblukkat l-libertà ta' navigazzjoni fil-Baħar ta' Azov, fil-Baħar l-Iswed u fil-Baħar Baltiku, fatt li ma jistax jiġi injorat fil-valutazzjoni tax-xenarji futuri biex tinżamm il-koeżistenza paċifika attwali fl-Artiku; |
| --- | --- |

AE.

billi r-Russja kisret is-sovranità u l-integrità territorjali tal-pajjiżi ġirien paċifiċi, u mblukkat l-libertà ta' navigazzjoni fil-Baħar ta' Azov, fil-Baħar l-Iswed u fil-Baħar Baltiku, fatt li ma jistax jiġi injorat fil-valutazzjoni tax-xenarji futuri biex tinżamm il-koeżistenza paċifika attwali fl-Artiku;

| AF. | billi l-proġetti u l-inizjattivi ta' portata kbira taċ-Ċina huma motiv ta' tħassib kbir; billi ċ-Ċina ħarġet l-ewwel White Paper tagħha dwar il-Politika Artika f'Jannar 2018 u impenjat ruħha fi sforz fit-tul biex issaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fl-Artiku, inkwantu ddikjarat lilha nnifisha “Stat viċin l-Artiku”, bl-ambizzjoni li ssir “potenza polari”, u qiegħda żżid il-kollaborazzjoni mar-Russja fl-Artiku; billi ċ-Ċina ħolqot it-Triq tal-Ħarir Polari għall-kummerċ li jgħaddi mir-reġjun Artiku, bħala estensjoni tal-inizjattiva “Belt and Road” tagħha, u organizzat missjonijiet reġjonali ta' esplorazzjoni xjentifika kif ukoll waqqfet ċentri ta' riċerka fl-Artiku u żviluppat 24 satellita ta' osservazzjoni polari; billi ċ-Ċina pparteċipat attivament fil-Kunsill tal-Artiku u impenjat ruħha fil-kooperazzjoni bilaterali mal-Istati Artiċi individwali u ma' partijiet ikkonċernati oħrajn bil-għan li tikseb l-appoġġ għall-inizjattivi tagħha; |
| --- | --- |

AF.

billi l-proġetti u l-inizjattivi ta' portata kbira taċ-Ċina huma motiv ta' tħassib kbir; billi ċ-Ċina ħarġet l-ewwel White Paper tagħha dwar il-Politika Artika f'Jannar 2018 u impenjat ruħha fi sforz fit-tul biex issaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fl-Artiku, inkwantu ddikjarat lilha nnifisha “Stat viċin l-Artiku”, bl-ambizzjoni li ssir “potenza polari”, u qiegħda żżid il-kollaborazzjoni mar-Russja fl-Artiku; billi ċ-Ċina ħolqot it-Triq tal-Ħarir Polari għall-kummerċ li jgħaddi mir-reġjun Artiku, bħala estensjoni tal-inizjattiva “Belt and Road” tagħha, u organizzat missjonijiet reġjonali ta' esplorazzjoni xjentifika kif ukoll waqqfet ċentri ta' riċerka fl-Artiku u żviluppat 24 satellita ta' osservazzjoni polari; billi ċ-Ċina pparteċipat attivament fil-Kunsill tal-Artiku u impenjat ruħha fil-kooperazzjoni bilaterali mal-Istati Artiċi individwali u ma' partijiet ikkonċernati oħrajn bil-għan li tikseb l-appoġġ għall-inizjattivi tagħha;

| AG. | billi l-maġġor parti tal-atturi Artiċi aġġornaw l-istrateġiji tagħhom fid-dawl tas-sitwazzjoni li qiegħda tinbidel malajr fl-Artiku u tal-importanza ekonomika u ġeostrateġika dejjem ikbar tar-reġjun; |
| --- | --- |

AG.

billi l-maġġor parti tal-atturi Artiċi aġġornaw l-istrateġiji tagħhom fid-dawl tas-sitwazzjoni li qiegħda tinbidel malajr fl-Artiku u tal-importanza ekonomika u ġeostrateġika dejjem ikbar tar-reġjun;

Kooperazzjoni internazzjonali bħala pedament ta' Artiku sikur, stabbli, prosperu, aċċessibbli u paċifiku

| 1. | Jerġa' jafferma li l-Artiku għandu importanza strateġika u politika għall-UE, inkwantu parti kkonċernata mill-Artiku u attur globali, u jissottolinja l-impenn tal-UE li tkun attur responsabbli li jimmira lejn l-iżvilupp sostenibbli u paċifiku fit-tul tar-reġjun permezz tal-kooperazzjoni sħiħa mas-sħab internazzjonali; iqis bħala kruċjali li l-partijiet ikkonċernati kollha, inklużi l-UE u l-Istati Membri tagħha, jaġixxu biex iżommu kooperazzjoni internazzjonali u reġjonali paċifika u intensa, ir-riċerka xjentifika, il-prosperità u livell baxx ta' tensjonijiet fl-Artiku, kif ukoll jirrispondu għall-effetti u għall-konsegwenzi tant allarmanti tat-tibdil fil-klima fir-reġjun; iqis li l-Artiku jiżvolġi rwol kruċjali biex jinżamm bilanċ ambjentali tal-pjaneta, jesprimi sodisfazzjon għall-fatt li r-reġjun ilu żmien twil post ta' paċi u kooperazzjoni internazzjonali produttiva, u jifraħ lill-Kunsill tal-Artiku għall-25 anniversarju bħala l-forum prinċipali għall-kooperazzjoni Artika, li wera l-kapaċità tiegħu li jżomm spirtu ta' kooperazzjoni kostruttiv u pożittiv; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Isostni l-validità tat-tliet pilastri fundaturi tal-politika integrata tal-UE għall-Artiku, jiġifieri li tingħata risposta ambizzjuża lit-tibdil fil-klima u jiġi ssalvagwardjat l-ambjent Artiku, jiġi promoss l-iżvilupp sostenibbli u tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali; jisħaq fuq l-importanza ta' politika Artika tal-UE bbilanċjata u huwa tal-fehma li l-UE tinsab f'pożizzjoni privileġġata biex tgħin fil-koordinament u fl-integrazzjoni tal-politiki Artiċi tal-Istati Membri u jisħaq, għalhekk, fuq il-bżonn ta' koerenza akbar bejn il-politiki interni u esterni tal-UE f'dak li għandu x'jaqsam mal-kwistjonijiet relatati mal-Artiku; iħeġġeġ lill-UE tinkludi dimensjoni Artika fil-politiki settorjali tagħha, meta jkun opportun; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja r-rwol importanti li jiżvolġu l-osservaturi tal-Kunsill tal-Artiku, li għandhom esperjenza sostanzjali u ilhom żmien impenjati fil-kooperazzjoni xjentifika u politika fl-Artiku; jilqa' pożittivament, f'dan ir-rigward, id-djalogu li għaddej bejn l-osservaturi u l-Presidenza tal-Kunsill tal-Artiku; jappoġġa l-applikazzjoni tal-UE biex issir osservatur sħiħ fil-Kunsill tal-Artiku u jinkoraġġixxi lill-membri tal-Kunsill tal-Artiku jagħtu tweġiba pożittiva lit-talba tal-UE; jissottolinja, madankollu, li l-UE diġà hija osservatur de facto tal-Kunsill tal-Artiku, u għandha l-possibbiltà li tipparteċipa u tikkontribwixxi b'mod pariġġ bħall-membri osservaturi l-oħra; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jisħaq fuq il-fatt li l-UE jeħtiġilha tikkontribwixxi għal governanza multilaterali aħjar tal-Artiku, tippromwovi użu sostenibbli tar-riżorsi u tipproteġi u tippreserva l-Artiku flimkien mal-popolazzjoni tiegħu; jistieden lill-UE tkompli tikkontribwixxi lill-Kunsill tal-Artiku b'għarfien espert u b'finanzjamenti, billi żżid l-impenn tagħha fil-gruppi ta' ħidma tal-Kunsill tal-Artiku u fid-diversi proġetti tiegħu; jemmen li jixraq li r-reġjun tat-Tramuntana jitqies parti tal-viċinat tat-Tramuntana tal-UE u jkollu parteċipazzjoni akbar fil-fora eżistenti; jenfasizza li d-Dimensjoni tat-Tramuntana toffri spazju kostruttiv għall-kooperazzjoni transfruntiera, b'mudell ta' suċċess għall-kooperazzjoni settorjali, li fih l-UE tikkontribwixxi għall-politika komuni bl-istess mod bħar-Russja, in-Norveġja u l-Iżlanda kif ukoll ta' osservaturi oħrajn; jilqa' b'sodisfazzjon il-kooperazzjoni prattika ulterjuri f'firxa wiesgħa ta' oqsma; jenfasizza l-kooperazzjoni bejn l-atturi lokali u nazzjonali, statali u mhux statali, fi ħdan il-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents, li tiegħu l-UE hi membru sħiħ, dwar kwistjonijiet ta' rilevanza partikolari għar-reġjun ta' Barents; jinnota li l-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents żvolġa rwol importanti fil-ħolqien ta' fiduċja u fehim reċiproku fit-Tramuntana, filwaqt li saħħaħ il-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi Artiċi; jinnota li l-UE għandha timmira wkoll li tipparteċipa f'fora politiċi oħrajn marbuta mal-iżvilupp tal-Artiku; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jilqa' pożittivament il-proċess ta' aġġornament li għaddej tal-politika tal-UE għall-Artiku, li għandu jirrifletti l-interess tal-UE fl-Artiku u jindirizza l-isfidi kombinati taż-żieda fl-interess internazzjonali u tal-bidliet klimatiċi, ambjentali, ġeopolitiċi u ġeoekonomiċi fir-reġjun; iqis li l-politika għandha tinkludi atturi ġodda bħaċ-Ċina u li d-dimensjoni tas-sigurtà tal-Artiku għandha tkun indirizzata fil-politika estera u ta' sigurtà komuni tal-UE; jemmen, b'mod partikolari, li għandha tinkorpora approċċ komprensiv għas-sigurtà, li għandu jinkludi n-nozzjonijiet tal-ambjent u tas-saħħa, kif ukoll il-kwistjonijiet relatati mas-sigurtà marittima; jinnota li tali politika komprensiva aġġornata, ibbażata fuq il-kunsens tal-Istati Membri kollha, se tippermetti lill-UE tiżvolġi rwol effikaċi, proattiv u aktar ambizzjuż fir-reġjun, b'kont meħud tal-isfidi pressanti marbuta mat-tibdil fil-klima u mal-importanza ġeopolitika dejjem akbar tal-Artiku, iżda se taqdi wkoll l-interessi taċ-ċittadini tal-UE, b'mod prevalenti dawk li jgħixu fl-Artiku, u partikolarment tal-popli indiġeni; jisħaq li din il-politika trid tirrifletti kemm id-dimensjoni interna kif ukoll dik esterna tar-relazzjonijiet tal-UE mal-Artiku u għandha tinkludi dimensjoni relatata mal-konnettività sostenibbli, biex jissolvew il-kwistjonijiet fundamentali li jħabbtu wiċċhom magħhom l-abitanti tal-Artiku, bħall-garanzija ta' konnessjonijiet tal-Internet ta' kwalità; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Huwa tal-fehma li l-politika l-ġdida tal-UE għall-Artiku għandha tintuża b'mod usa' bħala opportunità biex jiżdiedu l-għarfien u l-involviment taċ-ċittadini tal-UE, tad-dinja akkademika u tal-impriżi tal-UE dwar il-kwistjonijiet relatati mal-Artiku; jitlob li jinħoloq portal uniku għall-Artiku li jkopri l-inizjattivi u l-attivitajiet Artiċi kollha tal-istituzzjonijiet tal-UE; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Josserva li l-interess fl-Artiku u fir-riżorsi tiegħu qiegħed jiżdied; jinsab imħasseb ħafna bl-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, partikolarment is-silġ li qiegħed idub b'ritmu mgħaġġel u l-isfruttament eċċessiv tar-riżorsi, li joħolqu elementi u realtajiet ġodda għal ċerti forom ta' żvilupp ekonomiku u aktar tfixkil għall-ekosistemi Artiċi dejjem aktar fraġli; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza li mill-mudell ta' governanza komprensiva bbażat fuq id-dritt internazzjonali bbenefikaw l-Istati Artiċi kollha u r-reġjun fl-intier tiegħu, u ħoloq prevedibbiltà u stabbiltà fir-reġjun; jissottolinja li l-istrutturi reġjonali eżistenti jrawmu l-fiduċja u l-kooperazzjoni bejn l-Istati Artiċi; jenfasizza li l-Istati Artiċi għandhom ir-responsabbiltà primarja li jindirizzaw il-kwistjonijiet fi ħdan it-territorji tagħhom; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt, madankollu, li l-forzi esterni għandhom impatt fundamentali fuq l-isfidi attwali u futuri tar-reġjun; itenni li d-dritt internazzjonali huwa l-pedament tal-qafas ġuridiku li jirregola r-relazzjonijiet internazzjonali fl-Artiku u jissottolinja l-importanza tal-UNCLOS bħala bażi tal-attivitajiet marittimi kollha, u b'mod partikolari il-Parti XV tagħha, għal dak li għandu x'jaqsam mar-riżoluzzjoni paċifika tat-tilwim marittimu u d-diversi proċeduri ta' riżoluzzjoni tat-tilwim għad-delimitazzjoni tal-blata kontinentali u għar-riżoluzzjoni tal-kwistjonijiet ta' sovranità fi ħdan l-Artiku fir-rigward tal-ibħra territorjali; itenni l-appell tiegħu lill-UE u lill-Istati Membri biex jiżvolġu rwol aktar inċiżiv fl-implimentazzjoni effikaċi tal-konvenzjonijiet internazzjonali u jistieden lill-Istati Uniti jirratifikaw l-UNCLOS; jissottolinja wkoll l-importanza tal-organi internazzjonali stabbiliti fl-ambitu tal-UNCLOS, fosthom il-Kummissjoni dwar il-Limiti tal-Blata Kontinentali (CLCS), l-Awtorità Internazzjonali ta' Qiegħ il-Baħar (ISA) u t-Tribunal Internazzjonali għad-Dritt tal-Baħar (ITLOS), kif ukoll tal-pjattaformi bħall-Kunsill tal-Artiku, il-Konferenza tal-Parlamentari tar-Reġjun Artiku, il-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents, id-Dimensjoni tat-Tramuntana u n-Nazzjonijiet Uniti, u jibqa' impenjat favur parteċipazzjoni deċiża u attiva fil-kooperazzjoni parlamentari dwar il-kwistjonijiet relatati mal-Artiku; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jirrikonoxxi l-istatus tas-sovranità tal-Istati Artiċi u tad-drittijiet sovrani tagħhom f'konformità mad-dritt internazzjonali; jemmen li hija kruċjali s-salvagwardja tar-riżultati li nkisbu fit-tletin sena ta' kooperazzjoni paċifika; jisħaq fuq il-fatt li jenħtieġ li nisfruttaw bis-sħiħ il-kapaċità tal-UE li toffri soluzzjonijiet għall-isfidi potenzjali fil-qasam tas-sigurtà; jissottolinja li, fid-dawl tal-bosta kwistjonijiet kumplessi u konnessi bejniethom relatati mal-iżvilupp ekonomiku, ambjentali u tas-sigurtà tal-Artiku, għad-djalogu dwar il-bżonnijiet tar-reġjun f'dik li hi sigurtà jinħtieġu pjattaformi fil-livell globali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

9.

Tibdil fil-klima fl-Artiku

| 10. | Jesprimi tħassib kbir għar-riżultati tar-Rapport Speċjali tal-IPCC dwar l-Oċeani u l-Krijosfera fl-Era tat-Tibdil fil-Klima, skont liema, f'dawn l-aħħar għexieren ta' snin, it-tisħin globali ċekken b'mod mifrux il-krijosfera, b'telf tal-massa tas-saff tas-silġ u tal-glaċieri, tnaqqis tal-kopertura ta' borra u tal-estensjoni u tal-ħxuna tas-silġ tal-baħar Artiku u żieda fit-temperatura tal-permafrost; huwa inkwetat mhux ftit bil-konsegwenzi fuq is-saħħa pubblika u s-sigurtà tat-taħlil tal-permafrost, li jħalli mikxufin batterji u virus li baqgħu sekli jew millennji sħaħ inattivi; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jisħaq fuq il-fatt li l-Artiku qiegħed jitlef il-bijodiversità b'ritmu allarmanti u jesprimi tħassib kbir rigward ir-riżultati tar-Rapport ta' Valutazzjoni Globali tal-IPBES dwar il-Bijodiversità u s-Servizzi Ekosistemiċi; jissottolinja li t-telfien ta' bijodiversità mhuwiex dovut biss għat-tibdil fil-klima, iżda wkoll għall-estrazzjoni tal-minerali fl-oċean, li skont l-IPBES x'aktarx se tiżdied fl-Artiku hekk kif idub; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jesprimi tħassib għar-rapporti skont liema l-batterji merħijin meta jinħall il-permafrost jirrilaxxaw karbonju dannuż għall-klima, iżda dawn il-batterji, flimkien mal-virus, jistgħu jikkostitwixxu theddida serja għal saħħet l-annimali u anki għal saħħet il-bniedem; josserva li t-tibdil fil-klima u t-taħlil tal-permafrost qegħdin ikollhom effetti ta' ħsara fuq il-possibbiltà li dak li jkun jgħix u jaħdem fir-reġjun, billi t-tnejn li huma wasslu għat-telf u għad-degradazzjoni tal-infrastrutturi, tat-toroq u tal-bini eżistenti, kif ukoll għal sensiela ta' inċidenti industrijali u fit-trasport, u jheddu wkoll is-siti tal-patrimonju kulturali u l-istil ta' ħajja tal-popli indiġeni; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jenfasizza li l-UE għandha ssegwi politiki li jiżguraw li l-miżuri biex jiġi indirizzat it-tħassib ambjentali jikkunsidraw l-interessi tal-abitanti tar-reġjun Artiku, inklużi l-popli indiġeni tiegħu, għall-protezzjoni u għall-iżvilupp tar-reġjun; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Iħeġġeġ lill-UE tieħu rwol ta' gwida fil-ħidma biex jissawwar pjan ta' azzjoni ambizzjuż fil-qasam tal-klima għall-Artiku, billi tindirizza l-mitigazzjoni tal-emissjonijiet globali ta' gassijiet b'effett ta' serra u l-adattament għat-tibdil fil-klima, issostni fl-istess ħin soluzzjonijiet innovattivi rilevanti għall-Artiku; |
| --- | --- |

14.

Żviluppi ġeopolitiċi fl-Artiku

| 15. | Jilqa' pożittivament il-fatt li l-istabbiltà tal-Artiku baqgħet żmien twil mhux affettwata mill-kunflitti fi nħawi oħra tad-dinja u jissottolinja l-importanza li jiġu evitati l-effetti konsegwenzjali fl-Artiku mill-iżviluppi ġeopolitiċi f'reġjuni oħra; josserva, madankollu, li s-sitwazzjoni militari u tas-sigurtà fl-Artiku nbidlet radikalment f'dawn l-aħħar snin, u jirrikonoxxi l-importanza strateġika tar-reġjun; josserva li Artiku sikur, stabbli, sostenibbli, paċifiku u prosperu jiżvolġi rwol kruċjali għas-sigurtà usa' tal-Ewropa u għall-kuntest strateġiku tagħha; jenfasizza, barra minn hekk, li l-attività militari fir-reġjun jeħtieġ tkun prevedibbli, trasparenti u mwettqa b'tali mod li jippromwovi s-sigurtà u l-istabbiltà, billi żieda fil-militarizzazzjoni, flimkien ma' relazzjonijiet ġeopolitiċi dejjem agħar fil-livell globali, tista' tikkawża inċidenti u aktar riskji għas-sigurtà; jappella, f'dan is-sens, għal djalogu reġjonali msaħħaħ, kooperazzjoni transfruntiera u moderazzjoni fl-isfera militari, u jinkoraġġixxi proċess ta' negozjati u miżuri maħsuba biex isaħħu l-fiduċja mmirati lejn l-objettiv fit-tul li jonqos it-tagħmir militari fir-reġjun; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jinnota s-sitwazzjoni ġeografika partikolari tal-Federazzjoni Russa, li l-ilmijiet territorjali tagħha jaqbżu bil-kbir dawk tal-Istati Artiċi kollha l-oħra; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li l-karatteristiċi ġeografiċi speċifiċi tar-Russja jagħmluha awtomatikament interlokutur, iżda jagħtuha wkoll aktar responsabbiltà; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Josserva l-post ta' prominenza tal-Artiku fl-istrateġija militari tal-atturi kollha impenjati fir-reġjun u jħeġġiġhom jattwaw il-politiki Artiċi tagħhom fir-rispett sħiħ tad-dritt internazzjonali; jesprimi tħassib gravi bit-tisħiħ progressiv tal-forzi militari min-naħa tar-Russja, l-aktar wieħed vast fost l-Istati Artiċi u jinkludi l-iżvilupp ta' kapaċitajiet A2/AD, kif ukoll ir-riattivazzjoni u r-rikostruzzjoni tal-forzi nukleari militari marittimi u flotta ta' bastimenti li jkissru s-silġ, li fuq uħud minnhom ir-Russja qiegħda tippjana li tinstalla missili kruċiera u sistemi ta' gwerra elettronika; iqis li dawn l-azzjonijiet mhumiex ġustifikati mis-sitwazzjoni militari fil-post u jaqbżu b'mod sinifikanti l-iskopijiet difensivi leġittimi, fatt li jirrifletti għalhekk ir-rieda tar-Russja li tilħaq is-superjorità militari strateġika fir-reġjun, li jkun iwassal għal instabbiltà u riskju akbar ta' konfront u jitbiegħed mill-Inizjattiva ta' Murmansk tal-1987, li kien jimmira li jittrasforma l-Artiku f'“żona ta' paċi” internazzjonali; iħeġġeġ lin-nazzjonijiet ċirkumpolari ma jibagħtux stakkamenti militari jew xjentifiċi protetti minn forzi militari; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jiddispjaċih li r-Russja, minflok ma enfasizzat il-vantaġġi ta' impenn ta' kooperazzjoni, adottat perspettiva ħafna aktar kompetittiva, saħansitra antagonistika, rigward l-Artiku, u kkunsidrat ir-reġjun bħal sfera ta' espansjoni militari, territorjali u ekonomika u arena għall-ambizzjonijiet tagħha ta' potenza kbira; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Istati Artiċi jimpenjaw ruħhom fi djalogu kostruttiv u reċiprokament vantaġġjuż fir-rigward tal-kwistjonijiet kollha, mill-ħarsien tal-ambjent sal-iżvilupp ekonomiku u sal-operazzjonijiet militari; jissottolinja li l-UE u r-Russja għandhom interessi komuni importanti f'għadd ta' setturi marbuta mal-Artiku, anki fil-qasam tas-sigurtà marittima u tal-kooperazzjoni transfruntiera dwar il-kwistjonijiet ambjentali; jenfasizza, madankollu, li kooperazzjoni kostruttiva għandha tkun konsistenti mal-prinċipju tal-impenn selettiv, anki fl-oqsma tal-klima u tal-ambjent, ma għandhiex tikkomprometti l-objettiv tas-sanzjonijiet u tal-miżuri restrittivi adottati bħala riżultat tal-azzjonijiet tal-Gvern Russu fi nħawi oħra tad-dinja u għandha tkun koerenti mal-istrateġija tal-UE dwar ir-relazzjonijiet mal-Federazzjoni Russa; josserva li l-Kunsill tal-Artiku għandu jitqies bħala pjattaforma li fiha jinżamm u jitkompla djalogu miftuħ mar-Russja dwar kwistjonijiet importanti għall-UE wkoll; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Iqis li l-inklużjoni tal-Artiku min-naħa taċ-Ċina fil-programmi ta' żvilupp ekonomiku tagħha, bl-aspirazzjoni li tintegra r-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana tal-Artiku fl-inizjattiva tagħha “Belt and Road” (bħala t-“Triq tal-Ħarir Polari”), għandha tkun suġġetta għal osservazzjoni mill-qrib min-naħa tal-UE u meqjusa fl-ambitu tal-politika Artika aġġornata tagħha, inkwantu tqajjem dubji dwar kwalunkwe idea li l-Artiku jista' jitqies reġjun awtonomu, protett mill-ġeopolitika globali; jinnota, f'dan ir-rigward, l-investimenti Ċiniżi fi proġetti ta' riċerka, f'bastimenti ġodda li jkissru s-silġ u fi proġetti infrastrutturali strateġiċi fl-Artiku, li jfakkru fil-mod li bih il-pajjiż jopera fi nħawi oħra tad-dinja, u jfakkar li l-UE ma għandhiex tnaqqas mill-influwenza importanti tagħha fuq il-pajjiżi terzi f'dan il-qasam; jesprimi tħassib għat-tentattivi taċ-Ċina li tinvesti fil-portijiet marittimi tul ir-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana u għat-tentattivi tagħha li tikseb, fost oħrajn, id-drittijiet ta' estrazzjoni tal-minerali bħala mod biex tistabbilixxi l-preżenza tagħha fl-Artiku u jħeġġeġ lill-Istati Artiċi jagħmlu analiżi bir-reqqa tal-investimenti barranin fl-entitajiet u fl-infrastrutturi tagħhom ta' importanza strateġika; |
| --- | --- |

20.

Salvagwardja tal-libertà ta' navigazzjoni

| 21. | Jilqa' favorevolment l-adozzjoni u d-dħul fis-seħħ, fl-1 ta' Jannar 2017, tal-Kodiċi Internazzjonali tal-IMO għall-Bastimenti li Joperaw fl-Ilmijiet Polari (Kodiċi Polari); |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jitlob li ssir valutazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Kodiċi Polari tal-IMO, kif ukoll tal-istandards u tal-obbligi previsti mill-konvenzjonijiet SOLAS u MARPOL, biex taċċerta l-implimentazzjoni sħiħa tagħhom mill-entitajiet li joperaw fl-Artiku u tidentifika lakuni u dgħufijiet li għandhom bżonn jiġu indirizzati ulterjorment; iħeġġeġ lill-Istati kollha ta' mal-kosta tal-Artiku jieħdu malajr il-miżuri neċessarji għall-applikazzjoni sħiħa tal-Kodiċi Polari; jinkoraġġixxi lill-bastimenti mhux SOLAS jimplimentaw volontarjament dawk il-miżuri ta' sigurtà u jsegwu miżuri u linji gwida oħrajn għal navigazzjoni u operazzjonijiet sikuri u li jirrispettaw l-ambjent fl-Artiku; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu rwol aktar attiv fil-promozzjoni tal-implimentazzjoni effikaċi tal-konvenzjonijiet internazzjonali, bħall-Ftehim ta' Pariġi, il-Konvenzjoni ta' Minimata, il-Konvenzjoni fuq it-tniġġis tal-arja transkonfini fuq distanza kbira, il-Protokoll ta' Gothenburg, il-Konvenzjoni ta' Stokkolma, il-Kodiċi Polari, il-Konvenzjoni ta' Aarhus u l-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Iħeġġeġ responsabbiltà kondiviża għas-sikurezza tal-ħajja fuq il-baħar u s-sostenibbiltà tal-ambjenti polari peress li t-trasport marittimu polari jikber f'termini ta' volum u jiddiversifika ruħu f'termini ta' natura fis-snin li ġejjin; jilqa' pożittivament, f'dan ir-rigward, barra mill-Kodiċi Polari, il-miżuri ta' organizzazzjoni tat-traffiku tal-bastimenti mmirati li jnaqqsu r-riskju ta' inċidenti kif ukoll ż-żoni perikolużi fejn l-aċċess mhuwiex rakkomandat bil-għan li titjieb is-sikurezza tan-navigazzjoni u jitħares ambjent fraġli u uniku; jenfasizza r-rwol tal-UE u tal-Istati Membri tagħha biex jikkontribwixxu għall-prevenzjoni u għar-riżoluzzjoni tal-kunflitti fl-Artiku, għall-bini ta' mekkaniżmi ta' sigurtà ċivili, għat-tqawwija tal-kapaċitajiet ta' ġestjoni tal-kriżijiet u tal-infrastrutturi ta' tiftix u salvataġġ; jissottolinja li l-UE tista' tikkontribwixxi bil-kompetenza fis-settur tas-sigurtà u tas-sikurezza marittima, bil-kapaċità u bl-għarfien tagħha fil-qasam tat-trasport marittimu u tan-navigazzjoni; jirrikonoxxi li diġà teżisti kooperazzjoni transfruntiera sinifikanti fl-operazzjonijiet ta' tiftix u salvataġġ; jinkoraġġixxi lill-UE żżid il-kontributi tagħha għall-prevenzjoni tal-emerġenzi, għat-tħejjija u għar-rispons għad-diżastri, fl-ambitu tal-Kunsill tal-Artiku, tal-Forum tas-servizzi tal-gwardja tal-kosta tal-Artiku u tal-Kunsill Ewro-Artiku ta' Barents; jinnota bi tħassib, madankollu, l-iżvilupp u ż-żieda rapida tat-traffiku navali u tal-estrazzjoni ta' enerġija tul ir-rotta tal-Baħar tat-Tramuntana, li saret għajn ta' tensjonijiet ġeopolitiċi u tħassib ambjentali; josserva l-interessi ekonomiċi dejjem ikbar fl-iżvilupp tar-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana, notevolment tar-Russja u taċ-Ċina, bħala mezz biex jiġi stimolat it-tkabbir ekonomiku u bħala network ta' trasport nazzjonali kompetittiv fil-livell globali; jinnota l-iżvilupp ta' proġetti enerġetiċi fuq skala kbira, bħall-kooperazzjoni attwali bejn ir-Russja u ċ-Ċina fil-proġetti Yamal LNG u Arctic LNG 2 u jinsab imħasseb bil-fatt li tali proġetti jistgħu jżidu b'mod sinifikanti l-volumi tat-trasport marittimu tul ir-rotta marittima tal-Baħar tat-Tramuntana u jimplikaw pressjoni notevoli fuq ekosistema Artika diġà fil-periklu; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jirrikonoxxi l-vantaġġ numeriku kbir tar-Russja rigward il-programmi ta' żvilupp ta' bastimenti li jkissru s-silġ u l-iżvilupp ta' dawn il-programmi min-naħa taċ-Ċina u jinkoraġġixxi wkoll lill-Istati Membri u lill-pajjiżi sħab oħra jsaħħu l-kapaċitajiet tagħhom f'dan ir-rigward; iqis li l-UE għandha tippromwovi l-kostruzzjoni u l-istazzjonament ta' aktar bastimenti li jkissru s-silġ u bastimenti rinforzati għas-silġ li jtajru bandiera tal-UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jissottolinja l-bżonn li jissaħħu s-sorveljanza marittima u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni fir-reġjun Artiku; jappoġġa aktar investimenti fil-monitoraġġ tal-ispazju u fin-navigazzjoni spazjali permezz tan-networks satellitari Copernicus u Galileo u l-informazzjoni in situ fin-Network Ewropew ta' Osservazzjoni u Data Marittima (EMODnet), bil-għan li titjieb ir-risposta għall-emerġenzi, is-sikurezza tan-navigazzjoni u l-għarfien tat-tibdil fil-klima; jinnota li ż-żieda fl-attività tal-bniedem fir-reġjun, inkluż turiżmu li qiegħed jiżdied, tqajjem sensiela ta' tħassib rigward is-sigurtà tal-persuni, b'mod partikolari f'kuntest ikkaratterizzat minn kundizzjonijiet meteoroloġiċi avversi u kapaċitajiet limitati ta' tiftix u salvataġġ (SAR); huwa tal-fehma li l-kooperazzjoni internazzjonali u sħubijiet stretti bejn is-setturi militari, pubbliku u mhux governattiv huma essenzjali biex jagħtu protezzjoni ċivili adegwata fir-reġjun; jissottolinja l-bżonn li jiġu promossi u skambjati l-aħjar prattiki fil-qasam tal-SAR u jingħata kontribut lill-interoperabbiltà tal-unitajiet SAR permezz ta' taħriġ konġunt; jirrakkomanda lill-Istati Membri jikkunsidraw il-ħolqien ta' proġetti ġodda fl-ambitu tal-kooperazzjoni strutturata permanenti, pereżempju ċċentrati fuq attivitajiet ta' SAR jew fuq ir-risposta ambjentali, li jkunu mmirati lejn it-tisħiħ tal-kapaċitajiet fl-ambitu tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni fl-Artiku; jinkoraġġixxi lill-UE u lill-Istati Membri jagħmlu taħriġ li jissimula l-mod kif jista' jiġi implimentat fuq livell wiesa' l-Mekkaniżmu għall-Protezzjoni Ċivili fl-Artiku; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jinsisti fuq il-fatt li huwa fundamentali li d-drittijiet tal-bastimenti barranin fl-ambitu tal-UNCLOS, b'mod partikolari mill-Artikolu 17 sal-Artikolu 21 u mill-Artikolu 37 sal-Artikolu 41, inklużi d-dritt ta' passaġġ innoċenti, id-dritt ta' tranżitu u l-libertà ta' navigazzjoni, ikunu rispettati bis-sħiħ fl-Artiku; jikkundanna l-azzjonijiet tar-Russja li jillimitaw id-drittijiet ta' navigazzjoni tul ir-rotot marittimi tal-Baħar tat-Tramuntana billi tiddeżinjahom bħala ilmijiet interni suġġetti għall-kontroll sovran komplut tagħha, toħloq ostakli regolatorji u amministrattivi għan-navigazzjoni ta' bastimenti barranin tul ir-rotta u timponi obbligu li jinkiseb il-permess tar-Russja għad-dħul u għat-tranżitu fiż-żona ekonomika esklużiva tagħha u fl-ilmijiet territorjali tagħha, u mingħajr ma tipprevedi l-ebda deroga espressa għall-bastimenti li jgawdu minn immunità sovrana; jisħaq fuq il-fatt li kwalunkwe miżura maħsuba biex tillimita l-libertà ta' navigazzjoni għandha tkun konsistenti mal-UNCLOS u mad-dritt internazzjonali konswetudinarju; jistieden lill-Federazzjoni Russa tikkonforma mar-regoli kodifikati fl-UNCLOS u tirrispetta l-impenji meħuda billi pparteċipat fl-appelli annwali tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti biex l-Istati li huma partijiet kontraenti jiżguraw li r-rivendikazzjonijiet marittimi tagħhom ikunu konformi mal-UNCLOS; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jissottolinja li l-iżvilupp ta' passaġġi fit-Tramuntana għat-trasport għandu jkun sostenibbli u jikkontribwixxu għal tranżizzjoni aktar ekoloġika; jinnota li, b'mod speċifiku, kollegamenti ferrovjarji ġodda fit-Tramuntana jkunu jistimolaw lill-ekonomiji tal-Istati tat-Tramuntana u tal-Baltiku u jtejbu l-aċċess għas-suq fid-dimensjoni Tramuntana-Nofsinhar; jistieden għaldaqstant lill-Kummissjoni tindirizza l-kwistjonijiet relatati mat-trasport fit-Tramuntana u tidentifika l-opportunitajiet fil-kuntest tas-Sħubija għat-Trasport u għal-Loġistika tad-Dimensjoni tat-Tramuntana (NDPTL); jissottolinja li hemm bżonn kollegamenti aħjar fi ħdan ir-reġjun tad-Dimensjoni tat-Tramuntana bil-għan li jonqsu d-distanzi u tkun żgurata l-konnettività bħala risposta għall-iżvilupp globali; |
| --- | --- |

28.

Żvilupp sostenibbli u sfruttament tar-riżorsi strateġiċi

| 29. | Jissottolinja l-importanza tal-Artiku għas-sigurtà enerġetika tal-UE, jinsisti bil-qawwa fuq l-isfruttament sostenibbli u xjentifiku tar-riżorsi enerġetiċi fl-Artiku u jenfasizza l-bżonn ta' politika msaħħa fis-settur tal-enerġiji rinnovabbli ġġenerati mill-UE u tal-effiċjenza enerġetika li tnaqqas b'mod sinifikanti d-dipendenza tal-Unjoni minn sorsi esterni u għalhekk ittejjeb il-pożizzjoni tagħha f'termini ta' sigurtà; jisħaq fuq il-bżonn li jkun miġġieled it-tibdil fil-klima billi jiġu rispettati l-għanijiet tal-Ftehim ta' Pariġi; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jinnota li, bħala riżultat tat-tibdil fil-klima u tat-tnaqqis konsegwenti tas-silġ, iż-żieda fl-aċċessibbiltà tar-riżorsi enormi ta' idrokarburi fir-reġjun Artiku qiegħda tbiddel l-importanza ġeostrateġika tar-reġjun, b'konsegwenzi potenzjali għall-istabbiltà internazzjonali; jistieden lill-Istati tar-reġjun ikomplu jirriżolvu l-kunflitti attwali jew futuri dwar l-aċċess għar-riżorsi naturali fl-Artiku permezz ta' djalogu kostruttiv bi qbil mad-dritt internazzjonali, jiġifieri l-UNCLOS, u fl-ispirtu tad-Dikjarazzjoni ta' Ilulissat tal-2008; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jirrikonoxxi r-riskju ambjentali li jirrappreżenta l-isfruttament taż-żejt u tal-gass fl-Artiku; jisħaq li l-iżvilupp ekonomiku tal-Artiku, b'mod partikolari l-esplorazzjoni u l-isfruttament tar-riżorsi naturali fl-Artiku, għandu jirrispetta d-dritt internazzjonali kif ukoll il-konvenzjonijiet u r-regoli internazzjonali rilevanti, u jkun konformi ma' standards ambjentali prekawzjonali rigorużi, u jitlob l-istabbiliment ta' rekwiżiti stretti għall-esplorazzjoni u għall-isfruttament ta' riżervi ġodda ta' idrokarburi fir-reġjun; jinsab imħasseb, f'dan ir-rigward, bit-tentattivi, partikolarment min-naħa tar-Russja, kif ukoll ta' impriżi privati ta' pajjiżi oħra, li jippersegwu proġetti ta' sfruttament ta' portata wiesgħa u b'impatt qawwi mingħajr valutazzjoni adegwata tal-impatt ambjentali tagħhom; iħeġġeġ l-Istati Artiċi kollha, għaldaqstant, jiżguraw valutazzjoni tal-impatt ambjentali ex ante adegwata ta' kwalunkwe proġett ta' sfruttament u jissottolinja l-importanza li jiġu rispettati l-istandards regolatorji; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jisħaq li l-ħarsien tal-ambjent u l-ġestjoni tat-tniġġis ikkawżat mill-bniedem għandhom ikunu objettivi kruċjali fl-Artiku; jiskoraġġixxi l-isfruttament tar-riżorsi Artiċi jekk jintwera b'mod xjentifiku li dan jikkawża danni irreparabbli lill-ekosistema tal-Artiku u mhux biss; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jilqa' pożittivament ix-xogħol li għamel il-Kunsill tal-Artiku biex jindirizza t-tniġġis fl-Artiku u jistieden lill-UE tiżvolġi rwol attiv u tagħti assistenza f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jinsab ferm inkwetat minħabba d-diżastru ambjentali reċenti kkawżat mill-kumpanija Norilsk Nickel, li sfat fl-akbar tixrid ta' żejt qatt irreġistrat fl-Artiku polari, iżda anki fl-ippumpjar fit-tundra ta' ilma mormi tossiku li ġej minn baċir ta' dekantazzjoni u każijiet ta' tixrid oħra li jiġru regolarment iżda ma jiġux irreġistrati fl-istatistika uffiċjali; jilqa' pożittivament id-deċiżjoni tal-qorti li timmulta lill-kumpanija responsabbli tad-diżastru, iżda fl-istess ħin jesprimi t-tħassib tiegħu għall-aċċess limitat għall-postijiet fejn seħħ l-inċident mogħti lil ġurnalisti u esperti u jistieden lill-awtoritajiet Russi jiżviluppaw proċeduri trasparenti u effikaċi biex jiġu rrapportati u monitorjati diżastri ambjentali bħal dan; jiddispjaċih li tali inċidenti jiġru spiss fl-artijiet tal-popli indiġeni, b'hekk ma jkunux jistgħu jkomplu jgħixu skont l-istil ta' ħajja tradizzjonali tagħhom; jistieden lill-UE ssostni d-difensuri tad-drittijiet ambjentali u l-ġurnalisti li jinvestigaw dwar il-każijiet u tuża r-riżorsi tagħha, bħal Copernicus, biex timmonitorja l-każijiet ta' tniġġis fl-Artiku u tagħmel valutazzjoni bir-reqqa tal-konsegwenzi f'termini ekoloġiċi u umani tal-isfruttament bl-iskop uniku li jsir qligħ; jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni mal-Istati Artiċi fl-iżvilupp ta' sistemi ta' risposta rapida għall-ġestjoni f'ħin reali tad-diżastri ambjentali, b'mod partikolari t-tixrid ta' żejt; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jiddispjaċih bil-fatt li l-kumpaniji Russi għadhom inaqqsu sal-minimu l-investimenti tagħhom fil-ħarsien tal-ambjent u fl-impjanti ta' produzzjoni biex jaqilgħu l-ogħla profitt fl-iqsar żmien possibbli, bl-emissjoni kostanti konsegwenti ta' sustanzi tossiċi fl-atmosfera, li qerdet mhux biss l-ambjent iżda wkoll l-parti l-kbira tal-bliet Artiċi, bħal Noril'sk, li huma fost l-aktar bliet imniġġsa tad-dinja; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Huwa tal-fehma li l-Artiku għandu jiżvolġi rwol ċentrali fl-Alleanza Ewropea dwar il-Materja Prima, billi tiżdied il-produzzjoni Ewropea ta' minerali kritiċi, tonqos id-dipendenza miċ-Ċina għall-metalli tal-materjali tal-art rari u jiġu żviluppati opportunitajiet għal tkabbir ekonomiku ekoloġiku, u dan huwa kundizzjoni essenzjali għall-iżvilupp ulterjuri tat-teknoloġiji ekoloġiċi u għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, li tikkostitwixxi t-theddida ewlenija għar-reġjun; huwa tal-fehma li d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet lokali rigward l-estrazzjoni tar-riżorsi minerali għandhom jittieħdu b'mod trasparenti; jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattivi fl-Artiku Ewropew dwar l-estrazzjoni tal-minerali sostenibbli u t-tnaqqis tal-emissjonijiet tad-diossidu tal-karbonju permezz, pereżempju, tal-ewwel proġett ta' produzzjoni ta' ħadid mingħajr fossili fid-dinja, HYBRIT, b'kont meħud tad-domanda dejjem akbar għall-azzar u tal-bżonnijiet ta' soċjetà dejjem aktar elettrifikata; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jinnota li l-Artiku għandu ħafna riżorsi minerali u jissottolinja li l-Artiku Ewropew jiżvolġi rwol importanti għall-provvista ta' materja prima tal-UE, fost oħrajn, b'riżorsi, teknoloġiji u kompetenzi tekniċi essenzjali li huma neċessarji biex jinkisbu t-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġika; jinnota li l-maġġor parti tal-materja prima kritika tal-UE tinsab fl-Artiku, li, jekk ġestita b'mod xieraq u sostenibbli, tista' ssaħħaħ l-awtonomija tal-UE; jieħu nota tal-fatt li wieħed mill-fatturi li jixprunaw lil Beijing tikseb il-kontroll fuq ir-riżervi tal-Artiku huwa x-xewqa li żżomm pożizzjoni dominanti fil-ktajjen ta' provvista ta' riżorsi vitali u komponenti kruċjali tat-teknoloġiji emerġenti; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jitlob aċċessibbiltà akbar tal-infrastrutturi diġitali fl-Artiku, biex b'hekk ikunu promossi l-imprenditorjalità, l-innovazzjoni u d-diversifikazzjoni tal-iżvilupp ekonomiku; jissottolinja l-importanza li jiġi promoss l-użu tal-enerġija rinnovabbli fil-komunitajiet Artiċi remoti; jinkoraġġixxi t-tkomplija tax-xogħlijiet dwar is-soluzzjonijiet enerġetiċi innovattivi u dwar il-kostruzzjoni relatata ta' kapaċità fl-Artiku fid-dawl tal-prevenzjoni tat-tibdil fil-klima, b'kont meħud tal-bżonnijiet tas-soċjetà; jisħaq fuq l-importanza strateġika tal-kejbils sottomarini għat-telekomunikazzjoni fl-Atlantiku tat-Tramuntana, li jiżguraw aktar minn 95 % tat-telekomunikazzjonijiet internazzjonali; itenni l-importanza ta' kooperazzjoni trans-Atlantika msaħħa għall-protezzjoni u għall-iżgurar tar-rispett tal-istrumenti internazzjonali li jirregolaw il-kejbils sottomarini, inkluża l-UNCLOS; jenfasizza r-rwol li l-Artiku jiżvolġi fir-rigward tal-vantaġġ kompetittiv tiegħu f'termini klimatoloġiċi u ġeografiċi fil-konnettività diġitali bejn l-Amerka ta' Fuq, l-Ewropa u l-Asja, u bħala post għaċ-ċentri ta' ħżin tad-data; jinnota li l-awtostradi diġitali l-ġodda, li jestendu ruħhom permezz ta' sistemi vasti u infrastruttura ta' kejbils tal-fibra ottika, għandhom jippermettu wkoll konnettività diġitali aħjar għall-komunitajiet Artiċi kif ukoll joffri appoġġ tas-saħħa u servizzi soċjali (pereżempju permezz tat-telemediċina), edukazzjoni online u aċċess aktar faċli, b'mod ġenerali, għall-ekonomija globali; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jirrikonoxxi n-nuqqas ta' investimenti fir-reġjun Artiku; jemmen li l-UE tista' tikkontribwixxi fl-iżvilupp ekonomiku, soċjali u sostenibbli għall-ġid tal-komunitajiet Artiċi, b'mod partikolari fis-setturi tal-enerġija, tat-trasport u tal-infrastrutturi; iqis li r-reġjuni Artiċi fihom jilqgħu industriji innovattivi essenzjali għal żvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jisħaq fuq il-fatt li distanzi twal, żoni skarsament popolati, skwilibriji klimatiċi u demografiċi qawwijin ifissru li ż-żieda tal-konnettività, tal-aċċessibbiltà u tal-integrazzjoni tal-komunitajiet bis-saħħa tal-investimenti fit-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni u fl-infrastrutturi tat-trasport (ferrovjarju, marittimu, fuq l-art u bl-ajru) hi kruċjali biex jitjiebu l-produttività u l-kummerċ fi ħdan l-Artiku u barra minnu; jemmen li trasport aħjar u l-konnettività bil-broadband se jżidu wkoll l-opportunitajiet ta' xogħol transfruntier u l-mobbiltà tal-istudenti kif ukoll l-espansjoni ulterjuri tal-kooperazzjoni; jenfasizza l-utilità ta' strumenti bbażati fuq il-post, bħall-istrateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti u l-kooperazzjoni territorjali, biex jiġu adattati l-investimenti sostenibbli fl-Artiku għas-sitwazzjoni lokali u jemmen li dawn il-politiki Ewropej għandhom ikunu żviluppati aktar u marbuta mal-politika Artika tal-UE; jitlob li tiġi stabbilita pjattaforma speċjali ta' investiment li tkun tiffaċilita kooperazzjoni ekonomika aktar mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-UE u tal-Artiku, f'kollaborazzjoni mal-Bank Ewropew tal-Investiment u l-Fond Ewropew tal-Investiment; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jieħu nota tar-rwol tas-settur privat fl-iżvilupp ta' soluzzjonijiet sostenibbli għall-Artiku; jistieden lill-Kummissjoni ssostni l-investimenti tal-kumpaniji Ewropej f'setturi kruċjali bħall-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli, il-loġistika u l-iżvilupp tal-grilja elettrika, filwaqt li tidentifika l-opportunitajiet ta' investiment fl-ambitu tal-istrumenti ta' investiment u ta' finanzjament tal-UE bil-għan li jkun aġevolat l-aċċess tal-kumpaniji Ewropej għas-suq Artiku; jisħaq fuq l-importanza tal-kummerċ u tal-investimenti fl-infrastrutturi diġitali, fl-innovazzjoni u fl-iżvilupp ekonomiku fl-Artiku, b'kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-gvernijiet, id-dinja akkademika u l-impriżi; jistieden lill-UE tnaqqas l-ostakli tekniċi għall-kummerċ u ssaħħaħ il-kooperazzjoni tagħha mar-rappreżentanti tal-impriżi u jinkoraġġiha tkompli ssostni lill-Kunsill Ekonomiku Artiku; jinsisti biex il-kumpaniji b'sede jew li joperaw fi ħdan l-UE jirrispettaw rigorożament il-Prinċipji Gwida tan-Nazzjonijiet Uniti dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem fir-rigward tal-operazzjonijiet u tar-relazzjonijiet kummerċjali kollha tagħhom mar-reġjun Artiku u jiżguraw proċessi effikaċi ta' diliġenza dovuta fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u tal-ambjent; jistieden lil dawn l-entitajiet jiżguraw fil-fażijiet kollha tal-proċess konsultazzjonijiet effikaċi, sinifikattivi u informati mal-partijiet ikkonċernati involuti jew potenzjalment involuti, inklużi l-popli indiġeni; jisħaq li l-attivitajiet ekonomiċi fl-Artiku għandhom ikunu sostenibbli u jqisu l-impatt ambjentali tagħhom, b'mod partikolari fuq it-tibdil fil-klima, u l-implikazzjonijiet soċjali tagħhom; jisħaq fuq il-bżonn ta' aktar promozzjoni tal-iżvilupp reġjonali sostenibbli għall-ġid ta' dawk li jgħixu fl-Artiku, l-attivitajiet b'emissjonijiet baxxi ta' karbonju, l-ekonomija tal-għarfien u l-ekonomija ċirkolari; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Isostni, bħala regola ġenerali, il-fehma espressa fil-Ftehim dwar is-sajd fl-Oċean Artiku Ċentrali, skont liema l-isfruttament tar-riżorsi naturali għandu jsir biss fejn hemm ċertezza raġonevoli li ma ssir l-ebda ħsara lill-ambjent u jissottolinja l-importanza li jiġi implimentat approċċ prekawzjonali fil-konfront tas-sajd Artiku u sub-Artiku fil-fażijiet kollha; jisħaq fuq l-importanza ta' miżuri ta' ġestjoni tas-sajd ibbażati fuq l-aqwa pariri xjentifiċi disponibbli biex tkun żgurata s-sostenibbiltà fit-tul; jinnota li l-Istati ta' mal-kosta tal-Artiku ftiehmu dwar qafas għall-ġestjoni tal-attivitajiet fl-Artiku, anki billi impenjaw ruħhom li jsolvu r-rivendikazzjonijiet li jisporġu fuq ta' Stati oħrajn f'dawk li huma żoni marittimi; jesprimi l-appoġġ tiegħu lill-organizzazzjonijiet reġjonali ta' ġestjoni tas-sajd eżistenti u lill-ftehimiet globali relatati mas-sajd, mat-trasport marittimu u mal-ambjent marin; jenfasizza li l-UE għandha tkun involuta fil-ġestjoni tal-istokkijiet f'konformità mal-UNCLOS; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Josserva li l-UE tirċievi sehem imdaqqas tal-importazzjonijiet ta' ħut tagħha mill-Artiku u hija konxja li huwa probabbli li jiżdied it-tilwim dwar is-sajd, fost oħrajn, bħala konsegwenza tat-tnaqqis tal-istokkijiet tal-ħut f'ċerti żoni u tal-migrazzjoni tagħhom lejn żoni oħra, parzjalment minħabba t-tibdil fil-klima; jilqa' pożittivament l-iffirmar, għalhekk, tal-Ftehim dwar is-sajd fl-Oċean Artiku Ċentrali, li jimmira li jilħaq żvilupp sostenibbli fl-Artiku u li se jimplimenta approċċ prekawzjonali għall-ġestjoni tal-attivitajiet tas-sajd fil-parti tal-ibħra internazzjonali tal-Oċean Artiku Ċentrali u jitlob li jidħol fis-seħħ malajr; jirrikonoxxi l-importanza tad-Dikjarazzjoni ta' Oslo biex jinkiseb dan il-ftehim vinkolanti dwar il-prevenzjoni tas-sajd mhux regolata fl-ibħra internazzjonali fl-Oċean Artiku Ċentrali; jilqa' pożittivament l-inklużjoni ta' rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet indiġeni fid-delegazzjonijiet; jiddispjaċih, madankollu, li l-parteċipazzjoni tagħhom u dik tal-NGOs kienet limitata esklużivament għall-osservazzjoni; |
| --- | --- |

43.

Għajnuna lill-komunitajiet lokali u ħarsien tad-drittijiet tal-popli indiġeni

| 44. | Jilqa' pożittivament ir-riżultati miksuba, iżda jfakkar li fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi Nordiċi l-medji Artiċi baqgħu agħar meta mqabbla mal-medji nazzjonali f'termini ta' faqar, stennija tal-għomor baxxa u żvilupp uman u ekonomiku limitat ħafna; jaf bil-fatt li t-trasformazzjoni teknoloġika u t-tibdil fil-klima qegħdin jinfluwenzaw l-istil ta' ħajja u l-mod tradizzjonali ta' kif jgħixu l-popli indiġeni u jtenni għalhekk it-talba tiegħu biex jiġu involuti attivament il-komunitajiet u l-abitanti kollha tal-Artiku, u partikolarment il-popli indiġeni, li għandhom għarfien lokali u prattiku, fil-proċessi deċiżjonali relatati mal-għażliet ta' żvilupp; isostni bil-qawwa, f'dan ir-rigward, l-implimentazzjoni sħiħa u effikaċi tal-Artikolu 19 tad-Dikjarazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni (UNDRIP), b'mod partikolari fir-rigward tal-bżonn li jinkiseb il-kunsens liberu, minn qabel u infurmat tal-popli indiġeni qabel ma jiġu adottati u implimentati miżuri leġiżlattivi jew amministrattivi jew jiġu varati proġetti ta' żvilupp li jaf jikkonċernawhom; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jirrikonoxxi li l-effetti tas-silġ li qed idub u ta' temperaturi aktar moderati jikkawżaw l-ispostament tal-popli indiġeni u jheddu b'hekk anki l-istil ta' ħajja indiġenu; jirrikonoxxi x-xewqa tal-abitanti u tal-gvernijiet tar-reġjun Artiku bi drittijiet u kompetenzi sovrani li jkomplu jfittxu żvilupp ekonomiku sostenibbli filwaqt li fl-istess ħin jipproteġu s-sorsi tradizzjonali tal-istil ta' ħajja tal-popli indiġeni u n-natura sensittiva ħafna tal-ekosistemi Artiċi, meta titqies l-esperjenza tagħhom fl-użu u fl-iżvilupp tar-riżorsi varji tar-reġjun b'mod sostenibbli; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jisħaq fuq il-bżonn li tiġi żgurata l-konservazzjoni tal-kulturi, tat-tradizzjonijiet u tal-lingwi tal-popli indiġeni billi jiġu stabbiliti programmi ta' tisħiħ tal-kapaċitajiet biex jiżdied l-għarfien dwar id-diversità, l-istorja u d-drittijiet tal-popli indiġeni, mhux biss għaż-żgħażagħ iżda wkoll għall-popolazzjonijiet mhux indiġeni fir-reġjun kollu; jistieden lid-delegazzjonijiet tal-UE fl-Istati Artiċi jimpenjaw ruħhom fi djalogu awtentiku u inklużiv mal-popli indiġeni fil-livell nazzjonali u reġjonali u jservu ta' punti ta' riferiment għall-kwistjonijiet relatati mal-popli indiġeni; jenfasizza l-bżonn li l-persunal ta' dawn id-delegazzjonijiet tal-UE jkun espert tad-drittijiet tal-popli indiġeni, kif affermati mill-UNDRIP; jilqa' b'sodisfazzjon ir-rikonoxximent dejjem jiżdied tad-drittijiet tal-popli indiġeni fil-politiki esterni tal-UE; jitlob aktar koerenza bejn il-politiki Artiċi interni u esterni tal-UE f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Itenni l-appell tiegħu biex jiġu involuti attivament l-abitanti kollha tal-Artiku, li għandhom għarfien lokali u prattiku, b'mod partikolari l-popli indiġeni, fil-proċessi deċiżjonali li jikkonċernaw l-għażliet ta' żvilupp; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jesprimi d-dispjaċir tiegħu għall-isforzi tal-Gvern Russu biex jissottometti s-soċjetà ċivili, u dan qiegħed iħalli impatt ferm negattiv fuq il-popli indiġeni, billi jillimita l-awtonomija tar-rappreżentanzi tagħhom u tas-sħubijiet tagħhom fil-fora internazzjonali u jimblokka l-aċċess għall-fondi esterni; jinnota li l-NGOs l-oħra, inklużi l-attivisti ambjentali, huma kkonċernati minn problemi simili; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jafferma li l-attivitajiet kollha fir-reġjun Artiku, inklużi l-ġestjoni u l-użu sostenibbli tar-riżorsi tal-Artiku, għandhom jirrispettaw id-drittijiet tal-popli indiġeni u tal-abitanti lokali l-oħra, u jkunu għall-ġid tagħhom; isostni, f'dan ir-rigward, rabta aktar b'saħħitha bejn l-impriżi li joperaw fl-Artiku u l-komunitajiet lokali ħalli jinħolqu opportunitajiet ekonomiċi u ta' riċerka u impjiegi u jitrawwem l-iżvilupp sostenibbli tar-riżorsi, u jsostni l-implimentazzjoni ta' standard bħall-Protokoll għall-Investimenti fl-Artiku u l-inizjattiva tal-Patt Globali tan-Nazzjonijiet Uniti; ifakkar fl-istrumenti internazzjonali eżistenti li jistabbilixxu l-ġuriżdizzjonijiet, id-drittijiet u l-obbligi tal-Istati għall-ġestjoni u għall-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u jinsisti biex dawn l-istrumenti jkomplu jiġu rispettati bis-sħiħ; jisħaq fuq l-importanza li jiġu żgurati l-kooperazzjoni interpersonali, l-aċċess għall-edukazzjoni u l-opportunitajiet kummerċjali u s-sostenn liż-żgħażagħ fl-Artiku; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jenfasizza l-importanza li jiġu indirizzati l-aspirazzjonijiet, il-bżonnijiet u l-isfidi tal-popli indiġeni, primarjament f'termini ta' kooperazzjoni interpersonali, konnettività, aċċess għall-internet, edukazzjoni, assistenza fil-qasam tas-saħħa u impjiegi, b'mod partikolari għal dak li għandu x'jaqsam maż-żgħażagħ u mal-gruppi emarġinati; jenfasizza l-bżonn li tiġi inkluża dimensjoni ambizzjuża tal-ġeneru fil-politika Artika aġġornata; jitlob li jissaħħu l-finanzjamenti ta' programmi bħal “north2north” u programmi ta' mobbiltà oħrajn indirizzati speċjalment liż-żgħażagħ li jgħixu fl-Artiku, kif ukoll li jiżdiedu s-sostenn u r-riżorsi biex tingħata għajnuna lill-popli tal-Artiku ħalli jadattaw ruħhom għat-tibdil profond iddeterminat mit-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Itenni l-appell tiegħu lill-Istati Membri kollha biex jirratifikaw mill-aktar fis il-Konvenzjoni Nru 169 tal-ILO dwar il-Popli Indiġeni u Tribali; |
| --- | --- |

51.

Xjenza u għarfien

| 52. | Jistieden lill-Istati Artiċi jonoraw l-impenji li ħadu fl-ambitu tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, b'mod partikolari fir-rigward tal-konservazzjoni in situ; jistieden lill-Istati kollha jiżguraw li l-popli indiġeni u l-komunitajiet lokali tal-Artiku jkunu inklużi fid-deliberazzjonijiet u fil-proċessi deċiżjonali tal-fora internazzjonali tad-diplomazija rilevanti relatati mal-klima u mal-bijodiversità; isostni r-rakkomandazzjoni tal-popli indiġeni biex ikollhom aċċess għall-finanzjamenti tal-Fond Ekoloġiku għall-Klima għall-inizjattivi tagħhom ta' mitigazzjoni u adattament sostenibbli; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jissottolinja l-kontributi importanti tal-UE u tal-Istati Membri tagħha lix-xjenza polari, li se jkunu neċessarji biex nifhmu l-effetti globali u lokali tat-tibdil fil-klima, u l-importanza tal-għarfien bħala pedament tad-deċiżjonijiet politiċi u tal-iżvilupp sostenibbli fl-Artiku; itenni l-appell tal-14-il Konferenza tal-Parlamentari tar-Reġjun Artiku biex tissaħħaħ il-bażi tal-għarfien u titjieb il-kooperazzjoni xjentifika b'inizjattiva ġdida għas-Sena Polari Internazzjonali; isostni l-isforzi internazzjonali fil-qasam tax-xjenza, l-għarfien u l-innovazzjoni b'dimensjoni Artika u l-kooperazzjoni dwar ir-riċerka fl-Artiku, pereżempju l-konklużjoni u l-implimentazzjoni tal-Ftehim dwar it-Tisħiħ tal-Kooperazzjoni Xjentifika Internazzjonali fl-Artiku; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jinnota li l-UE kienet wieħed mill-finanzjaturi ewlenin tar-riċerka dwar l-Artiku permezz ta' programmi bħal Orizzont 2020; jisħaq fuq il-bżonn li jiżdiedu l-finanzjamenti tal-UE fis-settur tar-riċerka u tal-iżvilupp fl-Artiku; jitlob aktar viżibbiltà u koordinament aħjar tar-riċerka u tal-innovazzjoni relatati mal-Artiku, anki fl-ambitu ta' Orizzont Ewropa; jistieden lill-Kummissjoni tforni stampa komprensiva tal-finanzjamenti tal-UE ddedikati għar-reġjun u għall-komponenti Artiċi tal-programmi orizzontali tal-UE u jħeġġeġ lill-UE timplimenta pjan ta' investiment ambizzjuż, li jħares fil-bogħod u sostenibbli mil-lat ambjentali għall-Artiku; jemmen li tali pjan għandu jżid il-finanzjamenti f'oqsma kruċjali bħar-riċerka xjentifika u jalloka aktar riżorsi lir-riċerka, lill-iżvilupp u lill-innovazzjoni, lill-infrastrutturi spazjali, diġitali u tat-trasport, lit-teknoloġiji spazjali, lit-trasport marittimu sostenibbli, lill-estrazzjoni u lill-ipproċessar sostenibbli tal-materja prima, lill-enerġija rinnovabbli u lill-attivitajiet l-oħra b'emissjonijiet baxxi ta' karbonju u lit-turiżmu; jenfasizza l-ħtieġa li jitjiebu s-sinerġiji bejn l-istrumenti ta' finanzjament eżistenti sabiex tiġi evitata l-possibbiltà ta' duplikazzjoni u tiġi żviluppata sal-massimu l-interazzjoni bejn il-programmi interni u esterni tal-UE; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jinnota li l-Artiku joffri potenzjal enormi f'termini ta' innovazzjoni u użu sostenibbli tar-riżorsi, billi jiġu żviluppati prattiki li jistgħu mbagħad jiġu implimentati fuq livell globali, u jikkostitwixxi prova, fost oħrajn, għal proġetti ġeotermiċi, eoliċi u idroelettriċi, għall-produzzjoni tal-azzar b'żero emissjonijiet ta' karbonju u għall-produzzjoni ta' batteriji aktar ekoloġiċi; jirrikonoxxi l-kontribut tal-programmi spazjali tal-UE bħal Copernicus u Galileo, tas-Servizz Ewropew ta' Navigazzjoni b'Kopertura Ġeostazzjonarja u tal-komunikazzjonijiet bis-satellita għas-sikurezza u għas-sigurtà tal-ambjent, tal-baħar u tal-bniedem fl-Artiku, billi jiġu ffaċilitati, flimkien ma' affarijiet oħra, il-monitoraġġ tal-evoluzzjoni tas-silġ, il-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi marini, is-sejbien tat-tniġġis, is-sistemi ta' twissija tal-emerġenza, l-identifikazzjoni u t-traċċament tal-movimenti marittimi u s-servizzi ta' tiftix u salvataġġ; isostni l-investimenti kontinwi fl-iżvilupp ta' dawn il-kapaċitajiet u jagħti parir li dawn jiġu applikati fl-Artiku f'kooperazzjoni u taħt it-tmexxija tal-Istati Artiċi li huma membri tal-UE u/jew tan-NATO; |
| --- | --- |

55.

Aktar UE fl-Artiku, aktar Artiku fl-UE

| 56. | Jilqa' pożittivament il-ħolqien ta' Mibgħut Speċjali għal kwistjonijiet tal-Artiku fl-2017; jappoġġa t-tkomplija tal-mandat tiegħu u jfaħħar ix-xogħol li wettaq il-Mibgħut Speċjali attwali; jistieden lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) itejbu l-kooperazzjoni bejn is-servizzi u l-koerenza bejn id-diversi programmi u investimenti fl-Artiku u jħeġġiġhom jallokaw riżorsi adegwati li jirriflettu l-ambizzjoni tal-politika Artika tal-UE; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tistabbilixxi grupp ta' ħidma speċifiku kompetenti għal dak kollu li jirrigwarda l-Ewropa tat-Tramuntana u l-Artiku; josserva li l-koordinament intern tal-UE dwar il-kwistjonijiet tal-Artiku għandu jissaħħaħ kemm fil-livell ta' grupp ta' ħidma tal-Kummissjoni kif ukoll bejn l-aġenziji rilevanti tal-UE; jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni tafda rwol ta' koordinament tal-politiki Artiċi lil wieħed mill-Viċi Presidenti tagħha biex tevita d-duplikazzjoni tal-kompetenzi; jistieden lill-Kunsill joħloq grupp ta' ħidma dwar l-Ewropa tat-Tramuntana u l-Artiku u lis-SEAE joħloq unità simili fi ħdan l-istrutturi tiegħu; huwa tal-fehma li r-rwol tal-Parlament għandu jissaħħaħ fil-formulazzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politika tal-UE għall-Artiku, u li lill-Artiku għandha tingħata importanza akbar fi ħdan il-Parlament, anki permezz tal-istabbiliment ta' delegazzjoni interparlamentari speċifikament iddedikata, b'responsabbiltà speċjali għall-kooperazzjoni Artika; jitlob li jsir dibattitu usa' dwar il-kwistjonijiet tal-Artiku fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-UE u fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Jemmen li l-proċess ta' konsultazzjoni relatat mal-politika l-ġdida tal-UE għall-Artiku għandu jintuża biex tkun ivvalutata l-effikaċja tal-politiki attwali tal-UE; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Huwa tal-fehma li l-UE, bħala attur globali, għandha tidħol b'mod attiv fi djalogu politiku, tirreaġixxi għall-importanza strateġika dejjem ikbar tal-Artiku u tkompli tiżvolġi rwol ta' entità aċċettata u kredibbli fl-Artiku, fir-rispett tal-fora konsultattivi kollha eżistenti ddedikati għall-Artiku u tal-mekkaniżmi ta' qafas ta' governanza ta' suċċess; jemmen li l-UE tista' tagħmilha ta' medjatur imparzjali fil-promozzjoni tal-istabbiltà u tal-prosperità reġjonali; jistieden lill-UE tkompli d-djalogu u l-miżuri biex issaħħaħ il-fiduċja fl-oqfsa multilaterali eżistenti u tinkludi lill-Artiku fost il-prijoritajiet tal-Istrateġija Globali tal-UE; jitlob barra minn hekk politika ta' konnettività speċifika għall-Artiku (diġitalizzazzjoni, navigazzjoni, loġistika, trasport); jemmen b'konvinzjoni li l-Patt Ekoloġiku Ewropew jagħti risposta fit-tul tant meħtieġa lill-isfidi dejjem akbar maħluqa mit-tibdil fil-klima, bis-saħħa ta' programm ta' investimenti mwessa' għat-tkabbir sostenibbli u għall-inizjattivi innovattivi lokali b'mod partikolari, u se jikkontribwixxi b'mod sinifikanti għas-soluzzjoni tad-dipendenza enerġetika u strateġika tal-UE; jitlob, fid-dawl ta' dak li ntqal, l-integrazzjoni tad-dimensjoni politika tal-UE għall-Artiku fil-Patt Ekoloġiku Ewropew, fl-Aġenda Strateġika tal-UE għall-perjodu 2019-2024, fl-Istrateġija Globali tal-UE, fl-istrateġija tal-UE għall-konnettività u fl-istrateġija tal-UE għall-bijodiversità; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jisħaq fuq il-bżonn li l-UE u l-Istati Membri tagħha jżommu relazzjonijiet kostruttivi mal-Istati Artiċi mhux Ewropej kollha u jissottolinja l-bżonn li l-UE ssegwi u tippromwovi approċċ ibbażat fuq id-drittijiet fid-djalogu tagħha mal-popli indiġeni tal-Artiku; jisħaq fuq l-importanza, għall-Istati Artiċi tal-UE, li jikkondividu b'mod aktar estensiv l-informazzjoni dwar l-isfidi attwali fir-reġjun, itejbu l-kapaċitajiet tagħhom ta' gwerra ibrida, ikomplu jinvestu fid-difiża, itejbu l-koerenza fir-rigward tal-attivitajiet li għaddejjin fl-Artiku u jiżviluppaw b'mod konġunt is-settur marittimu u dak tal-ajru; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jikkooperaw aktar mill-qrib dwar il-kwistjonijiet tal-Artiku fil-fora reġjonali u internazzjonali u jistieden lill-UE tinvolvi aktar lil-livelli ta' governanza lokali u reġjonali fl-iżvilupp tal-politiki tagħha li jikkonċernaw lir-reġjun; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Huwa tal-fehma li l-aħjar risposta għall-kooperazzjoni Sino-Russa dejjem akbar fl-Artiku hija koordinament akbar fil-livell tal-UE, kif ukoll konsultazzjonijiet mal-pajjiżi ŻEE, l-Istati Uniti u l-Kanada, kif ukoll mar-Renju Unit, il-Ġappun, ir-Repubblika tal-Korea, l-Indja u ma' sħab oħra impenjati biex jiggarantixxu kooperazzjoni paċifika u l-libertà ta' navigazzjoni fl-Artiku u biex jisfruttaw sal-massimu s-sinerġiji possibbli; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jieħu nota tal-Inizjattiva tal-Istati Uniti għas-Sigurtà tal-Artiku (ASI) u tal-Qafas Politiku Kanadiż għall-Artiku u għat-Tramuntana u jinkoraġġixxi lill-UE tikkollabora mal-alleati tagħha li jaħsbuha bħalha biex, meta jkun xieraq, jiżguraw koordinament adegwat fir-reġjun; jitlob, f'dan ir-rigward, djalogu UE-Artiku sod favur l-implimentazzjoni tal-politika tal-UE għall-Artiku; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Hu tal-fehma li l-kwistjonijiet relatati mas-sigurtà fl-Artiku għandhom ukoll ikunu parti mill-konsultazzjonijiet u mill-kooperazzjoni man-NATO, li tista' tuża l-qafas tal-Kunsill NATO-Russja biex jissolvew il-każijiet li fihom il-partijiet ma jiftehmux, jittaffew it-tensjonijiet u jiġu evitati l-kriżijiet; jirrikonoxxi l-importanza tal-operazzjonijiet ta' sorveljanza u rikonjizzjoni fir-reġjun u tal-istabbiliment ta' mekkaniżmi biex titjieb il-kondiviżjoni tal-informazzjoni; jemmen li notifika preventiva tat-taħriġ militari fir-reġjun Artiku taf iżżid it-trasparenza dwar l-attivitajiet militari fir-reġjun; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Josserva li t-Tramuntana estrema tidħol fil-qasam ta' responsabbiltà tal-Kmandant Suprem tal-Forzi Alleati fl-Ewropa tan-NATO u li hija neċessarja kooperazzjoni man-NATO biex jinbena kunċett ta' sigurtà ġenerali għall-Artiku; jilqa' pożittivament, fid-dawl ta' dak li ntqal, il-konklużjonijiet tal-grupp ta' riflessjoni inkarigat mis-Segretarju Ġenerali tan-NATO li jibda proċess ta' riflessjoni li jħares fil-bogħod u li jivvaluta l-modi kif tista' tissaħħaħ id-dimensjoni politika tan-NATO, skont liema n-NATO għandha żżid l-għarfien tagħha tas-sitwazzjoni fit-Tramuntana estrema u fl-Artiku u tiżviluppa strateġija li tqis il-pjanijiet usa' għad-deterrenza u għad-difiża, anki permezz ta' dispożizzjonijiet biex jiġu indirizzati l-azzjonijiet aggressivi ta' atturi statali; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jinnota li t-taħriġ Trident Juncture tal-2018, li wera li n-NATO hija operattiva b'mod attiv fl-Artiku, speċjalment fit-Tramuntana estrema (fil-Baħar tan-Norveġja u fil-Baħar ta' Barents), żgura l-ogħla livell ta' trasparenza; jistieden lill-partijiet kollha li jmexxu attivitajiet militari fl-Artiku jsegwu tali prattiki, bi qbil mal-obbligi internazzjonali, inkluż id-Dokument ta' Vjenna tal-OSKE, b'hekk jitnaqqsu r-riskji, jiġu ċċarati l-każijiet li fihom il-partijiet ma ftehmux u tinħoloq klima ta' trasparenza tal-intenzjonijiet; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Isostni l-isforzi biex tissaħħaħ ir-reżiljenza fil-konfront tal-pressjonijiet potenzjali li ġejjin miċ-Ċina jew minn atturi oħrajn li ma jagħtux prijorità lil metodi ta' estrazzjoni tal-minerali li jsiru b'mod ekokompatibbli u sostenibbli, fir-rispett tan-normi internazzjonali u tal-konvenzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti; jistieden lit-Task Force East StratCom tas-SEAE timmonitorja l-kampanji mmirati li jinfluwenzaw il-proċessi deċiżjonali relatati mal-estrazzjonijiet tal-minerali fir-reġjun; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jisħaq fuq il-bżonn li l-UE u l-Istati Uniti jippromwovu b'mod konġunt is-sigurtà u l-istabbiltà fl-Artiku, u jinvestu fil-preżenza xjentifika permanenti fir-reġjun u jespanduha; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jitlob li l-Artiku jiġi inkluż fid-diskussjonijiet dwar il-Boxxla Strateġika tal-UE u jisħaq li l-iżvilupp tal-Artiku għandu jiġi diskuss regolarment anki fil-Kumitat Politiku u ta' Sigurtà u waqt il-laqgħat tal-Kunsill; jitlob li jsiru skambji ta' fehmiet aktar regolari dwar il-kwistjonijiet relatati mal-Artiku bħala qasam importanti ta' konsultazzjoni UE-NATO; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jitlob aktar viżibbiltà tal-UE fl-Artiku u jistieden lill-UE tistabbilixxi djalogu politiku msaħħaħ dwar il-kooperazzjoni bilaterali mal-Gżejjer Faeroe u ma' Greenland u tqis, flimkien mal-awtoritajiet Daniżi, il-possibbiltà li tistabbilixxi uffiċċji tal-UE fi Greenland u fil-Gżejjer Faeroe; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jitlob li l-objettivi tal-istrateġija l-ġdida għall-Artiku jkunu riflessi fil-programmi b'fondi ddedikati, fil-proġetti u fil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE, kif ukoll fil-ħidma tal-aġenziji rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Huwa tal-fehma li l-istrateġija marittima tal-UE għandha tiġi aġġornata biex tirrifletti opportunitajiet u sfidi ġodda; jemmen li valutazzjonijiet u reviżjonijiet simili għandhom isiru għal politiki oħra tal-UE, inkluża l-politika spazjali tagħha, bil-għan li tkun ivvalutata l-espansjoni tal-programmi satellitari eżistenti biex jiġu koperti l-bżonnijiet speċifiċi tar-reġjun Artiku, anki permezz tal-użu ta' Copernicus biex jiġi mmonitorjat it-tniġġis; |
| --- | --- |

70.

o

o o

| 71. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà. |
| --- | --- |

71.

---

(1)  ĠU C 9 E, 15.1.2010, p. 41.

(2)  ĠU C 136 E, 11.5.2012, p. 71.

(3)  ĠU C 378, 9.11.2017, p. 174.

(4)  ĠU C 263, 25.7.2018, p. 136.

(5)  ĠU C 118, 8.4.2020, p. 32.

(6)  ĠU C 232, 16.6.2021, p. 28.

(7)  ĠU C 118, 8.4.2020, p. 15.

