# Publicatieblad C 387/25 o

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 387 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang25 oktober 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 387

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang25 oktober 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 130e CvdR-zitting, 4.7.2018-5.7.2018 |
| 2018/C 387/01 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap voor 2020: bijdrage van de lokale en regionale overheden | 1 |
| 2018/C 387/02 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het actieplan ter ondersteuning van de bescherming van openbare ruimten | 5 |
| 2018/C 387/03 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoeringsbeoordeling van de stedelijke agenda voor de EU | 8 |
| 2018/C 387/04 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU | 14 |
| 2018/C 387/05 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over lokale en regionale stimulansen ter bevordering van een gezonde en duurzame voeding | 21 |
| 2018/C 387/06 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de voorstellen tot hervorming van de economische en monetaire unie (december 2017) | 27 |
| 2018/C 387/07 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het pakket maatregelen inzake overheidsopdrachten | 37 |
| 2018/C 387/08 | Verkennend advies van het Europees Comité van de Regio’s over klimaatgovernance na 2020: een Europees en mondiaal perspectief: bijdrage aan de COP24 van het UNFCCC | 42 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

130e CvdR-zitting, 4.7.2018-5.7.2018

2018/C 387/01

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap voor 2020: bijdrage van de lokale en regionale overheden

1

2018/C 387/02

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het actieplan ter ondersteuning van de bescherming van openbare ruimten

5

2018/C 387/03

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoeringsbeoordeling van de stedelijke agenda voor de EU

8

2018/C 387/04

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU

14

2018/C 387/05

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over lokale en regionale stimulansen ter bevordering van een gezonde en duurzame voeding

21

2018/C 387/06

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de voorstellen tot hervorming van de economische en monetaire unie (december 2017)

27

2018/C 387/07

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het pakket maatregelen inzake overheidsopdrachten

37

2018/C 387/08

Verkennend advies van het Europees Comité van de Regio’s over klimaatgovernance na 2020: een Europees en mondiaal perspectief: bijdrage aan de COP24 van het UNFCCC

42

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | REKENKAMER |
| | 130e CvdR-zitting, 4.7.2018-5.7.2018 |
| 2018/C 387/09 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over oneerlijke handelspraktijken in de voedselvoorzieningsketen | 48 |
| 2018/C 387/10 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie | 53 |
| 2018/C 387/11 | Advies van het Europees Comité van de Regio's over invulling geven aan emissiearme mobiliteit | 70 |

III   Voorbereidende handelingen

REKENKAMER

130e CvdR-zitting, 4.7.2018-5.7.2018

2018/C 387/09

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over oneerlijke handelspraktijken in de voedselvoorzieningsketen

48

2018/C 387/10

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie

53

2018/C 387/11

Advies van het Europees Comité van de Regio's over invulling geven aan emissiearme mobiliteit

70

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

130e CvdR-zitting, 4.7.2018-5.7.2018

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/1

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap voor 2020: bijdrage van de lokale en regionale overheden

(2018/C 387/01)

| Rapporteur: | Sören HERBST (DE/EVP), lid van de gemeenteraad van Maagdenburg |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017, bijlage 1 „20 doelstellingen voor 2020” |

Rapporteur:

Sören HERBST (DE/EVP), lid van de gemeenteraad van Maagdenburg

Referentiedocument:

Gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017, bijlage 1 „20 doelstellingen voor 2020”

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Algemene opmerkingen

| 1. | is ingenomen met het akkoord over de 20 doelstellingen voor 2020 in de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap (EaP) van 24 november 2017 in Brussel, en met het feit dat de lokale en regionale overheden door middel van hun deelname aan de „Conferentie van regionale en lokale overheden van de landen van de Europese Unie en het Oostelijk partnerschap” (Corleap) als actieve promotoren van de doelstellingen van het Oostelijk Partnerschap onder de aandacht worden gebracht. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Comité verwelkomt de nieuwe institutionele structuur voor de uitvoering van deze „20 doelstellingen voor 2020”, die op 12 maart 2018 is gelanceerd en gestructureerd ten behoeve van om een sterkere economie en een betere governance, een grotere connectiviteit en een sterkere samenleving in deze landen, als aanvulling op een aantal horizontale vraagstukken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Een gedifferentieerde samenwerking tussen de EU en de afzonderlijke EaP-landen is van cruciaal belang voor de democratische, economische en maatschappelijke ontwikkeling van deze landen, aangezien de zes landen van het Oostelijk Partnerschap op politiek, economisch en maatschappelijk gebied veel overeenkomsten maar ook een aantal belangrijke verschillen vertonen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Er is voor de lokale en regionale overheden, vanwege hun geringe afstand tot de burgers en de hervorming van het lokale zelfbestuur in de EaP-landen, een belangrijke rol weggelegd bij de succesvolle tenuitvoerlegging van de 20 doelstellingen voor 2020. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De illegale annexatie van de Krim door de Russische Federatie en de door Rusland ondersteunde oorlog in de regio’s Donetsk en Luhansk in Oekraïne hebben tot ernstige sociale gevolgen voor de Oekraïense bevolking en de staat geleid. Deze gevolgen kunnen alleen met steun van de EU en de westerse partners worden aangepakt. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Helaas is Oekraïne niet het enige land van het EaP dat conflicten heeft met andere EaP- of derde landen. Daarom wijst het Comité nogmaals op de steun van de EU voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van alle partnerlanden en haar volledige erkenning van alle beginselen, doelstellingen en toezeggingen die zijn verankerd in slotakte van Helsinki, het handvest van Parijs van 1990 en het handvest van de VN. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR roept op tot hernieuwde inspanningen om de vreedzame oplossing van onopgeloste conflicten in de regio op basis van de beginselen en normen van het internationaal recht te bevorderen; het oplossen van conflicten, de opbouw van vertrouwen en betrekkingen van goed nabuurschap zijn van essentieel belang voor de economische en sociale ontwikkeling en samenwerking. |
| --- | --- |

