# Il-Ġurnal Uffiċjali C 415/15 t

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 415 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6115 ta' Novembru 2018 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 415

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6115 ta' Novembru 2018

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Ftehim ta' Sħubija konkluż bejn il-Membri tal-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra |
| | Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018 |
| 2018/C 415/01 | Riżoluzzjoni dwar ir-relazzjonijiet AKP-UE ta' wara Cotonou: dimensjoni parlamentari b'saħħitha | 1 |
| 2018/C 415/02 | Riżoluzzjoni dwar l-impatt tal-kummerċ illegali fil-prodotti fitosanitarji, iż-żrieragħ u fatturi tal-produzzjoni agrikoli oħra fuq l-ekonomiji tal-pajjiżi AKP | 6 |
| 2018/C 415/03 | Riżoluzzjoni dwar il-konsegwenzi soċjali u ambjentali tal-urbanizzazzjoni, b'mod partikolari l-immaniġġjar tajjeb tal-iskart industrijali u domestiku fil-pajjiżi AKP | 11 |
| 2018/C 415/04 | Riżoluzzjoni dwar il-ħtieġa urġenti ta' miżuri ġodda għall-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali | 18 |
| 2018/C 415/05 | Riżoluzzjoni dwar il-kriżi umanitarja fis-Sudan t’Isfel | 22 |

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Ftehim ta' Sħubija konkluż bejn il-Membri tal-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra

Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018

Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018

2018/C 415/01

Riżoluzzjoni dwar ir-relazzjonijiet AKP-UE ta' wara Cotonou: dimensjoni parlamentari b'saħħitha

1

2018/C 415/02

Riżoluzzjoni dwar l-impatt tal-kummerċ illegali fil-prodotti fitosanitarji, iż-żrieragħ u fatturi tal-produzzjoni agrikoli oħra fuq l-ekonomiji tal-pajjiżi AKP

6

2018/C 415/03

Riżoluzzjoni dwar il-konsegwenzi soċjali u ambjentali tal-urbanizzazzjoni, b'mod partikolari l-immaniġġjar tajjeb tal-iskart industrijali u domestiku fil-pajjiżi AKP

11

2018/C 415/04

Riżoluzzjoni dwar il-ħtieġa urġenti ta' miżuri ġodda għall-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali

18

2018/C 415/05

Riżoluzzjoni dwar il-kriżi umanitarja fis-Sudan t’Isfel

22

---

| | IV   Informazzjoni |
| --- | --- |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Ftehim ta' Sħubija konkluż bejn il-Membri tal-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra |
| | Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018 |
| 2018/C 415/06 | Tweġibiet mill-Kummissjoni għall-mistoqsijiet bil-miktub | 26 |

IV   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Ftehim ta' Sħubija konkluż bejn il-Membri tal-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra

Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018

Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018

2018/C 415/06

Tweġibiet mill-Kummissjoni għall-mistoqsijiet bil-miktub

26

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Ftehim ta' Sħubija konkluż bejn il-Membri tal-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra

Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018

| 15.11.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 415/1 |
| --- | --- | --- | --- |

15.11.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 415/1

---

RIŻOLUZZJONI (1)

dwar ir-relazzjonijiet AKP-UE ta' wara Cotonou: dimensjoni parlamentari b'saħħitha

(2018/C 415/01)

L-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE,

| — | li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta' Ġunju 2018, |
| --- | --- |

—

li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta' Ġunju 2018,

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (il-Ftehim ta' Cotonou) (2), u r-reviżjonijiet tiegħu tal-2005 u l-2010 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (il-Ftehim ta' Cotonou) (2), u r-reviżjonijiet tiegħu tal-2005 u l-2010 (3),

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Georgetown tal-1975 li stabbilixxa l-Grupp AKP, u r-reviżjoni tiegħu tal-1992, (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Georgetown tal-1975 li stabbilixxa l-Grupp AKP, u r-reviżjoni tiegħu tal-1992, (4),

| — | wara li kkunsidrat l-Istrateġija Konġunta UE-Afrika, adottata mill-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern Afrikani u Ewropej fis-summit ta' Lisbona fid-9 ta' Diċembru 2007, (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Istrateġija Konġunta UE-Afrika, adottata mill-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern Afrikani u Ewropej fis-summit ta' Lisbona fid-9 ta' Diċembru 2007, (5),

| — | wara li kkunsidrat is-seba' Summit ta' Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern tal-pajjiżi AKP fit-13 u l-14 ta' Diċembru 2011 f'Malabo, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat is-seba' Summit ta' Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern tal-pajjiżi AKP fit-13 u l-14 ta' Diċembru 2011 f'Malabo,

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha tad-9 ta' Diċembru 2015 dwar erbgħin sena ta' sħubija: evalwazzjoni tal-impatt fuq il-kummerċ u l-iżvilupp fil-pajjiżi AKP u prospetti għal relazzjonijiet dejjiema bejn il-pajjiżi AKP u l-Unjoni Ewropea (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha tad-9 ta' Diċembru 2015 dwar erbgħin sena ta' sħubija: evalwazzjoni tal-impatt fuq il-kummerċ u l-iżvilupp fil-pajjiżi AKP u prospetti għal relazzjonijiet dejjiema bejn il-pajjiżi AKP u l-Unjoni Ewropea (6),

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjonijiet tagħha dwar ir-relazzjonijiet AKP-UE, b'mod partikolari dik tal-11 ta Frar 2015 dwar il-ħidma tal-Assemblea Parlamentari Konġunta (JPA) (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjonijiet tagħha dwar ir-relazzjonijiet AKP-UE, b'mod partikolari dik tal-11 ta Frar 2015 dwar il-ħidma tal-Assemblea Parlamentari Konġunta (JPA) (7),

| — | wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tagħha tal-21 ta' Diċembru 2016 dwar id-dimensjoni parlamentari tar-relazzjonijiet AKP-UE ta' wara Cotonou, (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tagħha tal-21 ta' Diċembru 2016 dwar id-dimensjoni parlamentari tar-relazzjonijiet AKP-UE ta' wara Cotonou, (8),

| — | wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni konġunta tad-9 ta' Diċembru 2015 mill-Kopresidenti tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE dwar il-futur tar-relazzjonijiet AKP-UE (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni konġunta tad-9 ta' Diċembru 2015 mill-Kopresidenti tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE dwar il-futur tar-relazzjonijiet AKP-UE (9),

| — | wara li kkunsidrat il-103 u l-105 laqgħa tal-Kunsill tal-Ministri AKP, rispettivament fis-26 u s-27 ta' April 2016 f'Dakar u fit-3 u l-4 ta' Mejju 2017 fi Brussell, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-103 u l-105 laqgħa tal-Kunsill tal-Ministri AKP, rispettivament fis-26 u s-27 ta' April 2016 f'Dakar u fit-3 u l-4 ta' Mejju 2017 fi Brussell,

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Ottubru 2016 dwar il-futur tar-relazzjonijiet AKP-UE lil hinn mill-2020 (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Ottubru 2016 dwar il-futur tar-relazzjonijiet AKP-UE lil hinn mill-2020 (10),

| — | wara li kkunsidrat il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, adottat fi Brussell fis-7 ta' Ġunju 2017 (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, adottat fi Brussell fis-7 ta' Ġunju 2017 (11),

| — | wara li kkunsidrat ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea tat-12 ta' Diċembru 2017 għal Deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza l-ftuħ ta' negozjati dwar Ftehim ta' Sħubija bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea tat-12 ta' Diċembru 2017 għal Deċiżjoni tal-Kunsill li tawtorizza l-ftuħ ta' negozjati dwar Ftehim ta' Sħubija bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (12),

| — | wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-22 ta' Novembru 2016 lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill: Sħubija mġedda mal-pajjiżi tal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Komunikazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-22 ta' Novembru 2016 lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill: Sħubija mġedda mal-pajjiżi tal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku (13),

| — | wara li kkunsidrat id-Dokument ta' Konsultazzjoni Konġunt tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tas-6 ta' Ottubru 2015: Lejn sħubija ġdida bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku wara l-2020 (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Dokument ta' Konsultazzjoni Konġunt tal-Kummissjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tas-6 ta' Ottubru 2015: Lejn sħubija ġdida bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku wara l-2020 (14),

| — | wara li kkunsidrat l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adottata fit-12 ta' Mejju 2016 dwar il-futur tar-relazzjonijiet tal-UE mal-Grupp ta' Stati AKP (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adottata fit-12 ta' Mejju 2016 dwar il-futur tar-relazzjonijiet tal-UE mal-Grupp ta' Stati AKP (15),

| — | wara li kkunsidrat is-Summit tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u d-dokument ta' eżitu adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fil-25 ta' Settembru 2015: Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-iżvilupp sostenibbli (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat is-Summit tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u d-dokument ta' eżitu adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fil-25 ta' Settembru 2015: Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-iżvilupp sostenibbli (16),

| — | wara li kkunsidrat l-Aġenda 2063 adottata mill-Kummissjoni tal-Unjoni Afrikana f'April 2015 (17), wara li kkunsidrat il-Communiqué tal-20 Laqgħa tal-Kunsill għar-Relazzjonijiet Barranin u tal-Komunità (COFCOR) CARICOM li saret fi Bridgetown Barbados fit-18 – 19 ta' Mejju 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Aġenda 2063 adottata mill-Kummissjoni tal-Unjoni Afrikana f'April 2015 (17), wara li kkunsidrat il-Communiqué tal-20 Laqgħa tal-Kunsill għar-Relazzjonijiet Barranin u tal-Komunità (COFCOR) CARICOM li saret fi Bridgetown Barbados fit-18 – 19 ta' Mejju 2017,

| — | wara li kkunsidrat l-eżiti tal-107 sessjoni tal-Kunsill tal-Ministri AKP fid-29 ta' Mejju 2018 u t-43 sessjoni tal-Kunsill tal-Ministri AKP-UE fl-1 ta' Ġunju 2018 f'Lomé, Togo, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-eżiti tal-107 sessjoni tal-Kunsill tal-Ministri AKP fid-29 ta' Mejju 2018 u t-43 sessjoni tal-Kunsill tal-Ministri AKP-UE fl-1 ta' Ġunju 2018 f'Lomé, Togo,

| — | wara li kkunsidrat il-communiqué Waigani dwar il-perspettivi futuri tal-Grupp AKP adottat mit-tmien Summit tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern AKP, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-communiqué Waigani dwar il-perspettivi futuri tal-Grupp AKP adottat mit-tmien Summit tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern AKP,

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Politiċi (AKP-UE/102.400/fin.), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Politiċi (AKP-UE/102.400/fin.),

| A. | billi l-Ftehim ta' Sħubija ta' Cotonou (CPA) kellu suċċess fil-ħolqien ta' sħubija reċiproka legalment vinkolanti bejn l-UE u l-Grupp AKP; |
| --- | --- |

A.

billi l-Ftehim ta' Sħubija ta' Cotonou (CPA) kellu suċċess fil-ħolqien ta' sħubija reċiproka legalment vinkolanti bejn l-UE u l-Grupp AKP;

| B. | billi r-rwol tal-JPA kif stabbilit fis-CPA huwa li tiffaċilita fehim akbar bejn il-popli tal-UE u dawk tal-Istati AKP, li tqajjem sensibilizzazzjoni dwar firxa wiesgħa ta' suġġetti, li tippromwovi l-proċessi demokratiċi permezz tad-djalogu u tal-konsultazzjoni, li tiżgura monitoraġġ konsistenti tas-CPA, u li tappoġġja l-għoti tas-setgħa lill-parlamenti nazzjonali AKP; |
| --- | --- |

B.

billi r-rwol tal-JPA kif stabbilit fis-CPA huwa li tiffaċilita fehim akbar bejn il-popli tal-UE u dawk tal-Istati AKP, li tqajjem sensibilizzazzjoni dwar firxa wiesgħa ta' suġġetti, li tippromwovi l-proċessi demokratiċi permezz tad-djalogu u tal-konsultazzjoni, li tiżgura monitoraġġ konsistenti tas-CPA, u li tappoġġja l-għoti tas-setgħa lill-parlamenti nazzjonali AKP;

| C. | billi l-JPA għandha l-mertu li toħloq qafas transkonfinali għal dibattitu parlamentari fuq skala kbira, u billi, minkejja l-imperfezzjonijiet tagħha, hija ta' valur siewi f'dinja li qed issir dejjem aktar interkonnessa u interdipendenti; |
| --- | --- |

C.

billi l-JPA għandha l-mertu li toħloq qafas transkonfinali għal dibattitu parlamentari fuq skala kbira, u billi, minkejja l-imperfezzjonijiet tagħha, hija ta' valur siewi f'dinja li qed issir dejjem aktar interkonnessa u interdipendenti;

| D. | billi n-negozjati futuri dwar ir-relazzjoni AKP-UE trid tkun opportunità sabiex tiġi żviluppata viżjoni u sabiex ir-relazzjoni tingħata dimensjoni politika; |
| --- | --- |

D.

billi n-negozjati futuri dwar ir-relazzjoni AKP-UE trid tkun opportunità sabiex tiġi żviluppata viżjoni u sabiex ir-relazzjoni tingħata dimensjoni politika;

| E. | billi l-Ftehim ta' Georgetown tas-7 ta' Ġunju 1975 jeħtieġ li jiġi rivedut sabiex jitwessgħu u jissaħħu l-fondazzjonijiet tal-Grupp AKP bil-għan li jiġu indirizzati l-isfidi u t-taqlib ġeopolitiku tas-seklu 21 u li jiżdied il-multilateriżmu; |
| --- | --- |

E.

billi l-Ftehim ta' Georgetown tas-7 ta' Ġunju 1975 jeħtieġ li jiġi rivedut sabiex jitwessgħu u jissaħħu l-fondazzjonijiet tal-Grupp AKP bil-għan li jiġu indirizzati l-isfidi u t-taqlib ġeopolitiku tas-seklu 21 u li jiżdied il-multilateriżmu;

| F. | billi l-approċċ imsejjes fuq “tliet pilastri” tas-CPA gawda minn riżultati mħallta, b'suċċessi innegabbli fil-qasam tal-iżvilupp u kontribut ċar għall-avvanz tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millenju, iżda billi fir-rigward tal-kooperazzjoni politika għad hemm lok sostanzjali għal titjib; |
| --- | --- |

F.

billi l-approċċ imsejjes fuq “tliet pilastri” tas-CPA gawda minn riżultati mħallta, b'suċċessi innegabbli fil-qasam tal-iżvilupp u kontribut ċar għall-avvanz tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millenju, iżda billi fir-rigward tal-kooperazzjoni politika għad hemm lok sostanzjali għal titjib;

| G. | billi l-ftehim futur irid ikollu l-għan li jsaħħaħ is-sħubija u jagħti spinta lill-integrazzjoni; |
| --- | --- |

G.

billi l-ftehim futur irid ikollu l-għan li jsaħħaħ is-sħubija u jagħti spinta lill-integrazzjoni;

| H. | billi mir-ratifika tas-CPA, kemm l-UE kif ukoll il-Grupp AKP għaddew minn trasformazzjoni politika u ekonomika sostanzjali, l-aktar il-Grupp tal-AKP li wera żieda fl-eteroġenità; |
| --- | --- |

H.

billi mir-ratifika tas-CPA, kemm l-UE kif ukoll il-Grupp AKP għaddew minn trasformazzjoni politika u ekonomika sostanzjali, l-aktar il-Grupp tal-AKP li wera żieda fl-eteroġenità;

| I. | billi l-ftehim ta' wara Cotonou bejn l-UE u l-Grupp AKP irid ikun komplementari ma' strateġiji tal-UE u tal-AKP usa', bħall-Istrateġija Globali dwar il-Politika Barranija u ta' Sigurtà tal-UE, l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Aġenda 2063; |
| --- | --- |

I.

billi l-ftehim ta' wara Cotonou bejn l-UE u l-Grupp AKP irid ikun komplementari ma' strateġiji tal-UE u tal-AKP usa', bħall-Istrateġija Globali dwar il-Politika Barranija u ta' Sigurtà tal-UE, l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Aġenda 2063;

| J. | billi l-kwistjoni tal-finanzjament tas-sħubija l-ġdida jeħtieġ li tiġi indirizzata u nnegozjata bħala prijorità, inkluża l-kwistjoni tal-inklużjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp fil-baġit tal-UE; |
| --- | --- |

J.

billi l-kwistjoni tal-finanzjament tas-sħubija l-ġdida jeħtieġ li tiġi indirizzata u nnegozjata bħala prijorità, inkluża l-kwistjoni tal-inklużjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp fil-baġit tal-UE;

| K. | billi t-tisħiħ tad-dimensjoni parlamentari bejn l-UE u l-Grupp AKP u l-promozzjoni tar-rwol ta' gwida tagħha fit-teħid ta' deċiżjonijiet jenħtieġ li jkun element ewlieni tas-sħubija l-ġdida AKP-UE; |
| --- | --- |

K.

billi t-tisħiħ tad-dimensjoni parlamentari bejn l-UE u l-Grupp AKP u l-promozzjoni tar-rwol ta' gwida tagħha fit-teħid ta' deċiżjonijiet jenħtieġ li jkun element ewlieni tas-sħubija l-ġdida AKP-UE;

| L. | billi l-frekwenza u l-varjetà tal-laqgħat JPA ppermettew djalogu konsistenti bejn il-Membri tal-PE u tal-AKP, u b'hekk ikkonsolidaw il-leġittimità tiegħu u saħħew id-diplomazija parlamentari, u billi l-JPA ntużat bħala mudell ta' diplomazija parlamentari f'diversi forums politiċi; |
| --- | --- |

L.

billi l-frekwenza u l-varjetà tal-laqgħat JPA ppermettew djalogu konsistenti bejn il-Membri tal-PE u tal-AKP, u b'hekk ikkonsolidaw il-leġittimità tiegħu u saħħew id-diplomazija parlamentari, u billi l-JPA ntużat bħala mudell ta' diplomazija parlamentari f'diversi forums politiċi;

| M. | billi l-missjonijiet ta' ġbir ta' informazzjoni u ta' osservazzjoni elettorali konġunta tal-JPA xi drabi jitqiesu politikament utli, peress li jiffaċilitaw, minħabba raġunijiet ta' parità, djalogu sinċier, effettiv u dirett bejn is-sħab dwar suġġetti fosthom id-demokrazija, l-istat tad-dritt, governanza tajba u d-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

M.

billi l-missjonijiet ta' ġbir ta' informazzjoni u ta' osservazzjoni elettorali konġunta tal-JPA xi drabi jitqiesu politikament utli, peress li jiffaċilitaw, minħabba raġunijiet ta' parità, djalogu sinċier, effettiv u dirett bejn is-sħab dwar suġġetti fosthom id-demokrazija, l-istat tad-dritt, governanza tajba u d-drittijiet tal-bniedem;

| N. | billi l-objettiv tal-JPA jenħtieġ li jkun li tattira l-interess tal-pubbliku, u billi, bħala l-korp parlamentari tas-sħubija, jenħtieġ li ma ssirx forum għal kunflitti bejn l-istati jew bejn żoni ġeografiċi, iżda forum għal kooperazzjoni kostruttiva, trasparenti, responsabbli u effettiva, speċjalment minħabba li l-istati u ż-żoni ġeografiċi mhux dejjem ikunu l-livell xieraq biex jindirizzaw il-bosta sfidi – għalhekk jeħtieġ li titjieb l-effettività dwar l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-JPA; |
| --- | --- |

N.

billi l-objettiv tal-JPA jenħtieġ li jkun li tattira l-interess tal-pubbliku, u billi, bħala l-korp parlamentari tas-sħubija, jenħtieġ li ma ssirx forum għal kunflitti bejn l-istati jew bejn żoni ġeografiċi, iżda forum għal kooperazzjoni kostruttiva, trasparenti, responsabbli u effettiva, speċjalment minħabba li l-istati u ż-żoni ġeografiċi mhux dejjem ikunu l-livell xieraq biex jindirizzaw il-bosta sfidi – għalhekk jeħtieġ li titjieb l-effettività dwar l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-JPA;

| O. | billi fil-laqgħat ta' Brussell tal-JPA hemm nuqqas ta' preżenza u diliġenza minn ċerti Membri tal-PE, li wassal għat-tnaqqis fil-kontinwità tal-ħidma tal-JPA, u tabilħaqq qajjem dubji dwar ir-rilevanza tagħha, li jista' jkun ta' dannu kbir; |
| --- | --- |

O.

billi fil-laqgħat ta' Brussell tal-JPA hemm nuqqas ta' preżenza u diliġenza minn ċerti Membri tal-PE, li wassal għat-tnaqqis fil-kontinwità tal-ħidma tal-JPA, u tabilħaqq qajjem dubji dwar ir-rilevanza tagħha, li jista' jkun ta' dannu kbir;

| P. | billi fi ħdan il-JPA hemm żbilanċ sinifikanti bejn is-sessi u nuqqas ċar ta' Membri żgħażagħ; |
| --- | --- |

P.

billi fi ħdan il-JPA hemm żbilanċ sinifikanti bejn is-sessi u nuqqas ċar ta' Membri żgħażagħ;

| Q. | billi s-Segretarjat tal-AKP ma għandux riżorsi umani u finanzjarji meta mqabbel mas-Segretarjat tal-PE u billi l-Membri tal-AKP ilmentaw dwar nuqqas ta' ingranaġġ osservat u esprimew ix-xewqa li jkun hemm aktar input sinifikanti fil-proċess ta' abbozzar; |
| --- | --- |

Q.

billi s-Segretarjat tal-AKP ma għandux riżorsi umani u finanzjarji meta mqabbel mas-Segretarjat tal-PE u billi l-Membri tal-AKP ilmentaw dwar nuqqas ta' ingranaġġ osservat u esprimew ix-xewqa li jkun hemm aktar input sinifikanti fil-proċess ta' abbozzar;

| 1. | Titlob qafas AKP-UE legalment vinkolanti ġenerali, sabiex is-sħubija futura tkun tista' tibni fuq il-kisbiet preċedenti, l-Aġenda 2030 u l-linji gwida vinkolanti għal kummerċ ġust u ekwitabbli tan-Nazzjonijiet Uniti, filwaqt li jiġi żgurat titjib sinifikanti sabiex jiġi promoss aktar l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli fil-pajjiżi AKP; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tqis li l-qafas AKP eżistenti jenħtieġ li jibqa' ċ-“ċentru tal-gravità” għal sħubija futura li tkopri t-tliet reġjuni kollha tal-Afrika, tal-Karibew u tal-Gżejjer tal-Paċifiku filwaqt li ssaħħaħ ir-rwol ta' kull wieħed minnhom u tqis l-ispeċifiċitajiet dejjem jikbru tagħhom, permezz tal-patti reġjonali legalment vinkolanti proposti; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ittenni l-importanza li tissaħħaħ id-dimensjoni parlamentari tal-ftehim futur, biex b'hekk tiġi żgurata setgħa konsultattiva reali għall-JPA ġenerali futura; tirrikjedi li l-awtonomija ġuridika u operattiva tagħha tkun iggarantita; titlob li l-Assemblea tkun assoċjata mill-qrib mal-implimentazzjoni tal-ftehim u li tiġi kkonsultata regolarment dwar kull kwistjoni ta' importanza għas-sħubija; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tenfasizza li t-tisħiħ tad-dimensjoni politika tas-CPA jenħtieġ li jkun prerekwiżit għall-istabbiliment tas-sħubija futura ġdida, inkluż fil-forma ta' skrutinju parlamentari msaħħaħ akkumpanjat minn finanzjament suffiċjenti sabiex l-attivitajiet parlamentari jkunu jistgħu jitwettqu b'mod adegwat; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tinsisti li l-Aġenda 2030, l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli, il-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp u l-Aġenda 2063 iridu jkunu fil-qalba tas-sħubija AKP-UE mġedda u li l-implimentazzjoni tagħhom jenħtieġ li tixpruna l-attivitajiet tal-JPA; temmen li l-JPA jenħtieġ li tipproduċi aġġornamenti regolari dwar il-progress fl-ilħuq tal-SDG u tipprevedi l-istabbiliment ta' mekkaniżmu għall-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Tirrikonoxxi ż-żieda fl-importanza ta' organizzazzjonijiet reġjonali u l-integrazzjoni subreġjonali fi ħdan il-Grupp AKP u temmen li dan jenħtieġ li jkun rifless fl-arkitettura tas-sħubija ta' wara Cotonou; titlob, f'dan il-kuntest, biex il-laqgħat reġjonali tal-JPA jkunu aktar frekwenti sabiex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet speċifiċi għar-reġjun, jissaħħaħ id-djalogu mal-istituzzjonijiet reġjonali u subreġjonali u tingħata aktar importanza lill-ispeċifiċitajiet u lis-sensittivitajiet ta' kull blokk reġjonali; tenfasizza, madankollu, il-ħtieġa ta' koerenza u komplementarjetà bejn l-istrateġiji subreġjonali, reġjonali u globali; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Titlob li mill-inqas darba fis-sena jiġu organizzati f'kull reġjun laqgħat bejn il-Membri tal-UE u tal-AKP fil-livell tal-patti reġjonali u li dawn ikunu kkomplementati minn forum għan-nisa u għaż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Temmen li l-JPA jenħtieġ li tkun involuta bis-sħiħ fin-negozjati għal sħubija AKP-UE politika msaħħa wara l-2020 u li r-rwol essenzjali u l-prerogattivi tal-JPA jenħtieġ li jiġu ddefiniti mill-ġdid sabiex tiġi mmassimizzata l-effiċjenza tagħha u tiġi żgurata l-awtonomija ġuridika u operazzjonali tagħha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tfakkar li hija għandha tiġi informata immedjatament u kompletament fl-istadji kollha tal-proċedura ta' negozjar; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Titlob li tiġi kkonsolidata d-diplomazija parlamentari, b'mod partikolari permezz tal-missjonijiet ta' ġbir ta' informazzjoni u ta' osservazzjoni elettorali u tal-missjonijiet ta' osservazzjoni konġunta tal-JPA dwar il-kwistjonijiet ta' sigurtà peress li dawn huma strumenti ewlenin għall-bini ta' kapaċità demokratika, u tħeġġeġ lill-JPA tagħmel użu aħjar mill-ispazju tagħha għal djalogu u negozjar, sabiex tiġi ffaċilitata l-azzjoni konġunta u l-bini ta' koalizzjonijiet AKP-UE effettivi fl-arena internazzjonali; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Titlob li l-ftehim futur jiġi nnegozjat minn entità magħquda li tikkonsisti mill-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku rrappreżentati f'impriża waħda; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Tqis li d-dimensjoni parlamentari tista' tissaħħaħ billi jkollha trainees fil-kabinetti tal-membri Ewropej tal-JPA AKP-UE; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Tafferma mill-ġdid l-impenn tagħha għall-prinċipju tas-sussidjarjetà, li jħeġġeġ it-teħid ta' deċiżjonijiet li jkun qrib kemm jista' jkun taċ-ċittadini, fl-aktar livell ta' responsabbiltà rilevanti, kemm fil-livell nazzjonali, reġjonali u kontinentali kif ukoll mal-AKP kollha; tenfasizza li, f'ħafna oqsma, ir-responsabbiltà trid tittieħed fil-livelli kollha – mill-aktar globali, sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi effettivi, għall-aktar lokali – sabiex l-objettivi jkunu jistgħu jintlaħqu fil-prattika; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Hija favur komunikazzjoni u sinkronizzazzjoni mtejba bejn l-UE u l-Grupp AKP u kull wieħed mill-membri tagħhom, l-aktar billi jiġi żgurat li ż-żewġ sħab jiġu assistiti kif xieraq minn segretarjat speċifiku; tenfasizza li l-użu ta' segretarjati speċifiċi huwa għal raġunijiet prattiċi, mhux riflessjoni tal-UE u tal-Grupp AKP li għandhom interessi fundamentali differenti li jirrikjedu separazzjoni amministrattiva; titlob, madankollu, kooperazzjoni mill-qrib u sinċiera bejn is-segretarjati u bejn il-parlamentari; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Titlob, għalhekk, li l-ftehim il-ġdid jipprevedi li l-Assemblea Parlamentari Konġunta tiltaqa' darbtejn fis-sena f'sessjoni plenarja, darba fl-Unjoni Ewropa u darba fl-Istat AKP, mingħajr ma l-Assemblea jkollha għalfejn tiddependi fuq il-Kunsill li jkun qed jiġi msejjaħ; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Tħeġġeġ riformi li jżidu t-trasparenza u l-profil pubbliku tal-JPA sabiex jiġi żgurat li din tkun responsabbli għaċ-ċittadini tad-diversi Stati Membri; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Hija konvinta li huma meħtieġa laqgħat regolari fil-livell AKP-UE biex jipprovdu kontinwità u stabbiltà għas-sħubija u sabiex ikunu jistgħu jsiru reviżjonijiet ta' rapportar u bejn il-pari regolari; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Tħeġġeġ lill-Istati Membri AKP-UE kollha biex jagħmlu kull sforz sabiex jinkiseb bilanċ bejn is-sessi fid-delegazzjonijiet tagħhom għall-JPA, u tħeġġeġ inklużjoni aħjar tad-delegazzjonijiet ta' taħt l-40 sena; tħeġġeġ lid-delegazzjonijiet jiżguraw rappreżentanza xierqa tal-partiti tal-oppożizzjoni sabiex jitrawwem djalogu parlamentari ġenwin bejn il-partiti; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Titlob li l-Membri tal-PE jattendu u jkunu involuti b'mod attiv fl-attivitajiet kollha tal-JPA; titlob li jiġu adottati regoli stretti sabiex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni tagħhom fil-laqgħat u l-votazzjonijiet kollha tal-JPA; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Tistieden lill-Istati Membri tal-JPA jiggarantixxu finanzjament konsistenti u prevedibbli għall-Assemblea Parlamentari AKP u l-Ko-Segretarjat, sabiex titjieb il-kapaċità ġenerali tal-JPA; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Titlob li l-atturi mhux statali jkollhom rwol aktar attiv, inklużi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u s-settur privat lokali u reġjonali, fit-teħid ta' deċiżjonijiet AKP-UE; tinsisti li l-istruttura l-ġdida tal-JPA tinkludi parteċipazzjoni formali mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-livell reġjonali u AKP-UE; tenfasizza li dawn l-atturi jenħtieġ li jkunu involuti fid-deċiżjonijiet u l-attivitajiet kollha tal-AKP-UE f'konformità ma' approċċ ta' għadd ta' partijiet ikkonċernati; tfakkar, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa li jiġi żgurat li l-prinċipji ta' trasparenza u ta' demokrazija jiġu rrispettati fi ħdan l-organizzazzjonijiet ikkonċernati; titlob lill-JPA tinkludi avvenimenti speċifiċi u regolari li jiffukaw fuq in-nisa u ż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Tenfasizza li l-fatt li l-Konferenza tal-Presidenti tal-PE għandha d-dritt li topponi l-missjonijiet tal-komponent tal-PE għal-laqgħat tal-JPA, għalkemm iġġustifikat minn limitazzjonijiet baġitarji jew tħassib ta' sigurtà, jista' jxekkel l-awtonomija legali u operazzjonali tal-JPA; titlob li tiġi żgurata l-awtonomija legali tal-JPA u li l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet għall-attivitajiet uffiċjali kollha tal-JPA jiġi rivedut; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Tistieden lil kwalunkwe Stat Membru tal-UE li għandu l-Presidenza tal-Kunsill tal-UE b'rotazzjoni biex jinvolvi ruħu b'mod aktar profond fit-tħejjija, l-organizzazzjoni u l-ospitar tas-sessjoni tal-JPA kif previst fis-CPA attwali, u barra minn hekk tenfasizza l-valur miżjud li jsiru sessjonijiet tal-JPA fl-Istat Membru tal-UE li jkollu l-Presidenza tal-Kunsill tal-UE b'rotazzjoni; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Tagħti istruzzjonijiet lill-Kopresidenti tagħha biex jgħaddu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-Ministri AKP-UE, lill-Parlament Ewropew, lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Unjoni Afrikana, lill-organizzazzjonijiet reġjonali tal-Istati AKP u lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