(8)  ĠU C 270, 7.7.2021, p. 2.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/129 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/129

---

P9_TA(2021)0414

Il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: it-tagħlimiet meħuda

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (petizzjonijiet 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020 u 0103/2021 u oħrajn) (2020/2209(INI))

(2022/C 132/11)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-petizzjonijiet li waslu dwar kwistjonijiet ta' diżabilità kif deskritti fit-titolu ta' din ir-riżoluzzjoni u fid-deliberazzjonijiet preċedenti tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar dawn il-petizzjonijiet, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-petizzjonijiet li waslu dwar kwistjonijiet ta' diżabilità kif deskritti fit-titolu ta' din ir-riżoluzzjoni u fid-deliberazzjonijiet preċedenti tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar dawn il-petizzjonijiet,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 19, 48, 67(4), 153, 165, 168 u 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 19, 48, 67(4), 153, 165, 168 u 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta), b'mod partikolari l-Artikoli 3, 21, 24, 26, 34, 35, 41 u 47 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta), b'mod partikolari l-Artikoli 3, 21, 24, 26, 34, 35, 41 u 47 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, b'mod partikolari l-prinċipji 1, 3, 10 u 17 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, b'mod partikolari l-prinċipji 1, 3, 10 u 17 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (CRPD), u d-dħul fis-seħħ tagħha fil-21 ta' Jannar 2011 b'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/48/KE tas-26 ta' Novembru 2009 dwar il-konklużjoni, mill-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (CRPD), u d-dħul fis-seħħ tagħha fil-21 ta' Jannar 2011 b'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/48/KE tas-26 ta' Novembru 2009 dwar il-konklużjoni, mill-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (1),

| — | wara li kkunsidra l-Kummenti Ġenerali dwar is-CRPD bħala gwida awtoritattiva dwar l-implimentazzjoni tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kummenti Ġenerali dwar is-CRPD bħala gwida awtoritattiva dwar l-implimentazzjoni tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Kodiċi ta' Kondotta bejn il-Kunsill, l-Istati Membri u l-Kummissjoni li jispjega l-arranġamenti interni għall-implimentazzjoni min-naħa tal-Unjoni Ewropea kif ukoll għar-rappreżentanza tagħha relatati mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kodiċi ta' Kondotta bejn il-Kunsill, l-Istati Membri u l-Kummissjoni li jispjega l-arranġamenti interni għall-implimentazzjoni min-naħa tal-Unjoni Ewropea kif ukoll għar-rappreżentanza tagħha relatati mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (2),

| — | wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (il-Kumitat dwar is-CRPD) tat-2 ta' Ottubru 2015 dwar ir-rapport inizjali tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (il-Kumitat dwar is-CRPD) tat-2 ta' Ottubru 2015 dwar ir-rapport inizjali tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal,

| — | wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċessaw is-siti web tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċessaw is-siti web tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-miżura tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas fil-livell tal-UE rivedut mitlub mill-Artikolu 33.2 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità , |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-miżura tal-Kunsill li tistabbilixxi qafas fil-livell tal-UE rivedut mitlub mill-Artikolu 33.2 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità ,

| — | wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni Ewropea tissorvelja l-Fondi tal-UE użati biex jippromwovu d-dritt tal-persuni b'diżabilità u l-anzjani f'għajxien indipendenti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni Ewropea tissorvelja l-Fondi tal-UE użati biex jippromwovu d-dritt tal-persuni b'diżabilità u l-anzjani f'għajxien indipendenti,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport dwar id-Drittijiet Fundamentali tal-2020 tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport dwar id-Drittijiet Fundamentali tal-2020 tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-11 ta' Diċembru 2019 intitolata “It-tiswir tal-aġenda tal-UE għal drittijiet tal-persuni b'diżabilità 2020-2030”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-11 ta' Diċembru 2019 intitolata “It-tiswir tal-aġenda tal-UE għal drittijiet tal-persuni b'diżabilità 2020-2030”,

| — | wara li kkunsidra l-Indiċi dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-2020 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Indiċi dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-2020 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (3),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (4),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (5),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (6),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (7),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE tas-27 ta' Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE tas-27 ta' Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (8),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija għad-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija għad-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali (COM(2008)0426, id-“Direttiva kontra d-diskriminazzjoni” u l-pożizzjoni tal-Parlament dwarha tat-2 ta' April 2009 (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali (COM(2008)0426, id-“Direttiva kontra d-diskriminazzjoni” u l-pożizzjoni tal-Parlament dwarha tat-2 ta' April 2009 (9),

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta' Ġunju 1998 dwar karta tal-ipparkjar għall-persuni b'diżabilità (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta' Ġunju 1998 dwar karta tal-ipparkjar għall-persuni b'diżabilità (10),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 tal-14 ta' Ġunju 2021 li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 tal-14 ta' Ġunju 2021 li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (11),

| — | wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tas-27 ta' Novembru 2020 intitolat “Evaluation of the European Disability Strategy 2010-2020” (Evalwazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020) (SWD(2020)0291), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tas-27 ta' Novembru 2020 intitolat “Evaluation of the European Disability Strategy 2010-2020” (Evalwazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020) (SWD(2020)0291),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2020 dwar azzjoni koordinata tal-UE biex tikkumbatti l-pandemija tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2020 dwar azzjoni koordinata tal-UE biex tikkumbatti l-pandemija tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha (12),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità għal wara l-2020 (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità għal wara l-2020 (13),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2020 dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità intellettwali u l-familji tagħhom fil-kriżi tal-COVID-19 (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2020 dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità intellettwali u l-familji tagħhom fil-kriżi tal-COVID-19 (14),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 dwar il-Garanzija Ewropea għat-Tfal (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 dwar il-Garanzija Ewropea għat-Tfal (15),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Marzu 2021 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol fid-dawl tal-UNCRPD (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Marzu 2021 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol fid-dawl tal-UNCRPD (16),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' Novembru 2018 dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' Novembru 2018 dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità (17),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tat-3 ta' Novembru 2016 intitolat “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union” (Il-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej u l-persuni b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tat-3 ta' Novembru 2016 intitolat “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union” (Il-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej u l-persuni b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tal-15 ta' Settembru 2017 intitolat “Inclusive education for learners with disabilities” (Edukazzjoni inklużiva għall-istudenti b'diżabilità), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tal-15 ta' Settembru 2017 intitolat “Inclusive education for learners with disabilities” (Edukazzjoni inklużiva għall-istudenti b'diżabilità),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tad-9 ta' Ottubru 2015 intitolat “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” (Ir-rwol ta' protezzjoni tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità), u l-aġġornamenti tiegħu mill-2016, l-2017 u l-2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tad-9 ta' Ottubru 2015 intitolat “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” (Ir-rwol ta' protezzjoni tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità), u l-aġġornamenti tiegħu mill-2016, l-2017 u l-2018,

| — | wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond tiegħu tal-15 ta' Awwissu 2016 intitolata “The European Accessibility Act” (L-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond tiegħu tal-15 ta' Awwissu 2016 intitolata “The European Accessibility Act” (L-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tat-8 ta' Mejju 2018 intitolat “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility” (It-trasport u t-turiżmu għall-persuni b'diżabilità u l-persuni b'mobilità mnaqqsa), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tat-8 ta' Mejju 2018 intitolat “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility” (It-trasport u t-turiżmu għall-persuni b'diżabilità u l-persuni b'mobilità mnaqqsa),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tal-15 ta' Lulju 2020 intitolat “The Post-2020 European Disability Strategy” (L-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità wara l-2020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tal-15 ta' Lulju 2020 intitolat “The Post-2020 European Disability Strategy” (L-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità wara l-2020),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 u l-Artikolu 227(3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 u l-Artikolu 227(3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern,

| — | wara li kkunsidra l-ittra mill-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra mill-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet (A9-0261/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet (A9-0261/2021),

| A. | billi madwar 1 % tal-petizzjonijiet kollha li jaslu kull sena għand il-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandhom x'jaqsmu ma' diversi kwistjonijiet ta' diżabilità; |
| --- | --- |

A.

billi madwar 1 % tal-petizzjonijiet kollha li jaslu kull sena għand il-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandhom x'jaqsmu ma' diversi kwistjonijiet ta' diżabilità;

| B. | billi hemm madwar 87 miljun persuna b'diżabilità fl-UE (18); |
| --- | --- |

B.

billi hemm madwar 87 miljun persuna b'diżabilità fl-UE (18);

| C. | billi 37 % tal-persuni fl-UE li għandhom 15-il sena jew aktar irrappurtaw li għandhom limitazzjonijiet fiżiċi jew sensorjali (moderati jew serji) (19); |
| --- | --- |

C.

billi 37 % tal-persuni fl-UE li għandhom 15-il sena jew aktar irrappurtaw li għandhom limitazzjonijiet fiżiċi jew sensorjali (moderati jew serji) (19);

| D. | billi l-petizzjonijiet dwar kwistjonijiet ta' diżabilità jiżvelaw id-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom il-persuni b'diżabilità u l-fatt li dawn iħabbtu wiċċhom ma' diskriminazzjoni u ostakli fil-ħajja ta' kuljum u li ma jgawdux il-libertajiet u d-drittijiet fundamentali stipulati fis-CRPD, bħall-aċċess għat-trasport pubbliku u l-ambjent mibni, l-użu tal-lingwi tas-sinjali, il-finanzjament u l-aċċess ugwali għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali; |
| --- | --- |

D.

billi l-petizzjonijiet dwar kwistjonijiet ta' diżabilità jiżvelaw id-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom il-persuni b'diżabilità u l-fatt li dawn iħabbtu wiċċhom ma' diskriminazzjoni u ostakli fil-ħajja ta' kuljum u li ma jgawdux il-libertajiet u d-drittijiet fundamentali stipulati fis-CRPD, bħall-aċċess għat-trasport pubbliku u l-ambjent mibni, l-użu tal-lingwi tas-sinjali, il-finanzjament u l-aċċess ugwali għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali;

| E. | billi huwa ġeneralment rikonoxxut li l-persuni b'diżabilità għadhom iħabbtu wiċċhom ma' diversi ostakli u diskriminazzjoni fil-ħajja ta' kuljum li jżommuhom milli jgawdu l-libertajiet u d-drittijiet fundamentali stabbiliti fl-oqfsa leġiżlattivi applikabbli tal-UE u tan-NU; billi dawn jinkludu r-rikonoxximent reċiproku tal-istatus ta' diżabilità bejn l-Istati Membri – li n-nuqqas tiegħu jostakola l-libertà tal-moviment fi ħdan l-UE għall-persuni b'diżabilità – l-aċċess għat-trasport pubbliku, l-aċċessibbiltà fiżika, sensorja u konjittiva tal-ambjent mibni, il-prodotti, is-servizzi u l-programmi, l-użu tal-lingwi tas-sinjali u l-mezzi u l-formati l-oħra kollha ta' komunikazzjoni u informazzjoni aċċessibbli, il-finanzjament tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u l-aċċess ugwali għalihom, l-aċċess għas-suq tax-xogħol, l-aċċess għall-assistenza personali u l-inklużjoni tal-komunità, u l-opportunitajiet u t-trattament indaqs fl-impjieg u fix-xogħol; |
| --- | --- |

E.

billi huwa ġeneralment rikonoxxut li l-persuni b'diżabilità għadhom iħabbtu wiċċhom ma' diversi ostakli u diskriminazzjoni fil-ħajja ta' kuljum li jżommuhom milli jgawdu l-libertajiet u d-drittijiet fundamentali stabbiliti fl-oqfsa leġiżlattivi applikabbli tal-UE u tan-NU; billi dawn jinkludu r-rikonoxximent reċiproku tal-istatus ta' diżabilità bejn l-Istati Membri – li n-nuqqas tiegħu jostakola l-libertà tal-moviment fi ħdan l-UE għall-persuni b'diżabilità – l-aċċess għat-trasport pubbliku, l-aċċessibbiltà fiżika, sensorja u konjittiva tal-ambjent mibni, il-prodotti, is-servizzi u l-programmi, l-użu tal-lingwi tas-sinjali u l-mezzi u l-formati l-oħra kollha ta' komunikazzjoni u informazzjoni aċċessibbli, il-finanzjament tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u l-aċċess ugwali għalihom, l-aċċess għas-suq tax-xogħol, l-aċċess għall-assistenza personali u l-inklużjoni tal-komunità, u l-opportunitajiet u t-trattament indaqs fl-impjieg u fix-xogħol;

| F. | billi l-persuni kollha b'diżabilità għandhom drittijiet ugwali fuq bażi ugwali ma' oħrajn fl-oqsma kollha tal-ħajja u huma intitolati għal dinjità inaljenabbli, trattament ugwali, għajxien indipendenti, awtonomija u parteċipazzjoni sħiħa fis-soċjetà, u li jistennew li l-kontribut tagħhom għall-progress soċjali, politiku u ekonomiku tal-UE jiġi rrispettat u vvalutat; |
| --- | --- |

F.

billi l-persuni kollha b'diżabilità għandhom drittijiet ugwali fuq bażi ugwali ma' oħrajn fl-oqsma kollha tal-ħajja u huma intitolati għal dinjità inaljenabbli, trattament ugwali, għajxien indipendenti, awtonomija u parteċipazzjoni sħiħa fis-soċjetà, u li jistennew li l-kontribut tagħhom għall-progress soċjali, politiku u ekonomiku tal-UE jiġi rrispettat u vvalutat;

| G. | billi l-informazzjoni li toħroġ mill-petizzjonijiet imressqa lill-Parlament minn persuni b'diżabilità jew dwar kwistjonijiet ta' diżabilità tista' sservi bħala sors ta' informazzjoni dwar nuqqasijiet fl-implimentazzjoni tas-CRPD kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE, u tista' tgħin biex titfassal leġiżlazzjoni fl-oqsma kollha tal-politika; |
| --- | --- |

G.

billi l-informazzjoni li toħroġ mill-petizzjonijiet imressqa lill-Parlament minn persuni b'diżabilità jew dwar kwistjonijiet ta' diżabilità tista' sservi bħala sors ta' informazzjoni dwar nuqqasijiet fl-implimentazzjoni tas-CRPD kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE, u tista' tgħin biex titfassal leġiżlazzjoni fl-oqsma kollha tal-politika;

| H. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu “rwol ta' protezzjoni” biex jiżgura l-konformità tal-UE mas-CRPD fit-tfassil tal-politika u l-azzjonijiet leġiżlattivi fil-livell tal-UE; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet ġie mitlub ifassal qafas tal-UE flimkien mal-Ombudsman Ewropew, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali, il-Forum Ewropew dwar id-Diżabilità, kif adottat mill-Kunsill fit-3 513-il laqgħa li saret fis-16 ta' Jannar 2017; |
| --- | --- |

H.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu “rwol ta' protezzjoni” biex jiżgura l-konformità tal-UE mas-CRPD fit-tfassil tal-politika u l-azzjonijiet leġiżlattivi fil-livell tal-UE; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet ġie mitlub ifassal qafas tal-UE flimkien mal-Ombudsman Ewropew, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali, il-Forum Ewropew dwar id-Diżabilità, kif adottat mill-Kunsill fit-3 513-il laqgħa li saret fis-16 ta' Jannar 2017;

| I. | billi l-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali ssottolinja s-sinifikat ta' petizzjonijiet li jappartjenu għad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità fid-dawl tar-rwol u r-responsabbiltajiet tal-Parlament stabbiliti fil-qafas tal-UE għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tas-CRPD; |
| --- | --- |

I.

billi l-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali ssottolinja s-sinifikat ta' petizzjonijiet li jappartjenu għad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità fid-dawl tar-rwol u r-responsabbiltajiet tal-Parlament stabbiliti fil-qafas tal-UE għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tas-CRPD;

| J. | billi permezz tar-rwol tiegħu, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu dmir speċjali li jipproteġi d-drittijiet tal-persuni b'diżabilità fl-UE, peress li l-eżerċitar tal-libertajiet u d-drittijiet fundamentali tagħhom huwa ggarantit mid-dritt tal-UE u mis-CRPD; billi l-informazzjoni disponibbli dwar dawn id-drittijiet hija insuffiċjenti u mhijiex aċċessibbli biżżejjed; |
| --- | --- |

J.

billi permezz tar-rwol tiegħu, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu dmir speċjali li jipproteġi d-drittijiet tal-persuni b'diżabilità fl-UE, peress li l-eżerċitar tal-libertajiet u d-drittijiet fundamentali tagħhom huwa ggarantit mid-dritt tal-UE u mis-CRPD; billi l-informazzjoni disponibbli dwar dawn id-drittijiet hija insuffiċjenti u mhijiex aċċessibbli biżżejjed;

| K. | billi l-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali japprezza ħafna r-rwol kruċjali tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet bħala pont bejn il-persuni fl-UE, il-Parlament u l-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE u bħala strument importanti li permezz tiegħu ċ-ċittadini jiġu involuti fid-demokrazija partiċipattiva; billi d-dritt li titressaq petizzjoni quddiem il-Parlament huwa wieħed mid-drittijiet fundamentali ta' kull individwu u organizzazzjoni bbażati fl-UE u huwa sors dirett indispensabbli ta' informazzjoni fattwali; |
| --- | --- |

K.

billi l-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali japprezza ħafna r-rwol kruċjali tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet bħala pont bejn il-persuni fl-UE, il-Parlament u l-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE u bħala strument importanti li permezz tiegħu ċ-ċittadini jiġu involuti fid-demokrazija partiċipattiva; billi d-dritt li titressaq petizzjoni quddiem il-Parlament huwa wieħed mid-drittijiet fundamentali ta' kull individwu u organizzazzjoni bbażati fl-UE u huwa sors dirett indispensabbli ta' informazzjoni fattwali;

| L. | billi d-dritt ta' petizzjoni u l-proċess ta' petizzjoni għandhom ikunu aktar viżibbli u aċċessibbli għall-individwi u l-organizzazzjonijiet kollha fl-UE, inklużi l-persuni b'diżabilità; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu jiżgura viżibbiltà aqwa u informazzjoni suffiċjenti f'dan ir-rigward permezz ta' kampanji mmirati ta' informazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni, b'fokus speċjali fuq gruppi vulnerabbli inklużi persuni b'diżabilità; billi l-Parlament għadu ma żviluppax indiċi tal-effettività għas-sistema tal-petizzjonijiet tiegħu u ma ġabarx data statistika dwar it-trattament tal-petizzjonijiet; |
| --- | --- |

L.

billi d-dritt ta' petizzjoni u l-proċess ta' petizzjoni għandhom ikunu aktar viżibbli u aċċessibbli għall-individwi u l-organizzazzjonijiet kollha fl-UE, inklużi l-persuni b'diżabilità; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu jiżgura viżibbiltà aqwa u informazzjoni suffiċjenti f'dan ir-rigward permezz ta' kampanji mmirati ta' informazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni, b'fokus speċjali fuq gruppi vulnerabbli inklużi persuni b'diżabilità; billi l-Parlament għadu ma żviluppax indiċi tal-effettività għas-sistema tal-petizzjonijiet tiegħu u ma ġabarx data statistika dwar it-trattament tal-petizzjonijiet;

| M. | billi s-CRPD hija l-ewwel trattat internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem irratifikat mill-UE u l-Istati Membri kollha tagħha; |
| --- | --- |

M.

billi s-CRPD hija l-ewwel trattat internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem irratifikat mill-UE u l-Istati Membri kollha tagħha;

| N. | billi l-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD ma ġiex irratifikat mill-UE u minn ħames Stati Membri; |
| --- | --- |

N.

billi l-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD ma ġiex irratifikat mill-UE u minn ħames Stati Membri;

| O. | billi Unjoni ta' Ugwaljanza għal kulħadd, u fis-sinifikati kollha tagħha, hija waħda mill-prijoritajiet fil-linji gwida politiċi tal-Kummissjoni attwali; |
| --- | --- |

O.

billi Unjoni ta' Ugwaljanza għal kulħadd, u fis-sinifikati kollha tagħha, hija waħda mill-prijoritajiet fil-linji gwida politiċi tal-Kummissjoni attwali;

| P. | billi l-petizzjonijiet enfasizzaw ripetutament il-limiti f'termini ta' aċċess għall-edukazzjoni għall-persuni b'diżabilità, li jwasslu għal inqas parteċipazzjoni fl-attivitajiet edukattivi meta mqabbla mal-medja tal-popolazzjoni u, bħala konsegwenza, għal riskju ta' esklużjoni soċjali u ekonomika; billi persuna b'diżabilità minn erba' titlaq mis-sistema edukattiva qabel iż-żmien previst (20); |
| --- | --- |

P.

billi l-petizzjonijiet enfasizzaw ripetutament il-limiti f'termini ta' aċċess għall-edukazzjoni għall-persuni b'diżabilità, li jwasslu għal inqas parteċipazzjoni fl-attivitajiet edukattivi meta mqabbla mal-medja tal-popolazzjoni u, bħala konsegwenza, għal riskju ta' esklużjoni soċjali u ekonomika; billi persuna b'diżabilità minn erba' titlaq mis-sistema edukattiva qabel iż-żmien previst (20);

| Q. | billi l-ħolqien tar-rwol tal-Kummissarju għall-Ugwaljanza kellu rwol strumentali fl-istabbiliment tal-istrateġija l-ġdida għad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità 2021-2030 (Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2020-2030); |
| --- | --- |

Q.

billi l-ħolqien tar-rwol tal-Kummissarju għall-Ugwaljanza kellu rwol strumentali fl-istabbiliment tal-istrateġija l-ġdida għad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità 2021-2030 (Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2020-2030);

| R. | billi fir-riżoluzzjonijiet tiegħu, il-Parlament ħeġġeġ ripetutament lill-Istati Membri jimplimentaw politiki xierqa biex jiġi żgurat li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jgawdu bis-sħiħ id-drittijiet soċjali, politiċi u ekonomiċi tagħhom; |
| --- | --- |

R.

billi fir-riżoluzzjonijiet tiegħu, il-Parlament ħeġġeġ ripetutament lill-Istati Membri jimplimentaw politiki xierqa biex jiġi żgurat li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jgawdu bis-sħiħ id-drittijiet soċjali, politiċi u ekonomiċi tagħhom;

| S. | billi l-Istati Membri għandhom ir-responsabilità li jiżguraw li fl-UE kulħadd ikollu d-dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal indipendenti u imparzjali stabbilit minn qabel bil-liġi, u li kulħadd ikollu l-opportunità li jingħata pariri, jiġi difiż u jiġi rrappreżentat; |
| --- | --- |

S.

billi l-Istati Membri għandhom ir-responsabilità li jiżguraw li fl-UE kulħadd ikollu d-dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal indipendenti u imparzjali stabbilit minn qabel bil-liġi, u li kulħadd ikollu l-opportunità li jingħata pariri, jiġi difiż u jiġi rrappreżentat;

| T. | billi 24 Stat Membru rrappurtaw b'mod komprensiv dwar il-progress li għamlu fl-implimentazzjoni tas-CRPD, fejn l-aċċessibbiltà kienet wieħed mill-prinċipji ewlenin tal-konvenzjoni, wara talbiet għal informazzjoni mibgħuta lir-Rappreżentanti Permanenti tal-Istati Membri kollha mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar il-Petizzjoni 0535/2017; |
| --- | --- |

T.

billi 24 Stat Membru rrappurtaw b'mod komprensiv dwar il-progress li għamlu fl-implimentazzjoni tas-CRPD, fejn l-aċċessibbiltà kienet wieħed mill-prinċipji ewlenin tal-konvenzjoni, wara talbiet għal informazzjoni mibgħuta lir-Rappreżentanti Permanenti tal-Istati Membri kollha mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar il-Petizzjoni 0535/2017;

| U. | billi d-direttiva kontra d-diskriminazzjoni proposta, li tipprovdi protezzjoni akbar kontra diskriminazzjoni ta' kull tip permezz ta' approċċ orizzontali, għadha mblukkata fil-Kunsill, u billi dan ilu l-każ għal aktar minn għaxar snin; |
| --- | --- |

U.

billi d-direttiva kontra d-diskriminazzjoni proposta, li tipprovdi protezzjoni akbar kontra diskriminazzjoni ta' kull tip permezz ta' approċċ orizzontali, għadha mblukkata fil-Kunsill, u billi dan ilu l-każ għal aktar minn għaxar snin;

| V. | billi l-aċċessibbiltà hija prekundizzjoni għall-eżerċitar tad-drittijiet l-oħra kollha previsti fis-CRPD fuq bażi ugwali ma' oħrajn; billi l-Kummissjoni pproponiet diversi azzjonijiet biex tissorvelja l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti dwar l-aċċessibbiltà, kif ukoll miżuri ġodda biex tinħoloq UE mingħajr ostakli; |
| --- | --- |

V.

billi l-aċċessibbiltà hija prekundizzjoni għall-eżerċitar tad-drittijiet l-oħra kollha previsti fis-CRPD fuq bażi ugwali ma' oħrajn; billi l-Kummissjoni pproponiet diversi azzjonijiet biex tissorvelja l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti dwar l-aċċessibbiltà, kif ukoll miżuri ġodda biex tinħoloq UE mingħajr ostakli;

| W. | billi inizjattivi fil-livell tal-UE bħall-Access City Award (Premju għall-Bliet Aċċessibbli) jippromwovu l-adattament tal-ispazji pubbliċi għall-ħtiġijiet tal-anzjani u tal-persuni b'diżabilità; billi l-kompetizzjoni ppremjat bliet li jieħdu impenji fil-livell tal-proċess deċiżjonali politiku biex ikunu inklużivi fir-rigward ta' persuni b'diżabilità, jirrispettaw id-drittijiet tagħhom, jirreaġixxu għall-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità u jżommu djalogu soċjali ma' organizzazzjonijiet għall-persuni b'diżabilità u l-anzjani; billi l-adattament ta' spazji pubbliċi mhux biss se jgħin fil-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali, iżda se jikkontribwixxi għat-tkabbir ekonomiku; |
| --- | --- |

W.

billi inizjattivi fil-livell tal-UE bħall-Access City Award (Premju għall-Bliet Aċċessibbli) jippromwovu l-adattament tal-ispazji pubbliċi għall-ħtiġijiet tal-anzjani u tal-persuni b'diżabilità; billi l-kompetizzjoni ppremjat bliet li jieħdu impenji fil-livell tal-proċess deċiżjonali politiku biex ikunu inklużivi fir-rigward ta' persuni b'diżabilità, jirrispettaw id-drittijiet tagħhom, jirreaġixxu għall-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità u jżommu djalogu soċjali ma' organizzazzjonijiet għall-persuni b'diżabilità u l-anzjani; billi l-adattament ta' spazji pubbliċi mhux biss se jgħin fil-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali, iżda se jikkontribwixxi għat-tkabbir ekonomiku;

| X. | billi diversi petizzjonijiet juru l-problemi tal-aċċessibbiltà u l-ħtieġa li jittejjeb l-aċċess għall-persuni b'diżabilità għall-ambjent mibni, għat-trasport, kif ukoll għat-teknoloġiji u s-sistemi tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT), u faċilitajiet u servizzi oħra pprovduti lill-pubbliku; |
| --- | --- |

X.

billi diversi petizzjonijiet juru l-problemi tal-aċċessibbiltà u l-ħtieġa li jittejjeb l-aċċess għall-persuni b'diżabilità għall-ambjent mibni, għat-trasport, kif ukoll għat-teknoloġiji u s-sistemi tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT), u faċilitajiet u servizzi oħra pprovduti lill-pubbliku;

| Y. | billi huwa indispensabbli għall-istituzzjonijiet tal-UE li jiżguraw li s-siti web tagħhom ikollhom l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi meħtieġa sabiex ikunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità, sabiex il-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jirċievu informazzjoni korretta u diretta dwar il-kwistjonijiet kollha li jikkonċernawhom inkwantu ċittadini, bil-għan li tiżdied l-aċċessibbiltà tad-dokumenti, il-videos u s-siti web u jiġu promossi mezzi alternattivi ta' komunikazzjoni; |
| --- | --- |

Y.

billi huwa indispensabbli għall-istituzzjonijiet tal-UE li jiżguraw li s-siti web tagħhom ikollhom l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi meħtieġa sabiex ikunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità, sabiex il-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jirċievu informazzjoni korretta u diretta dwar il-kwistjonijiet kollha li jikkonċernawhom inkwantu ċittadini, bil-għan li tiżdied l-aċċessibbiltà tad-dokumenti, il-videos u s-siti web u jiġu promossi mezzi alternattivi ta' komunikazzjoni;

| Z. | billi ġie stabbilit grupp ta' ħidma interservizzi dwar il-lingwa tas-sinjali fil-Parlament sabiex jiġu implimentati miżuri li jissodisfaw it-talba fil-petizzjoni 1056/2016 biex ikun permess it-tressiq ta' petizzjonijiet fil-lingwi tas-sinjali nazzjonali użati fl-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

Z.

billi ġie stabbilit grupp ta' ħidma interservizzi dwar il-lingwa tas-sinjali fil-Parlament sabiex jiġu implimentati miżuri li jissodisfaw it-talba fil-petizzjoni 1056/2016 biex ikun permess it-tressiq ta' petizzjonijiet fil-lingwi tas-sinjali nazzjonali użati fl-Unjoni Ewropea;

| AA. | billi l-miżuri meħuda mill-gvernijiet matul il-kriżi tas-saħħa maġġuri u eċċezzjonali kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 għandhom dejjem jirrispettaw id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-individwi u m'għandhomx jiddiskriminaw kontra ċ-ċittadini b'diżabilità; |
| --- | --- |

AA.

billi l-miżuri meħuda mill-gvernijiet matul il-kriżi tas-saħħa maġġuri u eċċezzjonali kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 għandhom dejjem jirrispettaw id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-individwi u m'għandhomx jiddiskriminaw kontra ċ-ċittadini b'diżabilità;

| AB. | billi diversi petizzjonijiet juru li l-pandemija tal-COVID-19 aggravat is-sitwazzjoni tal-persuni b'diżabilità, inkluż il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem l-aktar bażiċi tal-persuni b'diżabilità, bħall-aċċess għall-kura tas-saħħa, għal miżuri protettivi kontra t-tixrid tal-marda u għall-edukazzjoni; |
| --- | --- |

AB.

billi diversi petizzjonijiet juru li l-pandemija tal-COVID-19 aggravat is-sitwazzjoni tal-persuni b'diżabilità, inkluż il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem l-aktar bażiċi tal-persuni b'diżabilità, bħall-aċċess għall-kura tas-saħħa, għal miżuri protettivi kontra t-tixrid tal-marda u għall-edukazzjoni;

| AC. | billi l-Parlament jeħtieġlu jiggarantixxi li l-miżuri tal-COVID-19 huma konformi mal-Karta u l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità; |
| --- | --- |

AC.

billi l-Parlament jeħtieġlu jiggarantixxi li l-miżuri tal-COVID-19 huma konformi mal-Karta u l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità;

| AD. | billi, minħabba s-sitwazzjoni diffiċli matul il-kriżi tal-COVID-19, l-istituzzjonijiet għall-persuni b'diżabilità u l-anzjani, bħaċ-ċentri għal waqt il-ġurnata jew l-iskejjel, uħud mid-drabi ngħalqu temporanjament; billi f'din is-sitwazzjoni ta' emerġenza l-kura ta' persuni b'diżabilità intellettwali waqgħet fuq il-membri tal-familji tagħhom; billi l-persuni b'diżabilità li jgħixu f'istituzzjonijiet li baqgħu miftuħa ġew affettwati ħafna matul il-pandemija minħabba d-dipendenza tagħhom fuq kuntatt fiżiku ma' persuni li jindukraw u persunal ta' appoġġ, nuqqas ta' persunal, nuqqas ta' tagħmir protettiv personali u prodotti diżinfettanti u, b'konsegwenza ta' dan, rati għoljin ta' mard u għadd akbar ta' mwiet; |
| --- | --- |

AD.

billi, minħabba s-sitwazzjoni diffiċli matul il-kriżi tal-COVID-19, l-istituzzjonijiet għall-persuni b'diżabilità u l-anzjani, bħaċ-ċentri għal waqt il-ġurnata jew l-iskejjel, uħud mid-drabi ngħalqu temporanjament; billi f'din is-sitwazzjoni ta' emerġenza l-kura ta' persuni b'diżabilità intellettwali waqgħet fuq il-membri tal-familji tagħhom; billi l-persuni b'diżabilità li jgħixu f'istituzzjonijiet li baqgħu miftuħa ġew affettwati ħafna matul il-pandemija minħabba d-dipendenza tagħhom fuq kuntatt fiżiku ma' persuni li jindukraw u persunal ta' appoġġ, nuqqas ta' persunal, nuqqas ta' tagħmir protettiv personali u prodotti diżinfettanti u, b'konsegwenza ta' dan, rati għoljin ta' mard u għadd akbar ta' mwiet;

| AE. | billi miżuri ta' konfinament għandhom impatt negattiv partikolari fuq persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

AE.

billi miżuri ta' konfinament għandhom impatt negattiv partikolari fuq persuni b'diżabilità;

| AF. | billi l-petizzjonijiet enfasizzaw ripetutament il-fatt li l-opportunitajiet ta' impjieg għall-persuni b'diżabilità huma limitati; billi d-differenza medja bejn ir-rati ta' impjieg ta' persuni b'diżabilità u persuni mingħajr diżabilità fl-UE hija ta' 25 % (21); |
| --- | --- |

AF.

billi l-petizzjonijiet enfasizzaw ripetutament il-fatt li l-opportunitajiet ta' impjieg għall-persuni b'diżabilità huma limitati; billi d-differenza medja bejn ir-rati ta' impjieg ta' persuni b'diżabilità u persuni mingħajr diżabilità fl-UE hija ta' 25 % (21);

| AG. | billi l-livelli ta' impjieg u xogħol għall-persuni b'diżabilità huma baxxi, b'persentaġġ fil-fatt ta' 50,6 % meta mqabbla mal-persentaġġ ta' 74,8 % tal-persuni mingħajr diżabilità; billi, barra minn hekk, il-pandemija u l-kriżi soċjali u ekonomika żiedu l-inugwaljanzi bejn il-persuni b'diżabilità u dawk mingħajr diżabilità; |
| --- | --- |

AG.

billi l-livelli ta' impjieg u xogħol għall-persuni b'diżabilità huma baxxi, b'persentaġġ fil-fatt ta' 50,6 % meta mqabbla mal-persentaġġ ta' 74,8 % tal-persuni mingħajr diżabilità; billi, barra minn hekk, il-pandemija u l-kriżi soċjali u ekonomika żiedu l-inugwaljanzi bejn il-persuni b'diżabilità u dawk mingħajr diżabilità;

| AH. | billi x-xogħol f'istituzzjonijiet segregati ma jiffaċilitax l-integrazzjoni ta' persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol miftuħ; |
| --- | --- |

AH.

billi x-xogħol f'istituzzjonijiet segregati ma jiffaċilitax l-integrazzjoni ta' persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol miftuħ;

| AI. | billi kważi wieħed minn kull erba' ċittadini tal-UE mistħarrġa rrappurtaw xi grad ta' limitazzjonijiet funzjonali minħabba kundizzjonijiet tas-saħħa (22); |
| --- | --- |

AI.

billi kważi wieħed minn kull erba' ċittadini tal-UE mistħarrġa rrappurtaw xi grad ta' limitazzjonijiet funzjonali minħabba kundizzjonijiet tas-saħħa (22);

| AJ. | billi l-protezzjoni soċjali u d-drittijiet tal-impjieg, l-użu tal-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej f'konformità mar-regolamenti tal-UE u s-CRPD u kwistjonijiet oħra li jidħlu fil-kompetenza tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, huma fost l-aktar tħassib komuni relatat mat-trattament ugwali tal-persuni b'diżabilità espress fil-petizzjonijiet li rċieva l-Parlament; |
| --- | --- |

AJ.

billi l-protezzjoni soċjali u d-drittijiet tal-impjieg, l-użu tal-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej f'konformità mar-regolamenti tal-UE u s-CRPD u kwistjonijiet oħra li jidħlu fil-kompetenza tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, huma fost l-aktar tħassib komuni relatat mat-trattament ugwali tal-persuni b'diżabilità espress fil-petizzjonijiet li rċieva l-Parlament;

| AK. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jirċievi għadd kbir ta' petizzjonijiet relatati mad-Direttiva 2000/78/KE li jikkonċernaw in-nuqqas ta' implimentazzjoni tal-prinċipju tat-trattament ugwali fir-rigward tal-aċċess għall-edukazzjoni inklużiva, l-impjiegi, it-taħriġ vokazzjonali, il-promozzjoni u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità; billi l-Istati Membri u l-UE rratifikaw s-CRPD li l-Artikolu 24 tagħha jistipula li l-firmatarji jeħtiġilhom jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkollhom aċċess għat-tagħlim tul il-ħajja, l-edukazzjoni għall-adulti, it-taħriġ vokazzjonali, l-edukazzjoni terzjarja u sekondarja ġenerali kif ukoll edukazzjoni primarja b'xejn u obbligatorja; |
| --- | --- |

AK.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jirċievi għadd kbir ta' petizzjonijiet relatati mad-Direttiva 2000/78/KE li jikkonċernaw in-nuqqas ta' implimentazzjoni tal-prinċipju tat-trattament ugwali fir-rigward tal-aċċess għall-edukazzjoni inklużiva, l-impjiegi, it-taħriġ vokazzjonali, il-promozzjoni u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità; billi l-Istati Membri u l-UE rratifikaw s-CRPD li l-Artikolu 24 tagħha jistipula li l-firmatarji jeħtiġilhom jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkollhom aċċess għat-tagħlim tul il-ħajja, l-edukazzjoni għall-adulti, it-taħriġ vokazzjonali, l-edukazzjoni terzjarja u sekondarja ġenerali kif ukoll edukazzjoni primarja b'xejn u obbligatorja;

| AL. | billi aċċess għal impjieg, edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità, kura tas-saħħa, protezzjoni soċjali, inkluż lil hinn mill-fruntieri, akkomodazzjoni adegwata, appoġġ għal għajxien indipendenti u opportunitajiet indaqs għall-parteċipazzjoni f'attivitajiet ta' divertiment u fil-ħajja tal-komunità huma essenzjali għal ħajja ta' kwalità gta-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

AL.

billi aċċess għal impjieg, edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità, kura tas-saħħa, protezzjoni soċjali, inkluż lil hinn mill-fruntieri, akkomodazzjoni adegwata, appoġġ għal għajxien indipendenti u opportunitajiet indaqs għall-parteċipazzjoni f'attivitajiet ta' divertiment u fil-ħajja tal-komunità huma essenzjali għal ħajja ta' kwalità gta-persuni b'diżabilità;

| AM. | billi l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2020-2030 ippreżentata reċentement hija pass pożittiv lejn l-indirizzar tal-kwistjonijiet iffaċċjati minn persuni b'diżabilità, iżda billi dawn għadhom jiffaċċjaw ostakli u diskriminazzjoni; billi fl-2019, madwar 28,4 % tal-popolazzjoni tal-UE b'diżabilità (ta' 16-il sena jew aktar) kienu f'riskju ta' esklużjoni soċjali jew ta' faqar (23); billi l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2020-2030 se jkollha tindirizza din is-sitwazzjoni; |
| --- | --- |

AM.

billi l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2020-2030 ippreżentata reċentement hija pass pożittiv lejn l-indirizzar tal-kwistjonijiet iffaċċjati minn persuni b'diżabilità, iżda billi dawn għadhom jiffaċċjaw ostakli u diskriminazzjoni; billi fl-2019, madwar 28,4 % tal-popolazzjoni tal-UE b'diżabilità (ta' 16-il sena jew aktar) kienu f'riskju ta' esklużjoni soċjali jew ta' faqar (23); billi l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2020-2030 se jkollha tindirizza din is-sitwazzjoni;

| AN. | billi l-prinċipju 17 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiddikjara li l-persuni b'diżabilità għandhom id-dritt għal appoġġ għall-introjtu li jiżgura l-għajxien b'dinjità, servizzi li jippermettulhom jipparteċipaw fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà, u ambjent tax-xogħol adattat għall-bżonnijiet tagħhom; |
| --- | --- |

AN.

billi l-prinċipju 17 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiddikjara li l-persuni b'diżabilità għandhom id-dritt għal appoġġ għall-introjtu li jiżgura l-għajxien b'dinjità, servizzi li jippermettulhom jipparteċipaw fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà, u ambjent tax-xogħol adattat għall-bżonnijiet tagħhom;

| AO. | billi s-sessjonijiet ta' ħidma protetti għandhom ikollhom l-għan li jiżguraw l-inklużjoni, ir-riabilitazzjoni u t-tranżizzjoni għas-suq tax-xogħol miftuħ, iżda ta' spiss huma ambjenti segregati li fihom il-ħaddiema b'diżabilità ma jkollhomx status ta' impjegat jew igawdu minn drittijiet tax-xogħol, u dan jikkostitwixxi b'mod ċar ksur tas-CRPD; billi mudelli inklużivi ta' impjiegi appoġġjati jistgħu, jekk ikunu bbażati fuq id-drittijiet u rikonoxxuti bħala impjieg, jiffavorixxu l-inklużjoni tal-persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol miftuħ u t-tranżizzjoni tagħhom għalih, fir-rispett tad-drittijiet tagħhom; |
| --- | --- |

AO.

billi s-sessjonijiet ta' ħidma protetti għandhom ikollhom l-għan li jiżguraw l-inklużjoni, ir-riabilitazzjoni u t-tranżizzjoni għas-suq tax-xogħol miftuħ, iżda ta' spiss huma ambjenti segregati li fihom il-ħaddiema b'diżabilità ma jkollhomx status ta' impjegat jew igawdu minn drittijiet tax-xogħol, u dan jikkostitwixxi b'mod ċar ksur tas-CRPD; billi mudelli inklużivi ta' impjiegi appoġġjati jistgħu, jekk ikunu bbażati fuq id-drittijiet u rikonoxxuti bħala impjieg, jiffavorixxu l-inklużjoni tal-persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol miftuħ u t-tranżizzjoni tagħhom għalih, fir-rispett tad-drittijiet tagħhom;

| AP. | billi l-kriżi ekonomika kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 toħloq theddida serja għall-ekonomiji Ewropej u ż-żamma tal-impjiegi; billi l-persuni minn gruppi żvantaġġjati, b'mod partikolari l-persuni b'diżabilità, ġew partikolarment affettwati mill-pandemija; billi l-miżuri ta' prevenzjoni tal-COVID-19 ippreżentaw kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għall-persuni b'diżabilità fir-rigward tal-aċċessibbiltà u l-inklużività tas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

AP.

billi l-kriżi ekonomika kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 toħloq theddida serja għall-ekonomiji Ewropej u ż-żamma tal-impjiegi; billi l-persuni minn gruppi żvantaġġjati, b'mod partikolari l-persuni b'diżabilità, ġew partikolarment affettwati mill-pandemija; billi l-miżuri ta' prevenzjoni tal-COVID-19 ippreżentaw kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għall-persuni b'diżabilità fir-rigward tal-aċċessibbiltà u l-inklużività tas-suq tax-xogħol;

| AQ. | billi l-UE, permezz tal-istrument temporanju għall-irkupru NextGenerationEU, jeħtiġilha tappoġġja reazzjoni għall-COVID-19 u rkupru minnha li jqisu l-persuni b'diżabilità; billi s-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet volontarji li jaħdmu fis-settur tad-diżabilità wrew għal darb'oħra l-importanza fundamentali u r-reżiljenza tagħhom matul il-kriżi tal-COVID-19; |
| --- | --- |

AQ.

billi l-UE, permezz tal-istrument temporanju għall-irkupru NextGenerationEU, jeħtiġilha tappoġġja reazzjoni għall-COVID-19 u rkupru minnha li jqisu l-persuni b'diżabilità; billi s-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet volontarji li jaħdmu fis-settur tad-diżabilità wrew għal darb'oħra l-importanza fundamentali u r-reżiljenza tagħhom matul il-kriżi tal-COVID-19;

| AR. | billi l-miżuri ta' prevenzjoni tal-COVID-19 ħolqu ostakli ġodda għall-persuni b'diżabilità u aggravaw l-esklużjoni eżistenti fl-oqsma kollha tad-dinja tax-xogħol; billi l-persuni b'diżabilità huma aktar probabbli li jitilfu xogħolhom u jkollhom diffikultajiet biex jerġgħu jsibu impjieg; billi l-COVID-19 kellu impatt negattiv fuq l-aċċessibbiltà u l-inklużività tal-organizzazzjoni tax-xogħol u l-arranġamenti tax-xogħol, kif ukoll fuq il-kundizzjonijiet tal-impjieg u tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità, u espona lil ħafna persuni b'diżabilità għall-effetti negattivi tat-telexogħol; |
| --- | --- |

AR.

billi l-miżuri ta' prevenzjoni tal-COVID-19 ħolqu ostakli ġodda għall-persuni b'diżabilità u aggravaw l-esklużjoni eżistenti fl-oqsma kollha tad-dinja tax-xogħol; billi l-persuni b'diżabilità huma aktar probabbli li jitilfu xogħolhom u jkollhom diffikultajiet biex jerġgħu jsibu impjieg; billi l-COVID-19 kellu impatt negattiv fuq l-aċċessibbiltà u l-inklużività tal-organizzazzjoni tax-xogħol u l-arranġamenti tax-xogħol, kif ukoll fuq il-kundizzjonijiet tal-impjieg u tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità, u espona lil ħafna persuni b'diżabilità għall-effetti negattivi tat-telexogħol;

| AS. | billi fl-2019, kważi 18-il miljun tifel u tifla fl-UE (22,2 % tal-popolazzjoni tat-tfal) kienu jgħixu f'unità domestika f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali; billi t-tfal b'diżabilità jesperjenzaw żvantaġġi speċifiċi li jagħmluhom partikolarment vulnerabbli; billi dan jenfasizza l-importanza li jiġi garantit, għat-tfal fil-bżonn, aċċess bla ħlas u effettiv għal edukazzjoni u kura ta' kwalità għolja għat-tfulija bikrija ta' kwalità għolja, għal edukazzjoni u attivitajiet ibbażati fl-iskejjel, mill-inqas ikla waħda tajba għas-saħħa kull jum tal-iskola u l-kura tas-saħħa, kif ukoll aċċess effettiv għal nutrizzjoni tajba għas-saħħa u akkomodazzjoni adegwata, kif stipulat fir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal; |
| --- | --- |

AS.

billi fl-2019, kważi 18-il miljun tifel u tifla fl-UE (22,2 % tal-popolazzjoni tat-tfal) kienu jgħixu f'unità domestika f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali; billi t-tfal b'diżabilità jesperjenzaw żvantaġġi speċifiċi li jagħmluhom partikolarment vulnerabbli; billi dan jenfasizza l-importanza li jiġi garantit, għat-tfal fil-bżonn, aċċess bla ħlas u effettiv għal edukazzjoni u kura ta' kwalità għolja għat-tfulija bikrija ta' kwalità għolja, għal edukazzjoni u attivitajiet ibbażati fl-iskejjel, mill-inqas ikla waħda tajba għas-saħħa kull jum tal-iskola u l-kura tas-saħħa, kif ukoll aċċess effettiv għal nutrizzjoni tajba għas-saħħa u akkomodazzjoni adegwata, kif stipulat fir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal;

| AT. | billi l-Istati Membri tal-UE kollha rratifikaw il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, u b'hekk għamluha vinkolanti fil-livell nazzjonali, u billi l-Artikoli 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jistabbilixxi l-objettiv li l-UE tippromwovi l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal; billi l-Karta tiggarantixxi l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal mill-istituzzjonijiet tal-UE u mill-Istati Membri meta jimplimentaw id-dritt tal-UE; billi l-Parlament adotta r-riżoluzzjoni tiegħu dwar il-Garanzija Ewropea għat-Tfal b'maġġoranza qawwija, li titlob li jiġi żgurat l-aċċess għall-edukazzjoni inklużiva mit-tfulija bikrija sal-adolexxenza għat-tfal kollha, inkluż għat-tfal Rom, tfal b'diżabilità, tfal apolidi u migranti u dawk li jgħixu f'ambjenti ta' emerġenza umanitarja |
| --- | --- |

AT.

billi l-Istati Membri tal-UE kollha rratifikaw il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, u b'hekk għamluha vinkolanti fil-livell nazzjonali, u billi l-Artikoli 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jistabbilixxi l-objettiv li l-UE tippromwovi l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal; billi l-Karta tiggarantixxi l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal mill-istituzzjonijiet tal-UE u mill-Istati Membri meta jimplimentaw id-dritt tal-UE; billi l-Parlament adotta r-riżoluzzjoni tiegħu dwar il-Garanzija Ewropea għat-Tfal b'maġġoranza qawwija, li titlob li jiġi żgurat l-aċċess għall-edukazzjoni inklużiva mit-tfulija bikrija sal-adolexxenza għat-tfal kollha, inkluż għat-tfal Rom, tfal b'diżabilità, tfal apolidi u migranti u dawk li jgħixu f'ambjenti ta' emerġenza umanitarja

| AU. | billi d-diskriminazzjoni relatata max-xogħol fil-konfront tal-persuni b'diżabilità hija relatata man-nuqqas ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali inklużivi, kif ukoll is-segregazzjoni u d-diskriminazzjoni preżenti fil-qasam tal-akkomodazzjoni u l-kura tas-saħħa, u n-nuqqas ta' aċċessibbiltà tat-trasport u servizzi u prodotti oħra; |
| --- | --- |

AU.

billi d-diskriminazzjoni relatata max-xogħol fil-konfront tal-persuni b'diżabilità hija relatata man-nuqqas ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali inklużivi, kif ukoll is-segregazzjoni u d-diskriminazzjoni preżenti fil-qasam tal-akkomodazzjoni u l-kura tas-saħħa, u n-nuqqas ta' aċċessibbiltà tat-trasport u servizzi u prodotti oħra;

| AV. | billi fir-riżoluzzjoni tiegħu dwar l-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol fid-dawl tal-UNCRPD, il-Parlament Ewropew żvela n-nuqqasijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE; |
| --- | --- |

AV.

billi fir-riżoluzzjoni tiegħu dwar l-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol fid-dawl tal-UNCRPD, il-Parlament Ewropew żvela n-nuqqasijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE;

| AW. | billi d-Direttiva (UE) 2019/1158 teħtieġ lill-Istati Membri jivvalutaw jekk il-kundizzjonijiet ta' aċċess għal u l-arranġamenti dettaljati għal-liv tal-ġenituri, tal-familjari li jindukraw u tal-ħaddiema għandhomx jiġu adattati għall-bżonnijiet speċifiċi tal-ġenituri f'sitwazzjonijiet partikolarment żvantaġġjati, bħal ġenituri b'diżabilità, ġenituri adottivi, waħedhom jew separati ta' tfal b'diżabilità jew mard fit-tul, jew ġenituri f'ċirkostanzi diffiċli; |
| --- | --- |

AW.

billi d-Direttiva (UE) 2019/1158 teħtieġ lill-Istati Membri jivvalutaw jekk il-kundizzjonijiet ta' aċċess għal u l-arranġamenti dettaljati għal-liv tal-ġenituri, tal-familjari li jindukraw u tal-ħaddiema għandhomx jiġu adattati għall-bżonnijiet speċifiċi tal-ġenituri f'sitwazzjonijiet partikolarment żvantaġġjati, bħal ġenituri b'diżabilità, ġenituri adottivi, waħedhom jew separati ta' tfal b'diżabilità jew mard fit-tul, jew ġenituri f'ċirkostanzi diffiċli;

| AX. | billi l-persuni b'diżabilità jiffaċċjaw bosta ostakli fil-ħajja tagħhom ta' kuljum, fost l-oħrajn meta jippruvaw jiksbu assistenza personali, jiġu inklużi fil-komunità, isibu akkomodazzjoni aċċessibbli adegwata u affordabbli u jiksbu kura tas-saħħa affordabbli u kura soċjali u tas-saħħa ffukata fuq il-persuna; |
| --- | --- |

AX.

billi l-persuni b'diżabilità jiffaċċjaw bosta ostakli fil-ħajja tagħhom ta' kuljum, fost l-oħrajn meta jippruvaw jiksbu assistenza personali, jiġu inklużi fil-komunità, isibu akkomodazzjoni aċċessibbli adegwata u affordabbli u jiksbu kura tas-saħħa affordabbli u kura soċjali u tas-saħħa ffukata fuq il-persuna;

| AY. | billi l-qgħad u n-nuqqas ta' impjiegi sostenibbli u ta' kwalità għal persuni b'diżabilità huma l-fatturi ewlenin li jikkontribwixxu għal riskju għoli ta' faqar, esklużjoni soċjali u nuqqas ta' akkomodazzjoni fost il-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

AY.

billi l-qgħad u n-nuqqas ta' impjiegi sostenibbli u ta' kwalità għal persuni b'diżabilità huma l-fatturi ewlenin li jikkontribwixxu għal riskju għoli ta' faqar, esklużjoni soċjali u nuqqas ta' akkomodazzjoni fost il-persuni b'diżabilità;

| AZ. | billi fl-2017, terz tal-adulti fl-UE b'diżabilità kienu jgħixu f'unitajiet domestiċi li r-riżorsi finanzjarji tagħhom ma kinux biżżejjed biex ikopru l-ispejjeż meħtieġa tas-soltu; billi fl-2019, kważi żewġ terzi tal-popolazzjoni tal-UE b'limitazzjoni tal-attività kienu jkunu f'riskju ta' faqar mingħajr benefiċċji soċjali, allowances jew pensjoni (24); |
| --- | --- |

AZ.

billi fl-2017, terz tal-adulti fl-UE b'diżabilità kienu jgħixu f'unitajiet domestiċi li r-riżorsi finanzjarji tagħhom ma kinux biżżejjed biex ikopru l-ispejjeż meħtieġa tas-soltu; billi fl-2019, kważi żewġ terzi tal-popolazzjoni tal-UE b'limitazzjoni tal-attività kienu jkunu f'riskju ta' faqar mingħajr benefiċċji soċjali, allowances jew pensjoni (24);

| BA. | billi l-persuni b'diżabilità huma grupp varjat u ħafna drabi huma soġġetti għal diskriminazzjoni intersezzjonali, li l-effetti kumulattivi tagħha għandhom impatt tanġibbli fuq l-impjieg; |
| --- | --- |

BA.

billi l-persuni b'diżabilità huma grupp varjat u ħafna drabi huma soġġetti għal diskriminazzjoni intersezzjonali, li l-effetti kumulattivi tagħha għandhom impatt tanġibbli fuq l-impjieg;

| BB. | billi l-progress li sar fid-deistituzzjonalizzazzjoni mhuwiex ugwali fl-Istati Membri kollha u billi minkejja l-introduzzjoni ta' politiki rilevanti u l-allokazzjoni ta' finanzjament sostanzjali fl-UE, xorta għad hemm miljun persuna jgħixu f'istituzzjonijiet; billi tressqu diversi petizzjonijiet dwar l-użu ħażin tal-fondi tal-UE għad-deistituzzjonalizzazzjoni tal-persuni b'diżabilità; billi fi Frar 2021 l-Ombudsman Ewropew fetħet inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar ir-rwol tal-Kummissjoni fl-iżgurar li l-Istati Membri jużaw il-fondi tal-UE bil-ħsieb li jippromwovu l-għajxien indipendenti għal persuni b'diżabilità u persuni anzjani, u li jkun hemm tranżizzjoni mill-istituzzjonijiet ta' kura residenzjali għal soluzzjonijiet oħra; billi l-Istati Membri jeħtiġilhom iħaffu l-proċess tad-deistituzzjonalizzazzjoni u l-Kummissjoni jeħtiġilha timmonitorja bir-reqqa l-progress tagħhom; |
| --- | --- |

BB.

billi l-progress li sar fid-deistituzzjonalizzazzjoni mhuwiex ugwali fl-Istati Membri kollha u billi minkejja l-introduzzjoni ta' politiki rilevanti u l-allokazzjoni ta' finanzjament sostanzjali fl-UE, xorta għad hemm miljun persuna jgħixu f'istituzzjonijiet; billi tressqu diversi petizzjonijiet dwar l-użu ħażin tal-fondi tal-UE għad-deistituzzjonalizzazzjoni tal-persuni b'diżabilità; billi fi Frar 2021 l-Ombudsman Ewropew fetħet inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar ir-rwol tal-Kummissjoni fl-iżgurar li l-Istati Membri jużaw il-fondi tal-UE bil-ħsieb li jippromwovu l-għajxien indipendenti għal persuni b'diżabilità u persuni anzjani, u li jkun hemm tranżizzjoni mill-istituzzjonijiet ta' kura residenzjali għal soluzzjonijiet oħra; billi l-Istati Membri jeħtiġilhom iħaffu l-proċess tad-deistituzzjonalizzazzjoni u l-Kummissjoni jeħtiġilha timmonitorja bir-reqqa l-progress tagħhom;

| BC. | billi l-ġabra tal-istatistika tal-UE dwar il-popolazzjoni tinjora n-natura tad-diżabilità ta' persuna kif ukoll in-numru ta' persuni b'diżabilità li jgħixu f'kura residenzjali, u tfixkel il-konformità mal-Artikolu 31 tas-CRPD; |
| --- | --- |

BC.

billi l-ġabra tal-istatistika tal-UE dwar il-popolazzjoni tinjora n-natura tad-diżabilità ta' persuna kif ukoll in-numru ta' persuni b'diżabilità li jgħixu f'kura residenzjali, u tfixkel il-konformità mal-Artikolu 31 tas-CRPD;

| BD. | billi l-katalgu ta' benefiċċji u drittijiet marbuta mal-istatus ta' diżabilità jvarja minn Stat Membru għal ieħor, l-istess bħall-entitajiet li jiddefinixxu u jirrikonoxxu dawn id-drittijiet; |
| --- | --- |

BD.

billi l-katalgu ta' benefiċċji u drittijiet marbuta mal-istatus ta' diżabilità jvarja minn Stat Membru għal ieħor, l-istess bħall-entitajiet li jiddefinixxu u jirrikonoxxu dawn id-drittijiet;

| BE. | billi n-numru ta' persuni b'diżabilità u persuni li jeħtieġu indukrar u kura fit-tul huwa mistenni li jiżdied b'mod drammatiku fl-UE minħabba, fost fatturi oħra, sfidi demografiċi u żieda f'kundizzjonijiet kroniċi ta' saħħa; billi l-biċċa l-kbira tal-kura fit-tul attwalment hija pprovduta minn persuni li jindukraw b'mod informali, ġeneralment mhux imħallsa, u fil-biċċa l-kbira tagħhom nisa; billi l-politiki għall-indirizzar tal-isfidi demografiċi u r-reazzjoni għall-ħtiġijiet dejjem akbar ta' kura u assistenza fit-tul għandhom ikunu mfassla b'tali mod li ma jwasslux għal pressjoni akbar fuq il-persuni li jindukraw b'mod informali; |
| --- | --- |

BE.

billi n-numru ta' persuni b'diżabilità u persuni li jeħtieġu indukrar u kura fit-tul huwa mistenni li jiżdied b'mod drammatiku fl-UE minħabba, fost fatturi oħra, sfidi demografiċi u żieda f'kundizzjonijiet kroniċi ta' saħħa; billi l-biċċa l-kbira tal-kura fit-tul attwalment hija pprovduta minn persuni li jindukraw b'mod informali, ġeneralment mhux imħallsa, u fil-biċċa l-kbira tagħhom nisa; billi l-politiki għall-indirizzar tal-isfidi demografiċi u r-reazzjoni għall-ħtiġijiet dejjem akbar ta' kura u assistenza fit-tul għandhom ikunu mfassla b'tali mod li ma jwasslux għal pressjoni akbar fuq il-persuni li jindukraw b'mod informali;

| BF. | billi d-diżabilità spiss hija riżultat ta' korriment okkupazzjonali jew tinkiseb minn kundizzjoni kronika relatata ma' mard okkupazzjonali u l-esponiment għal perikli għas-saħħa; |
| --- | --- |

BF.

billi d-diżabilità spiss hija riżultat ta' korriment okkupazzjonali jew tinkiseb minn kundizzjoni kronika relatata ma' mard okkupazzjonali u l-esponiment għal perikli għas-saħħa;

| BG. | billi l-impenn għal inklużjoni aħjar u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità għandhom jiġu riflessi fl-oqsma ta' politika kollha, u anki fil-proċess tas-Semestru Ewropew; |
| --- | --- |

BG.

billi l-impenn għal inklużjoni aħjar u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità għandhom jiġu riflessi fl-oqsma ta' politika kollha, u anki fil-proċess tas-Semestru Ewropew;

| BH. | billi l-UE u l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri xierqa kollha għall-implimentazzjoni tad-drittijiet fis-CRPD, u jimmodifikaw jew jabolixxu miżuri attwali li jikkostitwixxu diskriminazzjoni fil-konfront ta' persuni b'diżabilità; billi l-UE u l-Istati Membri għandhom jipproteġu u jippromwovu d-drittijiet fundamentali tal-persuni b'diżabilità fil-politiki u l-programmi kollha; |
| --- | --- |

BH.

billi l-UE u l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri xierqa kollha għall-implimentazzjoni tad-drittijiet fis-CRPD, u jimmodifikaw jew jabolixxu miżuri attwali li jikkostitwixxu diskriminazzjoni fil-konfront ta' persuni b'diżabilità; billi l-UE u l-Istati Membri għandhom jipproteġu u jippromwovu d-drittijiet fundamentali tal-persuni b'diżabilità fil-politiki u l-programmi kollha;

| BI. | billi 46 miljun mara u tifla fl-Unjoni Ewropea qed jgħixu b'diżabilità (25); |
| --- | --- |

BI.

billi 46 miljun mara u tifla fl-Unjoni Ewropea qed jgħixu b'diżabilità (25);

| BJ. | billi n-nisa u l-bniet b'diżabilità jesperjenzaw diskriminazzjoni intersezzjonali multipla u sfidi li jirriżultaw mill-intersezzjoni tal-ġeneru u d-diżabilità mal-orjentazzjoni sesswali, l-identità tal-ġeneru, l-espressjoni tal-ġeneru, il-karatteristiċi tas-sess, il-pajjiż tal-oriġini, il-klassi, l-istatus tal-migrazzjoni, l-età jew l-oriġini razzjali jew etnika; billi huwa aktar probabbli li n-nisa b'diżabilità minn kuntesti ta' minoranza jesperjenzaw diskriminazzjoni tripla minħabba s-sitwazzjoni vulnerabbli tagħhom; billi d-diskriminazzjoni toħloq ostakli għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-oqsma kollha tal-ħajja, inklużi żvantaġġi soċjoekonomiċi, iżolament soċjali, vjolenza abbażi tal-ġeneru, sterilizzazzjoni furzata u abort, nuqqas ta' aċċess għal servizzi komunitarji, kultura, sport u divertiment, akkomodazzjoni ta' kwalità baxxa, istituzzjonalizzazzjoni u kura tas-saħħa inadegwata; billi dawn l-ostakli jnaqqsu l-probabilità li dawn in-nisa jipparteċipaw bis-sħiħ fis-soċjetà, jinvolvu ruħhom b'mod attiv fis-soċjetà u jikkontribwixxu għaliha, inkluż fl-edukazzjoni u fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

BJ.

billi n-nisa u l-bniet b'diżabilità jesperjenzaw diskriminazzjoni intersezzjonali multipla u sfidi li jirriżultaw mill-intersezzjoni tal-ġeneru u d-diżabilità mal-orjentazzjoni sesswali, l-identità tal-ġeneru, l-espressjoni tal-ġeneru, il-karatteristiċi tas-sess, il-pajjiż tal-oriġini, il-klassi, l-istatus tal-migrazzjoni, l-età jew l-oriġini razzjali jew etnika; billi huwa aktar probabbli li n-nisa b'diżabilità minn kuntesti ta' minoranza jesperjenzaw diskriminazzjoni tripla minħabba s-sitwazzjoni vulnerabbli tagħhom; billi d-diskriminazzjoni toħloq ostakli għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-oqsma kollha tal-ħajja, inklużi żvantaġġi soċjoekonomiċi, iżolament soċjali, vjolenza abbażi tal-ġeneru, sterilizzazzjoni furzata u abort, nuqqas ta' aċċess għal servizzi komunitarji, kultura, sport u divertiment, akkomodazzjoni ta' kwalità baxxa, istituzzjonalizzazzjoni u kura tas-saħħa inadegwata; billi dawn l-ostakli jnaqqsu l-probabilità li dawn in-nisa jipparteċipaw bis-sħiħ fis-soċjetà, jinvolvu ruħhom b'mod attiv fis-soċjetà u jikkontribwixxu għaliha, inkluż fl-edukazzjoni u fis-suq tax-xogħol;

| BK. | billi fl-Unjoni Ewropea, 20,6 % biss tan-nisa b'diżabilità għandhom impjieg full-time, meta mqabbla ma' 28,5 % tal-irġiel b'diżabilità (26); billi ċ-ċifri juru li, bħala medja, 29,5 % tan-nisa b'diżabilità fl-UE huma f'riskju li jisfaw vittmi tal-faqar u l-esklużjoni soċjali, meta mqabbla ma' 27,5 % tal-irġiel b'diżabilità (27); |
| --- | --- |

BK.

billi fl-Unjoni Ewropea, 20,6 % biss tan-nisa b'diżabilità għandhom impjieg full-time, meta mqabbla ma' 28,5 % tal-irġiel b'diżabilità (26); billi ċ-ċifri juru li, bħala medja, 29,5 % tan-nisa b'diżabilità fl-UE huma f'riskju li jisfaw vittmi tal-faqar u l-esklużjoni soċjali, meta mqabbla ma' 27,5 % tal-irġiel b'diżabilità (27);

| BL. | billi l-Konvenzjoni tas-CRPD tinnota li n-nisa u l-bniet b'diżabilità huma f'riskju akbar ta' vjolenza kemm fid-dar kif ukoll barra mid-dar; billi uħud mill-Istati Membri għadhom ma rratifikawx il-Konvenzjoni dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul); billi l-estensjoni ta' oqsma tal-kriminalità biex jinkludu forom speċifiċi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru skont l-Artikolu 83(1) tat-TFUE se tipprovdi protezzjoni akbar għan-nisa u l-bniet b'diżabilità; |
| --- | --- |

BL.

billi l-Konvenzjoni tas-CRPD tinnota li n-nisa u l-bniet b'diżabilità huma f'riskju akbar ta' vjolenza kemm fid-dar kif ukoll barra mid-dar; billi uħud mill-Istati Membri għadhom ma rratifikawx il-Konvenzjoni dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul); billi l-estensjoni ta' oqsma tal-kriminalità biex jinkludu forom speċifiċi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru skont l-Artikolu 83(1) tat-TFUE se tipprovdi protezzjoni akbar għan-nisa u l-bniet b'diżabilità;

Governanza u implimentazzjoni

| 1. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li titqajjem sensibilizzazzjoni fil-livelli kollha dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità minquxa fis-CRPD sabiex jiġu protetti d-drittijiet u d-dinjità tagħhom, u biex jiġu promossi l-kooperazzjoni produttiva u l-iskambju ta' prattiki tajba bejn l-Istati Membri; jissottolinja l-ħtieġa ta' definizzjonijiet aċċettati b'mod ġenerali ta' diżabilità, deistituzzjonalizzazzjoni, għajxien fil-komunità, għajxien indipendenti u edukazzjoni inklużiva; iħeġġeġ lill-Istati Membri jsaħħu l-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jenfasizza li l-Istati Membri għandhom iżidu l-isforzi tagħhom fl-għoti ta' appoġġ għall-persuni b'diżabilità fl-oqsma ta' prijorità segwenti: is-saħħa, l-edukazzjoni, l-aċċessibbiltà, il-kundizzjonijiet tal-impjieg u tax-xogħol, l-għajxien indipendenti, il-koordinazzjoni, il-kundizzjonijiet tal-għajxien, il-protezzjoni soċjali u s-sensibilizzazzjoni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jistieden lill-Istati Membri kollha li għadhom ma rratifikawx il-Protokoll Fakultattiv tas-CRPD biex jagħmlu dan mingħajr aktar dewmien, u lill-UE biex tirratifikah b'mod sħiħ; jistieden lill-Kunsill jieħu l-passi meħtieġa sabiex jiżgura l-adeżjoni tal-UE mal-Protokoll Fakultattiv; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iqis il-Protokoll Fakultattiv bħala parti indiviżibbli tas-CRPD; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-Protokoll Fakultattiv jipprovdi liċ-ċittadini b'forum biex jikkomunikaw l-allegazzjonijiet ta' ksur tad-dispożizzjonijiet tal-konvenzjoni minn Stat Parti, u jippermetti lill-Kumitat tas-CRPD jibda inkjesti kunfidenzjali meta jirċievi informazzjoni li tindika li Stat Parti wettaq ksur serju jew sistematiku; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lill-Kummissjoni twettaq rieżami komprensiv u trasversali tal-leġiżlazzjoni tal-UE u l-programmi ta' finanzjament bl-għan li jikkonformaw bis-sħiħ mas-CRPD billi jiġu involvuti b'mod kostruttiv l-organizzazzjonijiet għall-persuni b'diżabilità u l-membri tal-qafas tal-UE għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tas-CRPD; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu d-diversità u l-eteroġeneità tal-persuni b'diżabilità meta jfasslu u jimplimentaw politiki u miżuri; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jieħu nota tal-progress li sar mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni u l-monitoraġġ effettivi tas-CRPD u fl-adattament tal-miżuri ta' aċċessibbiltà biex jikkonformaw mal-istandards tas-CRPD; jistieden lill-Istati Membri jaħtru, mingħajr dewmien żejjed, awtoritajiet responsabbli biex iservu bħala punti fokali, u jistabbilixxu mekkaniżmi ta' koordinazzjoni fil-livelli amministrattivi kollha, f'konformità mal-Artikolu 33 tas-CRPD, għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tagħha; jisħaq fuq il-fatt li l-Istati Membri għandhom jiżguraw l-involviment ta' għadd sinifikanti ta' persuni b'diżabilità fix-xogħol ta' dawn l-awtoritajiet; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li tistabbilixxi pjattaforma għad-diżabilità sabiex issaħħaħ il-governanza tal-kooperazzjoni fil-livell tal-UE f'dan il-qasam u tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030 u l-istrateġiji nazzjonali dwar id-diżabilità; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jirrimarka li pjattaforma ġdida tal-UE għad-diżabilità għandha tkun allinjata mal-linji gwida stabbiliti mill-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden lill-Istati Membri jniedu kampanji nazzjonali ta' sensibilizzazzjoni dwar id-diżabilità intiżi sabiex jippromwovu s-CRPD u l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030 li jkunu aċċessibbli għal kulħadd u jinvolvu l-persuni b'diżabilità u l-membri tal-familja u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom; jistieden lill-Istati Membri jadottaw skedi ta' żmien ambizzjużi għall-implimentazzjoni tal-istrateġija; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa sett ta' indikaturi dettaljati fl-att delegat li jmiss dwar it-tabella ta' valutazzjoni soċjali riveduta biex jitkejjel il-progress lejn l-għanijiet u l-objettivi tal-istrateġija u biex tiġi żgurata l-konformità ta' dawk kollha involuti fl-impenji deskritti f'dawn id-dokumenti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jirrikonoxxi t-talba tal-Kummissjoni biex l-istituzzjonijiet, il-korpi, l-aġenziji u d-delegazzjonijiet kollha tal-UE jaħtru “koordinaturi tad-diżabilità”; itenni t-talba tiegħu biex jiġu stabbiliti punti fokali fl-istituzzjonijiet u l-aġenziji kollha tal-UE, inklużi l-Parlament u l-Kunsill, bil-punt fokali ċentrali fis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni u bl-appoġġ ta' mekkaniżmu interistituzzjonali xieraq; jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jipprijoritizzaw il-ħatra ta' persuni b'diżabilità għar-rwol ta' koordinaturi tad-diżabilità; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jilqa' l-pjanijiet tal-Kummissjoni li teżamina l-funzjonament tal-qafas tal-UE għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tas-CRPD fl-2022 u tipproponi azzjonijiet fuq din il-bażi; jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-qafas tal-UE u l-indipendenza tiegħu, fuq kollox billi tiżgura involviment u parteċipazzjoni akbar ta' esperti, organizzazzjonijiet mhux governattivi, sħab soċjali u b'mod partikolari l-persuni b'diżabilità, mingħajr diskriminazzjoni bbażata fuq it-tip ta' diżabilità jew kwalunkwe ċirkostanza personali oħra; jissottolinja l-bżonn li l-qafas tal-UE jkun ibbażat fuq data diżaggregata li tkun dettaljata, aġġornata u ta' kwalità, skont in-natura tad-diżabilità ta' persuna, billi tibni fuq il-Grupp ta' Washington dwar l-Istatistika tad-Diżabilità; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-Istati Membri jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li joħolqu ugwaljanza inklużiva għall-persuni b'diżabilità u jimplimentaw bis-sħiħ is-CRPD, inkluż l-Artikolu 27 tagħha dwar ix-xogħol u l-impjieg; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu objettivi ċari biex itejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità, filwaqt li jirrispettaw il-prinċipji tal-aċċessibbiltà u n-nondiskriminazzjoni u jinvestu f'opportunitajiet ugwali u fil-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità fl-oqsma kollha tal-ħajja; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jirrimarka li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jiżvolġi rwol speċifiku ta' protezzjoni fl-iżgurar tal-konformità tal-UE mas-CRPD meta tiżviluppa politiki u tieħu azzjonijiet leġiżlattivi; jinnota li fil-qafas ta' din ir-responsabbiltà, il-Kumitat jittratta petizzjonijiet dwar kwistjonijiet relatati mad-diżabilità, jorganizza dibattiti, workshops tematiċi u seduti pubbliċi dwar dan is-suġġett, jabbozza riżoluzzjonijiet u rapporti u jwettaq żjarat fuq il-post; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jisħaq fuq il-fatt li sabiex ikun hemm aċċess effettiv għall-ġustizzja permezz tat-tressiq ta' petizzjonijiet lill-Parlament, il-persuni b'diżabilità għandhom ikollhom aċċess għall-appoġġ u l-assistenza li jeħtieġu biex jabbozzaw u jressqu petizzjonijiet li jissodisfaw il-kriterji tal-ammissibilità; jappella għal viżibbiltà aħjar tal-mekkaniżmu tal-petizzjonijiet permezz ta' aktar sensibilizzazzjoni, kif ukoll l-involviment u l-parteċipazzjoni ta' persuni b'diżabilità jew ir-rappreżentanti tagħhom fil-kunsiderazzjoni tal-petizzjonijiet; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżviluppaw pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali li jindirizzaw in-nuqqasijiet fl-aċċess għall-informazzjoni relatata mas-sikurezza pubblika, għat-tagħlim mill-bogħod u online, għall-assistenza personali, u għas-servizzi ta' kura u appoġġ għal persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet jiġbor u jipprovdi data statistika dwar l-ipproċessar tal-petizzjonijiet u jenfasizza l-ħtieġa li l-kumitat jiżgura li jkun jista' jipprovdi interpretazzjoni bil-lingwa tas-sinjali, kif għandhom jagħmlu l-kumitati kollha tal-Parlament Ewropew, sabiex jiġi żgurat l-aċċess għall-informazzjoni u l-parteċipazzjoni; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jirrikonoxxu aktar l-importanza ta' servizzi u sistemi ta' appoġġ aċċessibbli u ta' kwalità għall-għajxien indipendenti; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu promossi strateġiji u standards għal appoġġ ta' kwalità personalizzat għall-persuni dipendenti b'diżabilità u dawk li jindukrawhom, inklużi protezzjoni soċjali mtejba u diversi forom ta' appoġġ għall-persuni li jindukraw b'mod informali; jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta aġenda ta' kura strateġika tal-UE bħala pass ieħor 'il quddiem biex tingħata s-setgħa b'mod kwalitattiv lis-settur tal-kura tas-saħħa fl-UE, inklużi l-ħaddiema ta' servizzi għall-persuni u fid-djar; itenni li l-aġenda tal-kura jeħtieġ li tirrifletti wkoll is-sitwazzjoni tal-100 miljun persuna li tindukra b'mod informali fl-UE, li jipprovdu 80 % tal-kura fit-tul iżda li fil-parti l-kbira x-xogħol tagħhom jibqa' mhux rikonoxxut; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jirrakkomanda li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet iħejji rapport annwali dwar il-problemi indikati fil-petizzjonijiet relatati ma' persuni b'diżabilità u jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jistieden lill-Kummissjoni tintegra b'mod strutturali l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030 fil-proċess tas-Semestru Ewropew peress li dan għandu jintuża sabiex jispira l-politiki u l-approċċi tal-Istati Membri, biex isaħħaħ l-inklużività tas-soċjetà u jappoġġja l-impjieg u l-protezzjoni soċjali tal-persuni b'diżabilità; jistieden lill-Kummissjoni twettaq rieżami annwali tal-integrazzjoni tad-diżabilità fl-ambitu tal-proċess tas-Semestru Ewropew; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu definizzjoni komuni ta' diżabilità f'konformità mal-osservazzjonijiet ta' konklużjoni tal-Kumitat CRPD dwar ir-rapport inizjali tal-Unjoni Ewropea adottati fl-2015, u jiżguraw ir-rikonoxximent reċiproku tal-istatus ta' diżabilità fl-Istati Membri kollha, sabiex jiżguraw il-moviment liberu tal-persuni b'diżabilità u l-eżerċizzju u r-rikonoxximent xierqa tad-drittijiet taċ-ċittadinanza tal-UE tagħhom; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-UE u l-Istati Membri jikkonformaw bis-sħiħ mal-obbligi rilevanti kollha tal-UE u tan-NU dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità, b'mod partikolari s-CRPD u l-Kummenti Ġenerali tal-Kumitat CRPD għall-konvenzjoni, u mal-miżuri u r-regoli ta' finanzjament rilevanti tal-UE, u biex tipprovdi appoġġ lilhom u lill-familji tagħhom u l-persuni li jindukrawhom u tippermetti l-iskambju tal-aħjar prattiki f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' aktar taħriġ u taħriġ regolari fil-qasam tas-sensibilizzazzjoni għall-persunal li jaħdem fl-oqsma tal-ġustizzja u tal-infurzar tal-liġi dwar l-intervent u l-ġestjoni tal-kriżijiet u t-tnaqqis tat-tensjoni tal-kunflitti meta jinteraġixxu ma' persuni b'diżabilitajiet speċifiċi; |
| --- | --- |

24.

Protezzjoni tad-data

| 25. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jimplimentaw b'mod korrett ir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data – GDPR) (28), u jieħdu l-miżuri neċessarji biex jipproteġu d-data sensittiva ta' persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jenfasizza li kull proċessar ta' data personali jrid jikkonforma bis-sħiħ mal-GDPR; jissottolinja li skont il-GDPR, l-ipproċessar ta' data ġenetika jew bijometrika għall-fini ta' identifikazzjoni unika ta' persuna fiżika u ta' data dwar is-saħħa (data personali sensittiva) huwa pprojbit sakemm dan ma jkunx permess b'mod espliċitu mill-GDPR; |
| --- | --- |

26.

Parteċipazzjoni

| 27. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu kkonsultati u involuti b'mod attiv l-organizzazzjonijiet ta' persuni b'diżabilità f'kull stadju tal-ippjanar, l-adozzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tat-tipi kollha ta' miżuri sabiex dawn il-miżuri jiżguraw il-promozzjoni tad-drittijiet fundamentali tagħhom; jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li tinvolvi b'mod adegwat lill-organizzazzjonijiet ta' persuni b'diżabilità fl-istadji kollha tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Ifakkar fl-importanza li jiġu kkonsultati u involuti l-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom meta jiġu adottati miżuri relatati mal-pandemija tal-COVID-19, bħal pjanijiet ta' rkupru u tilqim, u fi kwalunkwe kriżi futura; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jenfasizza li l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-persuni b'diżabilità fl-oqsma kollha tal-ħajja u tas-soċjetà hija kruċjali għall-eżerċizzju tad-drittijiet fundamentali tagħhom; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Ifakkar li ħafna persuni b'diżabilità għadhom segregati mill-ħajja tal-komunità u m'għandhomx kontroll fuq il-ħajja ta' kuljum tagħhom, b'mod partikolari dawk li qed jgħixu f'istituzzjonijiet residenzjali, peress li l-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat u intensifikat l-isfidi li jaffaċċjaw dawn tal-aħħar; iħeġġeġ lill-Istati Membri jintegraw is-servizzi ta' appoġġ sabiex jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jgawdu mill-istess dritt ta' għajxien indipendenti u ta' inklużjoni fil-komunità; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkunu involuti fil-proċess tat-tfassil tal-politika mingħajr ebda restrizzjoni; jinnota li s-CRPD tirrikjedi parteċipazzjoni politika sħiħa, li jfisser li l-persuni b'diżabilità jeħtiġilhom ikunu jistgħu jipparteċipaw fl-elezzjonijiet u fil-proċessi deċiżjonali fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jipprovdu naturalizzazzjoni ffaċilitata jew eżenzjonijiet speċifiċi minn eżamijiet ta' naturalizzazzjoni għall-persuni b'diżabilità biex jiggarantixxu l-aċċess tagħhom għaċ-ċittadinanza; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Ifakkar fin-numru għoli ta' ċittadini tal-UE li ġew imċaħħda mid-dritt tagħhom li jipparteċipaw fl-elezzjonijiet, inklużi fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew, minħabba d-diżabilità tagħhom jew il-problemi ta' saħħa mentali tagħhom; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw id-dritt konkret ta' persuni b'diżabilità li jivvotaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

32.

Moviment liberu

| 33. | Jilqa' l-pjan tal-Kummissjoni li tippreżenta proposta, sa tmiem l-2023, għall-ħolqien ta' karta tad-diżabilità tal-UE li għandha tiġi rikonoxxuta fl-Istati Membri kollha, bil-ħsieb li jiżdiedu l-proġetti pilota għall-karta tad-diżabilità tal-UE u l-karta għall-parkeġġ tal-UE għall-persuni b'diżabilità; huwa tal-fehma li l-karta tad-diżabilità tal-UE, li għandha tkun obbligatorja fl-Istati Membri kollha, se tkun strument importanti biex tgħin lill-persuni b'diżabilità jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta' moviment liberu fl-UE mingħajr ostakli; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkunu ambizzjużi fir-rigward tal-portata tad-drittijiet tal-utenti tal-karta u fl-iżgurar tal-implimentazzjoni xierqa fl-Istati Membri kollha permezz ta' leġiżlazzjoni vinkolanti tal-UE jekk ikun meħtieġ; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jinnota li f'ċerti Stati Membri fejn diġà ġiet introdotta karta tad-diżabilità, kien hemm rapporti ta' użu ħażin, li xi drabi wassal għal konsegwenzi negattivi għal persuni verament eliġibbli; jisħaq, għalhekk, fuq il-ħtieġa li titqajjem sensibilizzazzjoni fil-livelli kollha u li jittieħdu miżuri biex jiġi evitat l-użu ħażin tal-karta l-ġdida tal-UE tad-diżabilità; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-Kummissjoni teżenta lill-persuni b'diżabilità u lill-familji u lill-assistenti tagħhom mill-ħlas ta' pedaġġi madwar l-UE biex tappoġġja l-moviment tagħhom, speċjalment meta jeħtieġ iwettqu diversi rotot għall-finijiet ta' trattament mediku u tal-benesseri tagħhom; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ aktar il-qafas leġiżlattiv għall-parteċipazzjoni ta' persuni b'diżabilità fit-turiżmu; jinnota li 25 % tal-elettorat tal-UE huwa affettwat minn ċertu grad ta' inkapaċità jew diżabilità (29) u li l-kontribut tat-turiżmu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità u l-persuni b'mobilità mnaqqsa f'termini ta' fatturat gross totali tal-UE ammonta għal madwar EUR 786 biljun fl-2012 (30); |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jilqa' b'sodisfazzjon l-adozzjoni ta' drittijiet aktar b'saħħithom għall-passiġġieri ferrovjarji b'diżabilità u b'mobilità mnaqqsa, speċjalment it-tneħħija gradwali tal-eżenzjonijiet attwali għall-Istati Membri u t-tnaqqis tal-perjodu ta' notifika bil-quddiem li għandu jingħata minn persuni b'diżabilità jew b'mobilità mnaqqsa li jkollhom bżonn assistenza; jappella lill-Istati Membri biex kemm jista' jkun malajr jipprevedu perjodi ta' qabel in-notifika iqsar għall-persuni b'diżabilità li jkunu jirrikjedu assistenza fl-ivvjaġġar, sabiex il-persuni b'diżabilità u b'mobilità mnaqqsa jkunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom ta' moviment liberu b'mod aktar faċli kif ukoll biex jiddefinixxu perjodi ta' żmien ta' aċċessibbiltà; jitlob li jkun hemm implimentazzjoni rapida tar-regoli stipulati fir-riformulazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 fl-Istati Membri kollha; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra tagħmel proposta relatata mad-drittijiet tal-passiġġieri b'diżabilità fit-trasport urban u rurali ħalli telimina l-lakuni li għadhom jeżistu; jappella għall-adozzjoni ta' pakkett ta' trasport marittimu effikaċi bl-istess mod; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Istati Membri biex jiżguraw il-kundizzjonijiet meħtieġa fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali biex jippermettu lill-persuni b'diżabilità jgawdu d-drittijiet tagħhom għall-moviment liberu, l-awtodeterminazzjoni u l-għażliet personali fuq bażi ugwali ma' oħrajn, jgħixu b'mod indipendenti u jkunu inklużi fil-komunità, kif stabbilit fl-Artikolu 19 tas-CRPD; jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni pprovduta mill-amministrazzjonijiet pubbliċi billi jużaw formati miftuħa u aċċessibbli; |
| --- | --- |

39.

Aċċessibbiltà

| 40. | Jieħu nota tal-proposta tal-Kummissjoni għall-ħolqien taċ-ċentru tar-riżorsi “AccessibleEU” sal-2022; jistieden lill-Kummissjoni toħloq aġenzija tal-UE dwar l-aċċessibbiltà (“Bord tal-Aċċess tal-UE”) li tkun responsabbli biex tiżviluppa speċifikazzjonijiet tekniċi dwar l-aċċessibbiltà b'appoġġ għal politiki u leġiżlazzjoni speċifiċi tal-UE, twettaq konsultazzjonijiet mad-detenturi tad-drittijiet, mal-partijiet ikkonċernati u mal-organizzazzjonijiet mhux governattivi, tgħin lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-UE jimplimentaw l-aċċessibbiltà b'mod armonizzat għall-benefiċċju tas-suq uniku, u tqajjem sensibilizzazzjoni dwar l-importanza tal-aċċessibbiltà għal soċjetajiet ekwi; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw l-aċċessibbiltà konjittiva, sensorjali u fiżika tal-inizjattivi tal-UE dwar id-diġitalizzazzjoni tas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-aċċess għall-ambjent mibni u l-aċċessibbiltà fiżika ma kinux inklużi fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà; jistieden lill-Kummissjoni tuża l-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà bħala bażi biex jiġi adottat qafas sod tal-UE għal ambjent aċċessibbli u inklużiv fejn tkun żgurata l-aċċessibbiltà sħiħa għall-ispazji pubbliċi u s-servizzi, inklużi s-servizzi tat-trasport pubbliku, tal-komunikazzjoni u dawk amministrattivi u finanzjarji, kif ukoll għall-ambjent mibni; jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni tal-“Access City Award”; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jilqa' r-riżultati tal-kompetizzjoni Ewropea Access City; jistieden lill-Istati Membri jintroduċu kompetizzjonijiet simili fil-livell nazzjonali; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Ifakkar li t-tħassib l-aktar komuni tal-petizzjonanti fir-rigward tal-ugwaljanza tal-persuni b'diżabilità jirrigwarda l-aċċessibbiltà u l-protezzjoni soċjali, kif ukoll id-drittijiet tax-xogħol u d-dritt li wieħed jgħix b'mod indipendenti fil-komunità; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jimplimentaw bis-sħiħ u jimmonitorjaw b'mod kontinwu l-leġiżlazzjoni kollha relatata mal-aċċessibbiltà, inkluża d-Direttiva (UE) 2019/882 (l-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà) sabiex b'mod effettiv u definittiv ineħħu u jimpedixxu l-ostakli għall-ħaddiema b'diżabilità u jtejbu u jiżguraw id-disponibbiltà ta' servizzi aċċessibbli u l-adegwatezza tal-kundizzjonijiet li jirregolaw il-provvista ta' dawn is-servizzi; jistieden, f'dan il-kuntest, lill-Istati Membri jikkunsidraw, meta jittrasponu l-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-interkonnettività bejn l-aċċessibbiltà tas-servizzi u l-aċċessibbiltà tal-ambjent mibni; |
| --- | --- |

44.

| 45. | jissottolinja li għandha tiġi garantita l-aċċessibbiltà sħiħa fil-postijiet pubbliċi Ewropej kollha; jiddispjaċih li l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030 illum il-ġurnata qed tiġi injorata minn ħafna aspetti, u b'mod partikolari li hemm wisq bini pubbliku b'ostakli arkitettoniċi, li jikkostitwixxu forma odjuża ta' diskriminazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tintegra l-aċċessibbiltà fis-setturi politiċi kollha u jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw bis-sħiħ il-leġiżlazzjoni fis-seħħ; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jiddispjaċih li f'ċerti Stati Membri n-nuqqas ta' aċċessibbiltà tan-numri tal-emerġenza wassal għas-sitwazzjoni fejn persuni b'diżabilità ma setgħux jikkomunikaw mas-servizzi ta' appoġġ essenzjali u ta' emerġenza; iħeġġeġ, għalhekk, lill-Istati Membri jimplimentaw bir-reqqa d-Direttiva (UE) 2018/1972 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw l-implimentazzjoni rapida u effiċjenti fil-livelli kollha tad-Direttiva (UE) 2016/2102 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti web u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku, sabiex jiġi ggarantit li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċessaw l-informazzjoni kollha li jirrikjedu f'format aċċessibbli, inklużi l-lingwi tas-sinjali nazzjonali; jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni għal pjan ta' azzjoni dwar l-aċċessibbiltà għall-internet għall-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji kollha tal-UE bil-ħsieb li tiġi żgurata l-konformità tas-siti web tal-UE, u d-dokumenti ppubblikati fuq dawn is-siti web u fuq il-pjattaformi online, mal-istandards Ewropej għall-aċċessibbiltà, li jeħtieġ li jkunu usa'; iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji kollha tal-UE jikkonformaw mal-istandards Ewropej għall-aċċessibbiltà l-iktar tard fl-2022; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jittrasponu fil-leġiżlazzjoni nazzjonali d-Direttiva dwar is-Servizzi tal-Midja Awdjoviżiva tant mistennija u, b'mod konformi mal-Artikolu 7 tagħha, jipprovdu servizzi tal-midja awdjoviżiva aċċessibbli lil persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet tal-UE biex itejbu l-livell u l-kwalità tal-aċċessibbiltà fil-binjiet kollha tagħhom u jneħħu l-ostakli eżistenti għas-siti web, id-dibattiti u d-dokumentazzjoni tagħhom, jiġifieri biex irendu l-informazzjoni prodotta aċċessibbli, billi, pereżempju jipprovdu t-traduzzjoni għal-lingwa tas-sinjali tal-Istati Membri differenti, dokumenti miktuba bil-Braille, dokumenti b'lingwaġġ faċli biex jinqara; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jenfasizza l-importanza li jiġi indirizzat b'mod rapidu t-tħassib dwar l-aċċessibbiltà fil-politiki u l-istrumenti rilevanti kollha, inkluż tħassib dwar ir-regoli relatati mal-akkwist pubbliku u l-aċċessibbiltà tat-tressiq tal-petizzjonijiet lill-Parlament; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Iħeġġeġ lis-servizzi rilevanti tal-Parlament ikomplu bl-isforzi tagħhom u jiffinalizzaw il-proġett dwar il-grupp ta' ħidma interservizzi dwar il-lingwa tas-sinjali fl-iqsar żmien possibbli sabiex jissodisfaw it-talbiet tal-Petizzjoni 1056/2016 biex jippermettu t-tressiq ta' petizzjonijiet fil-lingwi tas-sinjali internazzjonali u nazzjonali użati fl-UE u b'hekk id-dritt fundamentali ta' petizzjoni jsir aktar aċċessibbli għall-utenti tal-lingwa tas-sinjali; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jenfasizza l-bżonn li jiġu pprovduti servizzi ta' interpretazzjoni tal-lingwa tas-sinjali u traduzzjonijiet tal-lingwa faċli li tinqara għal-laqgħat tal-kumitati, il-laqgħat plenarji u l-laqgħat l-oħra kollha tal-Parlament Ewropew, sabiex dawn isiru aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

52.