7.

Verbetering van de instellingen en behoorlijk bestuur

| 8. | De hervorming van het lokale zelfbestuur, die voorziet in versterking van de overheidsinstellingen en behoorlijk bestuur, is een van de prioriteiten in de EaP-landen. Het Europees Handvest inzake lokale autonomie is door de Republiek Moldavië en Oekraïne al ondertekend in 1997, door Armenië en Azerbeidzjan in 2002 en door Georgië in 2004. Wit-Rusland is geen lid van de Raad van Europa en heeft het bovengenoemde handvest niet ondertekend. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het Comité zou graag zien dat efficiënte, op decentralisatie gerichte hervormingen gepaard gaan met doeltreffende corruptiebestrijdingsmaatregelen op alle bestuursniveaus, zodat een sterker bestuur dat vertrouwen verdient positief uitwerkt op het dagelijks leven van de burgers. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het Comité verwelkomt een expliciete vermelding van de doorvoering van de hervorming van het openbaar bestuur (Public Administration Reform) in de 20 doelstellingen voor 2020 en is van mening dat officiële statistieken die op lokaal en regionaal niveau zijn opgesteld en kwalitatief hoogwaardige statistische informatie moeten verstrekken, in de EaP-landen als open data op lokaal en regionaal niveau beschikbaar moeten worden gesteld. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De kwalitatief hoogwaardige officiële statistieken dragen bij tot een beter begrip van de maatschappelijke, economische en ecologische verbanden, alsmede tot een op feiten gebaseerde besluitvorming in de politiek en het bedrijfsleven, en tot de bevordering van burgerparticipatie in politieke processen. Tegen deze achtergrond moet er praktische steun komen in de vorm van duurzame projecten om een einde te maken aan de huidige moeilijkheden betreffende het verkrijgen van officiële statistieken, met name wat betreft het subnationale niveau. Vermeld zij de website Division of Powers van het Europees Comité van de Regio’s, die een overzicht biedt van de mate van institutionele en fiscale decentralisatie in de EU en haar buurlanden. |
| --- | --- |

11.

| 12. | In dit verband moet worden opgemerkt dat de inzameling, verwerking en beschikbaarstelling van officiële statistische gegevens door overheidsinstanties in het kader van de hervorming van het lokale zelfbestuur een aanzienlijk economisch potentieel heeft, niet alleen door het lokale en regionale zelfbestuur in staat te stellen het economisch potentieel van hun overheden effectief te kunnen beoordelen, maar ook door kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in staat te stellen hun niche in de markt te vinden en aan duurzame economische groei op lokaal en regionaal niveau bij te dragen. Verder draagt zij met kwalitatief hoogwaardige en betrouwbare gegevens ertoe bij corruptie te voorkomen en mechanismen voor effectieve corruptiebestrijding te ontwikkelen. Bovendien vormen de verzamelde gegevens het basismateriaal voor vele analyses door wetenschappelijke instellingen, waardoor het onderzoek in de EaP-landen wordt versterkt. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het Comité verzoekt om het onderwerp van efficiënte en doeltreffende behandeling van lokale overheidsbegrotingen op de agenda te zetten en voorschriften voor interne en externe audits van lokale begrotingen op te stellen, teneinde ervoor te zorgen dat overheidsgeld zo effectief en efficiënt mogelijk wordt besteed. De participatie van burgers bij een onafhankelijke audit moet de lokale overheden beter in staat stellen hun eigen prestaties, programma’s en kwaliteit van de dienstverlening te beoordelen en deze aan de vraag van de burger aan te passen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het Comité beveelt aan om het stimuleren van burgerparticipatie bij begrotingen van lokale en regionale overheden in de vorm van de participatieve begroting te ondersteunen, teneinde burgers in staat te stellen zich te involveren in en deel te nemen aan het beheer van de publieke middelen, en hun voorkeuren betreffende de overheidsuitgaven tot uiting te brengen. |
| --- | --- |

14.

