# Publicatieblad C 452/14 d

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 452 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang14 december 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 452

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang14 december 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | IV   Informatie |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Rekenkamer |
| 2018/C 452/01 | Samenvatting van de resultaten van de jaarlijkse controle van de Europese gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek door de ERK over 2017 | 1 |
| 2018/C 452/02 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 10 |
| 2018/C 452/03 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 18 |
| 2018/C 452/04 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming elektronische componenten en systemen voor Europees leiderschap betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 27 |
| 2018/C 452/05 | Verslag over de jaarrekening van de Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 36 |
| 2018/C 452/06 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 48 |
| 2018/C 452/07 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming inzake innovatieve geneesmiddelen betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 57 |
| 2018/C 452/08 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het onderzoek naar het beheer van het luchtverkeer in het gemeenschappelijke Europese luchtruim (Sesar) betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 66 |
| 2018/C 452/09 | Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming | 76 |

Inhoud

Bladzijde

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

2018/C 452/01

Samenvatting van de resultaten van de jaarlijkse controle van de Europese gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek door de ERK over 2017

1

2018/C 452/02

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

10

2018/C 452/03

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

18

2018/C 452/04

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming elektronische componenten en systemen voor Europees leiderschap betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

27

2018/C 452/05

Verslag over de jaarrekening van de Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

36

2018/C 452/06

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

48

2018/C 452/07

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming inzake innovatieve geneesmiddelen betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

57

2018/C 452/08

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het onderzoek naar het beheer van het luchtverkeer in het gemeenschappelijke Europese luchtruim (Sesar) betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

66

2018/C 452/09

Verslag over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

76

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/1 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/1

---

Samenvatting van de resultaten van de jaarlijkse controle van de Europese gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek door de ERK over 2017

(2018/C 452/01)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-10 | 2 |
| Achtergrondinformatie | 1-2 | 2 |
| Gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek — publiek-private partnerschappen van de EU met het bedrijfsleven, onderzoeksgroepen en de lidstaten | 3-5 | 2 |
| Begroting van de gemeenschappelijke ondernemingen | 6-7 | 2 |
| Aanpak van de controle | 8-10 | 3 |
| CONTROLERESULTATEN | 11-44 | 3 |
| Een oordeel zonder beperkingen over de betrouwbaarheid van de rekeningen voor alle GO’s | 11 | 3 |
| Oordelen zonder beperkingen over de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor zeven van de acht GO’s | 12-13 | 3 |
| Toelichtende paragraaf in verband met de EU-bijdrage in de kosten van het ITER-project | 14-19 | 3 |
| Overige opmerkingen | 20-43 | 4 |
| Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren | 44 | 7 |
| BIJLAGE I — | ACTIVITEITEN, BEGROTING EN PERSONEELSBESTAND VAN GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMINGEN |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-10

2

Achtergrondinformatie

1-2

2

Gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek — publiek-private partnerschappen van de EU met het bedrijfsleven, onderzoeksgroepen en de lidstaten

3-5

2

Begroting van de gemeenschappelijke ondernemingen

6-7

2

Aanpak van de controle

8-10

3

CONTROLERESULTATEN

11-44

3

Een oordeel zonder beperkingen over de betrouwbaarheid van de rekeningen voor alle GO’s

11

3

Oordelen zonder beperkingen over de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor zeven van de acht GO’s

12-13

3

Toelichtende paragraaf in verband met de EU-bijdrage in de kosten van het ITER-project

14-19

3

Overige opmerkingen

20-43

4

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

44

7

BIJLAGE I —

ACTIVITEITEN, BEGROTING EN PERSONEELSBESTAND VAN GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMINGEN

8

| BIJLAGE II — | HEFBOOMRATIO’S VAN GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMINGEN (HORIZON 2020) |
| --- | --- |

BIJLAGE II —

HEFBOOMRATIO’S VAN GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMINGEN (HORIZON 2020)

9

INLEIDING

Achtergrondinformatie

| 1. | Wij hebben een controle uitgevoerd met betrekking tot en een oordeel afgegeven over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen daarbij betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, voor acht Europese gemeenschappelijke ondernemingen (GO’s) voor onderzoek:






  — | F4E — Ontwikkeling van fusie-energie; |
| --- | --- | --- |

1.

—

F4E — Ontwikkeling van fusie-energie;

| — | BBI — Biogebaseerde industrieën; |
| --- | --- |

—

BBI — Biogebaseerde industrieën;

| — | CS — Clean Sky — Schone luchtvaarttechnologieën; |
| --- | --- |

—

CS — Clean Sky — Schone luchtvaarttechnologieën;

| — | IMI — Initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen; |
| --- | --- |

—

IMI — Initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen;

| — | FCH — Brandstofcellen en waterstof; |
| --- | --- |

—

FCH — Brandstofcellen en waterstof;

| — | Sesar — Single European Sky Air Traffic Management Research — Onderzoek naar het beheer van het luchtverkeer in het gemeenschappelijke Europese luchtruim; |
| --- | --- |

—

Sesar — Single European Sky Air Traffic Management Research — Onderzoek naar het beheer van het luchtverkeer in het gemeenschappelijke Europese luchtruim;

| — | Ecsel — Elektronische componenten en systemen; |
| --- | --- |

—

Ecsel — Elektronische componenten en systemen;

| — | S2R — Shift2Rail — Innovatieve spoorproductoplossingen. |
| --- | --- |

—

S2R — Shift2Rail — Innovatieve spoorproductoplossingen.

| 2. | Dit document bevat een samenvatting van de controleresultaten die zijn gepubliceerd in onze specifieke jaarverslagen over de GO’s over 2017 en is geen afzonderlijk controleverslag of -oordeel. |
| --- | --- |

2.

Gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek — publiek-private partnerschappen van de EU met het bedrijfsleven, onderzoeksgroepen en de lidstaten

| 3. | Gemeenschappelijke ondernemingen (GO’s) zijn publiek-private partnerschappen en spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van specifieke onderdelen van het onderzoeksbeleid van de Europese Unie (EU). Het publieke lid van de GO’s is de Commissie, die de EU vertegenwoordigt; de private leden van de GO’s omvatten verschillende publieke en private partners uit de industrie en uit onderzoeksgroeperingen. Alle GO’s, behalve Ecsel, bestaan uit twee deelnemende partijen (bilateraal), namelijk de Commissie en private partners uit het bedrijfsleven of de onderzoeksector. Ecsel bestaat uit drie partijen (trilateraal), waarbij ook de lidstaten deelnemen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De leden dragen bij aan de financiering van de activiteiten van de gemeenschappelijke ondernemingen. Aan de ene kant verstrekt de Commissie middelen uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek (KP7) en het Horizon 2020-programma. Twee GO’s (Sesar en S2R) ontvingen ook financiering uit het programma voor de trans-Europese netwerken (TEN-T). Aan de andere kant leveren de partners uit het bedrijfsleven en de onderzoeksector bijdragen in natura door de uitvoering van de operationele activiteiten van de GO’s en contante bijdragen aan de administratieve en operationele kosten van de gemeenschappelijke ondernemingen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | In het geval van vier GO’s (CS, FCH, BBI en S2R) moeten de particuliere leden ook een minimumbijdrage in natura leveren aan de „aanvullende activiteiten” die buiten de werkprogramma’s van de GO’s vallen, maar wel binnen het toepassingsgebied van de doelstellingen van de GO’s. De ERK heeft het recht niet deze bijdragen te controleren. Bijgevolg kunnen we noch een oordeel geven over de aard, kwaliteit en realiteit hiervan noch beoordelen of de uit de industrie afkomstige leden deze toch wel zouden hebben ondernomen. |
| --- | --- |

5.

Begroting van de gemeenschappelijke ondernemingen

| 6. | In 2017 bedroeg de totale begroting (betalingskredieten) van de gemeenschappelijke ondernemingen 2,1 miljard EUR (2016: 1,8 miljard EUR). Er werd verwacht dat de totale bijdragen in natura en in contanten van de partners uit het bedrijfsleven en de onderzoeksector aan het einde van de programmeringsperiode vergelijkbaar zouden zijn. De gemeenschappelijke ondernemingen hadden 671 medewerkers in dienst aan het eind van 2017 (2016: 633). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Informatie over het werkterrein, de begroting en het personeelsbestand van de gemeenschappelijke ondernemingen is opgenomen in bijlage I. |
| --- | --- |

7.

Aanpak van de controle

| 8. | Overeenkomstig de artikel 208, lid 4, en artikel 209, lid 2, van het Financieel Reglement van de EU (1) wordt de controle van de betrouwbaarheid van de rekeningen van alle GO’s uitbesteed aan onafhankelijke externe accountantskantoren. In overeenstemming met internationale controlenormen hebben wij de kwaliteit van het werk van de externe accountantskantoren onderzocht en voldoende zekerheid verkregen dat wij op hun werk kunnen vertrouwen als grondslag voor onze eigen controleoordelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de jaarrekeningen over 2017 van de GO’s. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Wat betreft de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, omvatte onze controle van elke GO een gegevensgerichte controle van representatieve steekproeven van betalings- en ontvangstenverrichtingen, een analytisch onderzoek van de belangrijkste administratieve en operationele procedures (subsidie, aanbesteding en werving), alsook een beoordeling van de systemen voor toezicht en interne beheersing van de GO’s. Bovendien onderzochten we een steekproef van controles achteraf die zijn afgerond door onafhankelijke externe accountantskantoren bij de begunstigden van KP7-subsidies en analyseerden we het gecentraliseerde systeem van controles achteraf voor Horizon 2020-betalingen bij zowel de GO’s als de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van DG RTD. Ten slotte controleerden we de volledigheid van de terugvorderingsprocedure van de GO’s voor opgespoorde fouten en de juistheid van de foutenpercentageberekeningen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Voor de zeven gemeenschappelijke ondernemingen die het zevende kaderprogramma en het Horizon 2020-programma uitvoeren (Sesar, CS, FCH, IMI, Ecsel, S2R en BBI), stelde de Commissie in juni 2017 evaluatierapporten op over de prestaties en de toegevoegde waarde van de gemeenschappelijke ondernemingen voor het zevende kaderprogramma (KP7) en het Horizon 2020-programma. We analyseerden de resultaten van de tussentijdse en eindevaluaties en het daarmee samenhangende actieplan van de GO’s. |
| --- | --- |

10.

CONTROLERESULTATEN

Een oordeel zonder beperkingen over de betrouwbaarheid van de rekeningen voor alle GO’s

| 11. | De definitieve jaarrekeningen van alle GO’s gaven op alle materiële punten een getrouw beeld van hun financiële situatie per 31 december 2017 en van de resultaten van hun verrichtingen en kasstromen in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig de bepalingen van de toepasselijke financiële reglementen en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. |
| --- | --- |

11.

Oordelen zonder beperkingen over de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor zeven van de acht GO’s

| 12. | De onderliggende verrichtingen bij de jaarrekeningen voor het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar waren op alle materiële punten wettig en regelmatig bij zeven GO’s (F4E, BBI, CS, IMI, FCH, Sesar en S2R). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Net als in voorgaande jaren hebben wij een oordeel met beperking afgegeven ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel. Door de aanzienlijke verschillen in de door de nationale financieringsinstanties (NFI’s) gebruikte methodologieën en procedures is Ecsel niet in staat één enkel betrouwbaar gewogen foutenpercentage of een restfoutenpercentage te berekenen. Daardoor waren wij niet in staat om te concluderen of de controles achteraf voldoende zekerheid bieden ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende tussentijdse en saldobetalingen voor KP7-projecten die worden beheerd door de GO. Deze kwestie is niet van belang voor de uitvoering van Horizon 2020-projecten, aangezien de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van de Commissie verantwoordelijk is voor de controles achteraf. |
| --- | --- |

13.

Toelichtende paragraaf in verband met de EU-bijdrage in de kosten van het ITER-project

| 14. | Net als in 2016 bevat ons controleoordeel met betrekking tot de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E een toelichtende paragraaf (2) over de bijdrage van de EU in de kosten van het ITER-project. |
| --- | --- |

14.

| 15. | In november 2016 heeft de ITER-raad een nieuw schema en een nieuwe kostenraming voor het ITER-project goedgekeurd, waarin december 2025 de eindtermijn is voor het bereiken van de eerste strategische mijlpaal van de bouwfase („Eerste Plasma”) en december 2035 de geschatte voltooiingsdatum is voor de gehele bouwfase, wat vergeleken met het oorspronkelijke basisscenario een vertraging van 15 jaar inhoudt. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Op basis van het nieuwe basisscenario voor het project heeft de Gemeenschappelijke Onderneming F4E een nieuwe berekening gemaakt van de betreffende kosten bij de afronding van de bouwfase van het ITER-project. In de resultaten die in december 2016 aan de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming werden gepresenteerd, werd de aanvullende EU-financieringsbehoefte voor de bouwfase na 2020 geraamd op ongeveer 5,4 miljard EUR (een toename van 82 % in vergelijking met de eerder goedgekeurde begroting van 6,6 miljard EUR). |
| --- | --- |

16.

| 17. | De Gemeenschappelijke Onderneming F4E moet bovendien ook bijdragen tot de operationele fase van ITER na 2035 en de daaropvolgende deactiverings- en buitengebruikstellingsfasen. De algehele bijdrage aan de operationele fase na 2035 is nog niet geraamd. De deactiverings- en buitengebruikstellingskosten werden geraamd op 95,5 en 180,2 miljoen EUR (waarde van 2001). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Wij merkten op dat er in de nieuwe tijd- en kostenramingen geen rekening wordt gehouden met onvoorziene omstandigheden. In juni 2017 publiceerde de Commissie een mededeling over de bijdrage van de EU aan het ITER-project waarin ze voorstelde dat een speelruimte van maximaal 24 maanden wat betreft het tijdschema en van 10-20 % wat betreft het budget, passend zou zijn. Tot de Raad van de EU een besluit heeft genomen, geldt het bedrag van 6,6 miljard EUR dat reeds in 2010 door de Raad van de EU werd vastgesteld als plafond voor de uitgaven van de GO tot 2020. F4E nam verschillende maatregelen om onder deze grens te blijven, zoals het uitstellen van de aanschaf en de installatie van onderdelen die niet essentieel zijn voor Eerste Plasma. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Hoewel er positieve stappen zijn genomen om het beheer en de controle van de bouwfase van het ITER-project te verbeteren, zijn wij van mening dat er een risico blijft bestaan van nieuwe kostenverhogingen en vertragingen bij de uitvoering van projecten. |
| --- | --- |

19.

Overige opmerkingen

| 20. | Zonder iets af te doen aan onze oordelen hebben wij in onze specifieke jaarverslagen over de GO’s verschillende opmerkingen gemaakt om de aandacht te vestigen op belangrijke zaken en om aan te geven waar verbetering nodig is op het gebied van begrotings- en financieel beheer, interne beheersing, het mobiliseren van bijdragen, en evaluaties door de Commissie. |
| --- | --- |

20.

Tekortkomingen in de begrotingsplanning voor betalingskredieten

| 21. | F4E moest de betalingskredieten van 2017 die waren gepland in de oorspronkelijke begroting, aanzienlijk verhogen (met ongeveer 284 miljoen EUR ofwel 52 %) om in 2017 te voorzien in haar daadwerkelijke betalingsbehoeften. Deze situatie was het gevolg van ernstige tekortkomingen in het proces voor de begrotingsplanning van de GO en was van invloed op de begroting van 2018 van de GO. |
| --- | --- |

21.

| 22. | In twee gevallen (Sesar, IMI) was de uitvoeringsgraad voor betalingskredieten in 2017 aanzienlijk lager dan verwacht. Bij Sesar was dit voornamelijk het gevolg van vertragingen bij het afsluiten van Horizon 2020-subsidieovereenkomsten en het niet rekening houden met belangrijke bestemmingsontvangsten afkomstig uit terugvorderingen voor afgesloten KP7-projecten. Bij IMI hield het lage begrotingsuitvoeringspercentage voornamelijk verband met een daling en uitstel van klinische proeven in het kader van enkele grote projecten en met vertragingen bij het afsluiten van subsidieovereenkomsten voor afgesloten oproepen in het kader van Horizon 2020. Het feit dat de GO’s ongebruikte betalingskredieten van voorgaande jaren opnieuw mogen opnemen in de begrotingen voor de volgende drie jaren, samen met een zwaar proces voor de begrotingsplanning, heeft een toenemend negatieve impact op de begrotingsuitvoeringspercentages van de GO’s voor betalingen. |
| --- | --- |

22.

Afsluiting van het KP7-programma: de GO’s behaalden een gemiddeld uitvoeringsniveau van 87 %

| 23. | Wij hebben verslag uitgebracht over de meerjarige begrotingsuitvoering voor de KP7- en TEN-T-programma’s door de GO’s (Sesar, CS, IMI, FCH, Ecsel). |
| --- | --- |

23.

| 24. | Wat betreft de vijf GO’s die KP7-activiteiten uitvoeren (Sesar, CS, IMI, FCH, Ecsel), had de EU eind 2017 (afsluitingsfase van het KP7-programma) van de overeengekomen maximale bijdragen in contanten van 3,6 miljard EUR daadwerkelijk 3,1 miljard EUR in contanten aan de GO’s verstrekt. Hieruit blijkt dat deze GO’s een gemiddeld uitvoeringsniveau van ongeveer 87 % hadden behaald voor hun KP7-activiteiten. |
| --- | --- |

24.

Halverwege het Horizon 2020-programma: de GO’s liepen vertragingen op bij de uitvoering

| 25. | Wij hebben verslag uitgebracht over de meerjarige begrotingsuitvoering voor het Horizon 2020-programma door de GO’s. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Wat betreft de zeven GO’s die Horizon 2020-activiteiten uitvoeren (Sesar, CS, IMI, FCH, Ecsel, BBI, S2R), had de EU eind 2017 (halverwege het Horizon 2020-programma) van de overeengekomen totale maximale bijdragen in contanten van 7,2 miljard EUR aan alle GO’s die het Horizon 2020-programma uitvoeren, daadwerkelijk 1,6 miljard EUR in contanten bijgedragen. Hieruit blijkt dat deze GO’s momenteel een gemiddeld uitvoeringsniveau van ongeveer 23 % behaalden voor hun Horizon 2020-activiteiten. Het huidige uitvoeringsniveau voor Horizon 2020-activiteiten was lager bij IMI (11 %), voornamelijk als gevolg van de lange tijd die projectconsortia nodig hadden om Horizon 2020-subsidieovereenkomsten af te sluiten, en bij BBI (15 %). |
| --- | --- |

26.

Bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de GO vertegenwoordigden het grootste deel van de bijdragen van particuliere leden

| 27. | Eind 2017 hadden de partners uit het bedrijfsleven en de onderzoeksector van de zeven GO’s die Horizon 2020-activiteiten uitvoeren daadwerkelijk 2,9 miljard EUR bijgedragen of 39 % van de overeengekomen totale bijdragen van 7,5 miljard EUR. Dit bedrag bestaat voor 1 miljard EUR (3) uit bijdragen in natura aan de eigen operationele Horizon 2020-activiteiten van de GO’s (34 %) en voor 1,9 miljard EUR uit bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de GO’s (66 %). Ondanks het belang hiervan is er echter geen verplichting om bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten openbaar te maken in de jaarrekeningen en hebben wij geen mandaat om deze te controleren. Bijgevolg kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit en kwantiteit daarvan (CS, FCH, BBI, S2R). |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wat betreft BBI, nam de Commissie in februari 2017 het initiatief tot een wijziging van de BBI-oprichtingsverordening om uit de industrie afkomstige leden ook de mogelijkheid te bieden hun bijdragen in contanten te leveren op projectniveau. Het risico is echter groot dat de uit de industrie afkomstige leden het minimumbedrag aan operationele bijdragen in contanten (182,5 miljoen EUR) niet zullen halen aan het eind van het programma. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Meer informatie over de meerjarige begrotingsuitvoering kan worden gevonden in de jaarlijkse activiteitenverslagen 2017 van de GO’s. |
| --- | --- |

29.

Interne beheersingsmaatregelen voor betalingen waren over het algemeen doeltreffend en de foutenpercentages bleven daardoor onder de materialiteitsdrempel

| 30. | De gemeenschappelijke ondernemingen hebben procedures voor controles vooraf opgezet die zijn gebaseerd op financiële en operationele controles van stukken. Voor tussentijdse en saldobetalingen in het kader van KP7 verrichten de onafhankelijke externe accountantskantoren die door de GO’s worden gecontracteerd, controles achteraf bij de begunstigden, terwijl voor declaraties van kosten in het kader van Horizon 2020 de GAD van de Commissie verantwoordelijk is voor controles achteraf bij de begunstigden. Alle GO’s hebben doeltreffend gebruikgemaakt van deze essentiële beheersingsmaatregelen om de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingsverrichtingen te beoordelen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Voor KP7-subsidiebetalingen berekenden en rapporteerden alle gemeenschappelijke ondernemingen (behalve Ecsel) eind 2017 restfoutenpercentages onder 2 % op basis van de resultaten van de controles achteraf. Dit werd bevestigd door onze eigen gegevensgerichte controles en de evaluaties van de werkzaamheden van de externe accountantskantoren. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Voor Horizon 2020-subsidiebetalingen konden slechts drie van de zeven GO’s die Horizon 2020-projecten uitvoeren (CS, IMI en Sesar) een foutenpercentage berekenen en rapporteren op basis van voldoende controles achteraf die door de GAD waren voltooid. Bij Sesar bedroeg het restfoutenpercentage voor Horizon 2020-betalingen 2,8 %. Rekening houdend met het eerder lage bedrag van de totale Horizon 2020-betalingen in vergelijking met het totaalbedrag van Sesar-betalingen in 2017, bleef het algemene restfoutenpercentage echter onder de materialiteitsdrempel. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De overige GO’s (FCH, Ecsel, S2R, BBI) zullen over de eerste resultaten van controles achteraf beschikken in 2018, aangezien hun Horizon 2020-projecten in 2017 zich nog in een vroege uitvoeringsfase bevonden en hun operationele Horizon 2020-betalingen in 2017 voornamelijk voorfinanciering betroffen. |
| --- | --- |

33.

Tekortkomingen blijven bestaan in het kader voor interne beheersing en monitoring en in de aanbestedings-, subsidie- en aanwervingsprocedures

| 34. | Eind 2017 waren de specifieke ontwikkelingen die nodig zijn voor de verwerking van de bijdragen in natura voor de GO’s in het kader van de gemeenschappelijke instrumenten voor subsidiebeheer en monitoring voor Horizon 2020 van de Commissie nog niet verstrekt. Dit had gevolgen voor het kader voor interne beheersing en monitoring van vier GO’s (CS, IMI, Sesar, S2R). |
| --- | --- |

34.

| 35. | Meerdere tekortkomingen werden vastgesteld in de toepassing van de internebeheersingsnormen bij Ecsel, Sesar en F4E. Bij Ecsel werd het register van uitzonderingen niet behoorlijk bijgehouden. Bij Sesar leidden het vertrek van essentieel personeel en de daaropvolgende overbelasting van de financiële afdeling tot tekortkomingen op het gebied van financiële controle. Bij F4E werden aanzienlijke tekortkomingen geconstateerd in de procedures voor interne beheersing en monitoring met betrekking tot de aanwerving van essentieel leidinggevend personeel, de follow-up van de meldingen van belangen door leidinggevenden, alsook de interne communicatiestrategieën, waardoor er niet kon worden gewaarborgd dat adequate financiële informatie die van belang is voor de jaarrekeningen werd verspreid. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Bij drie GO’s (Ecsel, S2R, Sesar) werden tekortkomingen geconstateerd in het beheer van de aanbestedingsprocedures van 2017. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Bij BBI werden tekortkomingen aangetroffen in de opzet en het beheer van de oproep tot het indienen van subsidievoorstellen van 2016, en dit leidde ertoe dat onderwerpen op het gebied van onderzoeks- en innovatieacties (RIA) in de oproep in beperkte mate werden gedekt (50 %). Belangrijke RIA-onderwerpen bleven zonder financiering. |
| --- | --- |

37.

De capaciteit van de GO om bijdragen van particuliere leden voor Horizon 2020 te mobiliseren

| 38. | Een van de belangrijkste doelstellingen en de toegevoegde waarde van de GO is het mobiliseren van bijdragen van particuliere leden afkomstig uit de industrie en de onderzoeksector op het gebied van haar activiteiten gedurende haar levensduur (10 jaar). Als indicator van de capaciteit van de GO om bijdragen van particuliere leden te mobiliseren, hanteerden wij de minimale hefboomratio die wordt berekend op basis van de bijdragen van de leden zoals die worden omschreven in de respectieve bepalingen van de oprichtingsverordening van de GO (4). Voor een redelijk niveau van hefboomwerking moeten de minimale bijdragen van particuliere leden aan de activiteiten van de GO ten minste gelijk zijn aan de contante bijdrage van de EU. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Bijlage II bevat een overzicht van de minimale hefboomratio’s bij de zeven GO’s die Horizon 2020-activiteiten uitvoeren. In het geval van drie GO’s (CS, FCH, BBI) verplicht de oprichtingsverordening particuliere leden niet om een minimumbijdrage in natura te leveren aan de operationele activiteiten van de GO. Bijgevolg werd bij deze GO’s slechts één minimale hefboomratio berekend die zowel de bijdragen aan operationele als aanvullende activiteiten omvat. |
| --- | --- |

39.

De evaluaties van de Commissie en de daarmee samenhangende actieplannen van de GO’s

| 40. | In 2017 voltooide de Commissie de wettelijk verplichte eindevaluaties van de GO’s die in het kader van het KP7-programma zijn opgezet (Sesar, IMI, FCH, CS, Artemis en Eniac) en de wettelijk verplichte tussentijdse evaluaties van de GO’s die in het kader van Horizon 2020 zijn opgezet (Sesar, IMI2, CS2, FCH2, Ecsel, S2R, BBI). |
| --- | --- |

40.

| 41. | De evaluaties werden met de hulp van onafhankelijke deskundigen verricht en betreffen de prestaties van de GO’s ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid, transparantie en onderzoekskwaliteit. |
| --- | --- |

41.

| 42. | In oktober 2017 bracht de Commissie het Europees Parlement en de Raad op de hoogte van de evaluatieresultaten. Terwijl de beoordelaars de prestaties van de GO’s over het algemeen als positief beschouwden, hebben ze aanbevolen de deelname van de industrie, de lidstaten, kmo’s en andere belanghebbenden te vergroten; de coördinatie met andere EU- en nationale onderzoeksprogramma’s te verbeteren; de deelname van de nieuwe lidstaten te vergroten; een verantwoordbaar prestatiemetingskader met essentiële prestatie-indicatoren verder te ontwikkelen om de impact en sociaal-economische voordelen van de GO’s beter te beoordelen, en de verspreiding en benutting van de projectresultaten van de GO’s te verbeteren. |
| --- | --- |

42.

| 43. | In reactie hierop hebben alle GO’s een actieplan voorbereid en zijn ze begonnen met de uitvoering hiervan in 2018. In haar financiële controle van 2018 zal de ERK follow-up geven aan de uitvoering van de actieplannen van de GO’s. |
| --- | --- |

43.

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| 44. | In de meeste gevallen namen de GO’s corrigerende maatregelen om follow-up te geven aan de opmerkingen die in onze specifieke jaarverslagen van voorgaande jaren werden gemaakt. Nadere details zijn te vinden in de bijlagen bij onze verslagen. De verwerking van de opmerkingen van voorgaande jaren loopt nog bij Ecsel en F4E. |
| --- | --- |

44.

---

(1)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

(2)  Een toelichtende paragraaf wordt gebruikt om de aandacht te vestigen op een punt dat niet materieel onjuist is vermeld in de rekeningen, maar wel dermate belangrijk is dat het van fundamenteel belang is voor een goed begrip van de rekeningen bij de gebruikers.

(3)  Van dit bedrag was slechts ongeveer 0,2 miljard EUR (20 %) gecertificeerd eind 2017.