Il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni

| 53. | Jinnota li ma hemm l-ebda rikonoxximent reċiproku tal-istatus ta' diżabilità bejn l-Istati Membri; jistieden lill-Istati Membri jaħdmu flimkien fi spirtu ta' fiduċja reċiproka biex jirrikonoxxu l-istatus assenjat fi Stat Membru ieħor; jenfasizza l-għan tal-Kummissjoni li taħdem mal-Istati Membri biex tespandi l-kamp ta' applikazzjoni tar-rikonoxximent reċiproku tal-istatus ta' diżabilità f'oqsma bħall-mobilità tal-forza tax-xogħol u l-benefiċċji relatati mal-kundizzjonijiet tal-għoti ta' servizzi; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu estiżi l-benefiċċji tal-karta tad-diżabilità tal-UE sabiex jiġu inklużi wkoll il-benefiċċji tal-aċċess għas-saħħa rikonoxxuti b'mod reċiproku; jissottolinja, f'dan il-kuntest l-importanza ta' azzjoni rapida f'termini tal-implimentazzjoni tal-Karta Ewropea tad-Diżabilità; itenni l-ħtieġa tal-fehim reċiproku tad-deistituzzjonalizzazzjoni u l-implimentazzjoni tagħha u l-għajxien indipendenti fil-komunità, bil-għan l-istrateġiji tal-Istati Membri u l-fondi tal-UE li jiġu allinjati aħjar mas-CRPD; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jirrikonoxxi d-diversi ambiti li fih tista' tapplika l-Karta Ewropea tad-Diżabilità, kemm għal dak li jikkonċerna l-aċċess għal ħafna servizzi mingħajr diskriminazzjoni kif ukoll għal dak li jikkonċerna s-sigurtà fi żminijiet ta' periklu u emerġenza; jirrimarka li l-karta se tiżgura li l-persuna b'diżabilità tkun rikonoxxuta immedjatament mill-forzi tal-pulizija involvuti; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jiddispjaċih li, skont id-WHO, it-tfal u l-adulti b'diżabilità għandhom riskju ogħla ta' vjolenza mill-pari tagħhom mingħajr diżabilità; jenfasizza li l-minorenni b'mod partikolari “huma 3,7 drabi iktar probabbli minn tfal mingħajr diżabilità li jkunu vittmi ta' kwalunkwe forma ta' vjolenza, 3,6 drabi aktar probabbli li jkunu vittmi ta' vjolenza fiżika, u 2,9 aktar probabbli li jkunu vittma ta' vjolenza sesswali”; jissottolinja li t-tfal b'indebolament mentali jew intellettwali jidhru fost l-aktar vulnerabbli, u qegħdin 4,6 drabi aktar fir-riskju ta' vjolenza sesswali mill-pari mingħajr diżabilità; iħeġġeġ, għalhekk, il-ħolqien ta' qafas Ewropew għall-protezzjoni ta' persuni b'diżabilità minn kull forma ta' vjolenza; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti ta' leġiżlazzjoni tal-UE mmirata lejn il-protezzjoni taċ-ċittadini kontra kull forma ta' diskriminazzjoni fl-UE u jqis li dan huwa primordjali għal implimentazzjoni korretta tal-politiki tas-CRPD; iħeġġeġ lill-Istati Membri jadottaw id-direttiva orizzontali tal-UE kontra d-diskriminazzjoni mressqa mill-Kummissjoni fl-2008; jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta soluzzjoni alternattiva sabiex nimxu 'l quddiem fl-indirizzar tad-diskriminazzjoni madwar l-UE, fl-oqsma kollha tal-ħajja, kemm jista' jkun malajr; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Jikkundanna bil-qawwa d-diskriminazzjoni medika kollha fil-konfront ta' persuni b'diżabilità; ifakkar li l-miżuri rilevanti adottati mill-Istati Membri jridu jikkonformaw mas-CRPD u jridu jiżguraw aċċess ugwali u mhux diskriminatorju għall-kura tas-saħħa u s-servizzi soċjali; jisħaq li r-rispons għall-kriżijiet tas-saħħa futuri (mill-istat tat-tħejjija sat-trattament) irid jiżgura li l-persuni b'diżabilità ma jitħallewx jibqgħu lura; iħeġġeġ, f'dan ir-rigward, l-awtoritajiet rilevanti joffru lill-persuni b'diżabilità l-istess trattament mediku bħal kwalunkwe persuna oħra, inkluża l-kura medika intensiva; ifakkar fl-importanza għas-servizzi tas-saħħa pubblika li dejjem jiżvolġu rwol prinċipali fil-protezzjoni ta' persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex taħdem mal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea dwar strateġiji ta' komunikazzjoni u aċċessibbiltà sabiex tiżgura li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċessaw is-sistema tal-ġustizzja tal-UE mingħajr ma jħabbtu wiċċhom ma' xi forma ta' diskriminazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu bil-programmi għall-għoti tas-setgħa għall-persuni b'diżabilità biex jippermettulhom jirrikonoxxu u jirrapportaw każijiet ta' diskriminazzjoni fil-konfront tagħhom; |
| --- | --- |

58.

| 59. | jikkundanna kull forma ta' diskriminazzjoni fil-konfront ta' persuni b'diżabilità fil-postijiet tax-xogħol; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jimplimentaw politiki mmirati lejn il-prevenzjoni ta' każijiet ta' fastidju bbażati fuq id-diżabilità; jistieden, barra minn hekk, lill-Istati Membri jimplimentaw politiki, f'kollaborazzjoni mal-impjegaturi, għall-prevenzjoni ta' każijiet ta' bullying fuq l-internet ta' persuni b'diżabilità fuq il-post tax-xogħol; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jenfasizza li l-priġunerija ta' persuni li d-diżabilità tagħhom hija inkompatibbli mad-detenzjoni trid tiġi evitata u li għandhom jiġu pprovduti alternattivi għas-sentenzi ta' ħabs; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-prinċipji fundamentali tat-trattament ugwali, in-nondiskriminazzjoni, l-akkomodazzjoni raġonevoli u l-aċċessibbiltà jiġu rispettati għad-detenuti b'diżabilità; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jistieden lill-Istati Membri jiskambjaw informazzjoni u prattiki tajba, speċjalment fir-rigward tat-tranżizzjoni mill-kura istituzzjonali għall-għajxien indipendenti, il-provvista ta' akkomodazzjoni aċċessibbli u bi prezz raġonevoli għall-persuni b'diżabilità u l-inklużjoni fil-komunità; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jenfasizza li akkomodazzjoni raġonevoli, aċċessibbiltà u disinn universali huma kruċjali biex tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni fil-konfront ta' persuni b'diżabilità; jissottolinja l-importanza ta' aċċess effettiv u nondiskriminatorju li jinvolvi l-identifikazzjoni u t-tneħħija ta' ostakli u xkiel li jfixklu l-aċċess tal-persuni b'diżabilità għall-prodotti, is-servizzi u l-faċilitajiet disponibbli għall-pubbliku ġenerali; jenfasizza li aċċess effettiv u nondiskriminatorju għall-persuni b'diżabilità għandu jiġi pprovdut, kull meta jkun possibbli, bl-istess termini u kundizzjonijiet bħal dawk għall-persuni mingħajr diżabilità, u li l-użu ta' apparat ta' assistenza mill-persuni b'diżabilità għandu jiġi ffaċilitat, meta jkun meħtieġ, inklużi l-għajnuniet għall-mobilità u l-aċċess, bħall-klieb gwida rikonoxxuti u klieb oħra ta' assistenza (31); ifakkar li l-istandards ta' aċċessibbiltà għandhom jiġu adottati f'konsultazzjoni mal-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, peress li l-għarfien espert tagħhom huwa essenzjali għall-identifikazjoni ta' ostakli għall-aċċessibbiltà; jenfasizza li l-akkomodazzjoni raġjonevoli, l-aċċessibbiltà u d-disinn universali huma kruċjali biex tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni fil-konfront ta' persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jenfasizza r-rwol determinanti li għandhom il-membri tal-familja li jindukraw il-persuni b'diżabilità u li ħafna drabi jissodisfaw l-ħtiġijiet ta' kura u ta' assistenza tal-persuni b'diżabilità; jissottolinja, għalhekk, il-ħtieġa li l-politiki u l-istrateġiji tal-UE u dawk nazzjonali jipprovdu appoġġ sħiħ lill-membri tal-familja u l-persunal tal-kura; iqis fundamentali li jingħatalhom rikonoxximent reċiproku Ewropew fir-rwol tagħhom ta' fornituri tal-kura; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jenfasizza l-importanza tad-dritt tal-persuni b'diżabilità li jeżerċitaw id-drittijiet fundamentali tagħhom fuq bażi ugwali; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi rikonoxxut li l-persuni b'diżabilità jgawdu minn kapaċità ġuridika fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor fl-aspetti kollha tal-ħajja, f'konformità mal-Artikolu 12 tas-CRPD; jistieden lill-Istati Membri jieħdu miżuri xierqa u f'waqthom biex jipprovdu aċċess effettiv, ekwu u inklużiv għas-sistema ġudizzjarja u l-infurzar tal-liġi għall-persuni b'kull tip ta' diżabilità fl-istadji kollha tal-proċess; jenfasizza li l-faċilitajiet u s-servizzi jridu jkunu aċċessibbli biex jiġi żgurat aċċess ugwali u mingħajr diskriminazzjoni għall-ġustizzja u l-proċess ġuridiku kollu; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jenfasizza l-bżonn ta' għajnuna finanzjarja ħalli l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jqabbdu jew jimpjegaw indukraturi jew jappoġġjaw finanzjarjament il-membri tal-familja, peress li s-servizzi ta' indukrar tagħhom jirrappreżentaw spiża f'termini ta' ħin kif ukoll ta' finanzi, u li dan huwa assolutament neċessarju għall-appoġġ tal-persuni b'diżabilità u għall-membri tal-familja li jindukrawhom; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jenfasizza li l-persuni b'diżabilità huma soċjalment marġinalizzati u esklużi mill-impjieg u l-ħajja ekonomika u soċjali; jiddispjaċih li l-persuni b'diżabilità, b'mod partikolari dawk bi bżonnijiet kbar ta' appoġġ, ta' spiss ikunu f'riskju qawwi li jiġu istituzzjonalizzati, filwaqt li l-appoġġ finanzjarju attwali tal-Istati Membri mhuwiex biżżejjed, b'mod partikolari fir-rigward ta' appoġġ iċċentrat fuq il-persuna u bbażat fuq il-komunità li jipproteġi d-drittijiet ta' persuni b'diżabilità (32); |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jenfasizza li l-Artikolu 19 tas-CRPD jistabbilixxi d-dritt ta' għajxien indipendenti u ta' inklużjoni fil-komunità; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw proċess li jipprevedi bidla fl-arranġamenti tal-għajxien għall-persuni b'diżabilità, minn ambjenti istituzzjonali għal sistema li tippermetti l-parteċipazzjoni soċjali u fejn is-servizzi jiġu pprovduti fil-komunità skont ir-rieda u l-preferenza individwali; jistieden lill-Istati Membri jinkludu miri speċifiċi bi skadenzi ċari fl-istrateġiji ta' deistituzzjonalizzazzjoni tagħhom u jiffinanzjaw b'mod adegwat l-implimentazzjoni ta' dawn l-istrateġiji; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jiddispjaċih għall-fatt li l-persuni b'diżabilità u n-networks ta' appoġġ tagħhom ġew esklużi mill-gruppi ta' prijorità fil-qafas tal-istrateġija ta' tilqim tal-UE; iħeġġeġ lill-Istati Membri joffru lill-persuni b'diżabilità u lin-networks ta' appoġġ tagħhom aċċess prijoritarju għat-tilqim; jitlob, f'dan ir-rigward, li t-teħid ta' tilqima tal-COVID-19 ikun ibbażat fuq il-kunsens liberu u infurmat tal-persuni b'diżabilità u li l-awtonomija u l-kapaċità legali tal-persuni b'diżabilità kollha inklużi persuni b'diżabilità intellettwali, persuni b'diżabilità psikosoċjali u persuni awtistiċi ma jridux jiġu mminati minn miżuri li huma maħsuba għall-ġid pubbliku jew l-aħjar interess tal-persuna; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jappella għal investigazzjonijiet fil-livell tal-UE u dak nazzjonali fir-rati sproporzjonati ta' infezzjoni u mewt minħabba l-COVID-19 fid-djar tal-indukrar u tal-kura, u fil-kuntest tas-servizzi residenzjali għall-anzjani u l-persuni b'diżabilità u servizzi soċjali oħra, bl-għan li jiġu mifhuma l-kawżi, jiġu identifikati dawk responsabbli u jittieħdu l-miżuri meħtieġa għall-prevenzjoni ta' każijiet bħal dawn fil-futur; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jitlob li s-siti fejn jingħata it-tilqim ikunu aċċessibbli fiżikament u li tingħata gwida u assistenza fil-mument lil dawk li jkollhom bżonnha; jappella għal programmi mmirati mingħajr ħlas jew bi prezz baxx għat-trasport aċċessibbli kull fejn ikun meħtieġ; |
| --- | --- |

70.

Impjiegi u affarijiet soċjali

| 71. | Huwa mħasseb dwar ir-rati għolja tal-qgħad tal-persuni b'diżabilità, speċjalment fost in-nisa b'diżabilità meta mqabbla ma' gruppi oħra fl-UE; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu u jiżguraw qafas leġiżlattiv u ta' politika għall-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità u speċjalment tan-nisa b'diżabilità fis-suq tax-xogħol, inklużi dawk b'diżabilità moħbija, mard kroniku jew diżabilità fit-tagħlim; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Jistieden lill-Istati Membri jieħdu approċċ intersezzjonali, speċjalment fil-politiki u l-miżuri tagħhom, ħalli joħolqu impjiegi inklużivi; jesprimi dispjaċir li d-diskriminazzjoni multipla u intersezzjonali mhijiex indirizzata biżżejjed fl-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030; jistieden għalhekk lill-Kummissjoni tagħmel enfasi speċjali fuq l-intersezzjonalità fl-implimentazzjoni tal-istrateġija u tistabbilixxi miri ċari, li jistgħu jitkejlu u li huma ambizzjużi li jkunu relatati mad-diversità fuq il-post tax-xogħol li tirriflettui l-eteroġeneità tal-persuni b'diżabilità, biex tiġi indirizzata d-diskriminazzjoni multipla u intersezzjonali; jisħaq fuq l-importanza tal-monitoraġġ tal-effiċjenza tal-istrateġija bl-involviment ta' persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet li jirrapreżentawhom; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu u jappoġġjaw l-intrapriżi soċjali li jiffukaw fuq l-impjieg ta' persuni b'diżabilità, peress li huma lieva biex tingħata spinta lill-ħolqien ta' impjiegi deċenti; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħtu lill-persuni b'diżabilità sinifikanti u severa aċċess bikri għall-iskemi tal-pensjonijiet pubbliċi biex jiġġieldu r-riskju tal-faqar u l-esklużjoni soċjali fix-xjuħija; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Jistieden lill-Istati Membri jindirizzaw in-nuqqas ta' żvilupp u n-nuqqas ta' finanzjament tas-servizzi tal-impjieg pubbliku bil-ħsieb li tittejjeb ir-rata ta' impjieg tal-persuni b'diżabilità; iħeġġeġ lill-Istati Membri jsaħħu r-rabtiet bejn is-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u l-aġenziji tar-reklutaġġ; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jenfasizza r-rwol pożittiv li kellhom il-postijiet tax-xogħol protetti u konformi mas-CRPD fit-tranżizzjoni ta' persuni b'diżabilità lejn is-suq tax-xogħol miftuħ; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jappoġġjaw mudelli ta' kollokament u appoġġ individwali (“impjieg ippoġġjat”) ibbażati fuq id-drittijiet, inklużivi u deċenti bħala mezz ta' tranżizzjoni għall-persuni b'diżabilità, meta possibbli, lejn is-suq tax-xogħol miftuħ; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Jistieden lill-Kummissjoni tibda tirrevedi d-Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi malajr kemm jista' jkun sabiex tiġi armonizzata b'mod sħiħ mad-dispożizzjonijiet tas-CRPD u jiġi implimentat proċess parteċipattiv immirat lejn l-iżgurar tal-involviment dirett u sħiħ tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jinnota li s-sistemi ta' appoġġ għar-reklutaġġ m'għandhomx inaqqsu l-pagi tal-persuni b'diżabilità, b'mod partikolari permezz ta' kofinanzjament pubbliku; jinnota li r-reklutaġġ ta' persuni b'diżabilità jrid ikun ibbażat fuq il-qafas tal-impjieg applikat għal ħaddiema oħra, f'termini ta' paga u arranġamenti ta' ħin tax-xogħol, u dak il-qafas għandu jiġi adattat għall-ħtiġijiet tagħhom; huwa tal-fehma li l-persuni b'diżabilità ma jistgħux jiġu inklużi fis-suq tax-xogħol miftuħ mingħajr qafas ġenerali ta' regolamentazzjoni tal-impjiegi, u l-promozzjoni kemm tal-pagi kif ukoll ta' negozjar kollettiv; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' għajnuna finanzjarja biex il-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jqabbdu jew jimpjegaw persuni bi kwalifiki speċifiċi biex jgħinuhom; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw koordinazzjoni adegwata tas-sigurtà soċjali għall-persuni b'diżabilità, anki billi jiżguraw li dawn ikomplu jirċievu appoġġ għad-diżabilità li jkopri spejjeż żejda relatati mad-diżabilità tagħhom anki meta jidħlu fis-suq tax-xogħol jew meta jaqbżu ċertu limitu ta' dħul, ħalli l-Istati Membri jappoġġjaw l-integrazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol u jgħinu fl-iżgurar tad-dinjità u l-ugwaljanza tagħhom; jemmen li dan għandu jsir permezz ta' emendi għar-Regolament (KE) Nru 883/2004 u billi jiġu kkonsultati l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Jistieden lill-Istati Membri jiskambjaw informazzjoni u prattiki tajba, speċjalment fir-rigward tat-tranżizzjoni mill-kura istituzzjonali għall-għajxien indipendenti, il-provvista ta' akkomodazzjoni aċċessibbli u bi prezz raġonevoli għall-persuni b'diżabilità u l-inklużjoni fil-komunità; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom f'li jindirizzaw id-differenza persistenti fl-impjiegi għal persuni b'diżabilità u fit-trawwim tal-aċċess tal-persuni b'diżabilità għal impjiegi sostenibbli u ta' kwalità; jilqa', f'dan ir-rigward, il-proposta tal-Kummissjoni fil-pjan ta' azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali li tinkludi d-differenza fl-impjiegi għal persuni b'diżabilità fit-tabella ta' valutazzjoni soċjali riveduta; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Jitlob l-implimentazzjoni sħiħa mill-Istati Membri tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżviluppaw prospetti ta' impjieg għall-persuni b'diżabilità billi jtejbu l-implimentazzjoni tagħhom tad-Direttiva, b'mod partikolari l-Artikolu 5 dwar akkomodazzjoni raġonevoli, u billi jinvestu fil-fondi tal-UE u fil-finanzjament tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza fit-taħriġ u l-ħolqien tal-impjiegi għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

84.

| 85. | Jenfasizza li t-tqabbil tal-impjiegi, it-tfassil ta' profili vokazzjonali, l-impjieg u t-taħriġ fl-istess ħin, l-induzzjoni fix-xogħol u l-appoġġ tat-taħriġ u l-opportunitajiet ta' żvilupp tal-karriera għandhom rwol importanti biex il-persuni b'diżabilità jiġu megħjuna jiżguraw u jżommu impjieg imħallas; |
| --- | --- |

85.

| 86. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li s-swieq tax-xogħol u l-ambjenti tax-xogħol ikunu miftuħa, inklużivi u aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità, jappoġġjaw is-servizzi tal-impjiegi, iqajmu kuxjenza dwar prattiki ta' impjieg inklużivi, idaħħlu fis-seħħ inċentivi u miżuri ta' appoġġ adegwati għall-kumpaniji, b'mod partikolari l-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju li jirreklutaw u jħarrġu persuni b'diżabilità, u jiżguraw li l-iskemi ġenerali ta' impjieg indipendenti jkunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità u jappoġġawhom; |
| --- | --- |

86.

| 87. | Jistieden lill-Istati Membri jinkoraġġixxu l-adattamenti fuq il-post tax-xogħol u jieħdu azzjoni biex itejbu s-saħħa u s-sikurezza fuq ix-xogħol; jistieden lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni speċjali lill-ħaddiema b'diżabilità fil-qafas strateġiku tal-UE li jmiss dwar is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol u tistabbilixxi għanijiet ambizzjużi; |
| --- | --- |

87.

| 88. | Iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet u l-Istati Membri jintroduċu kwotas fil-post tax-xogħol għall-persuni b'diżabilità sabiex jitrawwem post tax-xogħol inklużiv; |
| --- | --- |

88.

Akkwist pubbliku u fondi tal-UE

| 89. | Ifakkar li l-proċeduri ta' akkwist pubbliku fl-Istati Membri jridu jitwettqu u jitlestew b'mod li jirrispetta bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali tal-benefiċjarji, inklużi l-persuni b'diżabilità; jirrimarka li l-Istati Membri jeħtiġilhom jikkonformaw mas-CRPD meta jimplimentaw il-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku, b'mod partikolari b'rabta mal-għażla tal-mezzi ta' komunikazzjoni, l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi, il-kriterji tal-għoti u l-kundizzjonijiet għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt; |
| --- | --- |

89.

| 90. | Ifakkar li struttura tajba tas-servizzi pubbliċi, b'mod partikolari fis-saħħa u l-edukazzjoni, hija essenzjali biex jiġi żgurat it-trattament ugwali tal-persuni b'diżabilità, irrispettivament mill-kundizzjoni ekonomika tagħhom; jistieden lill-Istati Membri jużaw il-fondi tal-UE biex itejbu dawn is-servizzi u l-infrastrutturi relatati, b'mod konformi mal-ispirtu ta' REACT-EU u Next Generation EU; |
| --- | --- |

90.

| 91. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkludu, fil-kontenut finali tal-ftehimiet ta' sħubija dwar il-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej u fil-programmi ta' dawn il-fondi, l-objettivi u l-approċċi li jtejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien tal-persuni b'diżabilità, filwaqt li jirrispettaw il-prinċipji tal-aċċessibbiltà u n-nondiskriminazzjoni, u jinvestu f'opportunitajiet ugwali u l-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità fl-oqsma kollha tal-ħajja, inkluż fl-appoġġ għat-tranżizzjoni minn ħajja istituzzjonali għal dik ibbażata fil-komunità; jitlob lill-Kummissjoni timmonitorja mill-qrib l-użu tal-fondi tal-UE f'konformità mas-CRPD; jenfasizza l-bżonn ta' konverġenza gradwali tad-definizzjonijiet ta' aċċessibbiltà, ta' parteċipazzjoni u ta' għajxien ibbażat fuq il-komunità bħala mezz biex tittejjeb il-koeżjoni fost l-Istati Membri; |
| --- | --- |

91.

| 92. | Jistieden lill-Istati Membri jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet ipprovduti mill-fondi rilevanti tal-UE għall-ħolqien tal-impjiegi u t-taħriġ għall-persuni b'diżabilità, jiggarantixxu u jappoġġjaw l-aċċessibbiltà sħiħa tal-ispazji pubbliċi u l-infrastruttura u jiżguraw li l-azzjonijiet iffinanzjati mill-UE jilħqu lill-persuni b'diżabilità; jiddispjaċih għall-fatt li l-fondi tal-UE għadhom jintużaw f'għadd ta' Stati Membri biex jinbnew ambjenti segregati ġodda għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

92.

| 93. | Jissottolinja l-ħtieġa li jiġi ffinanzjat b'mod adegwat it-tagħmir li l-persuni b'diżabilità għandhom bżonn, biex jiġi żgurat li jkollhom għad-disponibbiltà tagħhom l-aħjar teknoloġija u tagħmir għall-ħajja ta' kuljum tagħhom, għall-impjieg tagħhom u għall-parteċipazzjoni soċjali tagħhom; |
| --- | --- |

93.

| 94. | Jirrimarka li l-fondi tal-UE m'għandhom qatt jiffinanzjaw prodotti, servizzi jew infrastruttura li ma jkunux aċċessibbli; |
| --- | --- |

94.

| 95. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li l-programmi u l-istrateġiji tal-iżvilupp rurali jinkludu miżuri speċifiċi ta' sensibilizzazzjoni għall-persuni b'diżabilità li jgħixu f'postijiet rurali u jinvolvuhom fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' dawn il-programmi u strateġiji; |
| --- | --- |

95.

Diġitalizzazzjoni

| 96. | Jistieden lill-Istati Membri jesploraw l-opportunitajiet u l-potenzjal li joffru d-diġitalizzazzjoni u s-soluzzjonijiet diġitali u jirrikonoxxu l-valur ta' teknoloġiji ta' assistenza u dawk adattivi għall-persuni b'diżabilità, b'kunsiderazzjoni xierqa għall-protezzjoni tad-data personali u kwistjonijiet etiċi; ifakkar li l-potenzjal tal-użu ta' għodod diġitali u teknoloġiji ta' assistenza jiddependu fuq l-opportunitajiet li l-persuni b'diżabilità għandhom biex jiżviluppaw il-ħiliet diġitali tagħhom; jenfasizza li l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali neċessarji u l-għarfien tal-IA jistgħu jipprovdu dħul fis-suq tax-xogħol għal gruppi vulnerabbli bħall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

96.

| 97. | Jirrimarka li l-pandemija tal-COVID-19 uriet li l-popolazzjoni kollha kemm hi għandha tkun tista' tibbenefika mit-trasformazzjoni diġitali, mingħajr ebda diskriminazzjoni jew esklużjoni; jenfasizza l-importanza tal-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICTs) għall-mobilità, il-komunikazzjoni u l-aċċess għas-servizzi pubbliċi; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jippromwovu b'mod attiv il-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità billi jipprovdu l-mezzi xierqa li jiżguraw l-aċċess tagħhom għas-servizzi pubbliċi online; |
| --- | --- |

97.

| 98. | Jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jiżguraw l-ogħla standards ta' aċċessibbiltà fl-infrastruttura, fis-servizzi u fis-servizzi diġitali, jagħmlu l-isforzi kollha biex jippubblikaw id-dokumenti tagħhom relatati ma' proċeduri leġiżlattivi b'mod faċli għall-utent u aċċessibbli, u jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċessaw b'mod xieraq u sħiħ is-siti web tagħhom u l-formoli ta' kuntatt; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżviluppaw programmi bl-għan li jinkludu persuni b'diżabilità fis-soċjetà permezz tal-isport, l-arti, il-kultura u attivitajiet ta' divertiment, u li jippromwovu l-parteċipazzjoni tagħhom fil-proċess politiku mingħajr ebda limiti; |
| --- | --- |

98.

Ir-riċerka

| 99. | Jistieden lill-Kummissjoni tagħmel aktar riċerka dwar l-impatt u l-effetti relatati mat-teknoloġiji emerġenti fuq il-persuni b'diżabilità, bħall-każ tad-dwal LED, b'mod partikolari fuq il-persuni fotosensittivi; |
| --- | --- |

99.

| 100. | Ifakkar li sabiex jiġu żviluppati politiki xierqa u effettivi u jinstabu soluzzjonijiet adegwati għall-bżonnijiet tal-persuni kollha b'diżabilità fl-UE, hemm bżonn ta' data komparabbli u affidabbli tal-UE; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jintensifikaw l-isforzi tagħhom lejn qafas komuni għal statistika Ewropea dwar individwi u unitajiet domestiċi biex jiġbru data affidabbli dwar il-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità fid-diversi livelli u tipi ta' edukazzjoni u xogħol u fil-ħajja soċjali; |
| --- | --- |

100.

| 101. | Jenfasizza l-bżonn li jkun hemm investiment fl-innovazzjoni u r-riċerka fir-rigward tal-impjieg u l-intraprenditorija ta' persuni b'diżabilità sabiex tiġi appoġġjata s-sopravivenza finanzjarja tagħhom u l-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħajja ekonomika u soċjali; |
| --- | --- |

101.

| 102. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiżdiedu r-riċerka u l-innovazzjoni fil-qasam tat-teknoloġija aċċessibbli sabiex tissaħħaħ l-inklużività tas-swieq tax-xogħol għall-persuni b'diżabilità; jenfasizza l-importanza tal-ICT għall-mobilità, il-komunikazzjoni u l-aċċess għas-servizzi pubbliċi għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

102.

Edukazzjoni

| 103. | Jilqa' l-fatt li l-Istati Membri huma lesti li jimplimentaw politiki edukattivi inklużivi; jistieden lill-Istati Membri jżidu aktar il-kapaċità tas-sistemi edukattivi tagħhom biex jipprovdu edukazzjoni aċċessibbli ta' kwalità għolja għal dawk kollha li qed jitgħallmu, billi jippromwovu miżuri speċifiċi u appoġġ personalizzat, bħal kurrikuli aċċessibbli u speċifiċi u materjal għat-tagħlim, ICTs aċċessibbli u edukazzjoni diġitali adegwata; jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ ir-rwol tal-Garanzija għat-Tfal, hekk kif tqis skema ta' premju għall-iskejjel aċċessibbli, fl-iżgurar tal-inklużjoni tat-tfal b'diżabilità; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvestu fit-taħriġ ta' professjonisti fir-rigward tal-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità; itenni li l-implimentazzjoni u l-allokazzjoni tal-programmi ta' finanzjament rilevanti tal-UE għandhom jikkontribwixxu għat-tranżizzjoni lejn edukazzjoni inklużiva; jenfasizza li l-persuni b'diżabilità għandhom jiġu garantiti l-aċċess għall-edukazzjoni, anki waqt kriżijiet bħall-pandemija tal-COVID-19, u li l-Istati Membri għandhom jindirizzaw il-forom kollha ta' diskriminazzjoni u esklużjoni f'dan il-qasam; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiżdied il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ b'diżabilità fit-taħriġ, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet tagħhom, billi dan jipprovdilhom aċċess aħjar għas-suq tax-xogħol; jinnota l-benefiċċji għat-tfal minn minoranzi lingwistiċi u bi bżonnijiet edukattivi speċjali biex jitgħallmu bil-lingwa materna tagħhom matul l-edukazzjoni bikrija f'każijiet fejn huwa diffiċli għalihom li jużaw il-lingwa u jikkomunikaw; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw aċċess għall-edukazzjoni fil-lingwi minoritarji għal tfal bi bżonnijiet edukattivi speċjali; |
| --- | --- |

103.

| 104. | Jindika li l-programmi ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali inklużivi huma tnejn mill-prerekwiżiti ewlenin għal suq tax-xogħol aktar inklużiv; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-approċċ li jmiss tal-UE għall-mikrokredenzjali għat-tagħlim tul il-ħajja u l-impjegabbiltà jkun aċċessibbli u inklużiv u biex tirrifletti dwar kif tista' tittejjeb il-konkretizzazzjoni tad-dritt għax-xogħol tal-persuni b'diżabilità; jistieden lill-Istati Membri biex jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet li tipprovdi l-Garanzija għaż-Żgħażagħ imtejba fil-qasam tal-impjieg, l-edukazzjoni, it-traineeships jew l-apprendistati ta' żgħażagħ b'diżabilità, jiżguraw aċċess ugwali għal persuni b'diżabilità u jintroduċu politiki speċifiċi; |
| --- | --- |

104.

| 105. | Jisħaq fuq l-importanza ta' appoġġ bikri, individwalizzat u komprensiv għat-tfal b'diżabilità, għall-ġenituri tagħhom u għal dawk li jindukrawhom; jistieden lill-Istati Membri jagħtu attenzjoni speċjali lit-tfal b'diżabilità u bi bżonnijiet edukattivi speċjali; |
| --- | --- |

105.

| 106. | Jiġbed l-attenzjoni għall-importanza tal-intervent fit-tfulija bikrija u għall-fatt li t-tfal b'diżabilità jeħtiġilhom jipparteċipaw u jiġu inklużi fis-soċjetà sa mill-istadji bikrija ta' ħajjithom; jirrimarka l-ħtieġa li jiżdiedu l-opportunitajiet ta' finanzjament għall-edukazzjoni inklużiva, fejn u meta jkun possibbli u rakkomandabbli, kemm għall-promozzjoni tal-impatt tal-edukazzjoni inklużiva fuq it-tfal b'diżabilità jew mingħajr diżabilità kif ukoll għall-finanzjament tar-riċerka fl-edukazzjoni inklużiva; iqis li huwa neċessarju li jitħeġġeġ l-użu ta' teknoloġiji ġodda, inklużi l-ICTs, it-tagħmir ta' appoġġ għall-mobilità, it-tagħmir u t-teknoloġiji anċillari li jkunu adattati għall-persuni b'diżabilità; jenfasizza li l-edukazzjoni hija ċentrali għall-iżvilupp individwali, u li ambjenti ta' tagħlim aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità joffrulhom il-possibbiltà li jikkontribwixxu bis-sħiħ għall-aspetti kollha tas-soċjetà; |
| --- | --- |

106.

| 107. | Jenfasizza li l-persuni b'diżabilità għandhom jiddaħħlu bis-sħiħ fid-dinja tax-xogħol permezz tal-promozzjoni tal-edukazzjoni inklużiva, permezz tal-promozzjoni ta' forom ta' impjiegi flessibbli li jistgħu jissodisfaw l-ħtiġijiet tagħhom (bħat-telexogħol jew il-ħidma intelliġenti) u permezz tal-involviment sħiħ tal-assoċjazzjonijiet għall-persuni b'diżabilità fl-iżvilupp ta' strateġiji inklużivi; |
| --- | --- |

107.

| 108. | Jirrimarka li l-persuni b'diżabilità spiss ikollhom livelli għoljin ta' ħiliet u kwalifiki li huma sottovalutati; Jinnota li dan iżommhom milli jilħqu l-potenzjal tagħhom u jċaħħad lis-soċjetà mill-valur soċjali u ekonomiku tal-inklużjoni tagħhom; |
| --- | --- |

108.

| 109. | Jemmen bis-sħiħ li l-Istati Membri għandhom jipprovdu appoġġ adegwat lit-tfal b'diżabilità biex jippermettu li l-edukazzjoni pubblika ssir is-sinsla tal-paradigma pedagoġika individwalizzata; |
| --- | --- |

109.

| 110. | Jirrikonoxxi l-valur tal-iskola u tal-isport bħala kruċjali fit-tkabbir u l-iżvilupp tat-tfal b'diżabilità, b'mod speċjali dawk bl-awtiżmu; jiddispjaċih li, waqt il-pandemija, it-tagħlim mill-bogħod ċaħħadhom minn dawn l-attivitajiet fundamentali; jispera li l-edukazzjoni tagħhom tkun prijorizzata fil-politiki ta' ftuħ mill-ġdid fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

110.

| 111. | Jipproponi l-ħolqien ta' proġetti ta' sensibilizzazzjoni dwar il-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità, billi tintuża b'mod pożittiv is-setgħa tal-għodod kulturali, pereżempju permezz tal-promozzjoni ta' avvenimenti kulturali, bħala parti minn strateġija edukattiva usa' għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

111.

| 112. | Jistieden lill-Istati Membri jikkonformaw mal-linji gwida maħruġa mill-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħha dwar il-kisba ta' Żona Ewropea tal-Edukazzjoni sal-2025 fir-rigward tad-dmir tal-gvernijiet li jippromwovu l-edukazzjoni inklużiva fis-setturi ta' edukazzjoni u ta' taħriġ kollha f'konformità mal-impenji tan-NU fil-qafas tas-CRPD; jappella għall-inkorporazzjoni tas-sistema ta' arranġamenti inklużivi fil-politiċi nazzjonali, Ewropej u reġjonali sabiex tiġi ffaċilitata l-inklużjoni edukattiva tal-istudenti b'diżabilità, ħalli tiġi evitata kull tip ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

112.

Protezzjoni tad-drittijiet tan-nisa b'diżabilità

| 113. | Jilqa' l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2021-2030 u r-referenzi tagħha għall-isfidi speċifiċi li jiffaċċjaw in-nisa u l-bniet b'diżabilità; jitlob li l-intersezzjoni tal-ġeneru u d-diżabilità tiġi integrata fil-politiki, fil-programmi u fl-inizjattivi kollha tal-UE, kif ukoll fil-pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali tal-Istati Membri; jitlob li jiġi ottimizzat l-użu tal-istrumenti ta' finanzjament eżistenti u futuri tal-UE għall-promozzjoni tal-aċċessibbiltà u n-nondiskriminazzjoni; |
| --- | --- |

113.

| 114. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw l-iżvilupp sħiħ, l-avvanz u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa b'diżabilità u jippromwovu l-parteċipazzjoni tagħhom fit-teħid ta' deċiżjonijiet pubbliċi; jirrimarka li għandhom jiġu stabbiliti miżuri adegwati biex jiġi żgurat li l-perspettivi tagħhom jiġu kkunsidrati bis-sħiħ u li, flimkien ma' korpi konsultattivi speċifiċi għad-diżabilità, tiġi promossa l-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lin-nisa b'diżabilità; |
| --- | --- |

114.

| 115. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jindirizzaw b'mod urġenti l-vjolenza abbażi tal-ġeneru li n-nisa u l-bniet b'diżabilità jiffaċċjaw b'mod sproporzjonat permezz tal-Konvenzjoni ta' Istanbul u billi jestendu l-oqsma tal-kriminalità biex jinkludu forom speċifiċi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru skont l-Artikolu 83(1) tat-TFUE; jistieden lill-Kummissjoni tuża dan bħala bażi ġuridika biex tipproponi miżuri vinkolanti u direttiva qafas olistika tal-UE għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra kull forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-ħtiġijiet tan-nisa b'diżabilità jiġu inklużi f'inizjattivi li jipprovdu appoġġ lill-vittmi permezz tal-Istrateġija dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri u l-Istrateġija dwar id-Drittijiet tal-Vittmi, u tiżgura li l-appoġġ għall-vittmi jkun imfassal f'konformità mal-prinċipju tal-aċċessibbiltà; |
| --- | --- |

115.

| 116. | Jiddispjaċih għad-diskriminazzjoni bbażata fuq il-ġeneru li n-nisa u l-bniet b'diżabilitajiet fiżiċi kif ukoll konjittivi jesperjenzaw fis-settur mediku; iqis li n-nisa u l-bniet b'diżabilità jeħtiġilhom ikollhom aċċess sħiħ u ugwali għal trattamenti mediċi li jissodisfaw il-ħtiġijiet partikolari tagħhom, permezz ta' kura tas-saħħa speċifika għad-diżabilità u servizzi ġenerali; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw edukazzjoni ulterjuri tal-professjonisti mediċi fir-rigward tal-ħtiġijiet speċifiċi tan-nisa u l-bniet b'diżabilità, u jiżguraw li n-nisa u l-bniet b'diżabilità jirċievu l-informazzjoni xierqa kollha biex ikunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet b'mod liberu rigward saħħithom; |
| --- | --- |

116.

| 117. | Jitlob ir-rispett universali għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati, u l-aċċess għalihom; jiddispjaċih dwar ir-rigressjoni kontra s-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati tan-nisa f'xi pajjiżi, li hija partikolarment ta' ħsara għan-nisa u l-bniet b'diżabilità, li jiffaċċjaw ostakli addizzjonali fl-aċċess għall-kura tas-saħħa; jenfasizza l-importanza li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex tiġi miġġielda l-isterilizzazzjoni mġiegħla; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw l-investiment pubbliku biex jiggarantixxu aċċess sħiħ għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati tan-nisa u l-bniet b'diżabilità; jiddispjaċih li l-edukazzjoni dwar is-sesswalità spiss tiġi miċħuda lill-bniet b'diżabilità; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw edukazzjoni komprensiva u inklużiva dwar is-sesswalità u r-relazzjonijiet; |
| --- | --- |

117.

| 118. | Jistieden lill-Istati Membri jiggarantixxu sistema edukattiva aċċessibbli u mhux stereotipata, b'miżuri edukattivi inklużivi, li jħejju lin-nisa u l-bniet b'diżabilità għas-suq tax-xogħol, b'enfasi speċifika fuq il-kapaċitajiet diġitali u t-tagħlim tul il-ħajja, u jiggarantixxu li n-nisa u l-bniet b'diżabilità jkunu jistgħu jagħżlu l-oqsma ta' studju tagħhom, sabiex ikunu jistgħu jfittxu impjiegi li jixtiequ jagħmlu u li fihom ikunu jistgħu jużaw il-potenzjal sħiħ tagħhom u ma jkunux limitati minn inaċċessibbiltà, preġudizzji jew stereotipi; jirrikonoxxi r-rabta bejn l-edukazzjoni u l-impjiegi sussegwenti; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' aċċess sħiħ għall-edukazzjoni sabiex tiġi miġġielda d-differenza fl-impjiegi; |
| --- | --- |

118.

| 119. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jindirizzaw id-differenza fl-impjiegi li jħabbtu wiċċhom magħha n-nisa b'diżabilità, b'mod partikolari billi jindirizzaw l-istereotipi marbutin mal-ġeneru, isaħħu l-parteċipazzjoni tagħhom fl-ekonomija diġitali, iżidu r-rappreżentanza tagħhom fl-edukazzjoni, fit-taħriġ u fl-impjiegi fis-suġġetti u fl-impjiegi STEM, u jiġġieldu d-deterrenti għax-xogħol bħall-fastidju sesswali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri konkreti biex jiżguraw li n-nisa b'diżabilità jipparteċipaw fit-teħid ta' deċiżjonijiet u jirċievu paga ugwali għal xogħol ugwali permezz ta' miżuri vinkolanti ta' trasparenza fil-pagi, biex jiġġieldu r-riskju għoli tagħhom ta' faqar fost dawk li jaħdmu u biex jaġġustaw ir-regolamenti tax-xogħol bħal arranġamenti tax-xogħol flessibbli u liv tal-ġenituri għall-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw mudelli ta' negozju tal-ekonomija soċjali u inizjattivi mmirati lejn it-titjib tal-inklużjoni soċjali u tax-xogħol tan-nisa b'diżabilità permezz tal-pjan ta' azzjoni dwar l-ekonomija soċjali; |
| --- | --- |

119.

| 120. | Jinnota li aktar ġbir ta' data u informazzjoni huwa kruċjali biex wieħed jifhem is-sitwazzjoni li jiffaċċjaw in-nisa u l-bniet b'diżabilità; jitlob li jkun hemm data rilevanti, preċiża u diżaggregata u sensittiva għall-kwistjonijiet ta' ġeneru u ta' diżabilità biex jitqiesu l-isfidi li jħabbtu wiċċhom magħhom in-nisa b'diżabilità, b'mod partikolari fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

120.

o

o o

| 121. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Kunsill, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali, lill-Kumitat tar-Reġjuni, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lin-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

121.

---

(1)  ĠU L 23, 27.1.2010, p. 35.

(2)  ĠU C 340, 15.12.2010, p. 11.

(3)  ĠU L 315, 3.12.2007, p. 14.

(4)  ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70.

(5)  ĠU L 327, 2.12.2016, p. 1.

(6)  ĠU L 321, 17.12.2018, p. 36.

(7)  ĠU L 188, 12.7.2019, p. 79.

(8)  ĠU L 303, 2.12.2000, p. 16.

(9)  ĠU C 137 E, 27.5.2010, p. 68.

(10)  ĠU L 167, 12.6.1998, p. 25.

(11)  ĠU L 223, 22.6.2021, p. 14.

(12)  ĠU C 316, 6.8.2021, p. 2.

(13)  ĠU C 362, 8.9.2021, p. 8.

(14)  ĠU C 371, 15.9.2021, p. 6.

(15)  Testi adottati, P9_TA(2021)0161.

(16)  Testi adottati, P9_TA(2021)0075.

(17)  ĠU C 363, 28.10.2020, p. 164.

(18)  Kummenti introduttorji mill-Kummissarju Dalli tat-3 ta' Marzu 2021 dwar l-Istrateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030.

(19)  Eurostat, “Functional and activity limitations statistics” (Statistika funzjonali u tal-limitazzjonijiet fl-attivitajiet), data estratta f'Diċembru 2020.

(20)  Eurostat, “Archive: Disability statistics – access to education and training” (Arkivju: Statistika dwar id-diżabilità – aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ), data kkonsultata fid-29 ta' Lulju 2021.

(21)  Annessi tas-17 ta' Diċembru 2019 għall-proposta għal rapport konġunt dwar l-impjiegi mill-Kummissjoni u l-Kunsill li jakkumpanja l-komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli għall-2020 (COM(2019)0653), p. 89.

(22)  Eurostat, “Functional and activity limitations statistics” (Statistika dwar il-limitazzjonijiet funzjonali u tal-attività), data kkonsultata fis-6 ta' Lulju 2021.

(23)  Eurostat, “Disability: higher risk of poverty or social exclusion” (Id-diżabilità: riskju ogħla ta' faqar jew esklużjoni soċjali), data kkonsultata fis-6 ta' Lulju 2021.

(24)  Eurostat, “European Union Statistics on Income and Living Conditions” (Statistika tal-Unjoni Ewropea dwar l-Introjtu u l-Kundizzjonijiet tal-Għajxien), data kkonsultata fit-2 ta' Lulju 2021.

(25)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità.

(26)  L-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri 2020.

(27)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità wara l-2020.

(28)  ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.

(29)  Studju tal-Parlament Ewropew tal-1 ta' Ottubru 2018, “2018 Update on the Study on the protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” (Aġġornament tal-2018 dwar l-Istudju dwar ir-rwol ta' protezzjoni tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità).

(30)  Preżentazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Jannar 2014 bit-titlu “Economic impact and travel patterns of accessible tourism in Europe: Presentation of the key study findings” (L-impatt ekonomiku u x-xejriet tal-ivvjaġġar tat-turiżmu aċċessibbli fl-Ewropa: Preżentazzjoni tas-sejbiet ewlenin tal-istudju).

(31)  Petizzjonijiet 1140/2015, 0857/2016, 0535/2017 u 1140/2015, u 0988/2020.

(32)  https://www.edf-feph.org/independent-living-and-de-institutionalisation-policy/

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/151 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/151

---

P9_TA(2021)0415

Unjoni Bankarja – rapport annwali 2020

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2020 (2020/2122(INI))

(2022/C 132/12)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Ġunju 2020 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2019 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Ġunju 2020 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2019 (1),

| — | wara li kkunsidra l-feedback tal-Kummissjoni u tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) dwar ir-riżoluzzjoni tal-Parlament tad-19 ta' Ġunju 2020 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-feedback tal-Kummissjoni u tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) dwar ir-riżoluzzjoni tal-Parlament tad-19 ta' Ġunju 2020 dwar l-Unjoni Bankarja – rapport annwali 2019,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Annwali tal-BĊE dwar l-attivitajiet superviżorji 2020, tat-23 ta' Marzu 2021 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Annwali tal-BĊE dwar l-attivitajiet superviżorji 2020, tat-23 ta' Marzu 2021 (2),

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Annwali tal-BĊE dwar l-attivitajiet superviżorji 2019, tad-19 ta' Marzu 2020 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Annwali tal-BĊE dwar l-attivitajiet superviżorji 2019, tad-19 ta' Marzu 2020 (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2019 dwar il-bilanċ bejn is-sessi fin-nomini fis-settur tal-affarijiet ekonomiċi u monetarji tal-UE (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2019 dwar il-bilanċ bejn is-sessi fin-nomini fis-settur tal-affarijiet ekonomiċi u monetarji tal-UE (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 li jinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar “Il-Finanzi Diġitali: riskji emerġenti relatati mal-kriptoassi – sfidi regolatorji u superviżorji fil-qasam tas-servizzi, l-istituzzjonijiet u s-swieq finanzjarji” (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 li jinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar “Il-Finanzi Diġitali: riskji emerġenti relatati mal-kriptoassi – sfidi regolatorji u superviżorji fil-qasam tas-servizzi, l-istituzzjonijiet u s-swieq finanzjarji” (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Żvilupp ulterjuri tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali (CMU): titjib tal-aċċess għall-finanzjament fis-swieq kapitali, b'mod partikolari mill-SMEs, u żieda ulterjuri fil-parteċipazzjoni tal-investituri fil-livell tal-konsumatur” (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Żvilupp ulterjuri tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali (CMU): titjib tal-aċċess għall-finanzjament fis-swieq kapitali, b'mod partikolari mill-SMEs, u żieda ulterjuri fil-parteċipazzjoni tal-investituri fil-livell tal-konsumatur” (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar it-tisħiħ tar-rwol internazzjonali tal-euro (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar it-tisħiħ tar-rwol internazzjonali tal-euro (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Frar 2021 dwar ir-Rapport Annwali tal-Bank Ċentrali Ewropew għas-sena 2020 (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Frar 2021 dwar ir-Rapport Annwali tal-Bank Ċentrali Ewropew għas-sena 2020 (8),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tat-Task Force ta' Livell Għoli tal-Eurosistema dwar il-Munita Diġitali tal-Bank Ċentrali ta' Ottubru 2020 dwar l-euro diġitali (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tat-Task Force ta' Livell Għoli tal-Eurosistema dwar il-Munita Diġitali tal-Bank Ċentrali ta' Ottubru 2020 dwar l-euro diġitali (9),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Bord għall-Istabbiltà Finanzjarja (FSB) tad-9 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “The Use of Supervisory and Regulatory Technology by Authorities and Regulated Institutions – Market developments and financial stability implications” (L-Użu ta' Teknoloġija Superviżorja u Regolatorja mill-Awtoritajiet u l-Istituzzjonijiet Regolati – Żviluppi tas-suq u implikazzjonijiet għall-istabbiltà finanzjarja) (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Bord għall-Istabbiltà Finanzjarja (FSB) tad-9 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “The Use of Supervisory and Regulatory Technology by Authorities and Regulated Institutions – Market developments and financial stability implications” (L-Użu ta' Teknoloġija Superviżorja u Regolatorja mill-Awtoritajiet u l-Istituzzjonijiet Regolati – Żviluppi tas-suq u implikazzjonijiet għall-istabbiltà finanzjarja) (10),

| — | wara li kkunsidra l-ittra tal-President tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tat-22 ta' Lulju 2020 lill-President tal-Grupp tal-Euro, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra tal-President tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji tat-22 ta' Lulju 2020 lill-President tal-Grupp tal-Euro,

| — | wara li kkunsidra r-rispons tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (SEBĊ)/is-superviżjoni bankarja Ewropea ta' Awwissu 2020 għall-konsultazzjoni pubblika tal-Kummissjoni Ewropea dwar strateġija ġdida ta' finanzjament diġitali għall-Ewropa/pjan ta' azzjoni FinTech (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rispons tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali (SEBĊ)/is-superviżjoni bankarja Ewropea ta' Awwissu 2020 għall-konsultazzjoni pubblika tal-Kummissjoni Ewropea dwar strateġija ġdida ta' finanzjament diġitali għall-Ewropa/pjan ta' azzjoni FinTech (11),

| — | wara li kkunsidra r-Rapport tal-Ħames Presidenti tat-22 ta' Ġunju 2015 bit-titolu “Nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Ewropa”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport tal-Ħames Presidenti tat-22 ta' Ġunju 2015 bit-titolu “Nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Ewropa”,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-24 ta' Novembru 2015 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 806/2014 sabiex tiġi stabbilita Skema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti (COM(2015)0586), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-24 ta' Novembru 2015 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 806/2014 sabiex tiġi stabbilita Skema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti (COM(2015)0586),

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim Qafas tal-2010 dwar ir-relazzjonijiet bejn il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim Qafas tal-2010 dwar ir-relazzjonijiet bejn il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-BĊE tal-15 ta' Diċembru 2020 dwar id-distribuzzjonijiet tad-dividendi matul il-pandemija tal-COVID-19 (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-BĊE tal-15 ta' Diċembru 2020 dwar id-distribuzzjonijiet tad-dividendi matul il-pandemija tal-COVID-19 (12),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar l-indirizzar ta' self improduttiv wara l-pandemija tal-COVID-19 (COM(2020)0822), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar l-indirizzar ta' self improduttiv wara l-pandemija tal-COVID-19 (COM(2020)0822),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku ta' Ottubru 2020 bit-titolu “EU Non-bank Financial Intermediation Risk Monitor 2020” (Monitoraġġ tar-Riskju tal-Intermedjazzjoni Finanzjarja mhux bankarja tal-UE tal-2020) (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku ta' Ottubru 2020 bit-titolu “EU Non-bank Financial Intermediation Risk Monitor 2020” (Monitoraġġ tar-Riskju tal-Intermedjazzjoni Finanzjarja mhux bankarja tal-UE tal-2020) (13),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-EBA ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Risk Assessment of the European Banking System” (Valutazzjoni tar-Riskju tas-Sistema Bankarja Ewropea) (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-EBA ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Risk Assessment of the European Banking System” (Valutazzjoni tar-Riskju tas-Sistema Bankarja Ewropea) (14),

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Regulatory sandboxes and innovation hubs for FinTech” (Ambjenti ta' esperimentazzjoni regolatorja u hubs ta' innovazzjoni għall-FinTech), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni (15) tiegħu f'Settembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Regulatory sandboxes and innovation hubs for FinTech” (Ambjenti ta' esperimentazzjoni regolatorja u hubs ta' innovazzjoni għall-FinTech), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni (15) tiegħu f'Settembru 2020,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni miftiehma mill-Grupp tal-Euro fil-laqgħa tiegħu tat-30 ta' Novembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni miftiehma mill-Grupp tal-Euro fil-laqgħa tiegħu tat-30 ta' Novembru 2020,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet miftiehma mis-Summit tal-Euro fil-laqgħat tiegħu tat-30 ta' Novembru u tal-11 ta' Diċembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet miftiehma mis-Summit tal-Euro fil-laqgħat tiegħu tat-30 ta' Novembru u tal-11 ta' Diċembru 2020,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tas-Summit taż-Żona tal-Euro f'format inklużiv tal-11 ta' Diċembru 2020 dwar ir-riforma tal-MES u l-introduzzjoni bikrija tal-garanzija ta' kontinġenza għall-Fond Uniku ta' Riżoluzzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tas-Summit taż-Żona tal-Euro f'format inklużiv tal-11 ta' Diċembru 2020 dwar ir-riforma tal-MES u l-introduzzjoni bikrija tal-garanzija ta' kontinġenza għall-Fond Uniku ta' Riżoluzzjoni,

| — | wara li kkunsidra t-Tabella Operattiva tar-Riskji trimestrali li tkopri r-raba' trimestru tal-2020 ippubblikata mill-EBA (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Tabella Operattiva tar-Riskji trimestrali li tkopri r-raba' trimestru tal-2020 ippubblikata mill-EBA (16),

| — | wara li kkunsidra r-rieżami tal-istabbiltà finanzjarja tal-BĊE ta' Novembru 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rieżami tal-istabbiltà finanzjarja tal-BĊE ta' Novembru 2020,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' monitoraġġ ta' Novembru 2020 dwar l-indikaturi tat-tnaqqis tar-riskju, imħejji b'mod konġunt mis-servizzi tal-Kummissjoni Ewropea, il-BĊE u l-Bord Uniku ta' Riżoluzzjoni (SRB) (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' monitoraġġ ta' Novembru 2020 dwar l-indikaturi tat-tnaqqis tar-riskju, imħejji b'mod konġunt mis-servizzi tal-Kummissjoni Ewropea, il-BĊE u l-Bord Uniku ta' Riżoluzzjoni (SRB) (17),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Konġunt tal-Awtoritajiet Superviżorji Ewropej ta' Marzu 2021 dwar ir-riskji u l-vulnerabilitajiet tas-sistema finanzjarja tal-UE (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Konġunt tal-Awtoritajiet Superviżorji Ewropej ta' Marzu 2021 dwar ir-riskji u l-vulnerabilitajiet tas-sistema finanzjarja tal-UE (18),

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Ekonomiku Annwali tal-2020 tal-Bank għall-Ħlasijiet Internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Ekonomiku Annwali tal-2020 tal-Bank għall-Ħlasijiet Internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra l-abbozz ta' Memorandum ta' Qbil bejn l-UE u r-Renju Unit li jistabbilixxi qafas għall-kooperazzjoni regolatorja tas-servizzi finanzjarji, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz ta' Memorandum ta' Qbil bejn l-UE u r-Renju Unit li jistabbilixxi qafas għall-kooperazzjoni regolatorja tas-servizzi finanzjarji,

| — | wara li kkunsidra l-laqgħat ta' informazzjoni ta' Jannar 2021 bit-titolu “Review of the bank crisis management and deposit insurance frameworks” (Rieżami tal-oqfsa tal-ġestjoni tal-kriżijiet bankarji u tal-assigurazzjoni tad-depożiti) u “Banking Union: Postponed Basel III reforms” (L-Unjoni Bankarja: Riformi ta' Basel III posposti), u ta' Ottubru 2020 bit-titolu “European Parliament's Banking Union reports in 2015-2019” (Ir-rapporti tal-Parlament Ewropew dwar l-Unjoni Bankarja fl-2015-2019), ippubblikati mill-Unità tas-Sostenn għall-Governanza Ekonomika tad-Direttorat Ġenerali tiegħu għall-Politiki Interni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-laqgħat ta' informazzjoni ta' Jannar 2021 bit-titolu “Review of the bank crisis management and deposit insurance frameworks” (Rieżami tal-oqfsa tal-ġestjoni tal-kriżijiet bankarji u tal-assigurazzjoni tad-depożiti) u “Banking Union: Postponed Basel III reforms” (L-Unjoni Bankarja: Riformi ta' Basel III posposti), u ta' Ottubru 2020 bit-titolu “European Parliament's Banking Union reports in 2015-2019” (Ir-rapporti tal-Parlament Ewropew dwar l-Unjoni Bankarja fl-2015-2019), ippubblikati mill-Unità tas-Sostenn għall-Governanza Ekonomika tad-Direttorat Ġenerali tiegħu għall-Politiki Interni,

| — | wara li kkunsidra l-konsultazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-rieżami tal-ġestjoni tal-kriżijiet u tal-assigurazzjoni tad-depożiti tal-banek (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konsultazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-rieżami tal-ġestjoni tal-kriżijiet u tal-assigurazzjoni tad-depożiti tal-banek (19),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-SRB ta' Marzu 2020 bit-titolu “Expectations for banks” (Aspettattivi għall-banek) (20), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-SRB ta' Marzu 2020 bit-titolu “Expectations for banks” (Aspettattivi għall-banek) (20),

| — | wara li kkunsidra d-dokument tal-BĊE Nru 251 tas-Serje ta' Dokumenti Okkażjonali tiegħu bit-titolu “Liquidity in resolution: comparing frameworks for liquidity provision across jurisdictions” (Likwidità f'riżoluzzjoni: it-tqabbil tal-oqfsa għall-forniment ta' likwidità bejn il-ġuriżdizzjonijiet) (21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument tal-BĊE Nru 251 tas-Serje ta' Dokumenti Okkażjonali tiegħu bit-titolu “Liquidity in resolution: comparing frameworks for liquidity provision across jurisdictions” (Likwidità f'riżoluzzjoni: it-tqabbil tal-oqfsa għall-forniment ta' likwidità bejn il-ġuriżdizzjonijiet) (21),

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' progress tal-Presidenza Ġermaniża tat-23 ta' Novembru 2020 dwar it-tisħiħ tal-Unjoni Bankarja (22), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' progress tal-Presidenza Ġermaniża tat-23 ta' Novembru 2020 dwar it-tisħiħ tal-Unjoni Bankarja (22),

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' progress tal-Presidenza Kroata tad-29 ta' Mejju 2020 dwar it-tisħiħ tal-Unjoni Bankarja (23), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' progress tal-Presidenza Kroata tad-29 ta' Mejju 2020 dwar it-tisħiħ tal-Unjoni Bankarja (23),

| — | wara li kkunsidra d-diskors tal-President tal-SRB Elke König ta' Jannar 2021 bit-titolu “The crisis management framework for banks in the EU: what can be done with small and medium-sized banks?” (Il-qafas tal-ġestjoni tal-kriżi għall-banek fl-UE: x'jista' jsir minn banek żgħar u ta' daqs medju?) (24), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-diskors tal-President tal-SRB Elke König ta' Jannar 2021 bit-titolu “The crisis management framework for banks in the EU: what can be done with small and medium-sized banks?” (Il-qafas tal-ġestjoni tal-kriżi għall-banek fl-UE: x'jista' jsir minn banek żgħar u ta' daqs medju?) (24),

| — | wara li kkunsidra r-rapport finali tal-FSB tal-1 ta' April 2021 dwar l-evalwazzjoni tal-effetti tar-riformi kbar wisq biex ifallu (25), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport finali tal-FSB tal-1 ta' April 2021 dwar l-evalwazzjoni tal-effetti tar-riformi kbar wisq biex ifallu (25),

| — | wara li kkunsidra l-post fil-blogg miktuba mill-President tal-SRB Elke König dwar l-approċċ tal-SRB għar-rekwiżiti minimi għal fondi proprji u obbligazzjonijiet eliġibbli (MREL) filwaqt li jitqies l-impatt tal-COVID-19 (26), u l-attendenza tagħha fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji fis-27 ta' Ottubru 2020 (27), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-post fil-blogg miktuba mill-President tal-SRB Elke König dwar l-approċċ tal-SRB għar-rekwiżiti minimi għal fondi proprji u obbligazzjonijiet eliġibbli (MREL) filwaqt li jitqies l-impatt tal-COVID-19 (26), u l-attendenza tagħha fil-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji fis-27 ta' Ottubru 2020 (27),

| — | wara li kkunsidra l-post fil-blogg superviżorja minn Andrea Enria tad-9 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Fostering the cross-border integration of banking groups in the banking union” (It-trawwim tal-integrazzjoni transfruntiera tal-gruppi bankarji fl-Unjoni Bankarja) (28), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-post fil-blogg superviżorja minn Andrea Enria tad-9 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Fostering the cross-border integration of banking groups in the banking union” (It-trawwim tal-integrazzjoni transfruntiera tal-gruppi bankarji fl-Unjoni Bankarja) (28),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-EBA dwar l-approċċi tal-awtoritajiet kompetenti għas-superviżjoni tal-banek kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu (29), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-EBA dwar l-approċċi tal-awtoritajiet kompetenti għas-superviżjoni tal-banek kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu (29),

| — | wara li kkunsidra l-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni għal politika komprensiva tal-Unjoni dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, li ġie ppubblikat fis-7 ta' Mejju 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni għal politika komprensiva tal-Unjoni dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, li ġie ppubblikat fis-7 ta' Mejju 2020,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-EBA dwar il-qafas futur tal-AML/CFT fl-UE (30), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-EBA dwar il-qafas futur tal-AML/CFT fl-UE (30),

| — | wara li kkunsidra l-post fil-blogg ta' Bruegel tas-7 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Can the gap in the Europe's internal market for banking services be bridged?” (Jista' jitnaqqas id-distakk fis-suq intern Ewropew għas-servizzi bankarji?) (31), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-post fil-blogg ta' Bruegel tas-7 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Can the gap in the Europe's internal market for banking services be bridged?” (Jista' jitnaqqas id-distakk fis-suq intern Ewropew għas-servizzi bankarji?) (31),

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) bit-titolu “Resolution planning in the Single Resolution Mechanism” (Ippjanar tar-riżoluzzjonijiet fil Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni), ippubblikat fl-14 ta' Jannar 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) bit-titolu “Resolution planning in the Single Resolution Mechanism” (Ippjanar tar-riżoluzzjonijiet fil Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni), ippubblikat fl-14 ta' Jannar 2021,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0256/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0256/2021),

| A. | billi b'mod ġenerali, is-settur bankarju rreaġixxa għall-kriżi kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 b'reżiljenza, ibbażata fuq it-tiġdid regolatorju promulgat mill-kriżi finanzjarja globali, iffaċilitata mill-Ktieb wieħed tar-Regoli Ewropej u s-Superviżjoni Unika fl-Unjoni Bankarja, u appoġġjata minn miżuri straordinarji ta' salvataġġ tal-politika pubblika u prattiki ta' konservazzjoni tal-kapital; |
| --- | --- |

A.

billi b'mod ġenerali, is-settur bankarju rreaġixxa għall-kriżi kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 b'reżiljenza, ibbażata fuq it-tiġdid regolatorju promulgat mill-kriżi finanzjarja globali, iffaċilitata mill-Ktieb wieħed tar-Regoli Ewropej u s-Superviżjoni Unika fl-Unjoni Bankarja, u appoġġjata minn miżuri straordinarji ta' salvataġġ tal-politika pubblika u prattiki ta' konservazzjoni tal-kapital;

| B. | billi l-kriżi kkawżata mill-COVID-19 uriet li sistema bankarja b'saħħitha, flimkien ma' swieq kapitali integrati, hija fundamentali għall-irkupru tal-ekonomija Ewropea; |
| --- | --- |

B.

billi l-kriżi kkawżata mill-COVID-19 uriet li sistema bankarja b'saħħitha, flimkien ma' swieq kapitali integrati, hija fundamentali għall-irkupru tal-ekonomija Ewropea;

| C. | billi l-Unjoni Bankarja, bil-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku (MSU) u l-Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni (SRM), tiżgura allinjament sħiħ bejn is-superviżjoni u l-ġestjoni tal-kriżijiet bankarji; |
| --- | --- |

C.

billi l-Unjoni Bankarja, bil-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku (MSU) u l-Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni (SRM), tiżgura allinjament sħiħ bejn is-superviżjoni u l-ġestjoni tal-kriżijiet bankarji;

| D. | billi Unjoni Ekonomika u Monetarja aktar stabbli, kompetittiva u konverġenti teħtieġ Unjoni Bankarja soda bi Skema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS) u Unjoni tas-Swieq Kapitali (CMU) aktar żviluppata u sikura, li jikkontribwixxu wkoll għall-perċezzjoni internazzjonali tal-euro u għar-rwol akbar tiegħu fis-swieq globali; |
| --- | --- |

D.

billi Unjoni Ekonomika u Monetarja aktar stabbli, kompetittiva u konverġenti teħtieġ Unjoni Bankarja soda bi Skema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS) u Unjoni tas-Swieq Kapitali (CMU) aktar żviluppata u sikura, li jikkontribwixxu wkoll għall-perċezzjoni internazzjonali tal-euro u għar-rwol akbar tiegħu fis-swieq globali;

| E. | billi l-Unjoni Bankarja hija miftuħa għall-Istati Membri kollha tal-UE; billi l-Bulgarija u l-Kroazja ssieħbu fil-Mekkaniżmu Ewropew tar-Rati tal-Kambju (ERM) II u daħlu fl-Unjoni Bankarja; |
| --- | --- |

E.

billi l-Unjoni Bankarja hija miftuħa għall-Istati Membri kollha tal-UE; billi l-Bulgarija u l-Kroazja ssieħbu fil-Mekkaniżmu Ewropew tar-Rati tal-Kambju (ERM) II u daħlu fl-Unjoni Bankarja;

| F. | billi t-tlestija tal-Unjoni Bankarja lil hinn miż-żewġ pilastri eżistenti tagħha, b'mod partikolari l-istabbiliment ta' EDIS, tibqa' prijorità; billi r-riformi mmirati fl-oqsma tar-riżoluzzjoni u tal-assigurazzjoni tad-depożiti għandhom ikomplu jsaħħu r-robustezza tas-settur bankarju u jissalvagwardjaw l-istabbiltà finanzjarja ġenerali; |
| --- | --- |

F.

billi t-tlestija tal-Unjoni Bankarja lil hinn miż-żewġ pilastri eżistenti tagħha, b'mod partikolari l-istabbiliment ta' EDIS, tibqa' prijorità; billi r-riformi mmirati fl-oqsma tar-riżoluzzjoni u tal-assigurazzjoni tad-depożiti għandhom ikomplu jsaħħu r-robustezza tas-settur bankarju u jissalvagwardjaw l-istabbiltà finanzjarja ġenerali;

| G. | billi kemm il-BĊE kif ukoll l-SRB talbu għat-tlestija rapida tal-Unjoni Bankarja, jiġifieri permezz tal-istabbiliment tal-EDIS; |
| --- | --- |

G.

billi kemm il-BĊE kif ukoll l-SRB talbu għat-tlestija rapida tal-Unjoni Bankarja, jiġifieri permezz tal-istabbiliment tal-EDIS;

| H. | billi l-garanzija ta' kontinġenza għall-Fond Uniku ta' Riżoluzzjoni (SRF) se tkun ġiet introdotta sal-2022, sentejn qabel kien previst preċedentement, u se tipprovdi xibka ta' sikurezza komuni għas-sistema kollha għall-banek f'riżoluzzjoni; |
| --- | --- |

H.

billi l-garanzija ta' kontinġenza għall-Fond Uniku ta' Riżoluzzjoni (SRF) se tkun ġiet introdotta sal-2022, sentejn qabel kien previst preċedentement, u se tipprovdi xibka ta' sikurezza komuni għas-sistema kollha għall-banek f'riżoluzzjoni;

| I. | billi, qabel il-kriżi kkawżata mill-COVID-19, is-settur bankarju tal-UE kien ikkaratterizzat minn ineffiċjenzi strutturali, espressi fi profittabbiltà baxxa, tnaqqis fl-effiċjenza fl-ispejjeż, rati baxxi tal-imgħax, kapaċità żejda u inċertezza vis-à-vis is-sostenibbiltà tal-mudelli tan-negozju; billi xi problemi għadhom ma ġewx indirizzati biżżejjed; |
| --- | --- |

I.

billi, qabel il-kriżi kkawżata mill-COVID-19, is-settur bankarju tal-UE kien ikkaratterizzat minn ineffiċjenzi strutturali, espressi fi profittabbiltà baxxa, tnaqqis fl-effiċjenza fl-ispejjeż, rati baxxi tal-imgħax, kapaċità żejda u inċertezza vis-à-vis is-sostenibbiltà tal-mudelli tan-negozju; billi xi problemi għadhom ma ġewx indirizzati biżżejjed;

| J. | billi, minkejja t-tnaqqis ġenerali fis-self improduttiv (NPLs) f'dawn l-aħħar snin, huma meħtieġa sforzi msaħħa biex jitnaqqsu l-livelli għoljin persistenti ta' NPLs f'xi istituzzjonijiet finanzjarji; |
| --- | --- |

J.

billi, minkejja t-tnaqqis ġenerali fis-self improduttiv (NPLs) f'dawn l-aħħar snin, huma meħtieġa sforzi msaħħa biex jitnaqqsu l-livelli għoljin persistenti ta' NPLs f'xi istituzzjonijiet finanzjarji;

| K. | billi n-nuqqasijiet identifikati matul il-kriżi kkawżata mill-COVID-19 għandhom jitqiesu meta jiġi rivedut il-qafas tal-ġestjoni tal-kriżijiet u tal-assigurazzjoni tad-depożiti (CMDI) u meta jiġi integrat aktar is-settur bankarju; billi t-tħaddin tat-tagħlimiet meħuda matul il-pandemija jista' jwitti t-triq għal kosteffiċjenza mtejba u mudelli ta' negozju aktar sostenibbli; |
| --- | --- |

K.

billi n-nuqqasijiet identifikati matul il-kriżi kkawżata mill-COVID-19 għandhom jitqiesu meta jiġi rivedut il-qafas tal-ġestjoni tal-kriżijiet u tal-assigurazzjoni tad-depożiti (CMDI) u meta jiġi integrat aktar is-settur bankarju; billi t-tħaddin tat-tagħlimiet meħuda matul il-pandemija jista' jwitti t-triq għal kosteffiċjenza mtejba u mudelli ta' negozju aktar sostenibbli;

| L. | billi r-rabta bejn il-banek u s-sovrani għadha teżisti u l-qafas regolatorju tal-UE għal trattament prudenzjali ta' dejn sovran għandu jkun konsistenti mal-istandards internazzjonali; billi l-livell ta' skoperturi sovrani qiegħed jikber f'għadd ta' banek; billi għad hemm għadd ta' opzjonijiet u diskrezzjonijiet nazzjonali fi ħdan il-qafas prudenzjali leġiżlattiv, u dan idgħajjef id-dimensjoni Ewropea tal-Unjoni Bankarja; |
| --- | --- |

L.

billi r-rabta bejn il-banek u s-sovrani għadha teżisti u l-qafas regolatorju tal-UE għal trattament prudenzjali ta' dejn sovran għandu jkun konsistenti mal-istandards internazzjonali; billi l-livell ta' skoperturi sovrani qiegħed jikber f'għadd ta' banek; billi għad hemm għadd ta' opzjonijiet u diskrezzjonijiet nazzjonali fi ħdan il-qafas prudenzjali leġiżlattiv, u dan idgħajjef id-dimensjoni Ewropea tal-Unjoni Bankarja;

| M. | billi t-tibdil fil-klima, id-degradazzjoni ambjentali u t-tranżizzjoni lejn ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju huma fatturi li jridu jitqiesu fil-valutazzjoni tas-sostenibbiltà tal-karti bilanċjali tal-banek; bħala sors ta' riskji li potenzjalment jistgħu jaffettwaw l-investimenti madwar ir-reġjuni u s-setturi; billi l-mudelli ta' riskju sofistikati diġà għandhom ikopru ħafna mir-riskji assoċjati mat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

M.

billi t-tibdil fil-klima, id-degradazzjoni ambjentali u t-tranżizzjoni lejn ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju huma fatturi li jridu jitqiesu fil-valutazzjoni tas-sostenibbiltà tal-karti bilanċjali tal-banek; bħala sors ta' riskji li potenzjalment jistgħu jaffettwaw l-investimenti madwar ir-reġjuni u s-setturi; billi l-mudelli ta' riskju sofistikati diġà għandhom ikopru ħafna mir-riskji assoċjati mat-tibdil fil-klima;

| N. | billi l-BĊE sab, fil-kuntest tal-proġett tiegħu ta' Rieżami Speċifiku tal-Mudelli Interni (TRIM), li l-istituzzjonijiet taħt superviżjoni jistgħu jkomplu jużaw mudelli interni, soġġetti għal miżuri superviżorji; |
| --- | --- |

N.

billi l-BĊE sab, fil-kuntest tal-proġett tiegħu ta' Rieżami Speċifiku tal-Mudelli Interni (TRIM), li l-istituzzjonijiet taħt superviżjoni jistgħu jkomplu jużaw mudelli interni, soġġetti għal miżuri superviżorji;

| O. | billi l-ħtieġa ta' trasformazzjoni teknoloġika ġiet aċċellerata, u dan żied l-effiċjenza tal-banek u l-ambizzjoni tagħhom għall-innovazzjoni, filwaqt li fl-istess ħin esponihom għar-riskji u l-isfidi l-ġodda tad-dinja tal-finanzi diġitali, iċ-ċibersigurtà, ir-riskji għar-reputazzjoni, il-privatezza tad-data, ir-riskji ta' ħasil ta' flus u l-protezzjoni tal-konsumatur; |
| --- | --- |

O.

billi l-ħtieġa ta' trasformazzjoni teknoloġika ġiet aċċellerata, u dan żied l-effiċjenza tal-banek u l-ambizzjoni tagħhom għall-innovazzjoni, filwaqt li fl-istess ħin esponihom għar-riskji u l-isfidi l-ġodda tad-dinja tal-finanzi diġitali, iċ-ċibersigurtà, ir-riskji għar-reputazzjoni, il-privatezza tad-data, ir-riskji ta' ħasil ta' flus u l-protezzjoni tal-konsumatur;

| P. | billi l-protezzjoni tal-konsumatur u tal-investitur hija ta' importanza kbira għall-approfondiment tas-CMU, u huma meħtieġa regoli b'saħħithom tal-UE dwar il-protezzjoni tal-konsumatur li jipprovdu linja bażi minima b'saħħitha; billi regoli nazzjonali li jimplimentaw ir-rekwiżiti Ewropej tal-protezzjoni tal-konsumatur ivarjaw madwar l-Unjoni Bankarja, u dan jindika l-ħtieġa ta' armonizzazzjoni; billi l-Unjoni Bankarja għadha nieqsa minn għodod effettivi biex tindirizza l-problemi li qed jiffaċċjaw il-konsumaturi, bħall-kumplessità artifiċjali, il-prattiki kummerċjali inġusti, l-esklużjoni ta' gruppi vulnerabbli mill-użu ta' servizzi bażiċi u l-involviment limitat tal-awtoritajiet pubbliċi; |
| --- | --- |

P.

billi l-protezzjoni tal-konsumatur u tal-investitur hija ta' importanza kbira għall-approfondiment tas-CMU, u huma meħtieġa regoli b'saħħithom tal-UE dwar il-protezzjoni tal-konsumatur li jipprovdu linja bażi minima b'saħħitha; billi regoli nazzjonali li jimplimentaw ir-rekwiżiti Ewropej tal-protezzjoni tal-konsumatur ivarjaw madwar l-Unjoni Bankarja, u dan jindika l-ħtieġa ta' armonizzazzjoni; billi l-Unjoni Bankarja għadha nieqsa minn għodod effettivi biex tindirizza l-problemi li qed jiffaċċjaw il-konsumaturi, bħall-kumplessità artifiċjali, il-prattiki kummerċjali inġusti, l-esklużjoni ta' gruppi vulnerabbli mill-użu ta' servizzi bażiċi u l-involviment limitat tal-awtoritajiet pubbliċi;

| Q. | billi t-tisħiħ u l-armonizzazzjoni ulterjuri tas-superviżjoni u l-infurzar prudenzjali u kontra l-ħasil tal-flus tal-UE, li huma neċessarji biex jipproteġu l-integrità tas-sistema finanzjarja tal-UE, huma prijorità; |
| --- | --- |

Q.

billi t-tisħiħ u l-armonizzazzjoni ulterjuri tas-superviżjoni u l-infurzar prudenzjali u kontra l-ħasil tal-flus tal-UE, li huma neċessarji biex jipproteġu l-integrità tas-sistema finanzjarja tal-UE, huma prijorità;

| R. | billi l-istandards u l-prinċipji globali sodi huma importanti għar-regolamentazzjoni prudenzjali tal-banek; billi l-istandards tal-Kumitat ta' Basel dwar is-Superviżjoni Bankarja (BCBS) għandhom jiddaħħlu fil-liġi Ewropea b'tempestività u bir-rispett dovut għall-miri tagħhom, filwaqt li jitqiesu kif xieraq il-karatteristiċi speċifiċi tas-sistema bankarja Ewropea, fejn xieraq, u l-prinċipju tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

R.

billi l-istandards u l-prinċipji globali sodi huma importanti għar-regolamentazzjoni prudenzjali tal-banek; billi l-istandards tal-Kumitat ta' Basel dwar is-Superviżjoni Bankarja (BCBS) għandhom jiddaħħlu fil-liġi Ewropea b'tempestività u bir-rispett dovut għall-miri tagħhom, filwaqt li jitqiesu kif xieraq il-karatteristiċi speċifiċi tas-sistema bankarja Ewropea, fejn xieraq, u l-prinċipju tal-proporzjonalità;

| S. | billi l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE rriżulta fir-rilokazzjoni ta' xi servizzi bankarji lejn l-UE; billi l-MSU kellu rwol kruċjali ta' tmexxija u monitoraġġ permezz tal-gwida u l-koordinazzjoni sistematiċi tiegħu ta' “tħejjija” ma' banek sinifikanti dwar il-mudelli operattivi tagħhom; billi l-valutazzjoni sħiħa tal-effettività tat-tħejjija tas-settur bankarju għar-realtà l-ġdida se tidher biċ-ċar fuq terminu ta' żmien medju u twil; |
| --- | --- |

S.

billi l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE rriżulta fir-rilokazzjoni ta' xi servizzi bankarji lejn l-UE; billi l-MSU kellu rwol kruċjali ta' tmexxija u monitoraġġ permezz tal-gwida u l-koordinazzjoni sistematiċi tiegħu ta' “tħejjija” ma' banek sinifikanti dwar il-mudelli operattivi tagħhom; billi l-valutazzjoni sħiħa tal-effettività tat-tħejjija tas-settur bankarju għar-realtà l-ġdida se tidher biċ-ċar fuq terminu ta' żmien medju u twil;

| T. | billi l-UE u r-Renju Unit attwalment huma impenjati li jżommu kooperazzjoni regolatorja u superviżorja fil-qasam tas-servizzi finanzjarji; billi dan l-approċċ kooperattiv għandu jsostni r-relazzjonijiet fit-tul bejn l-UE u r-Renju Unit; |
| --- | --- |

T.

billi l-UE u r-Renju Unit attwalment huma impenjati li jżommu kooperazzjoni regolatorja u superviżorja fil-qasam tas-servizzi finanzjarji; billi dan l-approċċ kooperattiv għandu jsostni r-relazzjonijiet fit-tul bejn l-UE u r-Renju Unit;

| U. | billi l-qafas attwali ta' ġestjoni tal-kriżijiet ma jiżgurax approċċ konsistenti fit-trattament ta' problemi ta' banek f'diffikultà fl-Istati Membri kollha, b'riżultat, fost l-oħrajn, tal-interpretazzjoni differenti tal-Valutazzjoni tal-Interess Pubbliku (PIA) mill-SRB u mill-awtoritajiet ta' riżoluzzjoni nazzjonali, id-disponibbiltà fl-ambitu ta' proċedimenti ta' insolvenza nazzjonali ta' għodod li huma simili għall-għodod ta' riżoluzzjoni fl-ambitu tad-Direttiva dwar l-Irkupru u r-Riżoluzzjoni tal-Banek (BRRD) (32) u r-Regolament tal-Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni (33), u l-allinjament ħażin tal-inċentivi waqt l-għażla ta' soluzzjoni biex tindirizza l-falliment ta' bank bħala riżultat tal-kundizzjonijiet differenti għall-aċċess għas-sorsi ta' finanzjament disponibbli għar-riżoluzzjoni u l-insolvenza; |
| --- | --- |

U.

billi l-qafas attwali ta' ġestjoni tal-kriżijiet ma jiżgurax approċċ konsistenti fit-trattament ta' problemi ta' banek f'diffikultà fl-Istati Membri kollha, b'riżultat, fost l-oħrajn, tal-interpretazzjoni differenti tal-Valutazzjoni tal-Interess Pubbliku (PIA) mill-SRB u mill-awtoritajiet ta' riżoluzzjoni nazzjonali, id-disponibbiltà fl-ambitu ta' proċedimenti ta' insolvenza nazzjonali ta' għodod li huma simili għall-għodod ta' riżoluzzjoni fl-ambitu tad-Direttiva dwar l-Irkupru u r-Riżoluzzjoni tal-Banek (BRRD) (32) u r-Regolament tal-Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni (33), u l-allinjament ħażin tal-inċentivi waqt l-għażla ta' soluzzjoni biex tindirizza l-falliment ta' bank bħala riżultat tal-kundizzjonijiet differenti għall-aċċess għas-sorsi ta' finanzjament disponibbli għar-riżoluzzjoni u l-insolvenza;

| V. | billi s-CMDI għandu jiżgura approċċ konsistenti u effiċjenti għall-banek kollha, irrispettivament mid-daqs jew il-mudell ta' negozju, kif ukoll jikkontribwixxi biex jippreserva l-istabbiltà finanzjarja, jimminimizza l-użu ta' flus il-kontribwenti u jiżgura kondizzjonijiet ekwi madwar l-UE, filwaqt li jqis b'mod xieraq il-prinċipju tas-sussidarjetà; |
| --- | --- |

V.

billi s-CMDI għandu jiżgura approċċ konsistenti u effiċjenti għall-banek kollha, irrispettivament mid-daqs jew il-mudell ta' negozju, kif ukoll jikkontribwixxi biex jippreserva l-istabbiltà finanzjarja, jimminimizza l-użu ta' flus il-kontribwenti u jiżgura kondizzjonijiet ekwi madwar l-UE, filwaqt li jqis b'mod xieraq il-prinċipju tas-sussidarjetà;

| W. | billi r-regoli dwar is-superviżjoni u r-riżoluzzjoni, kif ukoll il-fond ta' riżoluzzjoni, ġew ċentralizzati, iżda l-iskemi ta' garanzija tad-depożiti għadhom nazzjonali u jvarjaw bejn l-Istati Membri; billi d-dispożizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva dwar l-Iskemi ta' Garanzija tad-Depożiti (34) (DGSD) jipprevedu linja bażi minima ta' protezzjoni għad-depożitanti; billi, madankollu, id-depożitanti fl-Unjoni Bankarja kollha għandhom igawdu mill-istess livell ta' protezzjoni permezz tal-istabbilment ta' EDIS; |
| --- | --- |

W.

billi r-regoli dwar is-superviżjoni u r-riżoluzzjoni, kif ukoll il-fond ta' riżoluzzjoni, ġew ċentralizzati, iżda l-iskemi ta' garanzija tad-depożiti għadhom nazzjonali u jvarjaw bejn l-Istati Membri; billi d-dispożizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva dwar l-Iskemi ta' Garanzija tad-Depożiti (34) (DGSD) jipprevedu linja bażi minima ta' protezzjoni għad-depożitanti; billi, madankollu, id-depożitanti fl-Unjoni Bankarja kollha għandhom igawdu mill-istess livell ta' protezzjoni permezz tal-istabbilment ta' EDIS;