Mobiliteit en interpersoonlijke contacten

| 15. | Het is positief dat de EaP-landen kunnen deelnemen aan programma’s zoals Erasmus+, Creatief Europa, Cosme en Horizon 2020, die meer uitwisselingsmogelijkheden bieden voor universiteiten, overheden, bedrijven en onderzoekers. Het Comité roept op lokaal en regionaal niveau bovendien op tot meer educatieve projecten voor deze programma’s vooral omdat in sommige EaP-landen alleen internationale stimuleringsprogramma’s een platform voor uitwisseling bieden en een aantal van deze programma’s een relatief laag succespercentage bij aanvraagprocedures laten zien. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het Comité verzoekt niet alleen om (uitwisselings)projecten op het gebied van de fundamentele wetenschappen te bevorderen, maar ook projecten op het gebied van de geesteswetenschappen die bijdragen tot een beter begrip van de politieke, sociale en culturele ontwikkelingen in de EaP-landen, en die een uitwisseling van ervaring op het gebied van onderzoeksmethoden en de integratie van onderzoekers in Europese onderzoeksstructuren mogelijk maken. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De verklaring in de 20 doelstellingen voor 2020 dat de netwerken van universiteiten in de EaP-landen zich alleen op het onderwijs moeten concentreren, baart het Comité zorgen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | In dit verband wordt aanbevolen om niet alleen het onderwijs op de universiteiten in de EaP-landen te verbeteren, maar ook het onderzoek te ondersteunen. Dit kan worden bereikt door de uitwisseling van voorbeelden van goede praktijken op het gebied van onderzoeksmethoden en door wetenschappelijke artikelen op basis van concrete projecten. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het Comité wijst er in dit verband op dat een uitwisseling tussen de belangrijkste actoren, zoals universiteiten, onderzoeksinstellingen en maatschappelijke organisaties zoals denktanks en kmo’s kan bijdragen aan de ontwikkeling van positieve synergieën, waar vervolgens het gehele onderzoeks- en innovatieveld van kan profiteren. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De hervorming van het lokale bestuur en de decentralisering naar lokale en regionale begrotingen hebben een positief effect en hebben veel potentieel om onderzoek en innovatie op lokaal en regionaal niveau te bevorderen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Projecten op het gebied van ondernemerschap moeten niet alleen betrekking hebben op jongeren, maar ook op volwassenen (en vrouwen in het bijzonder). |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het Comité vraagt in dit verband om concrete maatregelen voor de ontwikkeling van sociaal ondernemerschap als een vorm van niet-regulier onderwijs onder jongeren en volwassenen op lokaal en regionaal niveau, hetgeen lokale problemen oplost, inkomsten genereert, banen schept en sociale innovatie ter plaatse stimuleert. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Uitwisseling moet echter niet alleen plaatsvinden tussen de EaP-landen onderling en met de EU, maar moet ook binnen de afzonderlijke EaP-landen worden aangemoedigd, aangezien deze landen worden gekenmerkt door een relatief beperkte mobiliteit, wat leidt tot versterking van vooroordelen en stereotypen in het eigen land, waardoor een klimaat van desinformatie wordt gecreëerd. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het is zeer belangrijk om dergelijke naar binnen gerichte interregionale uitwisselingsprojecten vooral in Oekraïne te ondersteunen, aangezien dit land te kampen heeft met een aanhoudende militaire agressie en een voortdurende desinformatie door de Russische Federatie. |
| --- | --- |

24.

Economische ontwikkeling en marktkansen

| 25. | Het Comité is verheugd dat de EaP-landen kunnen deelnemen aan het programma Cosme voor kmo’s. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Er dient echter te worden opgemerkt dat de landen Armenië, Azerbeidzjan en Georgië tot dusver nog niet aan het programma deelnemen, dat het aantal projecten in Oekraïne, Moldavië en Wit-Rusland relatief gering is (tussen 1 en 8 projecten) en dat het programma zich grotendeels op hoofdsteden richt. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het programma moet absoluut verder worden uitgebreid en zich gaan richten op regionale en lokale kmo’s in de EaP-landen, ook op de ondernemingen die niet in de buurt van de hoofdsteden liggen. Dergelijke programma’s zullen een stimulans zijn voor kmo’s en bijdragen tot duurzame groei op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het Comité wijst op het belang van de bevordering van brancheverenigingen en beroepsorganisaties, en van regionale en lokale kamers (bijv. Kamers van Koophandel en Nijverheid, Kamers van Ingenieurs enz.) door de regionale en lokale overheden van de EU, aangezien deze instellingen de integratie in Europese structuren vergemakkelijken en tot een cultuur van eerlijke concurrentie bijdragen, wat ook zou helpen bij de bestrijding van corruptie. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Sociaal ondernemerschap moet worden aangemoedigd, omdat het de economische ontwikkelingen op lokaal en regionaal niveau verbetert en nieuwe banen creëert. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het is van belang om kmo’s op innovatiegebied te bevorderen en om synergieën tussen ondernemerschap en onderzoek te ondersteunen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het Comité onderstreept echter dat het niet voldoende is om lokale en regionale overheden alleen te ondersteunen bij de tenuitvoerlegging van strategieën voor economische ontwikkeling — zoals geformuleerd in de 20 doelstellingen voor 2020 — maar dat het noodzakelijk is om al in de ontwikkelingsfase van strategieën technische ondersteuning te bieden. |
| --- | --- |

31.