(4)  Minimale hefboomratio = totaal van minimale bijdragen van de particuliere leden zoals die worden omschreven in de oprichtingsverordening van de GO/maximale EU-bijdrage in contanten aan de GO zoals die wordt omschreven in de oprichtingsverordening van de GO

---

BIJLAGE I

Activiteiten, begroting en personeelsbestand van gemeenschappelijke ondernemingen

| GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING | Bevoegd DG | Beleidsterrein | Hoofdactiviteit | Definitieve begroting (miljoen EUR) | Personeelsbestand (in dienst aan het einde van het jaar) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2017 | 2016 | 2017 | 2016 |
| BBI | DG RTD | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van biogebaseerde producten en biobrandstoffen | 92 | 66 | 20 | 20 |
| CLEAN SKY | DG RTD | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtvaarttechnologieën | 244 | 288 | 41 | 41 |
| ECSEL | DG CONNECT | Onderzoek | Onderzoek naar en innovatie van elektronische componenten en systemen | 290 | 244 | 29 | 29 |
| F4E — FUSIE VOOR ENERGIE | DG ENER | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van kernfusie-energie | 865 | 720 | 447 | 415 |
| FCH — BRANDSTOFCELLEN EN WATERSTOF | DG RTD | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van brandstofcellen en waterstof | 199 | 116 | 26 | 26 |
| IMI — INITIATIEF INZAKE INNOVATIEVE GENEESMIDDELEN | DG RTD | Onderzoek | Farmaceutisch onderzoek naar en ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen | 206 | 209 | 49 | 41 |
| SESAR | DG MOVE | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtverkeersbeveiligingssystemen | 192 | 157 | 40 | 44 |
| S2R — SHIFT2RAIL | DG MOVE | Onderzoek | Onderzoek en ontwikkeling voor de spoorwegsector | 44 | 52 | 19 | 17 |
| Totaal | 2 131 | 1 852 | 671 | 633 |

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

Bevoegd DG

Beleidsterrein

Hoofdactiviteit

Definitieve begroting (miljoen EUR)

Personeelsbestand (in dienst aan het einde van het jaar)

2017

2016

2017

2016

BBI

DG RTD

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van biogebaseerde producten en biobrandstoffen

92

66

20

20

CLEAN SKY

DG RTD

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtvaarttechnologieën

244

288

41

41

ECSEL

DG CONNECT

Onderzoek

Onderzoek naar en innovatie van elektronische componenten en systemen

290

244

29

29

F4E — FUSIE VOOR ENERGIE

DG ENER

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van kernfusie-energie

865

720

447

415

FCH — BRANDSTOFCELLEN EN WATERSTOF

DG RTD

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van brandstofcellen en waterstof

199

116

26

26

IMI — INITIATIEF INZAKE INNOVATIEVE GENEESMIDDELEN

DG RTD

Onderzoek

Farmaceutisch onderzoek naar en ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen

206

209

49

41

SESAR

DG MOVE

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtverkeersbeveiligingssystemen

192

157

40

44

S2R — SHIFT2RAIL

DG MOVE

Onderzoek

Onderzoek en ontwikkeling voor de spoorwegsector

44

52

19

17

Totaal

2 131

1 852

671

633

---

BIJLAGE II

Hefboomratio’s van gemeenschappelijke ondernemingen (Horizon 2020)

| GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING | Bevoegd DG | Beleidsterrein | Hoofdactiviteit | Hefboomratio voor operationele activiteiten | Hefboomratio voor operationele + aanvullende activiteiten |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| BBI | DG RTD | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van biogebaseerde producten en biobrandstoffen | — | 2,8 |
| CLEAN SKY | DG RTD | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtvaarttechnologieën | — | 1,25 |
| ECSEL | DG CONNECT | Onderzoek | Onderzoek naar en innovatie van elektronische componenten en systemen | 1,42 | 1,42 |
| FCH — BRANDSTOFCELLEN EN WATERSTOF | DG RTD | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van brandstofcellen en waterstof | — | 0,67 |
| IMI — INITIATIEF INZAKE INNOVATIEVE GENEESMIDDELEN | DG RTD | Onderzoek | Farmaceutisch onderzoek naar en ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen | 1 | 1 |
| SESAR | DG MOVE | Onderzoek | Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtverkeersbeveiligingssystemen | 0,85 | 0,85 |
| S2R — SHIFT2RAIL | DG MOVE | Onderzoek | Onderzoek en ontwikkeling voor de spoorwegsector | 0,88 | 1,18 |

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

Bevoegd DG

Beleidsterrein

Hoofdactiviteit

Hefboomratio voor operationele activiteiten

Hefboomratio voor operationele + aanvullende activiteiten

BBI

DG RTD

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van biogebaseerde producten en biobrandstoffen

—

2,8

CLEAN SKY

DG RTD

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtvaarttechnologieën

—

1,25

ECSEL

DG CONNECT

Onderzoek

Onderzoek naar en innovatie van elektronische componenten en systemen

1,42

1,42

FCH — BRANDSTOFCELLEN EN WATERSTOF

DG RTD

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van brandstofcellen en waterstof

—

0,67

IMI — INITIATIEF INZAKE INNOVATIEVE GENEESMIDDELEN

DG RTD

Onderzoek

Farmaceutisch onderzoek naar en ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen

1

1

SESAR

DG MOVE

Onderzoek

Onderzoek naar en ontwikkeling van luchtverkeersbeveiligingssystemen

0,85

0,85

S2R — SHIFT2RAIL

DG MOVE

Onderzoek

Onderzoek en ontwikkeling voor de spoorwegsector

0,88

1,18

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/10 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/10

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/02)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-10 | 11 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI | 1-2 | 11 |
| Bestuursstructuur | 3-5 | 11 |
| Doelstellingen | 6 | 11 |
| Middelen | 7-9 | 11 |
| De evaluatie van de Commissie | 10 | 12 |
| ADVIEZEN | 11-23 | 12 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 12 | 12 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 13 | 12 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 14 | 12 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 15-17 | 12 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 18-23 | 13 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 24-30 | 13 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 24 | 13 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 25-30 | 14 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 31-35 | 14 |
| Internebeheersingskader | 31-34 | 14 |
| In 2016 gedane oproep tot het indienen van voorstellen | 35 | 15 |
| OVERIGE KWESTIES | 36 | 15 |
| Het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden | 36 | 15 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIE VAN DE COMMISSIE | 37-38 | 15 |
| HET ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING | 17 |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-10

11

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI

1-2

11

Bestuursstructuur

3-5

11

Doelstellingen

6

11

Middelen

7-9

11

De evaluatie van de Commissie

10

12

ADVIEZEN

11-23

12

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

12

12

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

13

12

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

14

12

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

15-17

12

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

18-23

13

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

24-30

13

Uitvoering van de begroting 2017

24

13

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

25-30

14

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

31-35

14

Internebeheersingskader

31-34

14

In 2016 gedane oproep tot het indienen van voorstellen

35

15

OVERIGE KWESTIES

36

15

Het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden

36

15

INFORMATIE OVER DE EVALUATIE VAN DE COMMISSIE

37-38

15

HET ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

17

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën (BBI), gevestigd te Brussel, werd in mei 2014 (1) opgericht voor een periode van tien jaar en werkt sinds 26 oktober 2015 autonoom. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming BBI is een publiek-privaat partnerschap in de sector van biogebaseerde industrieën. De oprichtende leden zijn de Europese Unie (EU), vertegenwoordigd door de Commissie, en de industriële partners die worden vertegenwoordigd door het Bio-based Industries Consortium (BIC). |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI omvat de raad van bestuur, de uitvoerend directeur, het wetenschappelijk comité en de groep van vertegenwoordigers van de staten. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur bestaat uit vijf vertegenwoordigers van de Commissie namens de Unie, en vijf vertegenwoordigers van andere leden dan de Unie, waarvan ten minste één vertegenwoordiger van het midden- en kleinbedrijf (mkb). De raad van bestuur heeft de eindverantwoordelijkheid voor de strategische richtingbepaling en de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming en houdt toezicht op de uitvoering van haar activiteiten. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het wetenschappelijk comité en de groep van vertegenwoordigers van de staten vormen adviesorganen. Het wetenschappelijk comité brengt advies uit over de in de jaarlijkse werkplannen van de Gemeenschappelijke Onderneming op te nemen wetenschappelijke prioriteiten. De groep van vertegenwoordigers van de staten geeft advies over de strategie en het behalen van streefdoelen. |
| --- | --- |

5.

Doelstellingen

| 6. | De doelstelling van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI is de tenuitvoerlegging van een programma voor onderzoeks- en innovatieactiviteiten in Europa dat de beschikbaarheid beoordeelt van hernieuwbare biologische hulpbronnen die gebruikt kunnen worden voor de productie van biogebaseerde materialen en op basis daarvan de verwezenlijking van duurzame biogebaseerde waardeketens ondersteunt. Die activiteiten moeten worden uitgevoerd door middel van samenwerking tussen belanghebbenden in alle schakels van de biogebaseerde waardeketen, met inbegrip van primaire productie- en verwerkingsindustrieën, consumentenmerken, het mkb, centra voor onderzoek en technologie en universiteiten. |
| --- | --- |

6.

Middelen

| 7. | De EU-bijdrage aan de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI bedraagt maximaal 975 miljoen EUR, die uit Horizon 2020 moet worden gefinancierd (2). Van de uit de industrie afkomstige leden van de Gemeenschappelijke Onderneming wordt een bijdrage aan middelen verwacht van minimaal 2 730 miljoen EUR gedurende de hele levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming (3). Van dit bedrag moet ten minste 182,5 miljoen EUR bijdragen in contanten aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming betreffen en ten minste 1 755 miljoen EUR ervan moet kosten betreffen die zij maken bij de uitvoering van aanvullende activiteiten buiten het werkplan van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI (4). |
| --- | --- |

7.

| 8. | De administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI zijn beperkt tot 58,5 miljoen EUR, die gedekt moeten worden door de financiële bijdragen en die op jaarbasis gelijkelijk worden verdeeld tussen de EU en de leden afkomstig uit de industrie (5). |
| --- | --- |

8.

| 9. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI 91,6 miljoen EUR (2016: 66 miljoen EUR). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 20 personeelsleden in dienst (2016: 20) (6). |
| --- | --- |

9.

De evaluatie van de Commissie

| 10. | De Commissie rondde de tussentijdse evaluatie van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming in juni 2017 af; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan op om de aanbevelingen in de evaluatie op te volgen. Bij deze gelegenheid voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met het actieplan van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de tussentijdse evaluatie; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

10.

| ADVIEZEN









  11. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (7) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (8) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

ADVIEZEN

11.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (7) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (8) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 12. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

12.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 13. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

13.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 14. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

14.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 15. | Overeenkomstig de artikelen 310-325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Degenen die belast zijn met governance zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

17.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 18. | Onze doelstellingen bestaan erin, redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze een invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) behalve voorschotten op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Bij de voorbereiding van dit verslag en onze oordelen hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (9). |
| --- | --- |

22.

| 23. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

23.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 24. | De definitieve begroting 2017 omvatte vastleggingskredieten ter hoogte van 92,9 miljoen EUR en betalingskredieten ter hoogte van 91,6 miljoen EUR. Het uitvoeringspercentage bedroeg 97 % voor de vastleggingskredieten en 95 % voor de betalingskredieten. De meeste betalingskredieten die de Gemeenschappelijke Onderneming beschikbaar stelde, betroffen voorfinanciering van subsidieovereenkomsten die voortvloeiden uit de oproep tot het indienen van voorstellen van 2016. |
| --- | --- |

24.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 25. | Van de maximale EU-bijdrage in contanten van 975 miljoen EUR die tijdens haar levensduur aan de Gemeenschappelijke Onderneming BBI moet worden toegewezen, had de EU eind 2017 in totaal 150,7 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De leden afkomstig uit de industrie zijn niet verplicht om een minimale bijdrage in natura aan de BBI-activiteiten te leveren. Eind 2017 hadden de uit de industrie afkomstige leden bijdragen in natura gerapporteerd van 26 miljoen EUR voor operationele activiteiten; geen daarvan was gevalideerd door de algemeen directeur van BBI. Daarnaast had de raad van bestuur 5,8 miljoen EUR aan contante bijdragen van uit de industrie afkomstige leden aan de administratieve kosten gevalideerd. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Van het minimumbedrag van 182,5 miljoen EUR aan bijdragen in contanten die de leden afkomstig uit de industrie moeten bijdragen in de operationele kosten tijdens de levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming, was eind 2017 slechts 0,8 miljoen EUR betaald aan de Gemeenschappelijke Onderneming. Bijgevolg schortte de Commissie (DG RTD) 50 miljoen EUR van haar bijdrage in contanten aan de Gemeenschappelijke Onderneming op. Hoewel de Commissie in februari 2017 het initiatief nam tot een wijziging van de BBI-oprichtingsverordening (10) om uit de industrie afkomstige leden ook de mogelijkheid te bieden hun bijdrage in contanten te leveren op projectniveau, is het risico groot dat de uit de industrie afkomstige leden het minimumbedrag aan operationele bijdragen in contanten aan het eind van het BBI-programma niet zullen halen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Van de ten minste 1 755 miljoen EUR die de uit de industrie afkomstige leden voor aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming moeten bijdragen, was 663,6 miljoen EUR eind 2017 gerapporteerd en gecertificeerd (39 %). Aangezien we echter niet het recht hebben de bijdragen in natura van de leden aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit en kwantiteit daarvan. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de uit de industrie afkomstige leden eind 2017 670,2 miljoen EUR (waarvan bijna 100 % bijdragen aan aanvullende activiteiten betreft), vergeleken met een EU-bijdrage in contanten van 150,7 miljoen EUR (zie ook paragraaf 36). |
| --- | --- |

29.

| 30. | Van de maximale operationele en administratieve begroting van 1 186,75 miljoen EUR voor de Gemeenschappelijke Onderneming (11) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 509,8 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 172,2 miljoen EUR aan betalingen gedaan. |
| --- | --- |

30.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Internebeheersingskader

| 31. | De Gemeenschappelijke Onderneming heeft betrouwbare procedures voor controles vooraf opgezet die gebaseerd zijn op financiële en operationele controles van stukken. Eind 2017 was de situatie zodanig dat de belangrijkste internecontrolenormen (ICS’s) grotendeels ten uitvoer waren gelegd; enkele normen, zoals ICS 8 (Processen en procedures), ICS 10 (bedrijfscontinuïteit) en ICS 11 (Documentenbeheer), moeten in 2018 worden afgerond. |
| --- | --- |

31.

| 32. | De gemeenschappelijke auditdienst van de Commissie (GAD) is verantwoordelijk voor de controle achteraf van kostendeclaraties voor Horizon 2020-projecten. In 2017 voerde de Gemeenschappelijke Onderneming — samen met de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van DG RTD — de eerste controle achteraf uit van een willekeurig getrokken steekproef van tussentijdse kostendeclaraties in het kader van Horizon 2020; de resultaten hiervan zullen echter pas in het jaarlijks activiteitenverslag 2018 van de Gemeenschappelijke Onderneming worden gerapporteerd. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Op basis van een beoordeling van het internebeheersingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming en gegevensgerichte toetsing van ontvangsten-, betalings-, subsidie- en aanbestedingsverrichtingen boden de controleresultaten ons redelijke zekerheid dat het algehele restfoutenpercentage voor de Gemeenschappelijke Onderneming onder de materialiteitsdrempel ligt. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Eind 2017 waren de specifieke ontwikkelingen die nodig zijn voor de verwerking van de bijdragen in natura voor de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van de gemeenschappelijke instrumenten voor subsidiebeheer en monitoring voor Horizon 2020 van de Commissie nog niet voltooid. |
| --- | --- |

34.

In 2016 gedane oproep tot het indienen van voorstellen

| 35. | De in 2016 gedane oproep tot het indienen van voorstellen resulteerde in een betrekkelijk klein aantal voorstellen met betrekking tot onderwerpen op het gebied van RIA’s (onderzoeks- en innovatieacties). Voor RIA’s was een totale begroting van 50 miljoen EUR beschikbaar en zij bevatten twaalf onderwerpen; elk daarvan moest gericht zijn op de specifieke uitdagingen die voortvloeiden uit de demonstratie- en uitvoeringsactiviteiten met betrekking tot de waardeketen. Alle subsidiabele voorstellen waren geëvalueerd aan de hand van de evaluatiecriteria van Horizon 2020 en gerangschikt voor cofinanciering onder de maxima van het gemeenschappelijke begrotingsonderdeel. Het grootste deel van de subsidiebegroting was echter gericht op drie van de zes gefinancierde onderwerpen, terwijl de Gemeenschappelijke Onderneming zes RIA-onderwerpen niet kon financieren, hoewel vier ervan voorstellen betroffen die in aanmerking kwamen voor cofinanciering. Om een optimale dekking van de belangrijkste onderwerpen te garanderen moet de Gemeenschappelijke Onderneming overwegen om het aantal voorstellen per onderwerp te beperken door in de oproep een indicatieve begroting op onderwerpniveau vast te stellen. |
| --- | --- |

35.

OVERIGE KWESTIES

Het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden

| 36. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden op het gebied van haar activiteiten (12). De minimale hefboomfactor is voor zowel operationele als aanvullende activiteiten 2,8 (13). De oprichtingsverordening van BBI verplicht uit de industrie afkomstige leden echter niet om een minimumbijdrage in natura te leveren aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (14). Er kan dus geen minimale hefboomfactor voor bijdragen in natura aan de operationele activiteiten worden vastgesteld. Aangezien we niet het recht hebben de bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit of realiteit van dergelijke bijdragen (15). |
| --- | --- |

36.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIE VAN DE COMMISSIE

| 37. | De tussentijdse evaluatie (16) door de Commissie van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI had betrekking op de periode 2014-2016 en werd uitgevoerd met behulp van onafhankelijke deskundigen, zoals voorgeschreven in de verordening van de Raad over de Gemeenschappelijke Onderneming BBI (17). De evaluatie betrof de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid en transparantie. De resultaten van de evaluatie werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (18). |
| --- | --- |

37.

| 38. | Als reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (19) heeft de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan opgesteld dat in maart 2018 door de raad van bestuur van de BBI werd goedgekeurd (20). De Gemeenschappelijke Onderneming aanvaardde de aanbevelingen in grote lijnen maar is tegelijkertijd al begonnen aan de uitvoering van een bepaald aantal maatregelen (21) die bedoeld zijn om de belangrijkste kwesties in de tussentijdse evaluatie aan te pakken. Volgens het actieplan moeten de meeste maatregelen die naar aanleiding van de aanbevelingen moeten worden genomen, in 2018 en 2019 worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

38.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EU) nr. 560/2014 van de Raad van 6 mei 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën (PB L 169 van 7.6.2014, blz. 130).

1

(2)  Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) nr. 560/2014.

2

(3)  Artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) nr. 560/2014.

3

(4)  Zoals bepaald in artikel 4, lid 2, onder b, van Verordening (EU) nr. 560/2014, zijn aanvullende activiteiten bijdragen in natura voor activiteiten die buiten het werkplan en de begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming vallen, maar die bijdragen tot de doelstellingen van het BBI-initiatief. In overeenstemming met artikel 4, lid 4, van dezelfde verordening moeten de kosten van aanvullende activiteiten worden gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur en worden ze niet onderworpen aan een controle door de Gemeenschappelijke Onderneming, de ERK of een ander EU-orgaan.

4

(5)  Artikel 12, lid 2, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI (bijlage I bij Verordening (EU) nr. 560/2014).

5

(6)  Meer informatie over de Gemeenschappelijke Onderneming BBI en haar activiteiten is te vinden op haar website: https://www.bbi-europe.eu

6

(7)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

7

(8)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

8

(9)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

9

(10)  Verordening (EU) 2018/121 van de Raad van 23 januari 2018 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 560/2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën. (PB L 22 van 26.1.2018, blz. 1).

10

(11)  Dit bedrag omvat de maximale bijdrage in contanten van de EU aan de operationele en administratieve kosten (975 miljoen EUR) van de Gemeenschappelijke Onderneming en de contante bijdrage van de uit de industrie afkomstige leden aan de administratieve kosten (29,25 miljoen EUR) en operationele kosten (182,5 miljoen EUR) van de Gemeenschappelijke Onderneming. Deze bedragen omvatten niet de bijdragen in contanten van de uit de industrie afkomstige leden aan de operationele kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming op projectniveau.

11

(12)  Overweging 3 van Verordening (EU) nr. 560/2014 bepaalt dat dit partnerschap gebaseerd moet zijn op een evenwichtige bijdrage van alle partners.

12

(13)  De totale minimale bijdragen van de uit de industrie afkomstige leden aan de operationele en aanvullende activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (2 730 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de Gemeenschappelijke Onderneming (975 miljoen EUR).

13

(14)  In artikel 4, leden 1 en 2, van Verordening (EU) nr. 560/2014 is bepaald dat leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector in totaal ten minste 2 730 miljoen EUR moeten bijdragen tijdens de levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming; van dat bedrag moet minimaal 1 755 miljoen EUR kosten betreffen die zij maken bij de uitvoering van aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming. Daarnaast wordt in artikel 12, lid 4, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming, die als bijlage bij dezelfde verordening zijn gevoegd, gemeld dat leden afkomstig uit de industrie een financiële bijdrage (in contanten) aan de operationele kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming van ten minste 182,5 miljoen EUR van het totaalbedrag moeten leveren.

14

(15)  Overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Verordening (EU) nr. 560/2014 worden de kosten van aanvullende activiteiten gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur die wordt aangewezen door de Gemeenschappelijke Onderneming. De kosten voor dergelijke activiteiten kunnen echter niet worden gecontroleerd door de Gemeenschappelijke Onderneming of door enig ander orgaan van de Unie.

15

(16)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI (2014-2016) die activiteiten uitvoert in het kader van Horizon 2020. https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/bbi.pdf

16

(17)  Artikel 11 van Verordening (EU) nr. 560/2014 van de Raad over de Gemeenschappelijke Onderneming BBI.

17

(18)  Werkdocument van de diensten van de Commissie. „Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020” {SWD(2017) 339 final}.

18

(19)  Specifieke aanbevelingen die uit de tussentijdse evaluatie zijn voortgekomen, betroffen: vergroting van de deelname van de 13 EU-lidstaten; vergroting van de betrokkenheid van onderwijs- en onderzoeksinstellingen; verbetering van de coördinatie tussen alle EU-initiatieven ter bevordering van de bio-economie, investering in onderwerpen die bredere en langduriger voordelen kunnen opleveren; vergroting en intensivering van de inzet van de particuliere sector en aflevering van verslagen die een uitgebreide beschrijving bevatten van de tot dusver geleverde daadwerkelijke particuliere en overheidsbijdragen aan de Gemeenschappelijke Onderneming BBI; monitoring van de vooruitgang door middel van een jaarlijkse vergelijking tussen verwachte en gerealiseerde BBI-specifieke KPI’s; verdere bevordering van de coördinatie van biogebaseerde initiatieven door meer coördinatie- en ondersteuningsacties (CSA-projecten) te promoten.

19

(20)  Het actieplan werd opgesteld in nauwe samenwerking met het consortium van biogebaseerde industrieën (BIC) en de Europese Commissie.

20

(21)  Specifieke acties die volgens het actieplan door de Gemeenschappelijke Onderneming moeten worden uitgevoerd, omvatten: de bevordering van nieuwe waardeketens met de betrokkenheid van nieuwe actoren; de verdere ontwikkeling van nationale en regionale strategieën voor de bio-economie in de EU-lidstaten aanmoedigen; projectresultaten monitoren en analyseren om te bevorderen dat ze in toekomstige projecten worden gebruikt; de financiële bijdragen en de bijdragen in natura van de industrie zo veel mogelijk vergroten en ervoor zorgen dat het jaarlijks activiteitenverslag een gedetailleerd beeld geeft van de doeltreffendheid van de verslaglegging en certificering van de operationele activiteiten in natura en de aanvullende activiteiten van de particuliere sector; afstemming met de EC om de complementariteit tussen EU-programma’s te bevorderen en overlappingen daartussen te voorkomen.

21

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

Met betrekking tot de specifieke nummers van de opmerkingen van de Rekenkamer:

27.

Het probleem dat financiële bijdragen alleen op programmaniveau worden verleend, is sinds het begin van het initiatief bekend doordat de partners uit de sector hun bezorgdheid uiten (met betrekking tot het leveren van financiële bijdragen op programmaniveau, die worden verdeeld in open oproepen tot het indienen van voorstellen). Om dit probleem aan te pakken heeft de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën in mei 2016 een taskforce opgericht met leden van het BIC, de Europese Commissie en het programmabureau van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën. Dit heeft ertoe geleid dat de Europese Commissie het initiatief heeft genomen tot een wijziging van de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën om de particuliere partners in staat te stellen ook financiële bijdragen te leveren op projectniveau. Aangezien de wijziging echter pas in februari 2018 in werking is getreden, nadat vier van de zeven oproepen tot het indienen van voorstellen die tot en met 2020 waren gepland, waren gesloten, blijft het risico bestaan dat de minimale financiële bijdragen (in contanten) aan het eind van het BBI-programma niet worden gehaald. Daarom heeft de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën in 2018 de opdracht aan de financiële taskforce om verschillende scenario’s voor te stellen om het hoogst haalbare bedrag te bereiken, verlengd.

35.

De Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën verduidelijkt dat de mogelijkheid om in aanmerking komende voorstellen te rangschikken en te medefinancieren binnen de grenzen van een gemeenschappelijke begrotingslijn in overeenstemming is met de Horizon 2020-regels en op grote schaal wordt toegepast binnen het gehele kaderprogramma. De Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën neemt nota van de aanbeveling van de Rekenkamer om het aantal voorstellen per onderwerp te beperken door in de oproepen tot het indienen van voorstellen een indicatief budget per onderwerp vast te leggen. De Gemeenschappelijke Onderneming biogebaseerde industrieën zal deze mogelijkheid blijven overwegen in de opzet van toekomstige uitnodigingen tot het indienen van voorstellen om een optimale uitvoering van de strategische onderzoeksagenda van de Gemeenschappelijke Onderneming BBI te waarborgen.

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/18 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/18

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/03)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-11 | 19 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky | 1-2 | 19 |
| Bestuursstructuur | 3-5 | 19 |
| Doelstellingen | 6 | 19 |
| Middelen | 7-10 | 19 |
| De evaluaties van de Commissie | 11 | 20 |
| OORDEEL | 12-24 | 20 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 13 | 20 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 14 | 20 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 15 | 21 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 16-18 | 21 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 19-24 | 21 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 25-35 | 22 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 25-26 | 22 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 | 27-30 | 22 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 31-35 | 22 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 36-38 | 23 |
| Internebeheersingskader | 36-38 | 23 |
| OVERIGE KWESTIES | 39 | 23 |
| De mobilisering van bijdragen van andere leden en het risico van dubbele financiering | 39 | 23 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE 40-41 XX | 40 | 24 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN VOORGAANDE JAREN XX |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-11

19

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky

1-2

19

Bestuursstructuur

3-5

19

Doelstellingen

6

19

Middelen

7-10

19

De evaluaties van de Commissie

11

20

OORDEEL

12-24

20

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

13

20

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

14

20

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

15

21

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

16-18

21

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

19-24

21

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

25-35

22

Uitvoering van de begroting 2017

25-26

22

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

27-30

22

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

31-35

22

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

36-38

23

Internebeheersingskader

36-38

23

OVERIGE KWESTIES

39

23

De mobilisering van bijdragen van andere leden en het risico van dubbele financiering

39

23

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE 40-41 XX

40

24

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN VOORGAANDE JAREN XX

25

HET ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING XX

26

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming voor de toepassing van het gezamenlijk technologie-initiatief in de luchtvaart (de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky), gevestigd te Brussel, werd in december 2007 binnen het zevende kaderprogramma voor onderzoek (KP7) opgericht voor een periode van tien jaar en werkt sinds 16 november 2009 op autonome wijze (1). Op 6 mei 2014 verlengde de Raad de looptijd van de Gemeenschappelijke Onderneming tot 31 december 2024 (2). |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky is een publiek-privaat partnerschap voor onderzoek en innovatie in de luchtvaart. De oprichtende leden van de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van de nieuwe verordening zijn de Europese Unie (EU), vertegenwoordigd door de Commissie, en de private leden, bestaande uit de industriële leiders en geassocieerde leden van demonstratiemodellen van geïntegreerde technologie (Integrated Technology Demonstrators — ITD’s), innovatieve vliegtuigdemonstratieplatforms (Innovative Aircraft Demonstrator Platforms — IADP’s) en horizontale terreinen (Transverse Areas — TA’s). Daarnaast werkt de Gemeenschappelijke Onderneming samen met „kernpartners” uit de industrie die worden geselecteerd aan de hand van openbare vergelijkende oproepen (3). De partners hebben krachtens de oprichtingsverordening van Clean Sky 2 de status van privaat lid. |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky omvat de raad van bestuur, de uitvoerend directeur, de groep van vertegenwoordigers van de staten en de wetenschappelijke en technologische adviesraad. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur bestaat uit één vertegenwoordiger van de Commissie namens de Unie, één vertegenwoordiger van elke industriële leider, één vertegenwoordiger van de geassocieerde leden per ITD en één vertegenwoordiger van de kernpartners per ITD en per IADP. De raad van bestuur is het belangrijkste besluitvormende orgaan en verantwoordelijk voor de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming en het toezicht op haar activiteiten. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De groep van vertegenwoordigers van de staten is een netwerk van nationale vertegenwoordigers van EU-lidstaten en andere landen; de groep adviseert over de strategische oriëntatie en de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming. De wetenschappelijke en technologische adviesraad bestaat uit wetenschappers en ingenieurs en geeft advies over technologische, ecologische en sociaal-economische kwesties. |
| --- | --- |

5.

Doelstellingen

| 6. | Het kerndoel van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky is om de milieueffecten van luchtvaarttechnologieën aanzienlijk te verbeteren en het concurrentievermogen van de Europese luchtvaart te versterken. |
| --- | --- |

6.

Middelen

| 7. | De maximale EU-bijdrage aan de eerste fase van de administratieve kosten en onderzoeksactiviteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky (Clean Sky 1-programma) is 800 miljoen EUR uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek (KP7) (4). Van dit bedrag wordt maximaal 400 miljoen EUR toegewezen aan de ITD-leiders en tot 200 miljoen EUR aan de geassocieerde leden. De ITD-leiders en geassocieerde leden moeten een bijdrage in de middelen leveren die ten minste gelijk is aan die van de EU, exclusief de middelen die zijn toegewezen door middel van oproepen voor kernpartners. Het resterende bedrag van ten minste 200 miljoen EUR moet worden toegekend aan de partners die met behulp van vergelijkende oproepen tot het indienen van voorstellen zijn geselecteerd (5). |
| --- | --- |

7.

| 8. | De EU-bijdrage aan de tweede activiteitenfase van de Gemeenschappelijke Onderneming (Clean Sky 2-programma) bedraagt maximaal 1 755 miljoen EUR; dit bedrag moet uit Horizon 2020 worden gefinancierd (6). Van de private leden van de Gemeenschappelijke Onderneming wordt een bijdrage aan middelen verwacht van minimaal 2 193,75 miljoen EUR gedurende de hele levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming (7). Ten minste 965,25 miljoen EUR hiervan moet kosten betreffen die private leden maken bij de uitvoering van aanvullende activiteiten buiten het werkplan van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky (8). |
| --- | --- |

8.

| 9. | De administratieve kosten voor de tweede fase van het Clean Sky 2-programma zijn beperkt tot 78 miljoen EUR, die gedekt moeten worden door de financiële bijdragen die op jaarbasis gelijkelijk worden verdeeld tussen de EU en de leden uit de private sector (9). |
| --- | --- |

9.

| 10. | De definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky 2 bedroeg in 2017 243,5 miljoen EUR (2016: 287,8 miljoen EUR). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 41 personeelsleden in dienst (2016: 41) (10). |
| --- | --- |

10.

De evaluaties van de Commissie

| 11. | De Commissie voltooide de eindevaluatie van de KP7-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming en de tussentijdse evaluatie van haar Horizon 2020-activiteiten in juni 2017; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming bijbehorende actieplannen op om de aanbevelingen in de evaluaties op te volgen. Bij deze gelegenheid voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met de actieplannen van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de evaluaties; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

11.

| OORDEEL









  12. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (11) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (12) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

12.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (11) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (12) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 13. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

13.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 14. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

14.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 15. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

15.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 16. | Overeenkomstig de artikelen 310 tot en met 325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Degenen die belast zijn met governance, zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

18.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 19. | Onze doelstellingen bestaan erin redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) behalve voorschotten op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Bij de voorbereiding van dit verslag en oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (13). |
| --- | --- |

23.

| 24. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

24.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 25. | De definitieve begroting 2017 die beschikbaar was voor de uitvoering van het Clean Sky 1- en het Clean Sky 2-programma omvatte vastleggingskredieten ad 313,4 miljoen EUR en betalingskredieten ad 243,5 miljoen EUR. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De uitvoeringspercentages waren hoog, te weten 99,6 % voor de vastleggingskredieten en 98,5 % voor de betalingskredieten. |
| --- | --- |

26.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

| 27. | Van de 800 miljoen EUR aan FK7-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky waren toegewezen voor de uitvoering van Clean Sky 1, had de EU eind 2017 in totaal 800 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | De private leden waren ertoe gehouden minimaal 600 miljoen EUR bij te dragen aan de Clean Sky 1-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming. Het Clean Sky 1-programma werd in 2017 afgesloten en aan het einde van het jaar had de raad van bestuur bijdragen in natura van private leden ter hoogte van 594,1 miljoen EUR gevalideerd. Daarnaast hadden de private leden voor 14,9 miljoen EUR in contanten bijgedragen in de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Bijgevolg bedroeg de totale bijdrage van de private leden aan het Clean Sky 1-programma eind 2017 609 miljoen EUR, tegen een cumulatieve EU-bijdrage in contanten van 800 miljoen EUR. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Van de totale operationele en administratieve begroting van 817,2 miljoen EUR voor Clean Sky 1-activiteiten (14) had de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky 1 eind 2017 voor 815,2 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 815,1 miljoen EUR aan betalingen gedaan (99,7 % van de beschikbare begroting). |
| --- | --- |

30.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 31. | Van het maximumbedrag van 1 755 miljoen EUR aan Horizon 2020-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky waren toegewezen voor de uitvoering van het Clean Sky 2-programma, had de EU eind 2017 in totaal 484,8 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | De private leden zijn niet verplicht om een minimale bijdrage in natura of in contanten te leveren aan de Clean Sky 2-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming. Eind 2017 hadden de private leden bijdragen in natura gemeld van 265,6 miljoen EUR, waarvan 54 miljoen EUR was gevalideerd door de raad van bestuur. Daarnaast droegen private leden voor 9,5 miljoen EUR in contanten bij in de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Van de 965,25 miljoen EUR die de private leden minimaal aan aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming moeten bijdragen, hadden zij eind 2017 al 594 miljoen EUR gerapporteerd, waarvan 423 miljoen EUR was gecertificeerd. Aangezien we niet het recht hebben de bijdragen in natura van leden aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit en kwantiteit daarvan (zie ook paragraaf 39). |
| --- | --- |

33.

| 34. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie eind 2017 477 miljoen EUR (waarvan 89 % bijdragen aan aanvullende activiteiten), tegen een cumulatieve EU-bijdrage in contanten van 484,8 miljoen EUR. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Van de maximale operationele en administratieve begroting voor Clean Sky 2 van 1 794 miljoen EUR (15) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 1 009,6 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 493 miljoen EUR aan betalingen gedaan. |
| --- | --- |

35.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Internebeheersingskader

| 36. | De Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky heeft procedures voor controles vooraf opgezet die gebaseerd zijn op financiële en operationele controles van stukken. Voor tussentijdse en saldobetalingen in het kader van KP7 verricht de Gemeenschappelijke Onderneming controles achteraf bij de begunstigden, terwijl voor declaraties van projectkosten in het kader van Horizon 2020 de gemeenschappelijke auditdienst van de Commissie (GAD) verantwoordelijk is voor controles achteraf. Het restfoutenpercentage voor controles achteraf dat eind 2017 werd gerapporteerd door de Gemeenschappelijke Onderneming, bedroeg 1,40 % voor KP7-projecten en 1,6 % voor Horizon 2020-projecten (16). |
| --- | --- |

36.

| 37. | Op basis van een beoordeling van het internebeheersingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming en gegevensgerichte toetsing van ontvangsten-, betalings-, subsidie- en aanbestedingsverrichtingen en een evaluatie van een steekproef van afgeronde controles achteraf, met inbegrip van terugvorderingen naar aanleiding van opgespoorde fouten, boden de controleresultaten ons redelijke zekerheid dat het algehele restfoutenpercentage voor de Gemeenschappelijke Onderneming onder de materialiteitsdrempel ligt. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Eind 2017 waren de specifieke ontwikkelingen die nodig zijn voor de verwerking van de bijdragen in natura voor de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van de gemeenschappelijke instrumenten voor subsidiebeheer en monitoring voor Horizon 2020 van de Commissie, nog niet voltooid. |
| --- | --- |

38.