24.

---

(1)  Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE fl-20 ta' Ġunju 2018 fi Brussell (il-Belġju).

(2)  ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.

(3)  ĠU L 287, 4.11.2010, p. 3.

(4)  http://www.epg.acp.int/fileadmin/user_upload/Georgetown_1992.pdf

(5)  http://www.africa-eu-partnership.org/sites/default/files/documents/eas2007_joint_strategy_en.pdf

(6)  ĠU C 179, 18.5.2016, p. 29.

(7)  ĠU C 310, 25.8.2016, p. 19.

(8)  ĠU C 170, 30.5.2017, p. 36.

(9)  http://www.europarl.europa.eu/intcoop/acp/2015_acp2/pdf/1081264en.pdf

(10)  ĠU C 314, 21.9.2017, p. 38.

(11)  Id-Dokument tal-Kunsill 9459/2017.

(12)  COM(2017) 763 final.

(13)  JOIN(2016) 52 final.

(14)  JOIN(2015) 0033.

(15)  http://www.eesc.europa.eu/our-work/opinions-information-reports/opinions/future-eus-relations-acp-group-countries-green-paper

(16)  Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU A/RES/70/1.

(17)  http://www.un.org/en/africa/osaa/pdf/au/agenda2063.pdf

---

| 15.11.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 415/6 |
| --- | --- | --- | --- |

15.11.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 415/6

---

RIŻOLUZZJONI (1)

dwar l-impatt tal-kummerċ illegali fil-prodotti fitosanitarji, iż-żrieragħ u fatturi tal-produzzjoni agrikoli oħra fuq l-ekonomiji tal-pajjiżi AKP

(2018/C 415/02)

L-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE,

| — | li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta’ Ġunju 2018, |
| --- | --- |

—

li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta’ Ġunju 2018,

| — | wara li kkunsidrat l-Artikolu 18(1) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Artikolu 18(1) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha,

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-membri tal-Gruppi tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 (il-Ftehim ta’ Cotonou) (2), kif emendat fl-2005 u fl-2010 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-membri tal-Gruppi tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 (il-Ftehim ta’ Cotonou) (2), kif emendat fl-2005 u fl-2010 (3),

| — | wara li kkunsidrat is-Summit tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u d-dokument ta’ eżitu tiegħu adottat mill-Assemblea Ġenerali fil-25 ta’ Settembru 2015 intitolat “Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli”, u b’mod partikolari l-Għan 2 tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) stipulat fihom, jiġifieri l-qerda tal-ġuħ, il-kisba ta’ sigurtà fl-ikel u ta’ nutrizzjoni mtejba u l-promozzjoni ta’ agrikoltura sostenibbli (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat is-Summit tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u d-dokument ta’ eżitu tiegħu adottat mill-Assemblea Ġenerali fil-25 ta’ Settembru 2015 intitolat “Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli”, u b’mod partikolari l-Għan 2 tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) stipulat fihom, jiġifieri l-qerda tal-ġuħ, il-kisba ta’ sigurtà fl-ikel u ta’ nutrizzjoni mtejba u l-promozzjoni ta’ agrikoltura sostenibbli (4),

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport A/HRC/16/49 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għall-ikel, bit-titolu “Agro-ecology and the Right to Food” (L-Agroekoloġija u d-Dritt għall-Ikel), tat-8 ta’ Marzu 2011, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport A/HRC/16/49 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għall-ikel, bit-titolu “Agro-ecology and the Right to Food” (L-Agroekoloġija u d-Dritt għall-Ikel), tat-8 ta’ Marzu 2011,

| — | wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE dwar l-isfidi għall-biedja familjari u l-produzzjoni agrikola fuq skala żgħira fil-pajjiżi AKP, tal-21 ta’ Diċembru 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE dwar l-isfidi għall-biedja familjari u l-produzzjoni agrikola fuq skala żgħira fil-pajjiżi AKP, tal-21 ta’ Diċembru 2016,

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar pestiċidi b’riskju baxx ta’ oriġini bijoloġika tal-15 ta’ Frar 2017 (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar pestiċidi b’riskju baxx ta’ oriġini bijoloġika tal-15 ta’ Frar 2017 (5),

| — | wara li kkunsidrat il-paragrafu 56 tal-Istqarrija konġunta mill-Kunsill u mir-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri mlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni dwar il-Kunsens Ewropew ġdid dwar l-Iżvilupp bit-titolu “Id-Dinja tagħna, id-Dinjità tagħna, il-Futur tagħna” tat-30 ta’ Ġunju 2017 (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-paragrafu 56 tal-Istqarrija konġunta mill-Kunsill u mir-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri mlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni dwar il-Kunsens Ewropew ġdid dwar l-Iżvilupp bit-titolu “Id-Dinja tagħna, id-Dinjità tagħna, il-Futur tagħna” tat-30 ta’ Ġunju 2017 (6),

| — | wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) 2016/2031 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ottubru 2016 dwar il-miżuri protettivi kontra pesti tal-pjanti (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) 2016/2031 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ottubru 2016 dwar il-miżuri protettivi kontra pesti tal-pjanti (7),

| — | wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE tal-15 ta’ Lulju 1991 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (8) u d-Direttiva 98/8/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 1998 dwar it-tqegħid fis-suq tal-prodotti bijoċidali (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE tal-15 ta’ Lulju 1991 li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (8) u d-Direttiva 98/8/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 1998 dwar it-tqegħid fis-suq tal-prodotti bijoċidali (9),

| — | wara li kkunsidrat ir-Regolament Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Regolament Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti (10),

| — | wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2012 dwar it-tqegħid fis-suq u l-użu tal-prodotti bijoċidali (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Mejju 2012 dwar it-tqegħid fis-suq u l-użu tal-prodotti bijoċidali (11),

| — | wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2006 dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH), li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2006 dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH), li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (12),

| — | wara li kkunsidrat id-deċiżjonijiet (13), ir-riżoluzzjonijiet u l-istqarrija tal-106 sessjoni tal-Kunsill tal-Ministri AKP, li saret fil-5 u s-6 ta’ Diċembru 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-deċiżjonijiet (13), ir-riżoluzzjonijiet u l-istqarrija tal-106 sessjoni tal-Kunsill tal-Ministri AKP, li saret fil-5 u s-6 ta’ Diċembru 2017,

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima, ir-riżoluzzjoni 70/1 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-25 ta’ Settembru 2015 u d-dokument ta’ eżitu tas-summit dwar l-iżvilupp sostenibbli bit-titolu “Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-iżvilupp sostenibbli”, u b’mod partikolari, l-Għan 2 ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima, ir-riżoluzzjoni 70/1 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-25 ta’ Settembru 2015 u d-dokument ta’ eżitu tas-summit dwar l-iżvilupp sostenibbli bit-titolu “Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-iżvilupp sostenibbli”, u b’mod partikolari, l-Għan 2 ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs),

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (IPPC) tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti (FAO), adottata fl-1952 biex jiġu evitati u impediti d-dħul u t-tixrid ta’ pesti tal-pjanti (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (IPPC) tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti (FAO), adottata fl-1952 biex jiġu evitati u impediti d-dħul u t-tixrid ta’ pesti tal-pjanti (14),

| — | wara li kkunsidrat il-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar is-sigurtà u s-saħħa fl-agrikoltura, b’mod partikolari l-Konvenzjoni Nru 170 dwar is-sikurezza fl-użu tal-prodotti kimiċi fuq ix-xogħol (15) u l-Konvenzjoni Nru 184 dwar is-saħħa u s-sigurtà fl-agrikoltura (16); |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar is-sigurtà u s-saħħa fl-agrikoltura, b’mod partikolari l-Konvenzjoni Nru 170 dwar is-sikurezza fl-użu tal-prodotti kimiċi fuq ix-xogħol (15) u l-Konvenzjoni Nru 184 dwar is-saħħa u s-sigurtà fl-agrikoltura (16);

| — | wara li kkunsidrat ir-Rapport A/HRC/34/48 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għall-ikel tal-24 ta’ Jannar 2017 (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Rapport A/HRC/34/48 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għall-ikel tal-24 ta’ Jannar 2017 (17),

| — | wara li kkunsidrat il-Kodiċi ta’ Kondotta Internazzjonali dwar il-Ġestjoni tal-Pestiċidi tal-FAO u tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tan-NU. Guidelines on Highly Hazardous Pesticides (Linji gwida dwar Pestiċidi Perikolużi Ħafna) (Ruma, Marzu 2016), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Kodiċi ta’ Kondotta Internazzjonali dwar il-Ġestjoni tal-Pestiċidi tal-FAO u tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tan-NU. Guidelines on Highly Hazardous Pesticides (Linji gwida dwar Pestiċidi Perikolużi Ħafna) (Ruma, Marzu 2016),

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) tal-1995 dwar il-miżuri sanitarji u fitosanitarji (SPS) (18) u l-Kodiċi ta’ Kondotta Internazzjonali dwar il-ġestjoni tal-prodotti fitosanitarji jew pestiċidi, żrieragħ u fatturi agrikoli oħrajn (PPPSIs), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) tal-1995 dwar il-miżuri sanitarji u fitosanitarji (SPS) (18) u l-Kodiċi ta’ Kondotta Internazzjonali dwar il-ġestjoni tal-prodotti fitosanitarji jew pestiċidi, żrieragħ u fatturi agrikoli oħrajn (PPPSIs),

| — | wara li kkunsidrat l-istqarrija tad-9 Konferenza ministerjali tad-WTO f’Bali, mit-3 sas-6 ta’ Diċembru 2013 dwar iż-żamma tal-istokkijiet pubbliċi għall-finijiet tas-sigurtà tal-ikel (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-istqarrija tad-9 Konferenza ministerjali tad-WTO f’Bali, mit-3 sas-6 ta’ Diċembru 2013 dwar iż-żamma tal-istokkijiet pubbliċi għall-finijiet tas-sigurtà tal-ikel (19),

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport mill-Valutazzjoni Internazzjonali tal-Għarfien, Xjenzi u Teknoloġiji Agrikoli għall-Iżvilupp (IAASTD) bit-titolu “Agriculture at a crossroads” (L-agrikoltura f’salib it-toroq) tal-2009 (20), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport mill-Valutazzjoni Internazzjonali tal-Għarfien, Xjenzi u Teknoloġiji Agrikoli għall-Iżvilupp (IAASTD) bit-titolu “Agriculture at a crossroads” (L-agrikoltura f’salib it-toroq) tal-2009 (20),

| — | wara li kkunsidrat in-Netwerk tal-Organizzazzjoni għall-Koperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) dwar Kummerċ Illegali tal-Pestiċidi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat in-Netwerk tal-Organizzazzjoni għall-Koperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) dwar Kummerċ Illegali tal-Pestiċidi,

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Ekonomiku, il-Finanzi u l-Kummerċ (ACP-EU/xxxxxx), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Ekonomiku, il-Finanzi u l-Kummerċ (ACP-EU/xxxxxx),

| A. | billi l-agrikoltura għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp sostenibbli, it-tnaqqis tal-faqar u l-eliminazzjoni tal-ġuħ fil-pajjiżi AKP; |
| --- | --- |

A.

billi l-agrikoltura għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp sostenibbli, it-tnaqqis tal-faqar u l-eliminazzjoni tal-ġuħ fil-pajjiżi AKP;

| B. | billi r-rakkomandazzjonijiet li għamel ir-Rapporteur Speċjali tan-NU għad-dritt għall-ikel fir-rapport tiegħu bit-titolu “Agro-ecology and the Right to Food” (L-Agroekoloġija u d-Dritt għall-Ikel) tal-2011 juru li l-agroekoloġija tista’ tirdoppja l-produzzjoni tal-ikel f’reġjuni sħaħ fi żmien 10 snin filwaqt li tnaqqas it-tibdil fil-klima, it-telfien tal-bijodiversità u ttaffi l-faqar rurali; |
| --- | --- |

B.

billi r-rakkomandazzjonijiet li għamel ir-Rapporteur Speċjali tan-NU għad-dritt għall-ikel fir-rapport tiegħu bit-titolu “Agro-ecology and the Right to Food” (L-Agroekoloġija u d-Dritt għall-Ikel) tal-2011 juru li l-agroekoloġija tista’ tirdoppja l-produzzjoni tal-ikel f’reġjuni sħaħ fi żmien 10 snin filwaqt li tnaqqas it-tibdil fil-klima, it-telfien tal-bijodiversità u ttaffi l-faqar rurali;

| C. | billi l-iżvilupp tal-agrikoltura intensiva huwa kkaratterizzat mir-riċerka xjentifika, normalment ikkontrollata mill-industriji agrokimiċi u farmaċewtiċi, u l-użu ta’ sustanzi kimiċi bħalma huma l-prodotti fitosanitarji jew il-pestiċidi, iż-żrieragħ u fatturi tal-produzzjoni agrikoli oħra; |
| --- | --- |

C.

billi l-iżvilupp tal-agrikoltura intensiva huwa kkaratterizzat mir-riċerka xjentifika, normalment ikkontrollata mill-industriji agrokimiċi u farmaċewtiċi, u l-użu ta’ sustanzi kimiċi bħalma huma l-prodotti fitosanitarji jew il-pestiċidi, iż-żrieragħ u fatturi tal-produzzjoni agrikoli oħra;

| D. | billi l-komunità internazzjonali introduċiet diversi strumenti leġiżlattivi li jistabbilixxu l-kunsens internazzjonali dwar il-PPPSIs li huma meħtieġa għall-kummerċ, għas-sigurtà tal-ikel u għas-saħħa tal-bniedem; billi, madankollu, l-użu ta’ oġġetti illeċiti fl-ikel, b’mod partikolari ta’ pestiċidi illeċiti, madwar id-dinja qed jiżdied u jinvolvi netwerks kriminali ferm sofistikati u kriminalità organizzata; |
| --- | --- |

D.

billi l-komunità internazzjonali introduċiet diversi strumenti leġiżlattivi li jistabbilixxu l-kunsens internazzjonali dwar il-PPPSIs li huma meħtieġa għall-kummerċ, għas-sigurtà tal-ikel u għas-saħħa tal-bniedem; billi, madankollu, l-użu ta’ oġġetti illeċiti fl-ikel, b’mod partikolari ta’ pestiċidi illeċiti, madwar id-dinja qed jiżdied u jinvolvi netwerks kriminali ferm sofistikati u kriminalità organizzata;

| E. | billi, skont l-estimi tal-FAO u tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), aktar minn 30 % tal-pestiċidi mibjugħa kull sena fil-pajjiżi fil-fażi ta’ żvilupp mhumiex konformi mal-istandards internazzjonali u ta’ spiss ikunu ttikkettati b’mod ħażin jew ma jkunux identifikati; |
| --- | --- |

E.

billi, skont l-estimi tal-FAO u tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), aktar minn 30 % tal-pestiċidi mibjugħa kull sena fil-pajjiżi fil-fażi ta’ żvilupp mhumiex konformi mal-istandards internazzjonali u ta’ spiss ikunu ttikkettati b’mod ħażin jew ma jkunux identifikati;

| F. | billi tinstab firxa wiesgħa ta’ prodotti illegali fis-suq, b’mod partikolari prodotti li mhumiex awtorizzati mill-awtoritajiet lokali, prodotti foloz, skaduti jew imbagħbsa b’imballaġġ jew tikketti falsifikati; |
| --- | --- |

F.

billi tinstab firxa wiesgħa ta’ prodotti illegali fis-suq, b’mod partikolari prodotti li mhumiex awtorizzati mill-awtoritajiet lokali, prodotti foloz, skaduti jew imbagħbsa b’imballaġġ jew tikketti falsifikati;

| G. | billi l-użu mhux ikkontrollat tal-PPPSIs għandu effetti ħżiena fuq l-ambjent, is-saħħa tal-bniedem u l-ekonomiji tal-pajjiżi kkonċernati; |
| --- | --- |

G.

billi l-użu mhux ikkontrollat tal-PPPSIs għandu effetti ħżiena fuq l-ambjent, is-saħħa tal-bniedem u l-ekonomiji tal-pajjiżi kkonċernati;

| H. | billi r-riskji l-aktar evidenti jikkonċernaw is-saħħa tal-bniedem, b’mod partikolari mard ENT u mard li jaffettwa l-ġilda, il-pulmuni u s-sistema diġestiva kif ukoll il-kanċer, u billi l-vittmi prinċipali huma ż-żgħażagħ u n-nisa, li minnhom l-ogħla ċifri jinstabu fis-setturi tal-produzzjoni tal-ikel fejn qed jintużaw il-PPPSIs; |
| --- | --- |

H.

billi r-riskji l-aktar evidenti jikkonċernaw is-saħħa tal-bniedem, b’mod partikolari mard ENT u mard li jaffettwa l-ġilda, il-pulmuni u s-sistema diġestiva kif ukoll il-kanċer, u billi l-vittmi prinċipali huma ż-żgħażagħ u n-nisa, li minnhom l-ogħla ċifri jinstabu fis-setturi tal-produzzjoni tal-ikel fejn qed jintużaw il-PPPSIs;

| I. | billi r-rapport tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għall-ikel juri li kull sena l-PPPSIs jikkawżaw il-mewt ta’ madwar 200 000 persuna insegwitu ta’ avvelenament akut, u li 99 % tal-każijiet iseħħu fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp; |
| --- | --- |

I.

billi r-rapport tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-dritt għall-ikel juri li kull sena l-PPPSIs jikkawżaw il-mewt ta’ madwar 200 000 persuna insegwitu ta’ avvelenament akut, u li 99 % tal-każijiet iseħħu fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp;

| J. | billi l-użu tal-pestiċidi li ma jikkonformawx mal-istandards internazzjonali jdgħajjef ukoll il-fiduċja fil-prodotti agrikoli, u għalhekk anki l-potenzjal għall-iżvilupp ulterjuri tal-esportazzjonijiet; |
| --- | --- |

J.

billi l-użu tal-pestiċidi li ma jikkonformawx mal-istandards internazzjonali jdgħajjef ukoll il-fiduċja fil-prodotti agrikoli, u għalhekk anki l-potenzjal għall-iżvilupp ulterjuri tal-esportazzjonijiet;

| K. | billi l-kimiċi agrikoli legali inklużi l-pestiċidi joħolqu sfidi ta’ sigurtà u perikli għas-saħħa matul iċ-ċikli tal-prodott tagħhom, bl-aktar konsegwenzi potenzjalment negattivi severi jseħħu waqt l-istadji tal-ħżin, tat-trasport u tad-distribuzzjoni, tal-użu u tar-rimi; billi l-gvernijiet tal-pajjiżi AKP jiffaċċjaw limitazzjonijiet kbar fl-iżvilupp ta’ qafas regolatorju effettiv għall-PPPSIs, bħan-nuqqas ta’ data, baġits u riżorsi umani insuffiċjenti, implimentazzjoni mhux adegwata tal-liġijiet, u dan in-nuqqas jinkoraġġixxi t-traffikar tal-PPPSIs fuq skala kbira; |
| --- | --- |

K.

billi l-kimiċi agrikoli legali inklużi l-pestiċidi joħolqu sfidi ta’ sigurtà u perikli għas-saħħa matul iċ-ċikli tal-prodott tagħhom, bl-aktar konsegwenzi potenzjalment negattivi severi jseħħu waqt l-istadji tal-ħżin, tat-trasport u tad-distribuzzjoni, tal-użu u tar-rimi; billi l-gvernijiet tal-pajjiżi AKP jiffaċċjaw limitazzjonijiet kbar fl-iżvilupp ta’ qafas regolatorju effettiv għall-PPPSIs, bħan-nuqqas ta’ data, baġits u riżorsi umani insuffiċjenti, implimentazzjoni mhux adegwata tal-liġijiet, u dan in-nuqqas jinkoraġġixxi t-traffikar tal-PPPSIs fuq skala kbira;

| L. | billi l-kummerċ illeċitu jnaqqas id-dħul possibbli mit-taxxi, ifixkel il-kontroll tal-flussi tal-flus u jnaqqas il-fiduċja fl-istituzzjonijiet pubbliċi, u b’hekk jikkontribwixxi għal aċċess subottimali għall-kapital barrani, primjums ta’ riskju ogħla għall-investimenti fl-assi domestiċi u pass aktar kajman fl-iżvilupp ekonomiku; |
| --- | --- |

L.

billi l-kummerċ illeċitu jnaqqas id-dħul possibbli mit-taxxi, ifixkel il-kontroll tal-flussi tal-flus u jnaqqas il-fiduċja fl-istituzzjonijiet pubbliċi, u b’hekk jikkontribwixxi għal aċċess subottimali għall-kapital barrani, primjums ta’ riskju ogħla għall-investimenti fl-assi domestiċi u pass aktar kajman fl-iżvilupp ekonomiku;

| M. | billi l-maġġoranza tal-pajjiżi AKP ma għandhomx leġiżlazzjoni li tirregola l-PPPSIs, u li dawk li għandhom ma stabbilixxewx regoli xierqa u stretti bil-għan li jiskoraġġixxu t-traffikar ta’ dawn il-prodotti; |
| --- | --- |

M.

billi l-maġġoranza tal-pajjiżi AKP ma għandhomx leġiżlazzjoni li tirregola l-PPPSIs, u li dawk li għandhom ma stabbilixxewx regoli xierqa u stretti bil-għan li jiskoraġġixxu t-traffikar ta’ dawn il-prodotti;

| N. | billi diversi utenti tal-PPPSIs ma għandhomx livell ta’ taħriġ jew ta’ edukazzjoni għoli biżżejjed biex jifhmu l-karatteristiċi tekniċi ta’ dawn il-prodotti, u ma jafux għalhekk bl-effetti dannużi tagħhom fuq is-saħħa, l-ekonomija u l-ambjent; |
| --- | --- |

N.

billi diversi utenti tal-PPPSIs ma għandhomx livell ta’ taħriġ jew ta’ edukazzjoni għoli biżżejjed biex jifhmu l-karatteristiċi tekniċi ta’ dawn il-prodotti, u ma jafux għalhekk bl-effetti dannużi tagħhom fuq is-saħħa, l-ekonomija u l-ambjent;

| O. | billi l-liberalizzazzjoni globali tas-swieq agrikoli, il-prezz baxx tal-PPPSIs illegali, in-nuqqas ta’ taħriġ u ta’ għarfien fost l-utenti, il-leġiżlazzjoni inadegwata u n-nuqqas ta’ kontroll tal-pajjiżi AKP jikkostitwixxu, parzjalment, il-proliferazzjoni ta’ dawn il-prodotti illegali fis-swieq tal-AKP; |
| --- | --- |

O.

billi l-liberalizzazzjoni globali tas-swieq agrikoli, il-prezz baxx tal-PPPSIs illegali, in-nuqqas ta’ taħriġ u ta’ għarfien fost l-utenti, il-leġiżlazzjoni inadegwata u n-nuqqas ta’ kontroll tal-pajjiżi AKP jikkostitwixxu, parzjalment, il-proliferazzjoni ta’ dawn il-prodotti illegali fis-swieq tal-AKP;

| 1. | Hija tal-fehma li huwa imperattiv li tiġi żviluppata strateġija ċara għall-ġlieda kontra l-kummerċ illegali tal-PPPSIs u li tiġi promossa s-sigurtà tal-ikel permezz tal-appoġġ għal soluzzjonijiet teknoloġiċi li jwasslu għall-iżvilupp ta’ żerriegħa lokali adatta għal klima jew żona ġeografika partikolari, u l-produzzjoni ta’ PPPSIs organiċi; iżżid li din l-istrateġija jenħtieġ li tkun ibbażata fuq appoġġ għall-agroekoloġija u l-biedja fil-familja li tirrispetta l-ambjent u li tgħin fl-iżvilupp ta’ ekonomija soċjali u solidari; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri sabiex iħaddmu l-impenn magħmul fil-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp sabiex jappoġġjaw l-agroekoloġija, inkluż permezz tat-tieqa ta’ investiment fl-agrikoltura tal-Pjan ta’ Investiment Ewropew u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli, u billi jirriflettu dan l-impenn fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss, sabiex jimplimentaw l-ispirtu tal-Aġenda 2030 u l-Ftehim ta’ Pariġi dwar il-Klima; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tinnota li biex jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet offruti mill-PPPSIs għall-finijiet tal-iżvilupp tal-agrikoltura, il-pajjiżi AKP jenħtieġ li:






  (a) | jiffamiljarizzaw ruħhom mal-oqfsa regolatorji internazzjonali u nazzjonali li jirregolaw il-PPPSIs; |
| --- | --- | --- |

3.