Overkoepelende doelstellingen

| 32. | Het Comité verwacht van de betrokken landen dat zij, zoals bepaald in de doelstellingen, hun inspanningen opvoeren om de rechtsstaat en justitie te versterken, grondrechten te waarborgen, alsook vrijheden en veiligheid, de bescherming van minderheden en gendergelijkheid, met inbegrip van de bestrijding van huiselijk geweld. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het maatschappelijk middenveld in de EaP-landen speelt een cruciale rol bij de democratische ontwikkeling van de samenleving en moet door regeringen als een serieuze en belangrijke partner worden gezien. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Nieuwe democratische krachten en leidinggevenden ten aanzien van de lokale overheden en het hervormings- en decentralisatieproces spelen een belangrijke rol bij democratische processen en moeten worden ondersteund door gerichte maatregelen. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het is noodzakelijk om de kwaliteit van de administratieve praktijken te verbeteren en het Comité verzoekt in dit verband om de invoering van een stageprogramma voor administratieve medewerkers op het niveau van de regionale en lokale overheden met het oog op een betere overdracht van Europese normen in de administratieve praktijk. |
| --- | --- |

35.

| 36. | De Commissie wordt verzocht om de invoering van een gewijzigde Local Administration Facility (LAF) te overwegen, zoals bepleit in het CvdR-advies over De herziening van het Europees nabuurschapsbeleid van oktober 2016 (1). |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het Comité beveelt ten zeerste aan om het onderzoek binnen maatschappelijke organisaties, zoals denktanks en onderzoeksinstellingen, te bevorderen, aangezien deze organisaties met hun analyses de beleidsdialoog verrijken en met praktijkgerichte voorstellen de besluitvorming bij de belangrijkste actoren in de politiek en economie in de afzonderlijke EaP-landen vergemakkelijken. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De bescherming van minderheden in alle EaP-landen als onderscheidend kenmerk voor de identificatie van individuen met hun regio en met al hun eigen culturele, sociale en maatschappelijke karakteristieken is van bijzonder belang. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het is noodzakelijk om de ontwikkeling en instandhouding van niet-commerciële lokale en regionale media en van een publieke omroep te bevorderen, teneinde een meerstemmig discours te ondersteunen, onafhankelijke informatievergaring door de burgers van de EaP-landen te garanderen, kwalitatief hoogwaardige journalistiek te ondersteunen en daarmee doeltreffend op te treden tegen desinformatie. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het Comité wijst op de bijzondere situatie van de bevolking in de Donbas, die via analoge ontvangstkanalen uitsluitend door de Russische Federatie gecontroleerde zenders kan ontvangen die voornamelijk propagandistische inhoud verspreiden, en pleit daarom voor de oprichting van een EU-fonds dat technische bijstand gaat verlenen aan Oekraïense niet-commerciële lokale radiostations die de bevolking van de Donbas vanuit niet-bezette gebieden met onafhankelijke informatie kunnen voorzien. |
| --- | --- |

40.

Afsluitende opmerkingen

| 41. | De rol van de lokale en regionale overheden, die op alle gebieden in actie kunnen komen, is van bijzondere aard en het is van groot belang om de uitwisseling tussen overheden van de EU en die van de EaP-landen in de vorm van stedelijke en regionale samenwerkingsverbanden, en tussen de afzonderlijke overheden in de afzonderlijke EaP-landen, te bevorderen. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het is daarom nodig om een programma in het leven te roepen om dergelijke partnerschappen tussen overheden van de EU en de EaP-landen op onbureaucratische wijze op te zetten. Tegelijkertijd kan worden bijgedragen aan de praktische uitvoering van de doelstellingen van dit programma door voor financiële steun voor de versterking van de partnerschappen te zorgen. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR vreest dat het voorgestelde meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 geen ruimere toewijzing van financiële middelen aan het nieuwe externe instrument bevat — dat onder meer in de plaats zou komen van het Europees nabuurschapsinstrument — die nodig zijn om de doelstellingen voor de landen van het Oostelijk Partnerschap te verwezenlijken, hoewel het de totale begroting voor de acties van de EU in de wereld verhoogt. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het Comité acht het van belang om de rol van de Conferentie van regionale en lokale overheden van de landen van de Europese Unie en het Oostelijk Partnerschap (Corleap) niet alleen tot het uitwisselingsplatform te beperken, maar uit te breiden tot concrete steun voor territoriale samenwerking middels activiteiten die variëren van efficiënte matchmaking tot het zichtbaar maken van projecten. Ook wil het Comité meewerken aan de concretisering van de doelstellingen en de profilering van Corleap bij zijn partners door ruchtbaarheid te geven aan het succes en het potentieel van territoriale samenwerking en door meer begrip te kweken onder de burgers voor de voordelen van het EaP-beleid en de zichtbaarheid ervan te verhogen. |
| --- | --- |

44.