Kunsiderazzjonijiet ġenerali

| 1. | Jilqa' d-dħul tal-Bulgarija u l-Kroazja fl-Unjoni Bankarja u l-inklużjoni tal-lev Bulgaru u l-kuna Kroata fl-ERM II; jieħu nota tad-deċiżjonijiet tal-BĊE li jistabbilixxi kooperazzjoni mill-qrib mal-Bank Nazzjonali Bulgaru u mal-Bank Nazzjonali Kroat; jenfasizza li l-Banek Nazzjonali tal-Bulgarija u tal-Kroazja huma rappreżentati b'mod xieraq fil-BĊE u fis-Sessjoni Plenarja tal-SRB u fis-Sessjonijiet Eżekuttivi Estiżi bl-istess drittijiet u obbligi bħall-membri l-oħra kollha, inklużi d-drittijiet tal-vot; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jisħaq li l-parteċipazzjoni fl-ERM u fl-Unjoni Bankarja hija marbuta b'mod inseparabbli mal-istandards u l-leġiżlazzjoni rispettivi tal-UE; iħeġġeġ lill-Bulgarija u lill-Kroazja jagħmlu wkoll progress sinifikanti fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-kriminalità finanzjarja; ifakkar li valutazzjoni komprensiva tas-settur bankarju, inkluż ta' istituzzjonijiet inqas sinifikanti (LSIs), għandha titwettaq qabel l-adeżjoni mal-munita komuni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jilqa' d-diskussjonijiet fid-Danimarka u fl-Iżvezja dwar il-possibbiltà li jidħlu fl-Unjoni Bankarja u jisħaq li l-kooperazzjoni fost is-superviżuri nazzjonali hija ta' importanza assoluta, b'mod partikolari fir-rigward tal-attivitajiet transfruntiera; jissottolinja l-importanza tal-preservazzjoni ta' mudelli ta' negozju diġà eżistenti u li jiffunzjonaw tajjeb fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ifakkar li l-Unjoni Bankarja wettqet l-istruttura istituzzjonali għal integrazzjoni akbar tas-suq, permezz tal-MSU u l-SRM, filwaqt li l-EDIS, it-tielet pilastru tal-Unjoni Bankarja, għadha pendenti; jilqa' r-reviżjoni possibbli tal-qafas ta' riżoluzzjoni u jappoġġja r-riflessjoni attwali dwar armonizzazzjoni mmirata ulterjuri tal-liġijiet dwar l-insolvenza, bil-għan li jiżdiedu l-effiċjenza u l-koerenza tal-ġestjoni tal-kriżijiet tal-banek fl-UE, kif ukoll dwar it-tlestija tat-tielet pilastru tal-Unjoni Bankarja permezz ta' skema ta' assigurazzjoni tad-depożiti li għandha l-għan li ttejjeb il-livell ta' protezzjoni tad-depożiti, filwaqt li timminimizza l-periklu morali, tnaqqas ir-rabta bejn il-banek u s-sovrani, u tiggarantixxi protezzjoni ugwali għad-depożitanti kollha fl-Unjoni Bankarja; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jieħu nota tad-dikjarazzjoni tas-Summit tal-Euro tal-11 ta' Diċembru 2020 li tistieden lill-Grupp tal-Euro biex “iħejji, fuq bażi konsenswali, pjan ta' ħidma gradwali u marbut biż-żmien dwar l-elementi kollha pendenti meħtieġa biex titlesta l-Unjoni Bankarja”; jesprimi dispjaċir għall-Istati Membri li għadhom jaġixxu 'il barra mill-qafas Komunitarju, filwaqt li jimminaw ir-rwol tal-Parlament bħala koleġiżlatur; jitlob li jinżamm infurmat dwar id-diskussjonijiet li għaddejjin fil-livell tal-Grupp tal-Euro u tal-Grupp ta' Ħidma ta' Livell Għoli dwar l-EDIS; itenni t-talba tiegħu li jkun hemm kooperazzjoni msaħħa mal-President tal-Grupp tal-Euro, b'mod partikolari bl-espansjoni tal-frekwenza tad-Djalogi Ekonomiċi mal-President tal-Grupp tal-Euro biex jirriflettu l-mudell u r-regolarità tad-Djalogi Monetarji; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Iqis li l-banek kienu kapaċi jirreaġixxu għall-kriżi attwali b'aktar reżiljenza peress li kienu qed jiġu kapitalizzati aħjar u inqas ingranati minn deċennju ilu, li juri l-effetti pożittivi tal-istruttura istituzzjonali li ġiet stabbilita u tar-riformi regolatorji wara l-kriżi finanzjarja tal-2008; iqis, madankollu, li s-settur bankarju huwa kkaratterizzat minn ċerti ineffiċjenzi strutturali, li jistgħu jiġu aggravati aktar mill-kriżi attwali; huwa mħasseb b'mod partikolari dwar il-livelli għoljin ta' skoperturi improduttivi ta' legat li ħafna istituzzjonijiet kellhom qabel il-pandemija; jindika li l-istokk tal-NPLs naqas b'mod konsiderevoli mill-istabbilment tal-Unjoni Bankarja u li x-xejra 'l isfel fl-NPLs kompliet fl-2020, minkejja l-kriżi tal-COVID-19; jemmen li l-kwalità tal-assi tal-banek li qed tiddeterjora jista' jkollha impatt fuq il-profittabbiltà diġà mrażżna, li potenzjalment twassal għal każijiet ta' insolvenza għal banek esposti ħafna għas-setturi ekonomiċi l-aktar affettwati; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jinnota li t-tlestija tal-Unjoni Bankarja u l-approfondiment tas-CMU se jwasslu kundizzjonijiet aħjar għall-finanzjament tal-ekonomija Ewropea, kemm għall-unitajiet domestiċi kif ukoll għall-kumpaniji li fil-biċċa l-kbira tagħhom għadhom jiddependu mill-kreditu bankarju biex irawmu l-investimenti u l-ħolqien tal-impjiegi, minbarra li jkomplu jsaħħu l-kompetittività tas-swieq Ewropej u jippromwovu investimenti privati sostenibbli; jenfasizza l-effett stabbilizzanti tal-banek żgħar u ta' daqs medju fuq l-ekonomija tal-UE fi żminijiet ta' kriżi; iqis li huwa meħtieġ li jiġi segwit approċċ proporzjonali fl-iżviluppi regolatorji biex titlesta l-Unjoni Bankarja u s-CMU; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Josserva li Unjoni Bankarja kompluta, flimkien ma' CMU integrata bis-sħiħ u b'saħħitha, jikkontribwixxu għar-reżiljenza tal-ekonomija Ewropea, jappoġġjaw il-funzjonament tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja u jsaħħu r-rwol internazzjonali tal-euro; jenfassiza l-importanza ta' kondizzjonijiet ekwi li jevitaw żvantaġġi għal intrapriżi żgħar u medji (SMEs) f'termini ta' aċċess għall-finanzi, u l-ħtieġa li jiġi mmonitorjat bir-reqqa l-ħruġ ta' prodotti titolizzati; iqis li l-piż sħiħ tal-irkupru mill-kriżi ma għandux jaqa' fuq il-banek, iżda għandu minflok jippromwovi CMU b'saħħitha li tikkontribwixxi għar-riattivazzjoni u l-irkupru reżiljenti tal-ekonomija Ewropea; isib li l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tista' tipprovdi spinta għat-tlestija tal-Unjoni Bankarja, waqt li tqis ir-rwol kruċjali tas-settur bankarju li jipprovdi aċċess għall-kreditu u jidderieġi l-finanzjament disponibbli f'ekonomija reali, b'mod partikolari f' investimenti sostenibbli u soċjalment responsabbli; jissottolinja r-rwol tal-finanzi u l-investimenti privati, flimkien mal-investimenti pubbliċi, fl-appoġġ għat-tranżizzjoni klimatika, kif stabbilit fil-Pjan ta' Investiment għal Ewropa Sostenibbli; jistieden lill-Kummissjoni tagħmel sforzi ulterjuri biex tallinja b'mod aħjar l-attività tas-suq finanzjarju mal-objettivi tas-sostenibbiltà u l-kriterji ambjentali, soċjali u ta' governanza (ESG), inkluża proposta leġiżlattiva dwar l-iżvilupp ta' klassifikazzjonijiet ta' sostenibbiltà bbażati fuq l-istess kriterji; jistieden lill-Kummissjoni tkompli bl-isforzi tagħha fil-qasam tal-finanzi sostenibbli billi tadotta l-atti delegati li fadal tar-Regolament tal-UE dwar it-Tassonomija (35) u r-Regolament dwar l-Iżvelar (36) u billi tapplika, fost l-oħrajn, metodoloġija soda li ma “tagħmilx ħsara sinifikanti”; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Iqis li filwaqt li r-relazzjoni tajba bejn l-MSU u l-SRB kienet fundamentali mill-bidu tas-sistema, approċċ imsaħħaħ għall-kooperazzjoni bejn iż-żewġ pilastri huwa partikolarment importanti fil-kuntest attwali biex tiġi żgurata azzjoni xierqa u f'waqtha; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jissottolinja l-kontribut vitali biex tiġi indirizzata l-kriżi ta' miżuri temporanji bħal skemi ta' garanzija pubblika, moratorji fuq il-ħlasijiet lura tas-self għall-mutwatarji f'diffikultà finanzjarja, il-programmi ta' likwidità tal-banek ċentrali u l-operazzjonijiet ta' rifinanzjament immirati fit-tul (TLTRO), il-programm ta' xiri ta' assi (APP) u l-programm ta' xiri ta' emerġenza fil-każ ta' pandemija (PEPP) tal-BĊE; jissottolinja li dawn il-miżuri straordinarja temporanji għandhom ikunu akkumpanjati b'miżuri biex jiġu mmitigati d-distorsjonijiet tas-suq u tal-ekonomija; jenfasizza aktar is-sinifikat tal-flessibbiltà estiża mir-regolaturi biex il-banek jitħallew joperaw taħt il-Gwida tal-Pilastru 2 (P2G) u b'rekwiżiti kapitali mnaqqsa; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jenfasizza n-natura eċċezzjonali ta' pandemija u l-karattru temporanju tal-miżuri ta' salvataġġ stabbiliti bħala miżuri inizjali ta' konteniment biex jillimitaw il-ħsara ekonomika; jinnota li l-miżuri ta' appoġġ ekonomiku jridu jibqgħu mfassla apposta għaċ-ċirkostanzi ekonomiċi attwali u mistennija; jitlob bidla orkestrata sew, gradwali u mmirata mis-salvataġġ tal-pandemija għal għodod ta' appoġġ għall-irkupru, inklużi riformi fl-Istati Membri permezz tal-pjanijiet nazzjonali ta' riforma għall-irkupru u r-reżiljenza, minħabba li l-irtirar bikri jew mhux koordinat tal-miżuri temporanji jista' jwassal biex jerġgħu jfeġġu n-nuqqasijiet u l-vulnerabbiltajiet tas-settur bankarju ta' qabel il-kriżi, inkluża ż-żieda fl-esponiment tal-banek għar-riskju ta' kreditu, li potenzjalment jaffettwa l-pożizzjoni kapitali tagħhom, u potenzjalment jikkomprometti t-tkabbir u l-eżitu tal-irkupru; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jilqa' l-bidliet immirati għar-Regolament dwar ir-Rekwiżiti ta' Kapital (CRR) introdotti mis-“soluzzjoni ta' malajr tas-CRR” sabiex tiġi appoġġjata l-kapaċità ta' self tal-banek lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji (37), biex jiġi mmitigat l-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19 u jiġi żgurat li l-qafas regolatorju jinteraġixxi mingħajr xkiel ma' miżuri oħra li jindirizzaw il-kriżi; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jinnota li f'Diċembru 2020 l-MSU ħareġ dikjarazzjoni li tbiddel ir-rakkomandazzjoni preċedenti tiegħu dwar il-pagamenti tad-dividendi u x-xiri lura tal-ishma, li tirrakkomanda li l-banek li għandhom l-intenzjoni li jħallsu dividendi jew jixtru lura l-ishma jeħtieġ li jkunu profittabbli u jkollhom trajettorji kapitali sodi; jistieden lill-MSU jipprovdi stima tad-distribuzzjonijiet (dividendi u xiri lura tal-ishma) kif ukoll ir-rimunerazzjoni varjabbli mwettqa fl-ewwel u t-tieni trimestru tal-2021 minn istituzzjonijiet bankarji fil-mandat tiegħu u jivvaluta l-impatt tagħhom fuq il-pożizzjoni kapitali tal-banek wara din il-valutazzjoni; jistieden lill-MSU jivvaluta jekk ir-restrizzjonijiet fuq id-distribuzzjonijiet lil hinn minn Settembru 2021 jistgħux ikunu għodda utli sakemm jippersistu l-inċertezzi fundamentali dwar l-irkupru ekonomiku u l-kwalità tal-assi bankarji; jistieden lill-Kummissjoni teżamina dividend legalment vinkolanti u għodda ta' xiri lura tal-ishma bħala għodda superviżorja fi żminijiet ta' kriżi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-awtoritajiet superviżorji nazzjonali u Ewropej (ASE) biex iħejju għal deterjorament mistenni tal-kwalità tal-assi tal-banek; jilqa' l-ewwel rapport konġunt dwar il-valutazzjoni tar-riskju tal-ASE ta' Marzu 2021, li fih jingħata parir lill-banek biex iħejju billi jaġġustaw il-mudelli ta' proviżjonament biex jiżguraw ir-rikonoxximent f'waqtu ta' livelli adegwati ta' provvista, billi jwettqu prattiki ta' self sodi u pprezzar adegwat tar-riskji, filwaqt li jqisu li l-miżuri ta' appoġġ pubbliku bħall-moratorji fuq is-self u l-iskemi ta' garanzija pubblika se jiskadu, kif ukoll billi jsegwu politiki konservattivi dwar dividendi u xiri lura tal-ishma; jieħu nota tat-twissija tal-ASE lill-istituzzjonijiet finanzjarji biex ikomplu jiżviluppaw azzjonijiet ulterjuri biex jakkommodaw għal ambjent ta' rata tal-imgħax baxxa għal żmien fit-tul; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota bi tħassib l-applikazzjoni eteroġena tal-Istandard Internazzjonali ta' Rapportar Finanzjarju (IFRS 9) fir-rigward tal-proviżjonament għat-telf mill-istituzzjonijiet żvelat matul il-pandemija tal-COVID-19; jistieden lill-MSU jieħu miżuri biex jiżgura l-applikazzjoni konsistenti tal-istandards ta' rapportar fl-istituzzjonijiet kollha fl-Unjoni; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Iqis li Unjoni Bankarja integrata trid tkun kontinġenti fuq suq uniku li jiffunzjona tajjeb għas-servizzi finanzjarji għall-konsumatur; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-ostakli u x-xkiel li jinħolqu għall-konsumaturi meta jagħmlu użu minn prodotti bankarji għall-konsumatur bħal self ipotekarju fuq bażi transfruntiera, u tipproponi soluzzjonijiet biex tiżgura li l-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu użu mis-servizzi finanzjarji għall-konsumatur fuq bażi transfruntiera; jinnota, barra minn hekk, id-diskrepanza għolja fir-rati tal-imgħax ipotekarji madwar l-Unjoni; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jilqa' l-pass mgħaġġel tad-diġitalizzazzjoni fis-settur bankarju, li tippermetti lill-banek jaqdu aħjar lill-klijenti mill-bogħod, toffri prodotti ġodda u tipprovdi opportunitajiet għal aktar kosteffiċjenza; jisħaq, f'dan ir-rigward, li d-diġitalizzazzjoni fis-settur bankarju għandha tiġi segwita b'rispett sħiħ għad-drittijiet tal-konsumaturi u għandha tippreserva l-inklużjoni finanzjarja, speċjalment għal gruppi vulnerabbli b'livelli baxxi ta' litteriżmu diġitali jew finanzjarju; jissottolinja li d-diġitalizzazzjoni tirrikjedi investimenti konsiderevoli fis-sistemi tal-IT, R&Ż u mudelli operattivi ġodda, li jistgħu jwasslu għal profittabilità imnaqqsa fi żmien qasir; jappoġġja bis-sħiħ l-Istrateġija l-ġdida tal-Kummissjoni għall-Finanzi Diġitali u jilqa' l-Pakkett dwar il-Finanzi Diġitali li tnieda mill-Kummissjoni fl-2020, li se jiffaċilita ż-żieda fit-teknoloġija innovattiva bejn il-fruntieri filwaqt li jiżgura r-reżiljenza tas-settur finanzjarju; jistenna bil-ħerqa l-iżvilupp ulterjuri tal-proposti għal regolament u direttiva dwar ir-reżiljenza operazzjonali diġitali għas-settur finanzjarju (DORA), li se jiżguraw li l-entitajiet finanzjarji jistabbilixxu s-salvagwardji adegwati biex jiġi mmitigat l-impatt ta' inċidenti relatati mal-ICT; huwa tal-fehma li l-implimentazzjoni b'suċċess tagħha se tibbenefika minn investimenti pubbliċi u privati sinifikanti u kooperazzjoni fl-innovazzjoni lejn sistemi akbar ta' sigurtà u reżiljenza; jikkunsidra li d-diġitalizzazzjoni tas-settur bankarju Ewropew toffri lill-Unjoni opportunità biex tattira kapital barrani u tikkompeti fis-suq globali; jindika, f'dan ir-rigward, l-interkonnettività dejjem akbar bejn il-banek, il-kriptoassi u l-finanzi diġitali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jissottolinja l-importanza li tiġi żgurata n-newtralità teknoloġika fl-approċċi regolatorji u superviżorji; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-isfidi u l-opportunitajiet dwar l-użu ta' teknoloġiji innovattivi ġodda relatati mas-superviżjoni bankarja u s-sorveljanza tas-sistemi ta' pagament; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jilqa' l-ħidma tal-BĊE dwar l-euro diġitali, inkluż ir-rapport tiegħu dwar is-suġġett u l-eżitu tal-konsultazzjoni pubblika tiegħu; jindika li, skont il-karatteristiċi preċiżi tad-disinn ta' euro diġitali, l-impatt fuq is-settur bankarju jista' jkun sinifikanti, u jaffettwa oqsma bħall-pagamenti, il-kapaċità tal-banek li jwettqu trasformazzjoni tal-maturità, u l-kapaċità ġenerali ta' self u l-profittabbiltà, u għalhekk jistieden lill-BĊE jwettaq analiżi ulterjuri tal-implikazzjonijiet ta' munita diġitali għas-settur bankarju, kif ukoll tal-implikazzjonijiet potenzjali tal-istabbiltà finanzjarja; jilqa' l-objettiv tal-euro diġitali li jiffunzjona flimkien mal-flus kontanti bħala mezz ta' pagament diġitali sigur u kompetittiv, u jirrikonoxxi l-benefiċċji potenzjali għaċ-ċittadini; jappoġġja l-isforzi tal-BĊE fl-iżgurar ta' livell għoli ta' privatezza, protezzjoni tad-data, kunfidenzjalità tad-data dwar il-pagamenti, reżiljenza ċibernetika, u sigurtà; jieħu nota tad-diskussjoni dwar munita diġitali u jirrikonoxxi l-valur miżjud li munita diġitali tista' ġġib fit-tisħiħ tar-rwol internazzjonali tal-euro; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jinnota li f'Marzu 2020, il-Grupp tal-Gvernaturi tal-Banek Ċentrali u l-Kapijiet tas-Superviżjoni (GHOS) irreveda l-kalendarju għall-implimentazzjoni tal-elementi finali tal-qafas Basel III biex iżid il-kapaċità operattiva tal-banek u tas-superviżuri li jirrispondu għall-konsegwenzi immedjati tal-pandemija tal-COVID-19; jissottolinja l-importanza ta' standards globali sodi għar-regolamentazzjoni bankarja u l-implimentazzjoni konsistenti u f'waqtha tagħhom; jistenna l-proposta li jmiss tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-istandards ta' Basel III finalizzati; ifakkar li l-implimentazzjoni għandha tqis il-prinċipju tal-proporzjonalità, u tirrispetta, fejn ikun xieraq, l-ispeċifiċitajiet u d-diversità tas-settur bankarju tal-UE, filwaqt li fl-istess ħin tiżgura li r-Regolament tal-UE dwar ir-Rekwiżiti Kapitali jkun konformi ma' Basel; jisħaq li r-reviżjoni attwali għandha tirrispetta l-prinċipju li r-rekwiżiti kapitali ġenerali ma jiżdidux b'mod sinifikanti, filwaqt li fl-istess ħin tissaħħaħ il-pożizzjoni finanzjarja ġenerali tal-banek Ewropej; ifakkar fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Novembru 2016 dwar il-finalizzazzjoni ta' Basel III (38) u jistieden lill-Kummissjoni taġixxi fuq ir-rakkomandazzjonijiet li hemm fiha meta tabbozza l-proposti leġiżlattivi; jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi miżuri mmirati biex iżidu s-self tal-banek lill-ekonomija reali, b'mod partikolari lill-SMEs, u tiffinanzja l-irkupru, flimkien mat-tranżizzjoni diġitali u ambjentali fl-Ewropa; jissottolinja li sabiex tiddefendi s-sovranità ekonomika u l-awtonomija strateġika tagħha, l-UE teħtieġ banek Ewropej b'saħħithom u kompetittivi biex toffri servizzi bankarji bl-ingrossa lil korporattivi ta' kull daqs; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenfasizza li hemm interkonnettività konsiderevoli bejn is-settur ta' intermedjazzjoni finanzjarja mhux bankarju u s-settur bankarju “tradizzjonali”, li tqajjem tħassib ta' riskju sistematiku minħabba n-nuqqas ta' regolamentazzjoni xierqa u s-superviżjoni tiegħu; jisħaq li x-xokk reċenti tal-pandemija wera li s-settur mhux bankarju jista' jamplifika l-volatilità tas-suq u l-ispostament tal-prezzijiet, b'mod partikolari meta l-likwidità tas-suq tkun taħt pressjoni; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra jekk humiex meħtieġa għodod makroprudenzjali addizzjonali, jiġifieri l-iżvilupp ta' għodod ta' ġestjoni tal-likwidità ex ante u analiżi bir-reqqa tal-miżuri ta' ingranaġġ eżistenti; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jinnota l-interdipendenzi bejn il-banek u l-kontropartijiet ċentrali (CCPs); jindika d-dubji li jinħolqu b'rabta mar-responsabbiltajiet tal-banek u tas-CCPs għal telf potenzjali “end-of-waterfall” u l-effetti ta' dawk ir-responsabbiltajiet fuq ir-rekwiżiti prudenzjali tal-banek; jenfasizza f'dan ir-rigward ir-riskji ta' dipendenza eċċessiva mis-CCPs tar-Renju Unit u jilqa' l-miżuri adottati mill-Kummissjoni matul l-aħħar sena li jistabbilixxu l-kriterji għall-klassifikazzjoni ta' CCPs ta' pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jesprimi dispjaċir għan-nuqqas li jiġi żgurat bilanċ sħiħ bejn il-ġeneri fl-istituzzjonijiet u l-korpi finanzjarji tal-UE u b'mod partikolari l-fatt li n-nisa għadhom sottorappreżentati f'pożizzjonijiet eżekuttivi fil-qasam tas-servizzi bankarji u finanzjarji; jisħaq li l-bilanċ bejn il-ġeneri fil-bordijiet u fil-forza tax-xogħol iġib miegħu kemm redditi soċjetali kif ukoll ekonomiċi; iqis li l-għażla tal-applikanti għall-istituzzjonijiet finanzjarji u l-korpi tal-UE għandha tkun ibbażata fuq il-mertu u l-kapaċità, sabiex l-istituzzjoni jew il-korp involut jopera kemm jista' jkun b'mod effettiv; jistieden lill-gvernijiet u lill-istituzzjonijiet u lill-korpi kollha biex jagħtu prijorità lill-kisba ta' bilanċ sħiħ bejn il-ġeneri mill-aktar fis possibbli, inkluż billi jipprovdu listi qosra bbilanċjati bejn il-ġeneri ta' kandidati għall-ħatriet futuri kollha li jeħtieġu l-kunsens tal-Parlament, inkluż fil-BĊE u fl-ogħla istituzzjonijiet finanzjarji tal-UE, jagħmlu ħilithom biex jinkludu mill-inqas mara waħda u kandidat raġel wieħed għal kull proċedura ta' nomina; ifakkar fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2019 (39) li għandha l-għan li tiżgura bilanċ bejn il-ġeneri fil-lista li ġejja ta' kandidati għan-nomini tal-affarijiet ekonomiċi u monetarji tal-UE u jtenni l-impenn tiegħu li ma jqisx il-listi ta' kandidati fejn il-prinċipju tal-bilanċ bejn il-ġeneri ma ġiex rispettat; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jistieden lill-Kummissjoni tirrieżamina l-kriterji ta' eliġibilità bil-għan li tattira għadd akbar ta' applikazzjonijiet min-nisa; |
| --- | --- |

24.

Superviżjoni

| 25. | Jirrikonoxxi r-rwol tas-superviżjoni bankarja Ewropea fl-iżgurar ta' proviżjonament ta' kapital temporanju u salvataġġ operattiv lill-banek bħala rispons għall-pandemija tal-COVID-19, sabiex ikunu jistgħu jkomplu jipprovdu appoġġ finanzjarju lin-negozji u lill-unitajiet domestiċi u jassorbu t-telf, filwaqt li jżommu kwalità għolja tas-superviżjoni; jinnota t-tħassib tal-MSU fir-rigward ta' spejjeż għoljin, profittabbiltà baxxa, valutazzjonijiet tas-suq imnaqqsa u investiment insuffiċjenti f'teknoloġiji ġodda fis-settur bankarju; jitlob gwida dwar il-perjodu u l-approċċ mistennija biex jibnew mill-ġdid il-buffers; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jenfasizza l-importanza li jittejbu t-trasparenza u l-prevedibbiltà tas-superviżjoni bankarja tal-UE u jfaħħar f'dan ir-rigward il-prattika reċenti tal-pubblikazzjoni tar-rekwiżiti tal-Pilastru 2 speċifiċi għall-banek; jemmen li r-rekwiżiti individwali jagħmlu l-aspettattivi tal-MSU aktar affidabbli u jiffaċilitaw deċiżjonijiet tal-investituri aktar infurmati; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jistenna li l-bidliet reċenti fl-istruttura organizzattiva tal-MSU, filwaqt li jissimplifikaw is-sistema u jinkorporaw l-innovazzjoni teknoloġika, jiffaċilitaw superviżjoni aktar ibbażata fuq ir-riskju u kollaborazzjoni istituzzjonali interna; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Isib mertu fl-analiżi tal-MSU ta' Novembru 2020 tal-vulnerabbiltajiet potenzjali tas-settur bankarju f'xenarji differenti, rigward l-effetti tax-xokk fuq il-kwalità tal-assi u l-kapital; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jinnota li l-ġestjoni tajba tar-riskju ta' kreditu għandha tibqa' waħda mill-prijoritajiet ewlenin għall-MSU; jikkondividi t-tħassib tal-MSU li l-banek jistgħu jibdlu l-mudelli tagħhom għar-riskju ta' kreditu u jieħu nota, f'dan ir-rigward, tal-aspettattivi superviżorji tal-MSU għal tħejjijiet operazzjonali xierqa b'antiċipazzjoni taż-żieda tal-NPLs u għall-ġestjoni soda tar-riskju ta' kreditu, kif deskritt fl-ittri tiegħu lis-CEOs ta' istituzzjonijiet sinifikanti u l-istrateġija tiegħu ta' riskju ta' kreditu tal-COVID-19; jappoġġja s-sorveljanza intensifikata tal-MSU ta' swieq b'ingranaġġ għoli; jinnota li mhux il-banek kollha rnexxielhom jissodisfaw l-aspettattivi tal-MSU dwar il-ġestjoni tar-riskju ta' kreditu, u huma meħtieġa sforzi ulterjuri; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jirrikonoxxi li l-kriżi kkawżata mill-COVID-19 iżżid ir-riskju ta' akkumulazzjoni ulterjuri ta' NPLs; jinnota bi tħassib il-previżjoni tal-BĊE li l-NPLs f'xenarju sever iżda plawsibbli jistgħu jilħqu livelli sa EUR 1,4 triljun sa tmiem l-2022; jisħaq li l-iżgurar ta' ġestjoni xierqa u f'waqtha ta' kwalità tal-assi deterjorata fil-karti bilanċjali tal-banek se jkun kruċjali għall-prevenzjoni ta' akkumulazzjoni ta' NPLs fuq terminu qasir; jagħti parir lill-Istati Membri biex jagħmlu sforzi ulterjuri biex jindirizzaw din il-kwistjoni; jinnota f'dan ir-rigward il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar l-indirizzar tas-self improduttiv wara l-pandemija tal-COVID-19 (COM(2020)0822), biex il-banek ikunu jistgħu jappoġġjaw unitajiet domestiċi u intrapriżi tal-UE; jistenna li r-reviżjoni tad-Direttiva tal-Kreditu tal-Konsumatur (40) tiżgura livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur, jiġifieri billi jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet aktar ambizzjużi dwar il-protezzjoni tal-mutwatarji minn prattiċi abbużivi u jiżgura li dawk id-drittijiet japplikaw ugwalment għal self eżistenti u fil-futur; jitlob li jkun hemm monitoraġġ ta' kwalunkwe effett potenzjali ta' preċipitazzjoni, b'mod partikolari meta jiġu rtirati miżuri temporanji ta' salvataġġ; jistieden lis-superviżuri jkomplu jikkunsidraw b'mod adegwat l-effetti sekondarji li ċ-ċessjonijiet massivi ta' NPLs jista' jkollhom fuq il-karti bilanċjali prudenzjali tal-banek li jużaw mudelli interni; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jissottolinja li l-banek għandhom jikkonformaw mar-regoli prudenzjali applikabbli u l-gwida superviżorja dwar l-NPLs u jżommu l-kapaċità operattiva biex jiġġestixxu b'mod proattiv id-debituri f'diffikultà u jikkontrollaw il-karti tal-bilanċ tagħhom, filwaqt li jaċċelleraw l-identifikazzjoni bikrija ta' self ħażin sabiex jitnaqqas ir-riskju li tiddgħajjef il-kapaċità ta' self fi żmien ta' domanda kbira għal investiment relatat mal-irkupru; jenfasizza l-flessibbiltà eżistenti fl-implimentazzjoni tal-gwida tal-BĊE dwar l-NPLs, inkluż l-għoti ta' aktar żmien lill-banek b'livelli partikolarment għoljin ta' NPLs għas-sottomissjoni tal-istrateġiji tagħhom ta' tnaqqis tal-NPLs; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Ifakkar li t-tnaqqis tar-riskju fis-settur bankarju jikkontribwixxi għal Unjoni Bankarja aktar stabbli, b'saħħitha u orjentata lejn it-tkabbir ekonomiku; jinnota, f'dan ir-rigward, il-ftehim politiku li ntlaħaq dwar il-proposta tal-Kummissjoni għad-direttiva dwar is-servizzjanti tal-kreditu u x-xerrejja tal-kreditu, li se tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta' swieq sekondarji għall-NPLs fl-UE u għandha l-għan li tgħin lill-banek inaqqsu l-istokkijiet tal-NPLs fuq il-karti bilanċjali tagħhom; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jirrikonoxxi r-rwol tal-banek fl-appoġġ tan-negozji u tal-ekonomija reali matul il-pandemija f'xi Stati Membri; jisħaq li l-banek għandhom jivvalutaw b'mod diliġenti s-solidità finanzjarja u l-vijabbiltà tan-negozji, jinvolvu ruħhom b'mod proattiv ma' debituri f'diffikultà biex jiġġestixxu l-iskoperturi tagħhom, u joffru finanzjament u ristrutturar vijabbli, jew għażliet alternattivi xierqa lil kumpaniji vijabbli, sabiex jiġi żgurat li l-inadempjenzi jiġu evitati fejn possibbli, u li n-negozji u l-konsumaturi ma jirriskjawx dejn eċċessiv; jisħaq li l-qafas prudenzjali għandu jiġi emendat b'mod konsistenti biex jippermetti u jħeġġeġ l-applikazzjoni ta' miżuri ta' tolleranza għad-ditti u għall-unitajiet domestiċi fejn il-banek jivvalutaw li l-prospett ta' rkupru għadu għoli, u jitlob it-tneħħija tal-ostakli regolatorji kollha għall-applikazzjoni tagħhom; iħeġġeġ lill-banek biex jikkontemplaw, bħala l-aħħar alternattiva, il-ħruġ mis-suq ta' kumpaniji mhux vijabbli b'mod strutturat; iqis li l-banek għandhom jiżguraw trażmissjonijiet ta' kreditu adegwati mill-Eurosistema għall-ekonomija reali; jilqa' l-miżuri stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Settembru 2020 bit-titolu “Unjoni tas-swieq Kapitali għall-persuni u n-negozji – Pjan ta' azzjoni ġdid” (COM(2020)0590) u l-anness tagħha dwar id-direzzjoni tal-SMEs li l-applikazzjonijiet ta' kreditu tagħhom ġew miċħuda għal fornituri alternattivi ta' finanzjament; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jistieden lill-ASE jagħmlu użu sħiħ mis-setgħat tagħhom biex jiżguraw livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur, inkluż, fejn ikun xieraq, is-setgħat ta' intervent fuq il-prodotti fejn il-prodotti finanzjarji u ta' kreditu jkunu rriżultaw fi ħsara jew li x'aktarx ikunu se jirriżultaw fi ħsara għall-konsumatur; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jissottolinja l-importanza tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-konsumatur, b'mod partikolari fir-rigward tat-termini u l-prattiki inġusti, tat-tariffi bankarji, tat-trasparenza tal-ispejjeż tal-prodotti, tal-profittabbiltà u r-riskji; jinnota li l-Unjoni Bankarja għad ma għandhiex għodod effettivi biex tindirizza l-problemi li l-konsumaturi qed jiffaċċjaw, bħal prattiki kummerċjali inġusti u kumplessità artifiċjali; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-EBA tiddedika aktar attenzjoni biex twettaq il-mandat tagħha rigward il-ġbir, l-analiżi u r-rappurtar xieraq tax-xejriet tal-konsumaturi, kif ukoll rigward ir-rieżami u l-koordinazzjoni ta' inizjattivi dwar il-litteriżmu finanzjarju u l-edukazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti; jistieden lill-Kummissjoni tiskrutinizza l-klawżoli u l-prattiki inġusti mħaddma mis-settur bankarju fil-kuntratti mal-konsumatur u tiżgura l-implimentazzjoni effettiva u mgħaġġla mill-Istati Membri kollha tad-Direttiva dwar il-Klawżoli Kuntrattwali Inġusti (41) bl-użu ta' kull mezz stabbilit; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jinnota li t-telf ta' kreditu mistenni, flimkien mal-ambjent attwali ta' mgħax baxx, jista' jaffettwa b'mod negattiv il-profittabbiltà tal-banek; jindika l-ħtieġa tal-banek li jaġġustaw il-mudelli tan-negozju tagħhom mill-ġdid lejn strateġiji aktar sostenibbli, li jiffrankaw l-ispejjeż u teknoloġikament avvanzati, u li jwettqu tmexxija strateġika u sorveljanza prudenti tal-funzjonijiet tan-negozju, b'rispett sħiħ lejn id-drittijiet tal-konsumaturi; jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet ta' proviżjonament tal-banek biex jappoġġjaw il-kapaċità tagħhom ta' self ma jiġux posposti bla bżonn, b'mod partikolari meta d-domanda għall-kreditu tirkupra; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Huwa allarmat dwar il-fatt li l-kriżijiet bankarji reċenti wrew li l-istituzzjonijiet ta' kreditu b'mod regolari biegħu b'mod inadatt bonds u prodotti finanzjarji oħra lil klijenti fil-livell tal-konsumaturi; jesprimi dispjaċir għall-infurzar tad-dispożizzjonijiet tal-BRRD dwar il-protezzjoni tal-konsumatur fir-rigward tal-obbligazzjonijiet eliġibbli (MREL) li kien frammentat; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta l-bejgħ ħażin ta' prodotti finanzjarji mill-istituzzjonijiet bankarji u, abbażi tas-sejbiet, toħroġ bi proposti xierqa, inkluż fir-reviżjoni li jmiss tal-BRRD; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jenfasizza li l-benefiċċji possibbli tal-konsolidazzjoni bankarja, kemm fi ħdan l-UE kif ukoll b'mod transfruntier, fl-indirizzar tal-profittabbiltà baxxa, tal-kapaċitajiet żejda u tal-frammentazzjoni tas-settur bankarju għandu jiġi ddokumentat iktar; jirrikonoxxi x-xejra fis-settur bankarju lejn involviment fil-konsolidazzjoni u jindika, f'dan il-kuntest, il-Gwida tal-BĊE dwar l-approċċ superviżorju għall-konsolidazzjoni, li tappoġġja kombinamenti ta' negozji mfassla tajjeb u eżegwiti tajjeb; jenfasizza l-benefiċċji tal-protezzjoni tad-diversità/pluralità tas-setturi finanzjarji fil-bini ta' fiduċja sistemika u fiż-żamma tal-istabbiltà finanzjarja; jistieden lill-Kummissjoni tqis u ssegwi l-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni tal-2021 tal-Bord għall-Istabilità Finanzjarja dwar l-effetti ta' riformi kbar wisq biex ifallu fuq is-sistema finanzjarja; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-kwistjoni tal-pajjiż ta' oriġini ospitanti tibqa' sfida għat-tlestija tal-Unjoni Bankarja u jqis li l-introduzzjoni tal-EDIS hija parti mis-soluzzjoni, b'mod parallel ma' aktar miżuri ta' tnaqqis tar-riskju; huwa mħasseb li jekk il-livell ta' NPLs jogħla hekk kif il-miżuri ta' appoġġ pubbliku jibdew jonqsu, il-pajjiżi ta' oriġini u dawk ospitanti jistgħu jistabbilixxu miżuri biex jipproteġu l-assi u jipproċedu b'delimitazzjoni mġedda; jisħaq li l-banek jeħtieġu jkunu kapaċi joperaw b'mod transfruntier filwaqt li jiġġestixxu l-kapital u l-likwidità tagħhom f'livell konsolidat, b'salvagwardji kredibbli u infurzabbli għall-pajjiżi ospitanti rigward id-disponibbiltà tar-riżorsi u l-impatt fuq l-istabbiltà finanzjarja, sabiex jiġu ddiversifikati r-riskji tagħhom u jindirizzaw kwalunkwe nuqqas ta' profittabbiltà; iqis li l-armonizzazzjoni gradwali hija meħtieġa f'oqsma fejn japplikaw l-għażliet u d-diskrezzjonijiet nazzjonali, inkluż fil-qasam tal-liġi dwar l-insolvenza biex jiġi ffaċilitat l-ippjanar tar-riżoluzzjoni għal gruppi bankarji transfruntieri fi ħdan l-Unjoni Bankarja; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Huwa mħasseb li hekk kif l-Istati Membri jbigħu ammonti ta' bonds sovrani li qed jiżdiedu, is-sehem ta' dejn sovran fil-karti bilanċjali tal-banek jikber ukoll, bil-potenzjal li jaggrava r-rabta bejn il-banek u s-sovrani; iqis li l-ħolqien ta' Next Generation EU se jipprovdi assi Ewropej ta' kwalità għolja, b'riskju baxx, li jippermettu għall-ibbilanċjar mill-ġdid tal-bonds sovrani fil-karti bilanċjali tal-banek, u jgħinuhom biex jitnaqqas iċ-ċirku vizzjuż bejn il-banek u s-sovrani; jindika li Next Generation EU se jkollu rwol importanti biex jappoġġja l-irkupru u jrid jservi bħala opportunità għat-tisħiħ tal-investimenti u jimplementa r-riformi meħtieġa f'kull Stat Membru bbażat fuq il-kriterji miftehmin, u biex jagħmel kontribuzzjoni ulterjuri biex tissaħħaħ is-sistema bankarja Ewropea; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jemmen li r-riżoluzzjoni tal-kwistjonijiet bejn il-post ta' oriġini u dak ospitanti, il-qtugħ tar-rabta bejn il-banek u s-sovrani u l-appoġġ għall-isforzi ta' konsolidazzjoni bankarja jirrikjedu l-introduzzjoni ta' xikba ta' sikurezza pan-Ewropea, l-elaborazzjoni u l-implimentazzjoni ta' ftehimiet ta' appoġġ finanzjarju intragrupp bħala parti mill-pjanijiet ta' rkupru tal-banek, u l-armonizzazzjoni gradwali f'oqsma fejn japplikaw l-għażliet u d-diskrezzjonijiet nazzjonali, inkluż fil-qasam tal-insolvenza, filwaqt li jitkomplew l-isforzi għat-tnaqqis tar-riskju; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Itenni li l-qafas regolatorju dwar it-trattament prudenzjali tad-dejn sovran irid ikun konsistenti mal-istandards internazzjonali; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jisħaq ir-rwol importanti ta' strutturi ta' governanza interna sodi fi ħdan il-banek, u jindika d-dgħufija identifikata fihom fil-Proċess Superviżorju u ta' Evalwazzjoni (SREP) tal-MSU tal-2020, li ffokat fuq kif il-banek immaniġġjaw ir-riskju marbut mal-kriżi għall-kapital u l-likwidità, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkostanzi eċċezzjonali li jaffettwaw il-banek individwali; ifaħħar l-approċċ immirat għall-ġbir ta' informazzjoni għall-valutazzjoni tal-kapital u tal-likwidità; jissottolinja l-importanza li jiġu promulgati l-ogħla standards u kundizzjonijiet ekwi fil-valutazzjonijiet “kompetenti u idonei” tal-membri tal-bord tal-banek, li bħalissa qed jiġu interpretati b'mod differenti madwar l-Istati Membri minħabba t-traspożizzjoni varjata ħafna tad-Direttiva dwar ir-Rekwiżiti ta' Kapital; jitlob, għalhekk, li jkun hemm armonizzazzjoni ulterjuri f'dan il-qasam; jinsisti li l-valutazzjonijiet ta' kompetenza u idoneità milll-awtoritajiet kompetenti jridu dejjem jitwettqu ex ante u mhux ex post; japprova l-pjan tal-BĊE li jirrevedi l-gwida attwali tiegħu għal valutazzjoni kompetenti u idonea fl-2021 biex jiddeskrivi l-aspettattivi superviżorji tiegħu dwar il-kwalità tal-membri tal-bord; jantiċipa l-proposti tal-BĊE għal pakkett ta' miżuri mmirati lejn it-tisħiħ tas-superviżjoni kompetenti u idonea; iħeġġeġ f'dan ir-rigward il-konsiderazzjoni tal-integrazzjoni tar-rekwiżiti ta' “kompetenza u idoneità” fir-Regolament dwar ir-Rekwiżiti ta' Kapital; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jinnota li t-test tal-istress fl-UE kollha li tnieda fid-29 ta' Jannar 2021 għandu l-għan li jittestja t-trajettorji kapitali tal-banek f'sitwazzjoni ta' deterjorament fil-kwalità tal-assi fix-xenarju ta' ambjent b'rata ta' mgħax baxxa fit-tul; jistieden lill-EBA twessa' l-kamp ta' applikazzjoni tal-eżerċizzji sussegwenti ta' testijiet tal-istress, peress li l-kampjun ta' 51 bank magħżula fl-eżerċizzju jitqies bħala ristrett wisq; jisħaq li t-tmexxija tat-testijiet tal-istress u, f'mument xieraq, ir-rieżamijiet tal-kwalità tal-assi ta' kampjun kontinwu tal-LSIs huma eżerċizzji importanti biex tinbena l-fiduċja; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jilqa' l-isforzi tal-MSU biex jipprovdi gwida u ċarezza lill-banek għall-awtovalutazzjoni u r-rappurtar xieraq tar-riskji ambjentali u dawk relatati mat-tibdil fil-klima; jisħaq li hija meħtieġa pressjoni superviżorja ulterjuri biex l-istituzzjonijiet finanzjarji jiżvelaw b'mod xieraq ir-riskji relatati mal-klima u dawk ambjentali; iqis it-test tal-istress tar-riskju klimatiku tal-MSU bħala pass importanti fl-evalwazzjoni tal-prattiki tal-banek u fl-identifikazzjoni ta' oqsma konkreti ta' titjib; ifaħħar, f'dan il-kuntest, ir-rakkomandazzjoni tal-gwida tal-BĊE dwar ir-riskji klimatiċi u ambjentali, li ssaħħaħ l-approċċ strateġiku u komprensiv biex jiġi indirizzat ir-riskju relatat mal-klima; jappoġġja l-idea li l-banek iħejju awtovalutazzjoni u pjanijiet ta' azzjoni fl-2021 segwiti minn rieżami superviżorju tal-azzjonijiet tal-banek fl-2022; iqis li dawn l-awtovalutazzjonijiet u r-rapporti jridu jkunu konsistenti mal-prinċipju ta' proporzjonalità u ma jridux jimminaw il-kapaċità u l-kompetittività tal-banek; jieħu nota tal-inizjattiva tal-EBA biex twettaq eżerċizzju pilota madwar l-UE dwar ir-riskju klimatiku, u jinnota s-sejbiet tagħha li hemm bżonn ta' aktar divulgazzjoni dwar l-istrateġiji ta' tranżizzjoni u l-emissjonijiet ta' gassijiet serra (GHG) biex il-banek u s-superviżuri jkunu jistgħu jivvalutaw ir-riskju klimatiku b'mod aktar preċiż; ifakkar li l-investimenti u s-self f'attivitajiet ekonomiċi mhux sostenibbli jistgħu jwasslu għal assi mhux rekuperabbli jew investimenti mitlufa; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jinnota r-rwol tal-EBA fit-tmexxija, il-koordinazzjoni u l-monitoraġġ tal-ġlieda tas-settur finanzjarju tal-UE kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu; jilqa' l-isforzi magħmula mill-BĊE tul dawn l-aħħar sentejn biex jissaħħaħ l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-MSU u s-superviżuri kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu (AML/CFT) biex jitqiesu aħjar l-aspetti tal-AML fil-miżuri ta' superviżjoni prudenzjali; jitlob li din ir-responsabbiltà tkun akkumpanjata minn finanzjament u riżorsi xierqa; jilqa' l-appoġġ tal-EBA dwar il-funzjonament individwali tal-implimentazzjoni tas-setgħat superviżorji tal-AML fl-Istati Membri kollha u jappella għal azzjonijiet ulterjuri biex jiġi żgurat li s-superviżjoni tal-AML/CFT tkun ibbażata fuq ir-riskju, tkun proporzjonata u effettiva; jindika d-differenzi fl-approċċi meħuda għas-superviżjoni tal-AML/CFT mill-awtoritajiet nazzjonali u fl-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE, li jistgħu jirriżultaw f'arbitraġġ regolatorju; jinkoraġġixxi l-konverżjoni parzjali tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva Kontra l-Ħasil tal-Flus f'regolament; jesprimi dispjaċir għal diversi Stati Membri li għadhom ma ttrasponewx bis-sħiħ id-Direttivi IV u V dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus u li saħansitra aktar Stati Membri għandhom nuqqasijiet serji fl-implimentazzjoni effettiva tagħhom; jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni bdiet tniedi proċeduri ta' ksur u jistieden lill-Kummissjoni tniedi proċeduri ta' ksur għall-każijiet li jifdal ta' nuqqas ta' traspożizzjoni u implimentazzjoni tal-AMLDs; jieħu nota tat-tieni mandat tal-EBA biex tibni bażi ta' data dwar l-AML, li mistennija tiġi żviluppata fl-2021, u ssaħħaħ il-kooperazzjoni u l-iskambju ta' informazzjoni madwar l-awtoritajiet Ewropej; jisħaq fuq ir-rwol importanti tal-kulleġġi tal-AML għall-gruppi transfruntieri, li jinkludu l-awtoritajiet kollha tal-AML fil-ġuriżdizzjonijiet fejn jopera l-grupp, fil-valutazzjoni ta' kif qed jaħdem il-grupp fil-qasam tal-AML; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jilqa' l-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni għal politika komprensiva tal-Unjoni dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, ippubblikat fis-7 ta' Mejju 2020; jistieden lill-Kummissjoni tadotta malajr il-pakkett leġiżlattiv tagħha dwar l-AML; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippreżenta proposta biex jiġi stabbilit superviżur Ewropew tal-AML; jisħaq li l-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas AML għandu jkopri l-emittenti u l-fornituri tal-kriptoassi; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra l-ħolqien ta' Unità tal-Intelligence Finanzjarja (UIF) Ewropea; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jenfasizza r-rwol importanti tas-settur bankarju fil-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa; itenni l-pożizzjoni tal-Parlament li jkun xieraq li jiżdiedu l-awditi u r-rekwiżiti ta' “kun af lill-klijent tiegħek” għal tranżazzjonijiet li jinvolvu pajjiżi fl-Annessi I jew II tal-lista ta' ġuriżdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jilqa' l-Pakkett dwar il-Finanzi Diġitali tal-Kummissjoni; iqis li l-proposti tal-Kummissjoni dwar is-swieq fi kriptoassi u r-reżiljenza diġitali operattiva huma f'waqthom, utli u neċessarji; jenfasizza li filwaqt li l-finanzi diġitali jżidu l-possibbiltajiet ta' finanzjament għall-konsumaturi u n-negozji, il-protezzjoni tal-konsumatur u l-istabbiltà finanzjarja għandhom jiġu ppreservati; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jieħu nota tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE; jirrikonoxxi l-progress li għamlu ħafna banek sinifikanti fil-mudelli operattivi fil-mira tagħhom għal wara l-Brexit kif miftiehem mal-MSU, u jappoġġja l-isforzi tal-MSU fil-monitoraġġ tal-progress lejn dawn il-mudelli fl-oqsma tal-assi, il-persunal u l-prattiki ta' prenotazzjoni; itenni li, fil-kuntest tar-rilokazzjoni tan-negozju fl-UE, istituzzjonijiet tal-isem mhumiex aċċettabbli fiż-żona tal-euro; iqis li l-lakuni regolatorji eżistenti fil-qafas legali tal-UE għandhom jiġu indirizzati sabiex tissaħħaħ is-superviżjoni u jfakkar li l-MSU assuma responsabbiltà diretta għas-superviżjoni prudenzjali tad-ditti tal-investiment sistemikament rilevanti ladarba r-Regolament dwar id-Ditti tal-Investiment (42) rivedut jidħol fis-seħħ f'Ġunju 2021; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jisħaq l-importanza li jinżammu kundizzjonijiet ekwi fl-ispazju regolatorju u li tiġi evitata ġirja regolatorja lejn l-aktar livell baxx; jinnota f'dan il-kuntest li l-Memorandum ta' Qbil (MtQ) bejn il-BĊE u l-awtoritajiet tar-Renju Unit ibbażat fuq mudell innegozjat mill-EBA u li jkopri s-superviżjoni prudenzjali barra l-iskemi tal-assigurazzjoni u l-pensjonijiet, u li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2021, jipprovdi pedament sod għall-kooperazzjoni superviżorja bejn l-MSU u l-Awtorità għar-Regolamentazzjoni Prudenzjali tar-Renju Unit, u jiffoka fuq l-iskambju ta' informazzjoni u t-trattament reċiproku ta' gruppi bankarji transfruntiera bil-ħsieb li jinqasmu r-responsabbiltajiet relatati mas-superviżjoni tal-fergħat; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jinnota li r-rispett lejn il-prinċipju tal-proporzjonalità huwa kruċjali biex is-superviżjoni bankarja taħdem, partikolarment għal istituzzjonijiet iżgħar; |
| --- | --- |

52.

Riżoluzzjoni

| 53. | Huwa fiduċjuż li l-introduzzjoni ta' garanzija ta' kontinġenza fl-SRF fl-2022, sentejn aktar kmieni milli kien previst oriġinarjament, fl-għamla ta' linja ta' kreditu rotanti mill-MES, li għaldaqstant tipprovdi xibka ta' sikurezza għar-riżoluzzjonijiet bankarji fl-Unjoni Bankarja, se ssaħħaħ il-qafas ta' ġestjoni tal-kriżijiet u hija pass importanti lejn it-tlestija tal-Unjoni Bankarja; jinnota li l-akkumulazzjoni sinifikanti tal-SRF, flimkien mal-garanzija ta' kontinġenza komuni, se tagħti lill-SRB aċċess għal fondi kkombinati li jaqbżu sew il-livell ta' EUR 100 biljun; jinnota l-ħtieġa li r-riskji fis-sistemi bankarji jkomplu jitnaqqsu b'mod parallel mal-istabbiliment tal-EDIS; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jinsisti li l-banek biss għandhom jinżammu responsabbli għall-prestazzjoni tagħhom minflok iħallu lill-kontribwenti jerfgħu l-piż ta' qafas ta' ġestjoni tal-kriżijiet; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jilqa' l-fatt li filwaqt li l-SRB ma kienx meħtieġ jieħu azzjoni ta' riżoluzzjoni fl-2020, madankollu kkollabora metikolożament mal-MSU rigward każijiet qrib il-kriżi; jieħu nota tal-miżuri ta' salvataġġ u l-flessibbiltà mogħtija mill-SRB biex jintlaħqu l-miri interim tal-MREL mingħajr ma tiġi pperikolata r-riżolvibbiltà; jisħaq li l-informazzjoni dwar tali miżuri fuq is-sit web tal-SRB għadha estremament limitata; iħeġġeġ lill-SRB iżid it-trasparenza u, b'mod partikolari, jippubblika l-linji gwida segwiti minn timijiet interni ta' riżoluzzjoni (IRTs) fl-applikazzjoni tal-għajnuna relatata mal-COVID-19; jieħu nota tal-politika tal-MREL tal-2020 żviluppata mill-SRB u r-rapportar iddedikat għall-MREL taħt l-oqfsa tal-BRRD; japprezza l-avvanz taċ-ċiklu attwali tal-ippjanar tar-riżoluzzjoni għall-2021, u jtenni li l-parametru proporzjonat għall-MREL jirrappreżenta wieħed mill-elementi ewlenin fit-tisħiħ tar-riżolvibbiltà tal-banek, filwaqt li jiżgura stabbiltà finanzjarja usa'; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jirrimarka li t-trikkib eżistenti bejn ir-rekwiżiti għall-użu ta' miżuri ta' intervent bikri u s-setgħat superviżorji standard tal-BĊE jistgħu jipprevjenu l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' intervent bikri; jinsisti, għalhekk, li dan it-trikkib għandu jitneħħa u jafda li l-bażi ġuridika għal kull strument għandha tiġi ċċarata sabiex tiġi żgurata applikazzjoni xierqa u gradwali tal-miżuri; japprova, f'dan il-kuntest, filwaqt li jżomm f'moħħu r-rakkomandazzjoni tal-QEA dwar il-limiti kkwantifikati għall-iskattar ta' miżuri ta' intervent bikri, l-użu ta' azzjonijiet superviżorji rapidi, filwaqt li jevita l-karattru awtomatiku; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Iqis li huwa neċessarju li tiġi ffaċilitata l-likwidazzjoni tal-banek li għalihom l-SBR jew l-awtorità ta' riżoluzzjoni nazzjonali jivvalutaw li ma hemm l-ebda interess pubbliku fir-riżoluzzjoni tagħhom; jinnota li l-istrateġija tal-“bejgħ tan-negozju” tista' tkun għodda importanti biex tintuża mill-SRB bħala mod biex tnaqqas it-telf fir-riżoluzzjoni; jirrikonoxxi l-ħtieġa ta' qafas aktar armonizzat dwar il-ħruġ mis-suq fl-insolvenza biex jiġu evitati sitwazzjonijiet ta' limbo u jiġi żgurat allinjament fir-rigward tal-irtirar ta' liċenzja ta' bank; jirrikonoxxi li miżuri alternattivi taħt skemi ta' garanzija tad-depożiti (SGD) biex jiġu ffinanzjati t-trasferimenti ta' kontijiet tad-depożiti jista' jkollhom rwol importanti f'każijiet bħal dawn, b'mod partikolari għal banek żgħar u ta' daqs medju, sakemm dawn ma jkunux ta' detriment għall-protezzjoni tad-depożitanti u l-SGD tkun iffinanzjata biżżejjed, bħala mod kif jiġu mminimizzati l-kontribuzzjonijiet tal-kontribwenti u l-qerda tal-valur u tiġi żgurata l-istabbiltà finanzjarja, u tista' wkoll, f'każijiet oħra, tnaqqas id-distakk bejn il-prerekwiżit ta' rikapitalizzazzjoni interna ta' 8 % għall-aċċess għall-fond ta' riżoluzzjoni u l-kapaċità proprja tal-bank li jassorbi t-telf, esklużi depożiti li huma maħsuba li jiġu ttrasferiti; jisħaq li tali interventi għandhom ikunu soġġetti għall-applikazzjoni stretta ta' test tal-anqas kost; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tagħti aktar ċarezza lill-prinċipju tal-inqas spiża u lill-kundizzjonijiet għall-użu tal-fondi tal-SGD; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jinnota li d-diversità attwali tar-reġimi ta' insolvenza hija sors ta' inċertezza rigward l-eżitu tal-proċeduri ta' likwidazzjoni; huwa tal-fehma li sabiex l-Unjoni Bankarja tiffunzjona b'mod effettiv, il-liġijiet dwar l-insolvenza bankarja jeħtieġ li jiġu armonizzati aktar; jistieden lill-Kummissjoni, wara studju dettaljat u konsultazzjoni mal-awtoritajiet u l-parlamenti nazzjonali, biex tirrifletti fuq il-promozzjoni ta' armonizzazzjoni ulterjuri ta' aspetti speċifiċi tal-liġijiet nazzjonali eżistenti tal-insolvenza, kif ukoll il-kundizzjonijiet għall-użu tal-finanzjament estern, sabiex jiġi żgurat l-allinjament tal-inċentivi u kundizzjonijiet ekwi; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Iqis li huwa xieraq, b'mod partikolari, li jiġi adottat approċċ immirat għall-armonizzazzjoni tal-ġerarkija tal-kredituri fi proċedimenti ta' insolvenza tal-banek, sabiex jitwessa' l-kamp ta' applikazzjoni tal-finanzjament mill-SGDs f'każ ta' riżoluzzjoni u f'miżuri oħra għajr l-iżborżi, sakemm l-SGDs ikunu ffinanzjati suffiċjentament; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Iqis li huwa neċessarju li jsir xogħol ta' riżoluzzjoni għal aktar banek, li jirrikjedi rieżami tal-valutazzjoni tal-interess pubbliku sabiex jiżdiedu t-trasparenza u l-prevedibbiltà ex ante dwar l-eżitu mistenni tagħha, u b'hekk ikunu jistgħu jiġu applikati għodod ta' riżoluzzjoni għal grupp usa' ta' banek u tiġi pprovduta ċ-ċarezza meħtieġa biex jiġu żgurati livelli ta' MREL aktar koerenti u proporzjonati; jinnota l-ħidma kontinwa tal-SRB f'dak ir-rigward; jitlob li jiġu indirizzati l-inkonsistenzi bejn il-valutazzjonijiet tat-timijiet ta' riżoluzzjoni interni tal-funzjonijiet kritiċi, kif imsemmi fir-rapport tal-QEA tal-2021 dwar l-ippjanar tar-riżoluzzjoni fl-SRM; jissottolinja wkoll il-ħtieġa li jiġu riveduti b'mod koerenti r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u l-Komunikazzjoni Bankarja tal-2013 tal-Kummissjoni biex jirriflettu l-progress fl-implimentazzjoni u t-titjib tal-qafas tal-ġestjoni tal-kriżijiet u biex tinkiseb konsistenza fir-rigward tar-rekwiżiti tal-BRRD, filwaqt li jitqiesu d-deċiżjonijiet reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea; jinnota, barra minn hekk, ir-rakkomandazzjoni tal-QEA tal-2021 għall-SRB biex jikkonforma mal-ġabra unika ta' regoli billi jiddetermina l-impedimenti sostantivi għar-riżolvibbiltà f'kull pjan ta' riżoluzzjoni u biex isegwi l-proċess dovut għat-tneħħija tagħhom; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jappoġġja l-idea li jiġi kkunsidrat ir-rwol tal-pjanijiet ta' rkupru u riżoluzzjoni tal-grupp, kif ukoll l-implimentazzjoni prattika tagħhom, fil-kuntest tar-rieżami tal-qafas tal-ġestjoni tal-kriżijiet, bil-għan li jiġi żgurat approċċ aktar effiċjenti għall-ġestjoni tad-diffikultajiet fis-settur bankarju transfruntier; jinnota l-proposti biex il-gruppi bankarji jingħataw l-għażla li s-sussidjarji u l-kumpaniji prinċipali jidħlu fi ftehim formali biex jipprovdu appoġġ ta' likwidità lil xulxin, u biex dan l-appoġġ jintrabat mal-pjanijiet ta' rkupru tal-grupp tagħhom, biex jiġi ffaċilitat l-użu ta' dispożizzjonijiet eżistenti b'mod bilanċjat bejn il-post ta' oriġini u dak ospitanti; huwa tal-fehma li l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu involuti fl-infurzar ta' ftehimiet formali bħal dawn meta jkun meħtieġ; jinnota li dawn il-pjanijiet ta' rkupru u riżoluzzjoni tal-grupp jistgħu jippermettu għall-kalibrazzjoni tal-MREL u li l-kontribuzzjonijiet tal-banek għad-diversi xbieki ta' sikurezza jkunu verament ibbażati fuq ir-riskju, u b'hekk jirriflettu l-probabbiltà u l-kobor tal-użu ta' dawn ix-xbieki ta' sikurezza skont l-istrateġija ppreferuta għall-ġestjoni tal-kriżijiet; |
| --- | --- |

61.

Assigurazzjoni ta' depożitu

| 62. | Jisħaq l-importanza li d-depożitanti madwar l-Unjoni Bankarja jgawdu mill-istess livell ta' protezzjoni tat-tfaddil tagħhom kull fejn jinsab il-bank tagħhom; jindika li l-implimentazzjoni tad-DGSD, li tiggarantixxi sa EUR 100 000 f'depożiti bankarji, għandha l-għan li tikkontribwixxi għal livell ogħla ta' protezzjoni tad-depożiti; jirrikonoxxi t-tentattiv tal-Kummissjoni li tkompli tissaħħaħ il-fiduċja taċ-ċittadini fil-protezzjoni tad-depożiti billi tintroduċi EDIS; jirrikonoxxi fl-istess ħin l-importanza tal-EDIS biex tikkontribwixxi biex tgħin ħalli tonqos ir-rabta bejn l-emittenti sovrani u l-banek; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jisħaq l-importanza tal-proporzjonalità tar-riskju tal-kontribuzzjonijiet lill-SGDs; iwissi li n-nuqqas ta' approċċ ibbażat fuq ir-riskju jista' joħloq riskji ta' periklu morali u parassitiżmu, li jwassal għas-sussidjar ta' mudelli kummerċjali spekulattivi minn oħrajn konservattivi; jenfasizza li l-kontribuzzjonijiet għal EDIS futura jridu jkunu wkoll proporzjonali għar-riskju; jindika li r-riskji idjosinkratiċi f'istituzzjonijiet differenti għadhom ivarjaw fi ħdan l-Unjoni Bankarja; itenni l-ħtieġa għall-membri kollha tal-Unjoni Bankarja li jittrasponu l-BRRD u d-DGSD biex jiġi żgurat tnaqqis omoġenju tar-riskju fl-Unjoni Bankarja kollha; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jieħu nota tar-rieżami tal-qafas tas-CMDI u tal-għażla intermedja għal EDIS ibrida bħala l-ewwel pass lejn it-tlestija sħiħa tal-EDIS skont il-proposta tal-Kummissjoni tal-2015, mibni madwar l-idea ta' fond ċentrali ġdid li jeżisti flimkien ma' fondi li jibqgħu fil-livell nazzjonali ta' SGD u flimkien ma' żieda proporzjonali fir-rwol tal-SRB; jiġbed l-attenzjoni lejn l-interkonnessjonijiet b'saħħithom bejn il-ġestjoni tal-kriżijiet u l-EDIS u l-ħtieġa li dawn jiġu indirizzati b'mod konġunt biex tiġi evitata r-rinazzjonalizzazzjoni tal-Unjoni Bankarja u jinżammu kundizzjonijiet ekwi; jindika, f'dak il-kuntest, li r-rieżami tas-CMDI għandu jfittex li jtejjeb il-koerenza u l-konsistenza tal-qafas; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jistieden lill-Kummissjoni tieħu passi ulterjuri biex tniedi mill-ġdid in-negozjati dwar l-EDIS permezz ta' pjan ta' ħidma bbażat fuq pjan direzzjonali; jappella għal impenn sod min-naħa tal-Istati Membri biex jaħdmu għal ftehim li jkun konsistenti mal-interessi tal-Unjoni kollha kemm hi; jiddikjara l-impenn tiegħu li jaħdem lejn ftehim dwar l-EDIS, filwaqt li jimmira li jkompli l-ħidma tiegħu dwar miżuri li jnaqqsu r-riskju; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jistieden lill-Kummissjoni tqis b'mod xieraq ir-rwol tal-iskemi tal-protezzjoni istituzzjonali biex l-istituzzjonijiet membri jiġu mħarsa u stabilizzati; |
| --- | --- |

66.

o

o o

| 67. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

67.

---

(1)  ĠU C 362, 8.9.2021, p. 45.

(2)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/publications/annual-report/pdf/ssm.ar2020~1a59f5757c.en.pdf.

(3)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/publications/annual-report/pdf/ssm.ar2019~4851adc406.en.pdf.

(4)  ĠU C 23, 21.1.2021, p. 105.

(5)  ĠU C 395, 29.9.2021, p. 72

(6)  ĠU C 395, 29.9.2021, p. 89.

(7)  Testi adottati, P9_TA(2021)0110.

(8)  Testi adottati, P9_TA(2021)0039.

(9)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/Report_on_a_digital_euro~4d7268b458.en.pdf

(10)  https://www.fsb.org/wp-content/uploads/P091020.pdf

(11)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.esbceuropeanbankingsupervisionresponsetoeuropeancommissionpublicconsultationdigitalfinancestrategyeuropefintechactionplan2020~b2e6cd0dc4.en.pdf

(12)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/en_ecb_2020_62_f_sign ~6a404d7d9c..pdf

(13)  https://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/reports/nbfi_monitor/esrb.202010_eunon-bankfinancialintermediationriskmonitor2020~89c25e1973.en.pdf

(14)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Risk %20Analysis%20and%20Data/Risk%20Assessment%20Reports/2020/December %202020/961060/Risk%20Assessment_Report_December_2020.pdf

(15)  Studju – “Regulatory Sandboxes and Innovation Hubs for FinTech: Impact on innovation, financial stability and supervisory convergence” (Ambjenti ta' esperimentazzjoni regolatorja u Hubs ta' Innovazzjoni għall-FinTech: Impatt fuq l-innovazzjoni, l-istabbiltà finanzjarja u l-konverġenza superviżorja), Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku għall-Politika Ekonomika, Xjentifika u tal-Kwalità tal-Ħajja, Settembru 2020.

(16)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Risk %20Analysis%20and%20Data/Risk%20dashboard/Q4%202020/972092/EBA%20 Dashboard%20-%20Q4%202020.pdf

(17)  https://www.consilium.europa.eu/media/46978/joint-risk-reduction-monitoring-report-to-eg_november-2020_publication.pdf.

(18)  https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/jc_2021_27_jc_spring_2021 _report_on_risks_and_vulnerabilities.pdf.

(19)  https://ec.europa.eu/info/consultations/finance-2021-crisis-management-deposit-insurance-review-targeted_

(20)  https://srb.europa.eu/sites/default/files/efb_main_doc_final_web_0.pdf.

(21)  https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpops/ecb.op251~65a080c5b3.en.pdf

(22)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13091-2020-INIT/mt/pdf

(23)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-8335-2020-ADD-1/en/pdf

(24)  https://srb.europa.eu/en/node/1118.

(25)  https://www.fsb.org/wp-content/uploads/P010421-1.pdf

(26)  https://srb.europa.eu/en/node/967

(27)  https://www.europarl.europa.eu/committees/mt/product/product-details/20201021CAN58122CAN58122

(28)  https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/blog/2020/html/ssm.blog201009 ~bc7ef4e6f8.en.html

(29)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/News%20and%20Press/Press%20Room/Press%20Releases/2020/EBA%20acts%20to%20improve%20AML/CFT%20supervision%20in%20Europe/Report%20on%20CA%20approaches%20to%20AML%20CFT.pdf

(30)  https://www.eba.europa.eu/sites/default/documents/files/document_library/Publications/Reports/2020/931093/EBA%20Report%20on%20the%20future%20of%20AML%20CFT%20framework%20in%20the%20EU.pdf/

(31)  https://www.bruegel.org/2020/12/can-the-gap-in-the-europes-internal-market-for-banking-services-be-bridged/

(32)  Id-Direttiva 2014/59/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2014 li tistabbilixxi qafas għall-irkupru u r-riżoluzzjoni ta' istituzzjonijiet ta' kreditu u ditti ta' investiment, u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 82/891/KEE, u d-Direttivi 2001/24/EC, 2002/47/KE, 2004/25/KE, 2005/56/KE, 2007/36/KE, 2011/35/UE, 2012/30/UE u 2013/36/UE, u r-Regolamenti (UE) Nru 1093/2010 u (UE) Nru 648/2012, tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 190).

(33)  Ir-Regolament (UE) Nru 806/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Lulju 2014 li jistabbilixxi regoli uniformi u proċedura uniformi għar-riżoluzzjoni tal-istituzzjonijiet ta' kreditu u ta' ċerti ditti tal-investiment fil-qafas ta' Mekkaniżmu Uniku ta' Riżoluzzjoni u Fond Uniku għar-Riżoluzzjoni u jemenda r-Regolament (UE) Nru 1093/2010 (ĠU L 225, 30.7.2014, p. 1).

(34)  Id-Direttiva 2014/49/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar skemi ta' garanzija tad-depożiti (ĠU L 173, 12.6.2014, p. 149).

(35)  Ir-Regolament (UE) 2020/852 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar l-istabbiliment ta' qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli, u li temenda r-Regolament (UE) 2019/2088 (ĠU L 198, 22.6.2020, p. 13).

(36)  Ir-Regolament (UE) 2019/2088 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2019 dwar divulgazzjonijiet relatati mas-sostenibbiltà fis-settur tas-servizzi finanzjarji (ĠU L 317, 9.12.2019, p. 1).

(37)  Ir-Regolament (UE) 2020/873 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ġunju 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 575/2013 u (UE) 2019/876 fir-rigward ta' ċerti aġġustamenti b'rispons għall-pandemija tal-COVID-19 (ĠU L 204, 26.6.2020, p. 4).

(38)  ĠU C 224, 27.6.2018, p. 45.

(39)  ĠU C 23, 21.1.2021, p. 105.

(40)  Id-Direttiva Nru 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2008 dwar ftehim ta' kreditu għall-konsumatur, u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 87/102/KEE (ĠU L 133, 22.5.2008, p. 66).

(41)  Id-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta' April 1993 dwar klawżoli inġusti f'kuntratti mal-konsumatur (ĠU L 95, 21.4.1993, p. 29).

(42)  Ir-Regolament (UE) 2019/2033 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2019 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali tad-ditti tal-investiment (ĠU L 314, 5.12.2019, p. 1).

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/167 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/167

---

P9_TA(2021)0416

Riforma tal-politika tal-UE dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi (inkluża r-riforma tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta)

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar riforma tal-politika tal-UE dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi (inkluża r-riforma tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta) (2020/2258(INI))

(2022/C 132/13)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 113, 115 u 116 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 113, 115 u 116 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri rigward il-kodiċi ta' kondotta dwar it-tassazzjoni tal-intrapriżi, adottata fl-1 ta' Diċembru 1997 (1) bil-għan li titwaqqaf il-kompetizzjoni tat-taxxa dannuża fi ħdan l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri rigward il-kodiċi ta' kondotta dwar it-tassazzjoni tal-intrapriżi, adottata fl-1 ta' Diċembru 1997 (1) bil-għan li titwaqqaf il-kompetizzjoni tat-taxxa dannuża fi ħdan l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' April 2009 bit-titolu “Il-Promozzjoni ta' governanza tajba fil-kwestjonijiet tat-taxxa” (COM(2009)0201), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' April 2009 bit-titolu “Il-Promozzjoni ta' governanza tajba fil-kwestjonijiet tat-taxxa” (COM(2009)0201),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2015 bit-titolu “Sistema tat-Taxxa Korporattiva Ġusta u Effiċjenti fl-Unjoni Ewropea: Ħames Oqsma Ewlenin għal Azzjoni” (COM(2015)0302), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2015 bit-titolu “Sistema tat-Taxxa Korporattiva Ġusta u Effiċjenti fl-Unjoni Ewropea: Ħames Oqsma Ewlenin għal Azzjoni” (COM(2015)0302),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Jannar 2016 dwar strateġija esterna għal tassazzjoni effettiva (COM(2016)0024), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Jannar 2016 dwar strateġija esterna għal tassazzjoni effettiva (COM(2016)0024),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Marzu 2016 rigward il-kodiċi ta' kondotta dwar it-tassazzjoni tal-intrapriżi (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Marzu 2016 rigward il-kodiċi ta' kondotta dwar it-tassazzjoni tal-intrapriżi (2),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Lulju 2016 dwar miżuri ulterjuri biex jittejbu t-trasparenza u l-ġlieda kontra l-evażjoni u l-evitar tat-taxxa (COM(2016)0451), li tinkludi spjegazzjoni tal-proċess ta' elenkar tal-UE għall-ġurisdizzjonijiet tat-taxxa li ma jikkooperawx, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Lulju 2016 dwar miżuri ulterjuri biex jittejbu t-trasparenza u l-ġlieda kontra l-evażjoni u l-evitar tat-taxxa (COM(2016)0451), li tinkludi spjegazzjoni tal-proċess ta' elenkar tal-UE għall-ġurisdizzjonijiet tat-taxxa li ma jikkooperawx,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Novembru 2016 dwar il-kriterji u l-proċess li jwassal għall-istabbiliment tal-lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-8 ta' Novembru 2016 dwar il-kriterji u l-proċess li jwassal għall-istabbiliment tal-lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa,

| — | wara li kkunsidra l-eżitu tal-laqgħa tal-Kunsill Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji (ECOFIN) tal-5 ta' Diċembru 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-eżitu tal-laqgħa tal-Kunsill Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji (ECOFIN) tal-5 ta' Diċembru 2017,

| — | wara li kkunsidra l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta (Tassazzjoni tal-Intrapriżi): il-programm ta' ħidma matul il-Presidenza Portugiża (3) tad-9 ta' Frar 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta (Tassazzjoni tal-Intrapriżi): il-programm ta' ħidma matul il-Presidenza Portugiża (3) tad-9 ta' Frar 2021,

| — | wara li kkunsidra l-aġġornament l-aktar reċenti tal-Kunsill għal-lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa tas-26 ta' Frar 2021 (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-aġġornament l-aktar reċenti tal-Kunsill għal-lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa tas-26 ta' Frar 2021 (4),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Pjan ta' Azzjoni għal Tassazzjoni Ġusta u Sempliċi li Tappoġġa l-Istrateġija ta' Rkupru” (COM(2020)0312), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Pjan ta' Azzjoni għal Tassazzjoni Ġusta u Sempliċi li Tappoġġa l-Istrateġija ta' Rkupru” (COM(2020)0312),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Lulju 2020 dwar Governanza Tajba fil-Qasam tat-Taxxa fl-UE u lil hinn minnha (COM(2020)0313), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Lulju 2020 dwar Governanza Tajba fil-Qasam tat-Taxxa fl-UE u lil hinn minnha (COM(2020)0313),

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu dwar il-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi Komuni għat-Taxxa Korporattiva (BKTK) (5) u dwar il-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi Komuni Konsolidata għat-Taxxa Korporattiva (BKKTK) (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu dwar il-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi Komuni għat-Taxxa Korporattiva (BKTK) (5) u dwar il-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi Komuni Konsolidata għat-Taxxa Korporattiva (BKKTK) (6),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Mejju 2021 bit-titolu “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21” (COM(2021)0251), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Mejju 2021 bit-titolu “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21” (COM(2021)0251),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-25 ta' Novembru 2015 dwar id-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa u miżuri oħra ta' natura jew effett simili (7), tas-6 ta' Lulju 2016 dwar id-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa u miżuri oħra ta' natura jew effett simili (8), u tas-26 ta' Marzu 2019 dwar il-kriminalità finanzjarja, l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-25 ta' Novembru 2015 dwar id-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa u miżuri oħra ta' natura jew effett simili (7), tas-6 ta' Lulju 2016 dwar id-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa u miżuri oħra ta' natura jew effett simili (8), u tas-26 ta' Marzu 2019 dwar il-kriminalità finanzjarja, l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa (9),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Diċembru 2015 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar li ndaħħlu t-trasparenza, il-koordinazzjoni u l-konverġenza fil-politiki dwar it-taxxa fuq il-kumpaniji fi ħdan l-Unjoni (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Diċembru 2015 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar li ndaħħlu t-trasparenza, il-koordinazzjoni u l-konverġenza fil-politiki dwar it-taxxa fuq il-kumpaniji fi ħdan l-Unjoni (10),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tat-13 ta' Diċembru 2017 lill-Kunsill u lill-Kummissjoni wara l-inkjesta dwar il-ħasil tal-flus, l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tat-13 ta' Diċembru 2017 lill-Kunsill u lill-Kummissjoni wara l-inkjesta dwar il-ħasil tal-flus, l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar ir-riforma tal-lista tal-UE tar-rifuġji fiskali (12) u l-mistoqsijiet tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill dwar ir-riforma tal-lista tal-UE tar-rifuġji fiskali (O-000082/2020 – B9-0002/2021 u O-000081/2020 – B9-0001/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar ir-riforma tal-lista tal-UE tar-rifuġji fiskali (12) u l-mistoqsijiet tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill dwar ir-riforma tal-lista tal-UE tar-rifuġji fiskali (O-000082/2020 – B9-0002/2021 u O-000081/2020 – B9-0001/2021),

| — | wara li kkunsidra s-segwitu mogħti mill-Kummissjoni għar-riżoluzzjonijiet u r-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew imsemmija hawn fuq (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-segwitu mogħti mill-Kummissjoni għar-riżoluzzjonijiet u r-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew imsemmija hawn fuq (13),

| — | wara li kkunsidra r-rapport imħejji għall-Kummissjoni miċ-Ċentru għar-Riċerka Ekonomika Ewropea (ZEW) GmbH bit-titolu “The Impact of Tax Planning on Forward-Looking Effective Tax Rates” (L-Impatt tal-Ippjanar tat-Taxxa fuq Rati tat-Taxxa Effettivi li Jħarsu 'l Quddiem) (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport imħejji għall-Kummissjoni miċ-Ċentru għar-Riċerka Ekonomika Ewropea (ZEW) GmbH bit-titolu “The Impact of Tax Planning on Forward-Looking Effective Tax Rates” (L-Impatt tal-Ippjanar tat-Taxxa fuq Rati tat-Taxxa Effettivi li Jħarsu 'l Quddiem) (14),

| — | wara li kkunsidra r-rapport imħejji għall-Kummissjoni bit-titolu “Aggressive tax planning indicators” (Indikaturi tal-Ippjanar Aggressiv tat-Taxxa) (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport imħejji għall-Kummissjoni bit-titolu “Aggressive tax planning indicators” (Indikaturi tal-Ippjanar Aggressiv tat-Taxxa) (15),

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “An overview of shell companies in the European Union” (Ħarsa ġenerali lejn il-kumpaniji fittizji fl-Unjoni Ewropea), ippubblikat fis-17 ta' Ottubru 2018 mid-Direttorat Ġenerali tiegħu għas-Servizzi ta' Riċerka Parlamentari (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “An overview of shell companies in the European Union” (Ħarsa ġenerali lejn il-kumpaniji fittizji fl-Unjoni Ewropea), ippubblikat fis-17 ta' Ottubru 2018 mid-Direttorat Ġenerali tiegħu għas-Servizzi ta' Riċerka Parlamentari (16),

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' Frar 2021 tal-Bord ta' Livell Għoli tan-NU dwar l-Obbligu ta' Rendikont Finanzjarju Internazzjonali, it-Trasparenza u l-Integrità għall-Kisba tal-Aġenda tal-2030 (il-Bord tal-FACTI) bit-titolu “Financial Integrity for Sustainable Development” (Integrità Finanzjarja għal Żvilupp Sostenibbli) (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' Frar 2021 tal-Bord ta' Livell Għoli tan-NU dwar l-Obbligu ta' Rendikont Finanzjarju Internazzjonali, it-Trasparenza u l-Integrità għall-Kisba tal-Aġenda tal-2030 (il-Bord tal-FACTI) bit-titolu “Financial Integrity for Sustainable Development” (Integrità Finanzjarja għal Żvilupp Sostenibbli) (17),

| — | wara li kkunsidra l-ħidma li għaddejja bħalissa tal-Qafas Inklużiv tal-OECD/G20 dwar l-Erożjoni tal-Bażi tat-Taxxa u t-Trasferiment tal-Profitti (BEPS) dwar l-isfidi tat-taxxa li jirriżultaw mid-diġitalizzazzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ħidma li għaddejja bħalissa tal-Qafas Inklużiv tal-OECD/G20 dwar l-Erożjoni tal-Bażi tat-Taxxa u t-Trasferiment tal-Profitti (BEPS) dwar l-isfidi tat-taxxa li jirriżultaw mid-diġitalizzazzjoni,

| — | wara li kkunsidra l-valutazzjonijiet tal-impatt tal-bidu dwar il-ġlieda kontra l-użu ta' entitajiet u arranġamenti fittizji għal finijiet ta' taxxa (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-valutazzjonijiet tal-impatt tal-bidu dwar il-ġlieda kontra l-użu ta' entitajiet u arranġamenti fittizji għal finijiet ta' taxxa (18),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Fond Monetarju Internazzjonali bit-titolu “Taxing Multinationals in Europe” (It-Taxxa tal-Kumpaniji Multinazzjonali fl-Ewropa) (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Fond Monetarju Internazzjonali bit-titolu “Taxing Multinationals in Europe” (It-Taxxa tal-Kumpaniji Multinazzjonali fl-Ewropa) (19),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2016/1164 tat-12 ta' Lulju 2016 li tistabbilixxi regoli kontra l-prattiki ta' evitar tat-taxxa li jaffettwaw direttament il-funzjonament tas-suq intern (id-“Direttiva Kontra l-Evitar tat-Taxxa I” jew “ATAD I”) (20) u d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2017/952 tad-29 ta' Mejju 2017 li temenda d-Direttiva (UE) 2016/1164 fir-rigward ta' diskrepanzi ibridi ma' pajjiżi terzi (“ATAD II”) (21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2016/1164 tat-12 ta' Lulju 2016 li tistabbilixxi regoli kontra l-prattiki ta' evitar tat-taxxa li jaffettwaw direttament il-funzjonament tas-suq intern (id-“Direttiva Kontra l-Evitar tat-Taxxa I” jew “ATAD I”) (20) u d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2017/952 tad-29 ta' Mejju 2017 li temenda d-Direttiva (UE) 2016/1164 fir-rigward ta' diskrepanzi ibridi ma' pajjiżi terzi (“ATAD II”) (21),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2003/49/KE tat-3 ta' Ġunju 2003 dwar sistema komuni ta' tassazzjoni applikabbli għall-pagamenti ta' imgħax u ta' royalties bejn kumpaniji assoċjati ta' Stati Membri differenti (id-“Direttiva dwar l-Imgħax u r-Royalties”) (22), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2003/49/KE tat-3 ta' Ġunju 2003 dwar sistema komuni ta' tassazzjoni applikabbli għall-pagamenti ta' imgħax u ta' royalties bejn kumpaniji assoċjati ta' Stati Membri differenti (id-“Direttiva dwar l-Imgħax u r-Royalties”) (22),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2011/96/UE tat-30 ta' Novembru 2011 dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni li tapplika fil-każ tal-kumpaniji prinċipali u sussidjarji ta' Stati Membri differenti (id-“Direttiva dwar il-Kumpaniji Prinċipali u Sussidjarji”) (23), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2011/96/UE tat-30 ta' Novembru 2011 dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni li tapplika fil-każ tal-kumpaniji prinċipali u sussidjarji ta' Stati Membri differenti (id-“Direttiva dwar il-Kumpaniji Prinċipali u Sussidjarji”) (23),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2011/16/UE tal-15 ta' Frar 2011 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni u li tħassar id-Direttiva 77/799/KEE (id-“Direttiva dwar il-Kooperazzjoni Amministrattiva fil-Qasam tat-Tassazzjoni” jew “DAC 1”) (24), id-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2015/2376 tat-8 ta' Diċembru 2015 li temenda d-Direttiva 2011/16/UE fir-rigward tal-iskambju awtomatiku obbligatorju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni (“DAC 3”) (25), id-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2016/881 tal-25 ta' Mejju 2016 li temenda d-Direttiva 2011/16/UE fir-rigward tal-iskambju awtomatiku u obbligatorju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni (“DAC 4”) (26) u d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2018/822 tal-25 ta' Mejju 2018 li temenda d-Direttiva 2011/16/UE dwar l-iskambju awtomatiku u obbligatorju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni fir-rigward ta' arranġamenti transkonfinali rapportabbli (“DAC 6”) (27), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2011/16/UE tal-15 ta' Frar 2011 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni u li tħassar id-Direttiva 77/799/KEE (id-“Direttiva dwar il-Kooperazzjoni Amministrattiva fil-Qasam tat-Tassazzjoni” jew “DAC 1”) (24), id-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2015/2376 tat-8 ta' Diċembru 2015 li temenda d-Direttiva 2011/16/UE fir-rigward tal-iskambju awtomatiku obbligatorju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni (“DAC 3”) (25), id-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2016/881 tal-25 ta' Mejju 2016 li temenda d-Direttiva 2011/16/UE fir-rigward tal-iskambju awtomatiku u obbligatorju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni (“DAC 4”) (26) u d-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2018/822 tal-25 ta' Mejju 2018 li temenda d-Direttiva 2011/16/UE dwar l-iskambju awtomatiku u obbligatorju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni fir-rigward ta' arranġamenti transkonfinali rapportabbli (“DAC 6”) (27),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0245/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0245/2021),

| A. | billi mill-1997, il-Kodiċi ta' Kondotta dwar it-Tassazzjoni tal-Intrapriżi kien l-istrument primarju tal-Unjoni għall-prevenzjoni ta' miżuri tat-taxxa dannużi; billi l-miżuri tat-taxxa dannużi huma definiti fil-Kodiċi ta' Kondotta bħala miżuri (inklużi prattiki amministrattivi) li jaffettwaw, jew jistgħu jaffettwaw, b'mod sinifikanti l-post tal-attività kummerċjali fl-Unjoni, u li jipprevedu livell ta' tassazzjoni ferm aktar baxx minn dawk li ġeneralment japplikaw fl-Istat Membru kkonċernat; |
| --- | --- |

A.

billi mill-1997, il-Kodiċi ta' Kondotta dwar it-Tassazzjoni tal-Intrapriżi kien l-istrument primarju tal-Unjoni għall-prevenzjoni ta' miżuri tat-taxxa dannużi; billi l-miżuri tat-taxxa dannużi huma definiti fil-Kodiċi ta' Kondotta bħala miżuri (inklużi prattiki amministrattivi) li jaffettwaw, jew jistgħu jaffettwaw, b'mod sinifikanti l-post tal-attività kummerċjali fl-Unjoni, u li jipprevedu livell ta' tassazzjoni ferm aktar baxx minn dawk li ġeneralment japplikaw fl-Istat Membru kkonċernat;

| B. | billi, skont ir-Rapport Annwali tal-Kummissjoni dwar it-Tassazzjoni 2021, madwar EUR 36-37 biljun ta' introjtu mit-taxxa korporattiva jintilfu kull sena minħabba l-evitar tat-taxxa fl-UE (28); |
| --- | --- |

B.

billi, skont ir-Rapport Annwali tal-Kummissjoni dwar it-Tassazzjoni 2021, madwar EUR 36-37 biljun ta' introjtu mit-taxxa korporattiva jintilfu kull sena minħabba l-evitar tat-taxxa fl-UE (28);

| C. | billi l-politiki kontra l-evitar tat-taxxa wasslu għal tnaqqis fir-reġimi preferenzjali madwar id-dinja kollha, b'mod partikolari fl-Unjoni; billi, skont l-Azzjoni 5 tal-BEPS tal-OECD, reġim preferenzjali huwa reġim li joffri xi forma ta' preferenza tat-taxxa meta mqabbel mal-prinċipji ġenerali tat-tassazzjoni fil-pajjiż rilevanti; billi preferenza offruta minn reġim tista' tieħu firxa wiesgħa ta' forom, inklużi tnaqqis fir-rata tat-taxxa jew bażi tat-taxxa jew termini preferenzjali għall-ħlas jew ħlas lura tat-taxxi (29); billi tfaċċaw forom ġodda ta' prattiki dwar it-taxxa dannużi, b'mod partikolari permezz tat-trasformazzjoni ta' reġimi preferenzjali f'reġimi ġenerali aggressivi; |
| --- | --- |

C.

billi l-politiki kontra l-evitar tat-taxxa wasslu għal tnaqqis fir-reġimi preferenzjali madwar id-dinja kollha, b'mod partikolari fl-Unjoni; billi, skont l-Azzjoni 5 tal-BEPS tal-OECD, reġim preferenzjali huwa reġim li joffri xi forma ta' preferenza tat-taxxa meta mqabbel mal-prinċipji ġenerali tat-tassazzjoni fil-pajjiż rilevanti; billi preferenza offruta minn reġim tista' tieħu firxa wiesgħa ta' forom, inklużi tnaqqis fir-rata tat-taxxa jew bażi tat-taxxa jew termini preferenzjali għall-ħlas jew ħlas lura tat-taxxi (29); billi tfaċċaw forom ġodda ta' prattiki dwar it-taxxa dannużi, b'mod partikolari permezz tat-trasformazzjoni ta' reġimi preferenzjali f'reġimi ġenerali aggressivi;

| D. | billi l-ippjanar aggressiv tat-taxxa jikkonsisti f'li wieħed jieħu vantaġġ mit-teknikalitajiet ta' sistema ta' tassazzjoni jew mid-diskrepanzi bejn żewġ sistemi ta' tassazzjoni jew aktar bl-iskop ta' tnaqqis fit-taxxa dovuta; billi l-miżuri tat-taxxa m'għandhomx jimpedixxu inizjattivi mmexxija mill-privat li jippermettu tkabbir sostenibbli; billi skont riċerka empirika l-livell effettiv ta' tassazzjoni huwa aktar baxx għal kumpaniji multinazzjonali kbar milli għall-SMEs domestiċi (30); |
| --- | --- |

D.

billi l-ippjanar aggressiv tat-taxxa jikkonsisti f'li wieħed jieħu vantaġġ mit-teknikalitajiet ta' sistema ta' tassazzjoni jew mid-diskrepanzi bejn żewġ sistemi ta' tassazzjoni jew aktar bl-iskop ta' tnaqqis fit-taxxa dovuta; billi l-miżuri tat-taxxa m'għandhomx jimpedixxu inizjattivi mmexxija mill-privat li jippermettu tkabbir sostenibbli; billi skont riċerka empirika l-livell effettiv ta' tassazzjoni huwa aktar baxx għal kumpaniji multinazzjonali kbar milli għall-SMEs domestiċi (30);

| E. | billi l-ħidma mwettqa mill-Unjoni kontra l-prattiki dwar it-taxxa dannużi tinkludi l-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni, liġi mhux vinkolanti, u kooperazzjoni intergovernattiva; billi l-Parlament huwa kkonsultat fil-qasam tat-tassazzjoni diretta u jirrispetta s-sovranità tal-Istati Membri f'dak il-qasam; |
| --- | --- |

E.

billi l-ħidma mwettqa mill-Unjoni kontra l-prattiki dwar it-taxxa dannużi tinkludi l-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni, liġi mhux vinkolanti, u kooperazzjoni intergovernattiva; billi l-Parlament huwa kkonsultat fil-qasam tat-tassazzjoni diretta u jirrispetta s-sovranità tal-Istati Membri f'dak il-qasam;

| F. | billi t-tħassib dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi inħoloq fl-Unjoni fil-bidu tas-snin 90 meta twaqqaf Kumitat ta' Esperti Indipendenti u ta rapport b'rakkomandazzjonijiet dwar it-taxxa korporattiva fl-UE (ir-“Rapport Ruding”) (31); billi fl-1997 il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea stabbilixxa Kodiċi ta' Kondotta dwar it-Tassazzjoni tal-Intrapriżi; billi ġie stabbilit Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta fil-Kunsill biex jivvaluta l-miżuri tat-taxxa li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta; billi r-riċerka empirika (32) tissuġġerixxi li l-biċċa l-kbira tad-dħul li jitilfu b'mod kollettiv l-Istati Membri tal-UE mit-taxxa korporattiva jispiċċa għand Stati Membri tal-UE oħra minflok għand pajjiżi terzi; jissottolinja li l-kawża ewlenija għal dan it-telf ta' dħul hija n-nuqqas ta' azzjoni leġiżlattiva kontra l-prattiki ta' taxxa aggressivi intra-UE u l-kompetizzjoni tat-taxxa dannuża; |
| --- | --- |

F.