OVERIGE KWESTIES

De mobilisering van bijdragen van andere leden en het risico van dubbele financiering

| 39. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie op het gebied van haar activiteiten (17). De minimale hefboomfactor is voor zowel operationele als aanvullende activiteiten 1,25 (18). De oprichtingsverordening van Clean Sky 2 verplicht leden afkomstig uit de industrie echter niet om een minimumbijdrage in natura te leveren aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (19). Er kan dus geen minimale hefboomfactor voor bijdragen in natura aan de operationele activiteiten worden vastgesteld. Aangezien we niet het recht hebben de bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit of realiteit van dergelijke bijdragen (20). |
| --- | --- |

39.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

| 40. | De eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky in het kader van KP7 bestreek de periode tussen 2008 en 2016 (21), terwijl de tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky 2 in het kader van H2020 de periode van 2014 tot 2016 bestreek (22). Deze evaluaties werden met de hulp van onafhankelijke deskundigen verricht, zoals voorgeschreven in de verordeningen van de Raad over Clean Sky (23), en betroffen de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid en transparantie en onderzoekskwaliteit. De resultaten van de evaluaties werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (24). |
| --- | --- |

40.

| 41. | Als reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (25) heeft de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan opgesteld dat in april 2018 door de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming werd goedgekeurd. Het actieplan omvat een breed scala aan acties die door de Gemeenschappelijke Onderneming moeten worden uitgevoerd (26) en waarvoor al een bepaald aantal activiteiten is opgestart (27); de rest moet volgens planning in 2018 of in de volgende programmeringsperiode worden uitgevoerd (28). |
| --- | --- |

41.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EG) nr. 71/2008 van de Raad van 20 december 2007 betreffende de oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky (PB L 30 van 4.2.2008, blz. 1).

1

(2)  Verordening (EU) nr. 558/2014 van de Raad van 6 mei 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky 2 (PB L 169 van 7.6.2014, blz. 77).

2

(3)  In 2008 namen 16 leiders en 66 geassocieerde leden deel aan de eerste fase van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky (het Clean Sky 1-programma). Overeenkomstig artikel 4, lid 6, van de statuten, die als bijlage zijn gevoegd bij Verordening (EU) nr. 558/2014 van de Raad, behouden geassocieerde leden in het kader van het Clean Sky 1-programma hun status totdat hun onderzoeksactiviteiten zijn afgerond, maar uiterlijk tot 31 december 2017. Na de afronding van de vierde oproep voor kernpartners, die in 2016 werd gedaan, sloot de Gemeenschappelijke Onderneming de procedure voor de selectie en toetreding van leden in 2017 af met in totaal meer dan 230 juridische entiteiten die betrokken waren bij het Clean Sky 2-programma. Deze omvatten de 16 leiders met de aan hen verbonden entiteiten en de derde partijen waarmee zij een band hebben, en de geselecteerde kernpartners met de aan hen verbonden entiteiten en de derde partijen waarmee zij een band hebben.

3

(4)  Artikel 5, lid 1, van Verordening (EG) nr. 71/2008.

4

(5)  Artikel 13, lid 1, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky — bijlage I bij Verordening (EG) nr. 71/2008.

5

(6)  Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) nr. 558/2014.

6

(7)  Artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) nr. 558/2014.

7

(8)  Zoals bepaald in artikel 4, lid 2, onder b), van Verordening (EU) nr. 558/2014, zijn aanvullende activiteiten activiteiten die buiten het werkplan van de Gemeenschappelijke Onderneming vallen, maar die bijdragen aan de doelstellingen van het gezamenlijke technologie-initiatief Clean Sky. In overeenstemming met artikel 4, lid 4, van dezelfde verordening moeten de kosten van aanvullende activiteiten worden gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur en worden ze niet onderworpen aan een controle door de Gemeenschappelijke Onderneming, de ERK of enig ander orgaan van de Unie.

8

(9)  Artikel 15, lid 2, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky (bijlage I bij Verordening (EU) nr. 558/2014).

9

(10)  Meer informatie over de Gemeenschappelijke Onderneming en haar activiteiten is te vinden op haar website: http://www.cleansky.eu

10

(11)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

11

(12)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

12

(13)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

13

(14)  Het totaalbedrag van 817,2 miljoen EUR bestaat voor 800 miljoen EUR uit EU-bijdragen in contanten die werden gefinancierd uit het KP7-programma, voor 14,9 miljoen EUR uit bijdragen in contanten van private leden ter dekking van de administratieve kosten en voor 2,3 miljoen EUR uit ontvangen rente over voorgefinancierde KP7-middelen.

14

(15)  Het totaal bestaat uit de contante EU-bijdrage van 1 755 miljoen EUR die wordt gefinancierd uit het Horizon 2020-programma, en een contante bijdrage in de administratieve kosten van 39 miljoen EUR van private leden.

15

(16)  Jaarlijks activiteitenverslag 2017 van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky, blz. 103 en 104.

16

(17)  Overweging 4 van Verordening (EU) nr. 558/2014 bepaalt dat dit partnerschap gebaseerd moet zijn op een evenwichtige bijdrage van alle partners.

17

(18)  De totale minimale bijdrage van de leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector aan de operationele en aanvullende activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (2 193,75 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU die bestemd is voor de leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector (1 755 miljoen EUR).

18

(19)  In artikel 4, leden 1 en 2, van Verordening (EU) nr. 558/2014 is bepaald dat private leden in totaal ten minste 2 193,75 miljoen EUR moeten bijdragen tijdens de levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming, waarvan minimaal 965,25 miljoen EUR moet bestaan uit kosten die zij maken bij de uitvoering van aanvullende activiteiten buiten het werkplan van de Gemeenschappelijke Onderneming.

19

(20)  Overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Verordening (EU) nr. 558/2014 worden de kosten van aanvullende activiteiten gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur die wordt aangewezen door de Gemeenschappelijke Onderneming. De kosten voor dergelijke activiteiten kunnen echter niet gecontroleerd worden door de Gemeenschappelijke Onderneming of door enig orgaan van de Unie.

20

(21)  Eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky in het kader van KP7: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/cs.pdf

21

(22)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky 2 (2014-2016) in het kader van Horizon 2020: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/cs2.pdf

22

(23)  Wettelijk verplichte evaluaties door de Commissie overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 71/2008 van de Raad betreffende de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky en artikel 11 van Verordening (EU) nr. 558/2014 van de Raad tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Clean Sky 2.

23

(24)  Werkdocument van de diensten van de Commissie: „Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020” (SWD(2017) 339 final).

24

(25)  Door de beoordelaars gedane aanbevelingen betreffen de volgende gebieden: de geschiktheid en optimalisering van het EU-kader voor publiek-private partnerschappen op het gebied van de luchtvaart, inclusief de delegatieovereenkomst met de Commissie; de opname van minder prescriptieve onderwerpen in toekomstige oproepen tot het indienen van voorstellen; de noodzaak om onderaanneming te bevorderen om de deelname van het midden- en kleinbedrijf te stimuleren; de noodzaak om de transparantie en de bekendheid van het Clean Sky-programma te vergroten; de noodzaak om meer alternatieve onderzoekstechnologieën toe te passen binnen Clean Sky-activiteiten; verbetering van synergieën met nationale onderzoeksprogramma’s, en bevordering van de economische impact en deelname van de academische wereld. Naast deze aanbevelingen zijn er de aanbevelingen die de dienst Interne Audit van de Commissie deed in het kader van een controle van het prestatiekader van de Gemeenschappelijke Onderneming in 2017, namelijk dat Clean Sky 2 haar prestatiekader moet vervolledigen door de criteria en bijbehorende indicatoren vast te stellen, door de streefdoelen voor de op concurrentievermogen gerichte en industriële doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming te kwantificeren, en een geschikte methodologie te ontwikkelen voor het meten van de geboekte vooruitgang ten opzichte van de doelstellingen.

25

(26)  De specifieke acties die in 2018 moeten worden uitgevoerd naar aanleiding van de aanbevelingen van de beoordelaar, omvatten: betere afstemming met nationale onderzoeksprogramma’s door de doeltreffendheid van de groepen van vertegenwoordigers van de staten te verbeteren; vergroting van de zichtbaarheid van de strategische visie van de Gemeenschappelijke Onderneming door het ontwikkelen van een plan voor horizontale workshops met andere sectoren over verschillende technologieën; een reeks maatregelen ter uitvoering van de aanbeveling betreffende minder prescriptieve onderwerpen binnen Clean Sky 2-activiteiten; bevordering van de economische impact van de activiteiten door het verrichten van een analyse van de projectresultaten en het geplande gebruik daarvan, en het opnieuw opstarten van de Clean Sky Academy Group om de deelname vanuit de academische wereld te vergroten.

26

(27)  De activiteiten omvatten al: de vervanging van de regeling met geassocieerde leden in het kader van Clean Sky 1 door de regeling met kernpartners in Clean Sky 2; de in december 2017 door de raad van bestuur goedgekeurde vervanging van leden van het wetenschappelijk comité waardoor er nieuwe leden met competenties op het gebied van opkomende technologieën in dit comité zetelen; een analyse om te bepalen op welke gebieden er mechanismen voor onderaanneming zouden kunnen worden ingevoerd om de deelname van het midden- en kleinbedrijf en de doelmatigheid te vergroten zonder inbreuk te maken op het wettelijk kader of de beginselen van openheid en transparantie; een voorlopige analyse inzake vereenvoudigings- en derogatiemaatregelen met betrekking tot de delegatieovereenkomst met de Commissie en de regels voor deelname met het oog op de volgende programmeringsperiode; een eerste analyse van toekomstige financiering voor luchtvaartactiviteiten in het kader van het onderzoekskader, die in december 2017 werd verricht door de groep van vertegenwoordigers van de staten; regelmatige vergaderingen met de andere relevante gemeenschappelijke ondernemingen (Sesar, Shift2Rail, FCH2 en Ecsel), en een verslag over alle technologische resultaten van het Clean Sky 1-programma (uitkomst van het eerste Europese onderzoekspartnerschap op het gebied van de luchtvaart 2008-2017).

27

(28)  Acties waarvoor verdere analyse wordt overwogen in het kader van de volgende programmeringsperiode betreffen voornamelijk het wettelijke en operationele kader van de Gemeenschappelijke Onderneming, met inbegrip van vereenvoudigingsmaatregelen, en de reikwijdte van onderzoeksactiviteiten die door de Gemeenschappelijke Onderneming zouden moeten worden beheerd.

28

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| Jaar | Opmerking van de Rekenkamer | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen/N.v.t.) |
| --- | --- | --- |
| | Beheer van Horizon 2020-subsidies | |
| 2016 | Aan het einde van 2016, het derde jaar van uitvoering van Horizon 2020, had de Gemeenschappelijke Onderneming haar controlesystemen slechts gedeeltelijk geïntegreerd in de gemeenschappelijke subsidiebeheers- en monitoringinstrumenten voor Horizon 2020 van de Commissie. | Afgerond |
| | Monitoren en verrekenen van voorfinanciering | |
| 2016 | Eind 2016 had de Gemeenschappelijke Onderneming nog geen van de voorfinancieringsbetalingen (176 miljoen EUR) verrekend die zij aan de deelnemers uit de industrie voor projecten in het kader van Horizon 2020-subsidieovereenkomsten had gedaan. Indien de Gemeenschappelijke Onderneming de voorfinancieringsbetaling regelmatig zou verrekenen met de staten van de gerapporteerde kosten van de leden, zou de Gemeenschappelijke onderneming minder blootstaan aan financiële risico’s. | Afgerond |

Jaar

Opmerking van de Rekenkamer

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen/N.v.t.)

Beheer van Horizon 2020-subsidies

2016

Aan het einde van 2016, het derde jaar van uitvoering van Horizon 2020, had de Gemeenschappelijke Onderneming haar controlesystemen slechts gedeeltelijk geïntegreerd in de gemeenschappelijke subsidiebeheers- en monitoringinstrumenten voor Horizon 2020 van de Commissie.

Afgerond

Monitoren en verrekenen van voorfinanciering

2016

Eind 2016 had de Gemeenschappelijke Onderneming nog geen van de voorfinancieringsbetalingen (176 miljoen EUR) verrekend die zij aan de deelnemers uit de industrie voor projecten in het kader van Horizon 2020-subsidieovereenkomsten had gedaan. Indien de Gemeenschappelijke Onderneming de voorfinancieringsbetaling regelmatig zou verrekenen met de staten van de gerapporteerde kosten van de leden, zou de Gemeenschappelijke onderneming minder blootstaan aan financiële risico’s.

Afgerond

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

De gemeenschappelijke onderneming heeft kennis genomen van het verslag van de Rekenkamer.

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/27 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/27

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming elektronische componenten en systemen voor Europees leiderschap betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/04)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-10 | 28 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel | 1-2 | 28 |
| Bestuursstructuur | 3-5 | 28 |
| Doelstellingen | 6 | 28 |
| Middelen | 7-9 | 28 |
| De evaluaties van de Commissie | 10 | 29 |
| OORDEEL | 11-28 | 29 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 12 | 29 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 13 | 29 |
| Grondslag voor een oordeel met beperking ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 14-18 | 29 |
| Oordeel met beperking ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 19 | 30 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 20-22 | 30 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 23-28 | 31 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 29-35 | 31 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 29 | 31 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 | 30 | 31 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 31-35 | 32 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 36-37 | 32 |
| Administratieve procedures | 36-37 | 32 |
| OVERIGE KWESTIES | 38 | 32 |
| Het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie | 38 | 32 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE | 39-40 | 33 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-10

28

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel

1-2

28

Bestuursstructuur

3-5

28

Doelstellingen

6

28

Middelen

7-9

28

De evaluaties van de Commissie

10

29

OORDEEL

11-28

29

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

12

29

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

13

29

Grondslag voor een oordeel met beperking ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

14-18

29

Oordeel met beperking ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

19

30

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

20-22

30

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

23-28

31

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

29-35

31

Uitvoering van de begroting 2017

29

31

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

30

31

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

31-35

32

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

36-37

32

Administratieve procedures

36-37

32

OVERIGE KWESTIES

38

32

Het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie

38

32

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

39-40

33

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN

34

HET ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

35

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming elektronische componenten en systemen voor Europees leiderschap (Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel), gevestigd te Brussel, werd in mei 2014 (1) opgericht voor de periode tot 31 december 2024. De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft de gemeenschappelijke ondernemingen Eniac en Artemis, die op 26 juni 2014 werden beëindigd, vervangen en opgevolgd. De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel begon autonoom te werken op 27 juni 2014. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel is een publiek-privaat partnerschap voor onderzoek naar nano-elektronica en ingebedde computersystemen. De oprichtende leden van de Gemeenschappelijke Onderneming zijn de Europese Unie, vertegenwoordigd door de Commissie, de aan Ecsel deelnemende staten (2) en drie brancheverenigingen (Aeneas, Artemisia en EPoSS) die bedrijven en andere onderzoeksorganisaties vertegenwoordigen die actief zijn op het gebied van ingebedde en cyberfysieke systemen, slimme systeemintegratie en micro- en nano-elektronica. |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel omvat de raad van bestuur, de uitvoerend directeur, de raad van openbare instanties en de raad van particuliere leden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de leden van de Gemeenschappelijke Onderneming. Deze heeft de algehele verantwoordelijkheid voor de strategische oriëntatie en de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel en houdt toezicht op de tenuitvoerlegging van haar activiteiten. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De raad van openbare instanties bestaat uit één vertegenwoordiger van de Commissie en één voor elke staat die deelneemt aan Ecsel. Hij neemt beslissingen over de toewijzing van overheidsfinanciering aan geselecteerde voorstellen. De raad van particuliere leden bestaat uit vertegenwoordigers van de particuliere leden van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel en stelt de ontwerpplanningen voor strategisch onderzoek en innovatieagenda op. |
| --- | --- |

5.

Doelstellingen

| 6. | Het belangrijkste doel van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel is bij te dragen tot de ontwikkeling van een sterke branche van elektronische componenten en systemen in de EU, die wereldwijd kan concurreren. Zij moet er tevens voor zorgen dat elektronische componenten en systemen beschikbaar zijn voor essentiële markten en voor het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen, en de Europese capaciteit voor de fabricage van halfgeleiders en slimme systemen in stand houden en uitbreiden. De Gemeenschappelijke Onderneming poogt de strategieën van de lidstaten op elkaar af te stemmen om particuliere investeringen aan te trekken en bij te dragen tot de doeltreffendheid van de overheidssteun door onnodige overlapping en fragmentatie van inspanningen te voorkomen en door de deelname van spelers op het gebied van onderzoek en innovatie te faciliteren. |
| --- | --- |

6.

Middelen

| 7. | De EU-bijdrage aan de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel bedraagt maximaal 1 185 miljoen EUR; dit bedrag moet uit Horizon 2020 worden gefinancierd (3). Een ten minste vergelijkbare bijdrage zal afkomstig zijn van de aan Ecsel deelnemende staten (4). De bijdragen van de leden uit de industrie moeten ten minste 1 657,5 miljoen EUR bedragen (5). |
| --- | --- |

7.

| 8. | De administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel moeten als volgt door contante bijdragen van haar leden worden gedekt: een maximum van 15,3 miljoen EUR door de EU en 1 % van de som van de totale kosten van alle projecten door de leden afkomstig uit de industrie (ten minste 19,7 miljoen EUR en maximaal 48 miljoen EUR) (6). |
| --- | --- |

8.

| 9. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel 290,1 miljoen EUR (2016: 244 miljoen EUR). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 29 personeelsleden in dienst (2016: 29) (7). |
| --- | --- |

9.

De evaluaties van de Commissie

| 10. | De Commissie voltooide de eindevaluatie van de KP7-activiteiten van de Gemeenschappelijke Ondernemingen de tussentijdse evaluatie van haar Horizon 2020-activiteiten in juni 2017; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming bijbehorende actieplannen op om de aanbevelingen in de evaluaties op te volgen. Bij deze gelegenheid voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met de actieplannen van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de evaluaties; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

10.

| OORDEEL









  11. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (8) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (9) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

11.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (8) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (9) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 12. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

12.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 13. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

13.

Grondslag voor een oordeel met beperking ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 14. | De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft de KP7-projecten van de Gemeenschappelijke Ondernemingen Artemis en Eniac overgenomen. De in 2017 door de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel voor deze projecten verrichte betalingen voor de kostenacceptatiecertificaten die door de nationale financieringsinstanties (NFI’s) van de aan Ecsel deelnemende staten werden afgegeven, bedroegen 76,4 miljoen EUR (2016: 118 miljoen EUR), ofwel 32 % (2016: 54 %) van de totale operationele betalingen die door de Gemeenschappelijke Onderneming werden verricht in 2017. |
| --- | --- |

14.

| 15. | De administratieve overeenkomsten die de Gemeenschappelijke Ondernemingen Artemis en Eniac hadden gesloten met de NFI’s zijn van kracht gebleven nadat die Gemeenschappelijke Ondernemingen waren samengevoegd tot de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel. Krachtens deze overeenkomsten voeren de NFI’s namens de Gemeenschappelijke Onderneming controles achteraf uit van KP7-projectbetalingen. In de strategieën voor controle achteraf van de Gemeenschappelijke Ondernemingen Artemis en Eniac werd voor de controle van projectkostendeclaraties sterk op de NFI’s vertrouwd (10). |
| --- | --- |

15.

| 16. | De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft stappen ondernomen om de uitvoering te beoordelen van door de NFI’s uitgevoerde controles achteraf en zij ontving de schriftelijke verklaringen van de NFI’s waarin zij verklaren dat de uitvoering van hun nationale procedures redelijke zekerheid verschaffen over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen. Door de aanzienlijke variaties in de door de NFI’s gebruikte methodologieën en procedures is de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel echter niet in staat één enkel betrouwbaar gewogen foutenpercentage of een restfoutenpercentage berekenen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De Rekenkamer is daarom niet in staat om vast te stellen of de controles achteraf doeltreffend werken en of deze essentiële beheersmaatregel voldoende zekerheid biedt ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor KP7-projecten (11). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Deze kwestie met betrekking tot de variatie in de door de NFI’s gebruikte methodologieën en procedures is niet van belang voor de uitvoering van Horizon 2020-projecten, aangezien de controles achteraf zullen worden uitgevoerd door de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van de Commissie (12). In 2017 voerde de Gemeenschappelijke Onderneming — samen met de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van DG RTD — de eerste controle achteraf uit van een willekeurig getrokken steekproef van tussentijdse kostendeclaraties in het kader van Horizon 2020; de resultaten hiervan zullen echter pas in het jaarlijks activiteitenverslag 2018 van de Gemeenschappelijke Onderneming worden gerapporteerd. |
| --- | --- |

18.

Oordeel met beperking ten aanzien van de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 19. | Wij zijn van mening dat, afgezien van de mogelijke effecten van de in de paragrafen 14-18 beschreven aangelegenheden, de onderliggende betalingen bij de jaarrekening voor het op 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar in alle materiële opzichten wettig en regelmatig zijn. |
| --- | --- |

19.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 20. | Overeenkomstig de artikelen 310-325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Degenen die belast zijn met governance zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

22.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 23. | Onze doelstellingen bestaan erin, redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze een invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten, voor zover van toepassing. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Bij de voorbereiding van dit verslag en oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (13). |
| --- | --- |

27.

| 28. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

28.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 29. | De definitieve begroting 2017 omvatte vastleggingskredieten ter hoogte van 183,9 miljoen EUR en betalingskredieten ter hoogte van 290,1 miljoen EUR. Het uitvoeringspercentage bedroeg 98 % voor de vastleggingskredieten en 83 % voor de betalingskredieten. |
| --- | --- |

29.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

| 30. | Bij hun opheffing in juni 2014 hadden de Gemeenschappelijke Ondernemingen Artemis en Eniac vastleggingen gedaan van 623 miljoen EUR (Artemis 181 miljoen EUR en Eniac 442 miljoen EUR) voor operationele activiteiten die in het kader van KP7 werden gefinancierd. De betreffende betalingen op de rekeningen van Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel bedroegen eind 2017 488 miljoen EUR (Artemis 148 miljoen EUR en Eniac 340 miljoen EUR). |
| --- | --- |

30.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 31. | Van de maximaal 1 185 miljoen EUR aan Horizon 2020-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel waren toegewezen voor haar totale levensduur, had de EU eind 2017 in totaal 377 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | De 28 aan Ecsel deelnemende staten zijn verplicht een financiële bijdrage van ten minste 1 170 miljoen EUR te leveren aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel. Aan het einde van 2017 hadden de staten die in 2014, 2015 en 2016 deelnamen aan de oproepen tot het indienen van voorstellen (respectievelijk 19, 21 en 24 staten) voor 404 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 150,5 miljoen EUR aan betalingen gedaan (13 % van de totale vereiste bijdragen). Ondanks het vroege stadium waarin de uitvoering van de Horizon 2020-projecten zich bevindt, houden de kennelijk lage bijdragen van de deelnemende staten verband met het feit dat sommige van deze staten pas aan het einde van de door hen gesteunde projecten kosten toerekenen en rapporteren. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Eind 2017 raamde de Gemeenschappelijke Onderneming dat haar leden van de 1 657,5 miljoen EUR die de deelnemers uit de industrie aan haar activiteiten moesten bijdragen, 421 miljoen EUR aan bijdragen in natura hadden geleverd. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Als gevolg daarvan bedroegen de totale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie eind 2017 421 miljoen EUR, tegenover een EU-bijdrage in contanten van 377 miljoen EUR. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Van de maximale operationele en administratieve begroting van 1 204,7 miljoen EUR voor de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel (14) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 455 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 314 miljoen EUR aan betalingen gedaan; het ging hierbij voornamelijk om voorfinancieringsbetalingen voor de eerste golf van Horizon 2020-projecten. |
| --- | --- |

35.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Administratieve procedures

| 36. | In 2017 stelden we aanzienlijke tekortkomingen vast in het beheer van aanbestedingsprocedures voor administratieve diensten (bijv. selectie van een ongeschikte aanbestedingsprocedure, onvolledige beschrijving van te verstrekken diensten, late ondertekening van wijzigingen). |
| --- | --- |

36.

| 37. | Bovendien had de Gemeenschappelijke Onderneming in 2017 in haar register van uitzonderingen niet-inachtneming van controles door het management en afwijkingen van de vastgelegde processen en procedures niet naar behoren gedocumenteerd. Deze situatie beïnvloedt het vermogen van het management om de doeltreffendheid van de internecontroleprocessen te verzekeren en procedurele tekortkomingen snel te verhelpen. |
| --- | --- |

37.

OVERIGE KWESTIES

Het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie

| 38. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie op het gebied van haar activiteiten. De minimale hefboomfactor die volgens de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming bereikt moet worden, is 1,42 (15). Als alle overheidsfinanciering — afkomstig van zowel Horizon 2020 als Eurocontrol — bij elkaar wordt opgeteld, is de minimale hefboomfactor 0,7 (16). |
| --- | --- |

38.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

| 39. | De eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Ondernemingen Artemis en Eniac in het kader van KP7 bestreek de periode tussen 2008 en 2013 (17), terwijl de tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel in het kader van H2020 de periode van 2014 tot 2016 bestreek (18). Deze evaluaties werden met de hulp van onafhankelijke deskundigen verricht, zoals voorgeschreven in de verordeningen van de Raad over de Gemeenschappelijke Onderneming (19), en hadden betrekking op de prestaties van de Gemeenschappelijke Ondernemingen op het gebied van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid en transparantie en onderzoekskwaliteit. De resultaten van de evaluaties werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (20). |
| --- | --- |

39.

| 40. | Als reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (21) heeft de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan opgesteld dat in april 2018 door de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel werd goedgekeurd. Het actieplan omvat een breed scala aan acties die door de Gemeenschappelijke Onderneming moeten worden uitgevoerd (22) en waarvoor een bepaald aantal activiteiten al is opgestart (23); de meerderheid moet in 2018 en 2019 worden uitgevoerd, terwijl sommige buiten de werkingssfeer van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel werden geacht (24). |
| --- | --- |

40.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EU) nr. 561/2014 van de Raad van 6 mei 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel (PB L 169 van 7.6.2014, blz. 152).

1

(2)  België, Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Israël, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, de Tsjechische Republiek, het Verenigd Koninkrijk en Zweden.

2

(3)  Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) nr. 561/2014.

3

(4)  Artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) nr. 561/2014.

4

(5)  Artikel 4, lid 2, van Verordening (EU) nr. 561/2014.

5

(6)  Artikel 16, lid 2, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel (bijlage I bij Verordening (EU) nr. 561/2014). Overeenkomstig artikel 19 van dezelfde verordening werden gedurende de periode 2014-2017 de volgende aanvullende bijdragen aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel betaald met het oog op de voltooiing van de acties die zijn gestart uit hoofde van Verordening (EG) nr. 72/2008 van de Raad van 20 december 2007 betreffende de oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Eniac (PB L 30 van 4.2.2008, blz. 21) en Verordening (EG) nr. 74/2008 van de Raad van 20 december 2007 betreffende de oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Artemis voor de tenuitvoerlegging van een gezamenlijk technologie-initiatief inzake ingebedde computersystemen (PB L 30 van 4.2.2008, blz. 52): a) 2 050 000 EUR door de EU; b) 1 430 000 EUR door de vereniging Aeneas, c) 975 000 EUR door de vereniging Artemisia.

6

(7)  Meer informatie over de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming is te vinden op haar website: www.ecsel-ju.eu

7

(8)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

8

(9)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

9

(10)  Overeenkomstig de door Artemis en Eniac vastgestelde strategieën voor controle achteraf moet de Gemeenschappelijke Onderneming ten minste eenmaal per jaar beoordelen of de van de lidstaten ontvangen informatie voldoende zekerheid biedt over de wettigheid en regelmatigheid van de uitgevoerde verrichtingen.

10

(11)  Zie ook hoofdstuk X van het jaarlijks activiteitenverslag 2017 van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel.

11

(12)  Artikel 13, lid 2, van Verordening (EU) nr. 561/2014.

12

(13)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

13

(14)  Dit bedrag omvat de maximale bijdrage in contanten van de EU aan de operationele en administratieve kosten (1 185 miljoen EUR) van de Gemeenschappelijke Onderneming en de contante bijdrage van de leden afkomstig uit de industrie aan de administratieve kosten (19,7 miljoen EUR) van de Gemeenschappelijke Onderneming.

14

(15)  De minimale bijdragen in natura van leden afkomstig uit de industrie aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (1 657,5 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de gemeenschappelijke onderneming (1 185 miljoen EUR).

15

(16)  De minimale bijdragen in natura van leden afkomstig uit de industrie aan de operationele activiteiten van de gemeenschappelijke onderneming (1 657,5 miljoen EUR) gedeeld door de totale contante bijdragen van de EU en deelnemende staten aan de Gemeenschappelijke Onderneming (2 355 miljoen EUR).