Brussel, 4 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  COR-2016-00982-00-00-AC-TRA.

1

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/5 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/5

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het actieplan ter ondersteuning van de bescherming van openbare ruimten

(2018/C 387/02)

| Rapporteur: | Jean-François BARNIER (FR/ALDE), burgemeester van Chambon-Feugerolles |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | COM(2017) 612 final |

Rapporteur:

Jean-François BARNIER (FR/ALDE), burgemeester van Chambon-Feugerolles

Referentiedocument:

COM(2017) 612 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Opmerkingen

| 1. | stelt vast dat de aanslagen die de afgelopen jaren in openbare ruimten of voor het publiek toegankelijke private ruimten zijn gepleegd, honderden slachtoffers hebben geëist in vele Europese steden en in de hele Unie keer op keer een enorme impact hebben gehad. De aanslagen werden gekenmerkt door verschillen in organisatiegraad (aantal daders en handlangers, hun profielen, antecedenten, nationaliteit, op zichzelf staande, gelijktijdige of opeenvolgende acties, zorgvuldig geplande of gelegenheidsaanslagen), verschillen in werkwijze (explosieven, vuurwapens, steekwapens, geïmproviseerde wapens, met name voertuigen) en verschillen in doelwitten, meest onverwacht of symbolisch. De aanslagen waren allemaal gericht tegen geheel of grotendeels open en gedeelde locaties waar het dagelijks leven zich afspeelt, die door veel mensen worden bezocht en daardoor bijzonder kwetsbaar zijn voor criminele bedoelingen, de zogenaamde kwetsbare of zachte doelwitten („soft targets”). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) wijst erop dat de nationale veiligheid de verantwoordelijkheid van de lidstaten is, maar benadrukt tevens dat samenwerking met EU- en niet-EU-partners van essentieel belang is. Het is ingenomen met de mobilisatie en inzet van de veiligheidstroepen en de strijdkrachten, de rechterlijke instanties, de hulp- en nooddiensten, gekozen bestuurders en maatschappelijke organisaties in de strijd tegen het terrorisme, en wijst er in dit verband op dat het van belang is dat lokaal gekozen bestuurders worden gemobiliseerd om het bewustzijn van het publiek te vergroten en terrorisme te voorkomen door middel van sociale integratie en de wederopbouw van gemeenschappen na terroristische aanslagen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het actieplan van de Commissie ter ondersteuning van de bescherming van openbare ruimten sluit goed aan op de Europese veiligheidsagenda ter bestrijding van terrorisme (en de mededeling van de Commissie van 2016 over de uitvoering van de Europese veiligheidsagenda ter bestrijding van terrorisme en ter voorbereiding van een echte en doeltreffende veiligheidsunie) en op de interne veiligheidsstrategie voor de periode 2015-2020, alsook op de terrorismebestrijdingsstrategie van de Europese Unie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR onderstreept dat terrorismebestrijding, het beheer van legale migratie en het voorkómen van gewelddadige radicalisering in de kern onder de bevoegdheid van de lidstaten blijven vallen, maar dat lokale, Europese en internationale samenwerking ook van essentieel belang is voor een doeltreffende aanpak (1). Het Comité roept daarom op tot een betere uitwisseling van informatie en beste praktijken binnen de EU. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Bepaalde harde doelwitten in de energie- en vervoerssector zijn opgenomen in het Europees programma voor de bescherming van kritieke infrastructuur van 2006 en de richtlijn van 2008 inzake de identificatie van Europese kritieke infrastructuren, de aanmerking van infrastructuren als Europese kritieke infrastructuren en de beoordeling van de noodzaak de bescherming van dergelijke infrastructuren te verbeteren. |
| --- | --- |

5.

| 6. | In dit plan worden de financiering alsook bestaande en nieuwe mechanismen voor het delen van goede praktijken en het uitwisselen van ervaringen vermeld, waardoor de lokale autoriteiten iets nauwer gaan samenwerken met de nationale autoriteiten van de lidstaten. Bovendien bevordert het plan het inzicht in de meerwaarde van samenwerking op EU-niveau bij de bescherming van burgers en kritieke infrastructuur. |
| --- | --- |

6.