(a)

jiffamiljarizzaw ruħhom mal-oqfsa regolatorji internazzjonali u nazzjonali li jirregolaw il-PPPSIs;

| (b) | jindirizzaw għadd ta’ diffikultajiet strutturali li jxekklu l-promozzjoni legali u effikaċi ta’ dawn il-prodotti; |
| --- | --- |

(b)

jindirizzaw għadd ta’ diffikultajiet strutturali li jxekklu l-promozzjoni legali u effikaċi ta’ dawn il-prodotti;

| (c) | jidentifikaw ir-riskji marbuta mal-PPPSIs sabiex jipprevjenu u jiġġestixxu l-impatt tal-kummerċ illegali tal-PPPSIs fuq l-ekonomiji rispettivi tagħhom u finalment jeradikawh; |
| --- | --- |

(c)

jidentifikaw ir-riskji marbuta mal-PPPSIs sabiex jipprevjenu u jiġġestixxu l-impatt tal-kummerċ illegali tal-PPPSIs fuq l-ekonomiji rispettivi tagħhom u finalment jeradikawh;

| (d) | jipprojbixxu l-fumigazzjoni u jistabbilixxu regoli stretti għall-ħarsien tal-ilma u tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

(d)

jipprojbixxu l-fumigazzjoni u jistabbilixxu regoli stretti għall-ħarsien tal-ilma u tal-bijodiversità;

| (e) | jistabbilixxu regoli stretti għall-ħarsien tas-saħħa tal-ħaddiema esposti għall-PPPSIs b’attenzjoni partikolari fuq in-nisa; u bil-għan li jipprovdu taħriġ lill-persunal mediku dwar l-effetti tal-PPPSIs fuq is-saħħa; |
| --- | --- |

(e)

jistabbilixxu regoli stretti għall-ħarsien tas-saħħa tal-ħaddiema esposti għall-PPPSIs b’attenzjoni partikolari fuq in-nisa; u bil-għan li jipprovdu taħriġ lill-persunal mediku dwar l-effetti tal-PPPSIs fuq is-saħħa;

| 4. | Titlob il-promozzjoni tal-użu ta’ fertilizzanti organiċi u l-adozzjoni ta’ prattiki agrikoli li jużaw kwantitajiet raġonevoli ta’ PPPSIs legali; titlob, fl-istess waqt, biex il-pajjiżi AKP jirriflettu dwar l-użu tas-sustanzi għalkemm huma legali, intwera li għandhom impatt negattiv fuq l-ambjent, il-bijodiversità u s-saħħa tal-bniedem; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ il-kompetenza xjentifika u teknoloġika pubblika, li hija indipendenti min-negozji, sabiex tgħin fl-identifikazzjoni tal-atturi u l-gruppi ta’ kriminalità organizzata u n-netwerks involuti fil-kummerċ illeċitu tal-PPPSIs, kif ukoll li tittieħed azzjoni konkreta li tipprevjeni u tiġġieled l-importazzjoni, il-bejgħ u l-użu ta’ pestiċidi illeċiti; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Tenfasizza l-ħtieġa għal kontroll mill-gvern tal-esternalitajiet ikkawżati mill-użu ħażin tal-PPPSIs; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Titlob il-projbizzjoni tal-PPPSIs kollha li jagħmlu ħsara lin-naħal u lill-pollinaturi; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Tenfasizza l-ħtieġa ta’ reviżjoni fil-fond tal-kriterji ta’ awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq tal-PPPSIs, billi jiġi żgurat li l-proċedura tkun ibbażata fuq data u evidenza xjentifika li hija indipendenti mill-industrija, u li l-prinċipju ta’ prekawzjoni jipprevali fiċ-ċirkostanzi kollha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tenfasizza l-ħtieġa li jiġu stabbiliti miżuri li jippenalizzaw lil dawk responsabbli minn kwalunkwe ħabi jew manipulazzjoni tad-data sabiex jiksbu awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq, kemm fil-kumpaniji kif ukoll fl-amministrazzjonijiet; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Titlob li tittieħed azzjoni sinifikanti biex jiġi indirizzat it-traffikar u l-insigurtà tal-ikel permezz tal-għoti ta’ assistenza teknika u finanzjarja, u permezz ta’ azzjoni determinata mill-Istati Membri tal-UE biex jindirizzaw l-esportazzjoni jew it-trasbord ta’ PPPSIs foloz mit-territorju tagħhom; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Ittenni l-ħtieġa urġenti għal sensibilizzazzjoni u li jingħata taħriġ lill-bdiewa, lill-produtturi żgħar u lill-kummerċjanti sabiex isiru konxji tal-problema tal-PPPSIs illeċiti, l-ineffikaċja tagħhom u l-periklu tagħhom; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Tinnota l-importanza li tinxtered l-informazzjoni dwar il-PPPSIs sabiex il-produtturi, l-utenti u l-konsumaturi jkunu jistgħu jadottaw prattiki prudenti ta’ sigurtà; hija tal-fehma li, għal dan il-għan, is-sensibilizzazzjoni jenħtieġ li tkun kollettiva, u mhux tkun limitata għall-professjonisti kkonċernati; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Tenfasizza l-fatt li jeħtieġ li jittieħdu miżuri mill-gvernijiet AKP sabiex jippromwovu u jsaħħu l-leġiżlazzjoni, b’mod partikolari billi joħolqu reat speċifiku sabiex jiġu stabbiliti pieni kriminali għat-trasgressuri, jiġi kkontrollat il-fluss tal-PPPSIs illeċiti kemm ġewwa kif ukoll barra l-fruntieri tagħhom u jiġu stabbiliti, fuq livell nazzjonali, laboratorji u matmuri adattati biex jiġu ppreservati l-għelejjel lokali, li jkunu aktar reżistenti għall-klima lokali; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Tistieden lill-kumpaniji li jipproduċu u jbigħu l-prodotti kkonċernati biex jippreżentawhom f’formati adegwati lill-bdiewa tal-pajjiżi AKP, f’termini ta’ volum, konċentrazzjoni u mballaġġ, b’mod li jkun iffaċilitat l-użu tagħhom, jitnaqqsu l-ispejjeż u r-riskji ta’ esponiment, inalazzjoni u inġestjoni; tirrakkomanda wkoll li jiġu organizzati proċessi tar-rimi tal-iskart effiċjenti sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Tenfasizza l-ħtieġa li jiġu stabbiliti pieni kriminali verament dissważivi għat-tqassim u l-bejgħ ta’ prodotti ffalsifikati jew foloz, jew prodotti li ma jirrispettawx il-leġiżlazzjoni fis-seħħ; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Titlob kooperazzjoni internazzjonali aktar b’saħħitha bil-ħsieb li jiġu identifikati miżuri intiżi biex jimponu penali aktar ħorox għall-produzzjoni, l-esportazzjoni jew l-importazzjoni ta’ prodotti foloz jew illeċiti, u n-nuqqas ta’ rispett tar-regoli dwar il-proprjetà intellettwali; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Tistieden lill-pajjiżi AKP u lill-Istati Membri tal-UE sabiex isaħħu l-assistenza amministrattiva reċiproka tagħhom f’materji doganali sabiex jidentifikaw, bl-aktar mod preċiż possibbli, ir-rotot tat-trasport u l-postijiet ta’ ħażna tal-PPPSIs foloz jew artifiċjali, u jieħdu azzjoni konġunta sabiex iżarmawhom, b’mod partikolari permezz ta’ kunsinni kkontrollati u l-ħolqien ta’ timijiet ta’ investigazzjoni konġunti; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Tappoġġja t-tisħiħ tal-approċċ reġjonali biex tiġi miġġielda b’mod aktar effikaċi l-kontraffazzjoni, peress li huwa kruċjali li jinħolqu laboratorji reġjonali fil-pajjiżi AKP u li jissaħħu l-kooperazzjoni doganali reġjonali u n-netwerks ta’ skambju ta’ informazzjoni dwar il-PPPSIs bejn il-pajjiżi AKP fl-istess reġjun; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Tenfasizza li l-kooperazzjoni reġjonali, b’mod partikolari meta tinkludi r-rikonoxximent reċiproku tal-approvazzjonijiet tat-tip, tagħmilha possibbli li jiġi żgurat moviment liberu, sikur u b’saħħtu, li huwa fattur essenzjali ta’ suq reġjonali u kontinentali; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Hija favur l-istabbiliment, bħala parti mill-kooperazzjoni AKP-UE, ta’ fond komuni għal riċerka pubblika li jiggarantixxi indipendenza mill-industrija, u l-iżvilupp fis-setturi differenti tal-agronomija, inkluża l-edukazzjoni sekondarja u għolja agrikola, li se jservi biex isaħħaħ il-kapaċità tal-pajjiżi AKP li jistabbilixxu proċessi nazzjonali għall-approvazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni tal-PPPSIs, kif ukoll pjanijiet ta’ informazzjoni u ta’ taħriġ tal-bdiewa dwar il-kultivazzjoni organika; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Titlob li tiġi introdotta sistema ta’ kontroll tal-kwalità u ta’ qerda tal-istokk ħażin obbligatorja, effettiva u rigoruża, skont l-ispeċifikazzjonijiet tad-WHO u tal-FAO kif ukoll ta’ mekkaniżmu ta’ traċċabbiltà tal-PPPSIs sabiex jiġu ddeterminati l-kompożizzjoni tagħhom, l-oriġini tagħhom u sabiex jiġu identifikati; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Tagħti istruzzjonijiet lill-Kopresidenti tagħha biex jgħaddu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-Ministri AKP-UE, lill-Parlament Ewropew, lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Kunsill Ewropew, lill-Unjoni Afrikana, lill-Parlament Pan-Afrikan, lill-parlamenti reġjonali u nazzjonali u lill-organizzazzjonijiet reġjonali relatati mal-pajjiżi AKP, lill-Bank Ewropew tal-Investiment u lill-Bank Dinji. |
| --- | --- |

22.

---

(1)  Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE fl-20 ta’ Ġunju 2018 fi Brussell (il-Belġju).

(2)  ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.

(3)  ĠU L 287, 4.11.2010, p. 3.

(4)  Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali A/RES/70/1.

(5)  Testi adottati, P8_TA(2017)0042.

(6)  ĠU C 210, 30.6.2017, p. 1.

(7)  ĠU L 317, 23.11.2016, p. 4.

(8)  ĠU L 230, 19.8.1991, p. 1.

(9)  ĠU L 123, 24.4.1998, p. 1.

(10)  ĠU L 309, 24.11.2009, p. 1.

(11)  ĠU L 167, 27.6.2012, p. 1.

(12)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:02006R1907-20140410&from=MT

(13)  Deċiżjoni Nru 12/CVI/18 dwar l-ostakli mhux tariffarji

(14)  https://www.ippc.int/en/history-of-the-ippc/

(15)  http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C170

(16)  http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ILO_CODE:C184

(17)  http://www.cms.int/sites/default/files/document/UN-Human%20Rights%20Council_AHRC3448_Adversive%20effects%20of%20pesticides.pdf

(18)  https://www.wto.org/english/tratop_e/sps_e/spsagr_e.htm

(19)  https://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/mc9_e/desci38_e.htm

(20)  http://www.fao.org/fileadmin/templates/est/Investment/Agriculture_at_a_Crossroads_Global_Report_IAASTD.pdf

---

| 15.11.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 415/11 |
| --- | --- | --- | --- |

15.11.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 415/11

---

RIŻOLUZZJONI (1)

dwar il-konsegwenzi soċjali u ambjentali tal-urbanizzazzjoni, b'mod partikolari l-immaniġġjar tajjeb tal-iskart industrijali u domestiku fil-pajjiżi AKP

(2018/C 415/03)

L-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE,

| — | li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta' Ġunju 2018, |
| --- | --- |

—

li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta' Ġunju 2018,

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (il-Ftehim ta' Cotonou), u r-reviżjonijiet sussegwenti tal-ftehim adottat fl-2005 u l-2010 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (il-Ftehim ta' Cotonou), u r-reviżjonijiet sussegwenti tal-ftehim adottat fl-2005 u l-2010 (2),

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha tal-20 ta' Diċembru 2017 dwar l-ekonomija blu: opportunitajiet u sfidi għall-Istati AKP, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tagħha tal-20 ta' Diċembru 2017 dwar l-ekonomija blu: opportunitajiet u sfidi għall-Istati AKP,

| — | wara li kkunsidrat il-politiki, l-istrateġiji, l-atti u r-regolamenti dwar l-immaniġġjar tal-iskart ippromulgati mill-Istati u r-reġjuni AKP, bħas-Segretarjat tal-Programm Ambjentali Reġjonali tal-Paċifiku (Cleaner Pacific 2025 (2016)), ir-Rwanda (2015), l-Afrika t'Isfel (2009), in-Niġerja (2007), il-Ġamajka (2002), l-Uganda (1999), il-Gambja (1994) u Barbados (1985), fost l-oħrajn, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-politiki, l-istrateġiji, l-atti u r-regolamenti dwar l-immaniġġjar tal-iskart ippromulgati mill-Istati u r-reġjuni AKP, bħas-Segretarjat tal-Programm Ambjentali Reġjonali tal-Paċifiku (Cleaner Pacific 2025 (2016)), ir-Rwanda (2015), l-Afrika t'Isfel (2009), in-Niġerja (2007), il-Ġamajka (2002), l-Uganda (1999), il-Gambja (1994) u Barbados (1985), fost l-oħrajn,

| — | wara li kkunsidrat ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1357/2014 tat-18 ta' Diċembru 2014 li jieħu post l-Anness III tad-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-iskart u li jħassar ċertu Direttivi (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1357/2014 tat-18 ta' Diċembru 2014 li jieħu post l-Anness III tad-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-iskart u li jħassar ċertu Direttivi (3),

| — | wara li kkunsidrat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2014/955/UΕ tat-18 ta' Diċembru 2014 li temenda d-Deċiżjoni 2000/532/KE dwar il-lista ta' skart skont id-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4); |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2014/955/UΕ tat-18 ta' Diċembru 2014 li temenda d-Deċiżjoni 2000/532/KE dwar il-lista ta' skart skont id-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4);

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kummissjoni tad-29 ta' Novembru 2011 bit-titolu “Implementing EU Waste Legislation for Green Growth” (Nimplimentaw il-Leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-Iskart għal Tkabbir Ekoloġiku) (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kummissjoni tad-29 ta' Novembru 2011 bit-titolu “Implementing EU Waste Legislation for Green Growth” (Nimplimentaw il-Leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-Iskart għal Tkabbir Ekoloġiku) (5),

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kummissjoni tal-1 ta' April 2011 bit-titolu “Plastic waste in the environment” (L-Iskart tal-plastik fl-ambjent) (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport tal-Kummissjoni tal-1 ta' April 2011 bit-titolu “Plastic waste in the environment” (L-Iskart tal-plastik fl-ambjent) (6),

| — | wara li kkunsidrat id-Direttiva 2008/98 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-19 ta' Novembru 2008, dwar l-iskart u li tħassar ċerti Direttivi (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Direttiva 2008/98 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-19 ta' Novembru 2008, dwar l-iskart u li tħassar ċerti Direttivi (7),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2006 dwar vjeġġi ta' skart (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1013/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 2006 dwar vjeġġi ta' skart (8),

| — | wara li kkunsidrat id-Direttiva 2000/59/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2000 dwar il-faċilitajiet tal-akkoljenza fil-portijiet għall-iskart iġġenerat mill-bastimenti u għall-fdalijiet mill-merkanzija (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Direttiva 2000/59/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2000 dwar il-faċilitajiet tal-akkoljenza fil-portijiet għall-iskart iġġenerat mill-bastimenti u għall-fdalijiet mill-merkanzija (9),

| — | wara li kkunsidrat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/532/KE tat-3 ta Mejju 2000 li tissostitwixxi d-Deċiżjoni 94/3/KE li tistabilixxi lista ta' skart skont l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/442/KEE dwar l-iskart u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/904/KE li tistabbilixxi lista ta' skart perikoluż skont l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/689/KEE dwar skart perikoluż (notifikat bid-dokument numru K(2000) 1147) (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/532/KE tat-3 ta Mejju 2000 li tissostitwixxi d-Deċiżjoni 94/3/KE li tistabilixxi lista ta' skart skont l-Artikolu 1(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 75/442/KEE dwar l-iskart u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/904/KE li tistabbilixxi lista ta' skart perikoluż skont l-Artikolu 1(4) tad-Direttiva tal-Kunsill 91/689/KEE dwar skart perikoluż (notifikat bid-dokument numru K(2000) 1147) (10),

| — | wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Kunsill 1999/31/KE tas-26 ta' April 1999 dwar ir-rimi ta' skart f'terraferma (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Direttiva tal-Kunsill 1999/31/KE tas-26 ta' April 1999 dwar ir-rimi ta' skart f'terraferma (11),

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni ta' Stokkolma tat-22 ta' Mejju 2001 dwar materjal organiku persistenti li jniġġes, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni ta' Stokkolma tat-22 ta' Mejju 2001 dwar materjal organiku persistenti li jniġġes,

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni ta' Rotterdam dwar il-Proċedura ta' Kunsens Infurmat minn Qabel għal Ċerti Kimiċi u Pestiċidi Perikolużi fil-Kummerċ Internazzjonali tal-10 ta' Settembru 1998, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni ta' Rotterdam dwar il-Proċedura ta' Kunsens Infurmat minn Qabel għal Ċerti Kimiċi u Pestiċidi Perikolużi fil-Kummerċ Internazzjonali tal-10 ta' Settembru 1998,

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Bamako dwar il-Projbizzjoni tal-Importazzjoni fl-Afrika u l-Kontroll ta' Movimenti Transkonfinali u l-Ġestjoni tal-Iskart ta' Riskju fl-Afrika tat-30 ta' Jannar 1991, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni Bamako dwar il-Projbizzjoni tal-Importazzjoni fl-Afrika u l-Kontroll ta' Movimenti Transkonfinali u l-Ġestjoni tal-Iskart ta' Riskju fl-Afrika tat-30 ta' Jannar 1991,

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni ta' Basilea dwar il-kontroll tal-movimenti li jaqsmu l-fruntieri tal-iskart ta' riskju u d-disponiment minnhom tat-22 ta' Marzu 1989, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni ta' Basilea dwar il-kontroll tal-movimenti li jaqsmu l-fruntieri tal-iskart ta' riskju u d-disponiment minnhom tat-22 ta' Marzu 1989,

| — | wara li kkunsidrat il-“Global Programme of Action for the Protection of the Marine Environment from Land-Based Activities” (Programm ta' Azzjoni Globali għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar mill-Attivitajiet Terrestri), adottat mill-108 gvernijiet u mill-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-“Global Programme of Action for the Protection of the Marine Environment from Land-Based Activities” (Programm ta' Azzjoni Globali għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar mill-Attivitajiet Terrestri), adottat mill-108 gvernijiet u mill-Kummissjoni Ewropea;

| — | wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tat-tieni Konferenza bejn Tliet Partijiet dwar Urbanizzazzjoni Sostenibbli bħala Rispons għat-Taffija tal-Faqar Urban tal-ACP/EC/UN-Habitat, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tat-tieni Konferenza bejn Tliet Partijiet dwar Urbanizzazzjoni Sostenibbli bħala Rispons għat-Taffija tal-Faqar Urban tal-ACP/EC/UN-Habitat,

| — | wara li kkunsidrat in-Nota tal-UN-Habitat dwar l-Isfidi tal-Urbanizzazzjoni, il-Ġestjoni tal-Iskart u l-Iżvilupp tal-14 ta' Frar 2014 (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat in-Nota tal-UN-Habitat dwar l-Isfidi tal-Urbanizzazzjoni, il-Ġestjoni tal-Iskart u l-Iżvilupp tal-14 ta' Frar 2014 (12),

| A. | billi t-tniġġis u l-effetti perikolużi tiegħu fuq is-saħħa tan-nies, l-ambjent u l-pjaneta spiss ġew injorati mill-gvernijiet u mill-komunità internazzjonali, kemm l-effetti diretti (bħall-effetti tat-tniġġis tal-ajru fuq is-saħħa tal-bniedem u tal-użu tal-pestiċidi fuq l-ambjent u l-bijodiversità) kif ukoll l-effetti indiretti (bħat-tniġġis tal-ħamrija li fiha jikbru l-għelejjel u l-effetti serji fuq is-saħħa tal-bniedem); |
| --- | --- |

A.

billi t-tniġġis u l-effetti perikolużi tiegħu fuq is-saħħa tan-nies, l-ambjent u l-pjaneta spiss ġew injorati mill-gvernijiet u mill-komunità internazzjonali, kemm l-effetti diretti (bħall-effetti tat-tniġġis tal-ajru fuq is-saħħa tal-bniedem u tal-użu tal-pestiċidi fuq l-ambjent u l-bijodiversità) kif ukoll l-effetti indiretti (bħat-tniġġis tal-ħamrija li fiha jikbru l-għelejjel u l-effetti serji fuq is-saħħa tal-bniedem);

| B. | billi t-tniġġis illum huwa l-kawża ambjentali ewlenija ta' mard u mwiet fid-dinja, responsabbli għal madwar disa' miljun mewt qabel il-waqt fl-2015; |
| --- | --- |

B.

billi t-tniġġis illum huwa l-kawża ambjentali ewlenija ta' mard u mwiet fid-dinja, responsabbli għal madwar disa' miljun mewt qabel il-waqt fl-2015;

| C. | billi 92 % tal-mortalità kollha relatata mat-tniġġis tidher f'pajjiżi b'introjtu baxx u medju u billi, f'xi pajjiżi, iċ-ċifri huma allarmanti ħafna; |
| --- | --- |

C.

billi 92 % tal-mortalità kollha relatata mat-tniġġis tidher f'pajjiżi b'introjtu baxx u medju u billi, f'xi pajjiżi, iċ-ċifri huma allarmanti ħafna;

| D. | billi n-Nazzjonijiet Uniti indikaw li sal-2014, il-popolazzjoni li tgħix f'żoni urbani fid-dinja laħqet l-54 % u hija mistennija tilħaq is-66 % sal-2050; |
| --- | --- |

D.

billi n-Nazzjonijiet Uniti indikaw li sal-2014, il-popolazzjoni li tgħix f'żoni urbani fid-dinja laħqet l-54 % u hija mistennija tilħaq is-66 % sal-2050;

| E. | billi l-popolazzjoni urbana tal-Afrika hija pproġettata li tikber b'54 % sal-2050; |
| --- | --- |

E.

billi l-popolazzjoni urbana tal-Afrika hija pproġettata li tikber b'54 % sal-2050;

| F. | billi popolazzjoni urbana li qed tikber tippreżenta diversi sfidi, iżda għandha wkoll il-potenzjal li ttejjeb il-prosperità u l-iżvilupp kif ukoll l-integrazzjoni tal-pajjiżi AKP f'netwerks globali, u b'hekk iżżid il-possibbiltà li jinstabu soluzzjonijiet għall-isfidi; |
| --- | --- |

F.

billi popolazzjoni urbana li qed tikber tippreżenta diversi sfidi, iżda għandha wkoll il-potenzjal li ttejjeb il-prosperità u l-iżvilupp kif ukoll l-integrazzjoni tal-pajjiżi AKP f'netwerks globali, u b'hekk iżżid il-possibbiltà li jinstabu soluzzjonijiet għall-isfidi;

| G. | billi 62 % tal-popolazzjonijiet urbani fl-Afrika sub-Saħarjana jgħixu f'subborgi degradati, li spiss ikunu jinsabu f'żoni ambjentalment fraġli, u mingħajr aċċess għal servizzi bażiċi bħall-ilma, sanitazzjoni, enerġija, trasport u sistemi għall-immaniġġjar tal-iskart; billi għalhekk dawk il-popolazzjonijiet huma esposti għal sorsi ta' tniġġis u għall-konsegwenzi tagħhom fuq l-ambjent u s-saħħa; |
| --- | --- |

G.

billi 62 % tal-popolazzjonijiet urbani fl-Afrika sub-Saħarjana jgħixu f'subborgi degradati, li spiss ikunu jinsabu f'żoni ambjentalment fraġli, u mingħajr aċċess għal servizzi bażiċi bħall-ilma, sanitazzjoni, enerġija, trasport u sistemi għall-immaniġġjar tal-iskart; billi għalhekk dawk il-popolazzjonijiet huma esposti għal sorsi ta' tniġġis u għall-konsegwenzi tagħhom fuq l-ambjent u s-saħħa;

| H. | billi l-istrateġiji biex titnaqqas il-produzzjoni tal-iskart jenħtieġ li jieħdu prijorità, filwaqt li r-riċiklaġġ u l-ipproċessar tal-iskart jenħtieġ li jitqiesu biss bħala għażliet sekondarji; |
| --- | --- |

H.

billi l-istrateġiji biex titnaqqas il-produzzjoni tal-iskart jenħtieġ li jieħdu prijorità, filwaqt li r-riċiklaġġ u l-ipproċessar tal-iskart jenħtieġ li jitqiesu biss bħala għażliet sekondarji;

| I. | billi servizzi ta' ġbir ta' skart u sistemi ta' riċiklaġġ inadegwati, miżbliet perikolużi u ħsara ambjentali – u r-riskji li jirriżultaw għas-saħħa – għandhom impatt fuq il-ħajjiet ta' miljuni ta' abitanti fl-Istati AKP; |
| --- | --- |

I.

billi servizzi ta' ġbir ta' skart u sistemi ta' riċiklaġġ inadegwati, miżbliet perikolużi u ħsara ambjentali – u r-riskji li jirriżultaw għas-saħħa – għandhom impatt fuq il-ħajjiet ta' miljuni ta' abitanti fl-Istati AKP;

| J. | billi mmaniġġjar ħażin tal-iskart inaqqas l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-Istati AKP, b'mod partikolari l-bassifondi tagħhom; |
| --- | --- |

J.

billi mmaniġġjar ħażin tal-iskart inaqqas l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-Istati AKP, b'mod partikolari l-bassifondi tagħhom;

| K. | billi nuqqas ta' kapaċità biex jiġi indirizzat l-iskart industrijali u domestiku għandu konsegwenzi negattivi severi fuq il-bijodiversità tal-pajjiżi AKP, l-ekosistemi partikolari tagħhom u l-flora u l-fawna fuq dawn l-ekosistemi; |
| --- | --- |