16

(17)  Eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Ondernemingen Artemis en Eniac in het kader van KP7. https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/artemis-eniac.pdf

17

(18)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel (2014-2016) die operationeel is in het kader van Horizon 2020. https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/ecsel.pdf

18

(19)  Wettelijke beoordelingen van de Commissie overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 74/2008 over de Gemeenschappelijke Onderneming Artemis, Verordening (EG) nr. 72/2008 over de Gemeenschappelijke Onderneming Eniac en Verordening (EU) nr. 561/2014 over de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel.

19

(20)  Werkdocument van de diensten van de Commissie. „Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020” {SWD(2017) 339 final}.

20

(21)  De aanbevelingen van de beoordelaars omvatten: de noodzaak om een duidelijke onderzoeksontwikkelings- en innovatiestrategie voor elektronische componenten en systemen op lange termijn te bepalen; de noodzaak om een betere integratie te bereiken van de drie Ecsel-brancheverenigingen; de noodzaak om een selectie van projecten die de nadruk leggen op een verticale integratie van onderzoeksactiviteiten te bevorderen; de noodzaak om de deelname van kmo’s te verbeteren en synergieën met andere gemeenschappelijke ondernemingen te verkennen; de noodzaak om administratie te beperken en zich te richten op strategie; de noodzaak om de beoordelings- en rapportageprocessen te stroomlijnen; de noodzaak om lidstaten aan te moedigen zich te committeren aan de meerjarige financiering van Ecsel-activiteiten; de noodzaak om gepaste maatstaven te ontwikkelen om de projectuitvoering en -impact te meten en de traceerbaarheid en het hergebruik van projectresultaten te vereenvoudigen.

21

(22)  Specifieke acties die in het actieplan worden genoemd als reactie op de aanbevelingen van de beoordelaar omvatten: het gebruik van proefprojecten door nieuwe actoren bevorderen, in het bijzonder kmo’s; verticaal geïntegreerde voorstellen bevorderen, waarbij de nadruk wordt gelegd op meerwaarde op het gebied van innovatie, impact en uitvoering; meer aan Ecsel deelnemende staten aanmoedigen om een groter aantal meerjarige financieringsverplichtingen te verstrekken en hen daarin te ondersteunen; met andere gemeenschappelijke ondernemingen samenwerken; doelmatige benaderingen analyseren om de impact van projecten te evalueren en relevante essentiële prestatie-indicatoren te identificeren.

22

(23)  Activiteiten die reeds zijn opgestart omvatten: de opstelling van een nieuwe strategische onderzoeksagenda voor elektronische componenten en systemen (SRA) en de meerjarige strategische onderzoeks- en innovatieagenda (MASRIA) en de organisatie van het volgende Europees Forum voor elektronische componenten en systemen met de actieve deelname van de drie Ecsel-verenigingen, dat voor november 2018 gepland staat.

23

(24)  De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel is met name van mening dat de aanbeveling van de beoordelaar betreffende de harmonisering van de deelnameregels van lidstaten en de nationale vergoedingstarieven buiten haar bevoegdheid valt.

24

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| Jaar | De opmerking van de ERK | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen) |
| --- | --- | --- |
| | Fraudebestrijdingsstrategie | |
| 2015 | Volgens het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming moet de begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming worden uitgevoerd in overeenstemming met doeltreffende en doelmatige internecontrolenormen, inclusief preventie, opsporing, correctie en follow-up van fraude en onregelmatigheden (1).
  Overeenkomstig de vaststelling door de Commissie van een fraudebestrijdingsstrategie in juni 2011 werd de eerste gemeenschappelijke strategie voor fraudebestrijding bij onderzoek in juli 2012 vastgesteld en in maart 2015 geactualiseerd om rekening te houden met de veranderingen die met Horizon 2020 waren ingevoerd (2). De strategie voor fraudebestrijding bij onderzoek bevat een actieplan dat door de gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek moet worden uitgevoerd.
  Bij de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel bestaan al internecontroleprocedures waarmee de preventie en opsporing van fraude en onregelmatigheden voldoende gewaarborgd kunnen worden (controles vooraf van betalingen, beleid inzake belangenconflicten, controles achteraf bij begunstigden van subsidies). Het uitvoeringsplan voor fraudebestrijding van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel is vastgesteld op 11 november 2016 en wordt momenteel uitgevoerd. | Loopt nog |
| | Belangenconflicten | |
| 2016 | De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft regels voor de preventie en het beheer van belangenconflicten vastgesteld om de risico’s in verband met haar bestuursstructuur te beperken. De Gemeenschappelijke Onderneming voldeed echter niet consistent aan de vereisten die in besluit GB.2015.41 van de raad van bestuur werden opgenomen. | Loopt nog |

Jaar

De opmerking van de ERK

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen)

Fraudebestrijdingsstrategie

2015

Volgens het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming moet de begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming worden uitgevoerd in overeenstemming met doeltreffende en doelmatige internecontrolenormen, inclusief preventie, opsporing, correctie en follow-up van fraude en onregelmatigheden (1).

Overeenkomstig de vaststelling door de Commissie van een fraudebestrijdingsstrategie in juni 2011 werd de eerste gemeenschappelijke strategie voor fraudebestrijding bij onderzoek in juli 2012 vastgesteld en in maart 2015 geactualiseerd om rekening te houden met de veranderingen die met Horizon 2020 waren ingevoerd (2). De strategie voor fraudebestrijding bij onderzoek bevat een actieplan dat door de gemeenschappelijke ondernemingen voor onderzoek moet worden uitgevoerd.

Bij de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel bestaan al internecontroleprocedures waarmee de preventie en opsporing van fraude en onregelmatigheden voldoende gewaarborgd kunnen worden (controles vooraf van betalingen, beleid inzake belangenconflicten, controles achteraf bij begunstigden van subsidies). Het uitvoeringsplan voor fraudebestrijding van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel is vastgesteld op 11 november 2016 en wordt momenteel uitgevoerd.

Loopt nog

Belangenconflicten

2016

De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft regels voor de preventie en het beheer van belangenconflicten vastgesteld om de risico’s in verband met haar bestuursstructuur te beperken. De Gemeenschappelijke Onderneming voldeed echter niet consistent aan de vereisten die in besluit GB.2015.41 van de raad van bestuur werden opgenomen.

Loopt nog

---

(1)  Artikel 12 van het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel.

(2)  Bijvoorbeeld de oprichting van een gemeenschappelijk ondersteuningscentrum met een gecentraliseerde controledienst en geharmoniseerde bedrijfsprocessen voor onderzoeksinstellingen van de EU.

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING ECSEL

16.

Net als voor het boekjaar 2016 heeft de gemeenschappelijke onderneming in januari een uitgebreide evaluatie uitgevoerd van de nationale systemen voor betrouwbaarheidsverklaringen voor het jaar 2017, en heeft zij daarbij rekening gehouden met 2 085 projectbeëindigingscertificaten en 990 controlecertificaten die van de nationale financieringsinstanties (NFI’s) zijn ontvangen voor projecten die zijn gefinancierd in het kader van KP7. Voorts heeft de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel de nationale autoriteiten vanaf januari 2018 gevraagd haar een jaarlijkse betrouwbaarheidsverklaring te verstrekken. De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft 20 verklaringen (van de 25) ontvangen van de NFI’s, die 98,54 % van de financiering vertegenwoordigen, en heeft geconcludeerd dat het controleverslag en de verklaring de financiële belangen van haar leden op redelijke wijze beschermen.

34.

Wij zouden met name voor de oproepen in 2014 tot 2016 willen onderstrepen dat overeenkomstig de gunningsbesluiten en de H2020-regels, 1 096 miljoen EUR is vastgelegd voor particuliere begunstigden, waarvan 841 miljoen EUR vastleggingen zijn van leden van de brancheverenigingen (bijdragen in natura aan de operationele activiteiten) en 256 miljoen EUR vastleggingen zijn van niet-leden van de brancheverenigingen.

36.

Om doeltreffend beheer van de aanbestedingsprocedures voor alle administratieve diensten te waarborgen, is een assistent Begroting, Aanbestedingen en Contracten aangesteld. De rol van de assistent Begroting, Aanbestedingen en Contracten zal zorgen voor een gecoördineerde aanpak en zal de aanbestedingsprocedures en het contractbeheer centraliseren, met inbegrip van de bewaking en de follow-up van contractuele verplichtingen en prestatiebeheer. Bovendien zijn specifieke bewustmakingsbijeenkomsten met relevante eenheden georganiseerd.

37.

De Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel heeft acties ondernomen om te zorgen dat niet-inachtneming van controles door het management en afwijkingen van de vastgelegde processen en procedures naar behoren worden gedocumenteerd in haar register van uitzonderingen, met name de herziening van internecontrolenorm acht betreffende processen en procedures, met een duidelijke beschrijving van rollen en verantwoordelijkheden, met inbegrip van de communicatie van alle gevallen van niet-inachtneming aan de manager Interne Controle en Audit. Het register van uitzonderingen wordt centraal bewaard en wordt regelmatig bijgehouden. In april 2018 is een trainingsbijeenkomst over de te volgen procedures gehouden met alle medewerkers van de Gemeenschappelijke Onderneming Ecsel. Deze acties ondersteunen het vermogen van het management om de doeltreffendheid van de internecontroleprocessen te waarborgen en tekortkomingen in procedures snel te beperken.

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/36 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/36

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/05)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-6 | 37 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E | 1-2 | 37 |
| Bestuursstructuur | 3-4 | 37 |
| Doelstellingen | 5 | 37 |
| Middelen | 6 | 37 |
| OORDEEL | 7-29 | 37 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 8 | 38 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 9 | 38 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 10 | 38 |
| Toelichtende paragraaf | 11-20 | 38 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 21-23 | 39 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 24-29 | 40 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 30-31 | 40 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 30-31 | 40 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 32-35 | 41 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN VOORGAANDE JAREN |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-6

37

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E

1-2

37

Bestuursstructuur

3-4

37

Doelstellingen

5

37

Middelen

6

37

OORDEEL

7-29

37

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

8

38

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

9

38

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

10

38

Toelichtende paragraaf

11-20

38

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

21-23

39

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

24-29

40

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

30-31

40

Uitvoering van de begroting 2017

30-31

40

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

32-35

41

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN VOORGAANDE JAREN

42

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

45

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E

| 1. | De Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER (1) en de ontwikkeling van fusie-energie (Gemeenschappelijke Onderneming F4E) werd in maart 2007 (2) opgericht voor een periode van 35 jaar. Hoewel de belangrijkste fusiefaciliteiten in Cadarache in Frankrijk ontwikkeld zouden worden, is de Gemeenschappelijke Onderneming gevestigd te Barcelona. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De oprichtende leden van de Gemeenschappelijke Onderneming zijn Euratom, vertegenwoordigd door de Commissie, de lidstaten van Euratom en Zwitserland (dat een samenwerkingsovereenkomst heeft gesloten met Euratom). |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E omvat de raad van bestuur, de directeur en andere organen. De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het toezicht op de gemeenschappelijke onderneming bij de verwezenlijking van haar doelstellingen. De directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De andere bestuursorganen van de Gemeenschappelijke Onderneming zijn het bureau, de technische adviesraad, het comité aanbestedingen en overeenkomsten, het comité administratie en beheer, het auditcomité en het panel voor interne toetsing. |
| --- | --- |

4.

Doelstellingen

| 5. | De doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E zijn (3):






  a) | het leveren van de bijdrage van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie („Euratom”) aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie (ITER IO); |
| --- | --- | --- |

5.

a)

het leveren van de bijdrage van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie („Euratom”) aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie (ITER IO);

| b) | het leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie; |
| --- | --- |

b)

het leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie;

| c) | het opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten, inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility. |
| --- | --- |

c)

het opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten, inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility.

Middelen

| 6. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E 865 miljoen EUR (2016: 720 miljoen EUR aan betalingskredieten en 589 miljoen EUR aan vastleggingskredieten (2016: 459 miljoen EUR) (4). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 447 personeelsleden in dienst (2016: 415). |
| --- | --- |

6.

| OORDEEL









  7. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (5) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (6) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

7.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (5) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (6) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 8. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

8.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 9. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

9.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 10. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

10.

Toelichtende paragraaf

| 11. | Zonder iets af te doen aan de eerdergenoemde oordelen, willen wij de aandacht vestigen op het volgende. In de op 7 juli 2010 aangenomen conclusies van de Europese Raad (7) werd een bedrag van 6,6 miljard EUR goedgekeurd (waarde van 2008) voor de bijdrage van de Gemeenschappelijke Onderneming aan de ITER-bouwfase van het project, die volgens de oorspronkelijke planning in 2020 zou zijn afgerond. In dit bedrag was niet de door de Europese Commissie in 2010 voorgestelde 663 miljoen EUR voor eventuele onvoorziene omstandigheden inbegrepen (8). |
| --- | --- |

11.

| 12. | In november 2016 nam de ITER-raad (9) een nieuw ITER-basisscenario aan (reikwijdte, schema en kosten). Het gehele projectschema (10) werd door alle ITER-leden (11) aangenomen en de totale projectkosten werden ad referendum aangenomen, wat betekent dat elk lid toestemming nodig had voor de projectkosten via hun eigen rijksbegrotingsproces. |
| --- | --- |

12.

| 13. | In het nieuwe schema dat is goedgekeurd door de ITER-raad staat een vierfasenaanpak beschreven waarin december 2025 de eindtermijn is voor het bereiken van de eerste strategische mijlpaal van de projectconstructiefase („Eerste Plasma”) en december 2035 de geschatte voltooiingsdatum is voor de gehele constructiefase; dit is een vertraging van 15 jaar vergeleken met het oorspronkelijke basisscenario. Het doel van de nieuwe gefaseerde aanpak is om de projectuitvoering beter af te stemmen op de prioriteiten en de beperkingen van alle ITER IO-leden. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Nadat het nieuwe ITER-basisscenario werd goedgekeurd, stelde de Gemeenschappelijke Onderneming F4E een nieuw tijdschema op en herberekende zij de bijbehorende kosten bij voltooiing (EAC) van de bijdrage van de Gemeenschappelijke Onderneming aan de constructiefase van het project. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Uit de resultaten, die in december 2016 aan de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming werden gepresenteerd, bleek een verwachte financieringsbehoefte van 5,4 miljard EUR (waarde van 2008) voor de constructiefase na 2020, ofwel een toename van 82 % ten opzichte van de goedgekeurde begroting van 6,6 miljard EUR (waarde van 2008). Het bedrag van 6,6 miljard EUR (waarde van 2008) dat in 2010 door de Raad van de EU werd vastgesteld, geldt nu als plafond voor de uitgaven van de Gemeenschappelijke Onderneming tot 2020. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Opgemerkt dient te worden dat de Gemeenschappelijke Onderneming niet alleen bij moet dragen aan de constructiefase maar ook aan de operationele fase van ITER na 2035 (12) en de daaropvolgende deactiverings- en buitengebruikstellingfasen van ITER. De bijdrage aan de operationele fase na 2035 is nog niet geraamd. De bijdrage van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E aan de deactiverings- en de ontmantelingsfase is door ITER IO op 95,54 miljoen EUR (waarde van 2001), respectievelijk 180,2 miljoen EUR (waarde van 2001) (13) geschat. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Hoewel de voorspellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E voor Eerste Plasma verenigbaar zijn met het tijdschema van ITER IO voor het project, wordt het schema beschouwd als de eerst mogelijke, technisch haalbare datum (14). |
| --- | --- |

17.

| 18. | In juni 2017 publiceerde de Commissie een mededeling over de bijdrage van de EU aan het hervormde ITER-project (15) waarin zij namens Euratom het Europees Parlement om steun vraagt en de Raad van de EU verzoekt haar een mandaat te geven voor de goedkeuring van het nieuwe basisscenario (16). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Hoewel in het nieuwe basisscenario geen rekening wordt gehouden met onvoorziene omstandigheden, heeft de Commissie in haar mededeling voorgesteld dat een speelruimte van maximaal 24 maanden wat betreft het tijdschema, en van 10-20 % wat betreft het budget, passend zou zijn (17). Daarnaast omvatten de maatregelen die zijn genomen om onder het begrotingsmaximum van 6,6 miljard EUR te blijven het uitstel van de aanschaf en de installatie van alle onderdelen die niet essentieel zijn voor Eerste Plasma. Hoewel er positieve stappen zijn genomen om het beheer en de controle van de bouwfase van het ITER-project te verbeteren, blijft er een risico bestaan van nieuwe kostenverhogingen en vertragingen bij de uitvoering van het project ten opzichte van het nieuwe voorgestelde basisscenario. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk de Europese Raad in kennis gesteld van zijn besluit om zich terug te trekken uit de EU en Euratom. Er zal worden onderhandeld over een akkoord over de voorwaarden voor zijn terugtrekking. Dit kan een aanzienlijk effect hebben op de toekomstige activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E en het ITER-project. |
| --- | --- |

20.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 21. | Overeenkomstig de artikelen 310 tot en met 325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Degenen die belast zijn met governance, zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

23.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 24. | Onze doelstellingen bestaan erin redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze een invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie en andere belanghebbenden ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) behalve voorschotten op het moment dat deze worden gedaan. Voorschotbetalingen worden onderzocht wanneer de ontvanger van de middelen het passende gebruik ervan aantoont en de Gemeenschappelijke Onderneming dit bewijs accepteert door het afwikkelen van de voorschotbetaling in hetzelfde jaar of later. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Bij de voorbereiding van dit verslag en oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (18). |
| --- | --- |

28.

| 29. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

29.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 30. | De definitieve begroting 2017 die beschikbaar was voor de tenuitvoerlegging omvatte vastleggingskredieten ad 589 miljoen EUR en betalingskredieten ad 865 miljoen EUR. De bestedingsgraad bedroeg 99,9 % voor de vastleggingskredieten en 96,3 % voor de betalingskredieten. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Vanwege ernstige tekortkomingen in het proces voor de begrotingsplanning overschreden de in 2017 uiteindelijk benodigde betalingskredieten de betalingskredieten van de oorspronkelijke begroting van 2017 aanzienlijk. Terwijl de oorspronkelijke betalingskredieten die in februari 2017 door de raad van bestuur werden goedgekeurd, 548,6 miljoen EUR bedroegen, beliepen de definitieve voor 2017 benodigde betalingskredieten 832,6 miljoen EUR, wat een stijging van 51,8 % betekent. Daarnaast is er naar schatting van de Gemeenschappelijke Onderneming een tekort van ongeveer 150 miljoen EUR aan betalingskredieten, wat potentieel van invloed is op de begroting van 2018. |
| --- | --- |

31.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

| 32. | De Gemeenschappelijke Onderneming F4E heeft niet consistent follow-up gegeven aan de meldingen van belangen door hogere leidinggevenden (19). |
| --- | --- |

32.

| 33. | Er werden aanzienlijke tekortkomingen geconstateerd in de internecontrole- en monitoringprocedures (20) met betrekking tot de aanwerving van essentieel leidinggevend personeel. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het Gerecht van het Europees Hof van Justitie heeft in 2018 twee besluiten uit 2015 ten aanzien van werknemers van GO F4E nietig verklaard vanwege onregelmatigheden in het aanwervingsproces (21). De GO heeft in april 2018 beroep aangetekend tegen het besluit. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Door aanzienlijke tekortkomingen in de interne communicatiestrategieën (22) werd er geen adequate informatie over de geraamde kosten van de ontmantelingsfase binnen de organisatie verspreid. Bijgevolg nam de Gemeenschappelijke Onderneming in de rekeningen van de voorgaande jaren geen voorziening op voor een dergelijk passief (23). |
| --- | --- |

35.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Internationale thermonucleaire experimentele reactor.

1

(2)  Beschikking 2007/198/Euratom van de Raad van 27 maart 2007 tot oprichting van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie en tot toekenning van gunsten daaraan (PB L 90 van 30.3.2007, blz. 58), gewijzigd bij Besluit 2013/791/Euratom (PB L 349 van 21.12.2013, blz. 100) en Besluit (Euratom) 2015/224 (PB L 37 van 13.2.2015, blz. 8).

2

(3)  Meer informatie over de Gemeenschappelijke Onderneming F4E en haar activiteiten is te vinden op haar website: http://www.fusionforenergy.europa.eu

3

(4)  Derde wijziging van de begroting die in december 2017 door de raad van bestuur werd aangenomen.

4

(5)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

5

(6)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

6

(7)  Conclusie van de Raad van 7 juli 2010 (ref. 11902/10) over de status van ITER.

7

(8)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 4 mei 2010„ITER: stand van zaken en mogelijke verdere maatregelen” (COM(2010) 226 definitief).

8

(9)  19e ITER-raad op 16 en 17 november 2016. De ITER-raad is het bestuursorgaan van ITER IO.

9

(10)  De ITER-raad evalueerde het volledige, bijgewerkte constructieschema van het project naar Eerste Plasma (2025) en tot de operatie Deuterium Tritium (2035), zoals voorgesteld door ITER IO.

10

(11)  De Volksrepubliek China, de Republiek India, Japan, de Republiek Korea, de Russische Federatie, de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie.

11

(12)  Verwacht wordt dat de operationele fase van het ITER-project tot 2037 duurt.

12

(13)  IC-19/07.2.1 Voorstel voor de geactualiseerde totale projectkosten (OPC) door de algemeen directeur van ITER IO op de 19e vergadering van de ITER-raad op 16 en 17 november 2016.

13

(14)  Zoals aangegeven in de vijfde jaarlijkse beoordeling door een onafhankelijke beoordelingsgroep (31 oktober 2016) en in het aan de raad van bestuur uitgebrachte verslag van het hoofd projectmanagement van de Gemeenschappelijke Onderneming F4E van december 2016.

14

(15)  COM(2017) 319 final van 14 juni 2017 (vergezeld van het werkdocument van de diensten van de Commissie SWD(2017) 232 final van 14 juni 2017).

15

(16)  De Euratom-bijdrage doet niets af aan de voorstellen van de Commissie, het resultaat van de onderhandelingen over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit Euratom en het meerjarig financieel kader na 2020.

16

(17)  COM(2017) 319 final van 14 juni 2017 (vergezeld van het werkdocument van de diensten van de Commissie SWD(2017) 232 final van 14 juni 2017), hoofdstuk 5 „ITER: de weg vooruit”.

17

(18)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

18

(19)  Beheersnorm 3 (ethische en organisatorische waarden).

19

(20)  Beheersnorm 3 (ethische en organisatorische waarden) en beheersnorm 4 (personele middelen).

20

(21)  Besluit van 25 januari 2018 van het Gerecht van het Europees Hof van Justitie inzake rechtszaak T-561/16: selectieprocedure F4E/CA/ST/FGIV/2015/001.

21

(22)  Beheersnorm 15 (informatie en communicatie).

22

(23)  Het bedrag van de voorziening werd op 31 december 2017 geschat op 85,2 miljoen EUR.

23

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| Jaar | Opmerking van de Rekenkamer | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen) |
| --- | --- | --- |
| | OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER | |
| | Presentatie van de rekeningen | |
| 2015 | In de toelichting bij de financiële staten, de tabel en de informatie onder rubriek 4.3.1.1 „Aanbestedingsregelingen voor ITER (ITER IO)” worden de tot nu toe gesloten aankoopovereenkomsten (kolom 3) weergegeven, alsmede de tot nu toe gecrediteerde overheidsopdrachten (kolom 4). De feitelijke voortgang van de lopende werkzaamheden wordt echter niet weergegeven in de tabel. In de jaarrekening van 2015 heeft F4E deze informatie aangevuld met een schatting van de voortgang van de lopende werkzaamheden waarbij rekening werd gehouden met het totale bedrag van de uitgaven van contracten die verband houden met aankoopovereenkomsten, en een grafiek die de bereikte mijlpalen bevat voor elke met ITER IO gesloten aankoopovereenkomst. Ondanks de schatting die in de rekeningen van 2015 is gepresenteerd, zijn verdere werkzaamheden nodig om nauwkeuriger informatie over de stand van zaken en de waarde van de tot nu toe door de Gemeenschappelijke Onderneming uitgevoerde activiteiten weer te geven. | Loopt nog |
| | OPMERKINGEN OVER ESSENTIËLE CONTROLES VAN DE TOEZICHT- EN CONTROLESYSTEMEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING | |
| 2015 | F4E werkt verder aan de ontwikkeling van een centraal en uniform systeem waarin alle operationele, financiële en budgettaire gegevens kunnen worden geïntegreerd en waarmee regelmatig toezicht op en controle van ramingen, kosten en afwijkingen mogelijk is. Op zijn vergadering van 8 en 9 juni 2015 keurde de raad van bestuur van F4E een voorstel van de directeur goed om binnen twee jaar een systeem voor enterprise resources planning (ERP) in te voeren. | Afgerond |
| 2015 | Er wordt overleg gevoerd met ITER IO over het systeem dat informatie moet verschaffen over de mate waarin activiteiten worden uitgevoerd (Earned Value Management) om de verdeling van kredietmijlpalen gedurende de looptijd van een aankoopovereenkomst te verbeteren. | Loopt nog |
| | Operationele aanbesteding en subsidies | |
| 2015 | 45 % van de 84 in 2015 uitgeschreven operationele aanbestedingsprocedures bestond uit procedures van gunning via onderhandelingen (58 % in 2014). Hoewel de Gemeenschappelijke Onderneming het percentage procedures van gunning via onderhandelingen in 2015 had verlaagd, moeten er inspanningen worden geleverd om het concurrerend karakter van haar operationele aanbestedingsprocedures te versterken. Gemiddeld werd er voor subsidies slechts 1,4  aanvraag per oproep ontvangen.
  Resultaat van de evaluatie: In 2017 bestond 47 % van de 47 in 2017 uitgeschreven operationele aanbestedingsprocedures uit procedures van gunning via onderhandelingen (2016: 45 %). In 2017 heeft de Gemeenschappelijke Onderneming initiatieven genomen om het percentage procedures van gunning via onderhandelingen te verlagen; er moeten echter inspanningen worden geleverd om het concurrerend karakter van haar operationele aanbestedingsprocedures te versterken. Gemiddeld werd er voor subsidies slechts één aanvraag per oproep ontvangen. | Loopt nog |
| | ANDERE AANGELEGENHEDEN | |
| | Rechtskader | |
| 2015 | Op 2 december 2015 wijzigde de raad van bestuur van F4E ten slotte haar financieel reglement en de uitvoeringsvoorschriften om deze af te stemmen op het nieuwe financieel kader van de EU. In februari 2016 gaf de Europese Commissie een positief oordeel af over de wijzigingen die F4E in haar financieel reglement had opgenomen, maar vroeg zij de Gemeenschappelijke Onderneming enkele bepalingen verder te ontwikkelen in haar uitvoeringsvoorschriften met betrekking tot specifieke afwijkingen van het Financieel Reglement van de EU en de financiële kaderregeling die van toepassing is op de in artikel 208 bedoelde organen. | Afgerond |
| | Intellectuele eigendomsrechten en industrieel beleid | |
| 2015 | Het Besluit inzake de tenuitvoerlegging van het industriële beleid aangaande fusie voor energie en het beleid aangaande de intellectuele-eigendomsrechten en informatieverspreiding werd op 27 juni 2013 aangenomen door de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming.
  De Gemeenschappelijke Onderneming heeft voor elke aanbestedingsactie een strategiedocument voor aanbestedingen ontwikkeld. Er is een controlelijst opgesteld voor de monitoring van de uitvoering van de aanbestedingsstrategie met betrekking tot eigendom van de voorgrondkennis van elke aanbesteding. | Afgerond |
| Er wordt momenteel een effectbeoordeling van de uitvoering van dit beleid verricht. | Loopt nog |
| | INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | |
| | Fraudebestrijdingsstrategie | |
| 2016 | In juni 2015 heeft de raad van bestuur van F4E een fraudebestrijdingsstrategie en een bijbehorend actieplan vastgesteld. De meeste acties werden in 2016 uitgevoerd. De Gemeenschappelijke Onderneming heeft echter nog geen specifiek instrument waarmee gemakkelijker toezicht gehouden kan worden op haar acties in verband met aanbestedingsprocedures, in het bijzonder die op het gebied van risicobeoordeling en de evaluatie-, onderhandelings- en toekenningsfases van de procedures. | Loopt nog |

Jaar

Opmerking van de Rekenkamer

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen)

OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER

Presentatie van de rekeningen

2015

In de toelichting bij de financiële staten, de tabel en de informatie onder rubriek 4.3.1.1 „Aanbestedingsregelingen voor ITER (ITER IO)” worden de tot nu toe gesloten aankoopovereenkomsten (kolom 3) weergegeven, alsmede de tot nu toe gecrediteerde overheidsopdrachten (kolom 4). De feitelijke voortgang van de lopende werkzaamheden wordt echter niet weergegeven in de tabel. In de jaarrekening van 2015 heeft F4E deze informatie aangevuld met een schatting van de voortgang van de lopende werkzaamheden waarbij rekening werd gehouden met het totale bedrag van de uitgaven van contracten die verband houden met aankoopovereenkomsten, en een grafiek die de bereikte mijlpalen bevat voor elke met ITER IO gesloten aankoopovereenkomst. Ondanks de schatting die in de rekeningen van 2015 is gepresenteerd, zijn verdere werkzaamheden nodig om nauwkeuriger informatie over de stand van zaken en de waarde van de tot nu toe door de Gemeenschappelijke Onderneming uitgevoerde activiteiten weer te geven.

Loopt nog

OPMERKINGEN OVER ESSENTIËLE CONTROLES VAN DE TOEZICHT- EN CONTROLESYSTEMEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

2015

F4E werkt verder aan de ontwikkeling van een centraal en uniform systeem waarin alle operationele, financiële en budgettaire gegevens kunnen worden geïntegreerd en waarmee regelmatig toezicht op en controle van ramingen, kosten en afwijkingen mogelijk is. Op zijn vergadering van 8 en 9 juni 2015 keurde de raad van bestuur van F4E een voorstel van de directeur goed om binnen twee jaar een systeem voor enterprise resources planning (ERP) in te voeren.

Afgerond

2015

Er wordt overleg gevoerd met ITER IO over het systeem dat informatie moet verschaffen over de mate waarin activiteiten worden uitgevoerd (Earned Value Management) om de verdeling van kredietmijlpalen gedurende de looptijd van een aankoopovereenkomst te verbeteren.

Loopt nog

Operationele aanbesteding en subsidies

2015

45 % van de 84 in 2015 uitgeschreven operationele aanbestedingsprocedures bestond uit procedures van gunning via onderhandelingen (58 % in 2014). Hoewel de Gemeenschappelijke Onderneming het percentage procedures van gunning via onderhandelingen in 2015 had verlaagd, moeten er inspanningen worden geleverd om het concurrerend karakter van haar operationele aanbestedingsprocedures te versterken. Gemiddeld werd er voor subsidies slechts 1,4  aanvraag per oproep ontvangen.

Resultaat van de evaluatie: In 2017 bestond 47 % van de 47 in 2017 uitgeschreven operationele aanbestedingsprocedures uit procedures van gunning via onderhandelingen (2016: 45 %). In 2017 heeft de Gemeenschappelijke Onderneming initiatieven genomen om het percentage procedures van gunning via onderhandelingen te verlagen; er moeten echter inspanningen worden geleverd om het concurrerend karakter van haar operationele aanbestedingsprocedures te versterken. Gemiddeld werd er voor subsidies slechts één aanvraag per oproep ontvangen.