Prioriteiten

| 7. | Het CvdR bevestigt de doelstelling van de Europese Unie om, overeenkomstig artikel 3, lid 2, VEU, haar burgers een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te bieden zonder binnengrenzen, waarin het vrije verkeer van personen gewaarborgd is in combinatie met passende maatregelen met betrekking tot controles aan de buitengrenzen, asiel, immigratie, en voorkoming en bestrijding van criminaliteit. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Hierbij moeten letter en geest van de solidariteitsclausule van artikel 222 VWEU in het achterhoofd worden gehouden, op grond waarvan de Unie gebruikmaakt van alle tot haar beschikking staande instrumenten, waaronder de door de lidstaten ter beschikking gestelde militaire middelen, om de dreiging van het terrorisme op het grondgebied van de lidstaten te keren, de democratische instellingen en de burgerbevolking tegen een eventuele terroristische aanval te beschermen en op verzoek van de politieke instanties van een lidstaat op diens grondgebied bijstand te verlenen in geval van een terroristische aanval. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De operationele maatregelen, coördinatiemaatregelen en richtsnoeren van dit actieplan mogen niet los worden gezien van het beleid, de acties en de instrumenten van de Unie, met name op het gebied van justitiële samenwerking in strafzaken, politiële samenwerking, civiele bescherming en crisisbeheersing, alsook de voorkoming van radicalisering. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het is van groot belang dat het evenwicht wordt gehandhaafd tussen enerzijds het behoud van de onbelemmerde uitoefening van de individuele en collectieve vrijheden, met inbegrip van de bescherming van persoonsgegevens en het doel om open samenlevingen en toegankelijke openbare ruimten in stand te houden, en anderzijds de mogelijke beperking van die vrijheden, mits deze noodzakelijk, legaal en evenredig, aan de omstandigheden aangepast, gradueel en omkeerbaar is, en in tijd en ruimte beperkt blijft. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De instellingen van de Unie zouden de weerbaarheid tegen terrorisme op individueel en collectief, institutioneel en maatschappelijk, Europees, nationaal en lokaal alsook moreel en materieel vlak moeten vergroten, teneinde tijdig voorzorgs- en beschermingsmaatregelen te treffen tegen terrorisme, erop te reageren en ertegen op te treden, en het te voorkomen, te bestrijden en te overwinnen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het zou bevorderlijk zijn dat elk partnerschap met de particuliere sector en elk initiatief of elke bijdrage van de kant van de burgers op veiligheidsgebied wordt begeleid en gecontroleerd door een nationale, regionale of lokale instantie. |
| --- | --- |

12.

| 13. | De Commissie zou de toegang tot Europese fondsen voor niet-overheidsactoren moeten vereenvoudigen en verbeteren, deze openstellen voor lokale en regionale overheden van elke grootte, alsook erop toezien dat deze doeltreffend worden gebruikt en goed aansluiten op nationale, regionale en lokale financiering ten behoeve van de veiligheid. |
| --- | --- |

13.

| 14. | De doelstelling van het plan om bij het plannen, ontwerpen, bouwen, beheren en renoveren van openbare ruimten, ongeacht het doel, de indeling of het gebruik ervan, aandacht te vragen voor de doeltreffende bescherming ervan en deze aan te moedigen, te vereenvoudigen en te bevorderen, kan op veel bijval rekenen van het Comité. Dat geldt eveneens voor methoden om personen, voorwerpen of voertuigen te screenen of tegen te houden, slachtoffers te isoleren of te evacueren, of reddings- en onderzoeksactiviteiten te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

14.

Bescherming van openbare ruimten

| 15. | Het CvdR is ingenomen met de nieuwe financiering van het Fonds voor interne veiligheid — Politie, ten bedrage van in totaal 18,5 miljoen EUR, ten behoeve van transnationale projecten om openbare ruimten beter te beschermen en samenwerkingsprojecten. |
| --- | --- |

15.

| 16. | De Commissie moet dan ook proberen om deze financiering een permanent karakter te geven, bijzondere aandacht te schenken aan door lokale en regionale overheden geleide projecten en voorrang te geven aan innovatieve projecten die mede bedoeld zijn om te worden verspreid. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het is belangrijk dat de kwetsbaarheid van openbare ruimten onder de aandacht van de lokale overheid wordt gebracht. Daarnaast zouden de lidstaten, de regio’s en de steden de bescherming van openbare ruimten beter moeten integreren in de investeringen in infrastructuur in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) en het Cohesiefonds. |
| --- | --- |

17.

| 18. | De instellingen van de Unie doen er goed aan om lokale projecten in het kader van „smart/safe city” te bevorderen en te ondersteunen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR staat volledig achter de nieuwe financiering uit hoofde van het initiatief „Stedelijke Innovatieve Acties” in het kader van het EFRO, ten belope van in totaal 100 miljoen EUR, dat in oktober 2018 door de Commissie zal worden gestart. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De doelstelling van de stedelijke agenda voor de EU of het „Pact van Amsterdam” van 30 mei 2016 is nog steeds de stedelijke overheden te betrekken bij de uitwerking en uitvoering van het Europees beleid en de stedelijke dimensie daarvan te versterken. Het pact draagt zo bij aan de uitvoering van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN en met name van doelstelling 11 daarvan, „Inclusieve, veilige, robuuste en duurzame steden en dorpen”, in het kader van Habitat III. |
| --- | --- |

20.

Onderzoek op het gebied van de bescherming van openbare ruimten

| 21. | Het zevende kaderprogramma voor onderzoek omvat in het deel „Samenwerking” tien prioritaire onderwerpen, waaronder veiligheid. In het kader van Horizon 2020 zijn in het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie drie belangrijke pijlers vastgesteld, namelijk „Wetenschap op topniveau, industrieel leiderschap en maatschappelijke uitdagingen”. De laatste pijler houdt onder meer in dat onderzoek en innovatie gericht zijn op het zoeken van oplossingen voor de grote maatschappelijke uitdagingen waarvoor Europa zich geplaatst ziet, en niet alleen op bepaalde onderzoeksdomeinen of technologische vakgebieden. Daarbij wordt gestreefd naar veilige samenlevingen ter bescherming van de vrijheid en de veiligheid van Europa en zijn burgers, en daarom zijn er tot op heden 48 onderzoeksprojecten in verband met de bescherming van openbare ruimten gefinancierd, ten bedrage van in totaal 195 miljoen EUR. |
| --- | --- |

21.