billi t-tħassib dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi inħoloq fl-Unjoni fil-bidu tas-snin 90 meta twaqqaf Kumitat ta' Esperti Indipendenti u ta rapport b'rakkomandazzjonijiet dwar it-taxxa korporattiva fl-UE (ir-“Rapport Ruding”) (31); billi fl-1997 il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea stabbilixxa Kodiċi ta' Kondotta dwar it-Tassazzjoni tal-Intrapriżi; billi ġie stabbilit Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta fil-Kunsill biex jivvaluta l-miżuri tat-taxxa li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta; billi r-riċerka empirika (32) tissuġġerixxi li l-biċċa l-kbira tad-dħul li jitilfu b'mod kollettiv l-Istati Membri tal-UE mit-taxxa korporattiva jispiċċa għand Stati Membri tal-UE oħra minflok għand pajjiżi terzi; jissottolinja li l-kawża ewlenija għal dan it-telf ta' dħul hija n-nuqqas ta' azzjoni leġiżlattiva kontra l-prattiki ta' taxxa aggressivi intra-UE u l-kompetizzjoni tat-taxxa dannuża;

| G. | billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta għandu l-għan li jivvaluta l-miżuri tat-taxxa li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta u huwa spazju għall-kooperazzjoni u għar-rieżami bejn il-pari ta' reġimi ta' dannu potenzjali fl-UE; billi l-Kodiċi ta' Kondotta kiseb xi awtorità fost l-Istati Membri li tpoġġi pressjoni mill-pari biex iwettqu riforma, u b'effett riflessiv, fuq pajjiżi terzi biex jikkooperaw fil-qafas tal-proċess ta' elenkar tal-UE; |
| --- | --- |

G.

billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta għandu l-għan li jivvaluta l-miżuri tat-taxxa li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta u huwa spazju għall-kooperazzjoni u għar-rieżami bejn il-pari ta' reġimi ta' dannu potenzjali fl-UE; billi l-Kodiċi ta' Kondotta kiseb xi awtorità fost l-Istati Membri li tpoġġi pressjoni mill-pari biex iwettqu riforma, u b'effett riflessiv, fuq pajjiżi terzi biex jikkooperaw fil-qafas tal-proċess ta' elenkar tal-UE;

| H. | billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta kien effiċjenti biex jiskoraġġixxi r-reġimi tat-taxxa preferenzjali; billi l-kompetizzjoni fit-taxxa fl-Ewropa jidher li influwenzat il-waqgħa fir-rati tat-taxxa korporattiva li ġab ir-rata medja Ewropea tat-taxxa korporattiva taħt ir-rata medja fil-pajjiżi tal-OECD (33); billi l-Kodiċi ta' Kondotta kkontribwixxa għall-prevenzjoni ta' kompetizzjoni tat-taxxa aggressiva bejn l-Istati Membri billi stabbilixxa prinċipji għal kompetizzjoni ġusta; Billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta naqas milli jeqred l-arranġamenti tat-taxxa inġusti offruti minn xi Stati Membri lil kumpaniji kbar, bħal arranġamenti ta' prezzijiet antiċipati dannużi (“deċiżjonijiet tat-taxxa”), u l-vantaġġ kompetittiv inġust konsegwenzjali maħluq; billi l-aħħar evalwazzjonijiet bejn il-pari tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta ffukaw fuq ir-reġimi tal-proprjetà intellettwali (IP); billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta għadu ta' natura purament intergovernattiva; |
| --- | --- |

H.

billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta kien effiċjenti biex jiskoraġġixxi r-reġimi tat-taxxa preferenzjali; billi l-kompetizzjoni fit-taxxa fl-Ewropa jidher li influwenzat il-waqgħa fir-rati tat-taxxa korporattiva li ġab ir-rata medja Ewropea tat-taxxa korporattiva taħt ir-rata medja fil-pajjiżi tal-OECD (33); billi l-Kodiċi ta' Kondotta kkontribwixxa għall-prevenzjoni ta' kompetizzjoni tat-taxxa aggressiva bejn l-Istati Membri billi stabbilixxa prinċipji għal kompetizzjoni ġusta; Billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta naqas milli jeqred l-arranġamenti tat-taxxa inġusti offruti minn xi Stati Membri lil kumpaniji kbar, bħal arranġamenti ta' prezzijiet antiċipati dannużi (“deċiżjonijiet tat-taxxa”), u l-vantaġġ kompetittiv inġust konsegwenzjali maħluq; billi l-aħħar evalwazzjonijiet bejn il-pari tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta ffukaw fuq ir-reġimi tal-proprjetà intellettwali (IP); billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta għadu ta' natura purament intergovernattiva;

| I. | billi ż-żewġ pilastri tal-ftehim globali futur huma konformi mal-viżjoni tal-Kummissjoni għal qafas ta' tassazzjoni tal-intrapriżi espressa fil-komunikazzjoni reċenti tagħha bit-titolu “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21”; billi f'dik il-komunikazzjoni l-Kummissjoni ħabbret proposta għal direttiva li se tirrifletti r-Regoli Mudell tal-OECD bl-aġġustamenti meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Pilastru II dwar tassazzjoni effettiva minima; |
| --- | --- |

I.

billi ż-żewġ pilastri tal-ftehim globali futur huma konformi mal-viżjoni tal-Kummissjoni għal qafas ta' tassazzjoni tal-intrapriżi espressa fil-komunikazzjoni reċenti tagħha bit-titolu “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21”; billi f'dik il-komunikazzjoni l-Kummissjoni ħabbret proposta għal direttiva li se tirrifletti r-Regoli Mudell tal-OECD bl-aġġustamenti meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Pilastru II dwar tassazzjoni effettiva minima;

| J. | billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta rnexxielu jiftaħ djalogu ma' ġurisdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi li huma mistiedna jħassru l-prattiki dwar it-taxxa dannużi tagħhom sabiex jevitaw li jiġu inklużi f'lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa (il-“lista tal-UE”); billi l-lista trid tkun strument li jiskoraġġixxi lill-prattiki dwar it-taxxa dannużi minn ġurisdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi sabiex tiġi ppreservata kompetizzjoni globali ġusta; billi l-lista attwali tal-UE tinkludi biss 12-il ġurisdizzjoni ta' pajjiżi terzi (34) u b'dispjaċir tħalli barra ċerti rifuġji fiskali famużi; billi l-lista tal-UE hija stabbilita abbażi tal-kriterji ddefiniti fil-Kodiċi ta' Kondotta; |
| --- | --- |

J.

billi l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta rnexxielu jiftaħ djalogu ma' ġurisdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi li huma mistiedna jħassru l-prattiki dwar it-taxxa dannużi tagħhom sabiex jevitaw li jiġu inklużi f'lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa (il-“lista tal-UE”); billi l-lista trid tkun strument li jiskoraġġixxi lill-prattiki dwar it-taxxa dannużi minn ġurisdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi sabiex tiġi ppreservata kompetizzjoni globali ġusta; billi l-lista attwali tal-UE tinkludi biss 12-il ġurisdizzjoni ta' pajjiżi terzi (34) u b'dispjaċir tħalli barra ċerti rifuġji fiskali famużi; billi l-lista tal-UE hija stabbilita abbażi tal-kriterji ddefiniti fil-Kodiċi ta' Kondotta;

| K. | billi l-kriterji għal-lista tal-UE għadhom diverġenti minn dawk użati fil-kuntest tar-rieżami bejn il-pari tal-UE tal-prattiki dwar it-taxxa dannużi, filwaqt li ż-żewġ valutazzjonijiet jitwettqu mill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta; billi sitt Stati Membri rċevew Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż dwar it-tisħiħ tas-sistema tat-taxxa tagħhom kontra r-riskju ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa; |
| --- | --- |

K.

billi l-kriterji għal-lista tal-UE għadhom diverġenti minn dawk użati fil-kuntest tar-rieżami bejn il-pari tal-UE tal-prattiki dwar it-taxxa dannużi, filwaqt li ż-żewġ valutazzjonijiet jitwettqu mill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta; billi sitt Stati Membri rċevew Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż dwar it-tisħiħ tas-sistema tat-taxxa tagħhom kontra r-riskju ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa;

| L. | billi l-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar il-Governanza Tajba fil-Qasam tat-Taxxa fl-UE u lil hinn minnha u tipprevedi riforma tal-Kodiċi ta' Kondotta u titjib fil-lista tal-UE; |
| --- | --- |

L.

billi l-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar il-Governanza Tajba fil-Qasam tat-Taxxa fl-UE u lil hinn minnha u tipprevedi riforma tal-Kodiċi ta' Kondotta u titjib fil-lista tal-UE;

| M. | billi l-pandemija tal-COVID-19 poġġiet lill-ekonomija tal-UE fl-agħar reċessjoni tagħha fi żminijiet moderni, b'sinjali ta' rkupru li bdew jidhru biss dan l-aħħar; ifakkar li, bħala parti mir-rispons tagħhom għall-pandemija tal-COVID-19, il-gvernijiet madwar l-Unjoni malajr introduċew miżuri tat-taxxa biex jipprovdu likwidità kemm lin-negozji kif ukoll lill-unitajiet domestiċi (35), u dan irriżulta f'inqas introjtu mit-taxxa għall-Istati Membri; billi t-tassazzjoni tal-intrapriżi għandha tkun għodda biex tappoġġa l-irkupru permezz ta' regoli tat-taxxa sempliċi, stabbli u favur l-SMEs li ma jfixklux l-irkupru ekonomiku b'piż tat-taxxa eċċessiv; |
| --- | --- |

M.

billi l-pandemija tal-COVID-19 poġġiet lill-ekonomija tal-UE fl-agħar reċessjoni tagħha fi żminijiet moderni, b'sinjali ta' rkupru li bdew jidhru biss dan l-aħħar; ifakkar li, bħala parti mir-rispons tagħhom għall-pandemija tal-COVID-19, il-gvernijiet madwar l-Unjoni malajr introduċew miżuri tat-taxxa biex jipprovdu likwidità kemm lin-negozji kif ukoll lill-unitajiet domestiċi (35), u dan irriżulta f'inqas introjtu mit-taxxa għall-Istati Membri; billi t-tassazzjoni tal-intrapriżi għandha tkun għodda biex tappoġġa l-irkupru permezz ta' regoli tat-taxxa sempliċi, stabbli u favur l-SMEs li ma jfixklux l-irkupru ekonomiku b'piż tat-taxxa eċċessiv;

Il-politiki attwali tal-UE li jindirizzaw il-prattiki dwar it-taxxa dannużi fl-Unjoni

| 1. | Jinnota li diversi skandli tat-taxxa, b'mod partikolari LuxLeaks, il-Panama Papers, il-Paradise Papers u, aktar reċentement, ir-rivelazzjonijiet OpenLux, kif ukoll il-pressjoni pubblika u parlamentari, taw spinta lill-aġenda politika tal-UE dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi; jisħaq li l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa jirriżultaw f'telf inaċċettabbli ta' dħul sostanzjali għall-Istati Membri, li bħalissa huwa meħtieġ biex jiġu indirizzati l-konsegwenzi devastanti tal-pandemija; ifakkar fl-istimi konservattivi mill-OECD dwar il-BEPS li tiswa madwar 4-10 % ta' dħul mit-taxxa korporattiva globali, jew USD 100-240 (EUR 84-202) biljun fis-sena (36); ifakkar li l-istimi tal-Parlament tal-evitar tat-taxxa korporattiva jvarjaw minn EUR 160 sa 190 biljun meta jitqiesu kemm il-BEPS kif ukoll reġimi oħra tat-taxxa (37); jistieden lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni regolari tal-iskala tal-evażjoni u l-evitar tat-taxxa; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jilqa' l-azzjonijiet sinifikanti meħuda fil-livell tal-UE u f'dak internazzjonali biex jissaħħu l-prinċipji dwar it-trasparenza tat-taxxa, tiġi miġġielda l-kompetizzjoni tat-taxxa dannuża, u jiġi żgurat li l-miżuri kontra l-prattiki dwar it-taxxa dannużi jiġu rispettati; jilqa' l-ftehim interistituzzjonali li ntlaħaq dwar id-direttiva li temenda d-Direttiva 2013/34/UE (38) fir-rigward tad-divulgazzjoni tal-informazzjoni dwar it-taxxa fuq l-introjtu minn ċerti intrapriżi u fergħat (rappurtar pubbliku pajjiż b'pajjiż); jistenna bil-ħerqa l-adozzjoni rapida mill-Kunsill tal-pożizzjoni tiegħu fl-ewwel qari sabiex id-direttiva tkun tista' tiġi adottata u tidħol fis-seħħ malajr kemm jista' jkun; jenfasizza l-varjetà ta' strumenti tal-UE adottati biex jindirizzaw l-prattiki dwar it-taxxa dannużi fl-Unjoni, li jinkludu l-ATAD I u II, id-Direttiva dwar l-Imgħax u r-Royalties, id-Direttiva dwar il-Kumpaniji Prinċipali u Sussidjarji, id-Direttiva dwar il-Kooperazzjoni Amministrattiva fil-Qasam tat-Tassazzjoni, u, b'mod partikolari, id-DAC 3, 4 u 6 (dwar id-deċiżjonijiet tat-taxxa, ir-rapportar pajjiż b'pajjiż u r-regoli obbligatorji ta' divulgazzjoni għall-intermedjarji), id-diversi rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta, u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill fil-qafas tas-Semestru Ewropew li jittrattaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ifakkar li l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni tipprovdi standards minimi għal azzjonijiet kooperattivi u skambju ta' informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni; jappoġġa aktar diskussjonijiet fost l-Istati Membri sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni; jisħaq li għandha ssir enfasi fuq l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ xierqa tar-regoli eżistenti; jenfasizza li fl-ekonomija tas-suq soċjali tal-UE, livelli adegwati ta' taxxa kif ukoll liġijiet tat-taxxa sempliċi u ċari joħolqu l-impjiegi, itejbu l-kompetittività tal-UE, u jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa; jirrikonoxxi li l-Istati Membri jgawdu minn diskrezzjoni biex jiddeċiedu dwar il-politika tat-tassazzjoni tagħhom kif iqisu xieraq, fid-dawl taċ-ċirkostanzi tagħhom stess; ifakkar, f'dan ir-rigward, li l-Istati Membri għandhom jeżerċitaw il-kompetenzi tagħhom b'mod konsistenti mad-dritt tal-Unjoni; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinnota li l-Kodiċi ta' Kondotta jaħdem fuq il-premessa li, filwaqt li l-kompetizzjoni fil-qasam tat-taxxa fost il-pajjiżi mhijiex problematika per se, jeħtieġ li jkun hemm prinċipji komuni dwar sa liema punt jistgħu jużaw ir-reġimi u l-politiki tat-taxxa tagħhom biex jattiraw in-negozji u l-profitti. jenfasizza li l-Kummissjoni tirrikonoxxi li kemm in-natura kif ukoll il-forma tal-kompetizzjoni fil-qasam tat-taxxa nbidlu b'mod sostanzjali matul l-aħħar żewġ deċennji u li l-Kodiċi ta' Kondotta ma evolviex biex jilqa' l-isfidi l-ġodda, u dan qed jitfa' pressjoni fuq il-pedamenti proprja tal-ġustizzja (39); |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jilqa' d-dimensjoni interna u esterna tal-ħidma mwettqa mill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta fuq il-prattiki dwar it-taxxa dannużi; jinnota li d-dimensjoni esterna tal-prattiki dwar it-taxxa dannużi hija prinċipalment indirizzata mill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta bl-applikazzjoni tal-kriterju tat-“Tassazzjoni Ġusta”; iqis li l-proċess tal-elenkar tal-UE jeħtieġ li jiġi riformat; jirrakkomanda li dan il-proċess ikun formalizzat fid-dritt tal-UE, notevolment permezz ta' strument vinkolanti; jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi aktar informazzjoni biex tivvaluta l-koerenza bejn il-kriterji dgħajfa dwar il-prattiki dwar it-taxxa dannużi applikati għall-Istati Membri u l-kriterji aktar ibsin, b'mod partikolari dwar is-sustanza ekonomika, applikati għal ġurisdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi fil-proċess ta' elenkar; jenfasizza li l-kriterju tat-“Trasparenza” għandu jiġi rrispettat ukoll mill-Istati Membri skont l-implimentazzjoni tad-Direttiva DAC; jinnota li l-influwenza tal-Unjoni fil-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-prattiki dwar it-taxxa dannużi madwar id-dinja tiddependi mill-eżempju tagħha fit-territorju tagħha stess; jilqa' f'dan ir-rigward it-tħabbira dwar l-intensifikar tal-ġlieda kontra l-użu abbużiv ta' kumpaniji tal-isem u jistenna bil-ħerqa l-proposta dwar regoli sostantivi dwar kumpaniji tal-isem imsemmija fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21”, bil-għan li jiġu indirizzati l-opportunitajiet ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa marbuta mal-użu ta' kumpaniji bl-ebda preżenza sostanzjali jew b'attività ekonomika reali f'territorju; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jinnota l-fatt li mill-1997 il-Kodiċi ta' Kondotta għat-Tassazzjoni tal-Intrapriżi kien l-istrument primarju tal-Unjoni biex tiġi evitata kompetizzjoni tat-taxxa dannuża; ifakkar li fl-1998 inħoloq Forum dwar il-Prattiki tat-Taxxa Dannużi fl-OECD bil-kompitu li jimmonitorja u jirrieżamina l-prattiki tat-taxxa, u b'enfasi fuq il-karatteristiċi tar-reġimi tat-taxxa preferenzjali; jenfasizza li l-evalwazzjonijiet tal-Forum dwar il-Prattiki tat-Taxxa Dannużi għandhom impatt determinanti fuq il-kwalifika ta' reġimi dannużi fil-proċess ta' elenkar tal-UE; jitlob li l-Kodiċi ta' Kondotta jibqa' indipendenti mill-Forum dwar il-Prattiki tat-Taxxa Dannużi meta jivvaluta l-prattiki dwar it-taxxa dannużi; |
| --- | --- |

6.

Rakkomandazzjonijiet għal ħidma futura tal-UE fuq il-prattiki dwar it-taxxa dannużi

| 7. | Jenfasizza r-riforma proposta tal-Pilastru II tal-Qafas Inklużiv tal-OECD/G20 dwar il-BEPS (Qafas Inklużiv), li għandha l-għan li tindirizza l-isfidi li fadal marbuta mal-BEPS u li tistabbilixxi regoli li jagħtu lill-ġurisdizzjonijiet dritt li jintaxxaw lura meta ġurisdizzjonijiet oħra ma jkunux eżerċitaw id-drittijiet ta' tassazzjoni primarji tagħhom jew inkella l-ħlas ikun soġġett għal livelli baxxi ta' tassazzjoni effettiva, li jiġu miġġielda il-prattiki dwar it-taxxa dannużi u li tiġi imposta rata tat-taxxa effettiva (40); jistenna bil-ħerqa, f'dan ir-rigward, kunsens miftiehem fuq livell globali li jkun konformi mal-interessi tal-Unjoni f'li jkun hemm prinċipji u standards tat-taxxa sempliċi u ġusti; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jinnota l-momentum il-ġdid fin-negozjati tal-Qafas Inklużiv tal-OECD/G20 maħluq mill-proposti reċenti tal-amministrazzjoni tal-Istati Uniti, kif ukoll il-Ftehim Qafas Inklużiv u l-Komunikat tal-Ministri tal-Finanzi tal-G20, li jista' jiffaċilita ftehim dwar il-Pilastru II sa nofs l-2021, li jiġbor flimkien aktar minn 130 pajjiż; jikkondividi l-impenn tal-G7 mit-13 ta' Ġunju 2021“għal taxxa minima globali ta' mill-inqas 15 % fuq bażi ta' pajjiż b'pajjiż” bħala bażi għal aktar negozjati, imtenni fl-1 ta' Lulju 2021 fid-“Dikjarazzjoni dwar Soluzzjoni b'Żewġ Pilastri biex jiġu indirizzati l-Isfidi tat-Taxxa li jirriżultaw mid-Diġitalizzazzjoni tal-Ekonomija”; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jistieden lill-Kummissjoni tressaq valutazzjoni tal-impatt tal-eżitu futur tan-negozjati internazzjonali dwar it-taxxa; ifakkar fl-impenn tal-Kummissjoni li tipproponi soluzzjoni simili għas-soluzzjoni tal-Pilastru II dwar it-tassazzjoni effettiva minima, kemm jekk jintlaħaq ftehim fil-livell tal-Qafas Inklużiv tal-OECD kif ukoll jekk le; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jitlob li tiġi adottata definizzjoni ta' “livell minimu ta' sustanza ekonomika”, kompatibbli mal-istandard globali tal-OECD u l-ħidma sussegwenti relatata mal-Azzjoni 5 tal-BEPS, preferibbilment abbażi ta' approċċ formulajku, u li tevolvi progressivament maż-żidiet fid-dħul irrapportat; jipproponi li tali kriterju jista' jintuża biex jiġi vvalutat jekk reġim tat-taxxa huwiex potenzjalment dannuż; ifakkar li l-Kummissjoni tqis il-possibbiltà ta' rekwiżiti ġodda ta' sustanza u indikaturi ta' attività ekonomika reali għall-fini tar-regoli tat-tassazzjoni fil-komunikazzjoni tagħha dwar “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21”; jenfasizza r-rekwiżit tas-sustanza ekonomika diġà inkluż fil-kriterju ta' “Tassazzjoni Ġusta” tal-lista tal-UE; iqis, madankollu, li dan il-kriterju jħalli lok għall-interpretazzjoni u għadu vag wisq, peress li xorta jippermetti li r-rifuġji fiskali magħrufa jitneħħew mil-lista wara riformi de minimis; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Kummissjoni tipproduċi linji gwida dwar kif għandhom jitfasslu inċentivi tat-taxxa ġusti u trasparenti b'inqas riskji ta' distorsjoni tas-Suq Uniku, u li jiżguraw kompetizzjoni ġusta u jiffavorixxu l-ħolqien tal-impjiegi, b'mod partikolari billi jiġu osservati t-tip (abbażi tal-profitt jew abbażi tal-ispejjeż), in-natura temporali (temporanja jew permanenti), il-limitazzjoni ġeografika (żoni ekonomiċi) u l-intensità (eżenzjonijiet sħaħ jew parzjali) ta' inċentivi bħal dawn; jieħu nota ta' studju kkummissjonat mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar it-tnaqqis tar-rati tat-taxxa korporattiva u l-impatt tiegħu fuq id-dħul u t-tkabbir (41); |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni tirrikonoxxi li standard minimu futur ta' tassazzjoni globali għandu jiġi kkunsidrat fil-Kodiċi tal-Kondotta irrispettivament minn jekk ikunx instab kunsens fil-livell globali jew le, biex jiġi żgurat li n-negozji kollha jħallsu l-ammont ġust tagħhom ta' taxxa meta jiġġeneraw profitti fis-suq uniku (42); josserva li l-Kummissjoni dan l-aħħar ħabbret fil-komunikazzjoni tagħha dwar “It-Tassazzjoni tal-Intrapriżi għas-Seklu 21” proposti leġiżlattivi li se jkunu meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Pilastru II fil-livell tal-Unjoni, fosthom reviżjoni tal-ATAD biex jiġu adattati r-regoli tal-Kumpaniji Barranin Ikkontrollati għar-Regola tal-Inklużjoni tal-Introjtu maqbula fil-Pilastru II, ir-riformulazzjoni tad-Direttiva dwar l-Imgħax u r-Royalties, ir-riforma tal-Kodiċi ta' Kondotta u l-introduzzjoni tal-Pilastru II fil-kriterji użati għall-valutazzjoni ta' pajjiżi terzi fl-elenkar tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tiggarantixxi li r-regoli ta' implimentazzjoni dwar rata tat-taxxa effettiva minima jitfasslu mingħajr spejjeż ta' konformità eċċessivi; jifhem li, b'mod ġenerali, ir-rata tat-taxxa effettiva nazzjonali ta' kwalunkwe impriża kbira ma għandhiex taqa' taħt ir-rata minima, skont il-loġika tal-proposta attwali tal-Pilastru II; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Ifakkar li l-proposta biex tiġi emendata d-Direttiva dwar l-Imgħax u r-Royalties baqgħet imblukkata fil-Kunsill sa mill-2012, b'mod partikolari minħabba nuqqas ta' qbil dwar taxxa minima minn ras il-għajn; jistieden lill-Kunsill u lill-Presidenza jerġgħu jibdew in-negozjati f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jenfasizza l-ħtieġa li l-korporazzjonijiet multinazzjonali jiġu intaxxati abbażi ta' formula ġusta u effettiva għall-allokazzjoni tad-drittijiet tal-intaxxar bejn l-Istati Membri; jesprimi dispjaċir, f'dan ir-rigward, għall-fatt li l-Kunsill ma qabilx dwar il-BKTK u l-proposti tal-BKKTK; iħeġġeġ lill-Kummissjoni taġġusta l-iskeda ta' żmien tal-proposta leġiżlattiva futura għall-BEFIT għall-aġenda internazzjonali dwar it-taxxa; jinsab imħasseb dwar in-nuqqas ta' strateġija ċara biex jiġi żgurat li l-qafas il-ġdid għat-tassazzjoni tal-intrapriżi fl-Unjoni jikseb appoġġ mill-Istati Membri; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jissottolinja li skont il-Fond Monetarju Internazzjonali (43), minkejja li r-rati tat-taxxa korporattiva kellhom xejra 'l isfel, il-ġbir tal-introjtu mis-CIT f'perċentwali tal-PDG baqa' kostanti b'mod sinifikanti maż-żmien, meta wieħed iqis iċ-ċiklu kummerċjali; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jinsisti li l-implimentazzjoni futura ta' għodod ġodda tal-UE kontra l-prattiki dwar it-taxxa dannużi għandha tagħti prijorità lill-użu ta' strumenti vinkolanti u tesplora l-possibbiltajiet kollha offruti mit-TFUE li jippermettu li t-teħid ta' deċiżjonijiet ikun aktar effiċjenti; ifakkar li l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 116 tat-TFUE tista' tiġi applikata meta prattiki tat-taxxa dannużi jkunu qed ifixklu l-kundizzjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern u li din id-dispożizzjoni tat-Trattat ma tbiddilx id-distribuzzjoni tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Kummissjoni tevalwa l-effettività tas-sistemi ta' inċentivi tat-taxxa favur il-privattivi u ta' reġimi oħra tal-proprjetà intellettwali (PI) fl-ambitu tal-approċċ nexus il-ġdid definit mill-Azzjoni 5 tal-Pjan ta' Azzjoni dwar il-BEPS rigward il-prattiki dwar it-taxxa dannużi, inkluż l-impatt tat-telf fid-dħul; jistieden lill-Kummissjoni tressaq proposti fil-każ li l-evalwazzjoni tistabbilixxi nuqqas ta' impatt tar-reġimi tal-PI fuq attivitajiet ekonomiċi reali; jinnota li l-Amministrazzjoni tal-Istati Uniti qed tipproponi li tħassar l-Introjtu Intanġibbli Derivat mill-Esportazzjoni ta' Prodotti (FDII) tagħha; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jenfasizza li l-politiki tat-tassazzjoni tal-Istati Membri huma mmonitorjati permezz tas-Semestru Ewropew; jemmen li s-Semestru Ewropew jista' jiġi żviluppat aktar bħala għodda biex jiġi appoġġat it-trażżin tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa fi ħdan l-UE permezz tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż iddedikati; |
| --- | --- |

18.

Ir-riforma tal-Kodiċi ta' Kondotta dwar it-Tassazzjoni tal-Intrapriżi

| 19. | Jilqa' l-fatt li l-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta vvaluta 480 reġim sa mill-ħolqien tiegħu, filwaqt li qies madwar 130 reġim (44) bħala dannużi (45); jirrikonoxxi li l-evalwazzjoni bejn il-pari tar-reġimi nazzjonali tat-taxxa mwettqa fil-qafas tal-Kodiċi ta' Kondotta kellha impatt fuq it-tnaqqis tal-kompetizzjoni tat-taxxa dannuża u wasslet għal tnaqqis konsegwenzjali fir-reġimi tat-taxxa preferenzjali fi ħdan l-Unjoni; jantiċipa impatt simili potenzjali fil-livell globali permezz tal-proċess ta' elenkar tal-UE; iwissi, madankollu, dwar l-iżvilupp ta' reġimi mhux preferenzjali dannużi; iqis, għalhekk, li l-kriterji attwali li jiddefinixxu l-prattiki dwar it-taxxa dannużi fil-Kodiċi ta' Kondotta huma parzjalment skaduti minħabba l-enfasi tiegħu fuq ir-reġimi preferenzjali; jenfasizza, madankollu, il-ħtieġa li tittejjeb l-effettività tal-Kodiċi ta' Kondotta fid-dawl tal-iskandli u l-isfidi attwali tat-taxxa bħall-globalizzazzjoni, id-diġitalizzazzjoni u l-importanza dejjem akbar tal-assi intanġibbli; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jitlob li l-Kodiċi ta' Kondotta jagħmel użu sħiħ mill-kamp ta' applikazzjoni attwali tal-mandat tiegħu; jistieden lill-Kunsill, madankollu, biex ikompli jirriforma l-kamp ta' applikazzjoni tal-mandat minnufih u fejn xieraq, u b'mod partikolari biex jeżamina l-indikaturi kollha ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa minn Stat Membru, inklużi l-karatteristiċi ġenerali ta' sistema tat-taxxa, biex jiddetermina jekk il-leġiżlazzjoni tiegħu tinkludix miżuri tat-taxxa dannużi; jistieden lill-Kunsill isegwi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta' Lulju 2020 dwar Governanza Tajba fil-Qasam tat-Taxxa fl-UE u lil hinn minnha, li hija favur riforma tal-Kodiċi ta' Kondotta biex tiġi żgurata tassazzjoni ġusta fl-Unjoni; jinnota li dan diġà sar parzjalment mill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta, b'mod partikolari għar-reġimi ta' Tnaqqis ta' Mgħax Nozzjonali u r-Reġimi ta' Eżenzjoni ta' Introjtu minn Riżorsi Barranin u fil-qafas tal-proċess ta' elenkar tal-UE; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenfasizza li l-Kodiċi ta' Kondotta huwa strument ta' liġi mhux vinkolanti li l-għan tiegħu huwa li jippreserva qafas tat-taxxa tal-UE li jippermetti kundizzjonijiet ekwi fir-rigward tat-tassazzjoni, abbażi ta' evalwazzjoni bejn il-pari u pressjoni bejn il-pari; jiddispjaċih, madankollu, għall-fatt li n-natura tal-Kodiċi ta' Kondotta mhix vinkolanti; jieħu nota tal-fatt li l-Istati Membri jistgħu jdewmu r-revoka u saħansitra jżommu reġim dannuż mingħajr ma jiffaċċjaw ebda riperkussjoni; jisħaq li d-dokumentazzjoni dwar it-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Kodiċi ta' Kondotta għandha tkun disponibbli għall-pubbliku; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jitlob reviżjoni tal-kriterji, il-governanza u l-kamp ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta permezz ta' strument vinkolanti mibni fuq l-arranġamenti intergovernattivi attwali u bi proċedura ta' teħid ta' deċiżjonijiet aktar effiċjenti; jemmen li r-reviżjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta għandha titwettaq bl-użu ta' proċess demokratiku, trasparenti u responsabbli u tinvolvi grupp ta' esperti magħmul minn esperti mill-qasam tas-soċjetà ċivili, il-Kummissjoni u l-Parlament; jitlob li l-istrument rivedut jiġi applikat b'mod aktar trasparenti u effikaċi, u li jipprevedi parteċipazzjoni adegwata tal-Parlament fil-proċess tat-tfassil u l-adozzjoni ta' politiki u kriterji ġodda għall-ġlieda kontra l-prattiki dwar it-taxxa dannużi; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Iqis li r-riforma tal-kriterji tal-Kodiċi ta' Kondotta hija kwistjoni urġenti u li għandha tinkorpora, bħala l-ewwel pass, kriterju effettiv tar-rata tat-taxxa f'konformità ma' rata minima tat-taxxa effettiva miftiehma internazzjonalment fil-futur fil-qafas tal-Pilastru II tal-Qafas Inklużiv, u rekwiżiti ta' sustanza ekonomiċi robusti u progressivi, filwaqt li tippermetti kompetizzjoni ġusta, li huwa eżitu ideali possibbli ta' sforz ambizzjuż, xprunat l-aktar mill-Unjoni u mill-Istati Uniti bħala s-sieħeb l-aktar importanti tagħha; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Iqis li firxa wiesgħa ta' fatturi ta' riskju potenzjali jistgħu potenzjalment jiffaċilitaw it-trasferiment tal-profitt, bħall-għadd ta' Entitajiet bi Skop Speċjali, ir-rilokazzjoni ta' assi intanġibbli u livelli għoljin ta' introjtu passiv (royalties, interessi, dividendi, eċċ.); |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jappoġġa l-intenzjoni tal-Kummissjoni kif deskritta fil-Pjan ta' Azzjoni tagħha għal Tassazzjoni Ġusta u Sempliċi li tappoġġa l-Istrateġija ta' Rkupru li twessa' l-kamp ta' applikazzjoni tal-Kodiċi ta' Kondotta biex tkopri aktar tipi ta' reġimi u aspetti ġenerali tas-sistemi nazzjonali tat-taxxa korporattiva; jirrakkomanda l-inklużjoni ta' reġimi preferenzjali tat-taxxa fuq l-introjtu personali, biex jiġu koperti skemi ta' ċittadinanza speċjali jew miżuri biex jiġu attirati individwi għonja u nomadi diġitali mobbli ħafna, li jistgħu jwasslu għal distorsjonijiet sinifikanti fis-suq uniku; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkunsidraw “Qafas dwar Arranġamenti ta' Taxxa Aggressivi u Rati Baxxi” (FATAL) tul il-linji li ġejjin, u li jissostitwixxi l-Kodiċi ta' Kondotta attwali:






  A. | Mingħajr preġudizzju għall-oqsma ta' kompetenza rispettivi tal-Istati Membri u tal-Unjoni, dan il-qafas jikkonċerna dawk il-miżuri li jaffettwaw, jew jistgħu jaffettwaw, b'mod sinifikanti, il-post tal-attività kummerċjali fl-Unjoni u r-rilokazzjoni tal-introjtu personali, il-kapital u l-ġid (reġimi ta' tassazzjoni individwali).
  L-attività kummerċjali f'dan ir-rigward tinkludi wkoll l-attivitajiet kollha mwettqa fi grupp ta' kumpaniji.
  Il-miżuri tat-taxxa koperti mill-qafas jinkludu kemm il-liġijiet kif ukoll ir-regolamenti u l-prattiki amministrattivi. |
| --- | --- | --- |

26.

A.

Mingħajr preġudizzju għall-oqsma ta' kompetenza rispettivi tal-Istati Membri u tal-Unjoni, dan il-qafas jikkonċerna dawk il-miżuri li jaffettwaw, jew jistgħu jaffettwaw, b'mod sinifikanti, il-post tal-attività kummerċjali fl-Unjoni u r-rilokazzjoni tal-introjtu personali, il-kapital u l-ġid (reġimi ta' tassazzjoni individwali).

L-attività kummerċjali f'dan ir-rigward tinkludi wkoll l-attivitajiet kollha mwettqa fi grupp ta' kumpaniji.

Il-miżuri tat-taxxa koperti mill-qafas jinkludu kemm il-liġijiet kif ukoll ir-regolamenti u l-prattiki amministrattivi.

| B. | Fil-kamp ta' applikazzjoni speċifikat fil-paragrafu A, miżuri tat-taxxa li jipprevedu livell effettiv ta' tassazzjoni sinifikament aktar baxx, inkluża tassazzjoni żero, minn dawk il-livelli li ġeneralment japplikaw fl-Istat Membru inkwistjoni jew taħt kwalunkwe livell minimu effettiv ta' taxxa miftiehem fil-Qafas Inklużiv dwar il-BEPS jew f'fora internazzjonali fejn l-UE hija rappreżentata, għandhom jitqiesu bħala potenzjalment dannużi u għalhekk koperti minn dan il-kodiċi (kriterju primarju).
  Tali livell ta' tassazzjoni jista' jopera bis-saħħa tar-rata tat-taxxa nominali, u/jew il-bażi tat-taxxa jew kwalunkwe fattur rilevanti ieħor li jiddetermina r-rata tat-taxxa effettiva.
  Meta jiġi vvalutat jekk tali miżuri humiex dannużi, għandu jitqies, fost l-oħrajn:






  1. | jekk il-vantaġġi jingħataw biss lil nonresidenti jew fir-rigward ta' tranżazzjonijiet li jkunu twettqu ma' nonresidenti; jew |
| --- | --- | --- |

B.

Fil-kamp ta' applikazzjoni speċifikat fil-paragrafu A, miżuri tat-taxxa li jipprevedu livell effettiv ta' tassazzjoni sinifikament aktar baxx, inkluża tassazzjoni żero, minn dawk il-livelli li ġeneralment japplikaw fl-Istat Membru inkwistjoni jew taħt kwalunkwe livell minimu effettiv ta' taxxa miftiehem fil-Qafas Inklużiv dwar il-BEPS jew f'fora internazzjonali fejn l-UE hija rappreżentata, għandhom jitqiesu bħala potenzjalment dannużi u għalhekk koperti minn dan il-kodiċi (kriterju primarju).

Tali livell ta' tassazzjoni jista' jopera bis-saħħa tar-rata tat-taxxa nominali, u/jew il-bażi tat-taxxa jew kwalunkwe fattur rilevanti ieħor li jiddetermina r-rata tat-taxxa effettiva.

Meta jiġi vvalutat jekk tali miżuri humiex dannużi, għandu jitqies, fost l-oħrajn:

1.

jekk il-vantaġġi jingħataw biss lil nonresidenti jew fir-rigward ta' tranżazzjonijiet li jkunu twettqu ma' nonresidenti; jew

| 2. | jekk il-vantaġġi humiex delimitati mis-suq domestiku, biex b'hekk ma jaffettwawx il-bażi tat-taxxa nazzjonali; jew |
| --- | --- |

2.

jekk il-vantaġġi humiex delimitati mis-suq domestiku, biex b'hekk ma jaffettwawx il-bażi tat-taxxa nazzjonali; jew

| 3. | jekk il-vantaġġi jingħatawx anke mingħajr ebda attività ekonomika reali u preżenza ekonomika sostanzjali fl-Istat Membru li joffri tali vantaġġi tat-taxxa, kif definit mill-Kummissjoni Ewropea u abbażi ta' rekwiżit ta' sustanza proporzjonata li jevolvi progressivament hekk kif jiżdied l-introjtu rrapportat fl-Istat Membru kkonċernat. Se tingħata attenzjoni partikolari lir-reġimi tal-proprjetà intellettwali f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

3.

jekk il-vantaġġi jingħatawx anke mingħajr ebda attività ekonomika reali u preżenza ekonomika sostanzjali fl-Istat Membru li joffri tali vantaġġi tat-taxxa, kif definit mill-Kummissjoni Ewropea u abbażi ta' rekwiżit ta' sustanza proporzjonata li jevolvi progressivament hekk kif jiżdied l-introjtu rrapportat fl-Istat Membru kkonċernat. Se tingħata attenzjoni partikolari lir-reġimi tal-proprjetà intellettwali f'dan ir-rigward;

| 4. | jekk ir-regoli għad-determinazzjoni tal-profitti fir-rigward ta' attivitajiet fi grupp ta' kumpaniji multinazzjonali jmorrux lil hinn mill-prinċipji aċċettati fuq livell internazzjonali, b'mod partikolari r-regoli maqbula fl-OECD; jew |
| --- | --- |

4.

jekk ir-regoli għad-determinazzjoni tal-profitti fir-rigward ta' attivitajiet fi grupp ta' kumpaniji multinazzjonali jmorrux lil hinn mill-prinċipji aċċettati fuq livell internazzjonali, b'mod partikolari r-regoli maqbula fl-OECD; jew

| 5. | jekk il-miżuri tat-taxxa humiex nieqsa minn trasparenza, inkluż meta d-dispożizzjonijiet ġuridiċi jkunu inqas stretti fil-livell amministrattiv b'mod mhux trasparenti. |
| --- | --- |

5.

jekk il-miżuri tat-taxxa humiex nieqsa minn trasparenza, inkluż meta d-dispożizzjonijiet ġuridiċi jkunu inqas stretti fil-livell amministrattiv b'mod mhux trasparenti.

| C. | Fil-kamp ta' applikazzjoni speċifikat fil-paragrafu A, l-introjtu personali preferenzjali u r-reġimi tat-taxxa fuq il-kapital f'livell effettiv ta' tassazzjoni ferm aktar baxx b'mod sinifikanti, inkluża tassazzjoni żero, minn dawk il-livelli li ġeneralment japplikaw fl-Istat Membru inkwistjoni għandhom jitqiesu bħala potenzjalment dannużi u għalhekk koperti minn dan il-kodiċi. Bl-istess mod, ir-reġimi ġenerali tat-taxxa fuq l-introjtu personali u fuq il-ġid li jwasslu għal distorsjoni tas-suq uniku jistgħu jiġu koperti mill-kamp ta' applikazzjoni u vvalutati. |
| --- | --- |

C.

Fil-kamp ta' applikazzjoni speċifikat fil-paragrafu A, l-introjtu personali preferenzjali u r-reġimi tat-taxxa fuq il-kapital f'livell effettiv ta' tassazzjoni ferm aktar baxx b'mod sinifikanti, inkluża tassazzjoni żero, minn dawk il-livelli li ġeneralment japplikaw fl-Istat Membru inkwistjoni għandhom jitqiesu bħala potenzjalment dannużi u għalhekk koperti minn dan il-kodiċi. Bl-istess mod, ir-reġimi ġenerali tat-taxxa fuq l-introjtu personali u fuq il-ġid li jwasslu għal distorsjoni tas-suq uniku jistgħu jiġu koperti mill-kamp ta' applikazzjoni u vvalutati.

Waqfien u żmuntar

Waqfien

| D. | L-Istati Membri jimpenjaw ruħhom li ma jintroduċux miżuri tat-taxxa ġodda li huma ta' ħsara fis-sens ta' dan il-qafas. L-Istati Membri se jirrispettaw il-prinċipji sottostanti għall-qafas meta jiddeterminaw il-politika futura u se jqisu kif xieraq il-proċess ta' rieżami msemmi fil-paragrafi E sa I fil-valutazzjoni ta' jekk miżura ġdida tat-taxxa hijiex dannuża. |
| --- | --- |

D.

L-Istati Membri jimpenjaw ruħhom li ma jintroduċux miżuri tat-taxxa ġodda li huma ta' ħsara fis-sens ta' dan il-qafas. L-Istati Membri se jirrispettaw il-prinċipji sottostanti għall-qafas meta jiddeterminaw il-politika futura u se jqisu kif xieraq il-proċess ta' rieżami msemmi fil-paragrafi E sa I fil-valutazzjoni ta' jekk miżura ġdida tat-taxxa hijiex dannuża.

Żmuntar

| E. | L-Istati Membri jimpenjaw ruħhom li jeżaminaw mill-ġdid il-liġijiet eżistenti u l-prattiki stabbiliti tagħhom, filwaqt li jqisu l-prinċipji li fuqhom huwa bbażat il-qafas u l-proċess ta' rieżami deskritt fil-paragrafi E sa I. L-Istati Membri se jemendaw tali liġijiet u prattiki kif meħtieġ bil-ħsieb li jeliminaw kwalunkwe miżura dannuża mill-aktar fis possibbli filwaqt li jqisu d-diskussjonijiet tal-Kunsill u tal-Kummissjoni wara l-proċess ta' rieżami. |
| --- | --- |

E.

L-Istati Membri jimpenjaw ruħhom li jeżaminaw mill-ġdid il-liġijiet eżistenti u l-prattiki stabbiliti tagħhom, filwaqt li jqisu l-prinċipji li fuqhom huwa bbażat il-qafas u l-proċess ta' rieżami deskritt fil-paragrafi E sa I. L-Istati Membri se jemendaw tali liġijiet u prattiki kif meħtieġ bil-ħsieb li jeliminaw kwalunkwe miżura dannuża mill-aktar fis possibbli filwaqt li jqisu d-diskussjonijiet tal-Kunsill u tal-Kummissjoni wara l-proċess ta' rieżami.

Proċess ta' rieżami

Għoti ta' informazzjoni rilevanti

| F. | Skont il-prinċipji tat-trasparenza u l-ftuħ, l-Istati Membri se jinfurmaw lil xulxin u lill-Kummissjoni dwar miżuri tat-taxxa eżistenti u proposti li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas. B'mod partikolari, l-Istati Membri huma mitluba jipprovdu fuq talba ta' Stat Membru ieħor informazzjoni dwar kwalunkwe miżura tat-taxxa li tidher li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas. Meta l-miżuri tat-taxxa previsti jeħtieġu approvazzjoni parlamentari, tali informazzjoni ma għandhiex għalfejn tingħata qabel it-tħabbira tagħhom lill-Parlament. Ir-reġimi li se jiġu evalwati taħt il-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas għandhom jiġu nnotifikati għall-informazzjoni lill-Parlament Ewropew. |
| --- | --- |

F.

Skont il-prinċipji tat-trasparenza u l-ftuħ, l-Istati Membri se jinfurmaw lil xulxin u lill-Kummissjoni dwar miżuri tat-taxxa eżistenti u proposti li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas. B'mod partikolari, l-Istati Membri huma mitluba jipprovdu fuq talba ta' Stat Membru ieħor informazzjoni dwar kwalunkwe miżura tat-taxxa li tidher li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas. Meta l-miżuri tat-taxxa previsti jeħtieġu approvazzjoni parlamentari, tali informazzjoni ma għandhiex għalfejn tingħata qabel it-tħabbira tagħhom lill-Parlament. Ir-reġimi li se jiġu evalwati taħt il-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas għandhom jiġu nnotifikati għall-informazzjoni lill-Parlament Ewropew.

Valutazzjoni tal-miżuri dannużi

| G. | Kwalunkwe Stat Membru jista' jitlob l-opportunità li jiddiskuti u jikkummenta dwar miżura tat-taxxa ta' Stat Membru ieħor li tista' taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas. Dan jippermetti li ssir valutazzjoni dwar jekk il-miżuri tat-taxxa inkwistjoni humiex dannużi, fid-dawl tal-effetti li jista' jkollhom fl-Unjoni. Dik il-valutazzjoni se tqis il-fatturi kollha identifikati fil-paragrafi B u C. |
| --- | --- |

G.

Kwalunkwe Stat Membru jista' jitlob l-opportunità li jiddiskuti u jikkummenta dwar miżura tat-taxxa ta' Stat Membru ieħor li tista' taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qafas. Dan jippermetti li ssir valutazzjoni dwar jekk il-miżuri tat-taxxa inkwistjoni humiex dannużi, fid-dawl tal-effetti li jista' jkollhom fl-Unjoni. Dik il-valutazzjoni se tqis il-fatturi kollha identifikati fil-paragrafi B u C.

| H. | Il-Kunsill jenfasizza wkoll il-ħtieġa li f'dik il-valutazzjoni jiġu evalwati bir-reqqa l-effetti li l-miżuri tat-taxxa għandhom fuq Stati Membri oħra, fost l-oħrajn, fid-dawl ta' kif l-attivitajiet ikkonċernati huma effettivament intaxxati madwar l-Unjoni kollha.
  Sa fejn il-miżuri tat-taxxa jintużaw biex jappoġġaw l-iżvilupp ekonomiku ta' reġjuni partikolari, se ssir valutazzjoni ta' jekk il-miżuri humiex proporzjonati mal-għanijiet imfittxija, u mmirati lejhom. Fil-valutazzjoni ta' dan, se tingħata attenzjoni partikolari lill-karatteristiċi u r-restrizzjonijiet speċjali fil-każ tar-reġjuni ultraperiferiċi u tal-gżejjer żgħar, mingħajr ma jiġu mminati l-integrità u l-koerenza tal-ordni ġuridiku tal-Unjoni, inklużi s-suq intern u l-politiki komuni. Tali valutazzjoni tqis ir-rekwiżiti minimi progressivi ta' preżenza ekonomika sostanzjali kif definiti fil-paragrafu B. |
| --- | --- |

H.

Il-Kunsill jenfasizza wkoll il-ħtieġa li f'dik il-valutazzjoni jiġu evalwati bir-reqqa l-effetti li l-miżuri tat-taxxa għandhom fuq Stati Membri oħra, fost l-oħrajn, fid-dawl ta' kif l-attivitajiet ikkonċernati huma effettivament intaxxati madwar l-Unjoni kollha.

Sa fejn il-miżuri tat-taxxa jintużaw biex jappoġġaw l-iżvilupp ekonomiku ta' reġjuni partikolari, se ssir valutazzjoni ta' jekk il-miżuri humiex proporzjonati mal-għanijiet imfittxija, u mmirati lejhom. Fil-valutazzjoni ta' dan, se tingħata attenzjoni partikolari lill-karatteristiċi u r-restrizzjonijiet speċjali fil-każ tar-reġjuni ultraperiferiċi u tal-gżejjer żgħar, mingħajr ma jiġu mminati l-integrità u l-koerenza tal-ordni ġuridiku tal-Unjoni, inklużi s-suq intern u l-politiki komuni. Tali valutazzjoni tqis ir-rekwiżiti minimi progressivi ta' preżenza ekonomika sostanzjali kif definiti fil-paragrafu B.

Proċedura

| I. | Il-Kunsill u l-Kummissjoni se jistabbilixxu b'mod konġunt grupp biex jivvaluta l-miżuri tat-taxxa li jistgħu jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-qafas u jissorvelja l-forniment ta' informazzjoni dwar dawk il-miżuri. Il-Kunsill jistieden lil kull Stat Membru u lill-Kummissjoni jaħtru rappreżentant ta' livell għoli u viċi rappreżentant għal dan il-grupp, li se jkun ippresedut minn rappreżentant ta' Stat Membru. Il-grupp, li se jiltaqa' regolarment, se jagħżel u jirrieżamina l-miżuri tat-taxxa għall-valutazzjoni f'konformità mad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafi E sa G. Il-grupp se jirrapporta regolarment dwar il-miżuri vvalutati. Dawn ir-rapporti se jintbagħtu lill-Kunsill għal deliberazzjoni u, jekk il-Kunsill jiddeċiedi hekk, jiġu ppubblikati. Id-dokumenti għandhom jiġu kkomunikati lill-Parlament fuq talba u jiġu żvelati ladarba l-proċess ta' evalwazzjoni jintemm. |
| --- | --- |

I.

Il-Kunsill u l-Kummissjoni se jistabbilixxu b'mod konġunt grupp biex jivvaluta l-miżuri tat-taxxa li jistgħu jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-qafas u jissorvelja l-forniment ta' informazzjoni dwar dawk il-miżuri. Il-Kunsill jistieden lil kull Stat Membru u lill-Kummissjoni jaħtru rappreżentant ta' livell għoli u viċi rappreżentant għal dan il-grupp, li se jkun ippresedut minn rappreżentant ta' Stat Membru. Il-grupp, li se jiltaqa' regolarment, se jagħżel u jirrieżamina l-miżuri tat-taxxa għall-valutazzjoni f'konformità mad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafi E sa G. Il-grupp se jirrapporta regolarment dwar il-miżuri vvalutati. Dawn ir-rapporti se jintbagħtu lill-Kunsill għal deliberazzjoni u, jekk il-Kunsill jiddeċiedi hekk, jiġu ppubblikati. Id-dokumenti għandhom jiġu kkomunikati lill-Parlament fuq talba u jiġu żvelati ladarba l-proċess ta' evalwazzjoni jintemm.

Infurzar

| J. | L-Istati Membri huma intitolati li jimplimentaw kontromiżuri li jnaqqsu l-inċentivi għall-evitar tat-taxxa jekk Stat Membru jonqos milli jwettaq żmuntar ta' reġim li jkun ġie vvalutat bħala dannuż fil-kuntest ta' dan il-qafas fi żmien sentejn, u b'mod partikolari:






  (a) | il-fatt li l-ispejjeż ma jkunux jistgħu jitnaqqsu; |
| --- | --- | --- |

J.

L-Istati Membri huma intitolati li jimplimentaw kontromiżuri li jnaqqsu l-inċentivi għall-evitar tat-taxxa jekk Stat Membru jonqos milli jwettaq żmuntar ta' reġim li jkun ġie vvalutat bħala dannuż fil-kuntest ta' dan il-qafas fi żmien sentejn, u b'mod partikolari:

(a)

il-fatt li l-ispejjeż ma jkunux jistgħu jitnaqqsu;

| (b) | miżuri ta' taxxa minn ras il-għajn; |
| --- | --- |

(b)

miżuri ta' taxxa minn ras il-għajn;

| (c) | eżenzjoni mil-limitazzjoni ta' parteċipazzjoni; |
| --- | --- |

(c)

eżenzjoni mil-limitazzjoni ta' parteċipazzjoni;

| (d) | rekwiżiti ta' dokumentazzjoni speċjali, speċjalment fir-rigward tal-ipprezzar ta' trasferiment; |
| --- | --- |

(d)

rekwiżiti ta' dokumentazzjoni speċjali, speċjalment fir-rigward tal-ipprezzar ta' trasferiment;

Estensjoni ġeografika

| K. | Il-Kunsill iqis li huwa rakkomandabbli li l-prinċipji li għandhom l-għan li jabolixxu miżuri tat-taxxa dannużi għandhom jiġu adottati fuq bażi ġeografika wiesgħa kemm jista' jkun. Għal dan il-għan, l-Istati Membri jimpenjaw ruħhom li jippromwovu l-adozzjoni tagħhom f'pajjiżi terzi; huma jimpenjaw ruħhom ukoll li jippromwovu l-adozzjoni tagħhom f'territorji li għalihom ma japplikax it-Trattat. F'dan il-kuntest, il-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jiddependu minn kriterji dwar it-trasparenza tat-taxxa, it-tassazzjoni ġusta u l-implimentazzjoni ta' miżuri kontra l-BEPS biex tiġi stabbilita lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx. Il-kriterji ta' tassazzjoni ġusta għandhom ikunu bbażati fuq fatturi identifikati fil-paragrafi B u C ta' dan il-qafas. |
| --- | --- |

K.

Il-Kunsill iqis li huwa rakkomandabbli li l-prinċipji li għandhom l-għan li jabolixxu miżuri tat-taxxa dannużi għandhom jiġu adottati fuq bażi ġeografika wiesgħa kemm jista' jkun. Għal dan il-għan, l-Istati Membri jimpenjaw ruħhom li jippromwovu l-adozzjoni tagħhom f'pajjiżi terzi; huma jimpenjaw ruħhom ukoll li jippromwovu l-adozzjoni tagħhom f'territorji li għalihom ma japplikax it-Trattat. F'dan il-kuntest, il-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jiddependu minn kriterji dwar it-trasparenza tat-taxxa, it-tassazzjoni ġusta u l-implimentazzjoni ta' miżuri kontra l-BEPS biex tiġi stabbilita lista tal-UE ta' ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx. Il-kriterji ta' tassazzjoni ġusta għandhom ikunu bbażati fuq fatturi identifikati fil-paragrafi B u C ta' dan il-qafas.

| L. | L-Istati Membri b'territorji dipendenti jew assoċjati, jew li għandhom responsabbiltajiet speċjali jew prerogattivi ta' tassazzjoni fir-rigward ta' territorji oħra, jimpenjaw ruħhom, fil-qafas tal-arranġamenti kostituzzjonali tagħhom, li jiżguraw li dawn il-prinċipji jiġu applikati f'dawk it-territorji. F'dan ir-rigward, dawk l-Istati Membri se jieħdu kont tas-sitwazzjoni fil-forma ta' rapporti lill-grupp imsemmi fil-paragrafu H, li se jivvalutahom skont il-proċedura ta' reviżjoni deskritta hawn fuq. |
| --- | --- |

L.

L-Istati Membri b'territorji dipendenti jew assoċjati, jew li għandhom responsabbiltajiet speċjali jew prerogattivi ta' tassazzjoni fir-rigward ta' territorji oħra, jimpenjaw ruħhom, fil-qafas tal-arranġamenti kostituzzjonali tagħhom, li jiżguraw li dawn il-prinċipji jiġu applikati f'dawk it-territorji. F'dan ir-rigward, dawk l-Istati Membri se jieħdu kont tas-sitwazzjoni fil-forma ta' rapporti lill-grupp imsemmi fil-paragrafu H, li se jivvalutahom skont il-proċedura ta' reviżjoni deskritta hawn fuq.

Monitoraġġ u reviżjoni

| M. | Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni uniformi u effettiva tal-qafas, il-Kunsill jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta lura kull sena dwar l-implimentazzjoni tiegħu u dwar l-applikazzjoni tal-għajnuna fiskali mill-Istat. Ir-rapport għandu jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku. Il-Kunsill u l-Istati Membri se jirrieżaminaw id-dispożizzjonijiet tal-qafas sentejn wara l-adozzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

M.

Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni uniformi u effettiva tal-qafas, il-Kunsill jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta lura kull sena dwar l-implimentazzjoni tiegħu u dwar l-applikazzjoni tal-għajnuna fiskali mill-Istat. Ir-rapport għandu jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku. Il-Kunsill u l-Istati Membri se jirrieżaminaw id-dispożizzjonijiet tal-qafas sentejn wara l-adozzjoni tiegħu;

| 27. | Jilqa' l-iskambju ta' fehmiet ma' Lyudmila Petkova, President tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta, fid-19 ta' April 2021; jistieden lill-President tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta tidher/jidher mill-inqas darba fis-sena quddiem il-Parlament fi smigħ pubbliku u tippreżenta/jippreżenta r-rapport ta' progress lill-Kunsill; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jilqa' l-pubblikazzjoni tar-rapporti biennali tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta lill-Kunsill; jemmen li għandha tinħoloq għodda online dedikata biex jiġi evitat li jkun hemm dipendenza biss mill-konklużjonijiet tal-Kunsill biex tinkiseb informazzjoni essenzjali dwar il-politika tat-taxxa fil-livell tal-UE; japprezza l-isforzi li saru biex jinħarġu d-dokumenti u l-ħidma relatati mal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta; jitlob li l-informazzjoni pubblika ssir disponibbli fuq pjattaforma li tkun faċli għall-utent biex jużaha; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jitlob lill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta jistieden lill-Membri tal-Parlament Ewropew għad-diskussjonijiet tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta bħala osservaturi; iħeġġeġ lill-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta biex jagħmel streaming pubbliku ta' wħud mil-laqgħat tiegħu meta dawn ma jkunux jeħtieġu deliberazzjonijiet kunfidenzjali; |
| --- | --- |

29.

o

o o

| 30. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

30.

---

(1)  L-Anness I tal-Konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji (ECOFIN) tal-1 ta' Diċembru 1997 dwar il-politika tat-tassazzjoni – Riżoluzzjoni tal-Kunsill u tar-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, laqgħa fi ħdan il-Kunsill tal-1 ta' Diċembru 1997 rigward il-kodiċi ta' kondotta dwar it-tassazzjoni tal-intrapriżi, (ĠU C 2, 6.1.1998, p. 2).

(2)  https://www.consilium.europa.eu/mt/press/press-releases/2016/03/08/ecofin-conclusions-code-conduct-business-taxation/

(3)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6004-2021-INIT/en/pdf

(4)  ĠU C 331, 7.10.2020, p. 3 u ĠU C 66, 26.2.2021, p. 40.

(5)  ĠU C 162, 10.5.2019, p. 182.

(6)  ĠU C 162, 10.5.2019, p. 152.

(7)  ĠU C 366, 27.10.2017, p. 51.

(8)  ĠU C 101, 16.3.2018, p. 79.

(9)  ĠU C 108, 26.3.2021, p. 8.

(10)  ĠU C 399, 24.11.2017, p. 74.

(11)  ĠU C 369, 11.10.2018, p. 132.

(12)  Testi adottati, P9_TA(2021)0022.

(13)  Is-segwitu konġunt għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew (Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji) li jinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar li ndaħħlu t-trasparenza, il-koordinazzjoni u l-konverġenza fil-politiki dwar it-taxxa korporattiva fi ħdan l-Unjoni u r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew (Kumitat Speċjali dwar id-Deċiżjonijiet fil-Qasam tat-Taxxa u Miżuri Oħra ta' Natura jew Effett Simili (TAXE 1)) dwar id-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa u miżuri oħra ta' natura jew effett simili, adottat mill-Kummissjoni fis-16 ta' Marzu 2016; is-segwitu għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew (Kumitat Speċjali dwar id-Deċiżjonijiet fil-Qasam tat-Taxxa u Miżuri Oħra ta' Natura jew Effett Simili (TAX2)) dwar id-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa u miżuri oħra ta' natura jew effett simili, adottat mill-Kummissjoni fis-16 ta' Novembru 2016; is-segwitu għar-riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew (Kumitat ta' Inkjesta biex jinvestiga allegazzjonijiet ta' kontravvenzjoni u ta' amministrazzjoni ħażina fl-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni b'rabta mal-ħasil tal-flus, l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa (PANA)) tat-12 ta' Diċembru 2017 dwar l-abbozz ta' rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew lill-Kunsill u lill-Kummissjoni wara l-inkjesta dwar il-ħasil tal-flus, l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa, adottat mill-Kummissjoni f'April 2018; u s-segwitu tas-27 ta' Awwissu 2019 għar-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew (Kumitat Speċjali dwar il-Kriminalità Finanzjarja, l-Evażjoni tat-Taxxa u l-Evitar tat-Taxxa (TAX3)) dwar il-kriminalità finanzjarja, l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa.

(14)  Dokumenti dwar it-Tassazzjoni, Dokument ta' Ħidma Nru 64, 31 ta' Awwissu 2016, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2016-11/taxation_paper_64.pdf

(15)  Dokumenti dwar it-Tassazzjoni, Dokument ta' Ħidma Nru 71, Istitut għall-Istudji Avvanzati f'konsorzju ma' CPB u DONDENA, 2017, disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2018-03/taxation_papers_71_atp_.pdf

(16)  Kiendal Krišto, I. u Thirion, E., An overview of shell companies in the European Union (Ħarsa ġenerali lejn il-kumpaniji fittizji fl-Unjoni Ewropea), il-Parlament Ewropew, id-Direttorat Ġenerali għas-Servizzi ta' Riċerka Parlamentari, l-Unità tal-Evalwazzjoni Ex Post u l-Unità tal-Valur Miżjud Ewropew, 17 ta' Ottubru 2018, disponibbli fuq: https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/155724/EPRS_STUD_627129_Shell%20companies%20in%20the%20EU.pdf

(17)  https://www.un.org/pga/75/wp-content/uploads/sites/100/2021/02/FACTI_Panel_Report-compressed.pdf

(18)  https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/12999-L-evitar-tat-taxxa-il-glieda-kontra-l-uzu-ta%E2%80%99-entitajiet-u-arrangamenti-fittizji-g%C4%A7al-finijiet-ta%E2%80%99-taxxa_mt

(19)  Crivelli, E., De Mooij, R., De Vrijer, J.E.J., Hebous, S., Klemm, A., Taxing Multinationals in Europe (It-Taxxa tal-Kumpaniji Multinazzjonali fl-Ewropa), 2021 (https://www.imf.org/en/Publications/Departmental-Papers-Policy-Papers/Issues/2021/05/25/Taxing-Multinationals-in-Europe-50129)

(20)  ĠU L 193, 19.7.2016, p. 1.

(21)  ĠU L 144, 7.6.2017, p. 1.

(22)  ĠU L 157, 26.6.2003, p. 49.

(23)  ĠU L 345, 29.12.2011, p. 8.

(24)  ĠU L 64, 11.3.2011, p. 1.

(25)  ĠU L 332, 18.12.2015, p. 1.

(26)  ĠU L 146, 3.6.2016, p. 8.

(27)  ĠU L 139, 5.6.2018, p. 1.

(28)  Annual Report on Taxation 2021 – Review of taxation policies in the EU Member States (Rapport Annwali dwar it-Tassazzjoni 2021 – Rieżami tal-politiki tat-tassazzjoni fl-Istati Membri tal-UE) (https://op.europa.eu/mt/publication-detail/-/publication/db46de2a-b785-11eb-8aca-01aa75ed71a1).

(29)  OECD (2015), Countering Harmful Tax Practices More Effectively, Taking into Account Transparency and Substance, Action 5 – 2015 Final Report (Il-Ġlieda Kontra Prattiki Dwar it-Taxxa Dannużi b'Mod Aktar Effettiv, B'Kunsiderazzjoni tat-Trasparenza u s-Sustanza, Azzjoni 5 – 2015 Rapport Finali), Proġett OECD/G20 dwar l-Erożjoni tal-Bażi u t-Trasferiment tal-Profitti, Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi http://dx.doi.org/10.1787/9789264241190-en

(30)  Ir-rapport tal-FMI, Taxing Multinationals in Europe (It-Taxxa fuq il-Kumpaniji Multinazzjonali fl-Ewropa), 2021: https://www.imf.org/en/ Publications/Departmental-Papers-Policy-Papers/Issues/2021/05/25/Taxing-Multinationals-in-Europe-50129

(31)  Disponibbli fuq: https://op.europa.eu/mt/publication-detail/-/publication/0044caf0-58ff-4be6-bc06-be2af6610870

(32)  Tørsløv, T., Wier, L., u Zucman, G., The Missing Profits of Nations (Il-Profitti Nieqsa tan-Nazzjonijiet), Dokument ta' Ħidma, April 2020, disponibbli minn https://missingprofits.world/

(33)  FMI, op.cit. 2021.

(34)  Is-Samoa Amerikana; Anguilla; Dominica; Fiġi; Guam; Palau; Panama; Samoa; Trinidad u Tobago; il-Gżejjer Verġni tal-Istati Uniti; Vanuatu; is-Seychelles.

(35)  Il-Kummissjoni Ewropea, Rapport Annwali dwar it-Tassazzjoni 2021

(36)  https://www.oecd.org/tax/beps/

(37)  Drover, R., Ferrett, B., Gravino, D., Jones, E. u Merler, S. , Bringing transparency, coordination and convergence to corporate tax policies in the European Union (Inġibu t-trasparenza, il-koordinazzjoni u l-konverġenza fil-politiki tat-taxxa korporattiva fl-Unjoni Ewropea), il-Parlament Ewropew, id-Direttorat Ġenerali għar-Riċerka Parlamentari, l-Unità tal-Valur Miżjud Ewropew, 24 ta' Novembru 2015. Disponibbli fuq: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/558773/EPRS_STU(2015)558773_EN.pdf

(38)  Id-Direttiva 2013/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar id-dikjarazzjonijiet finanzjarji annwali, id-dikjarazzjonijiet finanzjarji kkonsolidati u r-rapporti relatati ta’ ċerti tipi ta’ impriżi, u li temenda d-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE (ĠU L 182, 29.6.2013, p. 19).

(39)  COM(2020)0313.

(40)  Proġett dwar l-Erożjoni tal-Bażi tat-Taxxa u t-Trasferiment tal-Profitti tal-OECD/G20, Tax Challenges Arising from Digitalisation – Report on Pillar One Blueprint: Inclusive Framework on BEPS (Sfidi tat-Taxxa li Jirriżultaw mid-Diġitalizzazzjoni – Rapport dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-Ewwel Pilastru: Qafas Inklużiv dwar il-BEPS), Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2020, p. 12. Disponibbli fuq: https://www.oecd.org/tax/beps/tax-challenges-arising-from-digitalisation-report-on-pillar-two-blueprint.pdf

(41)  Baert, P., Lange. F., Watson, J., The Role of Taxes on Investment to Increase Jobs in the EU – An Assessment of Recent Policy Developments in the Field of Corporate Taxes (Ir-Rwol tat-Taxxi fuq l-Investiment biex Jiżdiedu l-Impjiegi fl-UE – Valutazzjoni tal-Iżviluppi tal-Politika Reċenti fil-Qasam tat-Taxxi Korporattivi), Mejju 2019.

(42)  COM(2020)0313.

(43)  https://www.elibrary.imf.org/view/journals/087/2021/012/article-A001-en.xml

(44)  Skambju ta' fehmiet tas-Sottokumitat għall-Kwistjonijiet tat-taxxa (FISC) ma' Lyudmila Petkova, President tal-Grupp dwar il-Kodiċi tal-Kondotta, li sar fid-19 ta' April 2021.

(45)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9639-2018-REV-4/en/pdf

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/179 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/179

---

P9_TA(2021)0417

Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, inkluża s-sitwazzjoni tal-gruppi reliġjużi u etniċi

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, inkluża s-sitwazzjoni tal-gruppi reliġjużi u etniċi (2021/2905(RSP))

(2022/C 132/14)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Myanmar u dwar is-sitwazzjoni tar-Rohingya, b'mod partikolari dawk tat-22 ta' Novembru 2012 (1), tal-20 ta' April 2012 (2), tal-20 ta' Mejju 2010 (3), tal-25 ta' Novembru 2010 (4), tas-7 ta' Lulju 2016 (5), tal-15 ta' Diċembru 2016 (6), tal-14 ta' Settembru 2017 (7), tal-14 ta' Ġunju 2018 (8), tat-13 ta' Settembru 2018 (9), tad-19 ta' Settembru 2019 (10), u tal-11 ta' Frar 2021 (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Myanmar u dwar is-sitwazzjoni tar-Rohingya, b'mod partikolari dawk tat-22 ta' Novembru 2012 (1), tal-20 ta' April 2012 (2), tal-20 ta' Mejju 2010 (3), tal-25 ta' Novembru 2010 (4), tas-7 ta' Lulju 2016 (5), tal-15 ta' Diċembru 2016 (6), tal-14 ta' Settembru 2017 (7), tal-14 ta' Ġunju 2018 (8), tat-13 ta' Settembru 2018 (9), tad-19 ta' Settembru 2019 (10), u tal-11 ta' Frar 2021 (11),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Frar 2021 dwar il-Myanmar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Frar 2021 dwar il-Myanmar,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) tat-23 ta' Marzu 2021 dwar l-intensifikazzjoni tal-vjolenza fil-Myanmar, u tad-19 ta' April 2021, tat-30 ta' April 2021, tat-12 ta' Mejju 2021 u tas-27 ta' Lulju 2021 dwar is-sitwazzjoni fil-Myanmar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) tat-23 ta' Marzu 2021 dwar l-intensifikazzjoni tal-vjolenza fil-Myanmar, u tad-19 ta' April 2021, tat-30 ta' April 2021, tat-12 ta' Mejju 2021 u tas-27 ta' Lulju 2021 dwar is-sitwazzjoni fil-Myanmar,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli f'isem l-UE dwar l-eżitu tal-Laqgħa tal-Mexxejja tal-ASEAN, tat-30 ta' April 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli f'isem l-UE dwar l-eżitu tal-Laqgħa tal-Mexxejja tal-ASEAN, tat-30 ta' April 2021,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Kelliem tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna tat-3 ta' Marzu 2021 dwar il-ksur kontinwu tad-drittijiet tal-bniedem mill-militar, u tat-23 ta' Mejju 2021 dwar l-aħħar żviluppi fil-Myanmar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Kelliem tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna tat-3 ta' Marzu 2021 dwar il-ksur kontinwu tad-drittijiet tal-bniedem mill-militar, u tat-23 ta' Mejju 2021 dwar l-aħħar żviluppi fil-Myanmar,

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/1000 tal-21 ta' Ġunju 2021 li temenda d-Deċiżjoni 2013/184/PESK dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Myanmar/Burma (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/1000 tal-21 ta' Ġunju 2021 li temenda d-Deċiżjoni 2013/184/PESK dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Myanmar/Burma (12),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/711 tad-29 ta' April 2021 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Myanmar/Burma (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/711 tad-29 ta' April 2021 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Myanmar/Burma (13),

| — | wara li kkunsidra l-Linji gwida tal-UE dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji gwida tal-UE dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 34 tal-Kostituzzjoni tal-Myanmar tal-2008 li jirrikonoxxi l-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin u li jiggarantixxi liċ-ċittadini “d-dritt jistqarru liberament u jipprattikaw ir-reliġjon”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 34 tal-Kostituzzjoni tal-Myanmar tal-2008 li jirrikonoxxi l-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin u li jiggarantixxi liċ-ċittadini “d-dritt jistqarru liberament u jipprattikaw ir-reliġjon”,

| — | wara li kkunsidra l-Kunsens tal-Ħames Punti tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja tal-24 ta' April 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kunsens tal-Ħames Punti tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja tal-24 ta' April 2021,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tas-Segretarju Ġenerali tan-NU tal-31 ta' Awwissu 2021, bit-titolu “Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Musulmani Rohingya u minoranzi oħrajn fil-Myanmar”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tas-Segretarju Ġenerali tan-NU tal-31 ta' Awwissu 2021, bit-titolu “Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Musulmani Rohingya u minoranzi oħrajn fil-Myanmar”,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 75/287 tat-18 ta' Ġunju 2021 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar is-sitwazzjoni fil-Myanmar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 75/287 tat-18 ta' Ġunju 2021 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar is-sitwazzjoni fil-Myanmar,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Missjoni Internazzjonali Indipendenti ta' Inkjesta tan-NU dwar il-Myanmar tat-22 ta' Awwissu 2019 bit-titolu “Il-vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru fil-Myanmar u l-impatt tal-kunflitti etniċi tal-pajjiż fuq il-ġeneri”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Missjoni Internazzjonali Indipendenti ta' Inkjesta tan-NU dwar il-Myanmar tat-22 ta' Awwissu 2019 bit-titolu “Il-vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru fil-Myanmar u l-impatt tal-kunflitti etniċi tal-pajjiż fuq il-ġeneri”,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti mir-Rapporteur Speċjali dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem, u r-rapporti mill-mekkaniżmu superviżorju tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti mir-Rapporteur Speċjali dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem, u r-rapporti mill-mekkaniżmu superviżorju tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar tas-16 ta' Settembru 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar tas-16 ta' Settembru 2021,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Myanmar tat-23 ta' Settembru 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Myanmar tat-23 ta' Settembru 2021,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, Thomas H. Andrews, tat-22 ta' Settembru 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, Thomas H. Andrews, tat-22 ta' Settembru 2021,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar il-Myanmar u dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Musulmani Rohingya u minoranzi oħra, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar il-Myanmar u dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Musulmani Rohingya u minoranzi oħra,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Mekkaniżmu Investigattiv Indipendenti għall-Myanmar tal-1 ta' Lulju 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Mekkaniżmu Investigattiv Indipendenti għall-Myanmar tal-1 ta' Lulju 2021,

| — | wara li kkunsidra r-rapport finali u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar l-Istat ta' Rakhine (il-Kummissjoni Annan), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport finali u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar l-Istat ta' Rakhine (il-Kummissjoni Annan),

| — | wara li kkunsidra l-ordni tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja tat-23 ta' Jannar 2020 dwar it-talba għall-indikazzjoni ta' miżuri proviżorji ppreżentata mir-Repubblika tal-Gambja fil-kawża li tikkonċerna l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju (il-Gambja vs il-Myanmar), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ordni tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja tat-23 ta' Jannar 2020 dwar it-talba għall-indikazzjoni ta' miżuri proviżorji ppreżentata mir-Repubblika tal-Gambja fil-kawża li tikkonċerna l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju (il-Gambja vs il-Myanmar),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra tal-1949 u l-protokolli addizzjonali tagħhom, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra tal-1949 u l-protokolli addizzjonali tagħhom,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju tal-1948, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju tal-1948,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi, fl-1 ta' Frar 2021, il-militar tal-Myanmar, magħruf bħala t-Tatmadaw, fi ksur ċar tal-kostituzzjoni tal-Myanmar, arresta lill-President Win Myint u l-Kunsillier tal-Istat Aung San Suu Kyi, kif ukoll membri ewlenin tal-gvern, ħatfu s-setgħa fuq il-fergħat leġiżlattivi, ġudizzjarji u eżekuttivi tal-gvern permezz ta' kolp ta' stat, u ddikjaraw stat ta' emerġenza ta' sena; billi f'Awwissu 2021, il-Kap Kmandant, Min Aung Hlaing, ħabbar li kien qed jaħtar lilu nnifsu bħala Prim Ministru u li l-istat ta' emerġenza kien se jiġi estiż sa Awwissu 2023; |
| --- | --- |

A.

billi, fl-1 ta' Frar 2021, il-militar tal-Myanmar, magħruf bħala t-Tatmadaw, fi ksur ċar tal-kostituzzjoni tal-Myanmar, arresta lill-President Win Myint u l-Kunsillier tal-Istat Aung San Suu Kyi, kif ukoll membri ewlenin tal-gvern, ħatfu s-setgħa fuq il-fergħat leġiżlattivi, ġudizzjarji u eżekuttivi tal-gvern permezz ta' kolp ta' stat, u ddikjaraw stat ta' emerġenza ta' sena; billi f'Awwissu 2021, il-Kap Kmandant, Min Aung Hlaing, ħabbar li kien qed jaħtar lilu nnifsu bħala Prim Ministru u li l-istat ta' emerġenza kien se jiġi estiż sa Awwissu 2023;

| B. | billi r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar indika f'dikjarazzjoni formali li l-attakki sistematiċi u mifruxa tal-ġunta militari kontra l-poplu tal-Myanmar x'aktarx jirrappreżentaw delitti kontra l-umanità u delitti tal-gwerra skont id-dritt internazzjonali; billi r-Rapporteur Speċjali tan-NU ddikjara b'mod espliċitu li l-arkitetti u l-awturi tal-kolp ta' stat u l-ksur għandhom jinżammu responsabbli; |
| --- | --- |

B.

billi r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar indika f'dikjarazzjoni formali li l-attakki sistematiċi u mifruxa tal-ġunta militari kontra l-poplu tal-Myanmar x'aktarx jirrappreżentaw delitti kontra l-umanità u delitti tal-gwerra skont id-dritt internazzjonali; billi r-Rapporteur Speċjali tan-NU ddikjara b'mod espliċitu li l-arkitetti u l-awturi tal-kolp ta' stat u l-ksur għandhom jinżammu responsabbli;

| C. | billi f'Mejju 2021, il-ġunta militari ħadet passi inizjali biex ixxolji l-partit politiku ta' Aung San Suu Kyi, li kien fil-gvern sal-kolp ta' stat ta' Frar 2021; |
| --- | --- |

C.

billi f'Mejju 2021, il-ġunta militari ħadet passi inizjali biex ixxolji l-partit politiku ta' Aung San Suu Kyi, li kien fil-gvern sal-kolp ta' stat ta' Frar 2021;

| D. | billi l-Kumitat ta' Rappreżentanza tal-Pyidaungsu Hluttaw (CRPH) u l-Gvern ta' Unità Nazzjonali (NUG) ġew stabbiliti biex jirrappreżentaw ix-xewqat demokratiċi tal-poplu tal-Myanmar; |
| --- | --- |

D.

billi l-Kumitat ta' Rappreżentanza tal-Pyidaungsu Hluttaw (CRPH) u l-Gvern ta' Unità Nazzjonali (NUG) ġew stabbiliti biex jirrappreżentaw ix-xewqat demokratiċi tal-poplu tal-Myanmar;

| E. | billi b'reazzjoni għall-kolp ta' stat, faqqgħu protesti u dimostrazzjonijiet paċifiċi f'diversi bliet fil-Myanmar; billi mill-1 ta' Frar 2021, politiċi, uffiċjali tal-gvern, rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, atturi reliġjużi, dimostranti paċifiċi u kittieba ġew arrestati illegalment jew inżammu f'detenzjoni domiċiljari; billi l-aktar rapport reċenti mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem jiddikjara li mill-kolp ta' stat 'l hawn, inqatlu aktar minn 1 120 persuna u l-awtoritajiet militari arrestaw aktar minn 8 000 persuna, inklużi mijiet ta' politiċi, attivisti u impjegati taċ-ċivil; billi l-qrati kkundannaw 312-il persuna, li 26 minnhom ġew ikkundannati għall-mewt, inklużi żewġt itfal; billi ġie rrappurtat li mill-anqas 120 persuna ġew maqtula; billi minn Lulju 2021, il-ġunta qatlet mill-inqas 75 tifel u tifla; |
| --- | --- |

E.

billi b'reazzjoni għall-kolp ta' stat, faqqgħu protesti u dimostrazzjonijiet paċifiċi f'diversi bliet fil-Myanmar; billi mill-1 ta' Frar 2021, politiċi, uffiċjali tal-gvern, rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, atturi reliġjużi, dimostranti paċifiċi u kittieba ġew arrestati illegalment jew inżammu f'detenzjoni domiċiljari; billi l-aktar rapport reċenti mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem jiddikjara li mill-kolp ta' stat 'l hawn, inqatlu aktar minn 1 120 persuna u l-awtoritajiet militari arrestaw aktar minn 8 000 persuna, inklużi mijiet ta' politiċi, attivisti u impjegati taċ-ċivil; billi l-qrati kkundannaw 312-il persuna, li 26 minnhom ġew ikkundannati għall-mewt, inklużi żewġt itfal; billi ġie rrappurtat li mill-anqas 120 persuna ġew maqtula; billi minn Lulju 2021, il-ġunta qatlet mill-inqas 75 tifel u tifla;

| F. | billi l-militar, b'mod parallel, kien qed iżid ir-repressjoni tiegħu fuq il-midja fil-Myanmar, b'għadd dejjem jikber ta' ġurnalisti li ġew arrestati, detenuti u akkużati b'mod arbitrarju sabiex isikktu lill-midja u jeqirdu l-libertà ta' espressjoni; billi l-ġunta qed tagħmel użu dejjem akbar minn għodod ta' sorveljanza u ta' ċensura permezz ta' restrizzjonijiet fuq it-telekomunikazzjonijiet u l-internet; |
| --- | --- |

F.

billi l-militar, b'mod parallel, kien qed iżid ir-repressjoni tiegħu fuq il-midja fil-Myanmar, b'għadd dejjem jikber ta' ġurnalisti li ġew arrestati, detenuti u akkużati b'mod arbitrarju sabiex isikktu lill-midja u jeqirdu l-libertà ta' espressjoni; billi l-ġunta qed tagħmel użu dejjem akbar minn għodod ta' sorveljanza u ta' ċensura permezz ta' restrizzjonijiet fuq it-telekomunikazzjonijiet u l-internet;

| G. | billi t-tortura tintuża ħafna kontra l-persuni miżmuma f'kustodja talli ħadu sehem f'dimostrazzjonijiet favur id-demokrazija; billi l-metodi ta' tortura jinkludu swat, simulazzjonijiet ta' eżekuzzjoni b'armi tan-nar, ħruq tas-sigaretti, u stupru u theddid ta' stupru; billi t-tortura mill-pulizija kienet problema fil-Myanmar qabel, iżda t-Tatmadaw issa qed tuża theddida sistematika ta' tortura bħala parti mill-isforzi tagħha biex taħqar l-oppożizzjoni; |
| --- | --- |

G.

billi t-tortura tintuża ħafna kontra l-persuni miżmuma f'kustodja talli ħadu sehem f'dimostrazzjonijiet favur id-demokrazija; billi l-metodi ta' tortura jinkludu swat, simulazzjonijiet ta' eżekuzzjoni b'armi tan-nar, ħruq tas-sigaretti, u stupru u theddid ta' stupru; billi t-tortura mill-pulizija kienet problema fil-Myanmar qabel, iżda t-Tatmadaw issa qed tuża theddida sistematika ta' tortura bħala parti mill-isforzi tagħha biex taħqar l-oppożizzjoni;

| H. | billi l-ġunta qed tiddependi dejjem aktar fuq l-użu ta' kastig kollettiv, inkluż il-ħtif tal-membri tal-familja ta' dawk li jkunu nħarġulhom mandati ta' arrest, iżda li l-pulizija u l-forzi militari ma jistgħux jillokalizzaw; billi t-tfal, anke tfal li telqu jimxu, inqatlu jew inħatfu, preżumibbilment biex iġiegħlu lill-ġenituri tagħhom biex jippreżentaw ruħhom quddiem l-awtoritajiet; |
| --- | --- |

H.

billi l-ġunta qed tiddependi dejjem aktar fuq l-użu ta' kastig kollettiv, inkluż il-ħtif tal-membri tal-familja ta' dawk li jkunu nħarġulhom mandati ta' arrest, iżda li l-pulizija u l-forzi militari ma jistgħux jillokalizzaw; billi t-tfal, anke tfal li telqu jimxu, inqatlu jew inħatfu, preżumibbilment biex iġiegħlu lill-ġenituri tagħhom biex jippreżentaw ruħhom quddiem l-awtoritajiet;

| I. | billi l-minoranzi etniċi jipprattikaw ir-reliġjon Nisranija (6,3 %, partikolarment il-popolazzjonijiet Chin, Kachin u Karen), Musulmana (2,1 %, partikolarment il-popolazzjonijiet Rohingya u Malay, l-abitanti ta' Yangon u minoranzi oħra) u Induista (0,5 %, partikolarment l-Indjani Burmiżi); |
| --- | --- |

I.

billi l-minoranzi etniċi jipprattikaw ir-reliġjon Nisranija (6,3 %, partikolarment il-popolazzjonijiet Chin, Kachin u Karen), Musulmana (2,1 %, partikolarment il-popolazzjonijiet Rohingya u Malay, l-abitanti ta' Yangon u minoranzi oħra) u Induista (0,5 %, partikolarment l-Indjani Burmiżi);

| J. | billi l-ksur tal-libertà ta' reliġjon jew twemmin u ta' drittijiet tal-bniedem oħrajn qiegħed jiġi kommess fil-konfront tal-minoranzi reliġjużi u etniċi fil-Myanmar; |
| --- | --- |

J.

billi l-ksur tal-libertà ta' reliġjon jew twemmin u ta' drittijiet tal-bniedem oħrajn qiegħed jiġi kommess fil-konfront tal-minoranzi reliġjużi u etniċi fil-Myanmar;

| K. | billi l-knejjes sfaw taħt bumbardamenti u sakkeġġi u s-saċerdoti u l-pastors ġew arrestati; billi t-truppi militari armaw kampijiet fil-kumplessi ekkleżjastiċi, b'hekk komplew jikkompromettu r-rwol tagħhom bħala rifuġji għan-nies fil-bżonn; |
| --- | --- |

K.

billi l-knejjes sfaw taħt bumbardamenti u sakkeġġi u s-saċerdoti u l-pastors ġew arrestati; billi t-truppi militari armaw kampijiet fil-kumplessi ekkleżjastiċi, b'hekk komplew jikkompromettu r-rwol tagħhom bħala rifuġji għan-nies fil-bżonn;

| L. | billi fil-Myanmar hemm bosta gruppi etniċi; billi l-kunflitti interni wasslu għall-mewt traġika ta' eluf ta' nies tul dawn l-aħħar għexieren ta' snin; |
| --- | --- |

L.

billi fil-Myanmar hemm bosta gruppi etniċi; billi l-kunflitti interni wasslu għall-mewt traġika ta' eluf ta' nies tul dawn l-aħħar għexieren ta' snin;

| M. | billi l-Liġi dwar iċ-Ċittadinanza tal-Myanman tiddikjara lir-Rohingya frustieri jew residenti barranin u għaldaqstant iċċaħħadhom miċ-ċittadinanza, u dan ikompli jaggrava s-sitwazzjoni prekarja tagħhom; billi l-persekuzzjoni tal-minoranza Rohingya ma waqfitx, minkejja l-bosta appelli tal-komunità internazzjonali; |
| --- | --- |

M.