Loopt nog

ANDERE AANGELEGENHEDEN

Rechtskader

2015

Op 2 december 2015 wijzigde de raad van bestuur van F4E ten slotte haar financieel reglement en de uitvoeringsvoorschriften om deze af te stemmen op het nieuwe financieel kader van de EU. In februari 2016 gaf de Europese Commissie een positief oordeel af over de wijzigingen die F4E in haar financieel reglement had opgenomen, maar vroeg zij de Gemeenschappelijke Onderneming enkele bepalingen verder te ontwikkelen in haar uitvoeringsvoorschriften met betrekking tot specifieke afwijkingen van het Financieel Reglement van de EU en de financiële kaderregeling die van toepassing is op de in artikel 208 bedoelde organen.

Afgerond

Intellectuele eigendomsrechten en industrieel beleid

2015

Het Besluit inzake de tenuitvoerlegging van het industriële beleid aangaande fusie voor energie en het beleid aangaande de intellectuele-eigendomsrechten en informatieverspreiding werd op 27 juni 2013 aangenomen door de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming.

De Gemeenschappelijke Onderneming heeft voor elke aanbestedingsactie een strategiedocument voor aanbestedingen ontwikkeld. Er is een controlelijst opgesteld voor de monitoring van de uitvoering van de aanbestedingsstrategie met betrekking tot eigendom van de voorgrondkennis van elke aanbesteding.

Afgerond

Er wordt momenteel een effectbeoordeling van de uitvoering van dit beleid verricht.

Loopt nog

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Fraudebestrijdingsstrategie

2016

In juni 2015 heeft de raad van bestuur van F4E een fraudebestrijdingsstrategie en een bijbehorend actieplan vastgesteld. De meeste acties werden in 2016 uitgevoerd. De Gemeenschappelijke Onderneming heeft echter nog geen specifiek instrument waarmee gemakkelijker toezicht gehouden kan worden op haar acties in verband met aanbestedingsprocedures, in het bijzonder die op het gebied van risicobeoordeling en de evaluatie-, onderhandelings- en toekenningsfases van de procedures.

Loopt nog

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

| 31. | F4E stemt in met de bevinding. Opgemerkt zij dat dankzij de steun van Euratom, die aanvullende begrotingsmiddelen beschikbaar stelde, dit tekort aan betalingskredieten in 2017 geen gevolgen heeft gehad voor het nakomen van de F4E-verplichtingen jegens leveranciers.
  Het systeem voor betalingsramingen is intern volledig vernieuwd en geïntegreerd in het nieuwe instrument voor financieel beheer Ecosys. Tevens is de interactie verbeterd tussen de projectteams en de afdeling Inkoop die de contracten beheert.
  Omdat de voorbereiding van de ramingen al in een vergevorderd stadium is, kan F4E bevestigen dat de begroting voor 2018 eveneens een tekort aan betalingskredieten van circa 150 miljoen EUR laat zien. Er loopt een verzoek om overschrijving in de algemene EU-begroting voor 2018 om de bijdrage van Euratom aan F4E te verhogen ter dekking van deze extra behoeften.
  Het verzoek voor de conceptbegroting 2019 en de ramingen voor de volgende begrotingen zijn inmiddels al opnieuw beoordeeld, op basis van de geavanceerde prognosemethoden en met het nieuwe instrument voor planning en rapportage Ecosys. |
| --- | --- |

31.

Het systeem voor betalingsramingen is intern volledig vernieuwd en geïntegreerd in het nieuwe instrument voor financieel beheer Ecosys. Tevens is de interactie verbeterd tussen de projectteams en de afdeling Inkoop die de contracten beheert.

Omdat de voorbereiding van de ramingen al in een vergevorderd stadium is, kan F4E bevestigen dat de begroting voor 2018 eveneens een tekort aan betalingskredieten van circa 150 miljoen EUR laat zien. Er loopt een verzoek om overschrijving in de algemene EU-begroting voor 2018 om de bijdrage van Euratom aan F4E te verhogen ter dekking van deze extra behoeften.

Het verzoek voor de conceptbegroting 2019 en de ramingen voor de volgende begrotingen zijn inmiddels al opnieuw beoordeeld, op basis van de geavanceerde prognosemethoden en met het nieuwe instrument voor planning en rapportage Ecosys.

| 32. | F4E zal zijn huidige interne procedure verbeteren naar aanleiding van de belangenverklaringen van hogere leidinggevenden. Deze verbetering houdt in dat de updates van algemene belangenverklaringen of andere verklaringen inzake belangenconflicten formeel worden beoordeeld door de desbetreffende verantwoordelijken, onder wie de voorzitter van de raad van bestuur in geval van de directeur van F4E. |
| --- | --- |

32.

| 33. | F4E is bezig zijn werkwijze en de selectieprocedures te verbeteren via een concreet project dat op dit moment loopt. In dit verband versterkt F4E alle procedurele aspecten, rekening houdend met de opmerkingen van de Rekenkamer en met het oog op verbetering van de interne controle en de kwaliteit van de aanwervingsprocedures. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wat de nietigverklaring door het Hof van een selectieprocedure van F4E in 2018 betreft, wil F4E duidelijk stellen dat zij ondanks de noodzaak het arrest te implementeren wel daartegen in beroep is gegaan. Opgemerkt zij dat deze zaak ook voor de Europese Ombudsman is gebracht. Deze heeft geoordeeld dat de klacht ongefundeerd is en heeft F4E in het gelijk gesteld. |
| --- | --- |

34.

| 35. | In overeenstemming met de Rekenkamer heeft F4E een voorziening voor de ontmantelingskosten opgenomen in haar definitieve rekeningen 2017.
  De gebrekkige interne communicatie zal F4E aanpakken met de volgende acties:






  — | Het interne proces „Jaarrekeningen — opening/afsluiting boekjaar” van F4E zal worden geactualiseerd om duidelijke informatie te kunnen verschaffen over de rekeningen wat de voorzieningen en voorwaardelijke verplichtingen betreft. Er zal in het bijzonder jaarlijks aan de afdeling Projectmanagement en aan de groep Begrotingszaken een update worden gevraagd van de status van de ontmantelingskosten en uitschakelingskosten en eventuele andere gebeurtenissen of informatie die doorwerken in de rekeningen. |
| --- | --- | --- |

35.

De gebrekkige interne communicatie zal F4E aanpakken met de volgende acties:

—

Het interne proces „Jaarrekeningen — opening/afsluiting boekjaar” van F4E zal worden geactualiseerd om duidelijke informatie te kunnen verschaffen over de rekeningen wat de voorzieningen en voorwaardelijke verplichtingen betreft. Er zal in het bijzonder jaarlijks aan de afdeling Projectmanagement en aan de groep Begrotingszaken een update worden gevraagd van de status van de ontmantelingskosten en uitschakelingskosten en eventuele andere gebeurtenissen of informatie die doorwerken in de rekeningen.

| — | De hoogste leiding (en voornamelijk het hoofd van de commerciële afdeling) zal alle relevante informatie aan de rekenplichtige overdragen, in het bijzonder van het MAC (Managementadviescomité) en de besluiten van de ITER-raad. |
| --- | --- |

—

De hoogste leiding (en voornamelijk het hoofd van de commerciële afdeling) zal alle relevante informatie aan de rekenplichtige overdragen, in het bijzonder van het MAC (Managementadviescomité) en de besluiten van de ITER-raad.

Follow-up van opmerkingen over voorgaande jaren

2015 — Presentatie van de rekeningen

F4E maakt momenteel gebruik van het ITER-Earned Value Managementsysteem (EVM). Het is een van de methoden — samen met de bewaking van kredietmijlpalen en trendanalyse — om toe te zien op de voortgang van haar activiteiten.

Eind 2017 heeft de raad van bestuur van F4E een werkgroep ingesteld om de rapportage te verbeteren, waaronder de taak om een geschikt EVM-systeem te definiëren. Hieraan wordt gewerkt en de voorzitter van de werkgroep zal op de bestuursvergadering in juli 2018 verslag doen van de voortgang.

2015 — Opmerkingen over essentiële controles in de toezicht- en controlesystemen van de Gemeenschappelijke Onderneming

Tweede paragraaf: Er is een update van het kredietprofiel bij het aanbestedingsmodel geïntroduceerd met de ITER-organisatie, zodat het dichter bij de waarde van de werkelijk in de diverse projectfasen verrichte activiteiten zou zijn (bijv. ontwerp, fabricage, levering, installatie). Deze activiteiten hebben vertragingen opgelopen. De verwachte nieuwe einddatum van deze actie is eind december 2018.

2015 — Operationele aanbestedingen en subsidies

Ondanks nieuwe communicatie- en verspreidingsinspanningen, met name in verband met de integratie van het nieuwe financiële reglement, bleven de cijfers van de procedures van gunning via onderhandelingen in 2017 gelijk aan die van voorgaande jaren (47 % in 2017, versus 49 % in 2016, 45 % in 2015 en 58 % in 2014).

Niettemin zij er op gewezen dat het merendeel onderhandelingsprocedures van geringe waarde betrof die onder de openbaarmakingsdrempel van de richtlijn bleven en volledig in lijn waren met het financiële reglement van de F4E. Deze onderhandelingsprocedures met een geringe waarde laten een langetermijngemiddelde zien van circa 40 % van het jaarlijkse aantal contracten van de F4E, maar deze maken voor minder dan 1 % deel uit van de jaarlijkse vastleggingsbegroting.

Procedures van gunning via onderhandelingen beantwoorden in dergelijke gevallen (binnen de grenzen van het financiële reglement van F4E) aan het streven naar een gezond financieel beheer, waardoor F4E de proceduretijd kan reduceren, sneller op de behoeften van een project kan inspelen en het gebruik van interne middelen effectiever kan inzetten bij overheidsopdrachten met een grote waarde. F4E is dan ook van mening dat geen actie nodig is om de procedures voor contracten met geringe waarde, die aan de beginselen en voorwaarden van het financiële reglement voldoen, verder te reduceren.

De overige onderhandelingsprocedures, meer specifiek contracten van grotere waarde (circa 5 % van alle procedures als langetermijngemiddelde), laten de complexe en innovatieve context zien waarin F4E opereert. De kenmerken van de markt voor fusietechnologie zijn zodanig dat in veel gevallen er in de lidstaten of wereldwijd slechts beperkte capaciteit voorhanden is. Dit resulteert vaak in geringe concurrentie, met slechts één of twee partijen of zelfs het ontbreken van deelneming aan aanbestedingen.

F4E heeft sinds 2012 haar verspreidingsinspanningen vergroot, maar de deelname aan haar operationele aanbestedingen blijft gemiddeld lager dan gewenst. F4E is van mening dat de hoofdreden geen gebrek aan zichtbaarheid is, maar eerder de sporadische en specifieke aard van de aanbestedingen van F4E. Uit gesprekken met andere grote inkopers van wetenschappelijke voorzieningen in Europa kwam F4E tot de conclusie dat door de aard van de activiteiten rond grote wetenschappelijke en technologische projecten de beperkte concurrentie helaas een feit is, waardoor slechts een gering effect kan worden verwacht van één enkele aanbestedende dienst. Deze conclusie wordt gedeeld door andere aanbestedende diensten die soortgelijke projecten in Europa beheren.

Om die reden heeft F4E in 2016 het initiatief genomen tot de vorming van een forum met vergelijkbare nieuwe technisch geavanceerde en grensverleggende projecten in Europa. Via dit forum zijn diverse organisaties met vergelijkbare projectproblemen (die vooral verband houden met geringe inzet van en deelname door de industrie) gaan samenwerken om deze uitdagingen op een meer gecoördineerde en doeltreffende wijze aan te pakken. Een van de belangrijkste ideeën die uit het forum naar voren kwamen, is het bevorderen van één interne markt voor grote wetenschappelijke projecten, die stabieler en groter is en om die reden beter in staat de belangstelling van bedrijven te vergroten.

Het eerste op de industrie gerichte evenement van het forum vond eind februari 2018 plaats in Denemarken. Hieraan namen 1 037 gedelegeerden deel die 530 ondernemingen en publieke organisaties uit 29 landen vertegenwoordigden. De feedback vanuit de industrie en publieke organisaties na het evenement was zeer positief en in juni 2018 stemden de deelnemers aan het forum (F4E, ESA, ESO, CERN, EMBL, ESRF, ESS, XFEL, ILL) er unaniem mee in kandidaten voor de organisatie van een tweede groot evenement in 2020 te aanvaarden en het forumlidmaatschap uit te breiden met andere organisaties van Europees belang en vergelijkbare grootschalige geavanceerde technologische projecten.

2015 — Rechten van intellectuele eigendom en industriebeleid

Tweede paragraaf: F4E heeft actief samengewerkt met Trinomics en Cambridge Econometrics, een onafhankelijk planbureau dat voor de Europese Commissie onderzoek heeft gedaan naar de „Impact van ITER-activiteiten in de EU”. Het onderzoek werd in april 2018 voltooid. Belangrijkste resultaten van het onderzoek:

| — | Wat de doeltreffendheid van het industriebeleid van F4E betreft, laten de resultaten van econometrische modellen zien dat de ITER-bestedingen tussen 2008 en 2017 circa 34 000 functiejaren hebben opgeleverd. Het positieve effect werkt door in de toekomst, tot aan het einde van de ITER-constructie.
  Bij vergelijking van het ITER-economisch rendement en het scheppen van werkgelegenheid met een alternatief bestedingsscenario in de EU (met een neutrale verdeling van uitgaven in alle economische sectoren), wordt geraamd dat ITER tussen 2008 en 2030 een totaalbedrag aan nettowinst van 586 miljoen EUR voor de EU-lidstaten zal genereren. |
| --- | --- |

—

Wat de doeltreffendheid van het industriebeleid van F4E betreft, laten de resultaten van econometrische modellen zien dat de ITER-bestedingen tussen 2008 en 2017 circa 34 000 functiejaren hebben opgeleverd. Het positieve effect werkt door in de toekomst, tot aan het einde van de ITER-constructie.

Bij vergelijking van het ITER-economisch rendement en het scheppen van werkgelegenheid met een alternatief bestedingsscenario in de EU (met een neutrale verdeling van uitgaven in alle economische sectoren), wordt geraamd dat ITER tussen 2008 en 2030 een totaalbedrag aan nettowinst van 586 miljoen EUR voor de EU-lidstaten zal genereren.

| — | Wat intellectuele eigendom en informatieverspreiding betreft, is de conclusie van het onderzoek dat de bovengenoemde nettowinst nog aanzienlijk kan toenemen door spin-offs en verdere innovatie die door met ITER werkende bedrijven worden gestimuleerd, en door ontwikkeling van nieuwe technologieën en producten. De modelresultaten zijn weliswaar indicaties, maar doen veronderstellen dat de economische impact met nog eens 25-60 % of meer groeit dankzij deze effecten. |
| --- | --- |

—

Wat intellectuele eigendom en informatieverspreiding betreft, is de conclusie van het onderzoek dat de bovengenoemde nettowinst nog aanzienlijk kan toenemen door spin-offs en verdere innovatie die door met ITER werkende bedrijven worden gestimuleerd, en door ontwikkeling van nieuwe technologieën en producten. De modelresultaten zijn weliswaar indicaties, maar doen veronderstellen dat de economische impact met nog eens 25-60 % of meer groeit dankzij deze effecten.

Om het maximale voordeel uit deze extra effecten te verkrijgen, stelt het onderzoek voor om de technologische kennisoverdracht rond het ITER-project te versterken. De ervaring van zowel CERN als ESA toont aan dat het opzetten van een doeltreffend systeem voor overdracht van technologische kennis tijd vergt, maar cruciaal is om de impact van overheidsinvesteringen te vergroten.

F4E had in 2017 al samen met EUROfusion voorbereidingen getroffen om een programma voor overdracht van technologische kennis op te zetten naar het voorbeeld van het ESA-model. De start van de eerste fase van dit programma staat gepland voor 2018.

2016 — Fraudebestrijdingsstrategie

Ingevolge Aanbeveling 3.5 van haar fraudebestrijdingsstrategie heeft F4E in februari 2018 haar eigen reeks fraude-indicatoren voor overheidsopdrachten vastgesteld: rode vlaggen. Het doel van de lijst met rode vlaggen is om indicatoren te definiëren die specifiek gelden voor de aanbestedingsactiviteiten van F4E, op basis van inschrijvingskenmerken, marktanalyse en aanbestedingssystemen, om zodoende het bij overheidsopdrachten betrokken personeel bewust te maken van de hoofdpunten die tijdens de aanbestedingsprocedure moeten worden geverifieerd.

De lijst met indicatoren werd gezien als een noodzakelijke voorwaarde voor de ontwikkeling van het IT-instrumentarium voor antifraude dat is overwogen om het toezicht te verbeteren op de acties van F4E die verband houden met aanbestedingsprocedures. In januari 2018 bleek uit een evaluatie van de complexiteit om een tool te ontwikkelen die alle noodzakelijke functies zou bieden echter dat deze te zwaar zou zijn voor F4E als afzonderlijk EU-agentschap.

Om die reden werden andere, eenvoudigere en snellere oplossingen overwogen die voldoende zekerheid bieden, en heeft F4E besloten haar eigen interne antifraudechecklist te ontwerpen op basis van haar lijst met rode vlaggen voor frauderisico-indicatoren. De antifraudechecklist is mei 2018 goedgekeurd en wordt op 1 juli 2018 in gebruik genomen. Waar van toepassing zal de checklist minstens tweemaal tijdens de aanbestedingsprocedure worden ingevuld en getekend (bij gunning en bij afsluiting van het contract) door twee verschillende onafhankelijk van elkaar optredende actoren, namelijk de technische projectmedewerker en de medewerker aanbestedingen en contracten, zodat volledige transparantie wordt geboden. De checklist kan waar nodig ook door F4E-medewerkers worden gebruikt om een rode vlag te plaatsen in een van de aanbestedingsfases. Het gebruik van de checklist wordt momenteel geïntroduceerd in de interne processen van F4E, parallel aan alle andere wijzigingen in verband met het inkoopverbeteringsproject.

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/48 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/48

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/06)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-13 | 49 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH | 1-2 | 49 |
| Bestuursstructuur | 3-6 | 49 |
| Doelstellingen | 7 | 49 |
| Middelen | 8-12 | 49 |
| De evaluaties van de Commissie | 13 | 50 |
| OORDEEL | 14-26 | 50 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 15 | 50 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 16 | 50 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 17 | 50 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 18-20 | 51 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 21-26 | 51 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 27-36 | 52 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 27 | 52 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 | 28-31 | 52 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 32-36 | 52 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 37-39 | 53 |
| Internebeheersingskader | 37-39 | 53 |
| OVERIGE KWESTIES | 40 | 53 |
| Het mobiliseren van bijdragen van andere leden | 40 | 53 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE | 41-42 | 54 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN XX |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-13

49

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH

1-2

49

Bestuursstructuur

3-6

49

Doelstellingen

7

49

Middelen

8-12

49

De evaluaties van de Commissie

13

50

OORDEEL

14-26

50

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

15

50

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

16

50

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

17

50

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

18-20

51

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

21-26

51

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

27-36

52

Uitvoering van de begroting 2017

27

52

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

28-31

52

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

32-36

52

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

37-39

53

Internebeheersingskader

37-39

53

OVERIGE KWESTIES

40

53

Het mobiliseren van bijdragen van andere leden

40

53

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

41-42

54

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN XX

55

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING XX

56

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming voor de uitvoering van het gezamenlijk technologie-initiatief voor brandstofcellen en waterstof (de Gemeenschappelijke Onderneming FCH), gevestigd te Brussel, werd in mei 2008 opgericht voor de periode tot 31 december 2017 en begon autonoom te werken op 15 november 2010 (1). In mei 2014 verlengde de Raad de looptijd van de Gemeenschappelijke Onderneming tot 31 december 2024 (2). |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming FCH is een publiek-privaat partnerschap op het gebied van onderzoek naar, en innovatie van waterstof- en brandstofceltechnologie. De oprichtende leden van de Gemeenschappelijke Onderneming zijn de Europese Unie (EU), vertegenwoordigd door de Europese Commissie, de industriegroepering (Hydrogen Europe) en de onderzoeksgroepering (Hydrogen Europe Research). |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH omvat de volgende organen: de raad van bestuur, de uitvoerend directeur, het wetenschappelijk comité, de groep van vertegenwoordigers van de FCH-staten en het forum van belanghebbenden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur bestaat uit tien leden, met zes vertegenwoordigers uit de industriegroepering, drie uit de Commissie en één uit de onderzoeksgroepering. De raad van bestuur is verantwoordelijk voor de strategische oriëntatie en de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming en houdt toezicht op de uitvoering van haar activiteiten. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het wetenschappelijk comité bestaat uit maximaal negen leden waarbij wordt gestreefd naar een evenwichtige vertegenwoordiging van expertise uit de academische wereld, industrie en toezichthouders. Het comité brengt advies uit over de in de jaarlijkse werkplannen op te nemen wetenschappelijke prioriteiten en over de wetenschappelijke prestaties die staan beschreven in het jaarlijks activiteitenverslag. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De groep van vertegenwoordigers van de FCH-staten bestaat uit één vertegenwoordiger per lidstaat en per land dat is geassocieerd met Horizon 2020, en geeft zijn mening over de strategische sturing van de Gemeenschappelijke Onderneming en het behalen van Horizon 2020-doelstellingen. Het forum van belanghebbenden is een jaarlijks evenement waar belanghebbenden van FCH de activiteiten van FCH bespreken en waar zij opmerkingen kunnen maken. |
| --- | --- |

6.

Doelstellingen

| 7. | Het doel van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH is om tegen 2020 brandstofcel- en waterstoftechnieken te demonstreren als een van de steunpilaren in toekomstige Europese energie- en vervoersystemen. De Gemeenschappelijke Onderneming streeft naar het bevorderen van de ontwikkeling van een sterke, duurzame en wereldwijd concurrerende brandstofcel- en waterstofsector in de EU. |
| --- | --- |

7.

Middelen

| 8. | De EU-bijdrage aan de eerste activiteitenfase van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH (FCH 1) bedraagt maximaal 470 miljoen EUR, afkomstig uit KP7 (3). De bijdragen van de andere leden moeten minstens gelijk zijn aan de EU-bijdrage. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De EU-bijdrage aan de tweede activiteitenfase van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH (FCH 2) bedraagt maximaal 665 miljoen EUR, die wordt gefinancierd uit Horizon 2020. Van dit bedrag kan maximaal 570 miljoen EUR worden gebruikt om te zorgen dat de EU-bijdrage even groot is als de minimumbijdrage van de leden uit de industrie- en uit de onderzoeksgroepering (vastgesteld op 380 miljoen EUR) en tot 95 miljoen EUR kan worden gebruikt om de EU-bijdrage gelijk te trekken met eventuele aanvullende bijdragen van de leden die de minimumbijdrage overstijgen (4). |
| --- | --- |

9.

| 10. | Van de leden uit de industrie- en uit de onderzoeksgroepering wordt een bijdrage aan middelen verwacht van minimaal 380 miljoen EUR gedurende de hele levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming (5). Ten minste 285 miljoen EUR hiervan moet kosten betreffen die leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector maken bij de uitvoering van aanvullende activiteiten buiten het werkplan van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH (6). |
| --- | --- |

10.

| 11. | De administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH zijn beperkt tot 38 miljoen EUR, die gedekt moeten worden door de financiële bijdragen en die op jaarbasis gelijkelijk worden verdeeld tussen de EU en de leden afkomstig uit de industrie- en uit de onderzoeksgroepering (7). |
| --- | --- |

11.

| 12. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH 198,6 miljoen EUR (2016: 115,5 miljoen EUR). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 26 personeelsleden in dienst (2016: 26) (8). |
| --- | --- |

12.

De evaluaties van de Commissie

| 13. | De Commissie voltooide de eindevaluatie van de KP7-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming en de tussentijdse evaluatie van haar Horizon 2020-activiteiten in juni 2017; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming bijbehorende actieplannen op om de aanbevelingen in de evaluaties op te volgen. Bij deze gelegenheid voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met de actieplannen van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de evaluaties; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

13.

| OORDEEL









  14. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (9) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (10) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

14.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (9) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (10) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 15. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

15.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 16. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

16.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 17. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

17.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 18. | Overeenkomstig de artikelen 310 tot en met 325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Degenen die belast zijn met governance, zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

20.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 21. | Onze doelstellingen bestaan erin redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) behalve voorschotten op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Bij de voorbereiding van dit verslag en oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (11). |
| --- | --- |

25.

| 26. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

26.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 27. | De definitieve begroting 2017 die beschikbaar was voor de uitvoering van KP7- en Horizon 2020-programma’s door de Gemeenschappelijke Onderneming, omvatte vastleggingskredieten ad 127,8 miljoen EUR en betalingskredieten ad 198,6 miljoen EUR. Het uitvoeringspercentage bedroeg 96 % voor de vastleggingskredieten en 89 % voor de betalingskredieten. De betalingskredieten werden voornamelijk gebruikt voor de verstrekking van voorfinanciering in het kader van de oproepen uit 2016 en 2017. |
| --- | --- |

27.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

| 28. | Van de maximaal 470 miljoen EUR aan KP7-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming FCH waren toegewezen voor de uitvoering van FCH 1, had de EU eind 2017 in totaal 386,7 miljoen EUR in contanten en 19,1 miljoen EUR in natura bijgedragen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Van de 470 miljoen EUR aan bijdragen in natura en in contanten die de leden uit de industrie- en uit de onderzoeksgroepering aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH minimaal moesten bijdragen, had de raad van bestuur aan het einde van 2017 396,2 miljoen EUR aan bijdragen gevalideerd. Daarnaast waren eind 2017 bijdragen in natura voor de operationele activiteiten ad 55,8 miljoen EUR aan de Gemeenschappelijke Onderneming FCH gerapporteerd. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de leden uit de industrie- en uit de onderzoeksgroepering aan de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 452 miljoen EUR, tegen een cumulatieve EU-bijdrage van 405,8 miljoen EUR. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Van de totale operationele en administratieve begroting van 490 miljoen EUR voor FCH 1-activiteiten (12) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 481,7 miljoen EUR (98,3 % van de beschikbare begroting) aan vastleggingen en voor 418,5 miljoen EUR aan betalingen gedaan. Volgens het betalingsplan van de Gemeenschappelijke Onderneming voor de lopende KP7-projecten zal nog eens 25,7 miljoen EUR worden betaald in 2018 en 17,4 miljoen EUR in de daaropvolgende jaren. Het uiteindelijke uitvoeringspercentage voor het FCH 1-programma wordt dus geschat op 94,3 % van de totale FCH 1-begroting. |
| --- | --- |

31.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 32. | Van de maximaal 665 miljoen EUR aan Horizon 2020-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming FCH waren toegewezen voor de uitvoering van FCH 2, had de EU eind 2017 in totaal 234,3 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De leden uit de industrie- en uit de onderzoeksgroepering zijn niet verplicht om een minimale bijdrage in natura aan de FCH 2-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming te leveren. Eind 2017 hadden de leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector bijdragen in natura gemeld van 25,1 miljoen EUR voor operationele activiteiten (13), waarvan 0,6 miljoen EUR was gevalideerd door de raad van bestuur van de FCH. Dit weerspiegelt het feit dat FCH 2-projecten zich in 2017 nog in een beginstadium bevonden. De bijdragen in natura die zijn toegezegd volgens de ondertekende subsidieovereenkomsten, bedroegen 137,4 miljoen EUR op 31 december 2017 (14). Daarnaast had de raad van bestuur 1,3 miljoen EUR aan contante bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming gevalideerd. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Van de 285 miljoen EUR die de leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector minimaal aan aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming moesten bijdragen, hadden de leden eind 2017 al 558,5 miljoen EUR gerapporteerd (15), waarvan 382,2 miljoen EUR was gecertificeerd; het streefdoel was dus ruim overtroffen. Aangezien we echter niet het recht hebben de bijdragen in natura van de leden aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit en realiteit daarvan. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector eind 2017 585 miljoen EUR (waarvan 95,5 % bijdragen aan aanvullende activiteiten), tegen een EU-bijdrage in contanten van 234,3 miljoen EUR (zie ook paragraaf 41). |
| --- | --- |

35.

| 36. | Van de maximale operationele en administratieve begroting voor FCH 2 van 684 miljoen EUR (16) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 407,2 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 223,3 miljoen EUR aan betalingen gedaan. |
| --- | --- |

36.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Internebeheersingskader

| 37. | De Gemeenschappelijke Onderneming heeft procedures voor controles vooraf opgezet die gebaseerd zijn op financiële en operationele controles van stukken. Voor tussentijdse en saldobetalingen in het kader van KP7 verricht de Gemeenschappelijke Onderneming controles achteraf bij de begunstigden, terwijl voor declaraties van projectkosten in het kader van Horizon 2020 de gemeenschappelijke auditdienst van de Commissie (GAD) verantwoordelijk is voor controles achteraf. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het restfoutenpercentage voor controles achteraf dat in 2017 werd gerapporteerd door de Gemeenschappelijke Onderneming, bedroeg voor KP7-betalingen 1,13 % (17). In 2017 voerde de Gemeenschappelijke Onderneming — samen met de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van DG RTD — de eerste controle achteraf uit van een willekeurig getrokken, op risico gebaseerde steekproef van tussentijdse kostendeclaraties in het kader van Horizon 2020; de resultaten hiervan zullen in het jaarlijks activiteitenverslag 2018 van de Gemeenschappelijke Onderneming worden gerapporteerd. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Op basis van een beoordeling van het internebeheersingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming en gegevensgerichte toetsing van ontvangsten-, betalings-, subsidie- en aanbestedingsverrichtingen en een evaluatie van een steekproef van afgeronde controles achteraf, met inbegrip van terugvorderingen als gevolg van opgespoorde fouten, boden de controleresultaten ons redelijke zekerheid dat het algemene restfoutenpercentage voor de Gemeenschappelijke Onderneming onder de materialiteitsdrempel ligt. |
| --- | --- |

39.

OVERIGE KWESTIES

Het mobiliseren van bijdragen van andere leden

| 40. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden op het gebied van haar activiteiten (18). Volgens de oprichtingsverordening van de FCH is de minimale hefboomfactor voor zowel operationele als aanvullende activiteiten 0,67 (19). De hefboomfactor die de Gemeenschappelijke Onderneming volgens het tussentijdse evaluatieverslag eind 2017 had gerealiseerd, bedroeg, rekening houdend met zowel de operationele als de aanvullende activiteiten, 1,32 (20) (waaronder 0,35 (21) voor de bijdragen in natura aan de operationele activiteiten op zich). De oprichtingsverordening van de FCH 2 verplicht leden afkomstig uit de industrie niet om een minimumbijdrage in natura te leveren aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (22). De definitieve hefboomfactor voor de bijdragen in natura aan de operationele en aanvullende activiteiten zal aan het einde van het Horizon 2020-programma worden berekend. Aangezien we niet het recht hebben de bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit of realiteit van dergelijke bijdragen (23). |
| --- | --- |

40.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

| 41. | De eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH in het kader van KP7 bestreek de periode tussen 2008 en 2016 (24), terwijl de tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH 2 in het kader van H2020 de periode van 2014 tot 2016 bestreek (25). Deze evaluaties werden met de hulp van onafhankelijke deskundigen verricht, zoals voorgeschreven in de verordeningen van de Raad over FCH (26), en betroffen de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid en transparantie en onderzoekskwaliteit. De resultaten van de evaluaties werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (27). |
| --- | --- |

41.

| 42. | Als reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (28) heeft de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan opgesteld dat in november 2018 door de raad van bestuur van FCH 2 werd goedgekeurd. Het actieplan omvat een breed scala aan acties die door de Gemeenschappelijke Onderneming moeten worden uitgevoerd (29) en waarvoor een bepaald aantal activiteiten al is opgestart (30); de meerderheid moet in 2018 en 2019 worden uitgevoerd, terwijl een beperkt aantal acties in de volgende programmeringsperiode in aanmerking zal worden genomen (31). |
| --- | --- |

42.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EG) nr. 521/2008 van de Raad van 30 mei 2008 betreffende de oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof (PB L 153 van 12.6.2008, blz. 1), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 1183/2011 (PB L 302 van 19.11.2011, blz. 3).