K.

billi nuqqas ta' kapaċità biex jiġi indirizzat l-iskart industrijali u domestiku għandu konsegwenzi negattivi severi fuq il-bijodiversità tal-pajjiżi AKP, l-ekosistemi partikolari tagħhom u l-flora u l-fawna fuq dawn l-ekosistemi;

| L. | billi f'xi Stati AKP, minħabba nuqqas ta' teknoloġija xierqa, skart mediku infettiv u skart industrijali tossiku jesponu lil dawk li jimmaniġġjaw l-iskart għal firxa wiesgħa ta' riskji; |
| --- | --- |

L.

billi f'xi Stati AKP, minħabba nuqqas ta' teknoloġija xierqa, skart mediku infettiv u skart industrijali tossiku jesponu lil dawk li jimmaniġġjaw l-iskart għal firxa wiesgħa ta' riskji;

| M. | billi prattiki ta' mmaniġġjar ħażin tal-iskart, flimkien man-nuqqas ta' sistema għall-immaniġġjar tal-iskart effiċjenti u sostenibbli, speċjalment f'żoni rurali, huma l-kawża ta' problemi persistenti bħall-ġbir tal-iskart ineffiċjenti, nuqqas ta' konformità tal-pubbliku mas-separazzjoni tal-iskart, u l-ħruq tal-iskart fil-miftuħ mhux ikkontrollat; |
| --- | --- |

M.

billi prattiki ta' mmaniġġjar ħażin tal-iskart, flimkien man-nuqqas ta' sistema għall-immaniġġjar tal-iskart effiċjenti u sostenibbli, speċjalment f'żoni rurali, huma l-kawża ta' problemi persistenti bħall-ġbir tal-iskart ineffiċjenti, nuqqas ta' konformità tal-pubbliku mas-separazzjoni tal-iskart, u l-ħruq tal-iskart fil-miftuħ mhux ikkontrollat;

| N. | billi l-gżejjer Paċifiċi għandhom problemi partikolari biex jindirizzaw l-iskart mhux ittrattat, b'mod partikolari l-iskart tal-plastik; |
| --- | --- |

N.

billi l-gżejjer Paċifiċi għandhom problemi partikolari biex jindirizzaw l-iskart mhux ittrattat, b'mod partikolari l-iskart tal-plastik;

| O. | billi r-rimi mifrux tal-iskart fil-korpi tal-ilma u siti tal-iskart mhux ikkontrollati jaggravaw il-problemi ta' livelli sanitarji ġeneralment baxxi fl-Istati AKP; |
| --- | --- |

O.

billi r-rimi mifrux tal-iskart fil-korpi tal-ilma u siti tal-iskart mhux ikkontrollati jaggravaw il-problemi ta' livelli sanitarji ġeneralment baxxi fl-Istati AKP;

| P. | billi d-diskrepanza bejn il-politika u l-leġiżlazzjoni dwar l-immaniġġjar tal-iskart u l-prattiki ta' mmaniġġjar tal-iskart attwali fl-Istati AKP qiegħda tiżdied, minħabba limitazzjonijiet tal-kapaċità kontinwi jew in-nuqqas ta' eżistenza ta' faċilitajiet tal-immaniġġjar għall-flussi tal-iskart differenti; |
| --- | --- |

P.

billi d-diskrepanza bejn il-politika u l-leġiżlazzjoni dwar l-immaniġġjar tal-iskart u l-prattiki ta' mmaniġġjar tal-iskart attwali fl-Istati AKP qiegħda tiżdied, minħabba limitazzjonijiet tal-kapaċità kontinwi jew in-nuqqas ta' eżistenza ta' faċilitajiet tal-immaniġġjar għall-flussi tal-iskart differenti;

| Q. | billi l-konsum globali ta' tagħmir elettriku u elettroniku qed jiżdied; billi l-indirizzar taċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja tat-tagħmir elettriku u elettroniku huwa ċentrali għall-aġenda 2030 għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

Q.

billi l-konsum globali ta' tagħmir elettriku u elettroniku qed jiżdied; billi l-indirizzar taċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja tat-tagħmir elettriku u elettroniku huwa ċentrali għall-aġenda 2030 għall-iżvilupp;

| R. | billi ħafna bliet fl-Istati Membri tal-UE kellhom jindirizzaw l-isfidi kkawżati minn produzzjoni tal-iskart li qed tikber u mmaniġġjar ħażin tal-iskart fil-passat, iżda kienu kapaċi jsibu modi biex ikampaw, permezz ta' kombinazzjoni ta' kampanji edukattivi u leġiżlazzjoni mtejba u infurzata aħjar; |
| --- | --- |

R.

billi ħafna bliet fl-Istati Membri tal-UE kellhom jindirizzaw l-isfidi kkawżati minn produzzjoni tal-iskart li qed tikber u mmaniġġjar ħażin tal-iskart fil-passat, iżda kienu kapaċi jsibu modi biex ikampaw, permezz ta' kombinazzjoni ta' kampanji edukattivi u leġiżlazzjoni mtejba u infurzata aħjar;

| S. | billi l-pajjiżi, xi drabi inklużi l-Istati Membri tal-UE, ilhom jesportaw l-iskart perikoluż u tossiku tagħhom lejn l-Istati AKP sa mill-1970; billi r-responsabbiltà tal-pajjiżi li jesportaw tali skart jenħtieġ li titqies bħala importanti daqs dik tal-pajjiżi li jkunu qed jimportawh; |
| --- | --- |

S.

billi l-pajjiżi, xi drabi inklużi l-Istati Membri tal-UE, ilhom jesportaw l-iskart perikoluż u tossiku tagħhom lejn l-Istati AKP sa mill-1970; billi r-responsabbiltà tal-pajjiżi li jesportaw tali skart jenħtieġ li titqies bħala importanti daqs dik tal-pajjiżi li jkunu qed jimportawh;

| T. | billi l-ambjenti urbani jiġġeneraw tipi ta' skart li spiss ikollhom implikazzjonijiet serji għas-saħħa tal-bniedem u s-sostenibbiltà ambjentali; |
| --- | --- |

T.

billi l-ambjenti urbani jiġġeneraw tipi ta' skart li spiss ikollhom implikazzjonijiet serji għas-saħħa tal-bniedem u s-sostenibbiltà ambjentali;

| U. | billi, kif diġà ġie nnotat fir-riżoluzzjoni tal-20 ta' Diċembru 2017 dwar l-ekonomija blu, iridu jiżdiedu l-isforzi fl-immaniġġjar tal-iskart, b'mod partikolari l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet fil-Programm ta' Azzjoni Globali għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar, sabiex jiġi ppreservat il-potenzjal tal-ekonomija blu, peress li t-tniġġis tal-baħar huwa kkawżat prinċipalment minn fatturi terrestri, bħall-akkumulazzjoni tal-iskart tal-plastik; |
| --- | --- |

U.

billi, kif diġà ġie nnotat fir-riżoluzzjoni tal-20 ta' Diċembru 2017 dwar l-ekonomija blu, iridu jiżdiedu l-isforzi fl-immaniġġjar tal-iskart, b'mod partikolari l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet fil-Programm ta' Azzjoni Globali għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar, sabiex jiġi ppreservat il-potenzjal tal-ekonomija blu, peress li t-tniġġis tal-baħar huwa kkawżat prinċipalment minn fatturi terrestri, bħall-akkumulazzjoni tal-iskart tal-plastik;

| V. | billi l-għanijiet għall-ekonomija blu, stabbiliti fir-riżoluzzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE tal-20 ta' Diċembru 2017, jinkludu l-ippreservar tal-ambjent permezz ta' azzjoni konġunta bejn l-Istati AKP u l-partijiet ikkonċernati tas-settur privat f'diversi oqsma, inkluż l-immaniġġjar tal-iskart xieraq u sostenibbli; |
| --- | --- |

V.

billi l-għanijiet għall-ekonomija blu, stabbiliti fir-riżoluzzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE tal-20 ta' Diċembru 2017, jinkludu l-ippreservar tal-ambjent permezz ta' azzjoni konġunta bejn l-Istati AKP u l-partijiet ikkonċernati tas-settur privat f'diversi oqsma, inkluż l-immaniġġjar tal-iskart xieraq u sostenibbli;

| W. | billi d-diżastri naturali bħat-terremoti u l-uragani, li spiss jolqtu lill-Istati AKP u, fir-rigward tal-uragani, b'intensità li għandha biss il-probabbiltà li tiżdied, minħabba l-effetti tat-tibdil fil-klima, jistgħu jwasslu għall-ġenerazzjoni ta' ammonti kbar ta' skart, li jista' jirriżulta f'riskji tas-saħħa bla preċedent għall-popolazzjoni; |
| --- | --- |

W.

billi d-diżastri naturali bħat-terremoti u l-uragani, li spiss jolqtu lill-Istati AKP u, fir-rigward tal-uragani, b'intensità li għandha biss il-probabbiltà li tiżdied, minħabba l-effetti tat-tibdil fil-klima, jistgħu jwasslu għall-ġenerazzjoni ta' ammonti kbar ta' skart, li jista' jirriżulta f'riskji tas-saħħa bla preċedent għall-popolazzjoni;

| X. | billi l-urbanizzazzjoni u l-immaniġġjar ħażin tal-iskart qed jikkontribwixxu wkoll għat-tniġġis tal-oċeani tagħna u għalhekk għandhom riperkussjonijiet għall-attivitajiet lokali li jiddependu fuq ir-riżorsi tal-baħar (is-sajd, it-turiżmu); |
| --- | --- |

X.

billi l-urbanizzazzjoni u l-immaniġġjar ħażin tal-iskart qed jikkontribwixxu wkoll għat-tniġġis tal-oċeani tagħna u għalhekk għandhom riperkussjonijiet għall-attivitajiet lokali li jiddependu fuq ir-riżorsi tal-baħar (is-sajd, it-turiżmu);

| Y. | billi l-użu tal-ICT li qed jiżdied b'rata mgħaġġla u t-tibdil rapidu fit-teknoloġija, b'mod partikolari l-kompjuters u l-mowbajls, joħolqu flussi dejjem akbar ta' skart elettroniku, b'mod partikolari ta' metalli rari u perikolużi, li għalihom għad trid tinstab kapaċità tal-immaniġġjar tal-iskart sostenibbli u li jakkumulaw flimkien mal-iskart muniċipali fis-siti tal-iskart; |
| --- | --- |

Y.

billi l-użu tal-ICT li qed jiżdied b'rata mgħaġġla u t-tibdil rapidu fit-teknoloġija, b'mod partikolari l-kompjuters u l-mowbajls, joħolqu flussi dejjem akbar ta' skart elettroniku, b'mod partikolari ta' metalli rari u perikolużi, li għalihom għad trid tinstab kapaċità tal-immaniġġjar tal-iskart sostenibbli u li jakkumulaw flimkien mal-iskart muniċipali fis-siti tal-iskart;

| Z. | billi l-isforzi li saru biex titjieb is-sitwazzjoni ma kinux biżżejjed biex ilaħħqu mat-tkabbir rapidu tal-popolazzjoni u tal-urbanizzazzjoni; billi l-ġenerazzjoni tal-iskart per capita qed jiżdied filwaqt li l-ekonomiji qed jikbru; |
| --- | --- |

Z.

billi l-isforzi li saru biex titjieb is-sitwazzjoni ma kinux biżżejjed biex ilaħħqu mat-tkabbir rapidu tal-popolazzjoni u tal-urbanizzazzjoni; billi l-ġenerazzjoni tal-iskart per capita qed jiżdied filwaqt li l-ekonomiji qed jikbru;

| AA. | billi, kif ġie nnotat fil-Konferenza tal-Oċeani tan-Nazzjonijiet Uniti f'Ġunju 2017, l-użu tal-plastik huwa waħda mill-aktar problemi persistenti li jiffaċċjaw iż-żoni kostali u l-gżejjer; |
| --- | --- |

AA.

billi, kif ġie nnotat fil-Konferenza tal-Oċeani tan-Nazzjonijiet Uniti f'Ġunju 2017, l-użu tal-plastik huwa waħda mill-aktar problemi persistenti li jiffaċċjaw iż-żoni kostali u l-gżejjer;

| BB. | billi fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet pubbliċi huma responsabbli biex jiżguraw l-għoti ta' servizzi għall-immaniġġjar tal-iskart adegwati u l-metodu primarju tar-rimi tal-iskart f'ħafna mill-Istati AKP huwa s-sistema “summon to bring” (fejn trakk taż-żibel javża lin-nies biex joħorġu l-iskart), li hija mmaniġġjata fil-livell muniċipali; |
| --- | --- |

BB.

billi fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet pubbliċi huma responsabbli biex jiżguraw l-għoti ta' servizzi għall-immaniġġjar tal-iskart adegwati u l-metodu primarju tar-rimi tal-iskart f'ħafna mill-Istati AKP huwa s-sistema “summon to bring” (fejn trakk taż-żibel javża lin-nies biex joħorġu l-iskart), li hija mmaniġġjata fil-livell muniċipali;

| CC. | billi f'ħafna Stati AKP is-sistemi għall-immaniġġjar tal-iskart huma marbuta bl-għarfien espert limitat dwar alternattivi ta' ġbir separat u l-fattur ta' kost għoli involut fil-ġbir ta' skart imħallat, b'hekk jiġi limitat ir-rikors għall-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ u l-alternattivi ta' konverżjoni; |
| --- | --- |

CC.

billi f'ħafna Stati AKP is-sistemi għall-immaniġġjar tal-iskart huma marbuta bl-għarfien espert limitat dwar alternattivi ta' ġbir separat u l-fattur ta' kost għoli involut fil-ġbir ta' skart imħallat, b'hekk jiġi limitat ir-rikors għall-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ u l-alternattivi ta' konverżjoni;

| DD. | billi l-liġijiet lokali attwali f'ħafna lokalitajiet fl-Istati AKP jitfgħu r-responsabbiltà għall-immaniġġjar tal-iskart fuq il-muniċipalitajiet li mhumiex mgħammra biżżejjed biex jindirizzaw il-ġbir u r-rimi, u tali liġijiet lokali issa huma impediment għall-investiment fl-immaniġġjar tal-iskart mis-settur privat; |
| --- | --- |

DD.

billi l-liġijiet lokali attwali f'ħafna lokalitajiet fl-Istati AKP jitfgħu r-responsabbiltà għall-immaniġġjar tal-iskart fuq il-muniċipalitajiet li mhumiex mgħammra biżżejjed biex jindirizzaw il-ġbir u r-rimi, u tali liġijiet lokali issa huma impediment għall-investiment fl-immaniġġjar tal-iskart mis-settur privat;

| EE. | billi l-membri tas-soċjetà ċivili lokali li jagħmlu xogħol relatat mal-immaniġġjar tal-iskart informali jenħtieġ li jkunu mħeġġa jirregolarizzaw u jifformalizzaw xogħolhom sabiex ikunu jistgħu jipparteċipaw bis-sħiħ u uffiċjalment f'dik l-attività ekonomika; |
| --- | --- |

EE.

billi l-membri tas-soċjetà ċivili lokali li jagħmlu xogħol relatat mal-immaniġġjar tal-iskart informali jenħtieġ li jkunu mħeġġa jirregolarizzaw u jifformalizzaw xogħolhom sabiex ikunu jistgħu jipparteċipaw bis-sħiħ u uffiċjalment f'dik l-attività ekonomika;

| FF. | billi, f'xi każijiet, l-introduzzjoni ta' operaturi tas-settur privat tejbet il-ġbir tal-iskart solidu; billi, madankollu, awtorità pubblika b'riżorsi suffiċjenti għandha kull dritt li tieħu responsabbiltà primarja għall-ġbir tal-iskart; |
| --- | --- |

FF.

billi, f'xi każijiet, l-introduzzjoni ta' operaturi tas-settur privat tejbet il-ġbir tal-iskart solidu; billi, madankollu, awtorità pubblika b'riżorsi suffiċjenti għandha kull dritt li tieħu responsabbiltà primarja għall-ġbir tal-iskart;

| GG. | billi l-isforzi ta' riċiklaġġ jistgħu jtejbu l-ambjenti urbani filwaqt li jiġġeneraw simultanjament opportunitajiet ta' introjtu u għajxien aħjar; |
| --- | --- |

GG.

billi l-isforzi ta' riċiklaġġ jistgħu jtejbu l-ambjenti urbani filwaqt li jiġġeneraw simultanjament opportunitajiet ta' introjtu u għajxien aħjar;

| HH. | billi prattiki ta' mmaniġġjar tal-iskart komprensivi fil-livell nazzjonali u lokali jnaqqsu l-effetti dannużi fuq is-saħħa tal-bniedem u jgħinu lis-servizzi tas-saħħa biex jindirizzaw l-ispejjeż ta' dawn il-kwistjonijiet; |
| --- | --- |

HH.

billi prattiki ta' mmaniġġjar tal-iskart komprensivi fil-livell nazzjonali u lokali jnaqqsu l-effetti dannużi fuq is-saħħa tal-bniedem u jgħinu lis-servizzi tas-saħħa biex jindirizzaw l-ispejjeż ta' dawn il-kwistjonijiet;

| II. | billi l-implimentazzjoni u l-infurzar tar-regolamenti u tal-konvenzjonijiet tal-iskart huma limitati ħafna bin-nuqqas ta' governanza tajba u ta' trasparenza u, f'xi każijiet, bil-prevalenza tal-korruzzjoni; |
| --- | --- |

II.

billi l-implimentazzjoni u l-infurzar tar-regolamenti u tal-konvenzjonijiet tal-iskart huma limitati ħafna bin-nuqqas ta' governanza tajba u ta' trasparenza u, f'xi każijiet, bil-prevalenza tal-korruzzjoni;

| 1. | Tistieden lill-UE u lill-komunità internazzjonali jappoġġjaw b'mod attiv l-iżvilupp ta' strateġiji tal-immaniġġjar tal-iskart nazzjonali u ekonomija ċirkolari permezz ta' finanzjament u monitoraġġ adegwat, il-bini ta' kapaċità nazzjonali f'pajjiżi b'introjtu baxx u medju u billi joffru assistenza, inkluża kompetenza teknika u amministrattiva, b'mod partikolari biex jiżguraw li kulħadd ikollu aċċess għal servizzi bażiċi tal-iskart, biex iwaqqfu r-rimi u l-ħruq mhux ikkontrollat, biex jikkontrollaw l-iskart perikoluż u biex jiffukaw fuq il-prevenzjoni tal-iskart (il-prinċipju tat-tliet R – tnaqqis, użu mill-ġdid u riċiklaġġ); tistieden lill-awtoritajiet nazzjonali, bil-għajnuna tal-Unjoni Ewropea u bil-għan li jinħolqu impjiegi permezz ta' taħriġ speċjali, biex jistabbilixxu strateġija xierqa; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tenfasizza li sabiex il-leġiżlazzjoni dwar l-iskart ikollha impatt massimu, il-ħolqien ta' mentalità li fiha l-evitar tal-iskart, it-tnaqqis tal-iskart u l-ġbir tal-iskart huma prijoritajiet ewlenin huwa kruċjali; tirrakkomanda, għal dan il-għan, li jenħtieġ li jitniedu kampanji ta' sensibilizzazzjoni u edukattivi fl-iskejjel u fost it-tfal b'mod ġenerali; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tenfasizza li, skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), aktar minn 12,6 miljun mewta fis-sena huma attribwibbli għal ambjenti ħżiena għas-saħħa, ċifra li mistennija tiżdied drastikament fis-snin li ġejjin minħabba ż-żieda kbira fil-popolazzjoni fl-Afrika; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tfakkar li fl-aħħar mill-aħħar l-awtoritajiet pubbliċi huma responsabbli biex jiżguraw l-għoti ta' servizzi għall-immaniġġjar tal-iskart adegwati; tistieden lill-Istati AKP biex, fejn ikun meħtieġ, joħolqu Ministeru għall-Iżvilupp Urban u għall-Ambjent, biex jimplimentaw politika dwar l-iżvilupp urban u jfasslu pjanijiet strateġiċi għall-iżvilupp urban u pjanijiet ta' azzjoni ambjentali fi sħubija mill-qrib mal-awtoritajiet lokali; tenfasizza li t-tranżizzjoni minn politika dwar l-immaniġġjar tal-iskart għal politika dwar l-immaniġġjar tar-riżorsi timplika kooperazzjoni mill-qrib fil-livelli kollha tal-gvern, b'mod partikolari mal-gvernijiet lokali, kif ukoll l-appoġġ attiv tas-settur informali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tinsisti li l-aktar riżultati tanġibbli jistgħu jintlaħqu fil-livell lokali, permezz ta' kombinazzjoni ta' regolamenti lokali u ġbir tal-iskart u skemi ta' evitar adattati għall-kundizzjonijiet lokali, u bl-involviment taċ-ċittadini; tfakkar li l-gvernijiet nazzjonali jenħtieġ li jassistu dawn iż-żoni lokali, li spiss mhumiex iffinanzjati u mgħammra biżżejjed biex jeżerċitaw ir-responsabbiltajiet tagħhom; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Tistieden lill-UE tfassal regoli għall-kumpaniji tagħha sabiex ikunu sħab effettivi fl-immaniġġjar ambjentali u tinvesti b'mod responsabbli u bil-għan li tinkiseb sostenibbiltà fl-Istati AKP billi tqis l-impatt tal-ġenerazzjoni tal-iskart tal-investimenti tagħhom, kif ukoll l-opportunitajiet li jintuża mill-ġdid jew li jiġi rriċiklat l-iskart iġġenerat; tenfasizza wkoll il-ħtieġa li wieħed jibni fuq skemi ta' riċiklaġġ intraprenditorjali fuq skala żgħira eżistenti filwaqt li jiġu eliminati l-prattiki tax-xogħol perikolużi; tenfasizza li l-kumpaniji jenħtieġ li jfasslu pjan direzzjonali dwar kif għandu jiġi mmaniġġjat l-iskart li jipproduċu, bil-għan li jinkludu l-istrateġija tal-immaniġġjar fil-proġetti ta' investiment tagħhom; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Tenfasizza l-fatt li l-innovazzjoni, il-minjaturizzazzjoni u s-sostituzzjoni rapida tal-prodott, speċjalment għal prodotti tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) u t-tagħmir tal-konsumatur, qed ikomplu jżidu l-iskart-e; hija allarmata li t-traffiku mhux xieraq u illegali tal-iskart-e huwa prevalenti f'ħafna pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp, irrispettivament minn jekk teżistix jew le leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-iskart-e; titlob approċċ aktar ikkoordinat li jindirizza l-potenzjal sħiħ tal-prevenzjoni, tal-ġbir u tat-trattament tal-iskart-e fuq livell globali; tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP jinvolvu ruħhom aktar fis-settur privat biex jindirizzaw ir-responsabbiltà tan-negozji fil-produzzjoni tat-tagħmir elettriku u elettroniku (EEE), b'mod partikolari fl-istadji bikrin taċ-ċiklu tal-ħajja ta' EEE, bħall-akkwiżizzjoni ta' materja prima, id-disinn u l-produzzjoni, kif ukoll it-tiswija, l-użu mill-ġdid u r-restawr tal-EEE; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Tfakkar li l-iskart li ma jinġabarx jirrappreżenta kwistjoni ta' saħħa pubblika serja fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp, b'mod partikolari għat-tfal li jgħixu fi djar mingħajr servizz ta' ġbir ta' skart, filwaqt li drejns imblukkati jaggravaw l-għarar u jifirxu l-mard infettiv; hija allarmata dwar l-impatt tas-saħħa u ambjentali tar-rimi u l-ħruq fil-miftuħ (tniġġis tal-art sever u tniġġis tal-ilma ħelu, tal-ilma tal-pjan u tal-baħar; tniġġis tal-arja lokali u t-tibdil fil-klima); tenfasizza l-fatt li, skont il-Global Waste Management Outlook tal-UNEP (2015), l-ispiża tan-nuqqas ta' azzjoni fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp (f'termini ta' kura tas-saħħa, produttività mitlufa, telf mill-għargħar, spejjeż ta' tindif, eċċ.) taqbeż l-ispiża finanzjarja per capita ta' mmaniġġjar ta' skart xieraq b'fattur 5-10; tħeġġeġ lill-Kummissjoni biex, f'dan l-isfond, tipprovdi inċentivi xierqa għal investimenti pubbliċi fl-immaniġġjar ambjentalment sod tal-flussi ta' skart fl-Istati AKP; tenfasizza li kwalunkwe inċentiv biex jitħeġġeġ l-involviment fis-settur privat jenħtieġ li jippromwovi s-sostenibbiltà, il-ħolqien tal-impjiegi bi drittijiet sħaħ u l-ħolqien tal-ġid li se jiżguraw żvilupp sostenibbli; iqis li inċentivi għall-investimenti jistgħu jinkludu t-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet, eżenzjonijiet mit-taxxa, inċentivi biex jiġi mħeġġeġ ir-reklutaġġ, b'mod partikolari taż-żgħażagħ, u t-taħriġ tal-persunal, flimkien mal-iskambju tal-aħjar prattiki; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tistieden lill-Kummissjoni biex, f'kooperazzjoni mal-Istati AKP, tniedi kampanji ta' sensibilizzazzjoni dwar is-separazzjoni tal-iskart u l-użu responsabbli tal-basktijiet tal-plastik, inkluż permezz ta' programmi ta' edukazzjoni skolastiċi; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Tfakkar li l-iżvilupp ta' strateġiji tal-immaniġġjar tal-iskart nazzjonali jenħtieġ li jqis il-bijodiversità u l-ekosistemi lokali, li għandhom valuri ekoloġiċi, kulturali u estetiċi sinifikanti, u li fuqhom il-pajjiżi AKP jiddependu b'mod sproporzjonat għall-ikel, l-ilma, is-saħħa u t-turiżmu; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Tinnota bi tħassib li, skont l-UNEP u l-Interpol, it-traffikar illegali ta' skart perikoluż huwa wieħed mill-ħames setturi ewlenin tal-kriminalità ambjentali; tħeġġeġ lil dawk l-Istati AKP li għad iridu jiffirmaw il-konvenzjonijiet ta' Basel (13), Bamako (14), Stokkolma (15) u Rotterdam (16) biex jagħmlu dan, u lill-Istati AKP kollha biex jibdew leġiżlazzjoni effettiva li tipprojbixxi l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta' skart perikoluż u jikkastigaw ir-rimi indiskriminat tiegħu, filwaqt li jikkriminalizzaw it-traffikar illeċitu tal-iskart; tistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex iżidu s-sehem ta' ODA allokata għar-riforma tal-governanza u tas-settur ġudizzjarju sabiex tiġi miġġielda u evitata l-kriminalità ambjentali, speċjalment fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp (LDCs)-; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Tħeġġeġ lill-Istati AKP li għad iridu jagħmlu dan biex jipprojbixxu b'mod formali l-importazzjoni, il-manifattura u l-bejgħ fit-territorju tagħhom ta' basktijiet tal-plastik mhux bijodegradabbli, li jikkawżaw ħsara serja lill-ambjent; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Tistieden lill-Istati AKP, lill-Unjoni Ewropea u lill-komunità internazzjonali biex iżidu l-azzjonijiet sabiex jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet fil-Programm ta' Azzjoni Globali għall-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar, li jippreserva l-potenzjal tal-ekonomija blu sabiex jitnaqqas b'mod progressiv it-theddid għall-għajxien tal-pajjiżi kostali AKP, speċjalment l-Istati Gżejjer Żgħar, li jiddependu ħafna fuq dan is-settur għas-sopravivenza tagħhom, u biex jappoġġjaw il-pjanijiet ta' żvilupp soċjoekonomiku nazzjonali għas-sostenibbiltà ta' dawn il-pajjiżi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Tenfasizza l-ħtieġa li s-sanzjonijiet ikunu tassew dissważivi u jiġu applikati, sabiex it-trasgressuri jiġu skoraġġuti; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Tistieden lill-Istati AKP ifasslu strateġiji tal-immaniġġjar tal-iskart integrati li jippermettu t-twettiq ta' reviżjonijiet regolari u l-monitoraġġ ta' sistemi għall-immaniġġjar tal-iskart xierqa; titlob lill-UE u organizzazzjonijiet internazzjonali xierqa oħra jiżviluppaw kriterji li jistgħu jitkejlu speċifiċi għall-pajjiż ad hoc, li jservu bħala għodda għall-Istati AKP biex itejbu s-sistemi tagħhom għall-immaniġġjar tal-iskart; tirrakkomanda l-pubblikazzjoni ta' rapporti annwali dwar ir-rimi tal-iskart, sabiex l-għajnuna eżistenti u l-miżuri ta' assistenza jkunu jistgħu jiġu vvalutati fid-dawl tar-riżultati miksuba; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Tistieden lill-Istati AKP jużaw il-fondi u r-riżorsi tagħhom sabiex iniedu proġetti pilota, speċifikament dwar l-eċċellenza fl-immaniġġjar tal-iskart, u waqt li jagħmlu dan jippruvaw joħolqu mudell li jista' jintuża f'oqsma oħra; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Tistieden lill-Istati AKP jinvestu f'edukazzjoni dwar ir-riċiklaġġ u l-iġjene, kif ukoll f'taħriġ għall-persunal lokali fl-immaniġġjar tal-iskart sikur u ambjentalment sostenibbli; titlob, bil-ħsieb li titqajjem sensibilizzazzjoni dwar il-ħtieġa ta' approċċ sostenibbli għall-ambjent u għat-trattament tal-iskart, biex tingħata informazzjoni mhux biss lill-persunal iżda wkoll lill-popolazzjoni kollha, l-ewwel nett it-tfal tal-iskola; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Ittenni l-importanza ta' azzjonijiet tat-trattament tal-iskart ta' kuljum u sempliċi; tistieden lill-Istati AKP jinvestu f'infrastrutturi sempliċi u fit-tul fil-livell muniċipali sabiex il-komunitajiet u l-viċinati jtejbu l-immaniġġjar tal-iskart tagħhom u jagħmlu użu minn prodotti sekondarji minn tali sistemi; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Tistieden lill-UE biex toffri lill-Istati AKP assistenza teknika, finanzjarja, loġistika u amministrattiva u kompetenza relatata mal-immaniġġjar tal-iskart u l-ekonomija ċirkolari sabiex jiġu promossi l-aħjar prattiki u l-għarfien espert, kif ukoll it-trasferiment ta' teknoloġiji, materjal u tagħmir tekniku, inkluż fl-oqsma tal-plastik u l-iskart radjuattiv, bijoloġiku, kimiku u bijomediċinali; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Tfakkar l-effetti pożittivi li sħubiji bejn l-UE u l-pajjiżi AKP jista' jkollhom fuq l-iskambju tal-aħjar prattiki, u tistieden lis-sindki u lill-gvernijiet lokali jfittxu b'mod attiv sħubiji ġodda u jsaħħu dawk eżistenti; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Tistieden lill-organizzazzjonijet tas-soċjetà ċivili involuti fl-azzjoni ambjentali u fl-effiċjenza fir-riżorsi kemm fl-UE kif ukoll fil-pajjiżi AKP sabiex jibnu sħubiji, jiżviluppaw programmi komuni u jikkondividu l-għarfien tagħhom; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Tistieden lill-UE tipprovdi lill-Istati AKP l-għarfien espert teknoloġiku fir-riċiklaġġ tal-iskart, b'mod partikolari għall-plastik u l-aluminju; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Tistieden lill-UE biex, f'kooperazzjoni mal-Istati AKP, u bil-għan li titnieda strateġija ta' intervent effiċjenti u effettiva, tagħmel lista tas-siti u taż-żoni ġeografiċi fejn l-immaniġġjar tal-iskart jidher li huwa kwistjoni aktar sensittiva; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Tistieden lill-Istati AKP biex jistabbilixxu malajr sistemi ta' rispons tal-emerġenzi reġjonali għall-immaniġġjar tal-iskart sod u aċċess għal sanitazzjoni fil-każ ta' kriżijiet umanitarji, bħal kunflitti jew diżastri naturali, sabiex dawk l-istati jkunu jistgħu jirritornaw lura għan-normal malajr; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Tfakkar li l-immaniġġjar tal-iskart jiddependi fuq governanza tajba, u tenfasizza li t-titjib tal-immaniġġjar tal-iskart u tar-riżorsi jenħtieġ li jkun jagħmel parti mill-istrateġija għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima; tistieden lill-Istati AKP joħolqu pjattaformi kollaborattivi mal-partijiet ikkonċernati u mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili sabiex itejbu l-approċċ (tat-tliet R) "tnaqqis, użu mill-ġdid u riċiklaġġ; titlob, barra minn hekk, biex jinħolqu pjattaformi simili bejn l-AKP u l-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Tfakkar li l-inizjattivi ta' rkupru tal-enerġija favur l-ambjent jistgħu jgħinu biex jissolvew kemm il-kwistjonijiet tal-iskart kif ukoll il-faqar enerġetiku; tistieden lill-Istati AKP u lill-UE biex jikkooperaw aktar mill-qrib f'dan ir-rigward billi jfasslu programmi effiċjenti għall-ġbir tal-iskart sabiex jalimentaw il-faċilitajiet tal-produzzjoni tal-enerġija; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Tenfasizza l-ħtieġa li jiġi promoss l-irkupru tal-enerġija mill-iskart; tfakkar li l-landfill huwa sors ewlieni ta' metan, gass serra qawwi ħafna; tfakkar li s-sistemi tal-bijogass jittrattaw l-iskart organiku biex jipproduċi l-bijogass sabiex jissupplimenta r-rekwiżiti tal-enerġija filwaqt li jnaqqsu r-rilaxx tal-gassijiet li huma perikolużi għas-saħħa fl-atmosfera; tirrakkomanda, għalhekk, li l-adattament ta' tali teknoloġiji b'mod partikolari għall-użu f'żoni suburbani degradati jiġu ffaċilitati u ffinanzjati; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Tagħti istruzzjonijiet lill-Kopresidenti tagħha biex jgħaddu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill tal-Ministri AKP, lill-Parlament Ewropew, lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Kunsill Ewropew, lill-Unjoni Afrikana, lill-Parlament Pan-Afrikan, lill-parlamenti reġjonali u nazzjonali tal-Istati AKP u tal-Istati Membri tal-UE, u lill-organizzazzjonijiet reġjonali tal-Istati AKP. |
| --- | --- |