billi l-Liġi dwar iċ-Ċittadinanza tal-Myanman tiddikjara lir-Rohingya frustieri jew residenti barranin u għaldaqstant iċċaħħadhom miċ-ċittadinanza, u dan ikompli jaggrava s-sitwazzjoni prekarja tagħhom; billi l-persekuzzjoni tal-minoranza Rohingya ma waqfitx, minkejja l-bosta appelli tal-komunità internazzjonali;

| N. | billi s- 600 000 Rohingya, bejn wieħed u ieħor, li fadal fl-Istat ta' Rakhine huma suġġetti għal politiki u prattiki diskriminatorji persistenti, ksur sistematiku tad-drittijiet fundamentali tagħhom, arresti arbitrarji, iżolament f'kampijiet iffullati żżejjed u aċċess limitat b'mod gravi għall-edukazzjoni u għall-assistenza tas-saħħa; billi l-kundizzjonijiet oppressivi imposti fuq ir-Rohingya jikkostitwixxu delitti kontra l-umanità; |
| --- | --- |

N.

billi s- 600 000 Rohingya, bejn wieħed u ieħor, li fadal fl-Istat ta' Rakhine huma suġġetti għal politiki u prattiki diskriminatorji persistenti, ksur sistematiku tad-drittijiet fundamentali tagħhom, arresti arbitrarji, iżolament f'kampijiet iffullati żżejjed u aċċess limitat b'mod gravi għall-edukazzjoni u għall-assistenza tas-saħħa; billi l-kundizzjonijiet oppressivi imposti fuq ir-Rohingya jikkostitwixxu delitti kontra l-umanità;

| O. | billi r-Rohingya u l-minoranzi etniċi l-oħra, b'mod partikolari n-nisa u l-bniet, għadhom f'riskju notevoli ta' vjolenza sesswali, prinċipalment fil-kuntest ta' kunflitt fit-tul bejn it-Tatmadaw u l-Armata Arakan; |
| --- | --- |

O.

billi r-Rohingya u l-minoranzi etniċi l-oħra, b'mod partikolari n-nisa u l-bniet, għadhom f'riskju notevoli ta' vjolenza sesswali, prinċipalment fil-kuntest ta' kunflitt fit-tul bejn it-Tatmadaw u l-Armata Arakan;

| P. | billi l-kriżi umanitarja fil-Myanmar sejra għall-agħar, u dan jissarraf f'aktar minn 210 000 persuna spostata internament f'din is-sena biss, tliet miljun ruħ fil-bżonn ta' għajnuna umanitarja, numru li ttriplika f'dawn l-aħħar tmien xhur, u nofs il-popolazzjoni, bejn wieħed u ieħor 20 miljun ruħ, tgħix taħt is-soll tal-faqar; |
| --- | --- |

P.

billi l-kriżi umanitarja fil-Myanmar sejra għall-agħar, u dan jissarraf f'aktar minn 210 000 persuna spostata internament f'din is-sena biss, tliet miljun ruħ fil-bżonn ta' għajnuna umanitarja, numru li ttriplika f'dawn l-aħħar tmien xhur, u nofs il-popolazzjoni, bejn wieħed u ieħor 20 miljun ruħ, tgħix taħt is-soll tal-faqar;

| Q. | billi s-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti wissa li r-riskju ta' kunflitt armat fuq skala kbira jirrikjedi approċċ kollettiv għall-prevenzjoni ta' katastrofi multidimensjonali fil-qalba tax-Xlokk tal-Asja u lil hinn; |
| --- | --- |

Q.

billi s-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti wissa li r-riskju ta' kunflitt armat fuq skala kbira jirrikjedi approċċ kollettiv għall-prevenzjoni ta' katastrofi multidimensjonali fil-qalba tax-Xlokk tal-Asja u lil hinn;

| R. | billi l-Programm Dinji tal-Ikel jistima li 6,2 miljun ruħ fil-Myanmar kollu jinsabu f'riskju ta' insigurtà alimentari u ġuħ, ċifra li telgħet minn 2,8 miljuni qabel il-kolp ta' stat militari; |
| --- | --- |

R.

billi l-Programm Dinji tal-Ikel jistima li 6,2 miljun ruħ fil-Myanmar kollu jinsabu f'riskju ta' insigurtà alimentari u ġuħ, ċifra li telgħet minn 2,8 miljuni qabel il-kolp ta' stat militari;

| S. | billi s-sitwazzjoni umanitarja fil-Myanmar kienet aggravata mill-kriżi tal-COVID-19; billi d-detenzjoni arbitarja tal-massa fil-konfront tad-dimostranti, ħabsijiet iffullati u t-traskuraġni ġenerali ta' saħħet il-priġunieri wkoll ikkontribwew għal żieda fin-numru ta' infezzjonijiet bil-COVID-19; |
| --- | --- |

S.

billi s-sitwazzjoni umanitarja fil-Myanmar kienet aggravata mill-kriżi tal-COVID-19; billi d-detenzjoni arbitarja tal-massa fil-konfront tad-dimostranti, ħabsijiet iffullati u t-traskuraġni ġenerali ta' saħħet il-priġunieri wkoll ikkontribwew għal żieda fin-numru ta' infezzjonijiet bil-COVID-19;

| T. | billi l-forzi militari użaw il-miżuri kontra l-COVID-19 għal finijiet ta' repressjoni tal-attivisti favur id-demokrazija, tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u tal-ġurnalisti; billi d-dritt għas-saħħa qiegħed jiġi mhedded; billi l-ġunta għalqet l-isptarijiet u żammet lill-professjonisti tas-settur mediku taħt il-mira tagħha, u dan wassal għall-kollass tas-sistema tas-saħħa hekk kif il-każijiet ta' COVID-19 qegħdin jiżdiedu fil-pajjiż kollu; billi t-truppi qerdu t-tagħmir u l-provvisti mediċi u okkupaw għexieren ta' strutturi mediċi, u dan ġiegħel lill-poplu tal-Myanmar ma jersaqx lejn strutturi mediċi minħabba biża' li jinżammu f'detenzjoni jew jisfaw vittmi ta' tiri; |
| --- | --- |

T.

billi l-forzi militari użaw il-miżuri kontra l-COVID-19 għal finijiet ta' repressjoni tal-attivisti favur id-demokrazija, tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u tal-ġurnalisti; billi d-dritt għas-saħħa qiegħed jiġi mhedded; billi l-ġunta għalqet l-isptarijiet u żammet lill-professjonisti tas-settur mediku taħt il-mira tagħha, u dan wassal għall-kollass tas-sistema tas-saħħa hekk kif il-każijiet ta' COVID-19 qegħdin jiżdiedu fil-pajjiż kollu; billi t-truppi qerdu t-tagħmir u l-provvisti mediċi u okkupaw għexieren ta' strutturi mediċi, u dan ġiegħel lill-poplu tal-Myanmar ma jersaqx lejn strutturi mediċi minħabba biża' li jinżammu f'detenzjoni jew jisfaw vittmi ta' tiri;

| U. | billi t-Tatmadaw u l-ġenerali tagħha qegħdin jiżgura illegalment fondi permezz tal-bejgħ illegali ta' injam, ħaġar prezzjuż, gass u żejt u huma akkużati b'mod mifrux b'korruzzjoni; |
| --- | --- |

U.

billi t-Tatmadaw u l-ġenerali tagħha qegħdin jiżgura illegalment fondi permezz tal-bejgħ illegali ta' injam, ħaġar prezzjuż, gass u żejt u huma akkużati b'mod mifrux b'korruzzjoni;

| V. | billi, skont in-Nazzjonijiet Uniti, il-Pjan ta' Risposta Umanitarja tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Myanmar tal-2021 irċieva biss 46 % tal-fondi mitluba sal-lum u l-operazzjonijiet umanitarji qegħdin jiġu affettwati minħabba nuqqas kbir ta' finanzjamenti; |
| --- | --- |

V.

billi, skont in-Nazzjonijiet Uniti, il-Pjan ta' Risposta Umanitarja tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Myanmar tal-2021 irċieva biss 46 % tal-fondi mitluba sal-lum u l-operazzjonijiet umanitarji qegħdin jiġu affettwati minħabba nuqqas kbir ta' finanzjamenti;

| 1. | Jikkundanna bil-qawwa l-kolp ta' stat li seħħ fl-1 ta' Frar 2021 min-naħa tat-Tatmadaw taħt it-tmexxija tal-kap kmandant Min Aung Hlaing; jistieden lit-Tatmadaw tirrispetta b'mod sħiħ l-eżitu tal-elezzjonijiet demokratiċi ta' Novembru 2020 u tistabbilixxi mill-ġdid u minnufih il-gvern ċivili, ittemm l-istat ta' emerġenza, ittemm l-użu tal-vjolenza fil-konfront tad-dimostranti paċifiċi, tirrispetta d-dritt għal-libertà ta' espressjoni u assoċjazzjoni u tippermetti lill-parlamentari eletti kollha jieħdu l-mandati tagħhom; jistieden lill-armata tal-Myanmar teħles lil dawk kollha f'detenzjoni għal raġunijiet politiċi, tirrevoka r-restrizzjonijiet fuq il-libertà ta' espressjoni, għaqda u assoċjazzjoni u tirrispetta l-libertà ta' reliġjon u twemmin; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jappella għall-ħelsien immedjat u bla kundizzjonijiet tal-President Win Myint, tal-Kunsillier tal-Istat Aung San Suu Kyi u ta' dawk kollha l-oħra li ġew arrestati abbażi ta' akkużi infondati; iqis il-ħelsien tal-priġunieri u tal-mexxejja politiċi kollha bħala l-ewwel pass essenzjali lejn is-soluzzjoni paċifika tal-kriżi u r-ripristinu tal-awtoritajiet leġittimi; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jesprimi l-appoġġ tiegħu lill-poplu tal-Myanmar fil-ġlieda tiegħu għad-demokrazija, għal-libertà u għad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jiddenunzja r-risposta vjolenti mifruxa tat-Tatmadaw lil kwalunkwe tip ta' protesta kif ukoll il-ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem li kkommettiet u għadha tkkommetti fil-konfront tal-poplu tal-Myanmar, anki fil-konfront tal-minoranzi etniċi u reliġjużi, li jikkostitwixxu bħala delitti kontra l-umanità; jesprimi t-tħassib kbir tiegħu għall-attakki frekwenti fuq il-knejjes, il-moskej, l-iskejjel u l-istrutturi mediċi, u għall-arresti tal-mexxejja reliġjużi; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Isostni s-CRPH u n-NUG bħala l-uniċi rappreżentanti leġittimi tax-xewqat demokratiċi tal-poplu tal-Myanmar, u jistieden lill-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN) u lill-komunità internazzjonali jinkluduhom u jinvolvuhom fi djalogu politiku awtentiku u inklużiv u fl-isforzi li jsiru favur ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kriżi abbażi tar-rispett tal-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jitlob aċċess immedjat u regolari għall-Kumitat Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar għall-persuni f'detenzjoni u għall-ħabsijiet, kif jipprevedu l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra; jistieden lill-forzi militari u tal-pulizija jagħtu lill-familji tal-persuni kollha f'detenzjoni b'rabta mal-operazzjonijiet tal-forzi ta' sigurtà fil-Myanmar kollu qabel jew wara l-1 ta' Frar 2021 l-informazzjoni eżawrjenti dwar x'xorti messithom u l-post fejn jinsabu; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Ifakkar fin-natura multietnika tal-Myanmar; iħeġġeġ lit-Tatmadaw tirrispetta b'mod sħiħ id-drittijiet inaljenabbli ta' kull etnija; jitlob investigazzjoni immedjata, rigoruża, indipendenti u trasparenti tad-delitti kommessi fil-pajjiż mill-armata u jitlob li l-awturi jittellgħu quddiem il-ġustizzja; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Huwa xxukkjat bid-delitti kommessi mit-Tatmadaw kontra l-gruppi etniċi u reliġjużi fil-Myanmar; jikkundanna bil-qawwa l-attakki min-naħa tat-Tatmadaw fl-Istati ta' Kayin, Kayah, Kachin, Shan u Chin, li rriżultaw fi spostamenti fuq skala kbira, fil-mewt ta' ċivili, fosthom tfal, fil-qerda tal-binjiet reliġjużi, u ksur ieħor tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt umanitarju; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jikkundanna l-persekuzzjoni tal-Insara fil-pajjiż; iħeġġeġ lit-Tatmadaw jieqfu joqtlu u jarrestaw lill-Insara u kif ukoll il-bombardamenti u s-sakkeġġi tal-knejjes; jenfasizza li l-komunità internazzjonali esprimiet it-tħassib kbir tagħha għall-attakki vjolenti kontra l-komuntajiet Insara tal-Myanmar; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Itenni l-kundanna tiegħu tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u tal-attakki sistematiċi u mifruxin kontra l-popolazzjoni Rohingya; jissottolinja li l-UE se tkompli timmonitorja mill-qrib l-azzjonijiet tat-tmexxija militari fil-konfront tal-minoranzi tal-pajjiż, b'mod partikolari r-Rohingya; itenni l-appell tiegħu lill-awtoritajiet tal-Myanmar biex joħolqu kundizzjonijiet u garanziji għar-ritorn sikur, volontarju, dinjituż u sostenibbli, taħt is-superviżjoni tan-Nazzjonijiet Uniti, ta' dawk ir-Rohingya li jixtiequ jmorru lura lejn l-art nattiva tagħhom; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jikkundanna bil-qawwa d-diskriminazzjoni kontinwa fil-konfront tal-minoranzi etniċi, li huma ferm limitati fil-libertà ta' moviment tagħhom u mċaħħda mis-servizzi essenzjali fil-Myanmar; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jikkundanna kwalunkwe użu tal-vjolenza min-naħa tal-ġunta għad-dannu taċ-ċittadini tagħha kif ukoll forom oħrajn ta' vessazzjoni, b'mod partikolari fil-konfront tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, tal-attivisti tas-soċjetà ċivili u tal-ġurnalisti; iħeġġeġ lill-ġunta tneħħi kwalunkwe restrizzjoni tat-telekomunikazzjonijiet u tal-aċċess għall-internet, inklużi s-siti web tal-midja indipendenti u l-pjattaformi tal-midja soċjali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jitlob li tintemm il-vjolenza fil-konfront tal-ħaddiema u tat-trade unions u li d-drittijiet tat-trade unions u tal-membri tagħhom jiġu mħarsa, inkluż id-dritt li joperaw liberament; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jitlob aċċess umanitarju u assistenza immedjati għall-komunitajiet vulnerabbli, inklużi n-nisa, it-tfal u l-minoranzi etniċi, kif ukoll l-awtonomizzazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-organizzazzjonijiet li joperaw fil-livell tal-komunitajiet etniċi, bil-għan li jiġi żgurat li l-għajnuna umanitarja tasal effettivament għand il-persuni fil-bżonn; jistieden lill-Kummissjoni torjenta mill-ġdid u tintensifika l-għajnuna umanitarja, inkluż l-appoġġ sanitarju, permezz ta' kanali transfruntieri, networks umanitarji lokali, fornituri ta' servizzi etniċi kif ukoll organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u organizzazzjonijiet li joperaw fil-livell tal-komunitajiet; jistieden lill-Kummissjoni tanalizza l-aħjar mod kif twettaq proġetti ta' żvilupp ma' dawn il-gruppi u torjenta l-assistenza b'konsegwenza ta' dan; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota bi tħassib gravi li t-tielet mewġa tal-pandemija tal-COVID-19 ħraxet il-kriżi umanitarja fil-Myanmar, b'rati ta' trażmissjoni partikolarment inkwetanti fost il-persuni l-aktar emarġinati, inklużi dawk fil-ħabsijiet iffullatti żżejjed u b'kundizzjonijiet mhux tajbin għas-saħħa; iħeġġeġ lill-ġunta tadotta mill-ġdid strateġija ta' konteniment u sistema ta' traċċar tal-kuntatti, kif ukoll tiżgura li l-popolazzjoni jkollha aċċess għas-servizzi tas-saħħa u għall-vaċċini; jitlob lill-Kummissjoni tintensifika s-sostenn tagħha f'dan ir-rigward u tiggarantixxi li dan is-sostenn jilħaq liċ-ċittadini, anki permezz tal-forniment ta' dożi tal-vaċċini kontra l-COVID-19; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Huwa xxukkjat bl-attakki, bil-vessazzjonijiet, bid-detenzjoni u bit-tortura tal-ħaddiema fil-qasam tas-saħħa, b'mod partikolari matul il-kriżi attwali tas-saħħa tal-COVID-19; jistieden lill-ġunta tiggarantixxi s-sigurtà u s-sikurezza tal-ħaddiema kollha fil-qasam tas-saħħa u ttemm minnufih il-vessazzjonijiet u l-attakki kollha kontra dawn il-persuni; jenfasizza li l-awtoritajiet tal-Myanmar huma responsabbli li jiggarantixxu l-aċċess sħiħ għall-assistenza tas-saħħa; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jikkundanna l-attakki min-naħa tal-awtoritajiet militari għad-dannu tal-professjonijiet tas-settur mediku u tal-istrutturi mediċi, kif ukoll ir-risposta ta' dawn l-awtoritajiet għall-pandemija tal-COVID-19; jenfasizza li s-saħħa u l-aċċess għall-assistenza tas-saħħa u għall-vaċċini huma dritt tal-bniedem universali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jitlob lit-Tatmadaw tieqaf iċċaħħad id-dritt tal-popolazzjoni għall-protezzjoni mill-COVID-19, kif ukoll għat-trattament xieraq tal-marda, peress li dan jista' jikkawża telf sinifikanti ta' ħajjiet fil-Myanmar; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Iħeġġeġ lill-gvernijiet tal-pajjiżi ġirien jiżguraw li l-awtoritajiet tagħhom ma jimpedixxu lil ħadd jaqsam il-konfini biex isib kenn; jistieden lil dawn il-gvernijiet jiżguraw li l-organizzazzjoni tal-għajnuna u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jitħallew jaċċedu għaż-żoni li fihom jinsabu l-persuni spostati internament tul il-konfini mal-Myanmar; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Itenni l-appoġġ tiegħu għad-difensuri tas-soċjetà ċivili u tad-demokrazija fil-Myanmar u jistieden lill-UE u lill-istituzzjonijiet tagħha jkomplu bl-isforzi mmirati lejn il-progess tas-soċjetà ċivili, minkejja l-limitazzjonijiet attwali u forsi kontinwi imposti mill-gvern militari attwali; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jitlob lill-ASEAN, lill-membri tagħha u b'mod partikolari lill-Mibgħut Speċjali tagħha għall-Myanmar jagħmlu użu aktar proattiv tar-rwol speċjali tagħhom fil-pajjiż, jikkooperaw mal-Mibgħut Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti u jibdew djalogu mal-partijiet involuti kollha, primarjament mal-NUG u mar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, b'mod partikolari n-nisa u l-gruppi etniċi, bil-għan li jippromwovu, bħala minimu, l-implimentazzjoni effettiva u sinifikanti tal-kunsens tal-ħames punti biex tintlaħaq riżoluzzjoni sostenibbli u demokratika tal-kriżi attwali fil-futur qrib; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jistieden ukoll liċ-Ċina u lir-Russja jinvolvu ruħhom attivament fid-diplomazija internazzjonali u jerfgħu r-responsabbiltà tagħhom bħala membri permanenti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti; jistennihom jiżvolġu rwol kostruttiv fl-iskrutinju tas-sitwazzjoni fil-Myanmar; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Iħeġġeġ lill-Myanmar jikkoopera mal-isforzi internazzjonali biex tiġi żgurata r-responsabbiltà, anki billi finalment jagħti aċċess sħiħ għall-pajjiż lill-Mekkaniżmu ta' Investigazzjoni Indipendenti għall-Myanmar (IIMM); jistieden lill-UE, lill-Istati Membri tagħha u lill-komunità internazzjonali jiżguraw li l-IIMM ikollu l-appoġġ neċessarju biex jaqdi l-mandat tiegħu; ifakkar li l-Myanmar għandu l-obbligu li jirrispetta l-ordni relatat mal-miżuri proviżorji tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jilqa' pożittivament is-sensiela reċenti ta' sanzjonijiet imposti mill-Kunsill lill-membri tat-Tatmadaw u lill-impriżi tagħhom, u jistieden lill-Kunsill ikompli jimponi sanzjonijiet immirati u sodi, bil-għan li jaqta' s-sorsi ta' għajxien tal-ġunta, filwaqt li jiġi żgurat li dawn is-sanzjonijiet ma jagħmlux ħsara lill-popolazzjoni tal-Myanmar; huwa tal-fehma li l-komunità internazzjonali għandha tkompli tieħu miżuri addizzjonali fil-konfront tal-armata u tal-mexxejja tagħhom, kif ukoll timponilhom spejjeż, sakemm ma jinvertux ir-rotta tagħhom u jiffaċilitaw ir-riton għad-demokrazija; jisħaq fuq il-bżonn li l-Istati Membri kollha tal-UE jħarrxu u japplikaw is-sanzjonijiet imposti lill-impriżi statali kollha tal-Myanmar, primarjament fis-setturi tal-injam u tal-ħaġar prezzjuż; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura li s-sanzjonijiet nazzjonali imposti lill-Istati Membri u lill-pajjiżi assoċjati f'każ ta' ksur tas-sanzjonijiet tal-UE jkunu effikaċi; jissottolinja li dan ikun jirrikjedi l-impożizzjoni ta' ffrizar speċifiku tal-assi u divjeti ta' trasferimenti finanzjarji internazzjonali liż-żewġ banek statali, il-Myanmar Foreign Trade Bank u l-Myanmar Investment and Commercial Bank, li minnhom tinġabar il-valuta barranija kollha, kif ukoll l-introduzzjoni fil-lista tas-sanzjonijiet tal-Myanmar Oil and Gas Enterprise, ta' proprjetà statali, li tiġġenera l-fluss prinċipali li jidħol ta' valuta barranija lill-ġunta; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistieden lill-Kunsill ikompli jimponi sanzjonijiet immirati fil-konfront ta' dawk responsabbli mill-kolp ta' stat ta' Frar 2021 u jikkunsidra miżuri possibbli oħra; iħeġġeġ lill-Kunsill jinkludi lill-Kunsill ta' Amministrazzjoni tal-Istat bħala entità, minflok il-membri individwali tiegħu, fil-lista tal-persuni fiżiċi u ġuridiċi, tal-entitajiet u tal-organi suġġetti għal miżuri restrittivi; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Itenni l-appell tiegħu lill-impriżi b'sede fl-UE li joperaw jew għandhom ktajjen tal-provvista fil-Myanmar biex jeżerċitaw diliġenza dovuta msaħħa fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u jiżguraw li ma jkollhomx rabtiet mal-forzi ta' sigurtà tal-pajjiż, mal-membri individwali tagħhom jew ma' entitajiet ta' proprjetà tagħhom jew ikkontrollati minnhom, u li ma jikkontribwux direttament jew indirettament għar-repressjoni tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem min-naħa tal-ġunta; jistieden lill-impriżi b'sede fl-UE jagħmlu pubbliċi l-konklużjonijiet tagħhom u jaħdmu biex itejbu kontinwament il-kundizzjonijiet ta' xogħol u l-istandards amjbentali fi ħdan l-impriżi tagħhom fil-Myanmar; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Itenni l-appell tiegħu biex jitkomplew u jiġu implimentati s-sanzjonijiet immirati kontra dawk responsabbli mill-atroċitajiet fil-konfront tar-Rohingya; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex malajr tagħti bidu lill-investigazzjoni dwar il-preferenzi kummerċjali li minnhom jislet vantaġġ il-Myanmar f'setturi speċifiċi, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mal-kumpaniji ta' proprjetà tal-membri tal-armata tal-Myanmar jew ikkontrollati minnhom, u żżomm il-Parlament debitament infurmat rigward l-azzjonijiet li jittieħdu; jirrikonoxxi li sar titjib minn meta l-Myanmar ġie integrat mill-ġdid fl-iskema “Kollox Minbarra Armi” (EBA) fl-2013, pereżempju l-ħolqien ta' impjiegi fis-settur tal-ħwejjeġ, li minnu bbenefikaw b'mod partikolari n-nisa; jissottolinja, madankollu, li l-proċess ta' impenn imsaħħaħ kien diġà stabbilit fl-2018, b'enfasi partikolari fuq ir-rispett tal-konvenzjonijiet internazzjonali fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u tad-drittijiet tax-xogħol, u li l-kolp ta' stat inverta l-progress li kien sar matul il-proċess ta' demokratizzazzjoni, b'hekk ġew imminati l-kundizzjonijiet għall-għoti ta' preferenzi fl-ambitu tal-EBA; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jistieden lid-delegazzjoni tal-UE fil-Myanmar u lill-ambaxxati tal-Istati Membri jimmonitorjaw mill-qrib is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tas-saħħa fil-Myanmar u l-każijiet ta' mexxejja politiċi u ċittadini oħra attwalment f'detenzjoni jew fil-ħabs; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jistieden lill-Istati Membri u lill-pajjiżi assoċjati jżommu l-embargo li jissospendi l-provvista, il-bejgħ u t-trasferiment diretti jew indiretti, inklużi t-tranżitu, l-ispedizzjoni u s-senserija, tal-armi, tal-munizzjon u tat-tagħmir u tas-sistemi militari, ta' sigurtà u ta' sorveljanza kollha, kif ukoll il-forniment ta' taħriġ, il-manutenzjoni jew il-forom l-oħra ta' assistenza militari u ta' sigurtà; jisħaq fuq il-bżonn li l-Qorti Kriminali Internazzjonali twettaq investigazzjoni ulterjuri tas-sitwazzjoni; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Iwissi bir-riskju ta' emerġenza umanitarja saħansitra akbar minħabba l-intensifikazzjoni tal-vjolenza kif ukoll il-kriżi ekonomika gravi, il-faqar u l-għadd ta' persuni spostati; jistieden lill-UE, lill-Istati Membri tagħha u lill-komunità internazzjonali jonoraw b'urġenza l-obbligi finanzjarji tagħhom fir-rigward tal-Pjan ta' Risposta Umanitarja tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Myanmar tal-2021; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jistieden lill-VP/RGħ u lill-Istati Membri jindirizzaw b'determinazzjoni s-sitwazzjoni fil-Myanmar u jistieden lill-VP/RGħ jirrapporta fuq bażi regolari lill-Parlament, b'mod partikolari lill-Kumitat għall-Affarijiet Barranin tiegħu, anki dwar is-sitwazzjoni tal-gruppi reliġjużi u etniċi, bil-għan li jiġi żgurat djalogu parlamentari adegwat dwar tali sitwazzjoni importanti u inkwetanti; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-President leġittimu u lill-Gvern ta' Unità Nazzjonali leġittimu tal-Myanmar, lill-Kumitat ta' Rappreżentanza tal-Pyidaungsu Hluttaw, lill-Kunsillier tal-Istat tal-Myanmar, lit-Tatmadaw, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Uniti, tal-Bangladesh, tar-Renju Unit, tal-Ġappun, tal-Indja, tal-Awstralja, tal-Kanada, lill-Istati Membri tal-ASEAN, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tar-Russja u taċ-Ċina, lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, lis-Segretarju Ġenerali tal-ASEAN, lill-Kummissjoni Intergovernattiva tal-ASEAN għad-Drittijiet tal-Bniedem, lir-Rapporteur Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, lill-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati u lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

33.

---

(1)  ĠU C 419, 16.12.2015, p. 189.

(2)  ĠU C 258 E, 7.9.2013, p. 79.

(3)  ĠU C 161 E, 31.5.2011, p. 154.

(4)  ĠU C 99 E, 3.4.2012, p. 120.

(5)  ĠU C 101, 16.3.2018, p. 134.

(6)  ĠU C 238, 6.7.2018, p. 112.

(7)  ĠU C 337, 20.9.2018, p. 109.

(8)  ĠU C 28, 27.1.2020, p. 80.

(9)  ĠU C 433, 23.12.2019, p. 124.

(10)  ĠU C 171, 6.5.2021, p. 12.

(11)  Testi adottati, P9_TA(2021)0054.

(12)  ĠU L 219 I, 21.6.2021, p. 57.

(13)  ĠU L 147, 30.4.2021, p. 17.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/186 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/186

---

P9_TA(2021)0418

Il-każ ta' Paul Rusesabagina fir-Rwanda

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar Il-każ ta' Paul Rusesabagina fir-Rwanda (2021/2906(RSP))

(2022/C 132/15)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-Rwanda, partikolarment dik tal-11 ta' Frar 2021 dwar ir-Rwanda: il-każ ta' Paul Rusesabagina (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-Rwanda, partikolarment dik tal-11 ta' Frar 2021 dwar ir-Rwanda: il-każ ta' Paul Rusesabagina (1),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, li kien irratifikat mir-Rwanda fl-1975, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, li kien irratifikat mir-Rwanda fl-1975,

| — | wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli,

| — | wara li kkunsidra l-Prinċipji u l-Linji gwida dwar id-Dritt għal Proċess Ġust u għall-Assistenza Legali fl-Afrika, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Prinċipji u l-Linji gwida dwar id-Dritt għal Proċess Ġust u għall-Assistenza Legali fl-Afrika,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti Oħra, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti Oħra,

| — | wara li kkunsidra r-regoli standard minimi tal-NU dwar it-trattament tal-priġunieri (ir-“Regoli Nelson Mandela”), kif riveduti fl-2015, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-regoli standard minimi tal-NU dwar it-trattament tal-priġunieri (ir-“Regoli Nelson Mandela”), kif riveduti fl-2015,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Kampala dwar il-Kundizzjonijiet tal-Ħabs fl-Afrika, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Kampala dwar il-Kundizzjonijiet tal-Ħabs fl-Afrika,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Ħidma tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar ir-Rieżami Perjodiku Universali tal-25 ta' Marzu 2021 dwar ir-Rwanda, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Ħidma tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar ir-Rieżami Perjodiku Universali tal-25 ta' Marzu 2021 dwar ir-Rwanda,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-komunità internazzjonali li fihom ikkundannaw l-irregolaritajiet u ikkundannaw in-nuqqas ta' proċessi ġusti fir-Rwanda, anki mill-Gvern tal-Belġju, id-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti u l-Gvern tar-Renju Unit, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-komunità internazzjonali li fihom ikkundannaw l-irregolaritajiet u ikkundannaw in-nuqqas ta' proċessi ġusti fir-Rwanda, anki mill-Gvern tal-Belġju, id-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti u l-Gvern tar-Renju Unit,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet maħruġa mill-Federazzjoni Ewropea tal-Avukati, iċ-Ċentru għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assoċjazzjoni Amerikana tal-Avukati u diversi organizzazzjonijiet stabbiliti tad-drittijiet tal-bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet maħruġa mill-Federazzjoni Ewropea tal-Avukati, iċ-Ċentru għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assoċjazzjoni Amerikana tal-Avukati u diversi organizzazzjonijiet stabbiliti tad-drittijiet tal-bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Cotonou, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Cotonou,

| — | wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tar-Rwanda, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tar-Rwanda,

| — | wara li kkunsidra l-istrumenti tal-NU u tal-Kummissjoni Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istrumenti tal-NU u tal-Kummissjoni Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsulari tal-1963, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsulari tal-1963,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi fid-29 ta' Settembru 2021, id-difensur tad-drittijiet tal-bniedem, iċ-ċittadin Belġjan u r-residenti tal-Istati Uniti, Paul Rusesabagina ġie ddikjarat ħati u kkundannat għal 25 sena ħabs mill-Kamra għad-Delitti Internazzjonali u Transfruntieri tal-Qorti Superjuri tar-Rwanda wara l-arrest tiegħu f'Kigali fil-31 ta' Awwissu 2020; billi s-Sur Rusesabagina ġie akkużat b'disa' kapijiet ta' akkuża relatati mat-terroriżmu u miżmum bħala kriminalment responsabbli għal attivitajiet attribwiti lill-Moviment Rwandiż għat-Tibdil Demokratiku/Front Nazzjonali għal-Liberazzjoni (MRCD-FLN), koalizzjoni ta' partiti politiċi tal-oppożizzjoni u l-fergħa militari tiegħu; |
| --- | --- |

A.

billi fid-29 ta' Settembru 2021, id-difensur tad-drittijiet tal-bniedem, iċ-ċittadin Belġjan u r-residenti tal-Istati Uniti, Paul Rusesabagina ġie ddikjarat ħati u kkundannat għal 25 sena ħabs mill-Kamra għad-Delitti Internazzjonali u Transfruntieri tal-Qorti Superjuri tar-Rwanda wara l-arrest tiegħu f'Kigali fil-31 ta' Awwissu 2020; billi s-Sur Rusesabagina ġie akkużat b'disa' kapijiet ta' akkuża relatati mat-terroriżmu u miżmum bħala kriminalment responsabbli għal attivitajiet attribwiti lill-Moviment Rwandiż għat-Tibdil Demokratiku/Front Nazzjonali għal-Liberazzjoni (MRCD-FLN), koalizzjoni ta' partiti politiċi tal-oppożizzjoni u l-fergħa militari tiegħu;

| B. | billi l-arrest tas-Sur Rusesabagina f'Awwissu 2020 kien arbitrarju, imwettaq taħt pretenzjonijiet foloz u involva trasferiment illegali lejn ir-Rwanda, għajbien furzat u detenzjoni f'iżolament; billi ma ġie prodott l-ebda mandat għall-arrest tiegħu f'konformità mar-rekwiżiti tal-Artikolu 37 tal-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali tar-Rwanda tal-2019 u ma ġiet ippreżentata l-ebda akkuża qabel il-kundanna tiegħu, bi ksur tal-Artikolu 68 tal-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali tar-Rwanda; billi s-Sur Rusesabagina ddikjara pubblikament diversi drabi li ma setax jirritorna lejn il-pajjiż nattiv tiegħu minħabba l-biża' ta' retribuzzjoni; |
| --- | --- |

B.

billi l-arrest tas-Sur Rusesabagina f'Awwissu 2020 kien arbitrarju, imwettaq taħt pretenzjonijiet foloz u involva trasferiment illegali lejn ir-Rwanda, għajbien furzat u detenzjoni f'iżolament; billi ma ġie prodott l-ebda mandat għall-arrest tiegħu f'konformità mar-rekwiżiti tal-Artikolu 37 tal-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali tar-Rwanda tal-2019 u ma ġiet ippreżentata l-ebda akkuża qabel il-kundanna tiegħu, bi ksur tal-Artikolu 68 tal-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali tar-Rwanda; billi s-Sur Rusesabagina ddikjara pubblikament diversi drabi li ma setax jirritorna lejn il-pajjiż nattiv tiegħu minħabba l-biża' ta' retribuzzjoni;

| C. | billi l-ministru tal-ġustizzja tar-Rwanda, Johnston Busingye, ammetta r-rwol tal-gvern tiegħu fl-għajbien furzat u fit-trasferiment tas-Sur Rusesabagina f'Awwissu 2020, fil-ħlas għat-titjira għat-trasferiment, u fil-ksur tad-dritt tas-Sur Rusesabagina għal proċess ġust; billi fl-10 ta' Marzu 2021 il-qorti ddeċidiet li t-trasferiment tas-Sur Rusesabagina kien legali u li huwa ma kienx maħtuf; |
| --- | --- |

C.

billi l-ministru tal-ġustizzja tar-Rwanda, Johnston Busingye, ammetta r-rwol tal-gvern tiegħu fl-għajbien furzat u fit-trasferiment tas-Sur Rusesabagina f'Awwissu 2020, fil-ħlas għat-titjira għat-trasferiment, u fil-ksur tad-dritt tas-Sur Rusesabagina għal proċess ġust; billi fl-10 ta' Marzu 2021 il-qorti ddeċidiet li t-trasferiment tas-Sur Rusesabagina kien legali u li huwa ma kienx maħtuf;

| D. | billi meta ngħata l-verdett, tħabbret evidenza addizzjonali li ma kinitx instemgħet qabel mill-qorti jew ippreżentata matul il-proċess relatat mal-allegazzjoni li s-Sur Rusesabagina kien ġabar fondi għall-grupp armat FLN; billi xi wħud mill-provi msemmija jirriżultaw minn dikjarazzjonijiet li s-Sur Rusesabagina jsostni li saru taħt pressjoni u mingħajr avukat; |
| --- | --- |

D.

billi meta ngħata l-verdett, tħabbret evidenza addizzjonali li ma kinitx instemgħet qabel mill-qorti jew ippreżentata matul il-proċess relatat mal-allegazzjoni li s-Sur Rusesabagina kien ġabar fondi għall-grupp armat FLN; billi xi wħud mill-provi msemmija jirriżultaw minn dikjarazzjonijiet li s-Sur Rusesabagina jsostni li saru taħt pressjoni u mingħajr avukat;

| E. | billi t-tim ta' avukati tas-Sur Rusesabagina li inizjalment irrappreżentah ma kienx tal-għażla tiegħu u billi l-avukati tal-għażla tiegħu li eventwalment kiseb aċċess għalihom minn April 2021 ma tħallewx jiltaqgħu miegħu, u dan imur kontra l-Artikolu 68 tal-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali tar-Rwanda; |
| --- | --- |

E.

billi t-tim ta' avukati tas-Sur Rusesabagina li inizjalment irrappreżentah ma kienx tal-għażla tiegħu u billi l-avukati tal-għażla tiegħu li eventwalment kiseb aċċess għalihom minn April 2021 ma tħallewx jiltaqgħu miegħu, u dan imur kontra l-Artikolu 68 tal-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali tar-Rwanda;

| F. | billi l-kundizzjoni medika tas-Sur Rusesabagina f'detenzjoni ġiet irrappurtata bħala inkwetanti ħafna, peress li huwa superstitu tal-kanċer u jbati minn kundizzjoni kardjovaskulari; billi skont l-avukati tiegħu huwa tilef żewġ skrinings għal kanċer u l-awtoritajiet tal-ħabs ċaħduh l-aċċess għall-mediċina bir-riċetta pprovduta mit-tabib Belġjan tiegħu, u dan ikkawża diffikultà mentali u fiżika bi ksur tal-Artikoli 12 u 14 tal-Kostituzzjoni tar-Rwanda dwar id-dritt għall-ħajja, id-dritt għall-integrità fiżika, u l-protezzjoni kontra trattament inuman jew degradanti; |
| --- | --- |

F.

billi l-kundizzjoni medika tas-Sur Rusesabagina f'detenzjoni ġiet irrappurtata bħala inkwetanti ħafna, peress li huwa superstitu tal-kanċer u jbati minn kundizzjoni kardjovaskulari; billi skont l-avukati tiegħu huwa tilef żewġ skrinings għal kanċer u l-awtoritajiet tal-ħabs ċaħduh l-aċċess għall-mediċina bir-riċetta pprovduta mit-tabib Belġjan tiegħu, u dan ikkawża diffikultà mentali u fiżika bi ksur tal-Artikoli 12 u 14 tal-Kostituzzjoni tar-Rwanda dwar id-dritt għall-ħajja, id-dritt għall-integrità fiżika, u l-protezzjoni kontra trattament inuman jew degradanti;

| G. | billi f'Settembru 2020, l-awtoritajiet tar-Rwanda naqsu milli jinfurmaw lill-awtoritajiet tal-Belġju dwar l-arrest tas-Sur Rusesabagina bi ksur tal-prinċipju stabbilit fid-dritt internazzjonali dwar l-assistenza konsulari; billi s-Servizz Korrezzjonali tar-Rwanda (RCS) kiseb aċċess għall-komunikazzjonijiet u d-dokumenti legali skambjati bejn is-Sur Rusesabagina u l-avukati tiegħu; billi l-Ministru tal-Affarijiet Barranin Belġjan bagħat diversi noti verbali lill-kontroparti Rwandiża tagħha fejn talbet li d-drittijiet tas-Sur Rusesabagina jiġu rispettati, iżda l-Gvern tar-Rwanda rrifjuta kull talba; |
| --- | --- |

G.

billi f'Settembru 2020, l-awtoritajiet tar-Rwanda naqsu milli jinfurmaw lill-awtoritajiet tal-Belġju dwar l-arrest tas-Sur Rusesabagina bi ksur tal-prinċipju stabbilit fid-dritt internazzjonali dwar l-assistenza konsulari; billi s-Servizz Korrezzjonali tar-Rwanda (RCS) kiseb aċċess għall-komunikazzjonijiet u d-dokumenti legali skambjati bejn is-Sur Rusesabagina u l-avukati tiegħu; billi l-Ministru tal-Affarijiet Barranin Belġjan bagħat diversi noti verbali lill-kontroparti Rwandiża tagħha fejn talbet li d-drittijiet tas-Sur Rusesabagina jiġu rispettati, iżda l-Gvern tar-Rwanda rrifjuta kull talba;

| H. | billi f'Lulju 2021 ġie rrappurtat li l-awtoritajiet tar-Rwanda kienu użaw il-Pegasus spyware tal-Grupp NSO biex potenzjalment ikollhom fil-mira aktar minn 3 500 attivist, ġurnalist u politikant; billi skont analiżi forensika tat-telefown tagħha, is-software spyware ntuża wkoll biex jinfetta t-telefown ta' Carine Kanimba, bint is-Sur Rusesabagina; billi l-awtoritajiet tar-Rwanda ċaħdu dan; |
| --- | --- |

H.

billi f'Lulju 2021 ġie rrappurtat li l-awtoritajiet tar-Rwanda kienu użaw il-Pegasus spyware tal-Grupp NSO biex potenzjalment ikollhom fil-mira aktar minn 3 500 attivist, ġurnalist u politikant; billi skont analiżi forensika tat-telefown tagħha, is-software spyware ntuża wkoll biex jinfetta t-telefown ta' Carine Kanimba, bint is-Sur Rusesabagina; billi l-awtoritajiet tar-Rwanda ċaħdu dan;

| I. | billi r-Rwanda hija firmatarja tal-Ftehim ta' Cotonou, li jistipula li r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem huwa element essenzjali ta' kooperazzjoni bejn l-UE u l-Organizzazzjoni tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku; billi t-tisħiħ tal-istat tad-dritt u t-tisħiħ tad-drittijiet tal-bniedem huma l-oqsma prijoritarji ewlenin tal-ipprogrammar tal-UE għar-Rwanda; |
| --- | --- |

I.

billi r-Rwanda hija firmatarja tal-Ftehim ta' Cotonou, li jistipula li r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem huwa element essenzjali ta' kooperazzjoni bejn l-UE u l-Organizzazzjoni tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku; billi t-tisħiħ tal-istat tad-dritt u t-tisħiħ tad-drittijiet tal-bniedem huma l-oqsma prijoritarji ewlenin tal-ipprogrammar tal-UE għar-Rwanda;

| J. | billi t-tieni laqgħa ministerjali bejn l-Unjoni Afrikana u l-UE se ssir f'Kigali fil-25 u l-26 ta' Ottubru 2021; |
| --- | --- |

J.

billi t-tieni laqgħa ministerjali bejn l-Unjoni Afrikana u l-UE se ssir f'Kigali fil-25 u l-26 ta' Ottubru 2021;

| 1. | Ifakkar lill-Gvern tar-Rwanda fl-obbligi tiegħu li jiggarantixxi d-drittijiet fundamentali, inklużi l-aċċess għall-ġustizzja u d-dritt għal proċess ġust, kif previst fil-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli u fi strumenti internazzjonali u reġjonali oħrajn tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż il-Ftehim ta' Cotonou, b'mod partikolari l-Artkoli 8 u 96 tiegħu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jissottolinja li r-Rwanda trid tissalvagwardja l-indipendenza tal-ġudikatura tagħha u tiddefendiha fil-kostituzzjoni u l-liġijiet kollha tagħha, peress li huwa d-dmir tal-istituzzjonijiet governattivi u istituzzjonijiet oħra kollha li jirrispettaw u josservaw l-indipendenza tal-ġudikatura; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ifakkar li l-estradizzjoni ta' kwalunkwe suspettat lejn pajjiż ieħor għandha ssir biss permezz ta' proċedimenti ta' estradizzjoni ssorveljati b'mod indipendenti sabiex tiġi ggarantita l-legalità tat-talba għall-estradizzjoni u jiġi żgurat li d-drittijiet tal-persuna suspettata għal proċess ġust ikunu ggarantiti bis-sħiħ fil-pajjiż li qed jagħmel it-talba; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jikkundanna bil-qawwa, għalhekk, l-arrest, id-detenzjoni u l-kundanna illegali ta' Paul Rusesabagina, li jiksru id-dritt internazzjonali u dak tar-Rwanda; iqis il-każ tas-Sur Rusesabagina bħala eżempju ċar tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fir-Rwanda u jixħet dubju fuq l-ekwità tal-verdett, li allegatament ma kellux garanziji għal proċess ġust f'konformità mal-aħjar prattiki internazzjonali ta' rappreżentanza, id-dritt li wieħed jinstema' u l-preżunzjoni tal-innoċenza; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jitlob il-ħelsien immedjat tas-Sur Rusesabagina għal raġunijiet umanitarji u għar-ripatrijazzjoni tiegħu mingħajr preġudizzju għall-ħtija jew l-innoċenza tiegħu; jitlob li d-Delegazzjoni tal-UE għar-Rwanda u r-rappreżentanzi diplomatiċi tal-Istati Membri jwasslu din it-talba bil-qawwa fl-iskambji tagħhom mal-awtoritajiet tar-Rwanda; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Gvern tar-Rwanda jiggarantixxi, fiċ-ċirkostanzi kollha, l-integrità fiżika u l-benessri psikoloġiku tas-Sur Rusesabagina u jippermettilu jieħu l-mediċina tas-soltu tiegħu; jinsisti li l-Gvern tar-Rwanda jeħtieġlu jirrispetta d-dritt tal-Gvern tal-Belġju li jipprovdi assistenza konsulari lis-Sur Rusesabagina sabiex jissalvagwardja saħħtu u jiżgura l-aċċess xieraq tiegħu għad-difiża; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jiddeplora s-sitwazzjoni ġenerali tad-drittijiet tal-bniedem fir-Rwanda u b'mod partikolari l-persekuzzjoni mmirata ta' fehmiet kuntrarji; jikkundanna l-proċessi politikament motivati u l-prosekuzzjoni tal-avversarji politiċi; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tar-Rwanda jiżguraw is-separazzjoni tas-setgħat, b'mod partikolari l-indipendenza tal-ġudikatura; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, lill-Kummissjoni u lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem biex isaħħu d-djalogu dwar id-drittijiet tal-bniedem mar-Rwanda fl-ogħla livelli fil-qafas tal-Artikolu 8 tal-Ftehim ta' Cotonou, sabiex jiżguraw li l-pajjiż jirrispetta l-impenji bilaterali u internazzjonali tiegħu; jenfasizza li, fil-kuntest tal-ħidma internazzjonali għall-iżvilupp fir-Rwanda, id-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt, u governanza trasparenti u reattiva għandhom jingħataw wisq aktar prijorità; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jitlob lill-Kummissjoni tirrevedi b'mod kritiku l-appoġġ tal-UE lill-Gvern u lill-istituzzjonijiet statali tar-Rwanda biex tiżgura li dan jippromwovi bis-sħiħ id-drittijiet tal-bniedem u ma jkollu l-ebda riperkussjonijiet negattivi fuq il-libertajiet ta' espressjoni u ta' assoċjazzjoni, il-pluraliżmu politiku, ir-rispett għall-istat tad-dritt u soċjetà ċivili indipendenti; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-President tar-Repubblika tar-Rwanda, lill-iSpeaker tal-Parlament tar-Rwanda, u lill-Unjoni Afrikana, u lill-istituzzjonijiet tagħha. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2021)0055.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/189 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/189

---

P9_TA(2021)0419

Il-liġi tal-istat ta' Texas (Stati Uniti tal-Amerka) dwar l-abort

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-liġi tal-istat ta' Texas (Stati Uniti tal-Amerka) dwar l-abort (2021/2910(RSP))

(2022/C 132/16)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Ġeneru (Gender Action Plan, GAP) III – aġenda ambizzjuża għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-għoti tas-setgħa lin-nisa fl-azzjoni esterna tal-UE (JOIN(2020)0017), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Ġeneru (Gender Action Plan, GAP) III – aġenda ambizzjuża għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-għoti tas-setgħa lin-nisa fl-azzjoni esterna tal-UE (JOIN(2020)0017),

| — | wara li kkunsidra l-gwida tad-WHO bit-titlu “Safe abortion: technical and policy guidance for health systems”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-gwida tad-WHO bit-titlu “Safe abortion: technical and policy guidance for health systems”,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali tal-1966, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali tal-1966,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW) tal-1979, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW) tal-1979,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda Kontra l-Vjolenza fuq in-Nisa u l-Vjolenza Domestika (“il-Konvenzjoni ta' Istanbul”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda Kontra l-Vjolenza fuq in-Nisa u l-Vjolenza Domestika (“il-Konvenzjoni ta' Istanbul”),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal tal-1989, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal tal-1989,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra tal-1984, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra tal-1984,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità tal-2006, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità tal-2006,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-14 ta' Settembru 2021 bit-titlu “UN experts denounce further attacks against right to safe abortion and Supreme Court complicity”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-14 ta' Settembru 2021 bit-titlu “UN experts denounce further attacks against right to safe abortion and Supreme Court complicity”,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti maqbula fl-2015 u, b'mod partikolari, l-Għanijiet 3 u 5, dwar il-promozzjoni tas-saħħa u dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri rispettivament, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti maqbula fl-2015 u, b'mod partikolari, l-Għanijiet 3 u 5, dwar il-promozzjoni tas-saħħa u dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri rispettivament,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (“il-Karta”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (“il-Karta”),

| — | wara li kkunsidra l-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp (ICPD) tal-1994 fil-Kajr, il-Programm ta' Azzjoni tagħha, kif ukoll il-konklużjonijiet tal-konferenzi ta' rieżami tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp (ICPD) tal-1994 fil-Kajr, il-Programm ta' Azzjoni tagħha, kif ukoll il-konklużjonijiet tal-konferenzi ta' rieżami tagħha,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Nairobi tal-1 ta' Novembru 2019 fl-okkażjoni tal-25 anniversarju tal-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp (ICPD25) bit-titlu “Accelerating the Promise” u l-impenji nazzjonali u tas-sħab u l-azzjonijiet kollaborattivi li tħabbru fis-Summit ta' Nairobi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Nairobi tal-1 ta' Novembru 2019 fl-okkażjoni tal-25 anniversarju tal-Konferenza Internazzjonali dwar il-Popolazzjoni u l-Iżvilupp (ICPD25) bit-titlu “Accelerating the Promise” u l-impenji nazzjonali u tas-sħab u l-azzjonijiet kollaborattivi li tħabbru fis-Summit ta' Nairobi,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ġunju 2021 dwar is-sitwazzjoni tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati fl-UE, fil-kuntest tas-saħħa tan-nisa (1), li tgħid li l-aċċess għall-kura tas-saħħa riproduttiva huwa pilastru fundamentali tad-drittijiet tan-nisa u ċ-ċaħda tagħha hija forma ta' vjolenza kontra n-nisa u l-bniet, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ġunju 2021 dwar is-sitwazzjoni tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati fl-UE, fil-kuntest tas-saħħa tan-nisa (1), li tgħid li l-aċċess għall-kura tas-saħħa riproduttiva huwa pilastru fundamentali tad-drittijiet tan-nisa u ċ-ċaħda tagħha hija forma ta' vjolenza kontra n-nisa u l-bniet,

| — | wara li kkunsidra l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing u l-konklużjonijiet tal-konferenzi ta' rieżami tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing u l-konklużjonijiet tal-konferenzi ta' rieżami tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti tal-Amerka, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti tal-Amerka,

| — | wara li kkunsidra s-sentenza fil-kawża Roe vs Wade tal-1973, ikkonfermata bis-sentenzi fil-kawżi Planned Parenthood vs Casey u Whole Woman's Health v. Hellerstedt, li tistabbilixxi d-dritt kostituzzjonali tal-Istati Uniti li n-nisa tqal jiddeċiedu jekk ikomplux bit-tqala qabel ma l-fetu jsir vijabbli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-sentenza fil-kawża Roe vs Wade tal-1973, ikkonfermata bis-sentenzi fil-kawżi Planned Parenthood vs Casey u Whole Woman's Health v. Hellerstedt, li tistabbilixxi d-dritt kostituzzjonali tal-Istati Uniti li n-nisa tqal jiddeċiedu jekk ikomplux bit-tqala qabel ma l-fetu jsir vijabbli,

| — | wara li kkunsidra l-Liġi Nru 8 tas-Senat ta' Texas (SB8) tal-2021 “Relating to abortion, including abortions after detection of an unborn child’s heartbeat; authorizing a private civil right of action”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Liġi Nru 8 tas-Senat ta' Texas (SB8) tal-2021 “Relating to abortion, including abortions after detection of an unborn child’s heartbeat; authorizing a private civil right of action”,

| — | wara li kkunsidra l-ordni tal-Qorti Suprema tal-Istati Uniti tal-1 ta' Settembru 2021 li biha rrifjutat l-imblukkar tal-liġi SB8 ta' Texas, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ordni tal-Qorti Suprema tal-Istati Uniti tal-1 ta' Settembru 2021 li biha rrifjutat l-imblukkar tal-liġi SB8 ta' Texas,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi, fl-1 ta' Settembru 2021, l-Istat ta' Texas ippromulga l-SB8, li tipprojbixxi lin-nisa milli jiksbu aċċess għall-abort wara l-bidu tal-impulsi kardijaċi tal-fetu, de facto anke minn sitt ġimgħat biss mill-aħħar ċiklu mestrwali, tirrikjedi żewġ ultrasounds separati qabel il-proċedura, u ma tagħmilx eċċezzjoni jekk it-tqala tirriżulta minn stupru, inċest jew jekk il-kundizzjonijiet ta' saħħet il-fetu jkunu inkompatibbli ma' ħajja sostnuta wara t-twelid; billi l-SB8 tammonta għal projbizzjoni kważi totali tal-abort; |
| --- | --- |

A.

billi, fl-1 ta' Settembru 2021, l-Istat ta' Texas ippromulga l-SB8, li tipprojbixxi lin-nisa milli jiksbu aċċess għall-abort wara l-bidu tal-impulsi kardijaċi tal-fetu, de facto anke minn sitt ġimgħat biss mill-aħħar ċiklu mestrwali, tirrikjedi żewġ ultrasounds separati qabel il-proċedura, u ma tagħmilx eċċezzjoni jekk it-tqala tirriżulta minn stupru, inċest jew jekk il-kundizzjonijiet ta' saħħet il-fetu jkunu inkompatibbli ma' ħajja sostnuta wara t-twelid; billi l-SB8 tammonta għal projbizzjoni kważi totali tal-abort;

| B. | billi kemm l-Istati Uniti kif ukoll l-UE jeħtiġilhom jirrispettaw il-prinċipju tad-drittijiet tal-bniedem bħala inaljenabbli u inerenti għall-bnedmin kollha; |
| --- | --- |

B.

billi kemm l-Istati Uniti kif ukoll l-UE jeħtiġilhom jirrispettaw il-prinċipju tad-drittijiet tal-bniedem bħala inaljenabbli u inerenti għall-bnedmin kollha;

| C. | billi n-natura fundamentali tas-sħubija transatlantika timplika li għandha l-għeruq tagħha fil-valuri komuni tagħna, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

C.

billi n-natura fundamentali tas-sħubija transatlantika timplika li għandha l-għeruq tagħha fil-valuri komuni tagħna, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem;

| D. | billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-għoti tas-setgħa lin-nisa u l-bniet kollha, l-iżgurar ta' ħajja b'saħħitha, l-eliminazzjoni tal-faqar kullimkien u l-promozzjoni tal-benessri għal kulħadd f'kull età huma għanijiet fundamentali stabbiliti fl-SDGs 1, 3 u 5; billi l-Istati Membri kollha tan-Nazzjonijiet Uniti assumew dmirijiet u obbligi li jirrispettaw u jippromwovu dawn l-għanijiet stabbiliti fl-SDGs, inklużi l-miri 3,7 u 5,6 dwar is-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR); |
| --- | --- |

D.

billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-għoti tas-setgħa lin-nisa u l-bniet kollha, l-iżgurar ta' ħajja b'saħħitha, l-eliminazzjoni tal-faqar kullimkien u l-promozzjoni tal-benessri għal kulħadd f'kull età huma għanijiet fundamentali stabbiliti fl-SDGs 1, 3 u 5; billi l-Istati Membri kollha tan-Nazzjonijiet Uniti assumew dmirijiet u obbligi li jirrispettaw u jippromwovu dawn l-għanijiet stabbiliti fl-SDGs, inklużi l-miri 3,7 u 5,6 dwar is-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR);

| E. | billi l-SRHR huma bbażati fuq id-drittijiet fundamentali tal-bniedem, huma protetti fid-dritt internazzjonali u Ewropew dwar id-drittijiet tal-bniedem bħal fil-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi u l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali, is-CEDAW u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, u jikkostitwixxu element essenzjali tal-għoti komprensiv tal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

E.

billi l-SRHR huma bbażati fuq id-drittijiet fundamentali tal-bniedem, huma protetti fid-dritt internazzjonali u Ewropew dwar id-drittijiet tal-bniedem bħal fil-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi u l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali, is-CEDAW u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, u jikkostitwixxu element essenzjali tal-għoti komprensiv tal-kura tas-saħħa;

| F. | billi l-Kumitat għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa u l-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità f'Awwissu 2018 ħarġu dikjarazzjoni konġunta li fiha enfasizzaw li l-aċċess għal abort sikur u legali, kif ukoll għal servizzi u informazzjoni relatati, huwa aspett essenzjali tas-saħħa riproduttiva tan-nisa, u ħeġġew lill-pajjiżi jtemmu r-restrizzjonijiet rigward l-SRHR tan-nisa u l-bniet, billi dan jhedded is-saħħa u l-ħajja tagħhom; billi l-aċċess għall-abort huwa dritt tal-bniedem, filwaqt li d-dewmien jew iċ-ċaħda tiegħu jikkostitwixxu forom ta' vjolenza sessista u jistgħu jikkostitwixxu tortura u/jew trattamenti krudili, inuman jew degradanti; billi l-SRHR huma miri inkorporati fl-SDGs 3 u 5 tan-Nazzjonijiet Uniti, u billi l-vjolenza sessista u l-eliminazzjoni ta' kull prattika dannuża kontra n-nisa huma mira tal-SDG 5; |
| --- | --- |

F.

billi l-Kumitat għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa u l-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità f'Awwissu 2018 ħarġu dikjarazzjoni konġunta li fiha enfasizzaw li l-aċċess għal abort sikur u legali, kif ukoll għal servizzi u informazzjoni relatati, huwa aspett essenzjali tas-saħħa riproduttiva tan-nisa, u ħeġġew lill-pajjiżi jtemmu r-restrizzjonijiet rigward l-SRHR tan-nisa u l-bniet, billi dan jhedded is-saħħa u l-ħajja tagħhom; billi l-aċċess għall-abort huwa dritt tal-bniedem, filwaqt li d-dewmien jew iċ-ċaħda tiegħu jikkostitwixxu forom ta' vjolenza sessista u jistgħu jikkostitwixxu tortura u/jew trattamenti krudili, inuman jew degradanti; billi l-SRHR huma miri inkorporati fl-SDGs 3 u 5 tan-Nazzjonijiet Uniti, u billi l-vjolenza sessista u l-eliminazzjoni ta' kull prattika dannuża kontra n-nisa huma mira tal-SDG 5;

| G. | billi l-aċċess għal edukazzjoni komprensiva dwar is-sesswalità u r-relazzjonijiet u l-SRHR, inklużi l-ippjanar tal-familja, il-metodi ta' kontraċezzjoni u l-abort sikur u legali, kif ukoll l-awtonomija u l-kapaċità ta' kull persuna li tieħu deċiżjonijiet ħielsa u indipendenti dwar ġisimha u ħajjitha, huma prekundizzjoni għall-indipendenza tal-persuna u għalhekk huma essenzjali għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-oqsma kollha tal-ħajja privata u pubblika, inkluża l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u fil-politika, u l-eliminazzjoni tal-vjolenza sessista; billi japplika l-prinċipju ta' “ġisem il-persuna, l-għażla tagħha”; |
| --- | --- |

G.

billi l-aċċess għal edukazzjoni komprensiva dwar is-sesswalità u r-relazzjonijiet u l-SRHR, inklużi l-ippjanar tal-familja, il-metodi ta' kontraċezzjoni u l-abort sikur u legali, kif ukoll l-awtonomija u l-kapaċità ta' kull persuna li tieħu deċiżjonijiet ħielsa u indipendenti dwar ġisimha u ħajjitha, huma prekundizzjoni għall-indipendenza tal-persuna u għalhekk huma essenzjali għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-oqsma kollha tal-ħajja privata u pubblika, inkluża l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u fil-politika, u l-eliminazzjoni tal-vjolenza sessista; billi japplika l-prinċipju ta' “ġisem il-persuna, l-għażla tagħha”;

| H. | billi l-involviment tal-irġiel u s-subien fl-SRHR huwa kemm objettiv kif ukoll prerekwiżit għal ugwaljanza sostenibbli; |
| --- | --- |

H.

billi l-involviment tal-irġiel u s-subien fl-SRHR huwa kemm objettiv kif ukoll prerekwiżit għal ugwaljanza sostenibbli;

| I. | billi r-realizzazzjoni tal-SRHR hija element essenzjali tad-dinjità tal-bniedem u hija marbuta intrinsikament mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-ġlieda kontra l-vjolenza sessista; billi l-parteċipazzjoni tan-nisa u l-bniet fil-formulazzjoni tal-liġijiet u l-politiki li jaffettwawhom u li jikkonċernaw id-drittijiet tagħhom bħala bnedmin, inklużi l-SRHR u l-abort, u l-iżgurar ta' aċċess għal ġustizzja u rimedju meta jinkisrulhom drittijiethom, huma kruċjali għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri; |
| --- | --- |

I.

billi r-realizzazzjoni tal-SRHR hija element essenzjali tad-dinjità tal-bniedem u hija marbuta intrinsikament mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-ġlieda kontra l-vjolenza sessista; billi l-parteċipazzjoni tan-nisa u l-bniet fil-formulazzjoni tal-liġijiet u l-politiki li jaffettwawhom u li jikkonċernaw id-drittijiet tagħhom bħala bnedmin, inklużi l-SRHR u l-abort, u l-iżgurar ta' aċċess għal ġustizzja u rimedju meta jinkisrulhom drittijiethom, huma kruċjali għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

| J. | billi d-dritt għar-rispett tal-integrità fiżika u mentali ta' persuna huwa ċentrali għall-Karta; |
| --- | --- |

J.

billi d-dritt għar-rispett tal-integrità fiżika u mentali ta' persuna huwa ċentrali għall-Karta;

| K. | billi fil-kawża storika Roe vs Wade, il-Qorti Suprema llegalizzat l-abort fl-Istati Uniti kollha u stabbiliet id-dritt kostituzzjonali tal-Istati Uniti li n-nisa tqal jiddeċiedu jkomplux bit-tqala qabel ma l-fetu jsir vijabbli; billi dan ġie kkonfermat fil-kawżi Planned Parenthood vs Casey u Whole Woman's Health vs Hellerstedt; |
| --- | --- |

K.

billi fil-kawża storika Roe vs Wade, il-Qorti Suprema llegalizzat l-abort fl-Istati Uniti kollha u stabbiliet id-dritt kostituzzjonali tal-Istati Uniti li n-nisa tqal jiddeċiedu jkomplux bit-tqala qabel ma l-fetu jsir vijabbli; billi dan ġie kkonfermat fil-kawżi Planned Parenthood vs Casey u Whole Woman's Health vs Hellerstedt;

| L. | billi 12-il stat ieħor tal-Istati Uniti ppromulgaw projbizzjonijiet fuq l-abort kmieni fit-tqala, iżda lkoll ġew iddikjarati antikostituzzjonali mill-qrati federali u ġew imblukkati milli jidħlu fis-seħħ; |
| --- | --- |

L.

billi 12-il stat ieħor tal-Istati Uniti ppromulgaw projbizzjonijiet fuq l-abort kmieni fit-tqala, iżda lkoll ġew iddikjarati antikostituzzjonali mill-qrati federali u ġew imblukkati milli jidħlu fis-seħħ;

| M. | billi l-SB8 tipprojbixxi l-abort wara madwar sitt ġimgħat tqala u billi peress li qabel l-SB8, madwar 85 sa 90 % tan-nisa li għamlu abort f'Texas kellhom tal-anqas sitt ġimgħat tqala, il-liġi se twassal għat-tmiem de facto tal-abort fl-istat; |
| --- | --- |

M.

billi l-SB8 tipprojbixxi l-abort wara madwar sitt ġimgħat tqala u billi peress li qabel l-SB8, madwar 85 sa 90 % tan-nisa li għamlu abort f'Texas kellhom tal-anqas sitt ġimgħat tqala, il-liġi se twassal għat-tmiem de facto tal-abort fl-istat;

| N. | billi l-SB8 hija mfassla biex teżenta lill-uffiċjali tal-gvern milli jinfurzaw il-liġi, iżda minflok tinċentiva lil ċittadini privati jippruvaw jiksbu gwadann monetarju billi jfittxu lil kull min jipprovdi servizzi ta' abort jew jassisti lil xi ħadd biex jikseb tali kura fl-istat, li x'aktarx se jwassal għall-fastidju legalizzat tal-fornituri tal-kura tas-saħħa, tan-nisa li jkollhom bżonn abort u ta' kull min jgħinhom, inklużi l-maħbubin tagħhom; billi, fi kwalunkwe każ, l-SB8 se twassal għal effett dissważiv fuq il-fornituri tal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

N.

billi l-SB8 hija mfassla biex teżenta lill-uffiċjali tal-gvern milli jinfurzaw il-liġi, iżda minflok tinċentiva lil ċittadini privati jippruvaw jiksbu gwadann monetarju billi jfittxu lil kull min jipprovdi servizzi ta' abort jew jassisti lil xi ħadd biex jikseb tali kura fl-istat, li x'aktarx se jwassal għall-fastidju legalizzat tal-fornituri tal-kura tas-saħħa, tan-nisa li jkollhom bżonn abort u ta' kull min jgħinhom, inklużi l-maħbubin tagħhom; billi, fi kwalunkwe każ, l-SB8 se twassal għal effett dissważiv fuq il-fornituri tal-kura tas-saħħa;

| O. | billi l-Kumitat għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa osserva li l-kriminalizzazzjoni tal-abort ma sservi ta' ebda deterrent; billi, kif innutat mill-Grupp ta' Ħidma dwar id-diskriminazzjoni kontra n-nisa u l-bniet, fejn hemm restrizzjonijiet legali fuq l-abort, it-terminazzjoni sikura tat-tqala ssir privileġġ ta' nisa soċjoekonomikament vantaġġati, filwaqt li nisa b'riżorsi limitati jkollhom jirrikorru għal aborti perikolużi u klandestini, u b'hekk ipoġġu ħajjithom u saħħithom f'riskju; billi, kif diġà ġie osservat f'każijiet oħra ta' restrizzjonijiet fuq l-abort, l-SB8 se taffettwa sproporzjonatament lil persuni li diġà qed jiffaċċjaw diskriminazzjoni jew ostakli fl-aċċess għall-kura tas-saħħa, inklużi persuni razzjalizzati, minoranzi etniċi, nisa mingħajr dokumenti u persuni li għandhom introjtu baxx jew jgħixu f'żoni rurali u m'għandhomx il-mezzi biex jivvjaġġaw sabiex jiksbu aċċess għal dawn is-servizzi; |
| --- | --- |

O.

billi l-Kumitat għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa osserva li l-kriminalizzazzjoni tal-abort ma sservi ta' ebda deterrent; billi, kif innutat mill-Grupp ta' Ħidma dwar id-diskriminazzjoni kontra n-nisa u l-bniet, fejn hemm restrizzjonijiet legali fuq l-abort, it-terminazzjoni sikura tat-tqala ssir privileġġ ta' nisa soċjoekonomikament vantaġġati, filwaqt li nisa b'riżorsi limitati jkollhom jirrikorru għal aborti perikolużi u klandestini, u b'hekk ipoġġu ħajjithom u saħħithom f'riskju; billi, kif diġà ġie osservat f'każijiet oħra ta' restrizzjonijiet fuq l-abort, l-SB8 se taffettwa sproporzjonatament lil persuni li diġà qed jiffaċċjaw diskriminazzjoni jew ostakli fl-aċċess għall-kura tas-saħħa, inklużi persuni razzjalizzati, minoranzi etniċi, nisa mingħajr dokumenti u persuni li għandhom introjtu baxx jew jgħixu f'żoni rurali u m'għandhomx il-mezzi biex jivvjaġġaw sabiex jiksbu aċċess għal dawn is-servizzi;

| P. | billi l-projbizzjoni tal-abort u, għaldaqstant, il-fatt li n-nisa jiġu mġiegħla jfittxu aborti perikolużi, jirriżultaw f'mortalità materna akbar, imwiet li jistgħu jiġu evitati għalkollox; |
| --- | --- |

P.

billi l-projbizzjoni tal-abort u, għaldaqstant, il-fatt li n-nisa jiġu mġiegħla jfittxu aborti perikolużi, jirriżultaw f'mortalità materna akbar, imwiet li jistgħu jiġu evitati għalkollox;

| Q. | billi l-istat ta' Texas diġà ppromulga 26 restrizzjoni fuq l-abort f'dawn l-aħħar għaxar snin, inkluża l-projbizzjoni ta' din is-sena fuq l-abort wara sitt ġimgħat u projbizzjoni fuq l-abort li tidħol fis-seħħ jekk is-sentenza f'Roe vs Wade tiġi revokata; billi, sadattant, l-għadd ta' kliniċi tal-abort fl-istat naqas minn 46 klinika fl-2011 għal 21 waħda biss fl-2017; billi dan ifisser li n-nisa ma jistgħux jiksbu aċċess għall-kura li jkollhom bżonn; |
| --- | --- |

Q.

billi l-istat ta' Texas diġà ppromulga 26 restrizzjoni fuq l-abort f'dawn l-aħħar għaxar snin, inkluża l-projbizzjoni ta' din is-sena fuq l-abort wara sitt ġimgħat u projbizzjoni fuq l-abort li tidħol fis-seħħ jekk is-sentenza f'Roe vs Wade tiġi revokata; billi, sadattant, l-għadd ta' kliniċi tal-abort fl-istat naqas minn 46 klinika fl-2011 għal 21 waħda biss fl-2017; billi dan ifisser li n-nisa ma jistgħux jiksbu aċċess għall-kura li jkollhom bżonn;

| R. | billi l-aċċess għall-abort diġà kien diffiċli f'Texas u f'reġjuni oħra tal-Istati Uniti, u dawk li jiffaċċjaw ostakli biex jiksbu kura tas-saħħa, inklużi gruppi marġinalizzati u vulnerabbli, primarjament dawk b'introjtu aktar baxx, huma dawk li jħossu l-akbar impatt minn projbizzjoni bħall-SB8; |
| --- | --- |

R.

billi l-aċċess għall-abort diġà kien diffiċli f'Texas u f'reġjuni oħra tal-Istati Uniti, u dawk li jiffaċċjaw ostakli biex jiksbu kura tas-saħħa, inklużi gruppi marġinalizzati u vulnerabbli, primarjament dawk b'introjtu aktar baxx, huma dawk li jħossu l-akbar impatt minn projbizzjoni bħall-SB8;

| S. | billi bid-de facto projbizzjoni tal-abort f'Texas, il-pazjenti qed imorru fi kliniki tas-saħħa riproduttiva fi stati ġirien u b'hekk qed iżidu l-pressjoni fuq l-infrastruttura fraġli tal-abort tar-reġjun; billi kull sena jsiru aktar minn 56 000 abort fl-istat ta' Texas; billi ma jidhirx li hu realistiku li l-istati ġirien se jkunu jistgħu jakkomodaw lill-pazjenti kollha li tipikament kienu jagħmlu abort wara d-dħul fis-seħħ tal-SB8; |
| --- | --- |

S.

billi bid-de facto projbizzjoni tal-abort f'Texas, il-pazjenti qed imorru fi kliniki tas-saħħa riproduttiva fi stati ġirien u b'hekk qed iżidu l-pressjoni fuq l-infrastruttura fraġli tal-abort tar-reġjun; billi kull sena jsiru aktar minn 56 000 abort fl-istat ta' Texas; billi ma jidhirx li hu realistiku li l-istati ġirien se jkunu jistgħu jakkomodaw lill-pazjenti kollha li tipikament kienu jagħmlu abort wara d-dħul fis-seħħ tal-SB8;

| T. | billi fost it-tfajliet adolexxenti ta' bejn 15 u 19-il sena, il-kumplikazzjonijiet fit-tqala u fit-twelid huma l-kawża ewlenija tal-mewt globalment; billi l-Kumitat għad-Drittijiet tat-Tfal iħeġġeġ lill-pajjiżi jiddekriminalizzaw l-abort u jiżguraw li t-tfajliet ikollhom aċċess għal servizzi ta' abort sikuri; billi t-tqala fost l-adolexxenti tintensifika ċ-ċiklu tal-faqar; billi l-istat ta' Texas għandu s-seba' l-ogħla rata ta' twelid fost l-adolexxenti fl-Istati Uniti u l-ogħla rata ta' twelid ripetut; billi t-tfajliet Ispaniċi u Afro-Amerikani għandhom rati partikolarment għoljin ta' tqala u huma fost l-aktar li għandhom livell baxx ta' edukazzjoni, jgħixu f'żoni rurali, f'foster care u fil-faqar; billi huwa ferm aktar probabbli li l-ommijiet adolexxenti jieqfu jistudjaw u jħabbtu wiċċhom mal-qgħad; billi 65 % tal-ulied ta' ġenituri żgħażagħ f'Texas jgħixu fil-faqar, u hemm probabbiltà akbar li jkunu f'saħħa ħażina u jkollhom livell baxx ta' edukazzjoni; |
| --- | --- |

T.

billi fost it-tfajliet adolexxenti ta' bejn 15 u 19-il sena, il-kumplikazzjonijiet fit-tqala u fit-twelid huma l-kawża ewlenija tal-mewt globalment; billi l-Kumitat għad-Drittijiet tat-Tfal iħeġġeġ lill-pajjiżi jiddekriminalizzaw l-abort u jiżguraw li t-tfajliet ikollhom aċċess għal servizzi ta' abort sikuri; billi t-tqala fost l-adolexxenti tintensifika ċ-ċiklu tal-faqar; billi l-istat ta' Texas għandu s-seba' l-ogħla rata ta' twelid fost l-adolexxenti fl-Istati Uniti u l-ogħla rata ta' twelid ripetut; billi t-tfajliet Ispaniċi u Afro-Amerikani għandhom rati partikolarment għoljin ta' tqala u huma fost l-aktar li għandhom livell baxx ta' edukazzjoni, jgħixu f'żoni rurali, f'foster care u fil-faqar; billi huwa ferm aktar probabbli li l-ommijiet adolexxenti jieqfu jistudjaw u jħabbtu wiċċhom mal-qgħad; billi 65 % tal-ulied ta' ġenituri żgħażagħ f'Texas jgħixu fil-faqar, u hemm probabbiltà akbar li jkunu f'saħħa ħażina u jkollhom livell baxx ta' edukazzjoni;

| U. | billi l-SB8 hija waħda mill-aktar miżuri abortivi stretti fl-Istati Uniti, u tipprojbixxi l-aborti fl-istat ladarba tkun instabet attività kardijaka fil-fetu, bl-eċċezzjoni ta' emerġenza medika iżda mhux f'każ ta' stupru, inċest jew jekk il-kundizzjonijiet ta' saħħet il-fetu jkunu inkompatibbli ma' ħajja sostnuta wara t-twelid; billi dan jikkostitwixxi forma ta' vjolenza sessista li tista' tammonta għal tortura jew trattament krudili, inuman jew degradanti; |
| --- | --- |

U.

billi l-SB8 hija waħda mill-aktar miżuri abortivi stretti fl-Istati Uniti, u tipprojbixxi l-aborti fl-istat ladarba tkun instabet attività kardijaka fil-fetu, bl-eċċezzjoni ta' emerġenza medika iżda mhux f'każ ta' stupru, inċest jew jekk il-kundizzjonijiet ta' saħħet il-fetu jkunu inkompatibbli ma' ħajja sostnuta wara t-twelid; billi dan jikkostitwixxi forma ta' vjolenza sessista li tista' tammonta għal tortura jew trattament krudili, inuman jew degradanti;

| V. | billi, fit-30 ta' Awwissu 2021, iċ-Ċentru għad-Drittijiet Riproduttivi u s-sħab tiegħu ressqu talba b'emerġenza quddiem il-Qorti Suprema tal-Istati Uniti biex jimblukkaw il-liġi milli tidħol fis-seħħ f'Texas; |
| --- | --- |

V.

billi, fit-30 ta' Awwissu 2021, iċ-Ċentru għad-Drittijiet Riproduttivi u s-sħab tiegħu ressqu talba b'emerġenza quddiem il-Qorti Suprema tal-Istati Uniti biex jimblukkaw il-liġi milli tidħol fis-seħħ f'Texas;

| W. | billi aktar minn 300 avukat minn Texas esprimew l-oppożizzjoni tagħhom u qalu li l-liġi ddgħajjef ir-regoli u l-prinċipji kkonsolidati tal-ordinament ġuridiku; billi aktar minn 200 tabib f'Texas esprimew tħassib profond dwar il-kapaċità tagħhom li jamministraw il-kura tas-saħħa, filwaqt li wissew li l-liġi toħloq effett dissważiv li jimpedixxi lit-tobba f'aktar minn 30 speċjalità, inklużi l-kura primarja, il-mediċina ta' emerġenza, l-ostetriċja u l-ġinekoloġija u l-mediċina interna, milli jagħtu informazzjoni dwar l-għażliet kollha tat-tqala lill-pazjenti minħabba biża' ta' kawżi frivoli; |
| --- | --- |

W.

billi aktar minn 300 avukat minn Texas esprimew l-oppożizzjoni tagħhom u qalu li l-liġi ddgħajjef ir-regoli u l-prinċipji kkonsolidati tal-ordinament ġuridiku; billi aktar minn 200 tabib f'Texas esprimew tħassib profond dwar il-kapaċità tagħhom li jamministraw il-kura tas-saħħa, filwaqt li wissew li l-liġi toħloq effett dissważiv li jimpedixxi lit-tobba f'aktar minn 30 speċjalità, inklużi l-kura primarja, il-mediċina ta' emerġenza, l-ostetriċja u l-ġinekoloġija u l-mediċina interna, milli jagħtu informazzjoni dwar l-għażliet kollha tat-tqala lill-pazjenti minħabba biża' ta' kawżi frivoli;

| X. | billi l-esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU ddenunzjaw bħala allarmanti l-adozzjoni tal-SB8 kif ukoll il-ħsara li l-projbizzjoni se tikkawża lin-nisa tqal f'Texas u, b'mod partikolari, lin-nisa minn komunitajiet emarġinati, in-nisa bi dħul baxx, in-nisa li jgħixu f'żoni rurali u n-nisa minn minoranzi razzjali u etniċi, kif ukoll in-nisa migranti, li se jkunu affettwati b'mod sproporzjonat minn din il-projbizzjoni, u appellaw lill-Gvern tal-Istati Uniti biex jipprevjeni r-rigressjoni fl-aċċess għall-abort sikur u minflok jadotta miżuri pożittivi biex jiżgura l-aċċess għal abort sikur u legali; |
| --- | --- |

X.

billi l-esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU ddenunzjaw bħala allarmanti l-adozzjoni tal-SB8 kif ukoll il-ħsara li l-projbizzjoni se tikkawża lin-nisa tqal f'Texas u, b'mod partikolari, lin-nisa minn komunitajiet emarġinati, in-nisa bi dħul baxx, in-nisa li jgħixu f'żoni rurali u n-nisa minn minoranzi razzjali u etniċi, kif ukoll in-nisa migranti, li se jkunu affettwati b'mod sproporzjonat minn din il-projbizzjoni, u appellaw lill-Gvern tal-Istati Uniti biex jipprevjeni r-rigressjoni fl-aċċess għall-abort sikur u minflok jadotta miżuri pożittivi biex jiżgura l-aċċess għal abort sikur u legali;

| Y. | billi l-Qorti Suprema tal-Istati Uniti ddeċidiet b'ħames voti kontra erbgħa li ma tissospendix il-liġi ta' Texas, u ddikjarat li min ressaq it-talba ma ġarrx il-piż tiegħu dwar il-“kwistjonijiet proċedurali preċedenti kumplessi u ġodda” fil-każ; |
| --- | --- |

Y.

billi l-Qorti Suprema tal-Istati Uniti ddeċidiet b'ħames voti kontra erbgħa li ma tissospendix il-liġi ta' Texas, u ddikjarat li min ressaq it-talba ma ġarrx il-piż tiegħu dwar il-“kwistjonijiet proċedurali preċedenti kumplessi u ġodda” fil-każ;

| Z. | billi, fid-9 ta' Settembru 2021 id-Dipartiment tal-Ġustizzja tal-Istati Uniti fetaħ kawża kontra Texas, fejn argumenta li l-projbizzjoni tikser id-dritt kostituzzjonali ta' individwu għal abort qabel ma l-fetu jkun vijabbli, u billi l-qorti distrettwali federali stabbiliet smigħ dwar inġunzjoni preliminari għall-1 ta' Ottubru 2021; |
| --- | --- |

Z.

billi, fid-9 ta' Settembru 2021 id-Dipartiment tal-Ġustizzja tal-Istati Uniti fetaħ kawża kontra Texas, fejn argumenta li l-projbizzjoni tikser id-dritt kostituzzjonali ta' individwu għal abort qabel ma l-fetu jkun vijabbli, u billi l-qorti distrettwali federali stabbiliet smigħ dwar inġunzjoni preliminari għall-1 ta' Ottubru 2021;

| AA. | billi l-President Biden iddikjara li l-abbozz ta' liġi jirrappreżenta “attakk bla preċedent fuq id-drittijiet kostituzzjonali ta' mara”, filwaqt li wiegħed “sforz tal-gvern kollu” biex jiġġieled kontra l-liġi u talab li “n-nisa f'Texas ikollhom aċċess għal aborti sikuri u legali”, u afferma fid-dikjarazzjoni tiegħu li l-Amministrazzjoni Biden-Harris dejjem se tiġġieled biex tipproteġi l-aċċess għall-kura tas-saħħa u tiddefendi d-dritt tal-mara li tieħu deċiżjonijiet dwar ġisimha u tiddetermina l-futur tagħha; |
| --- | --- |

AA.

billi l-President Biden iddikjara li l-abbozz ta' liġi jirrappreżenta “attakk bla preċedent fuq id-drittijiet kostituzzjonali ta' mara”, filwaqt li wiegħed “sforz tal-gvern kollu” biex jiġġieled kontra l-liġi u talab li “n-nisa f'Texas ikollhom aċċess għal aborti sikuri u legali”, u afferma fid-dikjarazzjoni tiegħu li l-Amministrazzjoni Biden-Harris dejjem se tiġġieled biex tipproteġi l-aċċess għall-kura tas-saħħa u tiddefendi d-dritt tal-mara li tieħu deċiżjonijiet dwar ġisimha u tiddetermina l-futur tagħha;

| AB. | billi r-rapport tal-Istitut Guttmacher ta' Settembru 2019 bit-titolu “Abortion Incidence and Service Availability in the United States, 2017” innota xejra inkwetanti ta' żieda ta' tentattivi mhux mediċi potenzjalment perikolużi ta' abort awtoprokurat fl-istati Amerikani b'aċċess restrittiv għall-kura tas-saħħa riproduttiva; |
| --- | --- |

AB.