1

(2)  Verordening (EU) nr. 559/2014 van de Raad van 6 mei 2014 betreffende de oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof 2 (PB L 169 van 7.6.2014, blz. 108).

2

(3)  Artikel 5, lid 1, van Verordening (EG) nr. 521/2008.

3

(4)  Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) nr. 559/2014.

4

(5)  Artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) nr. 559/2014.

5

(6)  Zoals bepaald in artikel 4, lid 2, onder b), van Verordening (EU) nr. 559/2014, zijn aanvullende activiteiten bijdragen in natura voor activiteiten die buiten het werkplan en de begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming vallen, maar die bijdragen tot de doelstellingen van het gezamenlijke technologie-initiatief FCH. De desbetreffende activiteiten moeten worden beschreven in het jaarlijkse plan inzake aanvullende activiteiten, waarin ook de geschatte waarde van die bijdragen wordt vermeld. In overeenstemming met artikel 4, lid 4, van dezelfde verordening moeten de kosten van aanvullende activiteiten worden gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur en worden ze niet onderworpen aan een controle door de Gemeenschappelijke Onderneming, de ERK of enig ander orgaan van de Unie.

6

(7)  Zie artikel 13, lid 2, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH 2 (bijlage I van Verordening (EU) nr. 559/2014).

7

(8)  Meer informatie over de Gemeenschappelijke Onderneming FCH en haar activiteiten is te vinden op haar website: www.fch.europa.eu

8

(9)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

9

(10)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

10

(11)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

11

(12)  Het totaal bestaat uit de contante EU-bijdrage van 470 miljoen EUR die wordt gefinancierd uit het KP7-programma, en een contante bijdrage in de administratieve kosten van 20 miljoen EUR van andere leden.

12

(13)  Jaarlijks activiteitenverslag van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH, blz. 36.

13

(14)  Jaarlijks activiteitenverslag van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH, blz. 13, tabel 1.1.2.

14

(15)  Jaarlijks activiteitenverslag van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH, blz. 14, tabel 1.1.3.

15

(16)  Het totaal bestaat uit de contante EU-bijdrage van 665 miljoen EUR die wordt gefinancierd uit het Horizon 2020-programma en een contante bijdrage in de administratieve kosten van 19 miljoen EUR van andere leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector.

16

(17)  Jaarlijks activiteitenverslag van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH, blz. 69 en 74.

17

(18)  Overweging 4 van Verordening (EU) nr. 559/2014 bepaalt dat dit partnerschap gebaseerd moet zijn op een evenwichtige bijdrage van alle partners.

18

(19)  De totale minimale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie aan de operationele en aanvullende activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (380 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de Gemeenschappelijke Onderneming (570 miljoen EUR).

19

(20)  Voor dit geschatte hefboomeffect is rekening gehouden met de bijdragen in contanten die de particuliere leden daadwerkelijk hebben betaald (1,3 miljoen EUR) plus de bijdragen in natura van de particuliere leden (137,4 miljoen EUR) die zijn toegezegd in de ondertekende subsidieovereenkomsten plus de gecertificeerde bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten (382,2 miljoen EUR), gedeeld door de bijdragen in contanten die de Commissie heeft toegezegd in de ondertekende subsidieovereenkomsten (395,6 miljoen EUR).

20

(21)  Voor dit geschatte hefboomeffect is rekening gehouden met de bijdragen in contanten die de particuliere leden daadwerkelijk hebben betaald (1,3 miljoen EUR) plus de bijdragen in natura van de particuliere leden (137,4 miljoen EUR) die zijn toegezegd in de ondertekende subsidieovereenkomsten, gedeeld door de bijdragen in contanten die de Commissie heeft toegezegd in de ondertekende subsidieovereenkomsten (395,6 miljoen EUR).

21

(22)  In artikel 4, leden 1 en 2, van Verordening (EU) nr. 559/2014 is bepaald dat leden afkomstig uit de industrie en de onderzoekssector in totaal ten minste 380 miljoen EUR moeten bijdragen tijdens de levensduur van de Gemeenschappelijke Onderneming, waarvan minimaal 285 miljoen EUR moet bestaan uit kosten die zij maken bij de uitvoering van aanvullende activiteiten buiten het werkplan van de Gemeenschappelijke Onderneming.

22

(23)  Overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Verordening (EU) nr. 559/2014 worden de kosten van aanvullende activiteiten gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur die wordt aangewezen door de Gemeenschappelijke Onderneming. De kosten voor dergelijke activiteiten kunnen echter niet gecontroleerd worden door de Gemeenschappelijke Onderneming of door enig orgaan van de Unie.

23

(24)  Eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH in het kader van KP7: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/fch.pdf

24

(25)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH 2 (2014-2016) in het kader van Horizon 2020: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/fch2.pdf

25

(26)  Wettelijk verplichte evaluaties door de Commissie overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 521/2008 van de Raad betreffende de Gemeenschappelijke Onderneming FCH en artikel 11 van Verordening (EU) nr. 559/2014 van de Raad tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming FCH 2.

26

(27)  Werkdocument van de diensten van de Commissie. „Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020” (SWD(2017) 339 final).

27

(28)  De aanbevelingen omvatten: de noodzaak om de rol van de groep van vertegenwoordigers van de staten en van de adviesorganen te verbeteren; de samenhang met andere EU-programma’s; de noodzaak om projecten op een lager niveau van technologische paraatheid (TRL) te verbeteren; de deelname stimuleren van landen die minder actief zijn op het gebied van FCH-projecten en bevorderen dat regio’s en instellingen voor hoger onderwijs vaker deelnemen; verstrekking van bijstand met betrekking tot financiële kwesties (geschiktste financieringsmogelijkheden) en ondersteuning van de commerciële toepassing en de betere benutting van Europese intellectuele-eigendomsrechten; verbetering van de communicatie met belanghebbenden, besluitvormers, regio’s en het publiek om de bekendheid van FCH-technologieën te vergroten.

28

(29)  De specifieke acties die in het actieplan zijn opgenomen naar aanleiding van de aanbevelingen van de beoordelaar omvatten: de rol van de groep van vertegenwoordigers van de staten versterken en uitbreiden, zorgen dat meer regio’s en steden deelnemen; de interactie met externe belanghebbenden verbeteren met het oog op toekomstige fora voor belanghebbenden; de band met de Europese Commissie versterken met het oog op een betere afstemming met andere EU-initiatieven; de verspreiding en benutting van resultaten verbeteren.

29

(30)  De activiteiten waarmee al een begin is gemaakt, omvatten: de analyse van het meerjarig werkprogramma samen met de groep van vertegenwoordigers van de staten om lacunes te identificeren, en met het oog op samenwerking met regio’s en steden; de taken van de financieringsmedewerker van FCH 2 herzien en het zoeken van synergieën met andere EU-instrumenten (met name de financieringsfaciliteit met risicodeling van de EIB) laten omvatten; een in maart 2017 begonnen studie naar gebieden met de hoogste toegevoegde waarde in EU-waardeketens; besprekingen binnen de raad van bestuur over activiteiten op een lager TRL met het oog op de opname daarvan in de volgende versie van het meerjarig werkprogramma.

30

(31)  Met name de samenhang en complementariteit met andere EU-programma’s op de gebieden vervoer en energie.

31

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| Jaar | Opmerking van de Rekenkamer | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen/N.v.t.) |
| --- | --- | --- |
| | Belangenconflicten | |
| 2015 | In juli 2015 heeft de Commissie voor de Gemeenschappelijke Ondernemingen richtsnoeren gepubliceerd met betrekking tot regels inzake belangenconflicten, met inbegrip van een gemeenschappelijk model voor de verklaring inzake de afwezigheid van een belangenconflict, dat door de Gemeenschappelijke Onderneming moet worden opgenomen in haar procedures. | Afgerond |

Jaar

Opmerking van de Rekenkamer

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen/N.v.t.)

Belangenconflicten

2015

In juli 2015 heeft de Commissie voor de Gemeenschappelijke Ondernemingen richtsnoeren gepubliceerd met betrekking tot regels inzake belangenconflicten, met inbegrip van een gemeenschappelijk model voor de verklaring inzake de afwezigheid van een belangenconflict, dat door de Gemeenschappelijke Onderneming moet worden opgenomen in haar procedures.

Afgerond

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

40.

De GO FCH 2 bevestigt dat de Rekenkamer, in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 559/2014 van 6 mei 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming brandstofcellen en waterstof 2 (1), niet het recht heeft bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten te controleren. Zij wenst te benadrukken dat de GO een methode heeft ontwikkeld die door haar raad van bestuur op 9 december 2016 werd goedgekeurd (2) en die zorgt voor grondige controles van het verzamelen, rapporteren en certificeren van aanvullende activiteiten. De methode bevat een model-controleprogramma en -certificaat dat onafhankelijke externe controleurs gebruiken voor hun certificering.

---

(1)  PB L 169 van 7.6.2014, blz. 108.

1

(2)  https://www.fch.europa.eu/page/in-kind-additional-activities

2

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/57 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/57

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming inzake innovatieve geneesmiddelen betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/07)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-12 | 58 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI | 1-2 | 58 |
| Bestuursstructuur | 3-5 | 58 |
| Doelstellingen | 6 | 58 |
| Middelen | 7-11 | 58 |
| De evaluaties van de Commissie | 12 | 59 |
| OORDEEL | 13-25 | 59 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 14 | 59 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 15 | 59 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 16 | 59 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 17-19 | 60 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 20-25 | 60 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 26-36 | 61 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 26-27 | 61 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 | 28-32 | 61 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 33-36 | 61 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 37-39 | 62 |
| Internebeheersingskader | 37-39 | 62 |
| OVERIGE PUNTEN | 40 | 62 |
| Het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie | 40 | 62 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE | 41-42 | 63 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN VOORGAANDE JAREN |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-12

58

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI

1-2

58

Bestuursstructuur

3-5

58

Doelstellingen

6

58

Middelen

7-11

58

De evaluaties van de Commissie

12

59

OORDEEL

13-25

59

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

14

59

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

15

59

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

16

59

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

17-19

60

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

20-25

60

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

26-36

61

Uitvoering van de begroting 2017

26-27

61

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

28-32

61

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

33-36

61

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

37-39

62

Internebeheersingskader

37-39

62

OVERIGE PUNTEN

40

62

Het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie

40

62

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

41-42

63

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN VOORGAANDE JAREN

64

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

65

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming inzake innovatieve geneesmiddelen (IMI), gevestigd te Brussel, werd in december 2007 (1) opgericht voor een periode van tien jaar en werkt sinds 16 november 2009 autonoom. In mei 2014 stelde de Raad een nieuwe oprichtingsverordening vast en verlengde hij de looptijd van de Gemeenschappelijke Onderneming tot 31 december 2024 (2). |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming IMI is een publiek-privaat partnerschap voor onderzoek en innovatie op het gebied van gezondheid. De oprichtende leden van de Gemeenschappelijke Onderneming zijn de Europese Unie (EU), vertegenwoordigd door de Commissie, en de farmaceutische sector, vertegenwoordigd door de Europese Federatie van Verenigingen van farmaceutische bedrijven (EFPIA). |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI omvat de raad van bestuur, de uitvoerend directeur, het wetenschappelijk comité en de groep van vertegenwoordigers van de staten, de strategische bestuursgroepen en het forum van belanghebbenden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur is het belangrijkste besluitvormende orgaan en verantwoordelijk voor de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming en het toezicht op haar activiteiten. De raad van bestuur bestaat uit tien leden, die de twee oprichtende leden gelijkelijk vertegenwoordigen. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het wetenschappelijk comité, de groep van vertegenwoordigers van de staten, de strategische bestuursgroepen en het forum van belanghebbenden vormen adviesorganen. Het wetenschappelijk comité bestaat uit wetenschappelijke deskundigen uit verschillende sectoren en doet aanbevelingen aan de raad van bestuur. De groep van vertegenwoordigers van de staten, bestaande uit vertegenwoordigers van de EU-lidstaten en de landen die geassocieerd zijn met de onderzoeksprogramma’s van de EU, verstrekt strategisch advies aan de raad van bestuur. De strategische bestuursgroepen, bestaande uit vertegenwoordigers van de farmaceutische bedrijven, de Europese Commissie en het wetenschappelijk comité, coördineren de IMI-projecten onderling en met de andere onderzoeksprogramma’s van de EU. Het forum van belanghebbenden is een jaarlijks evenement waar belanghebbenden van IMI de meest recente activiteiten en plannen ervan bespreken. |
| --- | --- |

5.

Doelstellingen

| 6. | De gemeenschappelijke onderneming IMI heeft tot doel de gezondheid te verbeteren door het bespoedigen van de ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen en de toegang daartoe voor patiënten, met name op terreinen waarop daaraan nog een onvervulde medische of maatschappelijke behoefte bestaat. De gemeenschappelijke onderneming beoogt de samenwerking te bevorderen tussen belangrijke spelers op het gebied van onderzoek naar de gezondheidszorg, waaronder universiteiten, de farmaceutische en andere industrieën, kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), patiëntenorganisaties en toezichthouders voor geneesmiddelen. |
| --- | --- |

6.

Middelen

| 7. | De bijdrage van de EU aan activiteiten in het kader van het IMI 1-programma (2008-2013) bedraagt maximaal 1 miljard EUR; dit bedrag wordt gefinancierd uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek (KP7) (3). De bijdragen van leden uit de farmaceutische sector moeten gelijk zijn aan de EU-bijdrage. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De bijdrage van de EU aan activiteiten in het kader van het IMI 2-programma (2014-2024) bedraagt maximaal 1 638 miljoen EUR; dit bedrag moet via het Horizon 2020-programma worden gefinancierd. Van dit bedrag kan maximaal 1 425 miljoen EUR worden gebruikt om eenzelfde bedrag als de EFPIA bij te dragen en maximaal 213 miljoen EUR om evenveel bij te dragen als andere ondernemingen en universiteiten die besluiten zich als leden of geassocieerde partners bij de Gemeenschappelijke Onderneming IMI aan te sluiten (4). |
| --- | --- |

8.

| 9. | De EFPIA moet ten minste 1 425 miljoen EUR aan middelen bijdragen aan de operationele en administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming. Andere toekomstige leden en geassocieerde partners van het IMI 2-programma moeten middelen bijdragen overeenkomstig de bedragen die zij hebben toegezegd toen zij lid of geassocieerd partner werden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI zijn beperkt tot 85,2 miljoen EUR, die gedekt moeten worden door de bijdragen in contanten van de leden en die op jaarbasis gelijkelijk worden verdeeld tussen de EU en de leden afkomstig uit de industrie (5). |
| --- | --- |

10.

| 11. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 206,4 miljoen EUR (2016: 263,4 miljoen EUR). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 49 personeelsleden in dienst (2016: 41) (6). |
| --- | --- |

11.

De evaluaties van de Commissie

| 12. | De Commissie voltooide de eindevaluatie van de KP7-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming en de tussentijdse evaluatie van haar Horizon 2020-activiteiten in juni 2017; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming bijbehorende actieplannen op om de aanbevelingen in de evaluaties op te volgen. In dit geval voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met de actieplannen van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de evaluaties; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

12.

| OORDEEL









  13. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (7) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (8) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

13.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (7) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (8) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 14. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

14.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 15. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

15.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 16. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

16.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 17. | Overeenkomstig de artikelen 310-325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Degenen die belast zijn met governance zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

19.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 20. | Onze doelstellingen bestaan erin, redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze een invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) behalve voorschotten op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Bij de voorbereiding van dit verslag en ons oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (9). |
| --- | --- |

24.

| 25. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

25.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 26. | De definitieve begroting 2017 die beschikbaar was voor de uitvoering van KP7- en Horizon 2020-programma’s omvatte vastleggingskredieten ad 322,4 miljoen EUR en betalingskredieten ad 206,4 miljoen EUR. Het uitvoeringspercentage bedroeg 97 % voor de vastleggingskredieten en 72 % voor de betalingskredieten. De lage uitvoeringsgraad voor betalingskredieten werd met name veroorzaakt door een daling of uitstel van klinische proeven in het kader van enkele grote en complexe projecten binnen het antimicrobiële resistentie- en Ebola+-programma en door vertragingen bij het afsluiten van subsidieovereenkomsten voor oproepen in het kader van Horizon 2020. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Tegen het einde van 2017 waren er ongebruikte betalingskredieten van voorgaande jaren ter waarde van 78,7 miljoen EUR. Bijgevolg keurde de raad van bestuur van de Gemeenschappelijke Onderneming in juli 2017 de vermindering van de nieuwe operationele betalingskredieten voor dat jaar met 56 miljoen EUR (10) goed en in november 2017 keurde hij een vermindering van de geaccumuleerde ongebruikte betalingskredieten van voorgaande jaren met 25,8 miljoen EUR goed. Deze situatie toont aan dat de planning en monitoring van de behoefte aan nieuwe betalingskredieten de voorgaande jaren te wensen overliet. |
| --- | --- |

27.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7

| 28. | Van het maximumbedrag van 1 miljard EUR aan KP7-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming IMI waren toegewezen voor de uitvoering van IMI 1 had de EU eind 2017 in totaal 827,2 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Van de 1 miljard EUR die de leden afkomstig uit de industrie aan de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI moesten bijdragen, had zij aan het einde van 2017 529,9 miljoen EUR aan bijdragen in natura en 21,9 miljoen EUR aan contante bijdragen goedgekeurd. Nog eens 153,3 miljoen EUR aan bijdragen in natura werd gedeclareerd door de leden afkomstig uit de industrie en zal begin 2018 worden goedgekeurd. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Aan het einde van 2017 bedroegen de totale bijdragen in natura en in contanten van de leden afkomstig uit de industrie dus 705,1 miljoen EUR, terwijl de gecumuleerde EU-bijdragen aan de KP7-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 827,2 miljoen EUR in contanten bedroegen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Van de totale operationele en administratieve begroting van 1 miljard EUR voor IMI 1-activiteiten had de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 1 tegen eind 2017 voor 966 miljoen EUR (96,6 % van de beschikbare begroting) vastleggingen, en voor 720 miljoen EUR betalingen gedaan. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het hoge niveau van niet-afgewikkelde betalingen van 246 miljoen EUR (25 %) werd voornamelijk veroorzaakt door de uitgestelde start van KP7-activiteiten in de eerste jaren van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI. |
| --- | --- |

32.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 33. | Van de 1 638 miljoen EUR aan Horizon 2020-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming IMI waren toegewezen voor de uitvoering van IMI 2, had de EU eind 2017 in totaal 157,3 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | De EFPIA heeft zich ertoe verbonden om gedurende haar levensduur ten minste 1 425 miljoen EUR in natura en contanten bij te dragen aan de operationele en administratieve activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van Horizon 2020. Eind 2017 hadden de EFPIA en haar geassocieerde partners 132,8 miljoen EUR aan bijdragen in natura gemeld, waarvan 82,5 miljoen EUR werd gevalideerd. Daarnaast had de uitvoerend directeur 7,6 miljoen EUR aan contante bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie (EFPIA en geassocieerde partners) gevalideerd. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie eind 2017 140,4 miljoen EUR, tegen een EU-bijdrage in contanten van 157,3 miljoen EUR. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Van de maximale operationele en administratieve begroting van 1 680 (11) miljoen EUR voor de Gemeenschappelijke Onderneming (12) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 819,0 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 179,6 miljoen EUR aan betalingen gedaan. Het relatief lage niveau van de betalingen is voornamelijk het gevolg van de tijd die projectconsortia nodig hadden om Horizon 2020-subsidieovereenkomsten af te sluiten, wat leidde tot een vertraging van de geplande voorfinancieringsbetalingen van de Gemeenschappelijke Onderneming voor dat jaar. |
| --- | --- |

36.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Internebeheersingskader

| 37. | De Gemeenschappelijke Onderneming heeft procedures voor controles vooraf opgezet die zijn gebaseerd op financiële en operationele controles van stukken. Voor tussentijdse en saldobetalingen in het kader van KP7 verricht de Gemeenschappelijke Onderneming controles achteraf bij de begunstigden, terwijl voor declaraties van projectkosten in het kader van Horizon 2020 de gemeenschappelijke auditdienst van de Commissie (GAD) verantwoordelijk is voor controles achteraf. Het restfoutenpercentage voor controles achteraf dat eind 2017 werd gerapporteerd door de Gemeenschappelijke Onderneming bedroeg 1,29 % voor KP7 en 0,81 % voor Horizon 2020 (13). |
| --- | --- |

37.

| 38. | Op basis van een beoordeling van het internebeheersingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming en gegevensgerichte toetsing van ontvangsten-, betalings-, subsidie- en aanbestedingsverrichtingen en een evaluatie van een steekproef van afgeronde controles achteraf, met inbegrip van terugvorderingen als gevolg van opgespoorde fouten, boden de controleresultaten ons redelijke zekerheid dat het algemene restfoutenpercentage voor de Gemeenschappelijke Onderneming onder de materialiteitsdrempel ligt. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Eind 2017 had het gemeenschappelijk ondersteuningscentrum (CSC) van de Commissie de specifieke ontwikkeling in het kader van de instrumenten voor subsidiebeheer en monitoring voor Horizon 2020 om tegemoet te komen aan de verslagleggings- en verwerkingsbehoeften van de Gemeenschappelijke Onderneming voor bijdragen in natura nog niet voltooid. |
| --- | --- |

39.

OVERIGE PUNTEN

Het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie

| 40. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie op het gebied van haar activiteiten (14). De minimale hefboomfactor die volgens de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming bereikt moet worden, is 1 (15). |
| --- | --- |

40.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

| 41. | De eindevaluatie door de Commissie van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI in het kader van KP7 bestreek de periode tussen 2008 en 2016 (16), terwijl de tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2 in het kader van H2020 de periode van 2014 tot 2016 bestreek (17). De evaluaties werden met de hulp van onafhankelijke deskundigen verricht, zoals bepaald in de verordeningen van de Raad over IMI (18), en betreffen de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid, transparantie en onderzoekskwaliteit. De resultaten van de evaluaties werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (19). |
| --- | --- |

41.

| 42. | In reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (20) heeft de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan voorbereid dat in november 2017 door de raad van bestuur van IMI 2 werd goedgekeurd. Het actieplan omvat een breed scala aan acties die door de Gemeenschappelijke Onderneming moeten worden uitgevoerd (21) en waarvoor al een bepaald aantal activiteiten is opgestart (22); de meerderheid moet in 2018 en 2019 worden uitgevoerd, terwijl een beperkt aantal acties in de volgende programmeringsperiode in aanmerking zal worden genomen (23). |
| --- | --- |

42.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EG) nr. 73/2008 van de Raad van 20 december 2007 tot oprichting van de gemeenschappelijke onderneming voor de uitvoering van het gezamenlijk technologie-initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen (PB L 30 van 4.2.2008, blz. 38).

1

(2)  Verordening (EU) nr. 557/2014 van de Raad van 6 mei 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het initiatief innovatieve geneesmiddelen 2 (PB L 169 van 7.6.2014, blz. 54).

2

(3)  Artikel 5, lid 1, van Verordening (EG) nr. 73/2008.

3

(4)  Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) nr. 557/2014.

4

(5)  Zie artikel 13, lid 2, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2 (bijlage I bij Verordening (EU) nr. 557/2014).

5

(6)  Meer informatie over de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming is te vinden op haar website: https://www.imi.europa.eu

6

(7)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

7

(8)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

8

(9)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

9

(10)  Eerste wijziging van de begroting 2017.

10

(11)  1 638 miljoen EUR om administratieve en operationele kosten te dekken (artikel 3 van het IMI 2-reglement) plus de helft van 85 miljoen EUR (bijdrage in contanten — artikel 13, bijlage van het IMI 2-reglement).

11

(12)  Dit bedrag omvat de maximale bijdrage in contanten van de EU aan de operationele en administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming en de contante bijdrage van de leden afkomstig uit de industrie aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming.

12

(13)  Jaarlijks activiteitenverslag 2017 van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI, blz. 103 en 104.

13

(14)  Overweging 4 van Verordening (EU) nr. 557/2014 bepaalt dat dit partnerschap gebaseerd moet zijn op een evenwichtige bijdrage van alle partners.

14

(15)  De minimale bijdragen in natura van het lid afkomstig uit de industrie (EFPIA) aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (1 425 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de Gemeenschappelijke Onderneming (1 425 miljoen EUR). We wijzen erop dat, overeenkomstig de statuten van IMI 2, de leden afkomstig uit de industrie geen bijdragen in natura leveren aan bijkomende activiteiten die buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming vallen.

15

(16)  Eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI in het kader van KP7: ec.europa.eu/research/health/pdf/imi_final_evaluation.pdf

16

(17)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2 (2014-2016) in het kader van Horizon 2020: https://ec.europa.eu/research/health/pdf/imi2_interim_evaluation.pdf

17

(18)  Wettelijk verplichte evaluaties door de Commissie overeenkomstig artikel 11 van Verordening (EG) nr. 73/2008 betreffende de Gemeenschappelijke Onderneming IMI en artikel 11 van Verordening (EU) nr. 557/2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2.

18

(19)  Werkdocument van de diensten van de Commissie. Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van Horizon 2020 {SWD(2017) 339 final}.

19

(20)  De aanbevelingen van de beoordelaars omvatten: de noodzaak om andere industrieën dan de farmaceutische industrie te integreren in samenwerkingsprojecten; de noodzaak om de deelname van kmo’s en de EU 13 te vergroten; de noodzaak om een verantwoordbaar prestatiemetingskader te ontwikkelen om de impact en sociaal-economische voordelen van de Gemeenschappelijke Onderneming te beoordelen, de noodzaak om het beleid inzake intellectuele-eigendomsrechten te herzien, en de noodzaak om de toegang tot projectresultaten te verbeteren en uit te breiden, zodat duurzaamheid kan worden verzekerd en de impact kan worden vergroot.

20

(21)  De specifieke acties die in het actieplan worden gepresenteerd in reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars omvatten: het identificeren en ontwikkelen van onderwerpen die beter zijn aangepast aan de kmo’s; het ontwikkelen van een IMI 2-website waar alle activa die door de IMI-projecten zijn gegenereerd worden opgesomd, zodat verspreiding en verdere exploitatie worden vergemakkelijkt; het inwinnen van advies over de vraag hoe de duurzaamheid van waardevolle output/resultaten van IMI-projecten het best kan worden verzekerd; het onderzoeken van de haalbaarheid en potentiële meerwaarde van een bemiddelingsplatform om de benutting van projectresultaten te stimuleren.

21

(22)  Activiteiten die reeds zijn opgestart omvatten: de ontwikkeling van specifieke webinars om de deelname van kmo’s aan de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming te stimuleren (https://www.imi.europa.eu/news-events/events/webinars-imi2-call-13); een catalogus van toegankelijke tools die zijn ontstaan uit IMI-projecten om verspreiding en verdere exploitatie van projectresultaten te bevorderen en de impact te vergroten (de website van de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2); een nieuwe reeks relevante, aanvaarde, geloofwaardige, eenvoudige en solide kernprestatie-indicatoren die er vanaf begrotingsjaar 2018 moeten komen (het in maart 2018 aangepaste jaarlijks werkprogramma van IMI 2).

22

(23)  De herziening van het beleid inzake intellectuele-eigendomsrechten, zodat het beleid flexibeler wordt en tegelijkertijd het wettelijk kader in acht wordt genomen.

23

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| Jaar | De opmerking van de ERK | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen) |
| --- | --- | --- |
| | Beheer van Horizon 2020-subsidies | |
| 2016 | Aan het einde van 2016, het derde jaar van uitvoering van Horizon 2020, had de Gemeenschappelijke Onderneming haar controlesystemen slechts gedeeltelijk geïntegreerd in de gemeenschappelijke subsidiebeheers- en monitoringinstrumenten voor Horizon 2020 van de Commissie. | Afgerond |
| | Voorafgaande controles en monitoring van de kostendeclaraties | |
| 2016 | De Gemeenschappelijke Onderneming had te kampen met enkele vertragingen bij het doen van betalingen aan begunstigden (universiteiten, onderzoeksorganisaties en kmo’s). Dit wijst op tekortkomingen in de procedures voor interne beheersing en monitoring voor projectverslagen en daarmee verband houdende kostendeclaraties die een negatieve uitwerking hebben op de doelmatigheid van de projectuitvoering. | Afgerond |

Jaar

De opmerking van de ERK

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen)

Beheer van Horizon 2020-subsidies

2016

Aan het einde van 2016, het derde jaar van uitvoering van Horizon 2020, had de Gemeenschappelijke Onderneming haar controlesystemen slechts gedeeltelijk geïntegreerd in de gemeenschappelijke subsidiebeheers- en monitoringinstrumenten voor Horizon 2020 van de Commissie.

Afgerond

Voorafgaande controles en monitoring van de kostendeclaraties

2016

De Gemeenschappelijke Onderneming had te kampen met enkele vertragingen bij het doen van betalingen aan begunstigden (universiteiten, onderzoeksorganisaties en kmo’s). Dit wijst op tekortkomingen in de procedures voor interne beheersing en monitoring voor projectverslagen en daarmee verband houdende kostendeclaraties die een negatieve uitwerking hebben op de doelmatigheid van de projectuitvoering.

Afgerond

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

27.

De Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2 herziet haar prognoses in jaar N-1 op basis van de feitelijke wijzigingen in de projectportefeuille, maar de vaste begrotingsprocedure biedt geen ruimte voor aanpassingen. De cijfers in de „Fiche Financière” van de Commissie kunnen vóór de vaststelling van haar eerstvolgende jaarbegroting niet worden gewijzigd.

39.

Met instemming van de dienst Interne Audit voert de Gemeenschappelijke Onderneming IMI 2 momenteel een actieplan uit. Samen met het Gemeenschappelijk Ondersteuningscentrum van de Commissie analyseert zij de mogelijke opties voor het migreren van de verslaglegging op basis van bijdragen in natura van de industrie in de instrumenten van Horizon 2020 en zoekt zij naar effectieve oplossingen voor verder gebruik van verslagleggingsstructuren op deze basis in het kader van Horizon Europe.