Fora voor de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken

| 22. | De oprichting van een EU-werkgroep over de bescherming van kwetsbare doelwitten ter versterking van de samenwerking en de coördinatie tussen de lidstaten is een goede zaak. De werkgroep zal zich richten op de twee volgende werkgebieden:






  — | het forum voor beroepsbeoefenaars (rechtshandhavers van de lidstaten en van de door de Europese Unie ingezette politiediensten, zoals Airpol, Atlas, Enlets, Railpol), aangevuld door een „netwerk voor beveiliging tegen hoge risico’s”, dat een platform voor gemeenschappelijke opleidingen en gezamenlijke oefeningen zal voorstellen; |
| --- | --- | --- |

22.

—

het forum voor beroepsbeoefenaars (rechtshandhavers van de lidstaten en van de door de Europese Unie ingezette politiediensten, zoals Airpol, Atlas, Enlets, Railpol), aangevuld door een „netwerk voor beveiliging tegen hoge risico’s”, dat een platform voor gemeenschappelijke opleidingen en gezamenlijke oefeningen zal voorstellen;

| — | het forum van belanghebbenden en bijbehorende thematische werkgroepen (evenementen op het gebied van sport, cultuur enz.), waarin particuliere exploitanten of organisatoren, zoals vervoerondernemers en exploitanten van sport- of recreatiegelegenheden, of winkelcentra, vertegenwoordigd zijn; |
| --- | --- |

—

het forum van belanghebbenden en bijbehorende thematische werkgroepen (evenementen op het gebied van sport, cultuur enz.), waarin particuliere exploitanten of organisatoren, zoals vervoerondernemers en exploitanten van sport- of recreatiegelegenheden, of winkelcentra, vertegenwoordigd zijn;

en vraagt dat vertegenwoordigers van de lokale overheden, die voorop staan bij het voorkomen van aanslagen, zich bij deze werkgroep aansluiten.

| 23. | Het CvdR is ingenomen met de conferentie van burgemeesters van de Unie op 8 maart 2018 in Brussel, waaraan ook ondertekenaars van de Verklaring van Nice deelnamen, over het opzetten van stedelijke verdedigingsmechanismen tegen het terrorisme en de lering die men uit de recente aanslagen kan trekken. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR dringt aan op de ontwikkeling en toepassing van een „toolkit met beste praktijken inzake beveiliging” voor de sector van het commercieel wegvervoer, een „EU-instrument voor de beoordeling van plaatsen die zachte doelwitten zijn”, dat zich momenteel in de testfase bevindt, alsook van een regelgevingskader om de veiligheid en beveiliging van civiele operaties met onbemande luchtvaartuigen te garanderen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Tot slot spreekt het Comité zijn steun uit voor de netwerkvorming in het kader van het plan, tussen beroepsbeoefenaars en beleidsmakers op nationaal en lokaal niveau, voor de uitwisseling van goede praktijken middels gerichte financiële ondersteuning, voor de richtsnoeren en voor de betrokkenheid van belanghebbenden op lokaal niveau en uit de particuliere sector. |
| --- | --- |

25.

Brussel, 4 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  CvdR-advies over de strijd tegen radicalisering en gewelddadig extremisme: mechanismen voor preventie op lokaal en regionaal niveau (CoR 6329/2015), juni 2016.

1

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/8 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/8

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoeringsbeoordeling van de stedelijke agenda voor de EU

(2018/C 387/03)

| Rapporteur: | Kieran McCARTHY (IE/EA), gemeenteraadslid van Cork |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Verslag van de Commissie aan de Raad betreffende de stedelijke agenda voor de EU
  COM(2017) 657 final |

Rapporteur:

Kieran McCARTHY (IE/EA), gemeenteraadslid van Cork

Referentiedocument:

Verslag van de Commissie aan de Raad betreffende de stedelijke agenda voor de EU

COM(2017) 657 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Erkenning van verrichte werkzaamheden