billi r-rapport tal-Istitut Guttmacher ta' Settembru 2019 bit-titolu “Abortion Incidence and Service Availability in the United States, 2017” innota xejra inkwetanti ta' żieda ta' tentattivi mhux mediċi potenzjalment perikolużi ta' abort awtoprokurat fl-istati Amerikani b'aċċess restrittiv għall-kura tas-saħħa riproduttiva;

| 1. | Jingħaqad mal-kundanni ċari u tondi fl-Istati Uniti kollha tal-adozzjoni mil-Leġiżlatura ta' Texas tal-SB8, li de facto jfisser projbizzjoni totali tal-abort mingħajr eċċezzjoni għall-istupru, l-inċest jew għal kundizzjonijiet tas-saħħa tal-fetu inkompatibbli ma' ħajja sostnuta wara t-twelid, bħala attakk qawwi fuq il-libertà tan-nisa u s-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) li huma drittijiet fundamentali tal-bniedem, u bħala ksur tad-drittijiet kostituzzjonali tan-nisa fl-Istati Uniti; huwa mħasseb ferm dwar kemm din il-projbizzjoni se tikkontribwixxi għat-trawma esperjenzata mill-vittmi tal-istupru u tal-inċest; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Gvern tal-Istat ta' Texas iħassar malajr l-SB8, jiżgura servizzi ta' abort sikuri, legali, liberi u ta' kwalità tajba fl-Istat u jagħmel dawn is-servizzi faċilment aċċessibbli għan-nisa u l-bniet kollha; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jesprimi s-solidarjetà u l-appoġġ qawwija tiegħu lin-nisa ta' Texas u lil dawk involuti kemm fl-għoti tal-kura tas-saħħa b'rabta mal-abort kif ukoll fil-promozzjoni tagħha f'ċirkostanzi daqstant diffiċli; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jilqa' l-isforzi tal-President Joe Biden biex jidderieġi lill-Kunsill u lill-Uffiċċju tal-Konsulent Ġuridiku tal-White House biex ivaraw sforz tal-gvern sħiħ biex jirreaġixxi għad-deċiżjoni, sabiex jiġi żgurat li n-nisa f'Texas ikollhom aċċess għal aborti sikuri u legali kif protetti mis-sentenza Roe vs Wade; jilqa' l-fatt li nhar il-Ġimgħa, 1 ta' Ottubru 2021, l-Amministrazzjoni tal-President Joe Biden ħeġġet imħallef biex jissospendi l-projbizzjoni tal-abort imposta minn Texas; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jesprimi l-appoġġ sħiħ u s-solidarjetà sħiħa tiegħu mal-professjonisti mediċi u ma' dawk involuti fl-isfidi legali kontra l-Abbozz ta' Liġi tas-Senat Nru 8, bit-tama li xogħolhom jirriżulta fir-restawr tad-dritt tan-nisa ta' Texas għall-kura tas-saħħa riproduttiva; jirrikonoxxi r-rwol tal-NGOs bħala fornituri ta' servizzi kif ukoll bħala promoturi tal-SRHR fl-Istati Uniti, u jħeġġiġhom ikomplu bil-ħidma tagħhom bħala promoturi ta' dawn id-drittijiet fundamentali; jafferma li dawn l-NGOs jeħtieġu livell xieraq ta' finanzjament sabiex joperaw; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jissottolinja li fl-14 ta' Settembru 2021, l-esperti tan-NU saħqu li “d-drittijiet tal-bniedem tan-nisa huma drittijiet fundamentali li ma jistgħux ikunu subordinati għal kunsiderazzjonijiet kulturali, reliġjużi jew politiċi”, u żiedu jgħidu li “l-influwenza tal-indħil b'motivazzjoni ideoloġika u reliġjuża fi kwistjonijiet ta' saħħa pubblika kienet partikolarment detrimentali għas-saħħa u l-benessri tan-nisa u l-bniet”; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jiddispjaċih ħafna dwar il-fatt li l-Qorti Suprema tal-Istati Uniti, b'deċiżjoni verament maqsuma (erbgħa kontra ħamsa), irrifjutat li tiddeċiedi favur is-sospensjoni tal-introduzzjoni tal-SB8 bla preċedent; ifakkar li din id-deċiżjoni ma tfissirx li l-liġi tqieset bħala kostituzzjonali; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-President Joe Biden ikompli bl-isforzi tiegħu biex jiżgura l-aċċess għal aborti sikuri u legali; jinkoraġġixxi li jsiru aktar sforzi sabiex jiġi żgurat li l-abort u l-kontraċezzjoni jiġu integrati fl-għoti ta' informazzjoni u servizzi komprensivi dwar l-SRHR, li jkunu universalment aċċessibbli, u sabiex jiġi żgurat aċċess kontinwu matul sitwazzjonijiet ta' emerġenza, bħall-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jistieden lill-Gvern tal-Istati Uniti jiddekriminalizza l-abort kompletament, li jirrikjedi mhux biss li tintemm il-penalizzazzjoni tan-nisa u l-bniet tqal, tal-fornituri tal-kura tas-saħħa u ta' persuni oħra talli jagħmlu abort, jassistuh jew jipprovdu servizzi ta' abort, iżda anki li l-abort jitneħħa mill-istatuti tal-liġi kriminali u li jiġu aboliti l-liġijiet, il-politiki u l-prattiki punittivi l-oħra kollha; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden lill-Gvern tal-Istati Uniti jistabbilixxi protezzjoni legali federali għall-aċċess universali għall-abort; jisħaq li s-saħħa hija dritt tal-bniedem, u li huwa l-obbligu tal-istat li jipprovdi kura tas-saħħa aċċessibbli għal kulħadd; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Kungress tal-Istati Uniti japprova protezzjoni legali federali għall-aċċess għall-abort permezz tal-Att dwar il-Protezzjoni tas-Saħħa tan-Nisa (WHPA), li reċentement għadda mill-Kamra tar-Rappreżentanti tal-Istati Uniti f'vot storiku u li jissalvagwardja l-abort mill-impożizzjoni ta' projbizzjonijiet u restrizzjonijiet fil-livell tal-istat; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jisħaq li liġijiet restrittivi ħafna li jipprojbixxu l-abort ma jnaqqsux il-ħtieġa ta' aborti, iżda jwasslu biex in-nisa jkollhom ifittxu aborti klandestini, jivvjaġġaw sabiex jiksbu aborti jew biex ikomplu bit-tqala tagħhom sat-tmiem kontra r-rieda tagħhom, li huwa ksur tad-drittijiet tal-bniedem u forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru li taffettwa d-drittijiet tan-nisa u l-bniet għall-ħajja, l-integrità fiżika u mentali, l-ugwaljanza, in-nondiskriminazzjoni u s-saħħa; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jenfasizza li huma biss l-edukazzjoni, l-informazzjoni u l-aċċess universali għall-kontraċezzjoni, l-eradikazzjoni tal-vjolenza sesswali u r-responsabbiltà kondiviża għall-kontraċezzjoni li jistgħu jnaqqsu l-għadd ta' tqalat mhux intenzjonati; jisħaq li l-aċċess universali għal edukazzjoni dwar is-sesswalità u r-relazzjonijiet adatta għall-età u bbażata fuq l-evidenza, għal firxa ta' metodi u provvisti ta' kontraċezzjoni moderni ta' kwalità għolja u universalment aċċessibbli, għall-counselling dwar l-ippjanar tal-familja u għal informazzjoni dwar il-kontraċezzjoni, u għal garanziji ta' kura sikura u legali f'każ ta' abort għandhom jingħataw prijorità; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Huwa mħasseb ferm dwar il-fatt li din il-liġi se taffettwa b'mod sproporzjonat lil persuni li jesperjenzaw tbatija soċjoekonomika, persuni li jgħixu f'żoni rurali, persuni razzjalizzati, persuni LGBTIQ+ u dawk li jesperjenzaw forom ta' diskriminazzjoni diversi u interkonnessi, l-aktar il-gruppi vulnerabbli ta' nisa li, minħabba ostakli finanzjarji jew loġistiċi, ma jistgħux jaffordjaw li jivvjaġġaw lejn kliniki tas-saħħa riproduttiva fi stati ġirien, u minħabba f'hekk isibu ruħhom f'riskju akbar li jgħaddu minn proċeduri mhux sikuri u ta' theddida għall-ħajja, u f'riskju akbar li jiġu mġiegħla jkomplu bit-tqala tagħhom sat-tmiem kontra r-rieda tagħhom; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jesprimi dubji serji dwar il-kuntest morali u, barra minn hekk, huwa mħasseb dwar it-tfassil ta' din il-liġi li tagħti s-setgħa u tagħti inċentivi monetarji liċ-ċittadini privati li jfittxu bil-qorti lil kull min seta' għen lin-nisa jiksbu abort, bħal min jipprovdi abort jew il-promoturi tal-kura f'każ ta' abort, u b'hekk iwittu t-triq għall-fastidju u kawżi frivoli minn viġilanti kontra l-abort u jitqiegħdu s-sisien għal “persekuzzjoni tas-sħaħar” tas-seklu 21; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jistieden lill-Gvern tal-Istati Uniti jtemm kwalunkwe sistema ta' infurzar statali jew individwali tal-projbizzjonijiet tal-abort ibbażata fuq kumpens li toħloq klima ta' biża' u intimidazzjoni; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Huwa mħasseb ferm dwar l-effett tal-liġi ta' Texas fuq stati oħra tal-Istati Uniti, li se jieħdu kuraġġ min-nuqqas ta' azzjoni tal-Qorti Suprema tal-Istati Uniti, u jippruvaw idaħħlu projbizzjonijiet tal-abort fil-pajjiż kollu, kif diġà rajna fi Florida; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jiddikjara li din il-liġi, waħda mis-26 restrizzjoni fuq l-abort diġà adottati f'Texas f'dawn l-aħħar għaxar snin, tikkostitwixxi tentattiv ulterjuri biex jiġu mminati d-drittijiet tan-nisa u l-libertà riproduttiva tagħhom, kif ukoll id-dritt tagħhom għall-kura tas-saħħa, u ma tqis la d-drittijiet kostituzzjonali tan-nisa u lanqas ir-rieda tal-poplu; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Huwa mħasseb li din il-liġi mhux biss twassal għal projbizzjoni de facto tal-abort, iżda tikser ukoll b'mod flagranti d-drittijiet tal-bniedem tan-nisa, b'nuqqas ta' kunsiderazzjoni totali tal-istandards internazzjonali rigward id-drittijiet tal-bniedem, inkluż il-prinċipju tan-nonrigressjoni, u li tillimita l-aċċess għall-kura tas-saħħa billi tnaqqas l-għadd ta' faċilitajiet tal-kura li jittrattaw in-nisa, u dan iwassal għal distakk fil-kura għan-nisa u jipperikola ħajjithom aktar; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jikkundanna bil-qawwa r-rigressjoni tad-drittijiet tan-nisa u l-SRHR li qed isseħħ fl-Istati Uniti u globalment, u jistieden lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri kollha tal-UE jużaw l-istrumenti kollha għad-dispożizzjoni tagħhom biex isaħħu l-azzjonijiet tagħhom biex jikkontrobattuha; ifakkar li l-SRHR huma drittijiet fundamentali tal-bniedem li għandhom jissaħħu u bl-ebda mod ma jistgħu jiddgħajfu jew jiġu rtirati; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jissottolinja li, f'konformità mal-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing u l-Programm ta' Azzjoni tal-ICPD, jeħtieġ li jitħares id-dritt tal-individwi kollha għall-integrità fiżika u l-awtonomija tal-ġisem u li jiġi żgurat l-aċċess għal servizzi essenzjali li jippermettu l-eżerċizzju konkret ta' dan id-dritt; jappella għal approċċ komprensiv fil-pakkett essenzjali tas-saħħa sesswali u riproduttiva, inklużi miżuri għall-prevenzjoni u l-evitar ta' aborti mhux sikuri, kif ukoll l-għoti ta' kura wara l-abort, li għandhom jiġu integrati fl-istrateġiji, il-politiki u l-programmi nazzjonali universali għall-kopertura tas-saħħa; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Huwa mħasseb dwar il-valutazzjoni imminenti tal-Qorti Suprema rigward is-sentenza Roe vs Wade u li din id-deċiżjoni innovattiva, li tiggarantixxi d-drittijiet tan-nisa, tista' tiġi annullata fil-futur qarib; jibża' li dan ikollu impatt gravi u wiesa' fuq l-aċċess għall-kura tas-saħħa u l-għażla ħielsa tan-nisa fi stati oħra, minħabba l-fatt li 11-il stat ieħor għandhom hekk imsejħa liġijiet ta' attivazzjoni li jipprojbixxu d-dritt għall-abort attwalment fis-seħħ, li awtomatikament jidħlu fis-seħħ f'każ li s-sentenza Roe vs Wade tiġi annullata; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jilqa' t-tneħħija, min-naħa tal-Amministrazzjoni Biden, tal-“global gag rule” kontra l-abort u l-intenzjoni tagħha li treġġa' lura l-finanzjament tal-Istati Uniti lill-Fond tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Popolazzjoni (UNFPA), l-aġenzija tan-NU għas-saħħa sesswali u riproduttiva; iħeġġeġ biex dan it-treġġigħ lura tal-finanzjament jidħol fis-seħħ mingħajr dewmien; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Ifakkar li wieħed mill-ħames pilastri tal-GAP III tas-SEAE huwa l-promozzjoni tal-SRHR; jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jiżguraw li l-klawżoli dwar id-drittijiet tal-bniedem, inkluż id-dritt għal aborti liberi u sikuri, jiġu rispettati u promossi fir-relazzjonijiet internazzjonali kollha mal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistieden lid-delegazzjoni tal-UE fl-Istati Uniti timmonitorja s-sitwazzjoni tal-SRHR f'Texas u fi stati oħra, u tagħti prijorità lill-SRHR fl-involviment tagħha mal-awtoritajiet rilevanti tal-Istati Uniti u fl-implimentazzjoni lokali tagħha tal-GAP III; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri joffru l-appoġġ kollu possibbli, inkluż appoġġ finanzjarju, lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili bbażati fl-Istati Uniti li jipproteġu u jippromwovu l-SRHR fil-pajjiż, bħala espressjoni tal-impenn universali tagħhom favur dawn id-drittijiet; jistieden ukoll lill-Istati Membri joffru kenn sikur għall-professjonisti mediċi kollha li jistgħu jkunu f'riskju ta' fastidju legali jew forom oħra ta' fastidju bħala riżultat tax-xogħol leġittimu tagħhom; ifakkar li projbizzjoni totali tal-kura f'każ ta' abort jew iċ-ċaħda tal-kura f'każ ta' abort huma forma ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jistieden lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem jiddenunzja dan il-ksur tad-drittijiet sesswali u riproduttivi tan-nisa fl-iskambji tiegħu ma' uffiċjali tal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jistieden lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà jikkundanna u jiddenunzja dan il-ksur tad-drittijiet sesswali u riproduttivi tan-nisa u d-dritt tagħhom għall-kura tas-saħħa fl-iskambji tiegħu ma' uffiċjali tal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-President tal-Istati Uniti tal-Amerka u lill-Amministrazzjoni tiegħu, lill-Kungress tal-Istati Uniti u lill-Gvernatur u l-Leġiżlatura tal-Istat ta' Texas. |
| --- | --- |

29.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2021)0314.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/196 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/196

---

P9_TA(2021)0420

Is-sitwazzjoni fil-Belarussja wara sena ta' protesti u r-repressjoni vjolenti tagħhom

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni fil-Belarussja wara sena ta' protesti u r-repressjoni vjolenti tagħhom (2021/2881(RSP))

(2022/C 132/17)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Belarussja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Belarussja,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 ta' Mejju 2021 u tal-25 ta' Ġunju 2021 dwar il-Belarussja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 ta' Mejju 2021 u tal-25 ta' Ġunju 2021 dwar il-Belarussja,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Affarijiet Barranin tal-21 ta' Ġunju 2021 dwar il-Belarussja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Affarijiet Barranin tal-21 ta' Ġunju 2021 dwar il-Belarussja,

| — | wara li kkunsidra d-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni tal-2021 mill-President von der Leyen, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni tal-2021 mill-President von der Leyen,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ), Josep Borrell, tas-26 ta' Marzu 2021 l-appoġġ tal-UE għall-Pjattaforma tal-Obbligu ta' Rendikont Internazzjonali għall-Belarussja u tal-15 ta' Lulju 2021 dwar ir-repressjoni kontra s-soċjetà ċivili fil-Belarussja, u d-dikjarazzjonijiet tiegħu f'isem l-UE tat-30 ta' Lulju 2021 dwar l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti u r-rifuġjati mir-reġim u tat-8 ta' Awwissu 2021 fl-ewwel anniversarju tal-elezzjonijiet presidenzjali frawdolenti tad-9 ta' Awwissu 2020 fil-Belarussja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ), Josep Borrell, tas-26 ta' Marzu 2021 l-appoġġ tal-UE għall-Pjattaforma tal-Obbligu ta' Rendikont Internazzjonali għall-Belarussja u tal-15 ta' Lulju 2021 dwar ir-repressjoni kontra s-soċjetà ċivili fil-Belarussja, u d-dikjarazzjonijiet tiegħu f'isem l-UE tat-30 ta' Lulju 2021 dwar l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti u r-rifuġjati mir-reġim u tat-8 ta' Awwissu 2021 fl-ewwel anniversarju tal-elezzjonijiet presidenzjali frawdolenti tad-9 ta' Awwissu 2020 fil-Belarussja,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-kelliem tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) tas-6 ta' Lulju 2021 dwar il-kundanna ta' Viktar Babaryka u proċessi politiċi oħra, tas-7 ta' Lulju 2021 dwar il-limitazzjoni tal-preżenza diplomatika tal-Litwanja, tat-30 ta' Awwissu 2021 dwar ir-repressjoni kontra l-ġurnalisti u l-media, u tas-6 ta' Settembru 2021 dwar il-kundanna ta' Maryia Kalesnikava u Maksim Znak, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-kelliem tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) tas-6 ta' Lulju 2021 dwar il-kundanna ta' Viktar Babaryka u proċessi politiċi oħra, tas-7 ta' Lulju 2021 dwar il-limitazzjoni tal-preżenza diplomatika tal-Litwanja, tat-30 ta' Awwissu 2021 dwar ir-repressjoni kontra l-ġurnalisti u l-media, u tas-6 ta' Settembru 2021 dwar il-kundanna ta' Maryia Kalesnikava u Maksim Znak,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-konvenzjonijiet kollha dwar id-drittijiet tal-bniedem li l-Belarussja hija firmatarja tagħhom, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-konvenzjonijiet kollha dwar id-drittijiet tal-bniedem li l-Belarussja hija firmatarja tagħhom,

| — | wara li kkunsidra l-Karta ta' Pariġi għal Ewropa Ġdida tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta ta' Pariġi għal Ewropa Ġdida tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-5 ta' Lulju 2021 ta' Anaïs Marin, Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja, lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-5 ta' Lulju 2021 ta' Anaïs Marin, Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja, lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-13 ta' Lulju 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-13 ta' Lulju 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar id-direzzjoni tar-relazzjonijiet politiċi bejn l-UE u r-Russja (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar id-direzzjoni tar-relazzjonijiet politiċi bejn l-UE u r-Russja (1),

| — | wara li kkunsidra l-għoti tal-Premju Sakharov tal-Parlament Ewropew għal-Libertà tal-Ħsieb 2020 lill-oppożizzjoni demokratika fil-Belarussja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-għoti tal-Premju Sakharov tal-Parlament Ewropew għal-Libertà tal-Ħsieb 2020 lill-oppożizzjoni demokratika fil-Belarussja,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi wara aktar minn sena mill-hekk imsejħa elezzjonijiet tad-9 ta' Awwissu 2020, l-awtoritajiet Belarussi qed ikomplu r-repressjoni tagħhom kontra l-poplu Belarussu, fejn ħafna ċittadini qed jiġu ffastidjati, arrestati, ittorturati u kkundannati talli jesprimu l-oppożizzjoni tagħhom għar-reġim jew għall-ksur mifrux tad-drittijiet tal-bniedem li qed iseħħ fil-Belarussja; billi l-UE u l-Istati Membri tagħha ma rrikonoxxewx ir-riżultati tal-elezzjoni presidenzjali; |
| --- | --- |

A.

billi wara aktar minn sena mill-hekk imsejħa elezzjonijiet tad-9 ta' Awwissu 2020, l-awtoritajiet Belarussi qed ikomplu r-repressjoni tagħhom kontra l-poplu Belarussu, fejn ħafna ċittadini qed jiġu ffastidjati, arrestati, ittorturati u kkundannati talli jesprimu l-oppożizzjoni tagħhom għar-reġim jew għall-ksur mifrux tad-drittijiet tal-bniedem li qed iseħħ fil-Belarussja; billi l-UE u l-Istati Membri tagħha ma rrikonoxxewx ir-riżultati tal-elezzjoni presidenzjali;

| B. | billi huwa stmat li kważi 40 000 Belarussu, f'xi mument jew ieħor, ġew detenuti talli pprotestaw kontra r-reġim; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem iddokumentaw mijiet ta' każijiet ta' tortura u trattament ħażin, filwaqt li diversi persuni għadhom neqsin u oħrajn instabu mejta; billi għadhom qed iseħħu każijiet ta' trattament inuman, ta' tortura u ta' rifjut intenzjonat li tingħata kura medika fiċ-ċentri ta' detenzjoni u fil-ħabsijiet Belarussi, fejn diversi dimostranti mietu; billi ġew iddokumentati diversi każijiet ta' tentattivi ta' suwiċidju fil-qorti u fil-ħabs; billi l-ġudikatura sħiħa tal-pajjiż donnha ġiet ittrasformata f'aġent tar-reġim u qiegħda tintuża biex tiġi żgurata s-sopravivenza tar-reġim; billi hemm aktar minn 720 priġunier politiku fil-Belarussja u aktar minn 4 600 każ kriminali li nfetħu fil-konfront ta' ċittadini Belarussi, filwaqt li ma nfetħet lanqas kawża waħda kontra l-persuni responsabbli mill-vjolenza u mir-repressjoni, jew li kienu kompliċi fihom; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-politiċi tal-oppożizzjoni, is-soċjetà ċivili, ġurnalisti indipendenti u attivisti oħrajn huma sistematikament soġġetti għal repressjoni vjolenti; billi eluf ta' Belarussi ġew imġiegħla jew saritilhom pressjoni biex jitilqu minn pajjiżhom u jsibu rifuġju barra l-pajjiż; |
| --- | --- |

B.

billi huwa stmat li kważi 40 000 Belarussu, f'xi mument jew ieħor, ġew detenuti talli pprotestaw kontra r-reġim; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem iddokumentaw mijiet ta' każijiet ta' tortura u trattament ħażin, filwaqt li diversi persuni għadhom neqsin u oħrajn instabu mejta; billi għadhom qed iseħħu każijiet ta' trattament inuman, ta' tortura u ta' rifjut intenzjonat li tingħata kura medika fiċ-ċentri ta' detenzjoni u fil-ħabsijiet Belarussi, fejn diversi dimostranti mietu; billi ġew iddokumentati diversi każijiet ta' tentattivi ta' suwiċidju fil-qorti u fil-ħabs; billi l-ġudikatura sħiħa tal-pajjiż donnha ġiet ittrasformata f'aġent tar-reġim u qiegħda tintuża biex tiġi żgurata s-sopravivenza tar-reġim; billi hemm aktar minn 720 priġunier politiku fil-Belarussja u aktar minn 4 600 każ kriminali li nfetħu fil-konfront ta' ċittadini Belarussi, filwaqt li ma nfetħet lanqas kawża waħda kontra l-persuni responsabbli mill-vjolenza u mir-repressjoni, jew li kienu kompliċi fihom; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-politiċi tal-oppożizzjoni, is-soċjetà ċivili, ġurnalisti indipendenti u attivisti oħrajn huma sistematikament soġġetti għal repressjoni vjolenti; billi eluf ta' Belarussi ġew imġiegħla jew saritilhom pressjoni biex jitilqu minn pajjiżhom u jsibu rifuġju barra l-pajjiż;

| C. | billi l-Istati Membri, b'mod partikolari l-Polonja u l-Litwanja, ipprovdew kenn, trattament mediku u boroż ta' studju għal eluf ta' persuni li qed ifittxu ażil u li qed jaħarbu mill-persekuzzjoni ta' Lukashenka għall-aspirazzjonijiet demokratiċi tagħhom; |
| --- | --- |

C.

billi l-Istati Membri, b'mod partikolari l-Polonja u l-Litwanja, ipprovdew kenn, trattament mediku u boroż ta' studju għal eluf ta' persuni li qed ifittxu ażil u li qed jaħarbu mill-persekuzzjoni ta' Lukashenka għall-aspirazzjonijiet demokratiċi tagħhom;

| D. | billi r-reġim Belarussu qed imexxi kampanja ta' repressjoni kontra s-soċjetà ċivili u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem bil-għan li jsikket kull vuċi indipendenti li fadal fil-Belarussja; billi kważi 250 organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili ġew likwidati jew jinsabu fil-proċess li jiġu likwidati, inkluż iċ-Ċentru tad-Drittijiet tal-Bniedem “Viasna”, li sofra repressjoni bla preċedent permezz tal-arrest u l-akkużi fil-konfront tat-tmexxija, il-membri tal-persunal u l-voluntiera tiegħu, inkluż kontra Ales Bialiatski, il-President ta' Viasna; Valiantsin Stefanovich, membru tal-Bord ta' Viasna u Viċi President tal-Federazzjoni Internazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem; Marfa Rabkova, il-koordinatriċi tan-network ta' voluntiera ta' Viasna; Andrei Chepyuk; Leanid Sudalenka; Tatsyana Lasitsa; Maryia Tarasenka; Uladzimir Labkovich; u membri oħra tal-persunal u voluntiera ta' Viasna; |
| --- | --- |

D.

billi r-reġim Belarussu qed imexxi kampanja ta' repressjoni kontra s-soċjetà ċivili u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem bil-għan li jsikket kull vuċi indipendenti li fadal fil-Belarussja; billi kważi 250 organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili ġew likwidati jew jinsabu fil-proċess li jiġu likwidati, inkluż iċ-Ċentru tad-Drittijiet tal-Bniedem “Viasna”, li sofra repressjoni bla preċedent permezz tal-arrest u l-akkużi fil-konfront tat-tmexxija, il-membri tal-persunal u l-voluntiera tiegħu, inkluż kontra Ales Bialiatski, il-President ta' Viasna; Valiantsin Stefanovich, membru tal-Bord ta' Viasna u Viċi President tal-Federazzjoni Internazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem; Marfa Rabkova, il-koordinatriċi tan-network ta' voluntiera ta' Viasna; Andrei Chepyuk; Leanid Sudalenka; Tatsyana Lasitsa; Maryia Tarasenka; Uladzimir Labkovich; u membri oħra tal-persunal u voluntiera ta' Viasna;

| E. | billi l-qrati Belarussi taw aktar minn 120 verdett inġust u arbitrarju fi proċessi politikament motivati, li sikwit jinżammu bil-magħluq u mhux fir-rispett tad-dritt għal proċess ġust; billi l-politiku tal-oppożizzjoni Belarussa Viktar Babaryka ġie kkundannat għal 14-il sena ħabs, filwaqt li l-mexxejja tal-oppożizzjoni Belarussa u l-priġunieri politiċi Mariya Kalesnikava, rebbieħa tal-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb u r-riċevitur tal-Premju “International Women of Courage”, u Maksim Znak, avukat prominenti, ġew ikkundannati għal 11-il sena u 10 snin ħabs, rispettivament, talli allegatament ippjanaw kolp ta' stat; billi kważi 500 ġurnalist ġew arrestati u l-awtoritajiet Belarussi għadhom għaddejjin bir-repressjoni u l-fastidju fil-konfront ta' ġurnalisti Belarussi indipendenti u qed iwettqu attentati intenzjonali biex ifixklu r-rappurtar oġġettiv; billi fis-27 ta' Awwissu 2021, ir-reġim Belarussu ordna l-għeluq tal-Assoċjazzjoni tal-Ġurnalisti tal-Belarussja, l-akbar organizzazzjoni ġurnalistika indipendenti fil-pajjiż, li ngħatat il-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb fl-2004; billi żewġ ġurnalisti ta' Belsat, Yekaterina Andreeva u Darya Chultsova, qed ikomplu jiskontaw is-sentenzi tagħhom f'kolonja penali fil-Belarussja; |
| --- | --- |

E.

billi l-qrati Belarussi taw aktar minn 120 verdett inġust u arbitrarju fi proċessi politikament motivati, li sikwit jinżammu bil-magħluq u mhux fir-rispett tad-dritt għal proċess ġust; billi l-politiku tal-oppożizzjoni Belarussa Viktar Babaryka ġie kkundannat għal 14-il sena ħabs, filwaqt li l-mexxejja tal-oppożizzjoni Belarussa u l-priġunieri politiċi Mariya Kalesnikava, rebbieħa tal-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb u r-riċevitur tal-Premju “International Women of Courage”, u Maksim Znak, avukat prominenti, ġew ikkundannati għal 11-il sena u 10 snin ħabs, rispettivament, talli allegatament ippjanaw kolp ta' stat; billi kważi 500 ġurnalist ġew arrestati u l-awtoritajiet Belarussi għadhom għaddejjin bir-repressjoni u l-fastidju fil-konfront ta' ġurnalisti Belarussi indipendenti u qed iwettqu attentati intenzjonali biex ifixklu r-rappurtar oġġettiv; billi fis-27 ta' Awwissu 2021, ir-reġim Belarussu ordna l-għeluq tal-Assoċjazzjoni tal-Ġurnalisti tal-Belarussja, l-akbar organizzazzjoni ġurnalistika indipendenti fil-pajjiż, li ngħatat il-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb fl-2004; billi żewġ ġurnalisti ta' Belsat, Yekaterina Andreeva u Darya Chultsova, qed ikomplu jiskontaw is-sentenzi tagħhom f'kolonja penali fil-Belarussja;

| F. | billi l-pressjoni fuq it-trade unions Belarussi żdiedet b'mod drammatiku f'dawn l-aħħar ġimgħat, u l-mexxejja u l-membri tat-Trade Union Indipendenti tal-Belarussja (BITU) u tal-Kungress Belarussu tat-Trade Unions Demokratiċi (BKDP) ġew arrestati, immultati u soġġetti għal tfittxijiet mill-KGB; billi l-Belarussja tikklassifika bħala wieħed mill-agħar pajjiżi għall-persuni li jaħdmu fl-Indiċi tad-Drittijiet Globali tal-ITUC tal-2021; |
| --- | --- |

F.

billi l-pressjoni fuq it-trade unions Belarussi żdiedet b'mod drammatiku f'dawn l-aħħar ġimgħat, u l-mexxejja u l-membri tat-Trade Union Indipendenti tal-Belarussja (BITU) u tal-Kungress Belarussu tat-Trade Unions Demokratiċi (BKDP) ġew arrestati, immultati u soġġetti għal tfittxijiet mill-KGB; billi l-Belarussja tikklassifika bħala wieħed mill-agħar pajjiżi għall-persuni li jaħdmu fl-Indiċi tad-Drittijiet Globali tal-ITUC tal-2021;

| G. | billi Aliaksandr Lukashenka kompla l-kampanja tiegħu kontra l-minoranza Pollakka, wara li xeħet il-ħabs lil Andżelika Borys u lil Andrzej Poczobut, żewġ mexxejja tal-komunità Pollakka, attakka l-iskejjel tal-lingwa Pollakka u mexxa kampanja ta' propaganda bbażata fuq narrattivi storiċi foloz; |
| --- | --- |

G.

billi Aliaksandr Lukashenka kompla l-kampanja tiegħu kontra l-minoranza Pollakka, wara li xeħet il-ħabs lil Andżelika Borys u lil Andrzej Poczobut, żewġ mexxejja tal-komunità Pollakka, attakka l-iskejjel tal-lingwa Pollakka u mexxa kampanja ta' propaganda bbażata fuq narrattivi storiċi foloz;

| H. | billi m'hemmx indikazzjoni li l-awtoritajiet Belarussi qed jinvestigaw l-eluf ta' rapporti ta' brutalità min-naħa tal-pulizija minn Awwissu 2020 'l hawn jew il-qtil ta' dimostranti; billi l-impunità mifruxa għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem tipperpetwa s-sitwazzjoni ddisprata tal-poplu tal-Belarussja; billi l-assenza tal-istat tad-dritt timpedixxi d-dritt tal-vittmi għal proċess ġust; billi l-Belarussja hija l-uniku pajjiż fl-Ewropa li għadu japplika l-piena kapitali; |
| --- | --- |

H.

billi m'hemmx indikazzjoni li l-awtoritajiet Belarussi qed jinvestigaw l-eluf ta' rapporti ta' brutalità min-naħa tal-pulizija minn Awwissu 2020 'l hawn jew il-qtil ta' dimostranti; billi l-impunità mifruxa għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem tipperpetwa s-sitwazzjoni ddisprata tal-poplu tal-Belarussja; billi l-assenza tal-istat tad-dritt timpedixxi d-dritt tal-vittmi għal proċess ġust; billi l-Belarussja hija l-uniku pajjiż fl-Ewropa li għadu japplika l-piena kapitali;

| I. | billi fit-23 ta' Mejju 2021, it-titjira Ryanair FR4978, titjira internazzjonali tal-passiġġieri bejn żewġ bliet kapitali tal-UE (Ateni lejn Vilnius), ġiet iddevjata bil-forza lejn Minsk fuq l-ordnijiet ta' Aliaksandr Lukashenka fuq il-pretensjoni falza ta' theddida ta' bomba, bi ksur tal-konvenzjonijiet internazzjonali u b'periklu għas-sikurezza ta' aktar minn 170 passiġġier u tal-ekwipaġġ abbord; billi f'Minsk, l-awtoritajiet Belarussi arrestaw lill-passiġġier Raman Pratasevich, ġurnalist u attivist Belarussu, u s-sieħba tiegħu Sofia Sapega; |
| --- | --- |

I.

billi fit-23 ta' Mejju 2021, it-titjira Ryanair FR4978, titjira internazzjonali tal-passiġġieri bejn żewġ bliet kapitali tal-UE (Ateni lejn Vilnius), ġiet iddevjata bil-forza lejn Minsk fuq l-ordnijiet ta' Aliaksandr Lukashenka fuq il-pretensjoni falza ta' theddida ta' bomba, bi ksur tal-konvenzjonijiet internazzjonali u b'periklu għas-sikurezza ta' aktar minn 170 passiġġier u tal-ekwipaġġ abbord; billi f'Minsk, l-awtoritajiet Belarussi arrestaw lill-passiġġier Raman Pratasevich, ġurnalist u attivist Belarussu, u s-sieħba tiegħu Sofia Sapega;

| J. | billi b'ritaljazzjoni kontra s-sanzjonijiet tal-UE li ġew imposti b'reazzjoni għad-devjazzjoni furzata tat-titjira Ryanair FR4978, Lukashenka hedded pubblikament li jgħarraq lill-UE bil-migranti u bid-droga, b'mod partikolari fil-pajjiżi ġirien tal-Litwanja u l-Polonja; billi din it-theddida ġiet implimentata bl-istrumentalizzazzjoni tal-migranti għal skopijiet politiċi: billi r-reġim ta' Lukashenka fassal skema biex iwassal migranti mill-Iraq, mit-Turkija u minn pajjiżi oħra lejn Minsk, u bl-għajnuna tal-gwardji tal-fruntiera Belarussi, iffaċilita l-qsim illegali tagħhom lejn l-Unjoni Ewropea; billi dan wassal biex madwar 4 000 migrant illegali daħlu fil-Litwanja, aktar minn 1 400 daħlu fil-Polonja u madwar 400 daħlu fil-Latvja; billi l-Litwanja, il-Latvja u l-Polonja ddikjaraw stat ta' emerġenza fil-fruntiera tagħhom mal-Belarussja; billi l-għadd ta' dħul irregolari fl-UE għadu għoli u t-tentattivi ta' qsim illegali għadhom għaddejjin; billi r-reġim Belarussu juża l-forza biex jimbutta lill-migranti fit-territorju tal-UE u joħloq propaganda u diżinformazzjoni li bihom jakkuża lill-Istati Membri tal-UE bl-iffaċilitar tal-migrazzjoni illegali lejn il-Belarussja; billi Lukashenka ssuġġerixxa li jtemm l-obbligu tal-Belarussja li taċċetta migranti li jirritornaw u ppreżenta lill-Parlament Belarussu abbozz ta' liġi dwar is-sospensjoni ta' dan l-obbligu; billi mill-inqas ħames migranti mietu kaġun ta' ipotermija u eżawriment u diversi migranti nqabdu għal ġimgħat sħaħ fil-fruntieri esterni tal-UE mal-Belarussja; billi l-Polonja rrestrinġiet l-aċċess għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u għall-media fiż-żona tal-fruntiera fejn ġie introdott l-istat ta' emerġenza; billi s-sitwazzjoni fil-fruntiera tal-UE mal-Belarussja għadha mimlija tensjoni, b'ħafna provokazzjonijiet diversi min-naħa tal-uffiċjali u s-suldati Belarussi; |
| --- | --- |

J.

billi b'ritaljazzjoni kontra s-sanzjonijiet tal-UE li ġew imposti b'reazzjoni għad-devjazzjoni furzata tat-titjira Ryanair FR4978, Lukashenka hedded pubblikament li jgħarraq lill-UE bil-migranti u bid-droga, b'mod partikolari fil-pajjiżi ġirien tal-Litwanja u l-Polonja; billi din it-theddida ġiet implimentata bl-istrumentalizzazzjoni tal-migranti għal skopijiet politiċi: billi r-reġim ta' Lukashenka fassal skema biex iwassal migranti mill-Iraq, mit-Turkija u minn pajjiżi oħra lejn Minsk, u bl-għajnuna tal-gwardji tal-fruntiera Belarussi, iffaċilita l-qsim illegali tagħhom lejn l-Unjoni Ewropea; billi dan wassal biex madwar 4 000 migrant illegali daħlu fil-Litwanja, aktar minn 1 400 daħlu fil-Polonja u madwar 400 daħlu fil-Latvja; billi l-Litwanja, il-Latvja u l-Polonja ddikjaraw stat ta' emerġenza fil-fruntiera tagħhom mal-Belarussja; billi l-għadd ta' dħul irregolari fl-UE għadu għoli u t-tentattivi ta' qsim illegali għadhom għaddejjin; billi r-reġim Belarussu juża l-forza biex jimbutta lill-migranti fit-territorju tal-UE u joħloq propaganda u diżinformazzjoni li bihom jakkuża lill-Istati Membri tal-UE bl-iffaċilitar tal-migrazzjoni illegali lejn il-Belarussja; billi Lukashenka ssuġġerixxa li jtemm l-obbligu tal-Belarussja li taċċetta migranti li jirritornaw u ppreżenta lill-Parlament Belarussu abbozz ta' liġi dwar is-sospensjoni ta' dan l-obbligu; billi mill-inqas ħames migranti mietu kaġun ta' ipotermija u eżawriment u diversi migranti nqabdu għal ġimgħat sħaħ fil-fruntieri esterni tal-UE mal-Belarussja; billi l-Polonja rrestrinġiet l-aċċess għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u għall-media fiż-żona tal-fruntiera fejn ġie introdott l-istat ta' emerġenza; billi s-sitwazzjoni fil-fruntiera tal-UE mal-Belarussja għadha mimlija tensjoni, b'ħafna provokazzjonijiet diversi min-naħa tal-uffiċjali u s-suldati Belarussi;

| K. | billi fid-diskors tagħha dwar l-Istat tal-Unjoni tal-15 ta' Settembru 2021, il-President tal-Kummissjoni sejħet l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti bħala attakk ibridu mmirat tal-Belarussja biex tidestabbilizza l-UE; |
| --- | --- |

K.

billi fid-diskors tagħha dwar l-Istat tal-Unjoni tal-15 ta' Settembru 2021, il-President tal-Kummissjoni sejħet l-istrumentalizzazzjoni tal-migranti bħala attakk ibridu mmirat tal-Belarussja biex tidestabbilizza l-UE;

| L. | billi fit-3 ta' Awwissu 2021, Vitaly Shishov, fundatur tad-Dar Belarussa fl-Ukrajna, grupp ta' għajnuna għal persuni li ħallew il-Belarussja, instab mgħallaq f'park f'Kiev; |
| --- | --- |

L.

billi fit-3 ta' Awwissu 2021, Vitaly Shishov, fundatur tad-Dar Belarussa fl-Ukrajna, grupp ta' għajnuna għal persuni li ħallew il-Belarussja, instab mgħallaq f'park f'Kiev;

| M. | billi fis-17 ta' Settembru 2021, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali Belarussu ssospenda investigazzjoni dwar il-mewt ta' Raman Bandarenka; |
| --- | --- |

M.

billi fis-17 ta' Settembru 2021, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali Belarussu ssospenda investigazzjoni dwar il-mewt ta' Raman Bandarenka;

| N. | billi wara l-isparatura fatali reċenti f'Minsk li ħalliet mejta lil Andrei Zelster u lil aġent tal-KGB, aktar minn mitt persuna li kkummentaw dwar il-ġrajja fuq il-midja soċjali ġew arrestati mir-reġim u mġiegħla jagħmlu ammissjonijiet ta' ħtija furzati; |
| --- | --- |

N.

billi wara l-isparatura fatali reċenti f'Minsk li ħalliet mejta lil Andrei Zelster u lil aġent tal-KGB, aktar minn mitt persuna li kkummentaw dwar il-ġrajja fuq il-midja soċjali ġew arrestati mir-reġim u mġiegħla jagħmlu ammissjonijiet ta' ħtija furzati;

| O. | billi wara li kkritikat il-kowċis tagħha, l-atleta Belarussa Krystina Timanovskaya ġiet imġiegħla titlaq kmieni mill-Olimpjadi ta' Tokjo, u, minħabba l-biża' għas-sikurezza tagħha, fittxet il-protezzjoni tal-pulizija fl-Ajruport ta' Tokjo u aċċettat viża umanitarja pprovduta mill-Polonja; billi l-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (IOC) keċċa lill-kowċis Belarussi Artur Shimak u Yury Maisevich mil-Logħob Olimpiku ta' Tokjo u fetaħ investigazzjoni; |
| --- | --- |

O.

billi wara li kkritikat il-kowċis tagħha, l-atleta Belarussa Krystina Timanovskaya ġiet imġiegħla titlaq kmieni mill-Olimpjadi ta' Tokjo, u, minħabba l-biża' għas-sikurezza tagħha, fittxet il-protezzjoni tal-pulizija fl-Ajruport ta' Tokjo u aċċettat viża umanitarja pprovduta mill-Polonja; billi l-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (IOC) keċċa lill-kowċis Belarussi Artur Shimak u Yury Maisevich mil-Logħob Olimpiku ta' Tokjo u fetaħ investigazzjoni;

| P. | billi fi klima diġà mimlija tensjoni, f'Settembru 2021 ir-Russja u l-Belarussja organizzaw l-eżerċizzju militari konġunt massiv Zapad 2021 li involva 200 000 membru tal-persunal, li poġġa aktar pressjoni fuq il-fruntieri tal-UE; billi r-Russja u l-Belarussja stabbilixxew forza tal-ajru u ċentru ta' taħriġ għad-difiża tal-ajru konġunti fi Grodno, inqas minn 15-il kilometru bogħod mill-fruntiera mal-Polonja; billi fid-9 ta' Settembru 2021, Lukashenka u Vladimir Putin iltaqgħu f'Moska u ħabbru l-approvazzjoni ta' 28 programm ieħor għall-integrazzjoni fil-livell ekonomiku u fiskali, kif ukoll il-ħolqien ta' “sfera ta' difiża konġunta”, li tirrappreżenta pass ieħor lejn l-amalgamazzjoni tal-forzi armati Belarussi u Russi u l-possibbiltà tal-istazzjonament permanenti ta' truppi Russi fil-Belarussja; billi Lukashenka ħabbar pjanijiet biex jakkwista USD 1 biljun f'armi mir-Russja, inklużi s-sistemi missilistiċi S-400, sal-2025; billi fid-9 ta' Settembru 2021, Lukashenka u Putin qablu wkoll li jistabbilixxu suq unifikat taż-żejt u tal-gass u japprofondixxu l-integrazzjoni ekonomika, biex b'hekk jiżdied ir-riskju li Lukashenka se jkompli juża s-sovranità tal-Belarussja bħala pedina ta' skambju għal aktar appoġġ mir-Russja; |
| --- | --- |

P.

billi fi klima diġà mimlija tensjoni, f'Settembru 2021 ir-Russja u l-Belarussja organizzaw l-eżerċizzju militari konġunt massiv Zapad 2021 li involva 200 000 membru tal-persunal, li poġġa aktar pressjoni fuq il-fruntieri tal-UE; billi r-Russja u l-Belarussja stabbilixxew forza tal-ajru u ċentru ta' taħriġ għad-difiża tal-ajru konġunti fi Grodno, inqas minn 15-il kilometru bogħod mill-fruntiera mal-Polonja; billi fid-9 ta' Settembru 2021, Lukashenka u Vladimir Putin iltaqgħu f'Moska u ħabbru l-approvazzjoni ta' 28 programm ieħor għall-integrazzjoni fil-livell ekonomiku u fiskali, kif ukoll il-ħolqien ta' “sfera ta' difiża konġunta”, li tirrappreżenta pass ieħor lejn l-amalgamazzjoni tal-forzi armati Belarussi u Russi u l-possibbiltà tal-istazzjonament permanenti ta' truppi Russi fil-Belarussja; billi Lukashenka ħabbar pjanijiet biex jakkwista USD 1 biljun f'armi mir-Russja, inklużi s-sistemi missilistiċi S-400, sal-2025; billi fid-9 ta' Settembru 2021, Lukashenka u Putin qablu wkoll li jistabbilixxu suq unifikat taż-żejt u tal-gass u japprofondixxu l-integrazzjoni ekonomika, biex b'hekk jiżdied ir-riskju li Lukashenka se jkompli juża s-sovranità tal-Belarussja bħala pedina ta' skambju għal aktar appoġġ mir-Russja;

| Q. | billi fit-28 ta' Ġunju 2021, ir-reġim Belarussu ssospenda l-parteċipazzjoni tiegħu fl-inizjattiva tas-Sħubija tal-Lvant; |
| --- | --- |

Q.

billi fit-28 ta' Ġunju 2021, ir-reġim Belarussu ssospenda l-parteċipazzjoni tiegħu fl-inizjattiva tas-Sħubija tal-Lvant;

| R. | billi matul is-sena li għaddiet, ir-reġim ta' Lukashenka ordna lil diversi diplomatiċi u persunal tal-ambaxxati tal-UE u tal-Istati Membri tagħha jitilqu mill-pajjiż, biex b'hekk kompla għalaq aktar il-mezzi diplomatiċi ta' komunikazzjoni; |
| --- | --- |

R.

billi matul is-sena li għaddiet, ir-reġim ta' Lukashenka ordna lil diversi diplomatiċi u persunal tal-ambaxxati tal-UE u tal-Istati Membri tagħha jitilqu mill-pajjiż, biex b'hekk kompla għalaq aktar il-mezzi diplomatiċi ta' komunikazzjoni;

| S. | billi l-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) iddeċieda li jagħti lill-Belarussja aċċess għal kważi USD 1 biljun fi Drittijiet Speċjali ta' Prelevament ġodda bħala parti minn allokazzjoni akbar ta' USD 650 biljun lill-membri kollha tal-FMI; |
| --- | --- |

S.

billi l-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) iddeċieda li jagħti lill-Belarussja aċċess għal kważi USD 1 biljun fi Drittijiet Speċjali ta' Prelevament ġodda bħala parti minn allokazzjoni akbar ta' USD 650 biljun lill-membri kollha tal-FMI;

| T. | billi l-Belarussja bdiet it-tħaddim kummerċjali tal-impjant tal-enerġija nukleari (NPP) Belarussu f'Astravyets mingħajr ma indirizzat ir-rakkomandazzjonijiet kollha dwar is-sikurezza nklużi fir-rapport tal-UE dwar is-simulazzjoni ta' kriżi tal-2018; billi l-parti Belarussa mhijiex trasparenti u ma tipprovdix informazzjoni affidabbli dwar l-avvenimenti fis-sit tal-impjant tal-enerġija nukleari, fatt li jikkonferma mill-ġdid li l-impjant tal-enerġija nukleari Belarussu mhuwiex sikur u joħloq theddida serja għas-sikurezza nukleari; |
| --- | --- |

T.

billi l-Belarussja bdiet it-tħaddim kummerċjali tal-impjant tal-enerġija nukleari (NPP) Belarussu f'Astravyets mingħajr ma indirizzat ir-rakkomandazzjonijiet kollha dwar is-sikurezza nklużi fir-rapport tal-UE dwar is-simulazzjoni ta' kriżi tal-2018; billi l-parti Belarussa mhijiex trasparenti u ma tipprovdix informazzjoni affidabbli dwar l-avvenimenti fis-sit tal-impjant tal-enerġija nukleari, fatt li jikkonferma mill-ġdid li l-impjant tal-enerġija nukleari Belarussu mhuwiex sikur u joħloq theddida serja għas-sikurezza nukleari;

| U. | billi, fil-21 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill adotta r-raba' pakkett ta' miżuri restrittivi fuq individwi u entitajiet Belarussi, wara l-inżul furzat u illegali tat-titjira FR4978 tar-Ryanair f'Minsk; billi fl-4 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill iddeċieda li jintroduċi projbizzjoni fuq it-trasportaturi Belarussi ta' kull tip li jidħlu fl-ispazju tal-ajru tal-UE u li jaċċessaw l-ajruporti tal-UE; billi l-Unjoni Ewropea s'issa imponiet sanzjonijiet kontra 166 persuna u 15-il entità, inkluż kontra Aliaksandr Lukashenka, kif ukoll sanzjonijiet ekonomiċi mmirati kontra diversi setturi tal-ekonomija Belarussa; billi fl-2020, l-ekonomija Belarussa rreġistrat tnaqqis reali tal-PDG li jammonta għal 0,9 %, u billi l-previżjonijiet għall-2021 jistmaw tnaqqis ulterjuri ta' 2,7 % tal-PDG; billi ċ-Ċina qed tkompli tikkoopera mal-Belarussja u tinvesti fiha, b'mod partikolari fil-Park Industrijali “Great Stone” bejn iċ-Ċina u l-Belarussja; |
| --- | --- |

U.

billi, fil-21 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill adotta r-raba' pakkett ta' miżuri restrittivi fuq individwi u entitajiet Belarussi, wara l-inżul furzat u illegali tat-titjira FR4978 tar-Ryanair f'Minsk; billi fl-4 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill iddeċieda li jintroduċi projbizzjoni fuq it-trasportaturi Belarussi ta' kull tip li jidħlu fl-ispazju tal-ajru tal-UE u li jaċċessaw l-ajruporti tal-UE; billi l-Unjoni Ewropea s'issa imponiet sanzjonijiet kontra 166 persuna u 15-il entità, inkluż kontra Aliaksandr Lukashenka, kif ukoll sanzjonijiet ekonomiċi mmirati kontra diversi setturi tal-ekonomija Belarussa; billi fl-2020, l-ekonomija Belarussa rreġistrat tnaqqis reali tal-PDG li jammonta għal 0,9 %, u billi l-previżjonijiet għall-2021 jistmaw tnaqqis ulterjuri ta' 2,7 % tal-PDG; billi ċ-Ċina qed tkompli tikkoopera mal-Belarussja u tinvesti fiha, b'mod partikolari fil-Park Industrijali “Great Stone” bejn iċ-Ċina u l-Belarussja;

| 1. | Ikompli jesprimi solidarjetà sħiħa mal-poplu tal-Belarussja, kif ukoll mad-dimostranti paċifiċi li għadhom qed jiddefendu Belarussja ħielsa u demokratika; ifakkar li l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha ma rrikonoxxewx ir-riżultati tal-elezzjoni presidenzjali tal-2020 minħabba falsifikazzjoni u fabbrikazzjoni massivi u ma jirrikonoxxux lil Aliaksandr Lukashenka bħala l-President tal-Belarussja; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ikompli jikkundanna r-repressjoni, it-tortura u t-trattament ħażin tal-poplu paċifiku tal-Belarussja, it-trażżin tal-media u tal-internet, u s-swat, l-arrest u l-intimidazzjoni ta' ġurnalisti, bloggers u vuċijiet indipendenti oħra fil-Belarussja; ikompli jappella għall-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjonijiet tal-priġunieri politiċi kollha u tal-persuni kollha miżmuma arbitrarjament f'detenzjoni u biex jitwaqqgħu l-akkużi kollha li hemm kontrihom u jitlob bi dritt it-tmiem immedjat tal-vjolenza u r-repressjoni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jinsisti fuq il-bżonn li jiġu żgurati l-libertajiet fundamentali u d-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt u ġudikatura indipendenti li tiffunzjona fil-Belarussja, u l-waqfien ta' kull repressjoni, persekuzzjoni, maltrattament, vjolenza sesswali u sessista, għajbien sfurzat u tortura, kif ukoll fuq l-abolizzjoni immedjata u permanenti tal-piena tal-mewt; jitlob li tintemm id-diskriminazzjoni kontra n-nisa u l-gruppi vulnerabbli, inklużi l-persuni b'diżabilità u l-persuni LGBTQI; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jiddenunzja l-proċessi politiċi tal-mexxejja tal-oppożizzjoni Marya Kalesnikava u Maksim Znak u ta' priġunieri u detenuti politiċi oħra u jikkundanna s-sentenzi ħorox u inġusti tal-qorti li ngħatawlhom dan l-aħħar; jiddeplora l-fatt li s-seduti tal-qorti saru bil-magħluq u mhux fir-rispett sħiħ tad-dritt għal proċess ġust u li d-diplomatiċi tal-UE u tal-Istati Membri inżammu milli jattendu; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Ikompli jikkundanna r-ritaljazzjoni tal-awtoritajiet kontra ċ-Ċentru tad-Drittijiet tal-Bniedem “Viasna” u jappella għall-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjonijiet ta' Ales Bialiatski, Valiantsin Stefanovich, Marfa Rabkova, Andrei Chepyuk, Leanid Sudalenka, Tatsyana Lasitsa, Marya Tarasenka, Uladzimir Labkovich u persunal u voluntiera oħra tal-Viasna, u li jitwaqqgħu l-akkużi kollha li hemm kontrihom; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jikkundanna l-atti ta' repressjoni u l-azzjonijiet ostili mwettqa mill-awtoritajiet kontra r-rappreżentanti tal-minoranza Pollakka u kontra l-iskejjel bil-lingwa Pollakka fil-Belarussja; jitlob, f'dan ir-rigward, għall-ħelsien immedjat u mingħajr kundizzjonijiet ta' Andżelika Borys, tal-ġurnalist Andrzej Poczobut u ta' priġunieri politiċi oħra; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jikkundanna l-imġiba tal-kowċis Belarussi Artur Shimak u Yury Maisevich fil-Logħob Olimpiku ta' Tokyo; ifakkar fil-prosekuzzjonijiet tal-isportivi Belarussi talli pparteċipaw fi protesti paċifiċi u l-allegati rabtiet bejn il-Federazzjoni Belarussa tal-Ice Hockey u l-qtil ta' Raman Bandarenka; jistieden lill-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (KOI) u lill-kumitati u l-federazzjonijiet sportivi internazzjonali l-oħra jsegwu l-kodiċijiet ta' etika u ta' kondotta tagħhom meta jkunu qed jinvolvu ruħhom mar-rappreżentanti tal-Belarussja; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Itenni l-appell tiegħu lis-SEAE, lill-Kummissjoni u lir-rappreżentanzi diplomatiċi nazzjonali tal-Istati Membri tal-UE fil-Belarussja biex jimmonitorjaw mill-qrib is-sitwazzjoni tal-priġunieri politiċi individwali fil-Belarussja, jirrapportaw lill-Parlament dwar dan il-monitoraġġ, joffrulhom appoġġ u jaħdmu biex jiżguraw il-ħelsien tagħhom; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jappella għal appoġġ inekwivoku għall-oppożizzjoni demokratika Belarussa fl-organizzazzjoni ta' elezzjonijiet liberi u ġusti, taħt osservazzjoni internazzjonali mill-Uffiċċju għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem (ODIHR) tal-OSKE u mirfuda b'media indipendenti u ħielsa u soċjetà ċivili b'saħħitha; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Iqis il-ħtif u l-inżul furzat tat-titjira FR4978 tar-Ryanair f'Minsk bħala att ta' terroriżmu statali u għalhekk jitlob lill-UE tapplika miżuri restrittivi kontra l-persuni jew l-entitajiet fil-Belarussja u fir-Russja li huma responsabbli, bil-għan li tiġġieled lit-terroriżmu; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Iħeġġeġ lill-Kunsill Ewropew jaqbel, fil-laqgħa tiegħu li jmiss fil-21 u t-22 ta' Ottubru 2021, dwar approċċ komprensiv u strateġiku għal sanzjonijiet kontra r-reġim Belarussu, li għandu jinkludi tranżizzjoni minn approċċ pass pass għal approċċ aktar determinat ta' sanzjonijiet ibbażat fuq in-natura sistemika tar-repressjoni u l-ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jilqa' d-deċijoni tal-Kunsill li jadotta r-raba' pakkett ta' miżuri restrittivi u jħeġġu jipproċedi bil-ħames pakkett ta' sanzjonijiet bl-akbar urġenza billi jiffoka fuq l-individwi u l-entitajiet involuti fit-trażżin u r-repressjoni fil-Belarussja u fuq l-individwi u l-entitajiet involuti fit-traffikar tal-bnedmin, kif ukoll jindirizza b'mod determinat iċ-ċirkomvenzjonijiet li diġà qed iseħħu; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jiddispjaċih għall-fatt li s-sanzjonijiet ekonomiċi imposti kellhom biss effett parzjali fuq ir-reġim ta' Lukashenka u ma affettwawx b'mod sinifikanti setturi importanti bħas-settur tal-potassa u dak tal-prodotti petrolifiċi; jistieden lill-Kunsill ikompli jsaħħaħ is-sanzjonijiet ekonomiċi mmirati tal-UE, billi jiffoka fuq setturi ekonomiċi ewlenin tal-Belarussja u kumpaniji pubbliċi u privati li jappoġġaw u jiffinanzjaw lir-reġim ta' Lukashenka, jinkludi setturi addizzjonali bħas-settur tal-azzar, dak tal-injam u dak tal-kimika kif ukoll il-banek tal-istat u l-kumpaniji ewlenin tal-istat kollha li fadal bħall-Belaruskali u l-Beltelecom fil-pakkett tas-sanzjonijiet ekonomiċi, u jipprojbixxi l-importazzjonijiet ta' prodotti li spiss jiġu prodotti minn ħabsin f'kolonji penali; jilqa' s-sanzjonijiet addizzjonali imposti mill-Istati Uniti, mir-Renju Unit u mill-Kanada fl-ewwel anniversarju tal-elezzjonijiet presidenzjali frodulenti tal-Belarussja; jitlob, għalhekk, lill-UE tikkoordina l-miżuri tagħha mal-Istati Uniti, mas-sħab tal-G7 u ma' demokraziji oħra tal-istess fehma; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Istati Membri kollettivament jiddikjaraw lill-uffiċjali tal-KGB tal-Belarussja fit-territorju tal-Unjoni Ewropea persona non grata; itenni li l-UE għandha tagħti attenzjoni speċjali lill-flussi finanzjarji mill-Belarussja u jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jirrapportaw lill-Parlament dwar l-assi tal-entourage ta' Lukashenka u dawk marbuta mal-oligarki korrotti ta' Lukashenka; itenni t-talba tiegħu biex l-UE tikkoordina dawn l-azzjonijiet mal-Istati Uniti, mas-sħab tal-G7 u ma' pajjiżi oħra tal-istess fehma; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jiddeplora t-tkeċċija ta' diplomatiċi tal-UE u tal-Istati Membri mill-Belarussja, b'mod partikolari l-Kap tad-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għall-Belarussja u l-ambaxxaturi u d-diplomatiċi mil-Litwanja, mil-Latvja u mill-Polonja; jistieden lill-Istati Membri jsejħu lura lill-ambaxxaturi tagħhom minn Minsk għall-konsultazzjoni bħala sinjal politiku lir-reġim ta' Lukashenka u jirrifjutaw l-akkreditazzjoni tad-diplomatiċi Belarussi fl-UE; jissottolinja li d-deputati u l-uffiċjali Belarussi ma għandhom jiġu mistiedna għall-ebda avveniment internazzjonali jew bilaterali; iħeġġeġ lis-SEAE jirrevedi l-metodi ta' ħidma tiegħu u jiżgura rwol attiv għall-Kap tad-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għall-Belarussja li attwalment jinsab imsejjaħ lura Brussell u jieħu miżuri addizzjonali biex jiżgura ambjent tax-xogħol sikur għad-diplomatiċi tal-UE u għall-persunal tad-delegazzjoni tal-UE f'Minsk, b'mod partikolari l-protezzjoni kontra l-attakki ta' propaganda mir-reġim ta' Lukashenka; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jikkundanna l-istrumentalizzazzjoni tal-bnedmin mir-reġim ta' Lukashenka għal finijiet politiċi, bi ksur tan-normi internazzjonali u tat-trattati bilaterali tal-Belarussja mal-ġirien tagħha fl-UE; jissottolinja li l-isponsorizzazzjoni mill-Istat tal-Belarussja ta' qsim illegali fil-fruntiera esterna tal-UE, flimkien ma' kampanja ta' diżinformazzjoni, hija forma ta' gwerra ibrida mmirata biex tintimida u tiddestabbilizza lill-UE; jesprimi solidarjetà qawwija mal-Litwanja, il-Polonja u l-Latvja, kif ukoll ma' Stati Membri oħra tal-UE li qegħdin fil-mira tar-reġim Belarussu; itenni l-ħtieġa li l-pajjiżi l-aktar milquta jipproteġu b'mod effikaċi l-fruntieri esterni tal-UE, f'konformità mad-dritt internazzjonali rilevanti, b'mod partikolari l-Konvenzjoni ta' Ġinevra, kif ukoll mad-dritt tal-UE dwar l-ażil, inkluża l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jilqa' l-appoġġ mogħti mill-Istati Membri, in-Norveġja u l-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE, b'mod partikolari l-Europol, il-Frontex u l-Uffiċċju Ewropew ta' Appoġġ fil-qasam tal-Ażil, lill-Istati Membri milquta mill-kriżi migratorja maħluqa mir-reġim Belarussu u jħeġġiġhom ikomplu bl-appoġġ tagħhom, inkluż billi jkomplu jallokaw aktar għajnuna ta' emerġenza tal-UE, u lil dawk li għadhom ma ħadux vantaġġ ta' dan l-appoġġ jistedinhom jibbenefikaw minnu; jistieden lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-UE jittrattaw b'urġenza l-kriżi multidimensjonali fil-fruntiera Bjelorussa, jgħinu lill-migranti maqbuda fil-fruntieri tal-UE mal-Belarussja u jipprovdulhom l-appoġġ meħtieġ; jesprimi tħassib dwar in-nuqqas ta' trasparenza fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja u jħeġġeġ lill-awtoritajiet Pollakki jiżguraw, b'mod trasparenti, li kwalunkwe leġiżlazzjoni, politika jew prassi fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja tirrispetta d-dritt tal-UE u jiggarantixxu l-aċċess għar-reġjun tal-fruntiera lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u lill-media kif ukoll jikkooperaw mal-Frontex biex b'mod konġunt isolvu l-kriżi li għaddejja; jitlob lill-UE, lill-Istati Membri tagħha u lill-organizzazzjonijiet internazzjonali jżidu l-isforzi tagħhom favur iż-żarmar ta' dawn il-flussi tat-traffikar tal-bnedmin ordnati mill-istat, inkluż billi jagħmlu pressjoni diplomatika fuq il-pajjiżi ta' oriġini tal-migranti u billi jimponu sanzjonijiet fuq l-uffiċjali, l-individwi u l-entitajiet Belarussi involuti, kif ukoll fuq in-networks kriminali internazzjonali li joperaw fit-territorju tal-UE responsabbli għat-trasferimenti lejn destinazzjonijiet finali; jenfasizza li l-Belarussja reċentement issospendiet ir-reġim tal-viżi tagħha mal-Pakistan, il-Ġordan, l-Eġittu u l-Afrika t'Isfel, u b'hekk ippermettiet l-ivvjaġġar mingħajr viża minn dawn il-pajjiżi lejn il-Belarussja; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jadottaw approċċ komuni għal din is-sitwazzjoni bbażat fuq id-dritt tal-UE u internazzjonali rilevanti u fuq il-prinċipji ta' solidarjetà, trasparenza, obbligu ta' rendikont u rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali; jistieden lill-Kummissjoni tressaq b'urġenza proposti leġiżlattivi mmirati li jipprovdu lill-Istati Membri s-salvagwardji meħtieġa biex jirreaġixxu u jwieġbu malajr u b'mod effettiv għall-kampanji ta' strumentalizzazzjoni minn pajjiżi mhux tal-UE tal-migrazzjoni illegali, b'mod partikolari billi jassiguraw protezzjoni b'saħħitha u effettiva tal-fruntieri esterni tal-UE u billi jipprovdu miżuri effettivi għall-prevenzjoni tal-qsim irregolari kif ukoll billi jiżviluppaw modi kif iwaqqfu lil kwalunkwe pajjiż terz ostili jew network kriminali milli jabbużaw mis-sistema tal-ażil; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jinsab imħasseb dwar l-imwiet ta' persuni fil-fruntiera bejn il-Belarussja u l-UE u jesprimi s-simpatija tiegħu mal-familji u l-qraba tal-mejtin; jistieden lill-awtoritajiet tal-Polonja, tal-Latvja u tal-Litwanja u lil Stati Membri oħra affettwati jiżguraw li l-liġi tal-UE dwar l-ażil u r-ritorn u d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem jiġu rispettati wkoll waqt is-sitwazzjoni ta' emerġenza, inkluż l-aċċess għall-ażil u l-aċċess tal-media, tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-fornituri tal-għajnuna legali għaż-żona tal-fruntiera bl-aktar mod wiesa' possibbli, u jqisu l-gwida mill-Aġenzija tan-NU għar-Rifuġjati (UNHCR) u mill-korpi tal-Kunsill tal-Ewropa; jistieden lill-Kummissjoni, bħala l-gwardjana tat-Trattati, tiżgura li l-Istati Membri jikkonformaw mad-dritt rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-kooperazzjoni tagħhom fil-ġestjoni tal-fruntieri, il-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin, il-kuntrabandu tas-sigaretti u sfidi oħra għas-sigurtà maħluqa jew aggravati mir-reġim Belarussu; jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li jiġu sospiżi ċerti artikoli tal-Ftehim tal-UE għall-Faċilitazzjoni tal-Viża mar-Repubblika tal-Belarussja mmirati għal kategoriji speċifiċi ta' uffiċjali marbuta mar-reġim ta' Lukashenka, bl-ebda impatt fuq iċ-ċittadini ordinarji tal-Belarussja; jitlob li titwal il-lista ta' persuni kkonċernati u li diġà tiġi kkunsidrata l-inklużjoni ta' kategoriji ta' persuni li jistgħu jidħlu fil-mira tal-miżuri restrittivi fil-konfront ta' persuni, bħala parti mill-pakketti futuri ta' sanzjonijiet; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jiddispjaċih dwar l-allokazzjoni bla kundizzjonijiet mill-FMI ta' drittijiet speċjali ta' prelevament ta' USD 910 miljun, li mhux se sservi lill-poplu tal-Belarussja, iżda pjuttost l-interessi tal-mexxej illeġittimu tal-pajjiż; jistieden lill-Istati Membri jikkoordinaw mas-sħab internazzjonali f'organizzazzjonijiet multilaterali bħall-FMI biex jillimitaw l-iżborż ta' fondi lir-reġim ta' Lukashenka u jiffriżaw kull kooperazzjoni miegħu; jieħu nota tal-investimenti kontinwi minn pajjiżi mhux demokratiċi, b'mod partikolari r-Russja u ċ-Ċina, fil-Belarussja; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Itenni li l-urġenza li jiġi espost l-appoġġ tar-Russja għar-repressjoni brutali ta' Lukashenka kontra l-poplu tal-Belarussja, kif ukoll l-involviment tagħha fl-azzjonijiet ibridi tar-reġim ta' Lukashenka kontra l-UE, inkluż l-użu tal-migranti għal raġunijiet politiċi, u li l-Kremlin jinżamm responsabbli għal dawn l-azzjonijiet; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jinnota bi tħassib is-sitwazzjoni aggressiva tal-"eżerċizzju militari Zapad 2021 u l-opportunitajiet skarsi biex dan jiġi osservat; itenni li dan l-eżerċizzju, kif ukoll eżerċizzji oħra simili fuq skala kbira, jenfasizzaw il-pożizzjoni offensiva u d-determinazzjoni tar-Russja li tuża l-kapaċitajiet tagħha b'mod ostili; itenni t-talba tiegħu għal awtonomija strateġika tal-UE u Unjoni Ewropea tad-Difiża ġenwina bħala parti minn NATO msaħħa; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jikkundanna n-negozjar kontinwu bejn Lukashenka u Vladimir Putin biex iħejju pjanijiet direzzjonali għal integrazzjoni akbar bejn il-Belarussja u r-Russja, inkluż il-militarizzazzjoni progressiva tal-Belarussja u jqis dan bħala ksur tas-sovranità tal-Belarussja, peress li l-poplu Belarussu qed jiġi mċaħħad mid-dritt tiegħu li jiddetermina l-futur ta' pajjiżu; jenfasizza l-illegalità tat-tmexxija ta' Lukashenka u jirrifjuta l-ftehimiet kollha li saru minn Lukashenko f'isem l-istat Belarussu, b'mod partikolari wara li skada l-mandat presidenzjali tiegħu fil-5 ta' Novembru 2020; itenni li l-UE trid tagħmilha ċara li jekk ir-Russja tkompli l-politika attwali tagħha dwar il-Belarussja, l-UE se jkollha tintroduċi miżuri addizzjonali ta' trażżin u deterrenza fuq ir-Russja; jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE jirrapportaw perjodikament lill-Parlament dwar l-indħil tal-Kremlin fil-Belarussja, inkluż l-isfruttament min-naħa tal-Kremlin tas-sitwazzjoni bil-ħsieb ta' kontroll politiku, militari u ekonomiku aktar profond tal-Belarussja; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jesprimi d-diżappunt tiegħu għall-fatt li s'issa l-UE ma rnexxilhiex tiżviluppa strateġija komprensiva fil-konfront tar-reġim Belarussu u jħeġġeġ lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-VP/RGħ jelaboraw strateġija koerenti u komprensiva fil-konfront tal-Belarussja, abbażi ta' appoġġ ta' emerġenza attwali lill-vittmi tar-repressjoni, appoġġ politiku, tekniku u finanzjarju fit-tul favur is-soċjetà ċivili, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-mezzi ta' komunikazzjoni indipendenti, it-trade unions tal-Belarussja u l-forzi demokratiċi fil-pajjiż u barra minnu, kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien dwar kwistjonijiet umanitarji urġenti, koordinament strett mas-sħab internazzjonali u mal-organizzazzjonijiet multilaterali rilevanti (pereżempju n-Nazzjonijiet Uniti u l-OSKE) kif ukoll ma' donaturi internazzjonali, u azzjoni internazzjonali konġunta biex tiġi indirizzata l-impunità; jitlob li s-SEAE jkun minn ta' quddiem fil-koordinazzjoni ta' tali politika koerenti mal-Istati Membri u ma' istituzzjonijiet oħra tal-UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Kunsill, lill-VP/RGħ, u lill-Istati Membri jkomplu jqajmu s-sitwazzjoni fil-Belarussja fl-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali rilevanti kollha, b'mod partikolari fl-OSKE, fin-NU u fl-organi speċjalizzati tagħhom, bil-għan li tissaħħaħ l-azzjoni internazzjonali rigward is-sitwazzjoni fil-Belarussja u li jingħeleb l-ostruzzjoniżmu tar-Russja u ta' pajjiżi oħra għal tali azzjoni; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Ikompli jappoġġja lill-poplu tal-Belarussja fit-talbiet bi dritt u l-aspirazzjonijiet leġittimi tiegħu għal elezzjonijiet liberi u ġusti, għal-libertajiet fundamentali u d-drittijiet tal-bniedem, għar-rappreżentanza demokratika, u għall-parteċipazzjoni politika f'Belarussja libera u sovrana; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Ifaħħar il-ħidma sistematika u konsistenti tal-forzi demokratiċi Belarussi fil-Belarussja u fl-eżilju, b'mod partikolari il-mexxejja tal-oppożizzjoni demokratika Sviatlana Tsikhanouskaya, il-Kunsill ta' Koordinazzjoni u l-Ġestjoni Nazzjonali Kontra l-Kriżijiet; itenni l-ħtieġa urġenti li jinżammu u jiġu estiżi l-kuntatti u l-kooperazzjoni ma' dawn il-forzi; jilqa', f'dan il-kuntest, id-deċiżjoni tal-Litwanja li tagħti akkreditazzjoni uffiċjali lir-rappreżentanza demokratika Belarussa f'Vilnius u jistieden lill-Istati Membri l-oħra biex jagħmlu l-istess; jistieden lill-UE tipprovdi s-servizzi tajba tagħha biex tappoġġa l-istabbiliment ta' uffiċċju ta' rappreżentanza demokratiku tal-Belarussja fi Brussell; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jistieden lill-UE timpenja ruħha f'livell operattiv mar-rappreżentanti tal-forzi demokratiċi tal-Belarussja sabiex tikkonkludi l-ħidma fuq l-adozzjoni ta' pjan direzzjonali mmirat lejn l-implimentazzjoni ta' pjan komprensiv ta' EUR 3 biljun ta' appoġġ ekonomiku għal Belarussja demokratika futura f'oqsma bħall-promozzjoni tal-bini tal-kapaċità, il-bini tal-kapaċità għar-riforma, il-bini tal-kapaċità tal-ġestjoni tal-investiment u l-bini tal-kapaċità tal-governanza tal-istat għall-forzi demokratiċi tal-Belarussja; jistieden lill-UE tibda t-tħejjijiet meħtieġa għad-djalogu mal-forzi demokratiċi tal-Belarussja u tirrapporta perjodikament lill-Parlament dwar il-progress li jkun sar, inkluż dwar l-adozzjoni ta' strateġija tal-UE dwar ir-relazzjonijiet futuri tagħha ma' Belarussja demokratika u dwar sett komprensiv ta' azzjonijiet biex il-forzi demokratiċi tal-Belarussja jitħejjew għall-implimentazzjoni ta' dan il-pjan; |
| --- | --- |

29.

| 30. | itenni t-talba tiegħu biex ir-rappreżentanti tal-Belarussja demokratika jiġu mistiedna uffiċjalment għas-Samit tas-Sħubija tal-Lvant li jmiss u biex jiġu inklużi f'laqgħat bilaterali u preparatorji ta' livell għoli fil-livell tal-UE u f'dak nazzjonali, kif ukoll f'sessjonijiet parlamentari u laqgħat interparlamentari mal-parlamenti Ewropej u nazzjonali; itenni l-importanza li jiġu stabbiliti gruppi uffiċjali ddedikati għall-Belarussja fil-parlamenti nazzjonali kollha tal-Istati Membri tal-UE, fil-Viċinat tal-Lvant u fil-pajjiżi tal-G7; jitlob li jiżdied l-impenn ma' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili u ma' oppożizzjoni demokratika tal-Belarussja, kif ukoll il-preżenza tagħhom, fl-organi multilaterali tas-Sħubija tal-Lvant, b'mod partikolari fil-Forum tas-Soċjetà Ċivili tas-Sħubija tal-Lvant u fl-Assemblea Parlamentari Euronest; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ifakkar fl-inizjattiva preċedenti tiegħu għal missjoni ta' livell għoli, li tinvolvi uffiċjali preċedenti Ewropej ta' grad għoli, biex tiġi esplorata kull triq possibbli biex titwaqqaf il-vjolenza u jinħelsu l-priġunieri politiċi u li tista' tgħin biex jinħoloq ambjent li jwassal għal djalogu politiku domestiku inklużiv fil-Belarussja; Itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni u lill-VP/RGħ biex jorganizzaw, flimkien mas-sħab internazzjonali, konferenza internazzjonali ta' livell għoli “Il-Futur tal-Belarussja Demokratika” dwar ir-riżoluzzjoni tal-kriżi fil-Belarussja u l-wegħda ta' pakkett finanzjarju ta' diversi biljuni ta' euro biex jingħata appoġġ lill-isforzi futuri ta' riforma u lir-ristrutturar tal-ekonomija Belarussa; jitlob lill-Kummissjoni tinforma lill-Parlament dwar il-progress biex dan jinkiseb; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jissottolinja l-ħtieġa ta' investigazzjoni komprensiva tar-reati mwettqa mir-reġim ta' Lukashenka kontra l-poplu tal-Belarussja, inkluż il-qtil ta' Raman Bandarenka u ta' ċittadini Belarussi oħra; jistenna r-riżultati tal-investigazzjoni tal-awtoritajiet Ukreni dwar il-mewt ta' Vitaly Shishov; jitlob lill-Istati Membri biex b'mod attiv japplikaw il-prinċipju ta' ġuriżdizzjoni universali u jħejju proċedimenti ġudizzjarji fil-konfront tal-uffiċjali Belarussi responsabbli, jew kompliċi fihom, mill-vjolenza u mir-repressjoni, fosthom Aliaksandr Lukashenka; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jimpenja ruħu għall-funzjonament effettiv tal-Pjattaforma tal-Parlament Ewropew dwar il-ġlieda kontra l-impunità fil-Belarussja u għall-koordinazzjoni ta' reazzjoni internazzjonali f'waqtha għall-iżviluppi fil-Belarussja; jistieden lill-Pjattaforma biex, fil-laqgħa li jmiss tagħha, tispjega t-triq 'il quddiem biex l-UE tikkontribwixxi għal strateġija ta' litigazzjoni u tipparteċipa flimkien mas-sħab fil-proċess ta' proċess internazzjonali, inkluża l-ġurisdizzjoni universali, għall-kundanna ta' Aliaksandr Lukashenka u membri tar-reġim tiegħu personalment għad-delitti mwettqa kontra l-poplu tal-Belarussja fuq skala massiva; jitlob, b'mod partikolari, li l-pjattaforma tikkunsidra li tressaq il-każ tal-Belarussja quddiem il-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja abbażi tal-ksur tal-Konvenzjoni ta' Chicago, il-Konvenzjoni ta' Montreal u l-Konvenzjoni tan-NU kontra t-Tortura mwettqa mir-reġim ta' Lukashenka; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ifakkar lin-negozji kollha tal-UE li joperaw fil-Belarussja fit-talba preċedenti tiegħu biex jeżerċitaw diliġenza partikolari u jiddefendu r-responsabbiltà tagħhom li jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem, f'konformità mal-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem; jitlobhom jastjenu milli jagħmlu kwalunkwe investiment ġdid u jitlobhom jipprotestaw pubblikament mal-awtoritajiet Belarussi kontra r-repressjoni kontinwa tal-ħaddiema u taċ-ċittadini b'mod ġenerali; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri tal-UE jżidu l-appoġġ dirett lill-oppożizzjoni Belarussa, lis-soċjetà ċivili, lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u lill-organizzazzjonijiet tal-midja indipendenti ġewwa u barra mill-Belarussja; jenfasizza l-importanza li jinżammu relazzjonijiet ma' dawn l-individwi u l-organizzazzjonijiet minkejja t-tħabbira tar-reġim Belarussu tal-irtirar tiegħu mis-Sħubija tal-Lvant; jimpenja ruħu li jintensifika l-attivitajiet li bihom jappoġġja d-demokrazija; itenni t-talba tiegħu għal programm ta' assistenza tal-UE mmirat biex jgħin lis-soċjetà ċivili, lill-midja indipendenti, lill-akkademja, u lill-oppożizzjoni Belarussa fl-eżilju, kif ukoll lill-vittmi ta' repressjoni politika u vjolenza mill-pulizija u dawk li qed jaħarbu mir-reġim oppressiv; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lis-SEAE jikkooperaw ma' sħab internazzjonali, bħall-Mekkaniżmu ta' Moska tal-OSKE u l-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, kif ukoll lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u s-soċjetà ċivili fuq il-post, biex jiġu żgurati l-monitoraġġ, id-dokumentazzjoni u rappurtar tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u sussegwentement jiġi stabbilit l-obbligu ta' rendikont u tingħata ġustizzja lill-vittmi; jilqa' u jappoġġa l-istabbiliment ta' Pjattaforma Internazzjonali ta' Responsabbiltà għall-Belarussja u jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-Istati Membri jappoġġjaw il-funzjonament tagħha, kif ukoll dak tal-UNHRC u ta' inizjattivi internazzjonali oħra li jżommu responsabbli lit-trasgressuri; jesprimi l-appoġġ tiegħu għal aktar diskussjonijiet dwar il-possibbiltà li jitwaqqaf tribunal internazzjonali għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-Belarussja f'The Hague; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jenfasizza l-importanza tremenda tal-istabbiliment ta' ambaxxati tal-poplu tal-Belarussja madwar id-dinja u jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu aktar appoġġ biex jipproteġu d-drittijiet u l-interessi taċ-ċittadini Belarussi barra mill-pajjiż u l-interessi ta' Belarussja demokratika, pereżempju billi jesploraw modi kif jiffinanzjaw l-ambaxxati tal-poplu tal-Belarus; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jinkoraġġixxi lill-Istati Membri jkomplu jissimplifikaw il-proċeduri għall-kisba ta' viżi u residenza għal dawk li qed jaħarbu mill-Belarussja għal raġunijiet politiċi jew għal dawk li jirrikjedu trattament mediku b'riżultat tal-vjolenza mwettqa kontrihom, u joffru lilhom u lill-familji tagħhom l-appoġġ u l-assistenza meħtieġa; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni joffru boroż ta' studju lill-istudenti u lill-akkademiċi Belarussi mkeċċija mill-universitajiet u miżmuma l-ħabs minħabba l-pożizzjoni prodemokratika tagħhom; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jenfasizza l-importanza li jiġu indirizzati t-theddidiet għas-sikurezza nukleari maħluqa mill-Impjant tal-Enerġija Nukleari (NPP) tal-Belarussja f'Astravyets; jinsisti li l-Belarussja timpenja ruħha għas-sikurezza nukleari tal-Impjant tal-Enerġija Nukleari Belarussu bi trasparenza sħiħa u timpenja ruħha li timplimenta bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet li saru fir-rieżami tal-impjant bejn il-pari tal-Grupp ta' Regolaturi Ewropew dwar is-Sikurezza Nukleari; sakemm dan ikun il-każ, hija tappoġġa l-projbizzjoni tal-importazzjonijiet tal-enerġija mill-NPP Belarussu fis-suq tal-UE u tirrifletti din il-pożizzjoni fil-Mekkaniżmu ta' Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri tal-UE; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Kunsill tal-Ewropa, lill-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, lill-Awtoritajiet tar-Repubblika tal-Belarussja u lill-Federazzjoni Russa, u lir-rappreżentanti tal-oppożizzjoni demokratika Belarussa. |
| --- | --- |

40.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2021)0383.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/205 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/205

---

P9_TA(2021)0421

Is-sitwazzjoni umanitarja fit-Tigray

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni umanitarja fit-Tigray (2021/2902(RSP))

(2022/C 132/18)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar is-sitwazzjoni fl-Etjopja (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar is-sitwazzjoni fl-Etjopja (1),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-25 ta' Ġunju 2021 mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ), Josep Borrell, u tal-Kummissarju għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet, Janez Lenarčič, dwar il-qtil ta' tliet ħaddiema umanitarji fit-Tigray, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-25 ta' Ġunju 2021 mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ), Josep Borrell, u tal-Kummissarju għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet, Janez Lenarčič, dwar il-qtil ta' tliet ħaddiema umanitarji fit-Tigray,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-24 ta' Ġunju 2021 tal-VP/RGħ u tal-Kummissarju Lenarčič dwar l-attakk mill-ajru fir-reġjun tat-Tigray, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-24 ta' Ġunju 2021 tal-VP/RGħ u tal-Kummissarju Lenarčič dwar l-attakk mill-ajru fir-reġjun tat-Tigray,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-4 ta' Ottubru 2021 mill-VP/RGħ f'isem l-Unjoni Ewropea dwar id-deċiżjoni li seba' uffiċjali tan-Nazzjonijiet Uniti jitkeċċew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-4 ta' Ottubru 2021 mill-VP/RGħ f'isem l-Unjoni Ewropea dwar id-deċiżjoni li seba' uffiċjali tan-Nazzjonijiet Uniti jitkeċċew,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-10 ta' Ġunju 2021 mill-UE u l-Istati Uniti wara d-diskussjoni madwar mejda dwar l-emerġenza umanitarja fit-Tigray, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-10 ta' Ġunju 2021 mill-UE u l-Istati Uniti wara d-diskussjoni madwar mejda dwar l-emerġenza umanitarja fit-Tigray,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Affarijiet Barranin tat-12 ta' Lulju 2021 dwar l-Etjopja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Affarijiet Barranin tat-12 ta' Lulju 2021 dwar l-Etjopja,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 47/13 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-13 ta' Lulju 2021 bit-titlu “Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fir-reġjun tat-Tigray fl-Etjopja”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 47/13 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-13 ta' Lulju 2021 bit-titlu “Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fir-reġjun tat-Tigray fl-Etjopja”,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 2417 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tal-24 ta' Mejju 2018 li tikkundanna bħala metodu tal-gwerra t-tattika li biha l-popolazzjoni ċivili titħalla bil-ġuħ u ċ-ċaħda illegali tal-aċċess umanitarju għall-popolazzjonijiet ċivili, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 2417 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tal-24 ta' Mejju 2018 li tikkundanna bħala metodu tal-gwerra t-tattika li biha l-popolazzjoni ċivili titħalla bil-ġuħ u ċ-ċaħda illegali tal-aċċess umanitarju għall-popolazzjonijiet ċivili,

| — | wara li kkunsidra l-kummenti tas-26 ta' Awwissu 2021 tas-Segretarju Ġenerali tan-NU, António Guterres, għal-laqgħa tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar l-Etjopja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-kummenti tas-26 ta' Awwissu 2021 tas-Segretarju Ġenerali tan-NU, António Guterres, għal-laqgħa tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar l-Etjopja,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-13 ta' Settembru 2021 tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, Michelle Bachelet, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-13 ta' Settembru 2021 tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, Michelle Bachelet,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tas-17 ta' Settembru 2021 mill-President Joe Biden dwar id-Digriet Eżekuttiv rigward il-kriżi fl-Etjopja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tas-17 ta' Settembru 2021 mill-President Joe Biden dwar id-Digriet Eżekuttiv rigward il-kriżi fl-Etjopja,

| — | wara li kkunsidra l-kummenti tat-30 ta' Settembru 2021 mis-Segretarju Ġenerali tan-NU, António Guterres, wara t-tkeċċija ta' seba' uffiċjali tan-NU mill-Etjopja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-kummenti tat-30 ta' Settembru 2021 mis-Segretarju Ġenerali tan-NU, António Guterres, wara t-tkeċċija ta' seba' uffiċjali tan-NU mill-Etjopja,

| — | wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tar-Repubblika Federali tal-Etjopja, adottata fit-8 ta' Diċembru 1994, u b'mod partikolari d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu Tlieta dwar id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, id-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet demokratiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni tar-Repubblika Federali tal-Etjopja, adottata fit-8 ta' Diċembru 1994, u b'mod partikolari d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu Tlieta dwar id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, id-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet demokratiċi,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali tan-NU dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali tan-NU dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' Ġinevra tal-1949 dwar il-Protezzjoni ta' Persuni Pajżani fi żmien ta' Gwerra, u l-Protokolli Addizzjonali tal-1977 u l-2005 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' Ġinevra tal-1949 dwar il-Protezzjoni ta' Persuni Pajżani fi żmien ta' Gwerra, u l-Protokolli Addizzjonali tal-1977 u l-2005 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1951 dwar ir-Rifuġjati u l-Protokoll tal-1967 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1951 dwar ir-Rifuġjati u l-Protokoll tal-1967 tagħha,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 2286 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tat-3 ta' Mejju 2016 dwar il-protezzjoni tal-midruba u l-morda, il-persunal mediku u l-persunal umanitarju f'kunflitti armati, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 2286 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tat-3 ta' Mejju 2016 dwar il-protezzjoni tal-midruba u l-morda, il-persunal mediku u l-persunal umanitarju f'kunflitti armati,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 47/13 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-13 ta' Lulju 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fir-reġjun tat-Tigray tal-Etjopja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 47/13 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-13 ta' Lulju 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fir-reġjun tat-Tigray tal-Etjopja,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tat-12 ta' Mejju 2021 tal-Kummissjoni Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli dwar il-missjoni ta' ġbir ta' informazzjoni fir-reġjun tat-Tigray tar-Repubblika Demokratika Federali tal-Etjopja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tat-12 ta' Mejju 2021 tal-Kummissjoni Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli dwar il-missjoni ta' ġbir ta' informazzjoni fir-reġjun tat-Tigray tar-Repubblika Demokratika Federali tal-Etjopja,

| — | wara li kkunsidra t-tieni reviżjoni tal-Ftehim ta' Cotonou, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-tieni reviżjoni tal-Ftehim ta' Cotonou,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-11 ta' Marzu 2021 tal-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) u tal-UE dwar id-demokrazija u r-rispett għall-kostituzzjonijiet fil-pajjiżi tal-UE u tal-AKP, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-11 ta' Marzu 2021 tal-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) u tal-UE dwar id-demokrazija u r-rispett għall-kostituzzjonijiet fil-pajjiżi tal-UE u tal-AKP,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' Amnesty International tal-10 ta' Awwissu 2021 bit-titlu “I don't know if they realized I was a person: Rape and other sexual violence in the conflict in Tigray, Ethiopia” (Ma nafx jekk irrealizzawx li jien bniedem: Stupru u forom oħra ta' vjolenza sesswali fil-kunflitt fit-Tigray, l-Etjopja), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' Amnesty International tal-10 ta' Awwissu 2021 bit-titlu “I don't know if they realized I was a person: Rape and other sexual violence in the conflict in Tigray, Ethiopia” (Ma nafx jekk irrealizzawx li jien bniedem: Stupru u forom oħra ta' vjolenza sesswali fil-kunflitt fit-Tigray, l-Etjopja),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-waqfien mill-ġlied unilaterali ddikjarat mill-Gvern Etjopjan fit-28 ta' Ġunju 2021 ma waqqafx il-ġlied, u l-partijiet fil-kunflitt taw bidu għal offensivi ġodda; billi l-kunflitt issa qed jinfirex għar-reġjuni ġirien tal-Afar u l-Amhara u hemm riskju li l-impatt jinfirex għall-Qarn tal-Afrika kollu; billi dan il-kunflitt ta' 11-il xahar qajjem kriżi kkawżata mill-bniedem u din it-tbatija umana fuq skala wiesgħa tista' tiġi evitata għalkollox; |
| --- | --- |