28.

---

(1)  Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE fl-20 ta' Ġunju 2018 fi Brussell (il-Belġju).

(2)  ĠU L 287, 4.11.2010, p. 3.

(3)  ĠU L 365, 19.12.2014, p. 89.

(4)  ĠU L 370, 30.12.2014, p. 44.

(5)  http://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/study.pdf

(6)  http://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/plastics.pdf

(7)  ĠU L 312, 22.11.2008, p. 3.

(8)  ĠU L 190, 12.7.2006, p. 1.

(9)  ĠU L 332, 28.12.2000, p. 81.

(10)  ĠU L 226, 6.9.2000, p. 3.

(11)  ĠU L 182, 16.7.1999, p. 1.

(12)  http://www.europarl.europa.eu/intcoop/acp/2014_mauritius/pdf/un_habitat_presentation_en.pdf

(13)  http://www.basel.int/Portals/4/Basel%20Convention/docs/text/BaselConventionText-e.pdf

(14)  https://au.int/sites/default/files/treaties/7774-treaty-0015_-_bamako_convention_on_hazardous_wastes_e.pdf

(15)  http://www.pops.int/Portals/0/download.aspx?d=UNEP-POPS-TREATY-NOTIF-CN681-2015.En.pdf

(16)  http://www.pic.int/Portals/5/download.aspx?d=UNEP-FAO-RC-CONVTEXT-2015.English.pdf

---

| 15.11.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 415/18 |
| --- | --- | --- | --- |

15.11.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 415/18

---

RIŻOLUZZJONI (1)

dwar il-ħtieġa urġenti ta' miżuri ġodda għall-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali

(2018/C 415/04)

L-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE,

| — | li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta' Ġunju 2018, |
| --- | --- |

—

li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta' Ġunju 2018,

| — | wara li kkunsidrat l-Artikolu 18(2) tar-Regoli ta' Proċedura tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Artikolu 18(2) tar-Regoli ta' Proċedura tagħha,

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Cotonou tal-2000 u r-reviżjonijiet tiegħu tal-2005 u tal-2010, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim ta' Cotonou tal-2000 u r-reviżjonijiet tiegħu tal-2005 u tal-2010,

| — | wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Konġunta tal-ħames Summit tal-Unjoni Afrikana u tal-Unjoni Ewropea tat-30 ta' Novembru 2017 f'Abidjan (il-Kosta tal-Avorju), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Konġunta tal-ħames Summit tal-Unjoni Afrikana u tal-Unjoni Ewropea tat-30 ta' Novembru 2017 f'Abidjan (il-Kosta tal-Avorju),

| — | wara li kkunsidrat ir-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tal-1 ta' Marzu 2018 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE dwar il-qtugħ tas-sorsi ta' dħul għall-ġiħadisti – nindirizzaw il-finanzjament tat-terroriżmu (2017/2203(INI)), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tal-1 ta' Marzu 2018 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE dwar il-qtugħ tas-sorsi ta' dħul għall-ġiħadisti – nindirizzaw il-finanzjament tat-terroriżmu (2017/2203(INI)),

| — | wara li kkunsidrat id-Direttiva (UE) 2017/541 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta' Marzu 2017, dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/475/ĠAI u li temenda d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/671/ĠAI (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Direttiva (UE) 2017/541 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta' Marzu 2017, dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/475/ĠAI u li temenda d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/671/ĠAI (2),

| — | wara li kkunsidrat l-Istrateġija tal-UE Kontra t-Terroriżmu, adottata mill-Kunsill fl-2005, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Istrateġija tal-UE Kontra t-Terroriżmu, adottata mill-Kunsill fl-2005,

| — | wara li kkunsidrat il-verżjoni riveduta tal-Istrateġija tal-Unjoni Ewropea Kontra r-Radikalizzazzjoni u r-Reklutaġġ għat-Terroriżmu, adottata mill-Kunsill Ġustizzja u Affarijiet Interni fil-laqgħa tiegħu tad-19 ta' Mejju 2014 u approvata mill-Kunsill tal-5 u tas-6 ta' Ġunju 2014 (9956/14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-verżjoni riveduta tal-Istrateġija tal-Unjoni Ewropea Kontra r-Radikalizzazzjoni u r-Reklutaġġ għat-Terroriżmu, adottata mill-Kunsill Ġustizzja u Affarijiet Interni fil-laqgħa tiegħu tad-19 ta' Mejju 2014 u approvata mill-Kunsill tal-5 u tas-6 ta' Ġunju 2014 (9956/14),

| — | wara li kkunsidrat il-Qafas Kontra t-Terroriżmu tal-Unjoni Afrikana inkluża l-OAU/il-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda kontra t-Terroriżmu tal-Unjoni Afrikana adottata f'Lulju 1999 u l-Protokoll addizzjonali tagħha f'Lulju 2004, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Qafas Kontra t-Terroriżmu tal-Unjoni Afrikana inkluża l-OAU/il-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda kontra t-Terroriżmu tal-Unjoni Afrikana adottata f'Lulju 1999 u l-Protokoll addizzjonali tagħha f'Lulju 2004,

| — | wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti 2396 (2017), 2395 (2017) u 2178 (2014), kif ukoll riżoluzzjonijiet oħra dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti 2396 (2017), 2395 (2017) u 2178 (2014), kif ukoll riżoluzzjonijiet oħra dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu,

| — | wara li kkunsidrat l-Istrateġija tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-Terroriżmu Globali adottata fl-2006, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Istrateġija tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-Terroriżmu Globali adottata fl-2006,

| — | wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni 70/291 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-2016 dwar il-Ħames Reviżjoni tal-Istrateġija tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-Terroriżmu Globali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni 70/291 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-2016 dwar il-Ħames Reviżjoni tal-Istrateġija tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-Terroriżmu Globali,

| — | wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni 71/291 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-15 ta' Ġunju 2017 li tistabbilixxi l-Uffiċċju tal-Nazzjonijiet Uniti Kontra t-Terroriżmu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Riżoluzzjoni 71/291 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-15 ta' Ġunju 2017 li tistabbilixxi l-Uffiċċju tal-Nazzjonijiet Uniti Kontra t-Terroriżmu,

| — | wara li kkunsidrat il-proposta għal qafas internazzjonali komprensiv biex jiġu miġġielda n-narrattivi terroristiċi tat-28 ta' April 2017 (S/2017/375), żviluppata mill-Kumitat tan-NU Kontra t-Terroriżmu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-proposta għal qafas internazzjonali komprensiv biex jiġu miġġielda n-narrattivi terroristiċi tat-28 ta' April 2017 (S/2017/375), żviluppata mill-Kumitat tan-NU Kontra t-Terroriżmu,

| — | wara li kkunsidrat l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fil-25 ta' Settembru 2015, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fil-25 ta' Settembru 2015,

| — | wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Prevenzjoni tat-Terroriżmu (14445/2017), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Prevenzjoni tat-Terroriżmu (14445/2017),

| — | wara li kkunsidrat il-Karta Afrikana għad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, adottata f'Ġunju 1981, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Karta Afrikana għad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, adottata f'Ġunju 1981,

| — | wara li kkunsidrat il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, l-Artikoli 2, 3 u 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u l-Artikoli rilevanti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, l-Artikoli 2, 3 u 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u l-Artikoli rilevanti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948,

| A. | billi fis-snin reċenti seħħew atti terroristiċi li qatlu bosta persuni f'diversi pajjiżi Afrikani u tal-UE, u b'hekk dawn jikkostitwixxu sfida komuni kemm għall-UE kif ukoll għall-pajjiżi AKP; billi kwalunkwe att ta' terroriżmu huwa kriminali u mhux ġustifikabbli irrispettivament mill-motivazzjonijiet tiegħu; |
| --- | --- |

A.

billi fis-snin reċenti seħħew atti terroristiċi li qatlu bosta persuni f'diversi pajjiżi Afrikani u tal-UE, u b'hekk dawn jikkostitwixxu sfida komuni kemm għall-UE kif ukoll għall-pajjiżi AKP; billi kwalunkwe att ta' terroriżmu huwa kriminali u mhux ġustifikabbli irrispettivament mill-motivazzjonijiet tiegħu;

| B. | billi t-theddid terorristiku għas-soċjetajiet Ewropej u għs-soċjetajiet fil-pajjiżi AKP ġej fil-biċċa l-kbira minn terroristi li trabbew fil-pajjiż minflok minn individwi barranin; billi ma hemm l-ebda konnessjoni stabbilita bejn it-terroriżmu u l-migrazzjoni; |
| --- | --- |

B.

billi t-theddid terorristiku għas-soċjetajiet Ewropej u għs-soċjetajiet fil-pajjiżi AKP ġej fil-biċċa l-kbira minn terroristi li trabbew fil-pajjiż minflok minn individwi barranin; billi ma hemm l-ebda konnessjoni stabbilita bejn it-terroriżmu u l-migrazzjoni;

| C. | billi 90 fil-mija tal-attakki terroristiċi kollha seħħew f'pajjiżi involuti f'kunflitti vjolenti, li huma ggravati b'aċċess mifrux għall-armi; |
| --- | --- |

C.

billi 90 fil-mija tal-attakki terroristiċi kollha seħħew f'pajjiżi involuti f'kunflitti vjolenti, li huma ggravati b'aċċess mifrux għall-armi;

| D. | billi fl-2017 madwar 1 800 attakk terroristiku seħħew fl-Afrika biss, nofshom twettqu mill-grupp terroristiku Al-Shabab; billi wara t-telf kbir tiegħu fl-Iraq u fis-Sirja, l-Isis qed ifttex artijiet tal-battalja ġodda fil-kontinet Afrikan; billi Al-Qaida qed tiżviluppa dejjem aktar netwerks fl-Afrika tal-Punent u fl-Afrika Ċentrali, l-aktar fin-Niġer, fil-Burkina Faso u fin-Niġerja; billi l-vittmi tat-terroristi Jihadi fil-biċċa l-kbira tagħhom kienu Musulmani; |
| --- | --- |

D.

billi fl-2017 madwar 1 800 attakk terroristiku seħħew fl-Afrika biss, nofshom twettqu mill-grupp terroristiku Al-Shabab; billi wara t-telf kbir tiegħu fl-Iraq u fis-Sirja, l-Isis qed ifttex artijiet tal-battalja ġodda fil-kontinet Afrikan; billi Al-Qaida qed tiżviluppa dejjem aktar netwerks fl-Afrika tal-Punent u fl-Afrika Ċentrali, l-aktar fin-Niġer, fil-Burkina Faso u fin-Niġerja; billi l-vittmi tat-terroristi Jihadi fil-biċċa l-kbira tagħhom kienu Musulmani;

| E. | billi l-organizzazzjonijiet terroristiċi bbażati fis-Saħel jibbenefikaw mill-fraġilità tal-pajjiżi fir-reġjun u mit-tul u l-porożità tal-fruntieri, li jiffaċilitaw l-aċċess għall-ħażna tal-armi Libjani; billi ma jistax ikun hemm paċi fir-reġjun mingħajr ma jiġu restawrati l-istat, l-ordni soċjali u l-istabbiltà ġenerali fil-Libja; |
| --- | --- |

E.

billi l-organizzazzjonijiet terroristiċi bbażati fis-Saħel jibbenefikaw mill-fraġilità tal-pajjiżi fir-reġjun u mit-tul u l-porożità tal-fruntieri, li jiffaċilitaw l-aċċess għall-ħażna tal-armi Libjani; billi ma jistax ikun hemm paċi fir-reġjun mingħajr ma jiġu restawrati l-istat, l-ordni soċjali u l-istabbiltà ġenerali fil-Libja;

| F. | billi n-nisa u t-tfal kienu l-aktar vulnerabbli għat-terroriżmu, u t-tfal sofrew b'mod sproporzjonat; billi kien hemm għadd bla qies ta' każijiet ta' stupru u ta' ħtif u ta' lieva tat-tfal kif ukoll ta' radikalizzazzjoni ta' tfal u nisa; |
| --- | --- |

F.

billi n-nisa u t-tfal kienu l-aktar vulnerabbli għat-terroriżmu, u t-tfal sofrew b'mod sproporzjonat; billi kien hemm għadd bla qies ta' każijiet ta' stupru u ta' ħtif u ta' lieva tat-tfal kif ukoll ta' radikalizzazzjoni ta' tfal u nisa;

| G. | billi ż-żieda fil-mobbiltà tal-kapital, l-iżviluppi ġodda fil-finanzi bħal muniti kripto u finanzjament kollettiv, il-lakuni fit-taxxa u fil-liġijiet doganali u nuqqas ta' rekwiżiti ta' diliġenza dovuta fil-kummerċ globali ppermettew lin-netwerks terroristi jiksbu l-ġid u jsostnu l-eżistenza tagħhom; |
| --- | --- |

G.

billi ż-żieda fil-mobbiltà tal-kapital, l-iżviluppi ġodda fil-finanzi bħal muniti kripto u finanzjament kollettiv, il-lakuni fit-taxxa u fil-liġijiet doganali u nuqqas ta' rekwiżiti ta' diliġenza dovuta fil-kummerċ globali ppermettew lin-netwerks terroristi jiksbu l-ġid u jsostnu l-eżistenza tagħhom;

| H. | billi t-tibdil fil-klima jikkontribwixxi għal aktar tnaqqis tal-ilma, tal-ikel u ta' riżorsi oħra, li jixpruna kunflitti fuq l-art, jaggrava l-faqar u jipprovdi lok għat-trawwim tat-terroriżmu; |
| --- | --- |

H.

billi t-tibdil fil-klima jikkontribwixxi għal aktar tnaqqis tal-ilma, tal-ikel u ta' riżorsi oħra, li jixpruna kunflitti fuq l-art, jaggrava l-faqar u jipprovdi lok għat-trawwim tat-terroriżmu;

| I. | billi żviluppa l-fenomenu ta' “ġellieda barranin”; billi eluf ta' ċittadini barranin ivvjaġġaw biex jingħaqdu ma' gruppi u kunflitti terroristiċi; billi minħabba l-kollass territorjali imminenti tal-Isis, huwa probabbli li ħafna persuni se jfittxu li jirritornaw lejn il-pajjiż ta' oriġini tagħhom; billi dan jirrappreżenta riskju ta' sigurtà severa għal dawk il-pajjiżi; |
| --- | --- |

I.

billi żviluppa l-fenomenu ta' “ġellieda barranin”; billi eluf ta' ċittadini barranin ivvjaġġaw biex jingħaqdu ma' gruppi u kunflitti terroristiċi; billi minħabba l-kollass territorjali imminenti tal-Isis, huwa probabbli li ħafna persuni se jfittxu li jirritornaw lejn il-pajjiż ta' oriġini tagħhom; billi dan jirrappreżenta riskju ta' sigurtà severa għal dawk il-pajjiżi;

| J. | billi hemm evidenza dejjem akbar tat-trikkib tan-netwerks terroristiċi u ta' kriminalità organizzata dwar il-kummerċ illeċitu tal-armi, taż-żejt, tar-riżorsi naturali, tat-tabakk, tal-alkoħol, tad-drogi, ta' speċijiet fil-periklu u ta' oġġetti kulturali, kif ukoll tat-traffikar tal-bnedmin; billi dawn ikkontribwixxew ħafna għall-finanzjament tat-terroriżmu; |
| --- | --- |

J.

billi hemm evidenza dejjem akbar tat-trikkib tan-netwerks terroristiċi u ta' kriminalità organizzata dwar il-kummerċ illeċitu tal-armi, taż-żejt, tar-riżorsi naturali, tat-tabakk, tal-alkoħol, tad-drogi, ta' speċijiet fil-periklu u ta' oġġetti kulturali, kif ukoll tat-traffikar tal-bnedmin; billi dawn ikkontribwixxew ħafna għall-finanzjament tat-terroriżmu;

| K. | billi permezz tal-internet, tal-użu tad-dark web, tal-midja soċjali u tal-ICT, l-organizzazzjonijiet terroristiċi sabu mod biex jifirxu l-propaganda tagħhom, jiksbu finanzjament u jsiru tassew netwerks globali mingħajr il-ħtieġa ta' bażi fiżika; |
| --- | --- |

K.

billi permezz tal-internet, tal-użu tad-dark web, tal-midja soċjali u tal-ICT, l-organizzazzjonijiet terroristiċi sabu mod biex jifirxu l-propaganda tagħhom, jiksbu finanzjament u jsiru tassew netwerks globali mingħajr il-ħtieġa ta' bażi fiżika;

| L. | billi fir-reġjuni affettwati, il-missjonijiet għaż-żamma tal-paċi kkontribwixxew dejjem aktar għall-azzjonijiet kontra t-terroriżmu, inkluża l-protezzjoni taċ-ċittadini u d-deterrenza kontra theddidiet potenzjali; billi kien hemm tħassib li aktar assistenza militari tista' tkun ta' ħsara għall-isforzi tal-għajnuna għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

L.

billi fir-reġjuni affettwati, il-missjonijiet għaż-żamma tal-paċi kkontribwixxew dejjem aktar għall-azzjonijiet kontra t-terroriżmu, inkluża l-protezzjoni taċ-ċittadini u d-deterrenza kontra theddidiet potenzjali; billi kien hemm tħassib li aktar assistenza militari tista' tkun ta' ħsara għall-isforzi tal-għajnuna għall-iżvilupp;

| M. | billi t-terroriżmu u l-estremiżmu vjolenti ma jistax jingħeleb mill-forza militari jew tal-pulizija biss; billi l-isforzi kontra t-terroriżmu jistgħu jkunu effettivi biss jekk ikunu jagħmlu parti minn approċċ aktar komprensiv li jgħaqqad l-immaniġġjar u l-prevenzjoni ta' kriżijiet, il-medjazzjoni u d-djalogu politiku, il-bini ta' kapaċità u tal-istituzzjonijiet, u l-isforzi għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

M.

billi t-terroriżmu u l-estremiżmu vjolenti ma jistax jingħeleb mill-forza militari jew tal-pulizija biss; billi l-isforzi kontra t-terroriżmu jistgħu jkunu effettivi biss jekk ikunu jagħmlu parti minn approċċ aktar komprensiv li jgħaqqad l-immaniġġjar u l-prevenzjoni ta' kriżijiet, il-medjazzjoni u d-djalogu politiku, il-bini ta' kapaċità u tal-istituzzjonijiet, u l-isforzi għall-iżvilupp;

| N. | billi l-istrateġiji ta' prevenzjoni biex jiġi miġġieled it-terroriżmu jenħtieġ li jiffokaw fuq l-indirizzar tal-kawżi prinċipali u tar-radikalizzazzjoni, inklużi governanza ħażina, korruzzjoni, nuqqas tal-istat tad-dritt, impunità, kif ukoll fatturi soċjoekonomiċi bħall-faqar, l-insigurtà tal-ikel, inugwaljanza soċjali u ekonomika severa, nuqqas ta' aċċess għall-edukazzjoni, qgħad, diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' razza jew etniċità u esklużjoni soċjali; |
| --- | --- |

N.

billi l-istrateġiji ta' prevenzjoni biex jiġi miġġieled it-terroriżmu jenħtieġ li jiffokaw fuq l-indirizzar tal-kawżi prinċipali u tar-radikalizzazzjoni, inklużi governanza ħażina, korruzzjoni, nuqqas tal-istat tad-dritt, impunità, kif ukoll fatturi soċjoekonomiċi bħall-faqar, l-insigurtà tal-ikel, inugwaljanza soċjali u ekonomika severa, nuqqas ta' aċċess għall-edukazzjoni, qgħad, diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' razza jew etniċità u esklużjoni soċjali;

| O. | billi l-kooperazzjoni għall-iżvilupp għandha rwol ewlieni x'taqdi fl-indirizzar tal-kundizzjonijiet li l-mexxejja terroristi jużaw u jisfruttaw; |
| --- | --- |

O.

billi l-kooperazzjoni għall-iżvilupp għandha rwol ewlieni x'taqdi fl-indirizzar tal-kundizzjonijiet li l-mexxejja terroristi jużaw u jisfruttaw;

| P. | billi r-rispett għad-drittijiet fundamentali u bilanċ xieraq bejn miżuri ripressivi, prevenzjoni u rijabilitazzjoni huma elementi essenzjali f'politiki ta' suċċess kontra t-terroriżmu; |
| --- | --- |

P.