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/66 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/66

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het onderzoek naar het beheer van het luchtverkeer in het gemeenschappelijke Europese luchtruim (Sesar) betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/08)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-12 | 67 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar | 1-2 | 67 |
| Bestuursstructuur | 3-4 | 67 |
| Doelstellingen | 5-7 | 67 |
| Middelen | 8-11 | 68 |
| De evaluaties van de Commissie | 12 | 68 |
| OORDEEL | 13-25 | 68 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 14 | 68 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 15 | 69 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 16 | 69 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 17-19 | 69 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 20-25 | 69 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 26-37 | 70 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 26-28 | 70 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 en TEN-V | 29-33 | 70 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 34-37 | 71 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 38-42 | 71 |
| Internebeheersingskader | 38-41 | 71 |
| Procedures voor het plaatsen van opdrachten | 42 | 72 |
| OVERIGE KWESTIES | 43 | 72 |
| De mobilisering van bijdragen van andere leden voor Sesar 2020 | 43 | 72 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE | 44-47 | 72 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-12

67

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar

1-2

67

Bestuursstructuur

3-4

67

Doelstellingen

5-7

67

Middelen

8-11

68

De evaluaties van de Commissie

12

68

OORDEEL

13-25

68

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

14

68

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

15

69

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

16

69

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

17-19

69

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

20-25

69

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

26-37

70

Uitvoering van de begroting 2017

26-28

70

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 en TEN-V

29-33

70

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

34-37

71

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

38-42

71

Internebeheersingskader

38-41

71

Procedures voor het plaatsen van opdrachten

42

72

OVERIGE KWESTIES

43

72

De mobilisering van bijdragen van andere leden voor Sesar 2020

43

72

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

44-47

72

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN

74

HET ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

75

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming voor het onderzoek naar het beheer van het luchtverkeer in het gemeenschappelijke Europese luchtruim (Sesar), gevestigd te Brussel, werd in februari 2007 opgericht voor een periode van acht jaar en begon op 10 augustus 2007 autonoom te functioneren (1). In juni 2014 wijzigde de Raad de oprichtingsverordening en verlengde hij de looptijd van de Gemeenschappelijke Onderneming tot 31 december 2024 (2). |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming Sesar is een publiek-privaat partnerschap voor de ontwikkeling en ingebruikname van gemoderniseerde luchtverkeersbeveiliging (ATM) in Europa. De oprichtende leden zijn de Europese Unie (EU), vertegenwoordigd door de Commissie, en de Europese Organisatie voor de Veiligheid van de Luchtvaart (Eurocontrol) (3). Na een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling werden 19 publieke en particuliere entiteiten uit de luchtvaartindustrie lid van de Gemeenschappelijke Onderneming. Daaronder bevinden zich vliegtuigbouwers, fabrikanten van grond- en vliegtuigapparatuur, verleners van luchtvaartnavigatiediensten en luchthavenautoriteiten. |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar omvat de raad van bestuur en de uitvoerend directeur. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en vertegenwoordigers van belanghebbenden (het leger, civiele luchtruimgebruikers, verleners van luchtvaartnavigatiediensten, fabrikanten van vliegtuigapparatuur, luchthavens, personeel uit de ATM-sector en de wetenschappelijke gemeenschap). De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het ATM-masterplan, dat is goedgekeurd door de Raad, en voor het algemeen toezicht op de uitvoering van het Sesar-project. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

Doelstellingen

| 5. | Het doel van het Sesar-project is om ATM in Europa te moderniseren door nieuwe of verbeterde technologieën en procedures te definiëren, te ontwikkelen en te leveren. Het project bestaat uit drie delen.






  — | een „definiërende fase” (2004-2007), geleid door Eurocontrol en gecofinancierd door het programma voor het trans-Europese vervoersnetwerk (TEN-V). Het resultaat was het Europese „ATM-masterplan”, dat de inhoud van de nieuwe generatie van het moderne ATM-systeem bepaalt en de ontwikkeling en ingebruikname ervan beschrijft; |
| --- | --- | --- |

5.

—

een „definiërende fase” (2004-2007), geleid door Eurocontrol en gecofinancierd door het programma voor het trans-Europese vervoersnetwerk (TEN-V). Het resultaat was het Europese „ATM-masterplan”, dat de inhoud van de nieuwe generatie van het moderne ATM-systeem bepaalt en de ontwikkeling en ingebruikname ervan beschrijft;

| — | een „ontwikkelingsfase” van twee termijnen (2008-2013, verlengd tot 2016), beheerd door de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en gecofinancierd in het kader van TEN-V en het zevende kaderprogramma voor onderzoek (KP7) en sinds 2014 ook gecofinancierd in het kader van Horizon 2020; |
| --- | --- |

—

een „ontwikkelingsfase” van twee termijnen (2008-2013, verlengd tot 2016), beheerd door de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en gecofinancierd in het kader van TEN-V en het zevende kaderprogramma voor onderzoek (KP7) en sinds 2014 ook gecofinancierd in het kader van Horizon 2020;

| — | een „ontplooiingsfase” (2014-2024) voor de implementatie van de nieuwe ATM-infrastructuur onder leiding van de luchtverkeerssector en belanghebbenden met het oog op de grootschalige productie ervan, gecofinancierd in het kader van Horizon 2020. |
| --- | --- |

—

een „ontplooiingsfase” (2014-2024) voor de implementatie van de nieuwe ATM-infrastructuur onder leiding van de luchtverkeerssector en belanghebbenden met het oog op de grootschalige productie ervan, gecofinancierd in het kader van Horizon 2020.

| 6. | De Gemeenschappelijke Onderneming Sesar had in het kader van KP7- en TEN-V-programma’s tot doel ATM in Europa te moderniseren en de veiligheid ervan te verbeteren door alle relevante onderzoeks- en ontwikkelingswerkzaamheden in de EU voor de productie van nieuwe technologische systemen, componenten en operationele procedures zoals gedefinieerd in het ATM-masterplan (Sesar I — ontwikkelingsfase van 2008-2016) te coördineren en te concentreren. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De Gemeenschappelijke Onderneming Sesar voert in het kader van Horizon 2020 het Sesar 2020-programma uit met als doel de levensvatbaarheid van de reeds in het kader van Sesar I ontwikkelde technologische en operationele oplossingen aan te tonen in grotere en meer operationeel geïntegreerde contexten (vervolg van de ontwikkelingsfase) en de nieuwe ATM-infrastructuur te implementeren (ontplooiingsfase). |
| --- | --- |

7.

Middelen

| 8. | De begroting voor de ontwikkelingsfase van Sesar I voor de periode 2008-2016 bedroeg 2 100 miljoen EUR, waaraan de EU, Eurocontrol en de deelnemende publieke en private partners uit de luchtverkeerssector elk een gelijke bijdrage moesten leveren. De bijdrage van de EU van maximaal 700 miljoen EUR werd gefinancierd in het kader van de KP7- en TEN-V-programma’s (4). |
| --- | --- |

8.

| 9. | In de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar worden de totale kosten voor Sesar 2020 op 1 585 miljoen EUR geschat (5). De maximale EU-bijdrage aan de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar voor de uitvoering van het ontwikkelings- en ontplooiingsprogramma 2017-2024 in het kader van Sesar 2020 bedraagt 585 miljoen EUR; dit bedrag zal in het kader van Horizon 2020 worden betaald (6). Eurocontrol moet ongeveer 500 miljoen EUR bijdragen (7), terwijl van de luchtverkeerssector een bijdrage van 500 miljoen EUR aan de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming wordt verwacht. Ongeveer 95 % van de bijdrage door Eurocontrol en de andere leden wordt in natura verstrekt voor de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Wat betreft de contante bijdragen in de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming, stelt de raad van bestuur de bedragen vast die door ieder lid beschikbaar moeten worden gesteld, naar rato van de bijdragen die ieder lid heeft afgesproken te betalen, en stelt deze de termijn vast waarbinnen de leden hun bijdragen moeten betalen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar voor Sesar I en Sesar 2020 191,8 miljoen EUR (2016: 157,1 miljoen EUR). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 40 personeelsleden in dienst (2016: 44). |
| --- | --- |

11.

De evaluaties van de Commissie

| 12. | De Commissie voltooide de eindevaluatie van de KP7-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming en de tussentijdse evaluatie van haar Horizon 2020-activiteiten in juni 2017; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming de bijbehorende actieplannen op om de aanbevelingen in de evaluaties op te volgen. Bij deze gelegenheid voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met de actieplannen van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de evaluaties; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

12.

| OORDEEL









  13. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (8) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (9) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

13.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (8) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (9) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 14. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

14.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 15. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

15.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 16. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

16.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 17. | Overeenkomstig de artikelen 310 tot en met 325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Degenen die belast zijn met governance, zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

19.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 20. | Onze doelstellingen bestaan erin redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze een invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Bij de voorbereiding van dit verslag en ons oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (10). |
| --- | --- |

24.

| 25. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan de oordelen van de ERK. |
| --- | --- |

25.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 26. | Indien rekening wordt gehouden met de kredieten in het kader van bestemmingsontvangsten (18 miljoen EUR), bedroeg de beschikbare begroting 2017 voor Sesar I 19,3 miljoen EUR aan vastleggingskredieten en 121,8 miljoen EUR aan betalingskredieten; de beschikbare begroting 2017 voor Sesar 2020 bedroeg 111,7 miljoen EUR aan vastleggingskredieten en 91,2 miljoen EUR aan betalingskredieten. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het uitvoeringspercentage bedroeg bij Sesar I 11 % voor vastleggingskredieten en 68 % voor betalingskredieten. De volgende factoren waren de oorzaak van de lage uitvoeringspercentages voor Sesar I:






  — | In december 2016 werd het Sesar I-programma formeel afgesloten en de laatste betaling werd in december 2017 verricht. Toch moest de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 zorgen voor voldoende KP7-middelen voor de terugbetaling van te hoge contante bijdragen door uit de industrie afkomstige leden van Sesar I (11) en voor de betaling van uitgestelde, maar nog steeds gerechtvaardigde kostendeclaraties voor lopende KP7-projecten. |
| --- | --- | --- |

27.

—

In december 2016 werd het Sesar I-programma formeel afgesloten en de laatste betaling werd in december 2017 verricht. Toch moest de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 zorgen voor voldoende KP7-middelen voor de terugbetaling van te hoge contante bijdragen door uit de industrie afkomstige leden van Sesar I (11) en voor de betaling van uitgestelde, maar nog steeds gerechtvaardigde kostendeclaraties voor lopende KP7-projecten.

| — | Bij de planning en monitoring van haar behoefte aan nieuwe vastleggings- en betalingskredieten voor de begroting van Sesar I hanteerde de Gemeenschappelijke Onderneming een conservatievere aanpak en hield zij geen rekening met de verwachte bestemmingsontvangsten van ongeveer 17 miljoen EUR, afkomstig uit terugvorderingen voor Sesar I-projecten (d.w.z. correcties van fouten na controles achteraf, uitstaande voorfinanciering enz.). |
| --- | --- |

—

Bij de planning en monitoring van haar behoefte aan nieuwe vastleggings- en betalingskredieten voor de begroting van Sesar I hanteerde de Gemeenschappelijke Onderneming een conservatievere aanpak en hield zij geen rekening met de verwachte bestemmingsontvangsten van ongeveer 17 miljoen EUR, afkomstig uit terugvorderingen voor Sesar I-projecten (d.w.z. correcties van fouten na controles achteraf, uitstaande voorfinanciering enz.).

| 28. | Het uitvoeringspercentage voor vastleggings- en betalingskredieten in het kader van Sesar 2020 bedroeg 92 %, respectievelijk 68 %. De lager dan verwachte uitvoeringsgraad voor betalingskredieten was voornamelijk het gevolg van vertragingen in de uitvoering van Horizon 2020-projecten door uit de industrie afkomstige leden en een nogal conservatieve begrotingsplanning gelet op het risico dat de ontvangst van de jaarlijkse delegatieovereenkomsten inzake de financiële uitvoering vertraging zou oplopen. |
| --- | --- |

28.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van KP7 en TEN-V

| 29. | Van de maximaal 700 miljoen EUR aan FK7-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar waren toegewezen voor de uitvoering van Sesar I, had de EU eind 2017 in totaal 633,9 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Van de bijdragen in natura en in contanten van 1 254,5 miljoen EUR door de andere leden voor de Sesar I-activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar (670,2 miljoen EUR van Eurocontrol en 584,3 miljoen EUR van leden uit de luchtverkeerssector) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 560,7 miljoen EUR van Eurocontrol en 539,2 miljoen EUR van de luchtverkeerssector gevalideerd. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Bijgevolg bedroeg de totale bijdrage van de andere leden van Sesar I eind 2017 1 099,9 miljoen EUR, vergeleken met een gecumuleerde EU-bijdrage in contanten van 633,9 miljoen EUR. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Van de totale operationele en administratieve begroting van 892,8 miljoen EUR voor Sesar I-activiteiten (12) had de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar eind 2017 voor 853 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 801 miljoen EUR aan betalingen gedaan (89,7 % van de beschikbare begroting). |
| --- | --- |

32.

| 33. | Eind 2017 moest de Gemeenschappelijke Onderneming ten tijde van de afsluitingsfase van het Sesar I-programma 30 miljoen EUR (19 %) aan niet-afgewikkelde vastleggingen annuleren vanwege gewijzigde of geschrapte Sesar I-projecten. Bijgevolg bedroegen aan het eind van het jaar de nog openstaande betalingsverplichtingen voor Sesar I-subsidies 47 miljoen EUR. |
| --- | --- |

33.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 34. | Van de maximaal 585 miljoen EUR aan Horizon 2020-middelen die aan de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar waren toegewezen voor de uitvoering van Sesar 2020, had de EU eind 2017 in totaal 132,9 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

34.

| 35. | De andere leden verbonden zich ertoe voor minstens 825,9 miljoen EUR in natura en in contanten bij te dragen aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming voor Sesar 2020 (ongeveer 500 miljoen EUR van Eurocontrol en een geschat bedrag van 325,9 miljoen EUR van de luchtverkeerssector). Eind 2017 hadden de andere leden 97,3 miljoen EUR aan bijdragen in natura gerapporteerd. Aangezien de Sesar 2020-projecten zich in 2017 nog in een vroege fase bevonden, waren ze nog niet gevalideerd door de raad van bestuur. Daarnaast droeg Eurocontrol 6,7 miljoen EUR in contanten bij aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de luchtverkeerssector en Eurocontrol eind 2017 104 miljoen EUR, in vergelijking met een EU-bijdrage in contanten van 132,9 miljoen EUR. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Van de maximale operationele en administratieve begroting van 639,8 miljoen EUR voor Sesar 2020-activiteiten (13) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 236,7 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 112,3 miljoen EUR aan betalingen gedaan. De betalingen betroffen grotendeels de voorfinancieringsbetalingen voor de eerste en tweede golf van Sesar 2020-projecten. |
| --- | --- |

37.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Internebeheersingskader

| 38. | De extern controleur van de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming stelde tekortkomingen vast in de financiëlecontroleprocessen van de Gemeenschappelijke Onderneming. Deze situatie is vooral te wijten aan het complexe financiële wetgevingskader waarbinnen de Gemeenschappelijke Onderneming moet opereren, het recente vertrek van essentieel financieel personeel en de daaruit voortvloeiende overbelasting van de financiële afdeling. |
| --- | --- |

38.

| 39. | De Gemeenschappelijke Onderneming heeft betrouwbare procedures voor controles vooraf opgezet die gebaseerd zijn op financiële en operationele controles van stukken. Voor tussentijdse en saldobetalingen in het kader van KP7 verricht de Gemeenschappelijke Onderneming controles achteraf bij de begunstigden, terwijl voor declaraties van projectkosten in het kader van Horizon 2020 de gemeenschappelijke auditdienst van de Commissie (GAD) verantwoordelijk is voor controles achteraf. De restfoutenpercentages voor controles achteraf die eind 2017 werden gerapporteerd door de Gemeenschappelijke Onderneming, bedroegen 1,09 % voor KP7 en 2,8 % voor Horizon 2020 (14). |
| --- | --- |

39.

| 40. | Op basis van een beoordeling van het internebeheersingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming en gegevensgerichte toetsing van ontvangsten-, betalings-, subsidie- en aanbestedingsverrichtingen en een evaluatie van een steekproef van afgeronde controles achteraf, met inbegrip van terugvorderingen als gevolg van opgespoorde fouten, boden de controleresultaten ons redelijke zekerheid dat het algemene restfoutenpercentage voor de Gemeenschappelijke Onderneming onder de materialiteitsdrempel ligt. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Eind 2017 waren de specifieke ontwikkelingen die nodig zijn voor de verwerking van de bijdragen in natura voor de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van de gemeenschappelijke instrumenten voor subsidiebeheer en monitoring voor Horizon 2020 van de Commissie nog niet voltooid. |
| --- | --- |

41.

Procedures voor het plaatsen van opdrachten

| 42. | Bij het plaatsen van opdrachten voor ondersteunende diensten met betrekking tot Sesar 2020-activiteiten bij civiele luchtruimgebruikers (15) berekende de Gemeenschappelijke Onderneming de financiële score op basis van het eenvoudige (rekenkundige) gemiddelde van de financiële offertes die zij ontving voor de dagtarieven van categorieën deskundigen. Dezelfde aanpak werd bij alle percelen gehanteerd. Het gebruik van een gewogen gemiddelde voor de berekening van de financiële score zou echter een concurrerender en doeltreffender oplossing zijn geweest. De weging moet gebaseerd zijn op het meest waarschijnlijke aantal werkdagen voor iedere categorie deskundigen die voor de specifieke diensten van het perceel nodig zijn. |
| --- | --- |

42.

OVERIGE KWESTIES

De mobilisering van bijdragen van andere leden voor Sesar 2020

| 43. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige partners op het gebied van haar activiteiten (16). De geschatte hefboomfactor voor middelen van de luchtverkeerssector die volgens de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming zonder Eurocontrol bereikt moet worden, is 0,85 (17). |
| --- | --- |

43.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

| 44. | De eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar door de Commissie in het kader van KP7 bestreek de periode tussen 2007 en 2016 (18), terwijl de tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar in het kader van H2020 de periode van 2014 tot 2016 bestreek (19). Deze evaluaties werden met de hulp van onafhankelijke deskundigen verricht, zoals voorgeschreven in de verordeningen van de Raad over Sesar (20), en betroffen de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid en transparantie en onderzoekskwaliteit. De resultaten van de evaluaties werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (21). |
| --- | --- |

44.

| 45. | Als reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (22) heeft de raad van bestuur van Sesar in mei 2018 het actieplan van de Gemeenschappelijke Onderneming vastgesteld. Het actieplan omvat een breed scala aan acties die door de Gemeenschappelijke Onderneming moeten worden uitgevoerd (23) en waarvoor een bepaald aantal activiteiten al is opgestart (24); de meerderheid moet in 2018 en het eerste kwartaal van 2019 worden uitgevoerd, terwijl een beperkt aantal acties in de volgende programmeringsperiode in aanmerking zal worden genomen (25). |
| --- | --- |

45.

| 46. | In 2017 publiceerde de Rekenkamer haar speciaal verslag over het initiatief voor één Europees luchtruim (Single European Sky, SES) (26), waarin werd ingegaan op bepaalde elementen van de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar in het kader van KP7 (27) als de belangrijkste bron van financiële steun van de EU voor het SES-initiatief. |
| --- | --- |

46.

| 47. | In zowel de eindevaluatie van de Commissie (28) als het speciaal verslag van de ERK (29) wordt gewezen op vertragingen in de uitvoering van het ATM-masterplan en de discrepantie tussen de in de regelgeving vastgelegde looptijd van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en de geplande tijdsduur van de verwachte werkzaamheden. In het verslag van de Rekenkamer wordt ook benadrukt dat de verantwoordingsplicht van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van de uitvoering van het masterplan moet worden versterkt (30). |
| --- | --- |

47.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad van 27 februari 2007 betreffende de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de realisering van het Europese nieuwe generatie luchtverkeersbeveiligingssysteem (Sesar) (PB L 64 van 2.3.2007, blz. 1), gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1361/2008 (PB L 352 van 31.12.2008, blz. 12).

1

(2)  Verordening (EU) nr. 721/2014 van de Raad van 16 juni 2014 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 219/2007 betreffende de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de realisering van het Europese nieuwe generatie luchtverkeersbeveiligingssysteem (Sesar), voor wat de verlenging van de looptijd van de gemeenschappelijke onderneming tot 2024 betreft (PB L 192 van 1.7.2014, blz. 1).

2

(3)  Eurocontrol is een internationale organisatie van 41 lidstaten. De EU heeft onderdelen van haar verordeningen betreffende het gemeenschappelijk Europees luchtruim aan Eurocontrol gedelegeerd, en daarmee is laatstgenoemde de centrale organisatie voor de coördinatie en planning van de luchtverkeersleiding voor heel Europa geworden. De EU is zelf ondertekenaar en alle EU-lidstaten zijn lid van Eurocontrol.

3

(4)  Artikel 3 van de algemene overeenkomst tussen de Europese Commissie en de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar, december 2009.

4

(5)  Overweging 5 van Verordening (EU) nr. 721/2014.

5

(6)  Artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 219/2007, zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 721/2014.

6

(7)  Artikel 4 van de overeenkomst tussen Sesar 2020 en Eurocontrol.

7

(8)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

8

(9)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

9

(10)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

10

(11)  De artikelen 13 en 25 van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming, die als bijlage zijn gevoegd bij Verordening (EG) nr. 219/2007, als gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 721/2014.

11

(12)  Het totaalbedrag van 892,8 miljoen EUR bestaat voor 700 miljoen EUR uit EU-bijdragen in contanten gefinancierd uit de programma’s KP7 en TEN-V, voor 165 miljoen EUR uit bijdragen in contanten van Eurocontrol en voor 27,8 miljoen EUR uit bijdragen in contanten van leden uit de luchtverkeerssector.

12

(13)  Het totaalbedrag van 639,8 miljoen EUR bestaat voor 585 miljoen EUR uit EU-bijdragen in contanten gefinancierd in het kader van het Horizon 2020-programma, voor 25 miljoen EUR uit bijdragen in contanten van Eurocontrol en voor 18,5 miljoen EUR uit bijdragen in contanten van leden uit de luchtverkeerssector. Daarnaast zal de Commissie 11,3 miljoen EUR aan bestemmingsontvangsten aan de Gemeenschappelijke Onderneming verstrekken voor specifieke taken die zij aan de Gemeenschappelijke Onderneming heeft gedelegeerd.

13

(14)  Jaarlijks activiteitenverslag 2017 van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar, de punten 1.1.4.3 en 1.1.7.

14

(15)  Kaderovereenkomsten (vier percelen) met een totale begroting van 6 miljoen EUR voor een duur van vier jaar.

15

(16)  Overweging 17 van Verordening (EU) nr. 219/2007, als gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 721/2014 luidt: „Een aanzienlijke deelneming van het bedrijfsleven is van wezenlijk belang voor het Sesar-project. Aanvulling van de overheidsbijdragen voor de ontwikkelingsfase van het Sesar-project met bijdragen uit het bedrijfsleven is derhalve van fundamenteel belang.”

16

(17)  De geschatte bijdragen in natura van partners afkomstig uit de luchtverkeerssector aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming zonder Eurocontrol (500 miljoen EUR) gedeeld door de totale bijdrage van de EU in contanten aan de Gemeenschappelijke Onderneming (585 miljoen EUR). We wijzen erop dat, overeenkomstig de statuten van Sesar 2020, de leden afkomstig uit de industrie geen bijdragen in natura leveren aan aanvullende activiteiten die buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming vallen.

17

(18)  Eindevaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar in het kader van KP7: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/sesar1.pdf

18

(19)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar in het kader van H2020: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/sesar2020.pdf

19

(20)  Wettelijk verplichte evaluaties door de Commissie overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 219/2007 betreffende de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en artikel 7 van Verordening (EU) nr. 721/2014 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 219/2007.

20

(21)  Werkdocument van de diensten van de Commissie: „Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020” (SWD(2017) 339 final).

21

(22)  Door de beoordelaars gedane aanbevelingen betreffen de volgende gebieden: de deelname van belanghebbenden aan Sesar-activiteiten versterken, met inbegrip van verbindingen met de ontplooiingsfase; de drie lagen van het Europese ATM-masterplan (definiërende, ontwikkelings- en ontplooiingsfase) versterken; ervoor zorgen dat alle lagen een gemeenschappelijke oplossingsgerichte taal gebruiken en de Commissie in staat stellen om de ontplooiingsplanning en -monitoring te stroomlijnen; de contacten met de academische wereld versterken; problemen oplossen met betrekking tot de toepassing van het wettelijk kader voor H2020; maatregelen nemen om de zogenaamde „industrialiseringskloof” te dichten tussen de huidige Sesar-oplossingen, die eindigen bij technologisch paraatheidsniveau 6 (TRL 6, Technology Readiness level 6), en de ontplooiingsfase van het ATM-masterplan, waarbij oplossingen op TRL 8 vereist zijn.

22

(23)  Specifieke maatregelen in het actieplan naar aanleiding van de aanbevelingen van de beoordelaar omvatten het volgende: de samenwerkingsafspraken met de uitrolbeheerder van Sesar, het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, de nationale autoriteiten en EUROCAE verbeteren om hun deelname aan het ATM-masterplan te versterken; deelname van de sector vergroten, en Sesar-activiteiten in het kader van Horizon 2020 vereenvoudigen.

23

(24)  Activiteiten waarmee al een begin is gemaakt, omvatten het volgende: de drie lagen van het ATM-masterplan reorganiseren om de structuur ervan te versterken rond de beginselen van Sesar-oplossingen, en regelmatige vergaderingen beleggen met de Association for the Scientific Development of ATM in Europa (ASDA) om de deelname van de academische wereld uit te breiden.

24

(25)  Een algemene beoordeling van het huidige wettelijk kader van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar met het oog op de voorbereiding van de volgende programmeringsperiode werd door de Gemeenschappelijke Onderneming uitgevoerd en in december 2017 naar de Commissie verzonden. Met betrekking tot de aanbeveling om de industrialiseringskloof tussen de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar en het uitrolbeheer van Sesar te dichten, beschouwt de Gemeenschappelijke Onderneming deze momenteel als opgeschort in afwachting van een initiatief van de Commissie voor de volgende programmeringsperiode.

25

(26)  Het in 2004 gelanceerde initiatief voor één Europees luchtruim van de EU omvat een reeks EU-brede gemeenschappelijke bindende regels over ATM-veiligheid en -diensten, over luchtruimbeheer en de interoperabiliteit binnen het netwerk: https://ec.europa.eu/transport/modes/air/ses_en

26

(27)  Speciaal verslag nr. 18/2017 van de Rekenkamer.

27

(28)  Zie de eindevaluatie van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar in het kader van KP7, sectie 7.1.4 „Research Quality” en sectie 8 „Conclusions”.

28

(29)  Paragrafen 86 en 87 van Speciaal verslag nr. 18/2017 van de Rekenkamer.

29

(30)  Paragraaf 86 en aanbeveling 8 van Speciaal verslag nr. 18/2017 van de Rekenkamer.

30

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van voorgaande jaren

| Jaar | De opmerking van de ERK | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen) |
| --- | --- | --- |
| | Rapporteren en controleren van bijdragen in natura aan Sesar 2020-projecten | |
| 2016 | De Gemeenschappelijke Onderneming Sesar heeft nog geen specifieke richtsnoeren ingevoerd voor de leden en haar externe controleurs betreffende het declareren en certificeren van bijdragen in natura van leden aan Sesar 2020-projecten. De Gemeenschappelijke Onderneming heeft ook geen interne richtsnoeren voor haar voorafgaande controles van kostendeclaraties voor de Sesar 2020-projecten vastgesteld die zijn gebaseerd op de strategie voor controle vooraf van de Commissie voor Horizon 2020. | Afgerond |
| | Beoordeling van de financiële capaciteit van aanvragers in het kader van oproepen tot voorstellen | |
| 2016 | Voor de niet-openbare oproep voor industrieel onderzoek die was beperkt tot de leden afkomstig uit de industrie van de Gemeenschappelijke onderneming, verstrekte de Gemeenschappelijke Onderneming subsidies aan projectconsortia, ondanks het feit dat, in twee gevallen de door het Uitvoerend Agentschap onderzoek verrichte controles van de financiële draagkracht van de begunstigden wezen op gebrekkige financiële capaciteit van het coördinerende lid afkomstig uit de industrie van de consortia. Dit impliceert een hoger financieel risico voor de afronding van die projecten en het financieel risico is eveneens hoger voor de andere projecten waarbij deze twee begunstigden zijn betrokken. Het besluit van de uitvoerend directeur in deze twee gevallen was gebaseerd op aanvullende ad-hocrisicoanalyses die werden uitgevoerd door het personeel van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar. De Gemeenschappelijke Onderneming heeft echter nog geen systematische interne procedure, inclusief maatregelen om het toegenomen financieel risico te verkleinen en te compenseren, opgezet om een zwakke financiële levensvatbaarheid van een subsidieprojectcoördinator opnieuw te beoordelen. | Afgerond |
| | Kosteneffectiviteit van dienstverleningscontracten | |
| 2016 | In haar procedures voor het plaatsen van opdrachten voor diensten legt de Gemeenschappelijke Onderneming een maximaal contractbudget vast. Dit maximumbedrag is niet gebaseerd op een systematisch kostenramingsproces en een redelijk marktprijsreferentiesysteem. Hierdoor wordt niet gegarandeerd dat haar meerjarige dienstverleningscontracten kosteneffectief zijn, want uit ervaring blijkt dat de meeste ontvangen offertes het maximale contractbudget benaderden. | Afgerond |

Jaar

De opmerking van de ERK

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen)

Rapporteren en controleren van bijdragen in natura aan Sesar 2020-projecten

2016

De Gemeenschappelijke Onderneming Sesar heeft nog geen specifieke richtsnoeren ingevoerd voor de leden en haar externe controleurs betreffende het declareren en certificeren van bijdragen in natura van leden aan Sesar 2020-projecten. De Gemeenschappelijke Onderneming heeft ook geen interne richtsnoeren voor haar voorafgaande controles van kostendeclaraties voor de Sesar 2020-projecten vastgesteld die zijn gebaseerd op de strategie voor controle vooraf van de Commissie voor Horizon 2020.

Afgerond

Beoordeling van de financiële capaciteit van aanvragers in het kader van oproepen tot voorstellen

2016

Voor de niet-openbare oproep voor industrieel onderzoek die was beperkt tot de leden afkomstig uit de industrie van de Gemeenschappelijke onderneming, verstrekte de Gemeenschappelijke Onderneming subsidies aan projectconsortia, ondanks het feit dat, in twee gevallen de door het Uitvoerend Agentschap onderzoek verrichte controles van de financiële draagkracht van de begunstigden wezen op gebrekkige financiële capaciteit van het coördinerende lid afkomstig uit de industrie van de consortia. Dit impliceert een hoger financieel risico voor de afronding van die projecten en het financieel risico is eveneens hoger voor de andere projecten waarbij deze twee begunstigden zijn betrokken. Het besluit van de uitvoerend directeur in deze twee gevallen was gebaseerd op aanvullende ad-hocrisicoanalyses die werden uitgevoerd door het personeel van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar. De Gemeenschappelijke Onderneming heeft echter nog geen systematische interne procedure, inclusief maatregelen om het toegenomen financieel risico te verkleinen en te compenseren, opgezet om een zwakke financiële levensvatbaarheid van een subsidieprojectcoördinator opnieuw te beoordelen.