A.

billi l-waqfien mill-ġlied unilaterali ddikjarat mill-Gvern Etjopjan fit-28 ta' Ġunju 2021 ma waqqafx il-ġlied, u l-partijiet fil-kunflitt taw bidu għal offensivi ġodda; billi l-kunflitt issa qed jinfirex għar-reġjuni ġirien tal-Afar u l-Amhara u hemm riskju li l-impatt jinfirex għall-Qarn tal-Afrika kollu; billi dan il-kunflitt ta' 11-il xahar qajjem kriżi kkawżata mill-bniedem u din it-tbatija umana fuq skala wiesgħa tista' tiġi evitata għalkollox;

| B. | billi saħansitra qabel ma beda l-ġlied, kien hemm 15,2-il miljun ruħ fi bżonn ta' assistenza umanitarja fl-Etjopja, 2 miljuni minnhom fir-reġjun tat-Tigray; billi kważi miljun ruħ qed jgħixu f'kundizzjonijiet ta' karestija u, billi b'konsegwenza diretta tal-vjolenza, 5,2 miljuni minn 6 miljuni fit-Tigray qed jiffaċċjaw sitwazzjoni ta' nuqqas ta' sigurtà akuta tal-ikel; billi 91 % tal-popolazzjoni għandhom bżonn kbir ħafna ta' għajnuna umanitarja u 100 000 tifel u tifla se jiffaċċjaw malnutrizzjoni akuta serja u potenzjalment fatali matul it-12-il xahar li ġejjin; billi f'Ġunju 2021 in-NU kienu diġà wissew li 5,5 miljun ruħ fit-Tigray u fir-reġjuni ġirien tal-Amhara u tal-Afar kienu fi bżonn ta' għajnuna alimentari u 350 000 kienu qed jiffaċċjaw karestija; billi fir-reġjun tat-Tigray jgħixu 100 000 ruħ spostati u 96 000 rifuġjat Eritrean; billi fih jinsabu diversi kampijiet tar-rifuġjati kbar li, skont l-NGOs, 44 % ta' dawk li jgħixu fihom huma tfal; billi minn Lulju 2021, il-kunflitt ikkawża l-ispostament ta' madwar 1,9 miljun ruħ fit-Tigray; |
| --- | --- |

B.

billi saħansitra qabel ma beda l-ġlied, kien hemm 15,2-il miljun ruħ fi bżonn ta' assistenza umanitarja fl-Etjopja, 2 miljuni minnhom fir-reġjun tat-Tigray; billi kważi miljun ruħ qed jgħixu f'kundizzjonijiet ta' karestija u, billi b'konsegwenza diretta tal-vjolenza, 5,2 miljuni minn 6 miljuni fit-Tigray qed jiffaċċjaw sitwazzjoni ta' nuqqas ta' sigurtà akuta tal-ikel; billi 91 % tal-popolazzjoni għandhom bżonn kbir ħafna ta' għajnuna umanitarja u 100 000 tifel u tifla se jiffaċċjaw malnutrizzjoni akuta serja u potenzjalment fatali matul it-12-il xahar li ġejjin; billi f'Ġunju 2021 in-NU kienu diġà wissew li 5,5 miljun ruħ fit-Tigray u fir-reġjuni ġirien tal-Amhara u tal-Afar kienu fi bżonn ta' għajnuna alimentari u 350 000 kienu qed jiffaċċjaw karestija; billi fir-reġjun tat-Tigray jgħixu 100 000 ruħ spostati u 96 000 rifuġjat Eritrean; billi fih jinsabu diversi kampijiet tar-rifuġjati kbar li, skont l-NGOs, 44 % ta' dawk li jgħixu fihom huma tfal; billi minn Lulju 2021, il-kunflitt ikkawża l-ispostament ta' madwar 1,9 miljun ruħ fit-Tigray;

| C. | billi hemm diversi rapporti serji ta' allegazzjonijiet ta' ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem, tad-dritt umanitarju u tad-dritt dwar ir-rifuġjati mwettaq mill-partijiet kollha fil-kunflitt; billi dawn ir-rapporti jinkludu attakki fuq persuni ċivili, qtil extraġudizzjarju, tortura, għajbien sfurzat, detenzjonijiet tal-massa, sakkeġġi sistematiċi u l-qerda sistematika u intenzjonata tas-servizzi bażiċi, tas-sistemi tal-ilma, tal-għelejjel u ta' forom ta' għajxien; |
| --- | --- |

C.

billi hemm diversi rapporti serji ta' allegazzjonijiet ta' ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem, tad-dritt umanitarju u tad-dritt dwar ir-rifuġjati mwettaq mill-partijiet kollha fil-kunflitt; billi dawn ir-rapporti jinkludu attakki fuq persuni ċivili, qtil extraġudizzjarju, tortura, għajbien sfurzat, detenzjonijiet tal-massa, sakkeġġi sistematiċi u l-qerda sistematika u intenzjonata tas-servizzi bażiċi, tas-sistemi tal-ilma, tal-għelejjel u ta' forom ta' għajxien;

| D. | billi, minkejja l-impenn espress mill-Gvern Etjopjan li jimpenja ruħu favur l-obbligu ta' rendikont għall-vjolenza sesswali (2), l-istupru u vjolenza sesswali oħra kontra n-nisa u l-bniet għadhom qed jintużaw b'mod wiesa' mill-forzi armati reġjonali Etjopjani, Eritreani u tal-Amhara minbarra t-theddid ta' mewt, l-użu ta' insulti etniċi, u l-ħtif f'kundizzjonijiet ta' skjavitù sesswali; billi l-forzi u l-uffiċjali tal-gvern iffastidjaw u heddew organizzazzjonijiet umanitarji u fornituri nazzjonali tas-saħħa li jappoġġjaw lis-superstiti tal-vjolenza sesswali; |
| --- | --- |

D.

billi, minkejja l-impenn espress mill-Gvern Etjopjan li jimpenja ruħu favur l-obbligu ta' rendikont għall-vjolenza sesswali (2), l-istupru u vjolenza sesswali oħra kontra n-nisa u l-bniet għadhom qed jintużaw b'mod wiesa' mill-forzi armati reġjonali Etjopjani, Eritreani u tal-Amhara minbarra t-theddid ta' mewt, l-użu ta' insulti etniċi, u l-ħtif f'kundizzjonijiet ta' skjavitù sesswali; billi l-forzi u l-uffiċjali tal-gvern iffastidjaw u heddew organizzazzjonijiet umanitarji u fornituri nazzjonali tas-saħħa li jappoġġjaw lis-superstiti tal-vjolenza sesswali;

| E. | billi kien hemm diversi rapporti ta' qtil extraġudizzjarju mill-bidu tal-kunflitt fit-Tigray, inklużi l-massakri li allegatament seħħew f'Mai-Kadra fil-lejl tad-9 ta' Novembru 2020, f'Axum fit-28 ta' Novembru 2020 u f'Mahbere Dego f'Jannar 2021; billi f'Awwissu 2021, l-awtoritajiet Sudaniżi rrappurtaw li l-iġsma ta' madwar 50 persuna nstabu fix-Xmara Tekeze, li tmiss mal-punent tat-Tigray u s-Sudan; billi nstabet evidenza ta' aktar minn 250 allegat massakru fit-Tigray mill-bidu tal-gwerra ċivili f'Novembru 2020; billi ġie rrappurtat li l-Front għal-Liberazzjoni tal-Poplu tat-Tigray wettaq ukoll qtil extraġudizzjarju fir-reġjuni ġirien tat-Tigray f'Awwissu 2021, bħal f'Chenna u Kobo; |
| --- | --- |

E.

billi kien hemm diversi rapporti ta' qtil extraġudizzjarju mill-bidu tal-kunflitt fit-Tigray, inklużi l-massakri li allegatament seħħew f'Mai-Kadra fil-lejl tad-9 ta' Novembru 2020, f'Axum fit-28 ta' Novembru 2020 u f'Mahbere Dego f'Jannar 2021; billi f'Awwissu 2021, l-awtoritajiet Sudaniżi rrappurtaw li l-iġsma ta' madwar 50 persuna nstabu fix-Xmara Tekeze, li tmiss mal-punent tat-Tigray u s-Sudan; billi nstabet evidenza ta' aktar minn 250 allegat massakru fit-Tigray mill-bidu tal-gwerra ċivili f'Novembru 2020; billi ġie rrappurtat li l-Front għal-Liberazzjoni tal-Poplu tat-Tigray wettaq ukoll qtil extraġudizzjarju fir-reġjuni ġirien tat-Tigray f'Awwissu 2021, bħal f'Chenna u Kobo;

| F. | billi skont sorsi kredibbli, kemm il-Front għal-Liberazzjoni tal-Poplu tat-Tigray kif ukoll il-Forza tad-Difiża Nazzjonali Etjopjana wettqu ksur tad-drittijiet tal-bniedem fit-Tigray; billi l-forzi Eritreani infiltraw fit-Tigray u f'partijiet oħra tal-Etjopja u kienu qed iwettqu wkoll ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem; billi l-maġġoranza tal-allegazzjonijiet huma relatati ma' ksur imwettaq mill-Forza tad-Difiża Nazzjonali Etjopjana u l-forzi Eritreani; |
| --- | --- |

F.

billi skont sorsi kredibbli, kemm il-Front għal-Liberazzjoni tal-Poplu tat-Tigray kif ukoll il-Forza tad-Difiża Nazzjonali Etjopjana wettqu ksur tad-drittijiet tal-bniedem fit-Tigray; billi l-forzi Eritreani infiltraw fit-Tigray u f'partijiet oħra tal-Etjopja u kienu qed iwettqu wkoll ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem; billi l-maġġoranza tal-allegazzjonijiet huma relatati ma' ksur imwettaq mill-Forza tad-Difiża Nazzjonali Etjopjana u l-forzi Eritreani;

| G. | billi fit-13 ta' Settembru 2021 il-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, Michelle Bachelet, tkellmet dwar ksur ''mill-partijiet kollha''; billi l-UE appoġġjat b'mod konsistenti l-ħidma tal-Kummissarju Għoli Bachelet; |
| --- | --- |

G.

billi fit-13 ta' Settembru 2021 il-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, Michelle Bachelet, tkellmet dwar ksur ''mill-partijiet kollha''; billi l-UE appoġġjat b'mod konsistenti l-ħidma tal-Kummissarju Għoli Bachelet;

| H. | billi r-rapport finali tal-investigazzjoni konġunta mill-Uffiċjal tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Kummissjoni Etjopjana għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-allegat ksur tad-drittijiet tal-bniedem u tal-liġi umanitarja u tar-rifuġjati mwettaq mill-partijiet kollha fil-kunflitt fit-Tigray se jiġi ppubblikat fl-1 ta' Novembru 2021; |
| --- | --- |

H.

billi r-rapport finali tal-investigazzjoni konġunta mill-Uffiċjal tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Kummissjoni Etjopjana għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-allegat ksur tad-drittijiet tal-bniedem u tal-liġi umanitarja u tar-rifuġjati mwettaq mill-partijiet kollha fil-kunflitt fit-Tigray se jiġi ppubblikat fl-1 ta' Novembru 2021;

| I. | billi, minbarra s-sakkeġġ u l-qerda tal-għelejjel, ġew osservati ġradijiet tad-deżert fiż-żona tal-Lbiċ ta' Mekele fit-Tigray; billi l-kunflitt u s-sitwazzjoni umanitarja attwali rrendew l-isforzi għall-prevenzjoni mill-COVID-19 u għat-tilqim kontra l-virus impossibbli f'ħafna żoni; |
| --- | --- |

I.

billi, minbarra s-sakkeġġ u l-qerda tal-għelejjel, ġew osservati ġradijiet tad-deżert fiż-żona tal-Lbiċ ta' Mekele fit-Tigray; billi l-kunflitt u s-sitwazzjoni umanitarja attwali rrendew l-isforzi għall-prevenzjoni mill-COVID-19 u għat-tilqim kontra l-virus impossibbli f'ħafna żoni;

| J. | billi 10 % biss tal-provvisti umanitarji għar-reġjun mifni tat-Tigray tħallew jidħlu fiż-żona matul l-aħħar xahar; billi 100 trakk huma meħtieġa kuljum biex jipprovdu biżżejjed provvisti umanitarji lit-Tigray; billi mit-12 ta' Lulju 2021, 525 trakk biss daħlu fit-Tigray minħabba fruntieri magħluqa, aċċess ikkontrollat mill-forzi armati, il-qerda ta' infrastruttura bħal pontijiet, nuqqas ta' sigurtà għas-sewwieqa, nuqqas kbir ta' fjuwil u flus kontanti biex dawn jirritornaw lejn il-punti tal-provvista u dewmien estiż fl-ikklerjar tal-provvisti umanitarji; |
| --- | --- |

J.

billi 10 % biss tal-provvisti umanitarji għar-reġjun mifni tat-Tigray tħallew jidħlu fiż-żona matul l-aħħar xahar; billi 100 trakk huma meħtieġa kuljum biex jipprovdu biżżejjed provvisti umanitarji lit-Tigray; billi mit-12 ta' Lulju 2021, 525 trakk biss daħlu fit-Tigray minħabba fruntieri magħluqa, aċċess ikkontrollat mill-forzi armati, il-qerda ta' infrastruttura bħal pontijiet, nuqqas ta' sigurtà għas-sewwieqa, nuqqas kbir ta' fjuwil u flus kontanti biex dawn jirritornaw lejn il-punti tal-provvista u dewmien estiż fl-ikklerjar tal-provvisti umanitarji;

| K. | billi l-attakki fuq il-ħaddiema umanitarji huma meqjusa bħala delitt tal-gwerra u delitt kontra l-umanità; billi tliet membri tal-persunal ta' Médecins Sans Frontières inqatlu fil-25 ta' Ġunju 2021 waqt li kienu qed iwasslu l-għajnuna lil dawk li l-aktar jeħtiġuha; billi 23 ħaddiem umanitarju nqatlu fir-reġjun minn Novembru 2020; billi fit-22 ta' Ġunju 2021, forzi tal-Gvern Etjopjan kienu mblokkaw l-ambulanzi milli jirrispondu għal attakk mill-ajru f'suq f'Togoga; billi l-Uffiċċju tan-NU għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (UNOCHA) irrapporta li fis-17 ta' Ġunju 2021, il-forzi tal-Gvern tal-Eritrea kienu waqqfu u attakkaw tim tat-tilqim f'Asgede Woreda; billi s-sakkeġġ ta' faċilitajiet tas-saħħa huwa rrappurtat li jseħħ ta' spiss fit-Tigray; billi l-forzi u l-uffiċjali tal-Gvern iffastidjaw u heddew organizzazzjonijiet umanitarji u fornituri nazzjonali tas-saħħa li jappoġġjaw lis-superstiti tal-vjolenza sesswali; |
| --- | --- |

K.

billi l-attakki fuq il-ħaddiema umanitarji huma meqjusa bħala delitt tal-gwerra u delitt kontra l-umanità; billi tliet membri tal-persunal ta' Médecins Sans Frontières inqatlu fil-25 ta' Ġunju 2021 waqt li kienu qed iwasslu l-għajnuna lil dawk li l-aktar jeħtiġuha; billi 23 ħaddiem umanitarju nqatlu fir-reġjun minn Novembru 2020; billi fit-22 ta' Ġunju 2021, forzi tal-Gvern Etjopjan kienu mblokkaw l-ambulanzi milli jirrispondu għal attakk mill-ajru f'suq f'Togoga; billi l-Uffiċċju tan-NU għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (UNOCHA) irrapporta li fis-17 ta' Ġunju 2021, il-forzi tal-Gvern tal-Eritrea kienu waqqfu u attakkaw tim tat-tilqim f'Asgede Woreda; billi s-sakkeġġ ta' faċilitajiet tas-saħħa huwa rrappurtat li jseħħ ta' spiss fit-Tigray; billi l-forzi u l-uffiċjali tal-Gvern iffastidjaw u heddew organizzazzjonijiet umanitarji u fornituri nazzjonali tas-saħħa li jappoġġjaw lis-superstiti tal-vjolenza sesswali;

| L. | billi aktar minn żewġ miljun ruħ ġew spostati minn djarhom; billi ġie rapportat li kważi 76 500 ruħ fl-Afar u madwar 200 000 fl-Amhara ġew spostati wara li l-forzi Tigrayani daħlu f'dawn ir-reġjuni; billi ġie rapportat li 55 000 rifuġjat u persuna li qed ifittxu ażil mill-Etjopja qed ifittxu kenn fis-Sudan; |
| --- | --- |

L.

billi aktar minn żewġ miljun ruħ ġew spostati minn djarhom; billi ġie rapportat li kważi 76 500 ruħ fl-Afar u madwar 200 000 fl-Amhara ġew spostati wara li l-forzi Tigrayani daħlu f'dawn ir-reġjuni; billi ġie rapportat li 55 000 rifuġjat u persuna li qed ifittxu ażil mill-Etjopja qed ifittxu kenn fis-Sudan;

| M. | billi xi kampijiet tar-rifuġjati fit-Tigray inqerdu; billi r-rifuġjati Eritreani li jgħixu fit-Tigray qed jiffaċċjaw sekwestri u ritorni furzati; billi l-kura tas-saħħa mhijiex disponibbli u l-ilma tax-xorb nadif qed jiġi eżawrit fil-kampijiet tar-rifuġjati fit-Tigray; |
| --- | --- |

M.

billi xi kampijiet tar-rifuġjati fit-Tigray inqerdu; billi r-rifuġjati Eritreani li jgħixu fit-Tigray qed jiffaċċjaw sekwestri u ritorni furzati; billi l-kura tas-saħħa mhijiex disponibbli u l-ilma tax-xorb nadif qed jiġi eżawrit fil-kampijiet tar-rifuġjati fit-Tigray;

| N. | billi hemm rapporti ta' tfal li ġew reklutati fil-kunflitt mill-partijiet fil-kunflitt, inklużi l-forzi Tigrayani; billi l-użu ta' suldati tfal jikkostitwixxi delitt tal-gwerra; |
| --- | --- |

N.

billi hemm rapporti ta' tfal li ġew reklutati fil-kunflitt mill-partijiet fil-kunflitt, inklużi l-forzi Tigrayani; billi l-użu ta' suldati tfal jikkostitwixxi delitt tal-gwerra;

| O. | billi l-awtoritajiet Etjopjani wettqu arresti arbitrarji u kienu responsabbli għall-għajbien furzat ta' Tigrayani etniċi fil-belt kapitali tal-Etjopja, u wettqu abbużi oħra fil-konfront tagħhom bħall-għeluq ta' negozji li s-sidien tagħhom huma Tigrayani; billi l-inċitament għall-mibegħda u d-diskriminazzjoni u l-livelli dejjem jiżdiedu ta' retorika infjammatorja kontra t-Tigray huma evidenti fl-Etjopja kollha, inkluż minn uffiċjali governattivi ta' livell għoli; |
| --- | --- |

O.

billi l-awtoritajiet Etjopjani wettqu arresti arbitrarji u kienu responsabbli għall-għajbien furzat ta' Tigrayani etniċi fil-belt kapitali tal-Etjopja, u wettqu abbużi oħra fil-konfront tagħhom bħall-għeluq ta' negozji li s-sidien tagħhom huma Tigrayani; billi l-inċitament għall-mibegħda u d-diskriminazzjoni u l-livelli dejjem jiżdiedu ta' retorika infjammatorja kontra t-Tigray huma evidenti fl-Etjopja kollha, inkluż minn uffiċjali governattivi ta' livell għoli;

| P. | billi fit-30 ta' Settembru 2021, il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin tal-Etjopja ddikjara seba' membri tal-persunal tan-NU (mill-Unicef, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR) u l-UNOCHA) personae non gratae fl-Etjopja; |
| --- | --- |

P.

billi fit-30 ta' Settembru 2021, il-Ministeru għall-Affarijiet Barranin tal-Etjopja ddikjara seba' membri tal-persunal tan-NU (mill-Unicef, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR) u l-UNOCHA) personae non gratae fl-Etjopja;

| Q. | billi kien hemm restrizzjonijiet u waqfien intermittenti tal-internet u tat-telekomunikazzjonijiet fit-Tigray u fir-reġjuni ġirien; billi ġurnalisti ġew attakkati u diversi liċenzji ta' stabbilimenti tal-media ġew sospiżi, u dan ixekkel il-kapaċità li tiġi mmonitorjata s-sitwazzjoni fil-post; billi s-servizzi bażiċi, inklużi l-elettriku u s-servizzi bankarji, għadhom ristretti; |
| --- | --- |

Q.

billi kien hemm restrizzjonijiet u waqfien intermittenti tal-internet u tat-telekomunikazzjonijiet fit-Tigray u fir-reġjuni ġirien; billi ġurnalisti ġew attakkati u diversi liċenzji ta' stabbilimenti tal-media ġew sospiżi, u dan ixekkel il-kapaċità li tiġi mmonitorjata s-sitwazzjoni fil-post; billi s-servizzi bażiċi, inklużi l-elettriku u s-servizzi bankarji, għadhom ristretti;

| R. | billi l-istat attwali tan-nuqqas ta' stabbiltà fl-Etjopja huwa r-riżultat ta' storja twila ta' diviżjoni etnika u tensjoni etnika; |
| --- | --- |

R.

billi l-istat attwali tan-nuqqas ta' stabbiltà fl-Etjopja huwa r-riżultat ta' storja twila ta' diviżjoni etnika u tensjoni etnika;

| S. | billi l-unità tal-Etjopja, bħala stat multietniku, hija ta' importanza kbira ħafna għall-istabbiltà tar-reġjun u tal-kontinent Afrikan kollu kemm hu; |
| --- | --- |

S.

billi l-unità tal-Etjopja, bħala stat multietniku, hija ta' importanza kbira ħafna għall-istabbiltà tar-reġjun u tal-kontinent Afrikan kollu kemm hu;

| T. | billi b'popolazzjoni ta' aktar minn 110 miljun ruħ u l-fatt li tinsab strateġikament qrib il-Qarn tal-Afrika, l-Etjopja hija pajjiż ewlieni fil-kontinent Afrikan u sieħba potenzjali ta' importanza strateġika għall-UE u l-Istati Membri tagħha; |
| --- | --- |

T.

billi b'popolazzjoni ta' aktar minn 110 miljun ruħ u l-fatt li tinsab strateġikament qrib il-Qarn tal-Afrika, l-Etjopja hija pajjiż ewlieni fil-kontinent Afrikan u sieħba potenzjali ta' importanza strateġika għall-UE u l-Istati Membri tagħha;

| U. | billi bħala d-donatur umanitarju ewlieni fid-dinja, l-UE tkompli tesprimi solidarjetà ma' dawk fil-bżonn permezz tal-finanzjament umanitarju tagħha; billi mill-bidu tal-kunflitt fl-Etjopja, l-UE kompliet tippromwovi b'mod konsistenti aċċess umanitarju sħiħ u mingħajr xkiel f'konformità mad-dritt umanitarju internazzjonali; |
| --- | --- |

U.

billi bħala d-donatur umanitarju ewlieni fid-dinja, l-UE tkompli tesprimi solidarjetà ma' dawk fil-bżonn permezz tal-finanzjament umanitarju tagħha; billi mill-bidu tal-kunflitt fl-Etjopja, l-UE kompliet tippromwovi b'mod konsistenti aċċess umanitarju sħiħ u mingħajr xkiel f'konformità mad-dritt umanitarju internazzjonali;

| V. | billi l-komunikazzjoni adottata dan l-aħħar dwar l-azzjoni umanitarja tal-UE tipprevedi t-tisħiħ tal-proċessi li jpoġġu l-promozzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt umanitarju internazzjonali b'mod konsistenti fil-qalba tal-azzjoni esterna tagħna; |
| --- | --- |

V.

billi l-komunikazzjoni adottata dan l-aħħar dwar l-azzjoni umanitarja tal-UE tipprevedi t-tisħiħ tal-proċessi li jpoġġu l-promozzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt umanitarju internazzjonali b'mod konsistenti fil-qalba tal-azzjoni esterna tagħna;

| W. | billi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali (NDICI-Ewropa Globali) iqis l-iżvilupp tal-bniedem, il-governanza u l-konsolidazzjoni tal-paċi fl-Etjopja bħala oqsma ta' prijorità għal azzjoni, b'65 % tal-programm indikattiv pluriennali ddedikat għal dawn l-oqsma; |
| --- | --- |

W.

billi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali (NDICI-Ewropa Globali) iqis l-iżvilupp tal-bniedem, il-governanza u l-konsolidazzjoni tal-paċi fl-Etjopja bħala oqsma ta' prijorità għal azzjoni, b'65 % tal-programm indikattiv pluriennali ddedikat għal dawn l-oqsma;

| X. | billi l-Kummissjoni inkludiet azzjonijiet umanitarji b'valur ta' EUR 5 miljun fl-Amhara u fl-Afar sabiex tindirizza l-iżviluppi reċenti tal-kriżi, bħala parti mill-finanzjament umanitarju totali li diġà ġie mobilizzat u kkuntrattat fl-2021, u li jammonta għal EUR 53,7 miljun, biex jiġu appoġġjati l-persuni fil-bżonn fl-Etjopja; billi ġew mobilizzati EUR 118-il miljun għall-assistenza lir-rifuġjati tat-Tigray u tal-Etjopja fis-Sudan; billi b'riżultat tal-kunflitt li għaddej, l-UE pposponiet l-iżborżi tal-appoġġ baġitarju lill-Etjopja; |
| --- | --- |

X.

billi l-Kummissjoni inkludiet azzjonijiet umanitarji b'valur ta' EUR 5 miljun fl-Amhara u fl-Afar sabiex tindirizza l-iżviluppi reċenti tal-kriżi, bħala parti mill-finanzjament umanitarju totali li diġà ġie mobilizzat u kkuntrattat fl-2021, u li jammonta għal EUR 53,7 miljun, biex jiġu appoġġjati l-persuni fil-bżonn fl-Etjopja; billi ġew mobilizzati EUR 118-il miljun għall-assistenza lir-rifuġjati tat-Tigray u tal-Etjopja fis-Sudan; billi b'riżultat tal-kunflitt li għaddej, l-UE pposponiet l-iżborżi tal-appoġġ baġitarju lill-Etjopja;

| Y. | billi f'Settembru 2021 l-UE ppruvat torganizza pont umanitarju bl-ajru permezz tad-Direttorat Ġenerali għall-Protezzjoni Ċivili u l-Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej (DĠ ECHO) tal-Kummissjoni sabiex twassal prodotti umanitarji meħtieġa b'mod urġenti lir-reġjun tat-Tigray, iżda ffaċċjat ostakli kbar mill-Gvern Etjopjan; billi b'riżultat ta' dan twettqet titjira ta' pont umanitarju waħda biss tal-UE, bi proporzjon żgħir biss tal-merkanzija umanitarja tagħha kkonsenjata; |
| --- | --- |

Y.

billi f'Settembru 2021 l-UE ppruvat torganizza pont umanitarju bl-ajru permezz tad-Direttorat Ġenerali għall-Protezzjoni Ċivili u l-Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej (DĠ ECHO) tal-Kummissjoni sabiex twassal prodotti umanitarji meħtieġa b'mod urġenti lir-reġjun tat-Tigray, iżda ffaċċjat ostakli kbar mill-Gvern Etjopjan; billi b'riżultat ta' dan twettqet titjira ta' pont umanitarju waħda biss tal-UE, bi proporzjon żgħir biss tal-merkanzija umanitarja tagħha kkonsenjata;

| Z. | billi fil-21 ta' Ġunju 2021 l-UE ħatret lil Annette Weber bħala r-Rappreżentant Speċjali l-ġdid tal-UE għall-Qarn tal-Afrika; billi wara mandat mill-VP/RGħ, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Finlandiż Pekka Haavisto żar ir-reġjun darbtejn aktar kmieni din is-sena biex jiddiskuti l-kriżi li għaddejja fl-Etjopja u l-impatti reġjonali tagħha; |
| --- | --- |

Z.

billi fil-21 ta' Ġunju 2021 l-UE ħatret lil Annette Weber bħala r-Rappreżentant Speċjali l-ġdid tal-UE għall-Qarn tal-Afrika; billi wara mandat mill-VP/RGħ, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Finlandiż Pekka Haavisto żar ir-reġjun darbtejn aktar kmieni din is-sena biex jiddiskuti l-kriżi li għaddejja fl-Etjopja u l-impatti reġjonali tagħha;

| AA. | billi fis-26 ta' Awwissu 2021, l-Unjoni Afrikana ħatret lill-ex President Niġerjan Olusegun Obasanjo bħala medjatur għall-kunflitt; |
| --- | --- |

AA.

billi fis-26 ta' Awwissu 2021, l-Unjoni Afrikana ħatret lill-ex President Niġerjan Olusegun Obasanjo bħala medjatur għall-kunflitt;

| AB. | billi f'Diċembru 2018 il-Gvern tal-Etjopja li kien għadu kif inħatar waqqaf il-Kummissjoni għar-Rikonċiljazzjoni Etjopjana u l-Ministeru għall-Paċi; billi s'issa, iż-żewġ istituzzjonijiet naqsu milli jonoraw il-mandati inizjali tagħhom li jinkoraġġixxu l-paċi u jipprevjenu u jsolvu l-kunflitt armat fl-Etjopja fl-ambjent diffiċli wara l-ħolqien tagħhom; |
| --- | --- |

AB.

billi f'Diċembru 2018 il-Gvern tal-Etjopja li kien għadu kif inħatar waqqaf il-Kummissjoni għar-Rikonċiljazzjoni Etjopjana u l-Ministeru għall-Paċi; billi s'issa, iż-żewġ istituzzjonijiet naqsu milli jonoraw il-mandati inizjali tagħhom li jinkoraġġixxu l-paċi u jipprevjenu u jsolvu l-kunflitt armat fl-Etjopja fl-ambjent diffiċli wara l-ħolqien tagħhom;

| AC. | billi matul il-kunflitt li għaddej, il-Partit għall-Prosperità Etjopjana, immexxi minn Abiy Ahmed, iddikjara lilu nnifsu r-rebbieħ ta' elezzjoni ġenerali li kienet ibbojkottjata u li r-riżultat tagħha kien ikkundannat minn xi partiti tal-oppożizzjoni; billi ma kien hemm l-ebda proċess elettorali fit-Tigray; billi l-UE ma bagħtitx missjoni ta' osservazzjoni elettorali; |
| --- | --- |

AC.

billi matul il-kunflitt li għaddej, il-Partit għall-Prosperità Etjopjana, immexxi minn Abiy Ahmed, iddikjara lilu nnifsu r-rebbieħ ta' elezzjoni ġenerali li kienet ibbojkottjata u li r-riżultat tagħha kien ikkundannat minn xi partiti tal-oppożizzjoni; billi ma kien hemm l-ebda proċess elettorali fit-Tigray; billi l-UE ma bagħtitx missjoni ta' osservazzjoni elettorali;

| AD. | billi l-Etjopja hija firmatarja tal-Ftehim ta' Cotonou, li l-Artikolu 96 tiegħu jistipula li r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali huwa element essenzjali tal-kooperazzjoni bejn l-AKP u l-UE, |
| --- | --- |

AD.

billi l-Etjopja hija firmatarja tal-Ftehim ta' Cotonou, li l-Artikolu 96 tiegħu jistipula li r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali huwa element essenzjali tal-kooperazzjoni bejn l-AKP u l-UE,

| 1. | Jitlob il-waqfien immedjat tal-ostilitajiet mill-partijiet kollha, li huwa prerekwiżit neċessarju għal titjib tant meħtieġ fis-sitwazzjoni umanitarja fit-Tigray u f'reġjuni oħra, b'mod partikolari fl-Afar u fl-Amhara; jappella għal ritorn immedjat għall-ordni kostituzzjonali u għall-istabbiliment ta' mekkaniżmu ta' monitoraġġ tal-waqfien mill-ġlied; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-atturi nazzjonali, reġjonali u lokali kkonċernati kollha jippermettu, b'mod immedjat u mingħajr xkiel, aċċess u għajnuna umanitarja lill-popolazzjonijiet milquta fit-Tigray, biex jintemm l-imblokk de facto fuq l-assistenza umanitarja u l-provvisti kritiċi, inklużi l-ikel, il-mediċini u l-fjuwil, u jiffaċilitaw l-assistenza lill-popolazzjonijiet fil-bżonn fir-reġjuni tal-Amhara u l-Afar; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jikkundanna bil-qawwa l-attakki intenzjonati fuq il-popolazzjoni ċivili mill-partijiet ostili kollha u r-reklutaġġ irrapportat ta' tfal minn partijiet fil-kunflitt, inklużi l-forzi Tigrayani, u l-użu kontinwu tal-istupru l-vjolenza sesswali; ifakkar li l-attakki intenzjonati fuq il-popolazzjoni ċivili u r-reklutaġġ u l-użu ta' suldati tfal jikkostitwixxu delitti tal-gwerra; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jiddeplora bil-qawwa l-qtil ta' persuni ċivili, rifuġjati, u ħaddiema umanitarji u mediċi; jistieden lill-forzi tan-naħat kollha jirrispettaw id-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-dritt umanitarju internazzjonali u d-dritt internazzjonali dwar ir-rifuġjati u jiżguraw il-protezzjoni tal-persuni fiż-żoni milquta; jitlob għar-responsabbilizzazzjoni tad-delitti mwettqa matul il-kunflitt li għaddej bħalissa u biex dawk responsabbli jinstabu u tittieħed azzjoni ġudizzjarja fil-konfront tagħhom; jitlob li dawk suspettati li wettqu stupru jew skjavitù sesswali jiġu investigati għal tali delitti tal-gwerra u delitti kontra l-umanità bħal stupru, skjavitù sesswali, tortura u persekuzzjoni; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Iħeġġeġ lill-Front għal-Liberazzjoni tal-Poplu tat-Tigray iwaqqaf l-offensiva tiegħu u jirtira l-forzi tiegħu minnufih mir-Reġjuni tal-Amhara u tal-Afar; jistieden lill-gvern reġjonali tal-Amhara jirtira l-forzi tiegħu miż-żona tal-Punent tat-Tigray, u lill-Gvern tal-Eritrea jirtira l-forzi tiegħu minnufih u b'mod permanenti mill-Etjopja; jistieden lill-pajjiżi ġirien joqogħdu lura mill-interventi politiċi u militari kollha li jistgħu jkomplu jqanqlu l-kunflitt; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jitlob li jkun hemm kummissjoni ta' inkjesta indipendenti u imparzjali biex tinvestiga l-attakki mmiriati lejn gruppi etniċi u reliġjużi speċifiċi bl-intenzjoni li jinċitaw il-vjolenza interkomunitarja u jiġu pperikolati l-paċi u s-sigurtà tal-poplu Etjopjan; jistieden lill-Gvern Etjopjan jiżgura li dawk li wettqu dan l-atti jinżammu responsabbli; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Ifakkar li l-Gvern Etjopjan huwa responsabbli għas-sikurezza u s-sigurtà tar-rifuġjati u tal-persuni spostati internament fit-territorju tiegħu; jistieden lill-awtoritajiet Etjopjani jipprovdu protezzjoni u assistenza immedjata u adegwata lill-eluf ta' Eritreani rifuġjati u li jfittxu ażil spostati minn kampijiet fit-Tigray u jistedinhom jiddeterminaw x'sar minn eluf ta' rifuġjati Eritreani mhux irreġistrati kif ukoll l-inħawi li jinsabu fihom; jiddeplora l-lingwaġġ ta' mibegħda u xewwiexi użat minn uffiċjali ta' livell għoli u jħeġġeġ lill-atturi kollha involuti biex jagħżlu l-kliem tagħhom b'attenzjoni sabiex jevitaw eskalazzjoni ulterjuri u jipprevjenu tbatija umana addizzjonali; jitlob li l-fruntieri internazzjonali u reġjonali jibqgħu miftuħa għall-moviment sikur u liberu tal-popolazzjoni ċivili; ifakkar li l-Etjopja hija pajjiż importanti ta' oriġini, ta' tranżitu u ta' destinazzjoni għall-migranti; jinsisti li l-Gvern Federali tal-Etjopja u l-awtoritajiet reġjonali jipproteġu l-popolazzjoni u jiggarantixxu d-drittijiet fundamentali tagħhom; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-awtoritajiet Etjopjani jagħtu rendikont immedjat tal-għajbien furzat tal-popolazzjoni ċivili kollha, jeħilsu lil dawk detenuti mingħajr evidenza kredibbli ta' reat u jtemmu kull trattament diskriminatorju; jiddeplora l-użu ta' diskors ta' mibegħda minn personalitajiet pubbliċi li jista' jippromwovi l-vjolenza, l-intimidazzjoni u d-diskriminazzjoni kontra l-komunitajiet Tigrayani jew komunitajiet oħrajn, li b'hekk tinħoloq nuqqas ta' fiduċja u jiġu stigati kunflitti etniċi, u jħeġġeġ lill-awtoritajiet nazzjonali, lokali u reġjonali jadottaw djalogu aktar inklużiv u jżommu lura mill-inċitament għall-vjolenza; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Iħeġġeġ lill-awtoritajiet jistabbilixxu korp ta' tip ġudizzjarju ta' ġustizzja restawrattiva inkarigat bil-kompitu li jinvestiga l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem li seħħew matul dan il-kunflitt, inklużi ċ-ċirkostanzi, il-fatturi u l-kuntest ta' kwalunkwe ksur, u b'hekk jagħti lill-vittmi l-opportunità li jixhdu u jippermetti l-ħolqien ta' rekord storiku imparzjali tal-passat, u jitlob lill-korp jabbozza politika ta' riparazzjoni, flimkien ma' rakkomandazzjonijiet għal miżuri għall-prevenzjoni tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-futur; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jikkundanna bil-qawwa l-attakki kollha fuq il-ħaddiema tal-għajnuna umanitarja u fuq infrastruttura kritika, inklużi l-isptarijiet u l-faċilitajiet mediċi, u s-sakkeġġ u l-qerda mifruxa tal-għajnuna umanitarja; jikkundanna bil-qawwa l-imblukkar tal-ambulanzi li jippruvaw jipprovdu assistenza medika lill-midruba wara l-bumbardamenti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jiddeplora l-fatt li seba' ħaddiema umanitarji u tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU mill-UNICEF, l-OHCHR, l-UNOCHA u l-Uffiċċju għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji fl-Etjopja ġew iddikjarati personae non gratae mill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin tal-Etjopja; jesprimi tħassib għas-sikurezza u l-benesseri tal-ħaddiema umanitarji u tad-drittijiet tal-bniedem indipendenti fir-reġjun u għan-newtralità tad-distribuzzjoni tal-għajnuna umanitarja fit-Tigray; jilqa' d-dikjarazzjoni qawwija tal-UE u tas-27 Stat Membru tagħha tat-30 ta' Settembru 2021, li tikkundanna bil-qawwa t-tkeċċija ta' dawn il-ħaddiema u jistieden lill-gvern biex ireġġa' lura d-deċiżjoni tiegħu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-Gvern tal-Etjopja jiffirma u jirratifika l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; jistieden lill-partijiet fil-kunflitt jiżguraw aċċess mingħajr restrizzjonijiet għall-osservaturi u l-investigaturi indipendenti tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi l-investigaturi tan-NU u tal-Unjoni Afrikana; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jissottolinja l-ħidma importanti tal-ġurnalisti fir-reġjun u jistieden lill-atturi kollha jiżguraw aċċess liberu għall-istampa u jippermettu lill-ġurnalisti jwettqu xogħolhom fis-sikurezza; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jitlob li s-servizzi pubbliċi bażiċi bħall-elettriku u s-servizzi bankarji jerġgħu jiġu stabbiliti kompletament, u li jitneħħew ir-restrizzjonijiet fuq it-telekomunikazzjonijiet u l-aċċess għall-internet fit-Tigray; jenfasizza l-importanza li jiġu żgurati l-edukazzjoni u l-iskejjel għat-tfal fit-Tigray u lil hinn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Ifakkar fl-importanza tal-Etjopja għall-istabbiltà tal-Qarn tal-Afrika u l-kontinent kollu kemm hu; ifakkar li l-UE u interlokuturi internazzjonali oħra offrew li jservu ta' medjaturi bejn il-partijiet fil-kunflitt Etjopjan, iżda dawn l-offerti ma ġewx aċċettati mill-Etjopja; jistieden lill-partijiet ostili kollha biex ipoġġu mal-mejda tan-negozjati mingħajr prekundizzjonijiet; jitlob li jkun hemm djalogu politiku nazzjonali inklużiv immexxi mill-Etjopja biex tinstab soluzzjoni għall-kriżi, inklużi rappreżentanti miż-żoni milquta kollha (it-Tigray, l-Amhara, il-Benishangul-Gumuz, l-Afar, l-Oromia, is-Sidama, is-Somali, in-Nazzjonijiet tan-Nofsinhar, ir-Reġjun tan-Nazzjonalitajiet u tal-Popli, u l-Gambella); |
| --- | --- |

15.

| 16. | Ifakkar li s-sitwazzjoni tista' tiġi solvuta biss permezz ta' mezzi paċifiċi u permezz ta' djalogu inklużiv fost il-partijiet kollha fil-kunflitt, waqfien effettiv mill-ġlied u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Itenni r-rieda tal-UE li tappoġġja, tinvolvi ruħha u torganizza djalogu, f'koordinazzjoni mill-qrib ma' oħrajn, sabiex iżżomm l-ispazju għad-djalogu miftuħ u tipprova ssawwar bażi għal taħditiet bejn iż-żewġ partijiet prinċipali fil-kunflitt; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jesprimi l-appoġġ tiegħu għall-isforzi ta' medjazzjoni reġjonali bħal dawk tal-medjatur tal-Unjoni Afrikana l-President Obasanjo; jilqa', barra minn hekk, il-ħatra reċenti ta' Rappreżentant Speċjali ġdid tal-UE għall-Qarn tal-Afrika; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jiddispjaċih li l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU s'issa għadu ma indirizzax is-sitwazzjoni fit-Tigray; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jagħmlu pressjoni fuq il-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU biex jorganizza laqgħat pubbliċi regolari dwar it-Tigray u biex jieħu azzjoni deċiżiva biex jiżgura aċċess umanitarju mingħajr xkiel, jissalvagwardja l-protezzjoni tal-popolazzjoni ċivili, jagħmel mod li jintemm il-ksur gravi tad-dritt internazzjonali, u jiżgura li tittieħed azzjoni fil-konfront ta' dawk responsabbli għall-atroċitajiet; jistieden lill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU jikkunsidra l-istazzjonament ta' forzi għaż-żamma tal-paċi tan-NU fir-reġjun; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri tal-UE jinkoraġġixxu lill-VP/RGħ jorganizza briefing intersessjonali dwar it-Tigray fil-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU qabel tmiem is-sena sabiex jippreżenta r-riżultati tar-rapport dwar l-investigazzjoni konġunta tal-OHCHR u l-Kummissjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-Etjopja; jenfasizza li l-investigazzjoni konġunta għandha tgħin biex tistabbilixxi l-pedament għal mekkaniżmu investigattiv internazzjonali robust li għandu jiġi stabbilit mill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU bħala kwistjoni ta' urġenza; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jistieden lill-Kunsill Affarijiet Barranin tal-UE jaġixxi b'mod rapidu, determinat u unit fl-adozzjoni tal-miżuri meħtieġa biex jindirizza b'mod effettiv is-serjetà u l-urġenza tas-sitwazzjoni fuq il-post fit-Tigray; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jilqa' u jappoġġja d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ta' Diċembru 2020 li tipposponi l-iżborżi tal-appoġġ baġitarju lill-Gvern Etjopjan; jilqa' l-isforzi diplomatiċi u d-dikjarazzjonijiet ripetuti tal-VP/RGħ u tal-Kummissjoni li fihom jappellaw għall-obbligu ta' rendikont u l-aċċess umanitarju mingħajr xkiel, u jikkundannaw l-abbużi mill-partijiet kollha; itenni bil-qawwa l-appoġġ tal-UE għall-ħidma importanti ta' Michelle Bachelet bħala Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jikkunsidraw l-adozzjoni ta' miżuri biex jipproteġu d-drittijiet tal-bniedem u jiżguraw li l-awturi ta' abbużi tad-drittijiet tal-bniedem jinżammu responsabbli, pereżempju permezz tal-Mekkaniżmu Globali tas-Sanzjonijiet tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza li l-UE tinsab fuq in-naħa tal-poplu tal-Etjopja; jenfasizza r-rieda tiegħu għal soluzzjoni paċifika għall-kunflitt; jissuġġerixxi, madankollu, l-użu ta' sanzjonijiet mill-Kummissjoni kontra membri tal-Gvern tal-Etjopja, il-Gvern tal-Eritrea u l-Front għal-Liberazzjoni tal-Poplu tat-Tigray u oħrajn responsabbli għal azzjonijiet li jtawlu l-kunflitt u jaggravaw is-sitwazzjoni umanitarja għal miljuni ta' Etjopjani jekk is-sitwazzjoni umanitarja ma tkunx tjiebet b'mod sinifikanti sal-aħħar ta' Ottubru 2021, b'mod partikolari wara li jkun ġie ffurmat Gvern Etjopjan ġdid; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistieden lill-Istati Membri jwaqqfu l-esportazzjonijiet tal-armi u tat-teknoloġija ta' sorveljanza lejn l-Etjopja li qed jintużaw biex jiffaċilitaw l-attakki fuq il-popolazzjoni ċivili u biex iwettqu ksur tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jilqa' d-Digriet Eżekuttiv tal-Istati Uniti tas-17 ta' Settembru 2021 dwar il-kriżi Etjopjana, li għandha fil-mira dawk responsabbli għal u kompliċi fil-kontinwazzjoni tal-kunflitt fl-Etjopja, it-tfixkil tal-aċċess umanitarju, il-prevenzjoni tal-waqfien mill-ġlied u t-twettiq ta' abbużi tad-drittijiet tal-bniedem; jiddispjaċih, madankollu, li l-Istati Uniti kompliet l-appoġġ baġitarju tagħha u li dan fisser li l-azzjonijiet tal-Istati Uniti kienu inqas effettivi u determinati mill-azzjonijiet tal-UE; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jilqa' bil-qawwa l-appoġġ tal-Kummissjoni li jsalva l-ħajjiet fir-reġjun u jappoġġja estensjoni ulterjuri tiegħu; jitlob għall-mobilizzazzjoni ta' finanzjament addizzjonali ta' mill-inqas EUR 30 miljun mir-Riżerva ta' Solidarjetà u Għajnuna f'Emerġenza tal-UE sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet l-aktar akuti tal-persuni affettwati mill-kunflitt fit-Tigray u ż-żoni l-oħra affettwati direttament mit-tixrid tal-kunflitt fit-Tramuntana tal-Etjopja, b'iffukar partikolari fuq ir-reġjuni konfinanti tal-Afar u tal-Amhara; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-mexxejja tal-Istati Membri tagħha jipprijoritizzaw is-sitwazzjoni umanitarja u tad-drittijiet tal-bniedem fit-Tigray u fiż-żona tat-Tramuntana tal-Etjopja matul is-summit li jmiss bejn l-Unjoni Afrikana u l-UE u l-laqgħa tal-mexxejja, u jidentifikaw azzjonijiet konkreti u jippromwovu koordinazzjoni akbar fl-istrateġija u l-komunikazzjoni; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, lill-Gvern Federali u lill-Kamra tal-Federazzjoni tal-Etjopja, lill-awtoritajiet tat-Tigray, lill-Gvern tar-Repubblika tas-Sudan, lill-Gvern tal-Istat tal-Eritrea, lill-gvernijiet tal-Awtorità Intergovernattiva għall-Iżvilupp, lill-Unjoni Afrikana u lill-Istati Membri tagħha, lill-Assemblea Parlamentari Pan-Afrikana, u lill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE. |
| --- | --- |

29.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2020)0330.

(2)  Dikjarazzjoni tat-12 ta' Awwissu 2021 dwar l-aħħar rapport minn Amnesty International dwar l-allegat stupru u vjolenza sesswali oħra fl-Istat Reġjonali tat-Tigray tar-Repubblika Demokratika Federali tal-Etjopja.

---

III Atti preparatorji

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 5 ta’ Ottubru 2021

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/212 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/212

---

P9_TA(2021)0397

Ambjent: ir-Regolament ta' Aarhus ***I

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Settembru 2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (COM(2020)0642 – C9-0321/2020 – 2020/0289(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2022/C 132/19)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0642), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0642),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 192(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0321/2020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 192(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0321/2020),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-27 ta' Jannar 2021 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-27 ta' Jannar 2021 (1),

| — | wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni, |
| --- | --- |

—

wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni,

| — | wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tat-23 ta' Lulju 2021, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tat-23 ta' Lulju 2021, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel (A9-0152/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel (A9-0152/2021),

| 1. | Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt (2); |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jieħu nota tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni annessa ma' din ir-riżoluzzjoni; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  ĠU C 123, 9.4.2021, p. 66.

(2)  Din il-pożizzjoni tissostitwixxi l-emendi adottati fl-20 ta’ Mejju 2021 (Testi adottati, P9_TA(2021)0254).

---

P9_TC1-COD(2020)0289

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-5 ta’ Ottubru 2021 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2021/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1367/2006 dwar l-applikazzjoni għall-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Aarhus dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, ir-Regolament (UE) 2021/1767.)

---

ANNESS GĦAR-RIŻOLUZZJONI LEĠIŻLATTIVA

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni tibqa’ impenjata li tiżgura li l-UE tirrispetta l-obbligi internazzjonali tagħha fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu mal-Konvenzjoni ta’ Aarhus u f’dak il-kuntest tirrikonoxxi t-tħassib espress u s-sejbiet adottati mill-Kumitat għall-Konformità mal-Konvenzjoni ta’ Aarhus fil-kawża ACCC/C/2015/128 (1) fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat fis-17 ta’ Marzu 2021. Is-sejbiet jistiednu lill-UE biex “tieħu l-miżuri leġiżlattivi, regolatorji u oħrajn meħtieġa biex tiżgura li r-Regolament ta’ Aarhus huwa emendat, jew tiġi adottata leġiżlazzjoni ġdida tal-Unjoni Ewropea, biex il-membri tal-pubbliku jiġu pprovduti b’mod ċar b’aċċess għal proċeduri amministrattivi jew ġudizzjarji biex jikkontestaw deċiżjonijiet dwar miżuri ta’ għajnuna mill-Istat meħuda mill-Kummissjoni Ewropea skont l-Artikolu 108(2) tat-TFUE li jmorru kontra d-dritt tal-UE relatat mal-ambjent, f’konformità mal-Artikolu 9(3) u (4) tal-Konvenzjoni”.

Il-Kummissjoni bħalissa qiegħda tanalizza l-implikazzjonijiet tas-sejbiet u qiegħda tivvaluta l-opzjonijiet disponibbli. Il-Kummissjoni se tlesti u se tippubblika din il-valutazzjoni sa tmiem l-2022. Jekk ikun xieraq, sa tmiem l-2023, il-Kummissjoni se tressaq miżuri biex tindirizza l-kwistjoni, fid-dawl tal-obbligi tal-UE u tal-Istati Membri tagħha skont il-Konvenzjoni ta’ Aarhus u filwaqt li tqis ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

---

(1)  Għall-kawża ACCC/C/2015/128 jekk jogħġbok ara https://unece.org/env/pp/cc/accc.c.2015.128_european-union, il-paragrafu 131.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/215 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/215

---

P9_TA(2021)0398

Twaqqif ta' delegazzjoni għall-Assemblea Parlamentari ta’ Sħubija UE-Renju Unit, u definizzjoni tal-kompożizzjoni numerika tagħha

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar it-twaqqif ta' delegazzjoni għall-Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit, u definizzjoni tal-kompożizzjoni numerika tagħha (2021/2917(RSO))

(2022/C 132/20)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Konferenza tal-Presidenti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Konferenza tal-Presidenti,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Kummerċ u Kooperazzjoni bejn L-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, minn naħa, u r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq, min-naħa l-oħra (1) (il-“Ftehim ta' Kummerċ u Kooperazzjoni bejn l-UE u r-Renju Unit”), u b'mod partikolari l-Artikolu 11 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Kummerċ u Kooperazzjoni bejn L-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, minn naħa, u r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq, min-naħa l-oħra (1) (il-“Ftehim ta' Kummerċ u Kooperazzjoni bejn l-UE u r-Renju Unit”), u b'mod partikolari l-Artikolu 11 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2021 dwar l-eżitu tan-negozjati bejn l-UE u r-Renju Unit (2), u b'mod partikolari l-paragrafi 8 u 9 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2021 dwar l-eżitu tan-negozjati bejn l-UE u r-Renju Unit (2), u b'mod partikolari l-paragrafi 8 u 9 tagħha,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tas-17 ta' April 2019 dwar in-numru ta' delegazzjonijiet interparlamentari, delegazzjonijiet għall-kumitati parlamentari konġunti u delegazzjonijiet għall-kumitati ta' kooperazzjoni parlamentari u għal assemblej parlamentari multilaterali (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tas-17 ta' April 2019 dwar in-numru ta' delegazzjonijiet interparlamentari, delegazzjonijiet għall-kumitati parlamentari konġunti u delegazzjonijiet għall-kumitati ta' kooperazzjoni parlamentari u għal assemblej parlamentari multilaterali (3),

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tas-17 ta' Lulju 2019 dwar il-kompożizzjoni numerika tad-delegazzjonijiet interparlamentari (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tas-17 ta' Lulju 2019 dwar il-kompożizzjoni numerika tad-delegazzjonijiet interparlamentari (4),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 223 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 223 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| 1. | Jinnota li l-Artikolu 11 tal-Ftehim ta' Kummerċ u Kooperazzjoni bejn l-UE u r-Renju Unit jipprevedi t-twaqqif ta' Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit magħmula minn Membri tal-Parlament Ewropew u minn Membri tal-Parlament tar-Renju Unit li:






  a) | jista' jitlob informazzjoni rilevanti dwar l-implimentazzjoni ta' dak il-ftehim u kwalunkwe ftehim supplimentari mill-Kunsill ta' Sħubija UE-Renju Unit stabbilit bl-Artikolu 7 ta' dak il-ftehim, li mbagħad għandu jipprovdi lill-Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit l-informazzjoni mitluba; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

jista' jitlob informazzjoni rilevanti dwar l-implimentazzjoni ta' dak il-ftehim u kwalunkwe ftehim supplimentari mill-Kunsill ta' Sħubija UE-Renju Unit stabbilit bl-Artikolu 7 ta' dak il-ftehim, li mbagħad għandu jipprovdi lill-Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit l-informazzjoni mitluba;

| b) | għandu jkun infurmat bid-deċiżjonijiet u bir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill ta' Sħubija UE-Renju Unit; kif ukoll |
| --- | --- |

b)

għandu jkun infurmat bid-deċiżjonijiet u bir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill ta' Sħubija UE-Renju Unit; kif ukoll

| c) | jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill ta' Sħubija UE-Renju Unit; |
| --- | --- |

c)

jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill ta' Sħubija UE-Renju Unit;

| 2. | Jiddeċiedi li jwaqqaf delegazzjoni għall-Assemblea Parlamentari ta' Sħubija UE-Renju Unit, magħmula minn 35 Membru; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jiddeċiedi, b'referenza għad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tal-11 ta' Lulju 2019 dwar il-kompożizzjoni tal-bureaux tad-delegazzjonijiet, li l-bureau tad-delagazzjoni tkun tikkonsisti minn żewġ viċi presidenti; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din id-deċiżjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, u lill-Parlament tar-Renju Unit għal informazzjoni. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  ĠU L 149, 30.4.2021, p. 10.

(2)  Testi adottati, P9_TA(2021)0141.

(3)  ĠU C 158, 30.4.2021, p. 536.

(4)  ĠU C 165, 4.5.2021, p. 23.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/216 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/216

---

P9_TA(2021)0399

Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, Greenland u d-Danimarka ***

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06566/2021 – C9-0154/2021 – 2021/0037(NLE))

(Approvazzjoni)

(2022/C 132/21)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (06566/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (06566/2021),

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra, u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06380/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra, u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06380/2021),

| — | wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 43(2), l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), u l-Artikolu 218(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C9-0073/2020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 43(2), l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), u l-Artikolu 218(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C9-0073/2020),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tiegħu tal-5 ta’ Ottubru 2021 (1) dwar l-abbozz ta' deċiżjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tiegħu tal-5 ta’ Ottubru 2021 (1) dwar l-abbozz ta' deċiżjoni,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 105(1) u (4) u l-Artikolu 114(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 105(1) u (4) u l-Artikolu 114(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Baġits, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Baġits,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għas-Sajd (A9-0233/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għas-Sajd (A9-0233/2021),

| 1. | Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-ftehim u tal-protokoll; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, u ta' Greenland u d-Danimarka. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2021)0400.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/217 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/217

---

P9_TA(2021)0400

Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, Greenland u d-Danimarka (riżoluzzjoni)

Riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06566/2021 – C9-0154/2021 – 2021/0037M(NLE))

(2022/C 132/22)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (06566/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (06566/2021),

| — | wara li kkunsidra l-abbozz ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli (SFPA) bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra, u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06380/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz ta' Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli (SFPA) bejn l-Unjoni Ewropea, minn naħa waħda, u l-Gvern ta' Greenland u l-Gvern tad-Danimarka, min-naħa l-oħra, u l-Protokoll ta' Implimentazzjoni tiegħu (06380/2021),

| — | wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 43(2) u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), u l-paragrafu (7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C9-0073/2020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 43(2) u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), u l-paragrafu (7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C9-0073/2020),

| — | wara li kkunsidra t-Titolu II tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Titolu II tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) (1),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2017/2403 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2017 dwar il-ġestjoni sostenibbli ta' flotot tas-sajd esterni (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2017/2403 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2017 dwar il-ġestjoni sostenibbli ta' flotot tas-sajd esterni (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta’ Ottubru 2021 (3) dwar l-abbozz ta' deċiżjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta’ Ottubru 2021 (3) dwar l-abbozz ta' deċiżjoni,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 62 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 62 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Kummissjoni tas-Sajd tal-Atlantiku tal-Grigal (NEAFC), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Kummissjoni tas-Sajd tal-Atlantiku tal-Grigal (NEAFC),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar Organizzazzjoni tas-Sajd fl-Atlantiku tal-Majjistral (NAFO), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar Organizzazzjoni tas-Sajd fl-Atlantiku tal-Majjistral (NAFO),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tal-Ambjent Marin tal-Atlantiku tal-Grigal (OSPAR), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tal-Ambjent Marin tal-Atlantiku tal-Grigal (OSPAR),

| — | wara li kkunsidra l-abbozz tal-Ftehim għall-Prevenzjoni tas-Sajd mhux Regolat fl-Ibħra Miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz tal-Ftehim għall-Prevenzjoni tas-Sajd mhux Regolat fl-Ibħra Miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali,

| — | wara li kkunsidra l-Protokoll (Nru 34) dwar arranġamenti speċjali għal Greenland, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Protokoll (Nru 34) dwar arranġamenti speċjali għal Greenland,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ottawa dwar il-ħolqien tal-Kunsill tal-Artiku, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ottawa dwar il-ħolqien tal-Kunsill tal-Artiku,

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu tal-31 ta' Jannar 2019 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi u Territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea, inklużi r-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea fuq naħa, u Greenland u r-Renju tad-Danimarka min-naħa l-oħra (“Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Barranija”) (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu tal-31 ta' Jannar 2019 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi u Territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea, inklużi r-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea fuq naħa, u Greenland u r-Renju tad-Danimarka min-naħa l-oħra (“Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Barranija”) (4),

| — | wara li kkunsidra r-rapport intitolat “Ex ante and ex post evaluation study of the Fisheries Partnership Agreement between the European Union and Greenland” (“Studju ta' evalwazzjoni ex ante u ex post tal-Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd bejn l-Unjoni Ewropea u Greenland”) tad-9 ta' Awwissu 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport intitolat “Ex ante and ex post evaluation study of the Fisheries Partnership Agreement between the European Union and Greenland” (“Studju ta' evalwazzjoni ex ante u ex post tal-Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd bejn l-Unjoni Ewropea u Greenland”) tad-9 ta' Awwissu 2019,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 105(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 105(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Sajd (A9-0235/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Sajd (A9-0235/2021),

| A. | billi l-UE stabbiliet objettivi ta' sostenibbiltà bħala parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew u mill-istrateġiji tagħha għall-bijodiversità għall-2030 u “mill-Għalqa sal-Platt”, kif ukoll b'riżultat ta' impenji internazzjonali speċifiċi, inkluża l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs), b'mod partikolari l-SDG 14 dwar il-konservazzjoni tar-riżorsi u l-ambjent tal-baħar; |
| --- | --- |

A.

billi l-UE stabbiliet objettivi ta' sostenibbiltà bħala parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew u mill-istrateġiji tagħha għall-bijodiversità għall-2030 u “mill-Għalqa sal-Platt”, kif ukoll b'riżultat ta' impenji internazzjonali speċifiċi, inkluża l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs), b'mod partikolari l-SDG 14 dwar il-konservazzjoni tar-riżorsi u l-ambjent tal-baħar;

| B. | billi t-tibdil fil-klima qed jaffettwa l-ekosistemi u r-riżorsi tal-baħar; |
| --- | --- |

B.

billi t-tibdil fil-klima qed jaffettwa l-ekosistemi u r-riżorsi tal-baħar;

| C. | billi l-Artikolu 62 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar jipprevedi li, permezz ta' ftehimiet jew arranġamenti oħra, stat kostali għandu jagħti aċċess lil stati oħra għal dak li jibqa' żejjed minn qabda permissibbli; |
| --- | --- |

C.

billi l-Artikolu 62 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar jipprevedi li, permezz ta' ftehimiet jew arranġamenti oħra, stat kostali għandu jagħti aċċess lil stati oħra għal dak li jibqa' żejjed minn qabda permissibbli;

| D. | billi l-Ftehim għall-Prevenzjoni tas-Sajd mhux Regolat fl-Ibħra Miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali impona projbizzjoni ta' 16-il sena fuq is-sajd kummerċjali f'dik iż-żona; |
| --- | --- |

D.

billi l-Ftehim għall-Prevenzjoni tas-Sajd mhux Regolat fl-Ibħra Miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali impona projbizzjoni ta' 16-il sena fuq is-sajd kummerċjali f'dik iż-żona;

| E. | billi l-Unjoni u Greenland, permezz tad-Danimarka, huma membri tal-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd (RFMOs) NEAFC u NAFO; |
| --- | --- |

E.

billi l-Unjoni u Greenland, permezz tad-Danimarka, huma membri tal-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd (RFMOs) NEAFC u NAFO;

| F. | billi l-UE għandha relazzjoni mill-qrib ma' Greenland; billi Greenland tagħmel parti mill-pajjiżi u t-territorji ekstra-Ewropej assoċjati mal-UE u billi l-UE u Greenland ilhom mill-1984 li għandhom sħubija dwar is-sajd; |
| --- | --- |

F.

billi l-UE għandha relazzjoni mill-qrib ma' Greenland; billi Greenland tagħmel parti mill-pajjiżi u t-territorji ekstra-Ewropej assoċjati mal-UE u billi l-UE u Greenland ilhom mill-1984 li għandhom sħubija dwar is-sajd;

| G. | billi l-Protokoll (Nru 34) dwar arranġamenti speċjali għal Greenland jorbot it-tariffi preferenzjali fuq is-suq Ewropew għall-prodotti tas-sajd minn Greenland mal-aċċess tal-bastimenti Ewropej għaż-żoni tas-sajd tagħha; |
| --- | --- |

G.

billi l-Protokoll (Nru 34) dwar arranġamenti speċjali għal Greenland jorbot it-tariffi preferenzjali fuq is-suq Ewropew għall-prodotti tas-sajd minn Greenland mal-aċċess tal-bastimenti Ewropej għaż-żoni tas-sajd tagħha;

| H. | billi n-natura speċjali ta' dan il-Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli (SFPA) tfisser li l-opportunitajiet tas-sajd jiġu nnegozjati kull sena u li dan jippermetti trasferimenti ta' kwoti man-Norveġja u l-Gżejjer Faeroe; |
| --- | --- |

H.

billi n-natura speċjali ta' dan il-Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd Sostenibbli (SFPA) tfisser li l-opportunitajiet tas-sajd jiġu nnegozjati kull sena u li dan jippermetti trasferimenti ta' kwoti man-Norveġja u l-Gżejjer Faeroe;

| I. | billi l-evalwazzjoni ex post tal-protokoll preċedenti u l-evalwazzjoni ex ante wasslu għan-negozjar ta' ftehim u protokoll ġodda li huma aktar konformi mal-opportunitajiet tas-sajd u l-pariri xjentifiċi, jipprovdu flessibbiltà akbar fuq il-qabdiet u għandhom kwota aktar baxxa ta' qabdiet inċidentali, kif ukoll għan-negozjar ta' perjodu ta' validità ta' sitt snin għall-protokoll; |
| --- | --- |

I.

billi l-evalwazzjoni ex post tal-protokoll preċedenti u l-evalwazzjoni ex ante wasslu għan-negozjar ta' ftehim u protokoll ġodda li huma aktar konformi mal-opportunitajiet tas-sajd u l-pariri xjentifiċi, jipprovdu flessibbiltà akbar fuq il-qabdiet u għandhom kwota aktar baxxa ta' qabdiet inċidentali, kif ukoll għan-negozjar ta' perjodu ta' validità ta' sitt snin għall-protokoll;

| J. | billi SFPA ma' Greenland huwa importanti għall-bastimenti Ewropej li jistadu fl-ibħra tagħha u għall-flotot tal-Istati Membri li jibbenefikaw direttament jew indirettament mill-ftehim u mit-trasferimenti tal-kwoti li jipprevedi; |
| --- | --- |

J.

billi SFPA ma' Greenland huwa importanti għall-bastimenti Ewropej li jistadu fl-ibħra tagħha u għall-flotot tal-Istati Membri li jibbenefikaw direttament jew indirettament mill-ftehim u mit-trasferimenti tal-kwoti li jipprevedi;

| K. | billi l-ftehim u l-protokoll il-ġodda jippermettu lil 12-il bastiment Ewropew jisfruttaw opportunitajiet tas-sajd fl-ibħra ta' Greenland għal tmien speċijiet (bakkaljaw, dott pelaġiku, dott tal-qiegħ, ħalibatt ta' Greenland, gamblu tat-Tramuntana, grenadier, kapelin u kavall tal-Atlantiku) għal perjodu ta' erba' snin li jista' jiġġedded għal sentejn, b'kumpens finanzjarju annwali ta' EUR 16 521 754 mill-UE, li EUR 2 931 000 minnhom huma allokati għal finijiet ta' appoġġ u żvilupp tas-settur tas-sajd fi Greenland; |
| --- | --- |

K.

billi l-ftehim u l-protokoll il-ġodda jippermettu lil 12-il bastiment Ewropew jisfruttaw opportunitajiet tas-sajd fl-ibħra ta' Greenland għal tmien speċijiet (bakkaljaw, dott pelaġiku, dott tal-qiegħ, ħalibatt ta' Greenland, gamblu tat-Tramuntana, grenadier, kapelin u kavall tal-Atlantiku) għal perjodu ta' erba' snin li jista' jiġġedded għal sentejn, b'kumpens finanzjarju annwali ta' EUR 16 521 754 mill-UE, li EUR 2 931 000 minnhom huma allokati għal finijiet ta' appoġġ u żvilupp tas-settur tas-sajd fi Greenland;

Il-ftehim u l-protokoll preċedenti

| 1. | Jinnota l-benefiċċji soċjoekonomiċi f'termini ta' impjiegi diretti u indiretti u l-valur miżjud gross iġġenerat mis-sajd tal-flotta Ewropea fl-ibħra ta' Greenland, kemm għas-settur tas-sajd ta' Greenland kif ukoll għal dak tal-UE; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jesprimi tħassib dwar il-fatt li l-qabdiet totali permissibbli stabbiliti minn Greenland għal diversi stokkijiet fil-protokoll preċedenti kienu jaqbżu l-livelli rakkomandati xjentifikament; jissottolinja li s-sehem tal-UE f'dawn l-opportunitajiet tas-sajd huwa relattivament żgħir; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jilqa' l-fatt li l-kontribuzzjoni finanzjarja settorjali mogħtija lil Greenland qed tintuża mill-awtoritajiet tagħha għal finijiet ta' amministrazzjoni, kontroll u riċerka xjentifika; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jesprimi tħassib, madankollu, dwar in-nuqqas ta' data xjentifika meħtieġa biex jitfasslu stimi preċiżi tal-livelli tal-istokkijiet; |
| --- | --- |

4.

Il-ftehim u l-protokoll il-ġodda

| 5. | Jinnota n-natura kumplessa tan-negozjati u l-kuntest li saru fih, peress li fl-istess żmien kienu qed isiru negozjati dwar il-ftehim mar-Renju Unit – fatt li ħoloq inċertezza – u Greenland kienet qed tiffaċċja kwistjonijiet ta' politika interna; ifakkar li l-pożizzjoni ta' tluq ta' Greenland f'dawn in-negozjati kienet li tnaqqas il-kwoti tal-bastimenti Ewropej bi 30 %; jinnota li din il-proposta għal tnaqqis fl-opportunitajiet tas-sajd kienet motivata mix-xewqa ta' Greenland li tkompli tiżviluppa s-settur tas-sajd tagħha; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jinnota li l-kwoti tnaqqsu b'medja ta' 5 % meta mqabbla mal-protokoll preċedenti; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jesprimi dispjaċir li l-operaturi Ewropej ma setgħux jistadu fl-ibħra ta' Greenland għal kważi erba' xhur qabel l-applikazzjoni provviżorja tal-Ftehim, li ma ġiex iffirmat qabel it-22 ta' April 2021 minħabba l-elezzjonijiet fi Greenland u l-bżonn li jiġi ffurmat gvern; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jinnota li l-opportunitajiet tas-sajd għall-kavall tal-Atlantiku jiddependu mill-parteċipazzjoni tal-istati kostali bħala firmatarji tal-ftehim tal-istati kostali dwar il-ġestjoni tal-kavall tal-Atlantiku u li l-opportunitajiet tas-sajd għad-dott iridu jkunu konformi mal-ftehim ta' ġestjoni u mad-deċiżjonijiet meħuda fil-livell tan-NEAFC; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinnota li l-protokoll jipprevedi 600 tunnellata ta' qabdiet inċidentali, li jirrappreżenta tnaqqis sinifikanti mill-protokoll preċedenti; jissottolinja li l-qabdiet kollha, inklużi l-qabdiet inċidentali u l-qbid skartat, iridu jiġu rreġistrati u rrappurtati skont l-ispeċi f'konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli ta' Greenland; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Ifaħħar l-objettivi ta' sostenibbiltà tal-ftehim u l-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jesprimi tħassib dwar l-arranġament ta' “erba' snin u sentejn” rigward it-tul tal-ftehim u l-inċertezza dwar it-tiġdid tal-protokoll wara l-ewwel erba' snin, li jista' jirrappreżenta nuqqas ta' ċarezza għall-bastimenti Ewropej; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jinnota li l-kumpens finanzjarju tal-UE huwa ogħla minn kif kien fil-protokoll preċedenti, filwaqt li l-kontribuzzjoni għall-appoġġ settorjali baqgħet l-istess u l-prezzijiet ta' referenza għall-awtorizzazzjonijiet tas-sajd għas-sidien tal-bastimenti żdiedu; |
| --- | --- |

12.

Greenland bħala attur strateġiku fl-Atlantiku tat-Tramuntana u fl-Artiku

| 13. | Jinnota li l-Brexit iddestabbilizza r-relazzjonijiet bejn il-pajjiżi tal-Atlantiku tat-Tramuntana; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Isostni li l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE u l-konsegwenzi li jirriżultaw għas-sajd fil-Baħar tat-Tramuntana u fil-Grigal tal-Atlantiku m'għandhomx jintużaw ħażin biex tiġi mmanipulata d-distribuzzjoni tal-kwoti fil-Ftehimiet tat-Tramuntana, iżda minflok għandhom jirrispettaw id-distribuzzjoni tal-opportunitajiet tas-sajd kif evolviet storikament, dejjem abbażi tal-aqwa data u pariri xjentifiċi disponibbli; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Ifakkar fis-sitwazzjoni ġeostrateġika ta' Greenland fir-reġjun tal-Artiku; jenfasizza l-importanza tar-relazzjonijiet ma' Greenland bħala parti minn strateġija tal-UE dwar l-Artiku u bil-ħsieb li jiġi evitat is-sajd mhux regolat fl-ibħra miftuħa fl-Artiku Ċentrali; |
| --- | --- |

15.

Rakkomandazzjonijiet u talbiet lill-Kummissjoni Ewropea

| 16. | Jirrakkomanda u jitlob lill-Kummissjoni Ewropea:






  (a) | tinforma lill-Parlament Ewropew dwar l-implimentazzjoni tal-ftehim u l-protokoll; |
| --- | --- | --- |

16.

(a)

tinforma lill-Parlament Ewropew dwar l-implimentazzjoni tal-ftehim u l-protokoll;

| (b) | tiżgura li l-implimentazzjoni tal-ftehim u l-protokoll tiegħu tikkontribwixxi għall-mitigazzjoni tat-tisħin globali u tippermetti l-adattament għall-effetti dejjem akbar tiegħu, għall-preservazzjoni u r-restawr tal-bijodiversità u għall-objettivi ta' sostenibbiltà tal-Patt Ekoloġiku, u tkun allinjata mal-objettivi tal-PKS; |
| --- | --- |

(b)

tiżgura li l-implimentazzjoni tal-ftehim u l-protokoll tiegħu tikkontribwixxi għall-mitigazzjoni tat-tisħin globali u tippermetti l-adattament għall-effetti dejjem akbar tiegħu, għall-preservazzjoni u r-restawr tal-bijodiversità u għall-objettivi ta' sostenibbiltà tal-Patt Ekoloġiku, u tkun allinjata mal-objettivi tal-PKS;

| (c) | tiżgura l-applikazzjoni tal-approċċ prekawzjonarju għall-istokkijiet sfruttati u mmirati fil-preżent, bħall-bakkaljaw, id-dott u l-ħalibatt ta' Greenland; |
| --- | --- |

(c)

tiżgura l-applikazzjoni tal-approċċ prekawzjonarju għall-istokkijiet sfruttati u mmirati fil-preżent, bħall-bakkaljaw, id-dott u l-ħalibatt ta' Greenland;

| (d) | ittejjeb l-arranġamenti għall-ġbir u l-analiżi tad-data u l-aġġornament tas-sorveljanza tal-użu tal-kontribuzzjoni finanzjarja tal-UE għall-appoġġ settorjali, bil-ħsieb li tiġi żgurata ġestjoni sostenibbli tal-ħut maqbud mill-Ewropej u li l-kwoti mogħtija lill-bastimenti Ewropej huma fil-fatt għal stokkijiet żejda; |
| --- | --- |

(d)

ittejjeb l-arranġamenti għall-ġbir u l-analiżi tad-data u l-aġġornament tas-sorveljanza tal-użu tal-kontribuzzjoni finanzjarja tal-UE għall-appoġġ settorjali, bil-ħsieb li tiġi żgurata ġestjoni sostenibbli tal-ħut maqbud mill-Ewropej u li l-kwoti mogħtija lill-bastimenti Ewropej huma fil-fatt għal stokkijiet żejda;

| (e) | tiżgura titjib fid-data disponibbli dwar id-daqs tal-flotta u l-isforz tas-sajd tal-flotot ta' sussistenza u tas-sajd fuq skala żgħira ta' Greenland; |
| --- | --- |

(e)

tiżgura titjib fid-data disponibbli dwar id-daqs tal-flotta u l-isforz tas-sajd tal-flotot ta' sussistenza u tas-sajd fuq skala żgħira ta' Greenland;

| (f) | tiżgura li wara erba' snin il-protokoll jiġġedded għal sentejn oħra u tagħmel kull sforz biex tara li l-bastimenti Ewropej ikunu jistgħu jkomplu joperaw fl-ibħra ta' Greenland fuq bażi permanenti; |
| --- | --- |

(f)

tiżgura li wara erba' snin il-protokoll jiġġedded għal sentejn oħra u tagħmel kull sforz biex tara li l-bastimenti Ewropej ikunu jistgħu jkomplu joperaw fl-ibħra ta' Greenland fuq bażi permanenti;

| (g) | tagħmel li tista' biex tara li ma jkunx hemm tnaqqis fl-opportunitajiet tas-sajd previsti fil-protokoll kull sena, sakemm ix-xjenza ma tiddettax dan il-bżonn; |
| --- | --- |

(g)

tagħmel li tista' biex tara li ma jkunx hemm tnaqqis fl-opportunitajiet tas-sajd previsti fil-protokoll kull sena, sakemm ix-xjenza ma tiddettax dan il-bżonn;

| (h) | tittrasferixxi għall-2022 il-kwoti kollha mhux użati jew parti minnhom minħabba d-dewmien fl-applikazzjoni provviżorja tal-ftehim, skont l-aqwa pariri xjentifiċi; |
| --- | --- |

(h)

tittrasferixxi għall-2022 il-kwoti kollha mhux użati jew parti minnhom minħabba d-dewmien fl-applikazzjoni provviżorja tal-ftehim, skont l-aqwa pariri xjentifiċi;

| (i) | tħeġġeġ lil Greenland tiffirma l-ftehim tal-istati kostali dwar il-ġestjoni tal-kavall tal-Atlantiku; |
| --- | --- |

(i)

tħeġġeġ lil Greenland tiffirma l-ftehim tal-istati kostali dwar il-ġestjoni tal-kavall tal-Atlantiku;

| (j) | tiżġura li tingħata attenzjoni speċjali lix-xbieki tas-sajd mitlufa, il-ġbir tal-iskart fil-baħar, l-ekosistemi tal-baħar u l-ispeċijiet vulnerabbli, l-identifikazzjoni tal-ħabitats u l-qabdiet inċidentali tal-għasafar, partikolarment fil-kuntest tal-appoġġ settorjali; |
| --- | --- |

(j)

tiżġura li tingħata attenzjoni speċjali lix-xbieki tas-sajd mitlufa, il-ġbir tal-iskart fil-baħar, l-ekosistemi tal-baħar u l-ispeċijiet vulnerabbli, l-identifikazzjoni tal-ħabitats u l-qabdiet inċidentali tal-għasafar, partikolarment fil-kuntest tal-appoġġ settorjali;

| (k) | ittejjeb il-konnessjoni bejn l-SFPA UE-Greenland u d-Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Barranija; |
| --- | --- |

(k)

ittejjeb il-konnessjoni bejn l-SFPA UE-Greenland u d-Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Barranija;

| (l) | ittejjeb il-viżibilità u t-trasparenza fir-rigward tal-istrumenti internazzjonali għall-ġestjoni tal-istokkijiet fir-reġjun, bħall-RFMOs u l-ftehimiet tal-istati kostali għall-ġestjoni ta' ċerti stokkijiet; jenfasizza, f'dan il-kuntest, l-importanza li jiġu segwiti r-rakkomandazzjonijiet xjentifiċi, inklużi l-effetti tat-tibdil fil-klima, kif ukoll li jittejbu l-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet fl-RFMOs, inklużi r-regoli tal-qbid; |
| --- | --- |

(l)

ittejjeb il-viżibilità u t-trasparenza fir-rigward tal-istrumenti internazzjonali għall-ġestjoni tal-istokkijiet fir-reġjun, bħall-RFMOs u l-ftehimiet tal-istati kostali għall-ġestjoni ta' ċerti stokkijiet; jenfasizza, f'dan il-kuntest, l-importanza li jiġu segwiti r-rakkomandazzjonijiet xjentifiċi, inklużi l-effetti tat-tibdil fil-klima, kif ukoll li jittejbu l-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet fl-RFMOs, inklużi r-regoli tal-qbid;

| (m) | tidħol fi proċess ta' riflessjoni fit-tul dwar kif jistgħu jiġu fformalizzati r-relazzjonijiet mas-sħab tagħna fir-reġjun u titnaqqas l-instabbiltà li nħolqot bil-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea, partikolarment fis-settur tas-sajd; |
| --- | --- |

(m)

tidħol fi proċess ta' riflessjoni fit-tul dwar kif jistgħu jiġu fformalizzati r-relazzjonijiet mas-sħab tagħna fir-reġjun u titnaqqas l-instabbiltà li nħolqot bil-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea, partikolarment fis-settur tas-sajd;

| (n) | tibda diskussjoni fit-tul dwar ir-rabta bejn l-SFPA ma' Greenland u l-ftehimiet dwar is-sajd man-Norveġja, inkluża l-interdipendenza tagħhom; |
| --- | --- |

(n)

tibda diskussjoni fit-tul dwar ir-rabta bejn l-SFPA ma' Greenland u l-ftehimiet dwar is-sajd man-Norveġja, inkluża l-interdipendenza tagħhom;

| (o) | tikkunsidra l-SFPA bis-sħiħ meta l-UE tkun qed tistabbilixxi l-pożizzjoni ġeostrateġika tagħha dwar l-Oċean Artiku; |
| --- | --- |

(o)

tikkunsidra l-SFPA bis-sħiħ meta l-UE tkun qed tistabbilixxi l-pożizzjoni ġeostrateġika tagħha dwar l-Oċean Artiku;

o

o o

| 17. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri, ta' Greenland u tad-Danimarka. |
| --- | --- |

17.

---

(1)  ĠU L 354, 28.12.2013, p. 22.

(2)  ĠU L 347, 28.12.2017, p. 81.

(3)  Testi adottati, P9_TA(2021)0399.

(4)  ĠU C 411, 27.11.2020, p. 698.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/221 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/221

---

P9_TA(2021)0401

Tiġdid tal-mandat ta' Julia Laffranque fil-kumitat stabbilit skont l-Artikolu 255 tat-Trattament dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 li tipproponi l-ħatra ta' Julia Laffranque fil-kumitat stabbilit bl-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (2021/2171(INS))

(2022/C 132/23)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra t-tieni paragrafu tal-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-tieni paragrafu tal-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 128 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 128 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-propostas tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali (B9-0478/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-propostas tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali (B9-0478/2021),

| A. | billi Julia Laffranque tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

A.

billi Julia Laffranque tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 255 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea;

| 1. | Jipproponi li Julia Laffranque tinħatar bħala membru tal-kumitat; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din id-deċiżjoni lill-President tal-Qorti tal-Ġustizzja. |
| --- | --- |

2.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/222 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/222

---

P9_TA(2021)0402

Ħatra tal-President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA)

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għall-ħatra tal-President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (ESMA) (N9-0058/2021 – C9-0369/2021 – 2021/0902(NLE))

(Approvazzjoni)

(2022/C 132/24)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-lista ristretta ta' kandidati kwalifikati għall-kariga ta' President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq tas-26 ta' Novembru 2020 imfassla mill-Bord tas-Superviżuri tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-lista ristretta ta' kandidati kwalifikati għall-kariga ta' President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq tas-26 ta' Novembru 2020 imfassla mill-Bord tas-Superviżuri tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-ittra tal-Kunsill tad-29 ta' Settembru 2021 li tipproponi lil Verena Ross bħala President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (C9-0369/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra tal-Kunsill tad-29 ta' Settembru 2021 li tipproponi lil Verena Ross bħala President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq (C9-0369/2021),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 48(2) tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Novembru 2010 li jistabbilixxi Awtorità Superviżorja Ewropea (Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq), u li jemenda d-Deċiżjoni Nru 716/2009/KE u li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/77/KE (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 48(2) tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Novembru 2010 li jistabbilixxi Awtorità Superviżorja Ewropea (Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq), u li jemenda d-Deċiżjoni Nru 716/2009/KE u li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/77/KE (1),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2019 dwar il-bilanċ bejn is-sessi fin-nomini fis-settur tal-affarijiet ekonomiċi u monetarji tal-UE (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2019 dwar il-bilanċ bejn is-sessi fin-nomini fis-settur tal-affarijiet ekonomiċi u monetarji tal-UE (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2020 dwar l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja: il-prevenzjoni tal-kunflitti ta' interess wara l-impjieg fis-servizz pubbliku (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2020 dwar l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja: il-prevenzjoni tal-kunflitti ta' interess wara l-impjieg fis-servizz pubbliku (3),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 131 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 131 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0272/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0272/2021),

| A. | billi l-mandat tal-President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq intemm fil-31 ta' Marzu 2021; |
| --- | --- |

A.

billi l-mandat tal-President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq intemm fil-31 ta' Marzu 2021;

| B. | billi, fid-29 ta' Settembru 2021, il-Kunsill ippropona li jaħtar lil Verena Ross bħala President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq għal mandat ta' ħames snin, skont l-Artikolu 48(2) u (3) tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010; |
| --- | --- |

B.

billi, fid-29 ta' Settembru 2021, il-Kunsill ippropona li jaħtar lil Verena Ross bħala President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq għal mandat ta' ħames snin, skont l-Artikolu 48(2) u (3) tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010;

| C. | billi, fit-30 ta' Settembru 2021, il-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji kellu seduta ta' smigħ ma' Verena Ross, li fiha hi għamlet stqarrija preliminari u mbagħad wieġbet għal mistoqsijiet li saru mill-membri tal-Kumitat; |
| --- | --- |

C.

billi, fit-30 ta' Settembru 2021, il-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji kellu seduta ta' smigħ ma' Verena Ross, li fiha hi għamlet stqarrija preliminari u mbagħad wieġbet għal mistoqsijiet li saru mill-membri tal-Kumitat;

| 1. | Japprova l-ħatra ta' Verena Ross bħala President tal-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din id-deċiżjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq kif ukoll lill-gvernijiet tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 84.

(2)  ĠU C 23, 21.1.2021, p. 105.

(3)  Testi adottati, P9_TA(2020)0017.

---

| 24.3.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 132/223 |
| --- | --- | --- | --- |

24.3.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 132/223

---

P9_TA(2021)0403

Sospensjoni temporanja tad-dazji awtonomi tat-Tariffa Doganali Komuni fuq l-importazzjonijiet ta' ċerti prodotti industrijali fil-Gżejjer Kanarji *

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Ottubru 2021 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jissospendi temporanjament id-dazji awtonomi tat-Tariffa Doganali Komuni fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti prodotti industrijali fil-Gżejjer Kanarji (COM(2021)0392 – C9-0351/2021 – 2021/0209(CNS))

(Proċedura leġiżlattiva speċjali – konsultazzjoni)

(2022/C 132/25)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2021)0392), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2021)0392),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0351/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0351/2021),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali (A9-0267/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali (A9-0267/2021),

| 1. | Japprova l-proposta tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Kunsill jinfurmah jekk ikollu l-ħsieb li jitbiegħed mit-test approvat mill-Parlament; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob lill-Kunsill jerġa' jikkonsultah jekk ikollu l-ħsieb li jemenda t-test approvat mill-Parlament b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

4.

---