billi r-rispett għad-drittijiet fundamentali u bilanċ xieraq bejn miżuri ripressivi, prevenzjoni u rijabilitazzjoni huma elementi essenzjali f'politiki ta' suċċess kontra t-terroriżmu;

| 1. | Tikkundanna bil-qawwa l-atti terroristiċi kollha u l-awturi tagħhom; tagħti l-kondoljanzi tagħha lill-vittmi kollha ta' atti terroristiċi; tenfasizza li kura għall-vittmi tat-terroriżmu hija obbligu essenzjali tal-gvernijiet; ittenni li ma jista' jkun hemm l-ebda ġustifikazzjoni għal atti ta' terroriżmu jew għall-appoġġ u għall-finanzjament ta' atti terroristiċi u ta' netwerks irrispettivament mill-motivazzjonijiet soċjali, ekonomiċi, reliġjużi jew politiċi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tqis li huwa essenzjali għall-UE u għall-pajjiżi AKP li jimplimentaw strateġija komprensiva li tindirizza l-kawżi prinċipali tat-terroriżmu, permezz ta' ġudikatura effettiva u indipendenti u politiki xierqa fl-oqsma tal-ġustizzja kriminali, l-edukazzjoni, l-inklużjoni ekonomika u soċjali, l-infurzar tal-liġi u l-kontroll fil-fruntieri, filwaqt li tiġi żgurata koerenza bejn is-sigurtà, id-difiża, il-kummerċ, l-iżvilupp ekonomiku u l-politiki umanitarji; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tfakkar ir-rabta b'saħħitha bejn l-iżvilupp u s-sigurtà; tfakkar il-ħtieġa urġenti li titnaqqas l-inugwaljanza ekonomika u li l-istati jitpoġġew f'pożizzjoni biex iwettqu l-kompiti sovrani tagħhom, l-aktar biex jiżguraw l-aċċess għall-edukazzjoni, l-impjieg, il-ġustizzja u s-saħħa, u b'hekk iż-żgħażagħ tal-pajjiżi sħab jingħataw perspettiva pożittiva għall-futur tagħhom; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tiġbed l-attenzjoni b'mod partikolari għall-isfidi ta' governanza tajba, il-bini tal-istat, l-impunità u d-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiżi l-aktar affettwati mit-terroriżmu u mill-instabbiltà; tħeġġeġ lis-sħab kollha jaħdmu flimkien biex jindirizzaw il-kawżi prinċipali tal-instabbiltà li jistgħu jwasslu għal kunflitti u biex jiżviluppaw strateġija koerenti mmirata biex ittejjeb il-governanza, l-istat tad-dritt u r-responsabbiltà tal-istat u tal-istituzzjonijiet reġjonali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tfakkar li r-radikalizzazzjoni u r-reklutaġġ tal-individwi minn netwerks terroristiċi huma fenomenu globali; tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP isaħħu l-isforzi tagħhom biex jiġġieldu r-radikalizzazzjoni billi jindirizzaw il-kawżi prinċipali tagħha, inkluż permezz tal-integrazzjoni edukattiva u soċjali u programmi li jagħtu s-setgħa lil minoranzi etniċi u reliġjużi u lil komunitajiet marġinalizzati; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Issostni li l-estremiżmu reliġjuż joħloq distorsjoni fin-narrattivi li timbutta lill-persuni aljenati lejn it-terroriżmu; tenfasizza l-importanza li jiġu żviluppati kontranarrattivi b'saħħithom u miżuri li jippromwovu djalogu interkulturali fil-pajjiżi AKP u tal-UE, speċjalment fost iż-żgħażagħ, sabiex jiżdied il-fehim reċiproku u r-rispett; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Temmen li n-nisa, iż-żgħażagħ, is-soċjetà ċivili u l-komunitajiet lokali jenħtieġ li jkunu involuti b'mod attiv fl-isforzi kontra t-terroriżmu, speċjalment id-deradikalizzazzjoni u fil-prevenzjoni tar-radikalizzazzjoni; tenfasizza r-rwol pożittiv li għandhom il-mexxejja reliġjużi fid-deradikalizzazzjoni, kif jidher fil-Kamerun u fil-Mauritania; tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP jibnu fuq dawn l-inizjattivi u jkomplu jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ittenni li l-għan tas-sistemi ta' ġustizzja kriminali tagħna jenħtieġ li jkun ir-rijabilitazzjoni tal-individwi, b'tali mod li, meta jerġgħu jidħlu fis-soċjetà, ma jkunu jirappreżentaw l-ebda riskju għaliha; titlob għalhekk rijabilitazzjoni u riintegrazzjoni tal-istrateġiji; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tesprimi tħassib serju dwar il-fenomenu tar-radikalizzazzjoni fil-ħabsijiet, u tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP jindirizzaw din il-kwistjoni, l-aktar permezz ta' finanzjament aħjar tas-sistemi tal-ħabsijiet, filwaqt li tiġi evitata popolazzjoni eċċessiva fil-ħabs u jitjiebu s-sistemi amministrattivi sabiex jiġu identifikati detenuti radikalizzati, jiġu mmonitorjati u evitati l-proċessi ta' radikalizzazzjoni, jingħata taħriġ speċifiku lill-persunal tal-ħabs, u jiġu stabbiliti programmi edukattivi sabiex tiġi żgurata deradikalizzazzjoni u rijabilitazzjoni soċjali aħjar tal-eks-trasgressuri f'riskju ta' radikalizzazzjoni; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Tinsisti fuq il-ħtieġa li jiġi evitat, miġġieled u li ssir prosekuzzjoni tal-finanzjament tat-terroriżmu, skont id-Direttiva (UE) 2017/541 u r-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-Parlament Ewropew; tqis li verifiki u ntraċċar imtejba tal-operazzjonijiet finanzjarji, kif ukoll kooperazzjoni aktar mill-qrib u skambju ta' informazzjoni dwar l-infurzar tal-liġi jgħinu biex jinqata' l-finanzjament għal attivitajiet relatati mat-terroriżmu u jgħinu biex jiġu identifikati netwerks ta' terroristi u jiġu appoġġjati l-istrutturi; tissottolinja l-fatt li l-ħasil tal-flus, il-kummerċ illeċitu, l-evażjoni tat-taxxa u reati fiskali oħra huma sorsi ewlenin tal-finanzjament tat-terroriżmu u li l-intraċċar u l-ġlieda kontrihom iridu jkunu prijorità; tfaħħar l-inizjattivi mill-UE u mill-pajjiżi AKP li jirriżultaw mill-kummerċ illeċitu tal-armi, tad-drogi, tal-oġġetti kulturali eċċ., li l-profitti tagħhom spiss imorru għall-finanzjament tat-terroriżmu; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP jintensifikaw il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata transnazzjonali, inklużi n-netwerks kriminali involuti fil-faċilitazzjoni ta' immigrazzjoni illegali u fit-traffikar tal-bnedmin, tad-drogi u tal-armi; temmen li, b'mod partikolari, jeħtieġ li tkompli tissaħħaħ il-kooperazzjoni rigward l-iskambju tal-informazzjoni u t-traċċabbiltà u l-qerda tal-armi pprojbiti; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP isaħħu l-kooperazzjoni biex jindirizzaw l-użu tal-ICT mit-terroristi; b'mod partikolari biex tiġi indirizzata l-propaganda u r-reklutaġġ fuq il-midja soċjali; tħeġġeġ lill-gvernijiet biex jinvolvu lis-settur privat; tfaħħar lill-Forum Globali dwar l-Internet għall-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu mmexxi mill-industrija; tistieden lill-Kummissjoni taġġorna l-Istrateġija għaċ-Ċibersigurtà tal-2013 u tirrevedi l-leġiżlazzjoni taċ-ċiberkriminalità eżistenti; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Tenfasizza l-importanza ta' kooperazzjoni reġjonali u interreġjonali fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u tesprimi l-appoġġ b'saħħtu tagħha għall-inizjattivi reġjonali meħuda, bħall-Qafas tal-Unjoni Afrikana Kontra t-Terroriżmu; tilqa', barra minn hekk, it-tmexxija politika murija mill-pajjiżi G5 tas-Saħel u tistieden lill-UE ssaħħaħ is-sħubija bejn il-G5 tas-Saħel u l-UE, b'mod partikolari rigward il-finanzjament u l-bini ta' kapaċità, fl-oqsma kollha fejn il-G5 beħsiebu jintegra l-politiki; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Titlob tisħiħ fil-kooperazzjoni bejn l-UE u l-AKP u l-kooperazzjoni reġjonali, inkluż skambju aħjar tal-informazzjoni u tal-aħjar prattiki li għandhom l-għan li jipprevjenu l-impunità u jippromwovu l-istat tad-dritt u l-espansjoni tal-kapaċitajiet tal-pulizija u ġudizzjarji; tistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha u lill-pajjiżi AKP jinvestu aktar fil-bini ta' kapaċità għal skambju aħjar tal-informazzjoni u tal-aħjar prattiki fost l-aġenziji tal-kontroll fil-fruntieri biex tiġi miġġielda l-attività terroristika transkonfinali; tistieden lill-komunità internazzjonali tappoġġja l-inizjattiva bbażata fuq id-deċiżjoni tal-Libja, tan-Niġer, tas-Sudan u taċ-Chad fil-laqgħa tagħhom f'Niamey fit-3 ta' April 2018 biex jikkontrollaw il-fruntieri komuni tagħhom; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Temmen li l-komunità internazzjonali u s-sħab reġjonali jenħtieġ li jiffokaw l-azzjonijiet tagħhom fuq l-appoġġ tar-restawr tal-awtorità tal-istat fir-reġjuni l-aktar affettwati mit-terroriżmu, u b'mod partikolari s-Saħel u l-Lag Chad u r-reġjuni tal-Qarn tal-Afrika; hija konvinta li l-UE jenħtieġ li jkollha rwol ta' medjazzjoni u tikkontribwixxi għas-soluzzjoni paċifika tal-kunflitti; tistieden lill-Unjoni Afrikana, lill-Unjoni Ewropea u lin-Nazzjonijiet Uniti jgħaqqdu l-isforzi tagħhom u jistabbilixxu koordinazzjoni internazzjonali sabiex jgħinu lil-Libja ttemm is-sitwazzjoni kaotika kontinwa tagħha, filwaqt li tikkoopera ma' atturi ewlenin oħra bħal-Lega Għarbija, l-Istati Uniti u l-pajjiżi tal-Magreb; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Tistieden lill-UE u lill-pajjiżi AKP jikkooperaw bis-sħiħ man-NU u mal-korpi reġjonali involuti fil-ġlieda kontra t-terroriżmu; tistieden lill-istati kollha tal-UE u tal-AKP jiffirmaw u jirratifikaw id-19-il Konvenzjoni dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu; tilqa' l-ewwel Summit tan-NU tal-Aġenziji kontra t-Terroriżmu f'Ġunju 2018 imħabbar mis-Segretarjat Ġenerali tan-NU fis-Summit UA/NU f'Jannar; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Tenfasizza l-ħtieġa li l-pajjiżi AKP u tal-UE jibbażaw l-istrateġija tagħhom għall-ġlieda kontra t-terroriżmu, bħalma jseħħ fi kwalunkwe forma oħra ta' kriminalità, dwar l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet fundamentali; tinsisti dwar il-ħtieġa ta' sorveljanza demokratika u ġudizzjarja tal-politiki kontra t-terroriżmu u l-evalwazzjoni regolari tal-effettività u tal-proporzjonalità tagħhom; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Tfakkar li t-tortura trid tiġi pprojbita fiċ-ċirkostanzi kollha kif stabbilit fil-Konvenzjoni tan-NU kontra t-Tortura u Trattament jew Kastigi oħra Krudili, Inumani jew Degradanti; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Tenfasizza bil-qawwa li l-aġendi kontra t-terroriżmu ma jridux idgħajfu l-kapaċità tal-atturi umanitarji biex jagħtu assistenza; tieħu nota li biex jinkiseb aċċess għal popolazzjonijiet fil-bżonn l-għajnuna umanitarja mhux biss trid tkun newtrali iżda anki l-perċezzjoni tagħha għandha tkun hekk; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Tagħti istruzzjonijiet lill-Kopresidenti tagħha biex jgħaddu din ir-Riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kunsill AKP, lill-Unjoni Afrikana u lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

20.

---

(1)  Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE fl-20 ta' Ġunju 2018 fi Brussell (il-Belġju).

(2)  ĠU L 88, 31.3.2017, p. 6.

---

| 15.11.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 415/22 |
| --- | --- | --- | --- |

15.11.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 415/22

---

RIŻOLUZZJONI (1)

dwar il-kriżi umanitarja fis-Sudan t’Isfel

(2018/C 415/05)

L-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE,

| — | li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta’ Ġunju 2018, |
| --- | --- |

—

li ltaqgħet fi Brussell (il-Belġju) bejn it-18 u l-20 ta’ Ġunju 2018,

| — | wara li kkunsidrat l-Artikolu 18(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat l-Artikolu 18(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tagħha,

| — | wara li kkunsidrat ir-rapport finali tat-12 ta’ April 2018 tal-Panel ta’ Esperti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-rapport finali tat-12 ta’ April 2018 tal-Panel ta’ Esperti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat il-Communiqué tas-26 ta’ Marzu 2018 tal-61 sessjoni straordinarja tal-Kunsill tal-Ministri tal-Awtorità Intergovernattiva għall-Iżvilupp (IGAD) dwar is-sitwazzjoni fis-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Communiqué tas-26 ta’ Marzu 2018 tal-61 sessjoni straordinarja tal-Kunsill tal-Ministri tal-Awtorità Intergovernattiva għall-Iżvilupp (IGAD) dwar is-sitwazzjoni fis-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel 2406 (2018) kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet kollha preċedenti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel 2406 (2018) kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet kollha preċedenti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tat-8 ta’ Mejju 2017 maħruġa mit-Trojka (l-Istati Uniti, ir-Renju Unit u n-Norveġja) u l-UE dwar is-sitwazzjoni tas-sigurtà fis-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tat-8 ta’ Mejju 2017 maħruġa mit-Trojka (l-Istati Uniti, ir-Renju Unit u n-Norveġja) u l-UE dwar is-sitwazzjoni tas-sigurtà fis-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ April 2018 dwar is-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ April 2018 dwar is-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat id-dikjarazzjonijiet tat-23 ta’ Marzu 2017 u tal-14 ta’ Diċembru 2017 maħruġa mill-President tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-dikjarazzjonijiet tat-23 ta’ Marzu 2017 u tal-14 ta’ Diċembru 2017 maħruġa mill-President tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tal-istampa konġunta tad-29 ta’ Jannar 2017 mill-Unjoni Afrikana (UA), l-IGAD u n-NU tas-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-dikjarazzjoni tal-istampa konġunta tad-29 ta’ Jannar 2017 mill-Unjoni Afrikana (UA), l-IGAD u n-NU tas-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar is-Sudan t’Isfel (2017/2683(RSP)) kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet kollha preċedenti tal-Parlament Ewropew dwar is-Sudan t’Isfel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar is-Sudan t’Isfel (2017/2683(RSP)) kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet kollha preċedenti tal-Parlament Ewropew dwar is-Sudan t’Isfel,

| — | wara li kkunsidrat il-firma ta’ Ftehim ta’ Waqfien tal-Ostilitajiet, tal-Protezzjoni taċ-Ċittadini u tal-Aċċess Umanitarju (CoHA) fil-21 ta’ Diċembru 2017, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-firma ta’ Ftehim ta’ Waqfien tal-Ostilitajiet, tal-Protezzjoni taċ-Ċittadini u tal-Aċċess Umanitarju (CoHA) fil-21 ta’ Diċembru 2017,

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim tal-IGAD dwar ir-Riżoluzzjoni tal-Konflitt fis-Sudan t’Isfel (ARCSS) tas-17 ta’ Awwissu 2015, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim tal-IGAD dwar ir-Riżoluzzjoni tal-Konflitt fis-Sudan t’Isfel (ARCSS) tas-17 ta’ Awwissu 2015,

| — | wara li kkunsidrat ir-Rapport Globali dwar il-Kriżijiet tal-Ikel tal-2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat ir-Rapport Globali dwar il-Kriżijiet tal-Ikel tal-2018,

| — | wara li kkunsidrat il-Ftehim ta’ Cotonou rivedut, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Ftehim ta’ Cotonou rivedut,

| — | wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidrat il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi,

| — | wara li kkunsidrat il-Karta Afrikana għad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat il-Karta Afrikana għad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli,

| — | wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi li jirregola l-kummerċ internazzjonali fl-armi konvenzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi li jirregola l-kummerċ internazzjonali fl-armi konvenzjonali,

| A. | billi minn Diċembru 2013, is-Sudan t’Isfel kien fi stat ta’ gwerra ċivili bejn il-forzi leali lejn il-President Salva Kiir u r-ribelli mmexxija mill-eks Viċi President Riek Machar; |
| --- | --- |

A.

billi minn Diċembru 2013, is-Sudan t’Isfel kien fi stat ta’ gwerra ċivili bejn il-forzi leali lejn il-President Salva Kiir u r-ribelli mmexxija mill-eks Viċi President Riek Machar;

| B. | billi l-partijiet kollha tal-kunflitt jibqgħu għaddejjin bil-gwerra, bi ksur tal-Ftehim dwar ir-Riżoluzzjoni tal-Konflitt fis-Sudan t’Isfel (ARCSS) iffirmat f’Awwissu 2015; billi jibqa’ jkun hemm nuqqas totali ta’ attenzjoni għad-drittijiet tal-bniedem u għad-dritt umanitarju internazzjonali u nuqqas ta’ obbligu ta’ rendikont għall-ksur u l-abbużi li jsiru fil-kunflitt, anke dawk li jikkonċernaw id-delitti tal-gwerra, u billi l-kunflitt qed jikber dejjem aktar fi gwerra kompletament etnika; |
| --- | --- |

B.

billi l-partijiet kollha tal-kunflitt jibqgħu għaddejjin bil-gwerra, bi ksur tal-Ftehim dwar ir-Riżoluzzjoni tal-Konflitt fis-Sudan t’Isfel (ARCSS) iffirmat f’Awwissu 2015; billi jibqa’ jkun hemm nuqqas totali ta’ attenzjoni għad-drittijiet tal-bniedem u għad-dritt umanitarju internazzjonali u nuqqas ta’ obbligu ta’ rendikont għall-ksur u l-abbużi li jsiru fil-kunflitt, anke dawk li jikkonċernaw id-delitti tal-gwerra, u billi l-kunflitt qed jikber dejjem aktar fi gwerra kompletament etnika;

| C. | billi tentattivi biex jissaħħaħ il-ftehim ta’ paċi tal-2015 wasslu għal “Ftehim dwar il-Waqfien tal-Ostilitajiet, tal-Protezzjoni taċ-Ċittadini, u tal-Aċċess Umanitarju” (ACOH) innegozjat mill-IGAD f’Diċembru 2017, iżda billi l-ksur tal-waqfien mill-ġlied twettaq mill-partijiet kollha; |
| --- | --- |

C.

billi tentattivi biex jissaħħaħ il-ftehim ta’ paċi tal-2015 wasslu għal “Ftehim dwar il-Waqfien tal-Ostilitajiet, tal-Protezzjoni taċ-Ċittadini, u tal-Aċċess Umanitarju” (ACOH) innegozjat mill-IGAD f’Diċembru 2017, iżda billi l-ksur tal-waqfien mill-ġlied twettaq mill-partijiet kollha;

| D. | billi skont in-NU, 7 miljun Sudaniż t’Isfel se jeħtieġu assistenza umanitarja fl-2018; billi t-twissijiet dwar il-karestija kienu persistenti sa mill-bidu tal-2017, bi 2,4 miljun persuna waslu biex imutu bil-ġuħ, b’aktar minn 260 000 tifel/tifla jbatu minn malnutrizzjoni serja u l-għadd ta’ persuni li jiffaċċjaw l-insigurtà serja tal-ikel laħaq is- 7,1 miljun fl-2018; |
| --- | --- |

D.

billi skont in-NU, 7 miljun Sudaniż t’Isfel se jeħtieġu assistenza umanitarja fl-2018; billi t-twissijiet dwar il-karestija kienu persistenti sa mill-bidu tal-2017, bi 2,4 miljun persuna waslu biex imutu bil-ġuħ, b’aktar minn 260 000 tifel/tifla jbatu minn malnutrizzjoni serja u l-għadd ta’ persuni li jiffaċċjaw l-insigurtà serja tal-ikel laħaq is- 7,1 miljun fl-2018;

| E. | billi l-insigurtà tal-ikel li tkompli tiggrava hija mmexxija primarjament minn kunflitt u spostamenti kontinwi, li kkontribwixxew għat-tnaqqis fil-produzzjoni tal-għelejjel; billi l-karestija titqies bħala kompletament magħmula mill-bniedem u r-riżultat tat-tattiċi tal-gwerra, kif enfasizzat f’rapport tan-NU; |
| --- | --- |

E.

billi l-insigurtà tal-ikel li tkompli tiggrava hija mmexxija primarjament minn kunflitt u spostamenti kontinwi, li kkontribwixxew għat-tnaqqis fil-produzzjoni tal-għelejjel; billi l-karestija titqies bħala kompletament magħmula mill-bniedem u r-riżultat tat-tattiċi tal-gwerra, kif enfasizzat f’rapport tan-NU;

| F. | billi bħala riżultat tal-kunflitt, issa hemm aktar minn 2,4 miljun refuġjat Sudaniż t’Isfel fil-pajjiżi tal-viċinat u 2 miljuni oħra spostati internament, b’85 % stmati li huma tfal u nisa; |
| --- | --- |

F.

billi bħala riżultat tal-kunflitt, issa hemm aktar minn 2,4 miljun refuġjat Sudaniż t’Isfel fil-pajjiżi tal-viċinat u 2 miljuni oħra spostati internament, b’85 % stmati li huma tfal u nisa;

| G. | billi aktar minn 14 000 suldat, pulizija, persunal tas-sigurtà u ċivili huma stazzjonati attwalment fil-Missjoni tan-NU fis-Sudan t’Isfel (UNMISS); billi minn Frar 2018, il-UNMISS kienet qed tipproteġi 204 247 persuna spostati internament fis-siti ta’ protezzjoni; |
| --- | --- |

G.

billi aktar minn 14 000 suldat, pulizija, persunal tas-sigurtà u ċivili huma stazzjonati attwalment fil-Missjoni tan-NU fis-Sudan t’Isfel (UNMISS); billi minn Frar 2018, il-UNMISS kienet qed tipproteġi 204 247 persuna spostati internament fis-siti ta’ protezzjoni;

| H. | billi skont l-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji, minħabba l-kunflitt, 22 % biss ta’ faċilitajiet mediċi fis-Sudan t’Isfel huma operazzjonali; billi l-kolera, il-malarja, u mard ieħor diġà kkawżaw il-mewt ta’ ħafna nies bħala riżultat tal-faqar estrem u n-nuqqas ta’ aċċess għall-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

H.

billi skont l-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji, minħabba l-kunflitt, 22 % biss ta’ faċilitajiet mediċi fis-Sudan t’Isfel huma operazzjonali; billi l-kolera, il-malarja, u mard ieħor diġà kkawżaw il-mewt ta’ ħafna nies bħala riżultat tal-faqar estrem u n-nuqqas ta’ aċċess għall-kura tas-saħħa;

| I. | billi l-partijiet kollha tal-kunflitt ippruvaw ifixklu t-tqassim tal-assistenza umanitarja u jisiltu taxxi u tariffi mis-sħab umanitarji, li jwassal biex l-operazzjonijiet tagħhom jiġu mfixkla u biex tkompli tiżdied il-gwerra; billi sa mill-2013 inqatlu mill-inqas 101 persunal umanitarji; |
| --- | --- |

I.

billi l-partijiet kollha tal-kunflitt ippruvaw ifixklu t-tqassim tal-assistenza umanitarja u jisiltu taxxi u tariffi mis-sħab umanitarji, li jwassal biex l-operazzjonijiet tagħhom jiġu mfixkla u biex tkompli tiżdied il-gwerra; billi sa mill-2013 inqatlu mill-inqas 101 persunal umanitarji;

| J. | billi minkejja dawn id-diffikultajiet, l-operazzjonijiet tal-għajnuna umanitarja laħqu madwar 5,4 miljun persuna fl-2017 kontra mira ta’ 6,2 miljun persuna meqjusa li jeħtieġu assistenza, prinċipalment permezz tal-preżenza tal-Missjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fis-Sudan t’Isfel; |
| --- | --- |

J.

billi minkejja dawn id-diffikultajiet, l-operazzjonijiet tal-għajnuna umanitarja laħqu madwar 5,4 miljun persuna fl-2017 kontra mira ta’ 6,2 miljun persuna meqjusa li jeħtieġu assistenza, prinċipalment permezz tal-preżenza tal-Missjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fis-Sudan t’Isfel;

| K. | billi n-nisa u t-tfal kienu l-aktar affettwati mill-kunflitt; billi l-istupru u l-vjolenza sesswali ntużaw bħala arma tal-gwerra mill-partijiet kollha; billi 70 % tat-tfal ma jmorrux l-iskola; billi l-ħtif tat-tfal minn gruppi armati qed jiżdied; billi għadd stmat ta’ 19 000 tifel u tifla, l-aktar subien, ġew irreklutati jew użati bħala suldati minn forzi u gruppi armati fil-pajjiż; |
| --- | --- |

K.

billi n-nisa u t-tfal kienu l-aktar affettwati mill-kunflitt; billi l-istupru u l-vjolenza sesswali ntużaw bħala arma tal-gwerra mill-partijiet kollha; billi 70 % tat-tfal ma jmorrux l-iskola; billi l-ħtif tat-tfal minn gruppi armati qed jiżdied; billi għadd stmat ta’ 19 000 tifel u tifla, l-aktar subien, ġew irreklutati jew użati bħala suldati minn forzi u gruppi armati fil-pajjiż;

| L. | billi hemm nuqqas kroniku ta’ rappreżentanza tan-nisa fis-Sudan t’Isfel, fejn in-nisa ma għandhom l-ebda rwol fit-taħdidiet għall-paċi; |
| --- | --- |

L.

billi hemm nuqqas kroniku ta’ rappreżentanza tan-nisa fis-Sudan t’Isfel, fejn in-nisa ma għandhom l-ebda rwol fit-taħdidiet għall-paċi;

| M. | billi l-UE u l-Istati Membri tagħha kkontribwixxew aktar minn 43 % tal-finanzjament umanitarju għas-Sudan t’Isfel; billi fl-2017 il-Kummissjoni mmobilizzat EUR 248 miljun biex tindirizza l-kriżijiet fis-Sudan t’Isfel u fil-pajjiżi tal-viċinat ta’ asil; |
| --- | --- |

M.

billi l-UE u l-Istati Membri tagħha kkontribwixxew aktar minn 43 % tal-finanzjament umanitarju għas-Sudan t’Isfel; billi fl-2017 il-Kummissjoni mmobilizzat EUR 248 miljun biex tindirizza l-kriżijiet fis-Sudan t’Isfel u fil-pajjiżi tal-viċinat ta’ asil;

| N. | billi l-Faċilità għall-Paċi fl-Afrika ffinanzjata mill-FEŻ tikkostitwixxi s-sors ewlieni ta’ finanzjament biex tappoġġja l-isforzi tal-Unjoni Afrikana u tal-Komunitajiet Ekonomiċi Reġjonali Afrikani fil-qasam tal-paċi u ta’ sigurtà; |
| --- | --- |

N.

billi l-Faċilità għall-Paċi fl-Afrika ffinanzjata mill-FEŻ tikkostitwixxi s-sors ewlieni ta’ finanzjament biex tappoġġja l-isforzi tal-Unjoni Afrikana u tal-Komunitajiet Ekonomiċi Reġjonali Afrikani fil-qasam tal-paċi u ta’ sigurtà;

| O. | billi l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU naqas milli jimponi embargo fuq l-armi; billi l-UE imponiet tali embargo fl-2011; billi s-sensara fl-Istati Membri tal-UE u fil-pajjiżi terzi, inklużi l-kumpaniji tal-istat, ittrasferixxew il-ħelikopters, il-mitraljatriċi, il-kanuni tat-tip mortar u armi oħra għal diversi fazzjonijiet fil-kunflitt, bi ksur tal-embargo tal-UE u tat-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi, u b’hekk tawlu l-gwerra u żdiedu l-effetti distruttivi tagħha; |
| --- | --- |