Afgerond

Kosteneffectiviteit van dienstverleningscontracten

2016

In haar procedures voor het plaatsen van opdrachten voor diensten legt de Gemeenschappelijke Onderneming een maximaal contractbudget vast. Dit maximumbedrag is niet gebaseerd op een systematisch kostenramingsproces en een redelijk marktprijsreferentiesysteem. Hierdoor wordt niet gegarandeerd dat haar meerjarige dienstverleningscontracten kosteneffectief zijn, want uit ervaring blijkt dat de meeste ontvangen offertes het maximale contractbudget benaderden.

Afgerond

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

25.

In de periode 2010-2017 bedroeg de gemiddelde tijd voor het ontvangen van de jaarlijkse delegatieovereenkomsten betreffende de financiële uitvoering meer dan zes maanden. Als gevolg daarvan, en om de continuïteit van de werkzaamheden te waarborgen, moet de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar haar begroting zo opstellen dat zij over voldoende contanten en betalingskredieten beschikt om ten minste haar betalingen in de eerste helft van het volgende jaar te kunnen dekken.

26.

In de afgelopen twee jaar heeft de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar onder meerdere financiële regelgevingssystemen gewerkt, doordat zij voor de bestemmingsontvangsten gelijktijdig projecten onder KP7, TEN-T, Horizon 2020, de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF) en delegatieovereenkomsten ten uitvoer moest leggen. Het aanwervingsplan voor 2018 voorziet in de aanwerving van twee aanvullende functionarissen om het team Financiën en begroting te versterken.

27.

Het hogere foutenpercentage voor de subsidiebetalingen in het kader van Horizon 2020 in 2017 was te wijten aan het feit dat de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar pas enkele subsidiebetalingen in het kader van Horizon 2020 had verricht toen de Common Audit Service (CAS) van de Commissie haar controleplan vaststelde. Deze betalingen hadden hoofdzakelijk betrekking op projecten voor verkennend onderzoek, met als belangrijkste begunstigden onderzoekscentra en universiteiten, die in het algemeen minder vertrouwd zijn met financiële verslaglegging dan andere grotere begunstigden uit de industriële sector. Het foutenpercentage werd bovendien sterk beïnvloed door een grote fout die afkomstig was van één universitaire begunstigde. Om dit risico in de toekomst te verminderen, zal de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar in samenwerking met de Commissie een informatiedag over financiële verslaglegging organiseren die zich in het bijzonder richt op onderzoekscentra, universiteiten en kleine en middelgrote ondernemingen.

28.

De Gemeenschappelijke Onderneming Sesar zal haar interne richtsnoeren voor het uitwerken van de documentatie betreffende de uitnodiging (die deel uitmaken van het kwaliteitsbewakingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming Sesar) bijwerken door de methode van het gewogen gemiddelde erin op te nemen als een mogelijke optie om financiële offertes te beoordelen, met name wanneer deze methode het mogelijk maakt om de verschillende prijscomponenten van financiële offertes beter weer te geven.

---

| 14.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 452/76 |
| --- | --- | --- | --- |

14.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 452/76

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail betreffende het begrotingsjaar 2017, vergezeld van het antwoord van de Gemeenschappelijke Onderneming

(2018/C 452/09)

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING | 1-12 | 77 |
| Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail | 1-2 | 77 |
| Bestuursstructuur | 3-6 | 77 |
| Doelstellingen | 7-8 | 77 |
| Middelen | 9-11 | 78 |
| De evaluatie van de Commissie | 12 | 78 |
| OORDEEL | 13-25 | 78 |
| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen | 14 | 78 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen | 15 | 79 |
| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen | 16 | 79 |
| Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen | 17-19 | 79 |
| Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen | 20-25 | 79 |
| BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER | 26-32 | 80 |
| Uitvoering van de begroting 2017 | 26-27 | 80 |
| Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020 | 28-32 | 80 |
| INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN | 33-37 | 81 |
| Internebeheersingskader | 33-36 | 81 |
| Procedures voor het plaatsen van opdrachten | 37 | 81 |
| OVERIGE KWESTIES | 38 | 81 |
| Het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden | 38 | 81 |
| INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE | 39-40 | 81 |
| BIJLAGE — | FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING

1-12

77

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail

1-2

77

Bestuursstructuur

3-6

77

Doelstellingen

7-8

77

Middelen

9-11

78

De evaluatie van de Commissie

12

78

OORDEEL

13-25

78

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

14

78

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

15

79

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

16

79

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

17-19

79

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

20-25

79

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

26-32

80

Uitvoering van de begroting 2017

26-27

80

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

28-32

80

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

33-37

81

Internebeheersingskader

33-36

81

Procedures voor het plaatsen van opdrachten

37

81

OVERIGE KWESTIES

38

81

Het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden

38

81

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

39-40

81

BIJLAGE —

FOLLOW-UP VAN DE OPMERKINGEN VAN DE VOORGAANDE JAREN

83

HET ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

84

INLEIDING

Oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail

| 1. | De Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail (S2R), gevestigd te Brussel, werd in juni 2014 (1) opgericht voor een periode van tien jaar en werkt sinds 24 mei 2016 autonoom. De Gemeenschappelijke Onderneming is in 2016 begonnen haar werkzaamheden autonoom uit te voeren en de rekeningen van dit jaar zijn de tweede reeks financiële staten van S2R die door de ERK worden gecontroleerd. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Gemeenschappelijke Onderneming S2R is een publiek-privaat partnerschap in de spoorwegsector. De oprichtende leden zijn de Europese Unie (EU), vertegenwoordigd door de Commissie, en partners uit de spoorwegindustrie (de belangrijkste belanghebbenden, onder wie fabrikanten van spoorwegmateriaal, spoorwegondernemingen, infrastructuurbeheerders en onderzoekscentra). Andere entiteiten kunnen deelnemen aan de Gemeenschappelijke Onderneming als geassocieerde leden. |
| --- | --- |

2.

Bestuursstructuur

| 3. | De bestuursstructuur van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R omvat de raad van bestuur, de uitvoerend directeur, het wetenschappelijk comité en de groep van vertegenwoordigers van de staten. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De raad van bestuur bestaat uit 22 leden, met twee vertegenwoordigers van de Commissie en één vertegenwoordiger van elke deelnemer uit de sector. De raad van bestuur is verantwoordelijk voor de strategische oriëntatie en de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming en houdt toezicht op de uitvoering van haar activiteiten. De uitvoerend directeur is belast met het dagelijks beheer van de Gemeenschappelijke Onderneming. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het wetenschappelijk comité en de groep van vertegenwoordigers van de staten vormen adviesorganen. Het wetenschappelijk comité brengt advies uit over de in de jaarlijkse werkprogramma’s van de Gemeenschappelijke Onderneming op te nemen wetenschappelijke en technologische prioriteiten. De groep van vertegenwoordigers van de staten vertegenwoordigt de EU-lidstaten en de met het kaderprogramma voor onderzoek Horizon 2020 geassocieerde landen. De groep kan adviezen uitbrengen over de strategische oriëntatie van de Gemeenschappelijke Onderneming en over de koppeling tussen S2R-activiteiten en relevante nationale en regionale onderzoeks- en innovatieprogramma’s. |
| --- | --- |

5.

| 6. | In de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R is tevens het volgende vastgelegd:






  — | een specifieke adviserende rol voor het Europees Spoorwegbureau van de Europese Unie om bij te dragen tot de vaststelling en uitvoering van S2R-werkplannen, en om ervoor te zorgen dat S2R-activiteiten leiden tot technische normen die de interoperabiliteit en veiligheid waarborgen; |
| --- | --- | --- |

6.

—

een specifieke adviserende rol voor het Europees Spoorwegbureau van de Europese Unie om bij te dragen tot de vaststelling en uitvoering van S2R-werkplannen, en om ervoor te zorgen dat S2R-activiteiten leiden tot technische normen die de interoperabiliteit en veiligheid waarborgen;

| — | de oprichting van stuurgroepen voor innovatieprogramma’s, die bestaan uit vertegenwoordigers van de oprichtende leden en geassocieerde leden, en van het S2R-programmabureau, dat belast is met de technische input en uitvoering van elk innovatieprogramma; |
| --- | --- |

—

de oprichting van stuurgroepen voor innovatieprogramma’s, die bestaan uit vertegenwoordigers van de oprichtende leden en geassocieerde leden, en van het S2R-programmabureau, dat belast is met de technische input en uitvoering van elk innovatieprogramma;

| — | de mogelijkheid om werkgroepen van deskundigen op te zetten om de Gemeenschappelijke Onderneming te helpen bij het uitvoeren van haar taken. |
| --- | --- |

—

de mogelijkheid om werkgroepen van deskundigen op te zetten om de Gemeenschappelijke Onderneming te helpen bij het uitvoeren van haar taken.

Doelstellingen

| 7. | De Gemeenschappelijke Onderneming S2R werd opgericht om de spoorwegsector een samenwerkingsplatform te bieden om innovatie te stimuleren teneinde het concurrentievermogen van het spoorwegsysteem te verbeteren en het spoorvervoerssysteem in Europa te versterken. Een essentieel initiatief voor het bereiken van dit doel is de totstandbrenging van de Europese spoorwegruimte (2). |
| --- | --- |

7.

| 8. | De Gemeenschappelijke Onderneming S2R streeft naar de ontwikkeling, integratie, demonstratie en validering van innoverende technologieën en oplossingen die aan strenge veiligheidsnormen voldoen, met het oog op het bereiken van:






  — | een vermindering van de levenscycluskosten van spoorvervoer met 50 %; |
| --- | --- | --- |

8.

—

een vermindering van de levenscycluskosten van spoorvervoer met 50 %;

| — | een toename met 100 % van de capaciteit van het spoorvervoerssysteem; |
| --- | --- |

—

een toename met 100 % van de capaciteit van het spoorvervoerssysteem;

| — | een toename met 50 % van de betrouwbaarheid en stiptheid van spoorvervoersdiensten; |
| --- | --- |

—

een toename met 50 % van de betrouwbaarheid en stiptheid van spoorvervoersdiensten;

| — | het wegwerken van de resterende technische belemmeringen voor de interoperabiliteit en efficiëntie; |
| --- | --- |

—

het wegwerken van de resterende technische belemmeringen voor de interoperabiliteit en efficiëntie;

| — | het terugdringen van de negatieve externe effecten van het spoorvervoer, met name geluid, trillingen, emissies en andere milieueffecten. |
| --- | --- |

—

het terugdringen van de negatieve externe effecten van het spoorvervoer, met name geluid, trillingen, emissies en andere milieueffecten.

Middelen

| 9. | De bijdrage van de EU aan de werkzaamheden van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R bedraagt maximaal 450 miljoen EUR; dit bedrag moet uit Horizon 2020 worden gefinancierd. Dit bedrag omvat 52 miljoen EUR die gereserveerd zijn voor het Horizon 2020-werkprogramma vervoer 2014-2015 (gidsprojecten), dat tot nu toe door de Europese Commissie werd beheerd; er werd dus 398 miljoen EUR toegewezen aan de Gemeenschappelijke Onderneming S2R (3). De leden afkomstig uit de industrie van de Gemeenschappelijke Onderneming moeten ten minste 470 miljoen EUR aan middelen bijdragen (4), waarvan minstens 350 miljoen EUR aan bijdragen in natura en in contanten aan de operationele activiteiten en de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming, alsmede minstens 120 miljoen EUR aan bijdragen in natura voor aanvullende activiteiten (5). |
| --- | --- |

9.

| 10. | De administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R zijn beperkt tot 27 miljoen EUR, die gedekt moeten worden door de bijdragen in contanten van de leden en die op jaarbasis gelijkelijk worden verdeeld tussen de EU en leden afkomstig uit de industrie (6). |
| --- | --- |

10.

| 11. | In 2017 bedroeg de definitieve begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R 44,1 miljoen EUR (2016: 52,3). Op 31 december 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming 19 personeelsleden in dienst (2016: 17). De lagere definitieve begroting voor 2017 was een rechtstreeks gevolg van de bevestiging door de Europese Commissie dat zij de gidsprojecten zou blijven beheren (7). |
| --- | --- |

11.

De evaluatie van de Commissie

| 12. | De Commissie rondde de tussentijdse evaluatie van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming in juni 2017 af; vervolgens stelde de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan op om de aanbevelingen in de evaluatie op te volgen. Bij deze gelegenheid voegen we een onderdeel toe dat verband houdt met het actieplan van de Gemeenschappelijke Onderneming als reactie op de tussentijdse evaluatie; dit is enkel bedoeld ter informatie en maakt geen deel uit van ons controleoordeel of onze opmerkingen. |
| --- | --- |

12.

| OORDEEL









  13. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (8) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (9) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en |
| --- | --- | --- |

OORDEEL

13.

a)

de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Onderneming, die bestaat uit de financiële staten (8) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (9) betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening, zoals voorgeschreven door artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 14. | Naar ons oordeel geven de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming over het op 31 december 2017 afgesloten jaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de Gemeenschappelijke Onderneming per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van de nettoactiva in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig haar financieel reglement en de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels. Deze zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

14.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen

| 15. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

15.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende betalingen bij de rekeningen

| 16. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende betalingen bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2017 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

16.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen

| 17. | Overeenkomstig de artikelen 310 tot en met 325 van het VWEU en het financieel reglement van de Gemeenschappelijke Onderneming is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de rekeningen op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het opmaken en getrouw weergeven van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De leiding van de Gemeenschappelijke Onderneming draagt uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Bij het voorbereiden van de rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Gemeenschappelijke Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Degenen die belast zijn met governance, zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de entiteit. |
| --- | --- |

19.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de rekeningen en onderliggende verrichtingen

| 20. | Onze doelstellingen bestaan erin redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad of andere betrokken kwijtingsautoriteiten een betrouwbaarheidsverklaring te verschaffen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij een controle een bestaande materiële afwijking of niet-conformiteit altijd zal worden opgespoord. Deze kan voortkomen uit fraude of fouten en wordt van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze een invloed heeft op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze rekeningen nemen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. De selectie van de procedures is afhankelijk van het oordeel van de controleur, dat een inschatting omvat van de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten uit de wet- en regelgeving van de Europese Unie, hetzij door fraude, hetzij door fouten. Bij deze risico-inschatting wordt gekeken naar de internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de rekeningen en naar de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor de financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Voor de ontvangsten verifiëren wij de van de Commissie ontvangen subsidie en beoordelen wij de procedures van de Gemeenschappelijke Onderneming voor het innen van vergoedingen en andere inkomsten, voor zover van toepassing. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen wanneer de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen (inclusief die voor de verwerving van activa) op het moment dat deze worden gedaan. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Bij de voorbereiding van dit verslag en oordeel hebben wij rekening gehouden met de controlewerkzaamheden die de onafhankelijke extern controleur heeft verricht ten aanzien van de rekeningen van de Gemeenschappelijke Onderneming, zoals bepaald in artikel 208, lid 4, van het Financieel Reglement van de EU (10). |
| --- | --- |

24.

| 25. | De hiernavolgende opmerkingen doen niets af aan het oordeel van de ERK. |
| --- | --- |

25.

BUDGETTAIR EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting 2017

| 26. | De definitieve begroting 2017 omvatte vastleggingskredieten ter hoogte van 68,6 miljoen EUR en betalingskredieten ter hoogte van 44,1 miljoen EUR. Het uitvoeringspercentage bedroeg 94 % voor de vastleggingskredieten en 79 % voor de betalingskredieten. De meeste betalingen die de Gemeenschappelijke Onderneming in 2017 verrichtte, waren voorfinancieringsbetalingen voor Horizon 2020-projecten die waren geselecteerd in het kader van de oproepen tot het indienen van voorstellen van 2017. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Eind 2017 bedroegen de ongebruikte betalingskredieten van voorgaande jaren van de Gemeenschappelijke Onderneming ongeveer 7,6 miljoen EUR. Deze situatie wijst op tekortkomingen in het proces voor de begrotingsplanning, waar de Gemeenschappelijke Onderneming echter niet de volledige controle over heeft. |
| --- | --- |

27.

Meerjarige begrotingsuitvoering in het kader van Horizon 2020

| 28. | Van de maximale EU-bijdrage in contanten van 398 miljoen EUR die tijdens haar levensduur aan de Gemeenschappelijke Onderneming S2R moet worden toegewezen, had de EU eind 2017 in totaal 83,2 miljoen EUR in contanten bijgedragen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Van de 350 miljoen EUR die de leden afkomstig uit de industrie gedurende haar levensduur minimaal moeten bijdragen aan de operationele activiteiten en de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming, hadden de leden eind 2017 bijdragen in natura ter hoogte van 34,9 miljoen EUR voor operationele activiteiten gerapporteerd, waarvan 3 miljoen EUR was gecertificeerd. Daarnaast had de raad van bestuur 4,9 miljoen EUR aan contante bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming gevalideerd. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Van de 120 miljoen EUR die de leden afkomstig uit de industrie minimaal aan aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming moeten bijdragen, hadden de leden eind 2017 al 130 miljoen EUR (108 %) gerapporteerd, waarvan 86,3 miljoen EUR was gecertificeerd. Aangezien we niet het recht hebben de bijdragen in natura van de leden aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard, kwaliteit en kwantiteit daarvan. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Bijgevolg bedroegen de totale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie eind 2017 169,8 miljoen EUR (waarvan 76 % bijdragen aan aanvullende activiteiten), vergeleken met een EU-bijdrage in contanten van 83,2 miljoen EUR (zie ook paragraaf 38). |
| --- | --- |

31.

| 32. | Van de maximale operationele en administratieve begroting van 411,5 miljoen EUR voor de Gemeenschappelijke onderneming (11) had de Gemeenschappelijke Onderneming eind 2017 voor 158,8 miljoen EUR aan vastleggingen en voor 78,6 miljoen EUR aan betalingen gedaan. Hieruit blijkt dat de Gemeenschappelijke Onderneming momenteel in overeenstemming met het meerjarig werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming onderling afhankelijke meerjarige subsidieovereenkomsten en aanbestedingsovereenkomsten heeft gesloten voor de uitvoering van 39 % van het onderzoeks- en innovatieprogramma van S2R. |
| --- | --- |

32.

INTERNEBEHEERSINGSMAATREGELEN

Internebeheersingskader

| 33. | De Gemeenschappelijke Onderneming heeft betrouwbare procedures voor controles vooraf opgezet die gebaseerd zijn op financiële en operationele controles van stukken. Eind 2017 waren de belangrijkste internecontrolenormen grotendeels ten uitvoer gelegd; enkele acties, zoals het testen van het bedrijfscontinuïteitsplan, moesten in 2018 worden afgerond. |
| --- | --- |

33.

| 34. | De gemeenschappelijke auditdienst van de Commissie (GAD) is verantwoordelijk voor de controle achteraf van kostendeclaraties voor Horizon 2020-projecten. In 2017 voerde de Gemeenschappelijke Onderneming — samen met de gemeenschappelijke auditdienst (GAD) van DG RTD — de eerste controle achteraf uit van een willekeurig getrokken steekproef van tussentijdse kostendeclaraties in het kader van Horizon 2020; de resultaten hiervan zullen echter pas in het jaarlijks activiteitenverslag 2018 van de Gemeenschappelijke Onderneming worden gerapporteerd. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Op basis van een beoordeling van het internebeheersingssysteem van de Gemeenschappelijke Onderneming en gegevensgerichte toetsing van ontvangsten-, betalings-, subsidie- en aanbestedingsverrichtingen boden de controleresultaten ons redelijke zekerheid dat het algehele restfoutenpercentage voor de Gemeenschappelijke Onderneming onder de materialiteitsdrempel ligt. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Eind 2017 waren de specifieke ontwikkelingen die nodig zijn voor de verwerking van de bijdragen in natura voor de Gemeenschappelijke Onderneming in het kader van de gemeenschappelijke instrumenten voor subsidiebeheer en monitoring voor Horizon 2020 van de Commissie nog niet voltooid. |
| --- | --- |

36.

Procedures voor het plaatsen van opdrachten

| 37. | Er werden enige kwalitatieve tekortkomingen geconstateerd in de openbare aanbestedingsprocedure van de Gemeenschappelijke Onderneming voor communicatie- en evenementendiensten met een geraamde begroting van 1,2 miljoen EUR voor een periode van vier jaar. |
| --- | --- |

37.

OVERIGE KWESTIES

Het mobiliseren van bijdragen van uit de industrie afkomstige leden

| 38. | Een van de belangrijkste doelstellingen van de Gemeenschappelijke Onderneming is het mobiliseren van bijdragen van leden afkomstig uit de industrie op het gebied van haar activiteiten (12). Als enkel de activiteiten in aanmerking worden genomen waarop het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming rechtstreeks betrekking heeft, moet op grond van de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming een minimale hefboomfactor van 0,88 (13) worden gerealiseerd. De minimale hefboomfactor stijgt tot 1,18 (14), als ook rekening wordt gehouden met de bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie aan de aanvullende activiteiten buiten het werkprogramma van de Gemeenschappelijke Onderneming. Aangezien we echter niet het recht hebben de bijdragen in natura aan aanvullende activiteiten te controleren, kunnen we geen oordeel geven over de aard en de kwaliteit van dergelijke bijdragen (15). |
| --- | --- |

38.

INFORMATIE OVER DE EVALUATIES VAN DE COMMISSIE

| 39. | De tussentijdse evaluatie (16) door de Commissie van de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R had betrekking op de periode 2014-2016 en werd uitgevoerd met behulp van onafhankelijke deskundigen, zoals voorgeschreven in de Verordening van de Raad over de Gemeenschappelijke Onderneming S2R (17). De evaluatie betrof de prestaties van de Gemeenschappelijke Onderneming ten aanzien van relevantie, doelmatigheid, doeltreffendheid, samenhang en Europese meerwaarde, waarbij ook werd gekeken naar openheid en transparantie. De resultaten van deze evaluatie werden in aanmerking genomen in het verslag dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad in oktober 2017 toestuurde (18). |
| --- | --- |

39.

| 40. | In reactie op de aanbevelingen van de beoordelaars (19) heeft de Gemeenschappelijke Onderneming een actieplan voorbereid dat op 28 juni 2018 door de raad van bestuur werd goedgekeurd. Hoewel niet alle aanbevelingen die in de tussentijdse evaluatie worden gedaan, in het kader van het huidige financiële kaderprogramma (20) zullen worden opgevolgd, zijn sommige in het actieplan opgenomen acties al in gang gezet (21), terwijl andere, zoals past bij de aard daarvan en gelet op het huidige rechtskader, naar verwachting in de periode 2018-2020 zullen worden uitgevoerd (22). |
| --- | --- |

40.

Dit verslag werd door kamer IV onder leiding van de heer Neven MATES, lid van de Rekenkamer, te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 2 oktober 2018.

Voor de Rekenkamer

Klaus-Heiner LEHNE

President

---

(1)  Verordening (EU) nr. 642/2014 van de Raad van 16 juni 2014 tot oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming Shift2Rail (PB L 177 van 17.6.2014, blz. 9).

1

(2)  Meer informatie over de activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming is te vinden op haar website: http://shift2rail.org

2

(3)  Artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) nr. 642/2014.

3

(4)  Artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) nr. 642/2014.

4

(5)  Zoals bepaald in artikel 4, lid 2, onder b), van Verordening (EU) nr. 642/2014, vallen aanvullende activiteiten buiten het werkplan en de begroting van de Gemeenschappelijke Onderneming, maar dragen ze wel bij tot de doelstellingen van het S2R-masterplan. In overeenstemming met artikel 4, lid 4, van dezelfde verordening moeten de kosten van aanvullende activiteiten worden gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur en worden ze niet onderworpen aan een controle door de Gemeenschappelijke Onderneming, de ERK of een ander orgaan van de Unie.

5

(6)  Artikel 16, lid 2, van de statuten van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R (bijlage I van Verordening (EU) nr. 642/2014).

6

(7)  In artikel 3, lid 1, onder b), van Verordening (EU) nr. 642/2014 is een aanvullende bijdrage van de EU van 52 miljoen EUR voorzien voor de Gemeenschappelijke Onderneming S2R ingeval zij het beheer van het Horizon 2020-werkprogramma vervoer 2014-2015 (de gidsprojecten) overneemt.

7

(8)  De financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

8

(9)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten de verslagen die een samenvatting zijn van alle begrotingsverrichtingen en de bijbehorende toelichtingen.

9

(10)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

10

(11)  Dit bedrag omvat de maximale bijdrage in contanten van de EU aan de operationele en administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming en de contante bijdrage van de leden afkomstig uit de industrie aan de administratieve kosten van de Gemeenschappelijke Onderneming van 13,5 miljoen EUR.

11

(12)  Overweging 10 van Verordening (EU) nr. 642/2014 luidt: „Een substantiële bijdrage van de industrie is een essentieel aspect van het Shift2Rail-initiatief (het „S2R-initiatief”). Het is derhalve van fundamenteel belang dat tegenover de overheidsmiddelen voor het S2R-initiatief een minstens even grote bijdrage van de sector staat.”

12

(13)  De minimale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (350 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de Gemeenschappelijke Onderneming (398 miljoen EUR).

13

(14)  De totale minimale bijdragen van de leden afkomstig uit de industrie aan de operationele en aanvullende activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (470 miljoen EUR) gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de Gemeenschappelijke Onderneming (398 miljoen EUR).

14

(15)  Overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Verordening (EU) nr. 642/2014 worden de kosten van aanvullende activiteiten gecertificeerd door een onafhankelijke extern controleur die wordt aangewezen door de Gemeenschappelijke Onderneming. De kosten voor dergelijke activiteiten kunnen echter niet gecontroleerd worden door de Gemeenschappelijke Onderneming S2R of door enig orgaan van de Unie.

15

(16)  Tussentijdse evaluatie van de Gemeenschappelijke Onderneming S2R (2014-2016) in het kader van Horizon 2020: https://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/s2r.pdf

16

(17)  Artikel 11 van Verordening (EU) nr. 642/2014.

17

(18)  Werkdocument van de diensten van de Commissie: „Interim Evaluation of the Joint Undertakings operating under Horizon 2020” (SWD(2017) 339 final).

18

(19)  Specifieke aanbevelingen omvatten de noodzaak om meer samen te werken met de andere Gemeenschappelijke Ondernemingen op het gebied van vervoer (Sesar, Clean Sky en FCH); het zorgen voor een evenwichtiger verhouding tussen deelnemers aan S2R-activiteiten; het vaker een beroep doen op het wetenschappelijk comité van de Gemeenschappelijke Onderneming, de European Rail Research Advisory Council (ERRAC) en adviesorganen om technisch en strategisch advies te verstrekken; en het herzien van de bestaande essentiële prestatie-indicatoren (KPI’s) van de Gemeenschappelijke Onderneming, waarvan er te veel zouden zijn en waarvan sommige ongeschikt zouden zijn.

19

(20)  In het actieplan van de Gemeenschappelijke Onderneming wordt onderkend dat er aan bepaalde aanbevelingen, zoals de noodzaak om de verhouding tussen deelnemers in de Gemeenschappelijke Onderneming beter in balans te brengen, of om meer aandacht te besteden aan de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen, onvoldoende uitvoering werd gegeven in het kader van S2R en dat deze in de volgende programmeringsperiode verder moeten worden uitgevoerd.

20

(21)  Er wordt al regelmatig contact onderhouden met de andere gemeenschappelijke ondernemingen om synergieën te creëren tussen de verschillende programma’s; in het jaarlijks werkprogramma 2018 is de regeling inzake forfaitaire subsidies ingevoerd met het oog op grotere vereenvoudiging.

21

(22)  Uit te voeren acties omvatten: de uitnodiging aan geassocieerde leden van de Gemeenschappelijke Onderneming om hun betrokkenheid bij S2R te vergroten teneinde de verdere deelname van derde partijen mogelijk te maken via activiteiten van geassocieerde leden; de selectie van nieuwe leden van het wetenschappelijk comité; een herziening van het meerjarig actieplan (deel B) van S2R om dit af te stemmen op de bestuurlijke visie voor S2R die in oktober 2017 werd vastgesteld door de raad van bestuur (deel A), en de vaststelling van een nieuw KPI-model overeenkomstig de doelstellingen van de verordening van de Raad over S2R.

22

---

BIJLAGE

Follow-up van de opmerkingen van de voorgaande jaren

| Jaar | De opmerking van de ERK | Stand van de corrigerende maatregel
  (Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen) |
| --- | --- | --- |
| | Fraudebestrijdingsstrategie | |
| 2016 | De Gemeenschappelijke Onderneming S2R is verplicht de strategie van de Commissie voor fraudebestrijding bij onderzoek te volgen. Eind 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming echter nog geen specifieke risicobeoordeling voor fraudebestrijding verricht, noch een actieplan vastgesteld voor de uitvoering van haar eigen fraudebestrijdingsstrategie aan de hand van de door de Commissie verstrekte methodologie. | Afgerond |

Jaar

De opmerking van de ERK

Stand van de corrigerende maatregel

(Afgerond/Loopt nog/Nog af te handelen)

Fraudebestrijdingsstrategie

2016

De Gemeenschappelijke Onderneming S2R is verplicht de strategie van de Commissie voor fraudebestrijding bij onderzoek te volgen. Eind 2017 had de Gemeenschappelijke Onderneming echter nog geen specifieke risicobeoordeling voor fraudebestrijding verricht, noch een actieplan vastgesteld voor de uitvoering van haar eigen fraudebestrijdingsstrategie aan de hand van de door de Commissie verstrekte methodologie.

Afgerond

---

ANTWOORD VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

27.

Volgens de gebruikelijke begrotingsprocedure wordt voor elk begrotingsjaar pas in maart de eerste schijf door de Commissie aan de Gemeenschappelijke Onderneming uitbetaald. Daarom heeft de Gemeenschappelijke Onderneming in haar begrotingsplanning voor 2017 rekening gehouden met het volledige bedrag van ongebruikte betalingskredieten van voorgaande jaren om de betalingen in het eerste kwartaal van 2018 te dekken.

37.

In dezelfde procedure werd perceel 4 geannuleerd omdat de door de winnende inschrijver voorgestelde technische oplossing het mogelijk maakte de aanvankelijk in twee percelen opgesplitste diensten in één perceel samen te voegen. Deze oplossing leverde een besparing van financiële middelen op. De Gemeenschappelijke Onderneming voldeed in dit verband volkomen aan artikel 114 van het Financieel Reglement („Annulering van de procedure”).

38.

Wanneer alleen gekeken wordt naar de bijdragen van andere leden dan de Unie, bedraagt de hefboomfactor op grond van de oprichtingsverordening van de Gemeenschappelijke Onderneming respectievelijk 1,24 (1) en 1,66 (2).

---

(1)  Minimumbijdragen van de leden uit de industrie aan de operationele activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (350 miljoen EUR), gedeeld door de maximale contante bijdrage van de EU aan de Gemeenschappelijke Onderneming die door de S2R-verordening wordt toegewezen aan de andere leden dan de Unie (282,5 miljoen EUR).

1

(2)  Rekening houdend met het totaal aan minimale bijdragen van de leden uit de industrie aan de operationele en aanvullende activiteiten van de Gemeenschappelijke Onderneming (470 miljoen EUR).

2

---