O.

billi l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU naqas milli jimponi embargo fuq l-armi; billi l-UE imponiet tali embargo fl-2011; billi s-sensara fl-Istati Membri tal-UE u fil-pajjiżi terzi, inklużi l-kumpaniji tal-istat, ittrasferixxew il-ħelikopters, il-mitraljatriċi, il-kanuni tat-tip mortar u armi oħra għal diversi fazzjonijiet fil-kunflitt, bi ksur tal-embargo tal-UE u tat-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi, u b’hekk tawlu l-gwerra u żdiedu l-effetti distruttivi tagħha;

| P. | billi s-Sudan t’Isfel ma rratifikax il-Ftehim ta’ Cotonou rivedut; |
| --- | --- |

P.

billi s-Sudan t’Isfel ma rratifikax il-Ftehim ta’ Cotonou rivedut;

| 1. | Tesprimi t-tħassib kbir tagħha dwar il-kunflitt kontinwu u s-sitwazzjoni umanitarja li qed tiddeterjora fis-Sudan t’Isfel; tistieden lill-partijiet kollha jwaqqfu l-ostalitajiet immedjatament, iżommu l-obbligi tagħhom skont l-ARCSS u l-ACOH u jerġgħu jibdew id-djalogu tagħhom dwar il-konċiljazzjoni nazzjonali; tinsisti li ma jista’ jkun hemm l-ebda soluzzjoni militari għal dan il-kunflitt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tinsisti li sabiex ikun sinifikattiv u inklużiv, il-proċess ta’ djalogu nazzjonali jenħtieġ li jkollu tmexxija newtrali, l-inklużjoni ta’ gruppi ta’ oppożizzjoni, rappreżentanza tan-nisa u ċittadini Sudaniżi t’Isfel barra mill-pajjiż; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tissottolinja li l-UA, appoġġjata mill-UE u l-Istati Membri tagħha, irid ikollha rwol attiv fil-medjazzjoni ta’ soluzzjoni politika biex tinkiseb paċi dejjiema fis-Sudan t’Isfel, inkluż billi tiddedika aktar riżorsi lill-mibgħut tal-UA fis-Sudan t’Isfel; tħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jżidu l-appoġġ umanitarju mhux militari, fejn il-prijorità ewlenija hija li tiġi mwieġba t-talba tan-NU ta’ finanzjament u li titwaqqaf l-insigurtà tal-ikel, skont l-azzjonijiet u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tilqa’ l-avvanzi reċenti li saru biex tiġi stabbilita qorti ibrida għas-Sudan t’Isfel u tfakkar li din hija parti fundamentali tal-ftehim ta’ paċi tal-2016 u hija essenzjali biex issir ġustizzja mal-kriminali tal-gwerra; tistieden lill-UA, bl-assistenza min-NU u mill-UE, tiffinalizza l-istabbiliment tagħha, bi prijorità tingħata lill-ħolqien tal-fergħa investigattiva tagħha, bħala kwistjoni ta’ uġrenza; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tikkundanna l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem imwettqa mill-partijiet kollha tal-kunflitt, inkluż il-qtil u t-tortura, l-istupru u atti oħra ta’ vjolenza sesswali, kif ukoll il-ħtif tat-tfal, l-attakki fuq l-iskejjel, il-lieva u l-abbuż tat-tfal; tissottolinja li r-reklutaġġ tat-tfal mill-partijiet tal-kunflitt u l-istupru bħala arma tal-gwerra jikkostitwixxu delitti tal-gwerra li huma punibbli skont il-liġi internazzjonali; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Tirrikonoxxi l-kontribut tal-pajjiżi tal-viċinat fil-provvista ta’ kurituri umanitarji; tħeġġeġ l-għoti kontinwu ta’ aċċess liberu, sikur u bla xkiel għaż-żoni kollha, skont id-dritt umanitarju internazzjonali, li huwa indispensabbli biex tiġi evitata r-rikorrenza ta’ karestija fl-2018; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Tikkundanna l-attakki kollha mwettqa fuq il-persunal u l-faċilitajiet umanitarji u tistieden lill-partijiet kollha tal-kunflitt fis-Sudan t’Isfel biex jiżguraw ambjent sikur, li jippermetti l-għoti ta’ assistenza umanitarja; titlob li jittieħdu azzjonijiet kollettivi b’saħħithom mid-donaturi, l-aġenziji tan-NU u l-NGOs kollha sabiex iwieġbu b’mod aktar sistematiku u deċiżiv; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Tistieden lill-awtoritajiet jiżguraw li kwalunkwe rimpatriju jew rilokazzjoni ta’ persuni spostati internament jitwettaq b’mod sikur u dinjituż; titlob l-użu ta’ sanzjonijiet immirati kontra kwalunkwe persuna politika jew militari ewlenija fil-gvern jew fl-oppożizzjoni li twettaq abbużi tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tilqa’ d-deċiżjoni tal-61 Kunsill tal-Ministri tal-IGAD fis-26 ta’ Marzu 2018 li jittieħdu sanzjonijiet immirati kontra persuni li jiksru s-CoHA u tħeġġeġ lill-UA timplimenta din id-deċiżjoni; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jiddispjaċiha ħafna li t-tentattivi kollha li jiġu stabbiliti embargo ta’ trasferiment tal-armi tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU lejn is-Sudan t’Isfel ma rnexxewx; titlob lill-membri kollha tal-Kunsill tas-Sigurtà jappoġġjaw din il-projbizzjoni; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Tistieden lill-UE tibqa’ tapplika l-embargo fuq l-armi awtonomu tagħha kontra s-Sudan t’Isfel; tiddeplora kwalunkwe sensar jew trasferiment tal-armi u tat-teknoloġija mwettaq fl-UE jew fit-territorji sħab tagħha lill-partijiet fil-kunflitt fis-Sudan t’Isfel; tistieden b’mod urġenti lill-Istati Membri jinvestigaw kwalunkwe tali akkuża u jikkastigaw lil dawk responsabbli b’mod xieraq; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Tilqa’ d-deċiżjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU li jsaħħaħ il-mandat tal-UNMISS u jżid il-persunal u r-riżorsi massimi disponibbli għaliha, inkluż il-Korp tal-Pulizija Reġjonali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Tistieden lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u lill-Istati Membri tal-UE jżidu l-isforzi tagħhom fi ħdan il-qafas tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni / Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PESK/PSDK) u l-grupp IGAD+ sabiex isibu soluzzjoni għall-kunflitt, inkluż it-tisħiħ tal-kapaċità tal-UNMISS; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Tikkundanna bil-qawwa l-livelli għolja ta’ korruzzjoni u l-flussi finanzjarji illeċiti li jalimentaw il-kunflitt; tistieden lill-awtoritajiet Sudaniżi jieħdu azzjoni dwar obbligu ta’ rendikont u trasparenza finanzjarja akbar, b’mod partikolari fis-settur taż-żejt, l-aderenza mal-istandards finanzjarji internazzjonali u impenn responsabbli mas-setturi finanzjarji reġjonali u internazzjonali u tħeġġeġ lis-Sudan t’Isfel jingħaqad mal-Grupp Kontra l-Ħasil tal-Flus tal-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Tagħti istruzzjonijiet lill-Kopresidenti tagħha biex jgħaddu din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà, lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti u lill-President tal-Assemblea Ġenerali, lill-Unjoni tal-Afrika, lill-Kunsill AKP-UE u lill-Gvern tas-Sudan t’Isfel. |
| --- | --- |

15.

---

(1)  Adottata mill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE fl-20 ta' Ġunju 2018 fi Brussell (il-Belġju).

---

IV Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Ftehim ta' Sħubija konkluż bejn il-Membri tal-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn naħa, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra

Il-35 seduta — Brussell (il-Belġju), 18-20 ta’ Ġunju 2018

| 15.11.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 415/26 |
| --- | --- | --- | --- |

15.11.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 415/26

---

Tweġibiet mill-Kummissjoni għall-mistoqsijiet bil-miktub

(2018/C 415/06)

Mistoqsijiet 1-11

MISTOQSIJA 2/COM 1

minn Michela Giuffrida

Suġġett: Ir-relazzjonijiet AKP-UE

Is-sħubija tagħna hija solida u fundamentali għat-tkabbir kemm fil-pajjiżi tal-UE u tal-AKP, iżda nixtieq intenni li l-enfasi ewlenija fir-relazzjoni tagħna hija, fuq kollox, fuq l-aspett ekonomiku. Kwistjonijiet sensittivi bħalma huma r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt, id-demokrazija, il-ġestjoni tal-flussi migratorji, it-tkabbir sostenibbli u t-tnaqqis tal-faqar huma spiss meqjusa bħala inqas importanti minn kwistjonijiet ekonomiċi.

B’hekk, il-Kummissjoni se tikkunsidra l-ħtieġa għal ftehim usa’ li mhux biss jagħti attenzjoni lit-tkabbir ekonomiku, iżda jagħti wkoll aktar importanza lill-elementi msemmija hawn fuq, soġġett għall-prinċipju tal-kundizzjonalità?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 2/COM 1

Il-Ftehim il-ġdid huwa maħsub bħala ftehim komprensiv li jkopri diversi aspetti tar-relazzjonijiet bejn l-UE u d-79 pajjiż tal-AKP, li waħda minnhom hija d-dimensjoni ekonomika.

Kwistjonijiet relatati mad-drittijiet tal-bniedem, il-libertajiet fundamentali, id-demokrazija, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba, kif ukoll il-migrazzjoni u l-mobilità ser ikomplu jokkupaw post ċentrali fis-sħubija, kif muri mill-mandat ta’ negozjar tal-UE, fejn dawn jidhru bħala prijoritajiet strateġiċi.

Fil-fehma tagħna, il-ftehim futur għandu jinkludi dispożizzjonijiet li permezz tagħhom il-Partijiet ser itennu l-impenn tagħhom li jippromwovu, iħarsu u jissodisfaw id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, li huma universali u indiviżibbli, kif ukoll li jippromwovu l-valuri tad-demokrazija, il-governanza tajba, l-istat tad-dritt, u l-prinċipji tan-nondiskriminazzjoni, l-ugwaljanza u s-solidarjetà. Barra minn hekk, il-Partijiet se jimpenjaw ruħhom biex jibdlu l-migrazzjoni u l-mobilità f’opportunitajiet u l-indirizzar tal-isfidi flimkien f’dan il-qasam.

MISTOQSIJA 3/COM 2

minn Sabine Lösing

Suġġett: L-istruttura futura u l-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika

Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) huma aspett ċentrali tal-Ftehim ta’ Cotonou bejn l-UE u l-Istati AKP. Madankollu, it-termini tal-FSE huma ta’ aktar interess għall-UE u ta’ spiss huma ta’ detriment għall-ekonomiji tal-pajjiżi sħab. Biex jissaħħaħ l-iżvilupp sostenibbli, huwa fundamentali li jkun hemm kundizzjonijiet ġusti tal-kummerċ li jiffaċilitaw l-emerġenza ta’ katini ta’ provvista lokali li jiġġeneraw valur miżjud fi ħdan il-pajjiżi tal-AKP. Storikament, l-ebda pajjiż ma żviluppa fuq il-bażi ta’ liberalizzazzjoni tal-kummerċ fil-forma mitluba mill-UE.

Il-Kummissjoni se tagħmel ħilitha biex tirrevedi l-qafas għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-FSE sabiex tiggarantixxi kundizzjonijiet ġusti tal-kummerċ għall-pajjiżi AKP?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 3/COM 2

Il-Ftehim ta’ Cotonou jistabbilixxi l-għanijiet kumplessivi tal-eliminazzjoni tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli, u l-elementi essenzjali tad-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt. Il-qafas ta’ Cotonou jipprovdi wkoll għal kooperazzjoni għall-iżvilupp, inkluż l-Għajnuna għall-Kummerċ. Il-Kummissjoni pproponiet li dawn l-elementi jkomplu jkunu l-qafas għall-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika.

Il-Kummissjoni tikkondividi l-għanjiet tal-promozzjoni tal-kapaċità tal-provvista u ż-żieda fil-valur f’pajjiżi u reġjuni tal-AKP. Il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika jikkontribwixxu għal dan billi joħolqu opportunitajiet ta’ kummerċ u investiment, regoli ta’ oriġini flessibbli, u appoġġ għall-iżvilupp immirat. Madankollu, jekk il-ftehimiet kummerċjali jistgħu jistabbilixxu l-inċentivi xierqa, waħedhom ma jistgħux jiġġeneraw l-attività ekonomika. Din hija r-raġuni għaliex, skont il-Konsensus Ewropew ġdid dwar l-Iżvilupp u l-istrateġija aġġornata tal-UE tal-Għajnuna għall-Kummerċ, approċċi komprensivi lejn l-investiment sostenibbli u l-ħolqien tal-impjiegi qed jitfasslu fuq livelli tal-pajjiżi u r-reġjuni.

Biex tara kif dawn l-għanijiet qed jintlaħqu, il-Kummissjoni qed issegwi mill-qrib l-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika. Bl-istess mod, hemm ukoll dispożizzjonijiet għal rieżami regolari tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika biex jeżaminaw l-implimentazzjoni tagħhom. Dawn huma mwettqa mal-pajjiżi sħab tagħna u bl-involviment tal-partijiet interessati.

MISTOQSIJA 7/COM 3

minn Jo Leinen

Suġġett: L-inizjattiva taċ-Ċina “One Belt One Road” u r-relazzjonijiet UE-AKP

Issa li l-forma u l-għanijiet tal-Inizjattiva taċ-Ċina “Belt and Road Initiative” (BRI) qed isiru aktar ċari, il-Kummissjoni Ewropea qiegħda fil-proċess li toħloq “Strateġija tal-Konnettività lejn l-Asja” bħala tweġiba.

Billi l-BRI hija wkoll b’mod ċar immirata lejn pajjiżi Afrikani u għalhekk se jkollha impatt fuq ir-relazzjonijiet bejn l-AKP u l-UE, il-Kummissjoni qiegħda tippjana strateġija simili lejn l-Afrika? Jekk iva, b’liema għanijiet?

Jekk le, x’passi qed jittieħdu biex jimmitigaw jew inkella jieħdu vantaġġ tal-effetti tal-BRI fuq il-pajjiżi kkonċernati?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 7/COM 3

L-istrateġija Globali tal-UE (1) rrikonoxxiet il-piż ekonomiku tal-Asja li qed jikber u sejħet għal approċċ koerenti għall-konnettività tas-sewqan miċ-Ċina lejn il-Punent.

L-UE ilha taħdem favur strateġija tal-UE dwar Konnessjoni bejn l-Ewropa u l-Asja, l-ewwel b’Komunikazzjoni Konġunta, li għandha tiġi segwita b’-konklużjonijiet tal-Kunsill.

L-Istrateġija se tiddeskrivi viżjoni Ewropea ta’ konnettività u sħubija mar-reġjun, minn regolamentazzjoni għal djalogu politiku u minn assistenza teknika għal dik finanzjarja, fl-oqsma tat-trasport, il-grilji elettriċi, il-konnessjonijiet diġitali, u l-iskambji interpersonali. Din tistinka favur il-konnettività sostenibbli, biex tgħin lill-pajjiżi biex jissodisfaw l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli u l-miri tal-Ftehim ta’ Pariġi dwar il-Klima.

Se jiġu stabbiliti mekkaniżmi finanzjarji biex jinkisbu dawk l-għanijiet, li jgħaqqdu d-djalogu tal-politika ma’ inċentivi finanzjarji pubbliċi u l-mobilizzazzjoni tal-kapital privat.

Ġeografikament, il-Komunikazzjoni Konġunta se tiffoka fuq l-Ewropa u l-Asja, iżda se jkollha implikazzjonijiet għad-dinja usa’: ġestjoni ekonomika aħjar u aktar investiment sostenibbli lokalment se jkollhom impatt pożittiv fuq livell globali.

Il-“Belt and Road Initiative” taċ-Ċina (BRI) qajmet aspettattivi sodi fl-Afrika bħala pjattaforma ta’ tnedija possibbli għal bosta proġetti kbar ta’ infrastruttura f’konformità mal-Aġenda 2063 tal-Unjoni stess, biex tippromwovi l-iżvilupp tal-kontinent.

Fin-nuqqas ta’ qafas trasparenti u informazzjoni relatata mal-involviment taċ-Ċina fl-Afrika, tibqa’ sfida li jiġi vvalutat l-impatt tal-BRI fl-Afrika u biex iċ-Ċina tiġi involuta f’mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni stabbiliti. L-UE qed issaħħaħ is-sħubiji tagħha ma’ atturi varji biex ittejjeb l-approċċi kooperattivi favur il-konnettività u biex tipprovdi għodod ġodda biex tindirizza pereżempju r-riskji tad-dejn u l-valutazzjonijiet tal-impatt tal-proġetti ta’ investiment.

Fl-istess ħin, l-UE twettaq impenn kostruttiv maċ-Ċina b’mod bilaterali permezz tal-istabbiliment ippjanat ta’ Djalogu dwar kwistjonijiet ta’ Żvilupp u reġgħet bdiet id-djalogu dwar l-Afrika. Dan jippermetti aktar skambji dettaljati dwar l-approċċi rispettivi għall-iżvilupp u għall-Afrika.

MISTOQSIJA 1/COM 4

minn Thierry Cornillet

Suġġett: Il-ħtieġa li tittejjeb il-komunikazzjoni dwar il-finanzjament tal-UE u li jingħata taħriġ lill-partijiet interessati lokali biex iressqu applikazzjonijiet għall-proġetti tagħhom

Id-dokumenti ta’ ħidma prodotti mill-Kummissjoni bħala parti mir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-istrumenti ta’ finanzjament estern juru li proporzjon kbir ta’ finanzjament allokat għadu ma ġiex żborżat. Għalkemm saru tentattivi ta’ simplifikazzjoni, il-proċeduri għadhom ikkumplikati. Din is-sitwazzjoni tista’ tirriżulta f’telf ta’ kredibbiltà għall-UE: xi kultant is-sħab tagħna jaħsbu li hi l-intenzjoni tagħna li ma niżborżawx il-finanzjament li ġie allokat.

Fil-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss, il-Kummissjoni tista’ tipproponi programm ta’ komunikazzjoni u taħriġ immirat lejn il-partijiet interessati lokali, li jiffoka fuq kif jistgħu jinkitbu l-applikazzjonijiet? Dan ipoġġihom f’pożizzjoni aħjar biex jikkonformaw mal-kriterji rilevanti u biex iżidu ċ-ċansijiet tagħhom li l-proġetti tagħhom jiġu aċċettati.

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 1/COM 4

Ir-rapport tal-Kummissjoni dwar l-Analiżi ta’ Nofs it-Terminu ta’ Strumenti ta’ Finanzjament Estern iqis li l-implimentazzjoni tal-baġit hija effiċjenti. B’mod partikolari, kif iddikjarat fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ), l-implimentazzjoni tiegħu huwa meqjus effiċjenti b’50 % tal-baġit tiegħu impenjat, 31 % b’kuntratt u 13 % imħallsa (minn Ġunju 2017), u meta jitqies il-fatt li l-11-il FEŻ laħaq ir-ritmu sod tiegħu biss lejn tmiem l-2016.

Fil-qafas tal-programm tematiku tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (DCI) għal Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili, id-delegazzjonijiet tal-UE ta’ spiss jorganizzaw sessjonijiet ta’ informazzjoni għal atturi lokali dwar is-sejħiet rilevanti għall-proposti, l-objettivi tagħhom u r-rekwiżiti ta’ sottomissjoni.

Dan huwa kkumplimentat minn sessjonijiet ta’ taħriġ speċifiċi mfassla apposta. L-UE għandha l-ħsieb li tkompli ssegwi dawn l-isforzi matul il-perjodu 2018/2020.

Barra minn hekk, mis-16 ta’ April 2018, l-Akkademja tad-DEVCO (2) tipprovdi aċċess b’xejn għat-taħriġ online dwar il-kooperazzjoni internazzjonali u l-iżvilupp, inklużi korsijiet dwar il-ġestjoni finanzjarja u kuntrattwali.

Rigward il-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss (QFP), il-Kummissjoni tieħu nota sew tar-rakkomandazzjonijiet espressi u se tirrifletti dwar u tipproponi l-aktar modi effiċjenti biex ittejjeb il-komunikazzjoni, l-informazzjoni u l-attivitajiet ta’ taħriġ maħsuba għall-atturi lokali f’pajjiżi sħab.

MISTOQSIJA 4/COM 5

minn Nathalie Griesbeck

Suġġett: L-introduzzjoni tal-istabbiltà u l-iżvilupp fir-reġjun tas-Saħel

Fil-konferenza ta’ livell għoli dwar is-Saħel tat-23 ta’ Frar 2018 li saret fi Brussell, EUR 414 miljun kienu allokati għal għajnuna lill-forza konġunta tal-G5 tas-Saħel. Il-forza tal-G5 hija impenjata li toħloq l-istabbiltà fir-reġjun billi tiġġieled kontra t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata.

Kif nistgħu niżguraw li din l-għajnuna finanzjarja tikkontribwixxi mhux biss għas-sigurtà tar-reġjun, iżda wkoll għall-iżvilupp sostenibbli tas-Saħel, li hija art fertili għat-tkabbir ta’ ideoloġiji estremisti vjolenti?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 4/COM 5

L-UE hija diġà impenjata ħafna fir-reġjun tas-Saħel, b’enfasi partikolari fuq żoni fraġli u transfruntiera. L-għajnuna għall-iżvilupp globali tal-UE lill-pajjiżi tal-G5 tas-Saħel tammonta għal EUR 3,8 biljun (2014–2020), inkluż EUR 1,7 biljun f’appoġġ baġitarju. Flimkien mal-Istati Membri tagħha, l-għajnuna tal-UE għall-iżvilupp fir-reġjun tammonta għal EUR 8 biljun.

Is-sitwazzjoni tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel tkompli tmur għall-agħar, kif deher dan l-aħħar f’attakk terroristiku fuq skala kbira fil-qalba ta’ Ouagadougou fit-2 ta’ Marzu, u attakki kontinwi fuq il-forzi tad-difiża u tas-sigurtà fiż-żona trifruntiera bejn il-Burkina Faso, il-Mali u n-Niġer u fuq l-Operazzjoni Barkhane u MINUSMA (Missjoni Multidimensjonali Integrata tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Mali). L-awtorità statali għadha nieqsa f’żoni kbar fiċ-ċentru u t-tramuntana tal-Mali, kif ukoll fit-Tramuntana tal-Burkina Faso. Il-popolazzjoni lokali m’għandhiex aċċess għal servizzi soċjali bażiċi. L-għeruq sottostanti ta’ instabbiltà, notevolment governanza politika, finanzjarja u ta’ sigurtà dgħajfa jkomplu jqawwu din ix-xejra.

Matul dawn l-aħħar snin, sabiex tgħin biex jiġu indirizzati dawn l-isfidi, l-UE żviluppat Approċċ Komprensiv u sussegwentement Approċċ Integrat, li jikkombinaw l-aspetti ta’ sigurtà u żvilupp. Fil-qafas tal-Istrateġija tal-UE għas-Saħel u l-Pjan ta’ Azzjoni Reġjonali tagħha, is-Saħel kien test reali għall-iżvilupp ta’ politiki u strateġiji integrati tal-UE bl-użu ta’ strumenti u azzjonijiet fi ħdan il-firxa sħiħa tad-diplomazija, l-iżvilupp, l-istabbilizzazzjoni, l-għajnuna umanitarja u l-politika ta’ sigurtà.

L-UE hija sodisfatta ħafna bir-riżultat tal-Konferenza tas-Saħel li saret fi Brussell fit-23 ta’ Frar 2018. B’total ta’ EUR 414 miljun imwiegħda għall-Forza Konġunta G5 tas-Saħel, il-Konferenza mmarkat pass importanti fir-rigward tal-isforzi integrati tagħna biex nimmobilizzaw l-appoġġ għas-Saħel. L-UE pprovdiet EUR 100 miljun mill-Faċilità għall-Paċi fl-Afrika b’appoġġ għall-Forza Konġunta tal-G5 tas-Saħel.

Sabiex jiġu żgurati stabbilizzazzjoni fit-tul u żvilupp sostenibbli fir-reġjun, l-objettiv tal-UE huwa wkoll li l-azzjonijiet ta’ sigurtà jiġu akkumpanjati minn sforz ta’ żvilupp kontinwu, għal ritorn lejn l-Istat tad-Dritt u s-servizzi soċjali bażiċi, b’mod partikolari f’żoni fraġli.

MISTOQSIJA 9/COM 6

minn Alpha Ousmane (il-Burkina Faso)

Suġġett: Futur tal-FEŻ

Bħalissa huma ppjanati tliet memoranda ta’ ftehim speċifiċi mal-pajjiżi tal-AKP. Imma x’se jiġri mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ);

L-istrateġija tal-Unjoni Ewropea tqajjem tliet kwistjonijiet:

| 1. | Fejn se jkunu bbażati l-programmi indikattivi reġjonali (RIPs), u kif se jiġu ġestiti? |
| --- | --- |

1.

Fejn se jkunu bbażati l-programmi indikattivi reġjonali (RIPs), u kif se jiġu ġestiti?

| 2. | Hemm RIP ġestit mill-Unjoni Afrikana għall-benefiċċju tal-pajjiżi kollha, jew kull reġjun se jżomm ir-RIP tiegħu? |
| --- | --- |

2.

Hemm RIP ġestit mill-Unjoni Afrikana għall-benefiċċju tal-pajjiżi kollha, jew kull reġjun se jżomm ir-RIP tiegħu?

| 3. | Kif se tiġi ġestita s-sitwazzjoni fil-Magreb, li, għalkemm għandha ftehim speċifiku mal-Unjoni Ewropea, m’għandhiex RIP? |
| --- | --- |

3.

Kif se tiġi ġestita s-sitwazzjoni fil-Magreb, li, għalkemm għandha ftehim speċifiku mal-Unjoni Ewropea, m’għandhiex RIP?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 9/COM 6

Dan l-aħħar il-Kummissjoni adottat il-proposta tagħha għal Qafas Finanzjarju Pluriennali ta’ wara l-2020 (QFP) u se tippubblika l-proposti settorjali tagħha għal azzjoni esterna fl-14 ta’ Ġunju.

Għall-azzjoni esterna, inkluża l-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni Ewropea tipprevedi simplifikazzjoni sinifikanti, sabiex tinkiseb koerenza u effikaċja mingħajr tnaqqis fil-grad għal dak li jagħmel il-kooperazzjoni bejn l-UE u s-sħab tagħha daqshekk speċjali: it-tbassir tagħha, in-natura tagħha bbażata fuq il-politika u l-livell tagħha ta’ finanzjament.

F’dan l-eżerċizzju ġenerali li jsaħħaħ il-koerenza, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) huwa propost li jiġi integrat fi strument wiesa’ tal-viċinat, tal-iżvilupp u tal-kooperazzjoni taħt il-baġit tal-UE, u għandhom jiġu promossi karatteristiċi ewlenin fuq strument wiesa’.

L-istrument wiesa’ propost ikollu komponent ġeografiku dominanti, li jkun maqsum skont żoni tad-dinja.

Il-finanzjament għal azzjonijiet reġjonali, jew dak li bħalissa huwa magħruf bħala Programmi Indikattivi Reġjonali (RIPs), se jkun indirizzat fil-fażi ta’ programmazzjoni.

Mingħajr ma jiġu ppreġudikati d-diskussjonijiet u d-deċiżjonijiet li ġejjin, l-integrazzjoni reġjonali u l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi sħab jistgħu jkomplu jiġu appoġġati f’livelli differenti. Ġewwa s-subkomponenti previsti fir-regolament futur, il-programmi reġjonali jistgħu jitfasslu filwaqt li tiġi żgurata l-koerenza kontinentali għall-Afrika, fejn rilevanti.

Taħt l-istrument wiesa’, il-Magreb ikun kopert mill-komponent tal-“Viċinat”. Għal darb’oħra, il-kwistjoni ta’ programmar reġjonali hija primarjament kwistjoni ta’ programmar, li għandha tiġi definita fi stadju aktar tard.

MISTOQSIJA 10/COM 7

minn Marlene Mizzi

Suġġett: L-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli

L-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) huma għanijiet li fuqhom qablu 193 pajjiż u li jinvolvu impenn mill-partijiet kollha biex jilħqu 17-il mira marbuta ma’ 169 objettiv.

Fid-dawl ta’ dan, il-Kummissjoni tista’ titfa’ dawl fuq il-pjanijiet tagħha biex tinvesti fl-implimentazzjoni tal-SDGs, kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fost il-pajjiżi sħab tagħna?

Il-kwistjoni hija saħansitra aktar importanti meta wieħed iqis li dawn l-għanijiet jindirizzaw aktar minn sempliċement politika ekonomika, peress li huma jaffettwaw ukoll il-kwistjonijiet tal-inugwaljanza soċjali, il-ħtieġa għal ekonomija aktar ekoloġika, u ambjent aktar sikur għall-ġenerazzjonijiet kollha.

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 10/COM 7

Il-Kummissjoni Ewropea għażlet approċċ f’żewġ stadji lejn l-implimentazzjoni: (i) biex tintegra l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli fil-qafas tal-politika Ewropea u l-prijoritajiet tal-Kummissjoni; u (ii) ħidma ta’ riflessjoni fuq il-viżjoni fit-tul tagħna u l-enfasi tal-politiki settorjali wara l-2020. Id-dokument ta’ riflessjoni “Lejn Ewropa Sostenibbli sal-2030”, dwar is-segwitu għall-SDGs tan-NU, inkluż dwar il-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima, huwa mistenni fit-tieni nofs tal-2018. Dan se jifforma parti mid-diskussjoni dwar il-ġejjieni tal-Ewropa u se jkun sostnut minn analiżi “distance-to-SDGs” u rendikont tal-kisbiet tal-UE fl-implimentazzjoni tal-SDGs. Ġiet stabbilita pjattaforma ta’ bosta partijiet interessati biex issegwi u tiskambja l-aħjar prattiki dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs, u ħarsa ġenerali lejn l-impenn u l-input tagħhom se jiġu inklużi wkoll bħala Anness.

Rigward speċifikament l-implimentazzjoni tal-SDGs permezz ta’ kooperazzjoni dwar l-iżvilupp, l-UE u l-Istati Membri tagħha qablu f’Ġunju 2017 dwar Konsensus Ewropew ġdid dwar l-Iżvilupp. Dan jipprovdi qafas komuni ġdid għall-politika tal-iżvilupp għall-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri, b’enfasi li tibqa’ tiffoka fuq il-qerda tal-faqar, filwaqt li fl-istess ħin tiġi rikonoxxuta r-rabta bejn il-politiki tal-iżvilupp u l-għajnuna umanitarja, l-ambjent, it-tibdil fil-klima, il-migrazzjoni u l-politiki ta’ sigurtà. L-isforzi se jkunu mmirati lejn l-indirizzar tal-inugwaljanzi biex jiġi żgurat li ħadd ma jibqa’ lura. Il-Konsensus Ewropew diġà informa lill-Kunsill dwar il-proposti għal direttivi ta’ negozjar dwar sħubija mġedda mal-pajjiżi tal-AKP.

L-impenji ta’ politika għandhom jiġu segwiti minn investimenti. F’dan ir-rigward, l-SDGs qed jiggwidaw il-ħsieb tal-UE dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss u strumenti futuri. Il-Kummissjoni diġà qed tinvesti biex tikseb l-SDGs fil-pajjiżi sħab permezz ta’ firxa ta’ inizjattivi. Is-sena li għaddiet, l-Inizjattiva Spotlight tal-UE u n-NU tnediet bil-kontribuzzjoni tal-UE ta’ EUR 500 miljun biex jiġu eliminati l-forom kollha ta’ vjolenza kontra n-nisa u l-bniet. Il-Pjan ta’ Investiment Estern tal-UE huwa mistenni jakkumula aktar minn EUR 44 biljun ta’ investimenti f’pajjiżi sħab sal-2020, fl-Afrika u l-Viċinat tal-UE, b’kontribuzzjoni ta’ EUR 4,1 biljun mill-Kummissjoni Ewropea. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tikkontribwixxi EUR 30 miljun għall-Fond Konġunt il-ġdid tan-NU dwar l-Aġenda 2030.

B’ħarsa ’l quddiem, il-Kummissjoni Ewropea hija impenjata li ssaħħaħ id-djalogu ta’ politika tagħha mal-pajjiżi sħab abbażi tal-SDGs, u tappoġġa lill-pajjiżi sħab tagħha biex jiksbu l-Aġenda 2030 fil-livell nazzjonali, inkluż billi jallinjaw il-pjanijiet ta’ żvilupp nazzjonali tagħhom mal-SDGs.

MISTOQSIJA 6/COM 8

minn Catherine Bearder

Suġġett: It-traffikar ta’ organiżmi selvaġġi u r-relazzjonijiet AKP-UE

Sentejn ilu, il-Kummissjoni adottat il-Pjan ta’ Azzjoni kontra t-Traffikar ta’ Organiżmi Selvaġġi, li l-għan 3.2 tiegħu jitlob għal sħubiji globali msaħħa li jinvolvu pajjiżi ta’ oriġini, ta’ tranżitu u ta’ suq.

Liema pajjiżi tal-AKP identifikat il-Kummissjoni bħala pajjiżi prijoritarji biex tistabbilixxi djalogu msaħħaħ u kooperazzjoni teknika dwar it-traffikar ta’ organiżmi selvaġġi?

X’passi ttieħdu biex is-suġġett jiġi inkluż f’laqgħat ta’ livell għoli ma’ organizzazzjonijiet reġjonali bħalma huma l-UA, l-SADC u l-EAC?

Xi progress sar favur l-użu ta’ strumenti tal-kummerċ biex issir pressjoni favur azzjonijiet kontra t-traffikar tal-organiżmi selvaġġi? Dawn id-dispożizzjonijiet huma inklużi fin-negozjati attwali u futuri tal-FTA bejn l-AKP u l-UE?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 6/COM 8

Bħala parti mill-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-2016 kontra t-traffikar ta’ organiżmi selvaġġi, l-UE u l-Istati Membri tagħha qed jinvestu riżorsi sinifikanti favur it-tisħiħ ta’ azzjonijiet li jinvolvu pajjiżi ta’ oriġini, ta’ tranżitu u tas-suq. Pereżempju, madwar EUR 340 miljun tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp estern tal-UE ġie impenjat fl-2016 u fl-2017 u jikkontribwixxi direttament għall-ilħuq tal-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni.

Peress li t-traffikar tal-organiżmi selvaġġi huwa preżenti fil-pajjiżi kollha tal-AKP permezz ta’ diversi prodotti (l-avorju, l-injam tal-warda, il-pangolini, il-fkieren, l-għasafar eċċ.), il-pajjiżi kollha rċevew appoġġ speċifiku fil-ġlieda kontra dan id-delitt, iżda l-prijoritajiet iffukaw fuq ir-reġjuni tal-provvista ewlenin: Il-Madagaskar, l-Afrika Ċentrali, l-Afrika tal-Lvant, l-Afrika tal-Punent u l-Afrika tan-Nofsinhar.

Il-programmi mobilizzati kontra t-traffikar ta’ organiżmi selvaġġi jinkludu appoġġ lil organizzazzjonijiet internazzjonali speċjalizzati fil-ġlieda kontra l-kriminalità fir-rigward tal-organiżmi selvaġġi, bħall-Konsorzju Internazzjonali dwar il-Ġlieda kontra l-Kriminalità fil-Ħajja Selvaġġa (ICCWC). Il-promozzjoni tar-rwol tal-komunitajiet lokali fil-protezzjoni tal-organiżmi selvaġġi kienet ukoll prijorità għall-UE u l-Istati Membri tagħha. Il-programmi għalhekk jinvolvu sħab multipli fil-livelli globali, reġjonali, nazzjonali u lokali u jinkludu firxa sħiħa ta’ attivitajiet: il-ġestjoni sostenibbli ta’ żoni protetti, it-titjib tal-għajxien tal-komunitajiet lokali permezz ta’ attivitajiet ekonomiċi u l-provvista ta’ servizzi tal-ekosistema pprovduti minn (l-ilma, l-enerġija, l-impjiegi ekoloġiċi, il-laħam selvaġġ eċċ.), iż-żarmar ta’ netwerks kriminali.

L-UE hija attiva ħafna fil-kooperazzjoni ma’ pajjiżi tal-AKP f’laqgħat ma’ atturi reġjonali bħall-Unjoni Afrikana, l-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tal-Asja tax-Xlokk, il-Komunità għall-Iżvilupp tan-Nofsinhar tal-Afrika, u l-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika Ċentrali, iżda wkoll fora bħalma huma s-Sħubija għall-Foresti tal-Baċin tal-Kongo. Barra minn hekk, l-ipprogrammar reġjonali marbut mal-ambjent u l-organiżmi selvaġġi jinvolvi sħubijiet mal-awtoritajiet reġjonali rilevanti u l-involviment tagħhom.

Is-salvagwardji ambjentali u s-sostenibbiltà huma parti integrali mid-diskussjonijiet dwar il-ftehim ta’ sħubija ekonomika u kummerċjali li jinvolvu lill-UE. L-UE tiżgura, pereżempju, konċentrazzjoni dejjem akbar fuq il-konformità mal-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali ta’ Speċijiet fil-Periklu.

MISTOQSIJA 5/COM 9

minn György Hölvenyi

Suġġett: Ir-rwol tal-komunitajiet reliġjużi fil-ġestjoni tal-kunflitti fil-pajjiżi tal-AKP

Il-komunitajiet reliġjużi għandhom potenzjal indispensabbli għall-ġestjoni tal-kunflitti fil-pajjiżi tal-AKP milquta mill-kriżi. Il-komunitajiet u l-istituzzjonijiet reliġjużi huma neċessarjament partijiet interessati, mhux esklużivament b’mod spiritwali imma wkoll bħala kontributur ewlieni għall-istabbiltà soċjali minħabba t-tmexxija u l-leġittimità tagħhom, kif muri minn eżempji reċenti bħar-rwol tal-Konferenza tal-Isqfijiet tal-Kongo bħala medjatur ewlieni fin-negozjati lejn tranżizzjoni politika fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo.

Il-Kummissjoni kif qed tiżgura l-parteċipazzjoni tal-komunitajiet reliġjużi fl-isforzi tal-ġestjoni tal-kunflitti tal-UE? Kif tikkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tagħhom meta jkunu qed jimplimentaw azzjonijiet esterni? L-organizzazzjonijiet reliġjużi se jkunu involuti fl-istrutturi tal-kooperazzjoni bejn l-UE u l-pajjiżi tal-AKP u fid-djalogu politiku fuq medda twila ta’ żmien?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 5/COM 9

Il-komunitajiet reliġjużi u l-aktar ir-reliġjon b’mod ġenerali jista’ jkollhom rwol importanti fil-prevenzjoni, il-ġestjoni u s-soluzzjoni tal-kunflitti. Spiss ikollhom kwalitajiet uniċi spiritwali, morali, soċjali u xi kultant politiċi biex iwasslu għal proċess ta’ paċi.

Is-SEAE u s-servizzi tal-Kummissjoni Ewropea huma għalhekk ta’ spiss involuti magħhom biex jikkontribwixxu għall-isforzi għall-prevenzjoni, il-ġestjoni u s-soluzzjoni tal-kunflitti.

Fil-pajjiżi tal-AKP, il-Kummissjoni tinsab f’kuntatt ma’ għadd kbir ta’ organizzazzjonijiet ta’ appoġġ għall-medjazzjoni, atturi differenti u partijiet interessati, inkluż ħidma fuq dimensjoni reliġjuża, bħan-Netwerk għal dawk li qed jaħdmu għall-paċi tradizzjonali u reliġjuża, iċ-Ċentru Internazzjonali għad-Djalogu Interreliġjuż u Interkulturali “Re Abdullah Bin Abdulaziz” (KAICIID), kif ukoll l-Organizzazzjoni tal-Kooperazzjoni Iżlamika. Pereżempju, qed naħdmu flimkien mal-komunità ta’ Sant’ Egidio fir-Repubblika Ċentru-Afrikana.

F’xi każijiet, bħal fil-każ tar-Repubblika Demokratika tal-Kongo, il-Konferenza tal-Isqfijiet tal-Kongo fil-fatt kellha rwol sinifikanti biex jintlaħaq ftehim, filwaqt li f’każijiet oħra r-rwol ta’ mexxejja reliġjużi jista’ jiġi enfasizzat iżżejjed, jew anki strumentalizzat.

Skont is-sitwazzjoni u l-kuntest lokali, il-Kummissjoni Ewropea tista’ tappoġġa l-parteċipazzjoni ta’ komunitajiet reliġjużi fi djalogi u konsultazzjonijiet. Tista’ tipprovdi wkoll appoġġ tekniku lil atturi reliġjużi li huma involuti fi proċessi ta’ paċi.

Id-dimensjoni reliġjuża, madankollu, jeħtieġ li tiġi vvalutata permezz ta’ analiżi bir-reqqa tal-kwistjonijiet ikkonċernati u l-atturi involuti. Jeħtieġ li l-UE tiżgura li l-valutazzjoni tar-rwol tar-reliġjon tinkludi biżżejjed sensittività biex tiġi rikonoxxuta r-relazzjoni kumplessa bejn dawk kollha li jikkawżaw il-kunflitti u l-mod kif jevolvu. Kif enfasizzat fir-rapport tal-2015 tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Libertà ta’ Reliġjon jew Twemmin, huwa partikolarment importanti li wieħed jifhem ir-rwol tal-fattur uman fl-isfruttament tar-reliġjon għal skopijiet politiċi.

B’mod konkret, permezz tal-programm “Djalogu u Kultura Interkulturali” (Strument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, DCI), il-pluraliżmu kulturali u l-fehim interkulturali, li jinkludu aspetti li għandhom x’jaqsmu mar-reliġjon jew it-twemmin se jissaħħu f’pajjiżi tal-AKP magħżula. Ħames proġetti ntgħażlu u bdew l-implimentazzjoni fil-bidu tal-2018, għal ammont totali ta’ EUR 10 miljun.

Ingħatat prijorità lil azzjonijiet li jseħħu f’pajjiżi b’sitwazzjonijiet fraġli jew li ġew affettwati minn flussi importanti ta’ persuni spostati jew migranti irregolari: il-proposti magħżula se jsiru fil-Benin, il-Burkina Faso, il-Burundi, il-Kamerun, il-Kosta tal-Avorju, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, l-Eġittu, il-Kenja, il-Mali, in-Niġer, in-Niġerja, ir-Rwanda, is-Senegal, is-Sudan t’Isfel, it-Tanżanija, it-Togo, l-Uganda u ż-Żimbabwe; is-Sirja, l-Iraq u l-Libanu.

Il-proġetti jisfruttaw l-influwenza ta’ mexxejja reliġjużi li jippromwovu d-diversità kulturali u r-rispett għad-dinjità ugwali tal-irġiel u n-nisa kollha permezz ta’ djalogu u kooperazzjoni interkulturali u interreliġjużi. Bħala tali, il-mexxejja u l-komunitajiet reliġjużi huma fost il-gruppi fil-mira ta’ azzjonijiet tat-tisħiħ tal-kapaċitajiet.

Barra minn hekk, is-sejħa li għaddejja bħalissa għal proposta taħt l-Istrument Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem (EIDHR) għandha l-għan li ttejjeb “il-fehim u r-rispett reċiproku bejn individwi ta’ twemmin differenti jew l-ebda, li jikkontribwixxi għal komunitajiet u soċjetajiet inklużivi li jaċċettaw id-diversità u li kapaċi jindirizzaw kunflitti potenzjali b’mod paċifiku”. Azzjonijiet tas-soċjetà ċivili mmirati lejn il-pajjiżi tal-AKP huma eliġibbli għall-appoġġ. Il-proġetti se jintgħażlu matul l-2018 (ammont indikattiv ta’ EUR 5 miljun).

MISTOQSIJA 8/COM 10

minn Laura Agea

Suġġett: Ir-riforma futura tal-PAK u l-impatt fil-pajjiżi tal-AKP

Diversi studji jikkonfermaw l-impatt dirett tal-politika agrikola komuni (PAK) tal-UE fil-pajjiżi tal-AKP. Sfortunatament, l-impatt mhuwiex dejjem pożittiv. L-UE għandha rwol ewlieni rigward is-suq agrikolu internazzjonali u s-sigurtà globali tal-ikel, bħala l-akbar importatur ta’ prodotti agrikoli mill-pajjiżi tal-AKP. L-isfida ewlenija tagħna hija li nallinjaw ir-riforma futura tal-PAK mal-impenji tal-UE taħt l-aġenda globali dwar l-iżvilupp sostenibbli (SDGs, il-Ftehim ta’ Pariġi, eċċ.).

Liema strumenti huma previsti fl-arkitettura tal-PAK tal-futur biex jitjieb l-impatt pożittiv fuq il-pajjiżi li qed jiżviluppaw u biex ikomplu jiġu rispettati l-impenji tagħna favur l-iżvilupp sostenibbli u s-sigurtà tal-ikel b’mod partikolari?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 8/COM 10

Il-konsensus Ewropew ġdid dwar l-Iżvilupp ta’ Ġunju 2017 ikkonferma l-importanza tal-Koerenza tal-Politiki għall-Iżvilupp (PCD) biex jintlaħqu l-SDGs.

L-agrikoltura hija intrinsikament marbuta ma’ kwistjonijiet bħall-impjiegi, l-ikel, l-arja, it-tibdil fil-klima, l-ilma, il-ħamrija u l-bijodiversità, u għalhekk għandha rwol sostanzjali fl-Aġenda 2030. Il-vjaġġ twil biex jinkisbu l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDG) għadu kemm beda u s-settur tal-agrikoltura għandu l-opportunità li juri li jista’ jkun parti mis-soluzzjoni.

Ir-riformi suċċessivi tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) matul l-aħħar 25 sena żiedet progressivament l-orjentazzjoni tas-suq tal-PAK (3), filwaqt li tejbet il-prestazzjoni ambjentali u klimatiċi tagħha (4). Dawn ir-riformi enfasizzaw l-għanijiet ewlenin tal-PAK, li huma li jiżguraw produzzjoni tal-ikel vijabbli, ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u azzjoni klimatika, u żvilupp territorjali bbilanċjat fi ħdan l-Unjoni Ewropea.

Ir-reviżjoni attwali tal-PAK timmira wkoll li tikkontribwixxi ulterjorment għall-impenji internazzjonali tal-UE. Il-Komunikazzjoni dwar “Il-Ġejjieni tal-Ikel u tal-Biedja” ta’ Novembru 2017, stabbiliet orjentazzjonijiet ta’ politika wiesgħa (5), inkluż fuq id-dimensjoni internazzjonali tal-PAK. Dawk huma speċifikati aktar fil-proposta leġiżlattiva dwar il-Politika Agrikola Komuni wara l-2020, li l-Kummissjoni adottat dan l-aħħar.

Evidentement l-UE hija impenjata li tgħin lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jintegraw is-setturi agrikoli tagħhom fis-sistema kummerċjali tad-dinja u biex jaqsmu l-benefiċċji tal-ekonomija dinjija (6). Hija konxja li dan jista’ jseħħ biss meta l-pajjiżi sħab ikunu f’pożizzjoni ta’ tmexxija. L-UE bħalissa qed taħdem ma’ aktar minn 60 pajjiż sieħeb fuq l-agrikoltura sostenibbli u s-sigurtà tal-ikel (7). L-enfasi fl-Afrika hija fuq l-appoġġ għall-politika, it-trawwim ta’ investimenti responsabbli f’żoni rurali u l-appoġġ għas-settur agroalimentari, biex finalment jiġu megħjuna l-pajjiżi Afrikani biex jisfruttaw il-potenzjal tas-settur agrikolu tagħhom u jwieġbu għall-ħtiġijiet taċ-ċittadini tagħhom .

F’April, il-Kummissjoni waqqfet ukoll Task Force magħmula minn esperti tal-UE u Afrikani biex jagħtu pariri u joħorġu b’rakkomandazzjonijiet biex tissaħħaħ is-sħubija bejn l-UE u l-Unjoni Afrikana fl-ikel u l-biedja u fit-tisħiħ tar-rwol tal-UE fl-iżvilupp ekonomiku Afrikan għall-ħolqien ta’ impjiegi fl-agrikoltura, in-negozju agrikolu u l-industriji agrikoli.

MISTOQSIJA 11/COM 11

minn Neena Gill

Suġġett: L-għajnuna umanitarja fir-RDK

L-assistenza umanitarja għar-RDK fl-2017 kienet fl-iktar livell baxx ta’ dawn l-aħħar għaxar snin.

Is-sena l-oħra, l-għajnuna umanitarja tal-UE lill-pajjiż kienet ta’ EUR 4 miljun inqas milli kienet fl-2016.

F’Ottubru 2017, emerġenza ta’ livell 3 ġiet attivata uffiċjalment fir-RDK min-NU, b’enfasi ġeografika fuq ir-reġjuni ta’ Kasaï, Tanganyika u Kivu tan-Nofsinhar.

| 1. | X’inhi d-diskrepanza globali attwali ta’ finanzjament għas-sitwazzjoni umanitarja fir-RDK? |
| --- | --- |

1.

X’inhi d-diskrepanza globali attwali ta’ finanzjament għas-sitwazzjoni umanitarja fir-RDK?

| 2. | Il-Kummissjoni ħadet miżuri biex iżżid l-għajnuna umanitarja tar-RDK minn Ottubru 2017? |
| --- | --- |

2.

Il-Kummissjoni ħadet miżuri biex iżżid l-għajnuna umanitarja tar-RDK minn Ottubru 2017?

TWEĠIBA GĦALL-MISTOQSIJA 11/COM 11

Minħabba s-sitwazzjoni umanitarja li qed tiddeterjora fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo (DRK), l-ewwel konferenza umanitarja internazzjonali li qatt saret dwar ir-RDK saret f’Ġinevra fit-13 ta’ April 2018. Il-Konferenza ġiet koospitata min-NU, l-UE u n-Netherlands. 101 Delegazzjoni attendew, inklużi 22 Stat Membru tal-UE. Din irriżultat f’wegħdiet u avviżi ta’ USD 528,1 miljun għal rispons umanitarju fir-RDK fl-2018. Il-Kummissjoni Ewropea ħabbret għajnuna li tiswa EUR 77,1 miljun għar-RDK fl-2018 u l-Istati Membri tal-UE ħabbru USD 246 miljun ieħor, b’mod li l-impenn tal-UE jammonta għal żewġ terzi tal-ammont globali.

Il-pjan ta’ Rispons Umanitarju tar-RDK għall-2018 jeħtieġ USD 1,68 biljun b’13,1 miljun persuna fil-bżonn ta’ assistenza, skont in-NU.

Rispons ta’ emerġenza “livell 3” — l-ogħla livell ta’ rispons possibbli — kien attivat min-NU fl-20 ta’ Ottubru 2017 għal sitt xhur b’enfasi ġeografika fuq il-provinċji tan-Nofsinhar ta’ Kivu, Tanganyika u l-Kasaïs. L-istatus tal-livell 3 ġie diżattivat fl-20 ta’ April 2018, għax skont in-NU, il-parametri referenzjarji għal mobilizzazzjoni effettiva tal-kapaċità internazzjonali biex jiżdied l-appoġġ umanitarju ġew issodisfati.

Il-Kummissjoni Ewropea ilha tappoġġa operazzjonijiet umanitarji fir-RDK mill-1994 u qed tkompli tagħmel dan. Hija tappoġġa r-rispons għall-bżonnijiet umanitarji bażiċi inkluż l-assistenza fl-ikel, in-nutrizzjoni, is-servizzi tas-saħħa, il-protezzjoni, ir-rifuġju, l-ilma, is-sanità u l-iġjene, l-edukazzjoni fl-emerġenzi, imma wkoll il-loġistika u l-koordinazzjoni tal-għajnuna umanitarja. Dan se jkun ikkomplementat fl-2018 permezz ta’ medjazzjoni, rikonċiljazzjoni u attivitajiet ta’ bini ta’ reżiljenza ffinanzjati minn strumenti oħra għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, flimkien mal-finanzjament diġà sinifikanti għall-iżvilupp fir-RDK.

---

(1)  https://europa.eu/globalstrategy/sites/globalstrategy/files/pages/files/eugs_review_web_13.pdf

(2)  https://webgate.ec.europa.eu/devco-academy/

(3)  Dan inkiseb billi ġew minimizzati l-miżuri b’effetti li jfixklu l-produzzjoni u l-kummerċ. Bħalissa, aktar minn 90 % tal-appoġġ li l-UE tagħti lill-bdiewa m’għadux marbut mal-kwantità jew mal-prodott manifatturat u għalhekk ma għandu l-ebda effett distorsiv fuq il-kummerċ. Il-miżuri tas-suq huma limitati għal-livelli netti ta’ sikurezza għal kriżi biss u r-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ġew eliminati minn Diċembru 2015.

(4)  L-istrumenti tal-PAK speċifiċi li jindirizzaw il-produzzjoni tal-ikel sostenibbli jinkludu kemm miżuri obbligatorji (kundizzjonalità, ekoloġizzazzjoni) kif ukoll miżuri volontarji (taħt il-politika tal-iżvilupp rurali). L-appoġġ mogħti lill-bdiewa tal-UE għalhekk jirrifletti l-isforzi tagħhom u l-implimentazzjoni ta’ miżuri li jiggarantixxu agrikoltura sostenibbli.

(5)  Hija tinkludi wkoll indikazzjoni ċara li l-PAK tal-ġejjieni jrid ikollu rwol akbar fl-implimentazzjoni tal-eżitu tas-Summit tal-Belt Valletta, li jindirizza l-kawżi ewlenin tal-migrazzjoni. Pereżempju l-kapitalizzazzjoni fuq l-għarfien u l-innovazzjoni u l-kooperazzjoni aktar fil-fond dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni agrikola, l-esplorazzjoni ta’ proġetti ta’ taħriġ u ta’ skambju u t-tisħiħ tal-kooperazzjoni u d-djalogu ta’ politika strateġika mal-Unjoni Afrikana dwar kwistjonijiet relatati mal-agrikoltura u l-iżvilupp rurali.

(6)  L-UE tagħti aċċess mingħajr dazju u mingħajr kwoti għall-Pajjiżi l-Inqas Żviluppati (LDCs), u l-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (Economic Partnership Agreements — EPA) jippermettu lill-pajjiżi sħab jipproteġu l-prodotti agrikoli sensittivi tagħhom mil-liberalizzazzjoni, jew billi jeskluduhom għalkollox jew billi jippermettu salvagwardji b’saħħithom li jistgħu jintużaw biex iħarsu żidiet f’daqqa fl-importazzjonijiet.

(7)  EUR 8,5 biljun ta’ għajnuna għall-Iżvilupp tal-UE allokata għal dan il-għan matul il-perjodu 2014–2020.

---