| 1. | bekrachtigt zijn toezegging om zijn initiële strategie voor de follow-up van de uitvoering van de stedelijke agenda voor de EU aan te passen en zijn geplande bijdrage op politiek niveau aan de uitvoering van de daarmee verband houdende acties in kaart te brengen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) is zich bewust van de inspanningen van de EU-instellingen gericht op het erkennen van de steeds grotere rol en invloed van de Europese steden als partijen die een belangrijke bijdrage leveren aan het verwezenlijken van de strategische EU-doelstellingen en het waarborgen van een Europa dat inclusief, ambitieus met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen alsook op wereldwijde schaal concurrerend is. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Er moet worden gewezen op het feit dat de stedelijke agenda voor de EU met name beoogt de ervaring en deskundigheid van de stedelijke autoriteiten te benutten en hen in staat te stellen bij te dragen aan de ontwikkeling en uitvoering van de EU-beleidsprocessen en -instrumenten met de grootste impact op steden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR deelt het standpunt dat het proces met betrekking tot de stedelijke agenda voor de EU in enkele lidstaten tot op zekere hoogte weer tot belangstelling heeft geleid voor de ontwikkeling of versterking van nationaal stedelijk beleid. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR is ingenomen met de baanbrekende werkmethoden van de partnerschappen van de stedelijke agenda voor de EU die erop zijn gericht de stedelijke autoriteiten voor het eerst rechtstreeks te betrekken bij het beleidsvormingsproces van de EU en die een bottom-upaanpak bevorderen; is van mening dat deze benadering nauw aansluit op het debat over de toekomst van Europa en het pad effent voor een lokale en gedecentraliseerde inbreng van de burgers. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Er wordt met klem benadrukt dat het in het kader van het proces met betrekking tot de toekomst van Europa noodzakelijk is een betere uitwisseling van kennis en interstedelijke samenwerking te realiseren, teneinde de uitwisseling te bevorderen van beste praktijken betreffende de manier waarop steden te werk gaan, de administratieve lasten te beperken die samengaan met EU-aangelegenheden, alsook overlappingen te voorkomen, met name met betrekking tot een goede vormgeving van EU-financieringsinstrumenten en -beleidsinitiatieven. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR erkent dat de stedelijke agenda momenteel in hoge mate werk in uitvoering betreft en merkt op dat uit het verslag van de Europese Commissie van november 2017 algemene tevredenheid blijkt, maar wijst er tevens op dat dit oordeel uitsluitend is gebaseerd op feedback van de deelnemers; dringt derhalve aan op nader overleg met betrekking tot deze beoordeling. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de uitvoering van de stedelijke agenda is gebaseerd op multilevel governance binnen twaalf in het Pact van Amsterdam vastgestelde prioritaire beleidsthema’s. Ook kan het zich vinden in het idee dat opnieuw moet worden nagedacht over de vorm van bestaande regels en voorschriften met het oog op het verbeteren van de gebruikersvriendelijkheid van de reeks voor steden beschikbare financieringsbronnen, alsook het verbeteren van de kennisuitwisseling en samenwerking tussen de verschillende belanghebbende partijen op het gebied van stedelijke aangelegenheden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De partnerschapsmethode biedt een platform waarin de waardevolle standpunten van deskundigen ten aanzien van kwesties van bewezen prioritair belang voor de EU kunnen worden samengebracht, en waarin de praktijkervaring van deze deskundigen met betrekking tot de invloed van EU-aangelegenheden op het dagelijks leven van steden en burgers kan worden gebundeld. |
| --- | --- |

9.

Horizontale overwegingen en synergieën

| 10. | Het CvdR pleit voor een stedelijke agenda voor de EU die is gericht op alle stedelijke gebieden, met inbegrip van de omliggende veelal landelijke functionele gebieden, teneinde een beter geïntegreerde en holistische benadering van EU-beleid en -wetgeving te realiseren, steden tijdens alle fasen beter te betrekken bij de voorbereiding van dit beleid, en dringt aan op een zo breed mogelijke deelname teneinde alle stedelijke gebieden daadwerkelijk bij het proces te betrekken. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Veel van de partnerschapsthema’s houden nauw verband met andere thema’s en kunnen in het kader van een geïntegreerde aanpak niet los van elkaar worden gezien. De actieplannen moeten veel beter op elkaar worden afgestemd, aangezien de hiermee samenhangende activiteiten in hoge mate op elkaar van invloed kunnen zijn, bijvoorbeeld i) de partnerschappen gericht op duurzaam gebruik van land en op natuur gebaseerde oplossingen, huisvesting en klimaataanpassing, ii) de partnerschappen gericht op klimaataanpassing, energietransitie en luchtkwaliteit, iii) de partnerschappen gericht op armoede in steden, huisvesting en de inclusie van migranten en vluchtelingen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het is positief dat de gegevens over stedelijke kwesties in de afgelopen jaren over het algemeen verbeterd zijn, maar er is nog steeds behoefte aan een betere afspiegeling van de subnationale, lokale en regionale niveaus om een empirisch onderbouwde beleidsontwikkeling mogelijk te maken. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Onder verwijzing naar paragraaf 12.6 van het Pact van Amsterdam wordt benadrukt dat de stedelijke agenda voor de EU ook moet bijdragen aan gendergelijkheid en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. In aanmerking hiervoor komen methoden die gendereffecten beoordelen en een gendergevoelige database, maar ook gendermainstreaminganalyse van de programma’s en projecten. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR deelt het standpunt dat in het kader van de stedelijke agenda ook andere horizontale overwegingen in aanmerking moeten worden genomen in de partnerschapsacties: stedelijk bestuur en stedelijke planning, verbindingen tussen stad en platteland, het opvangen van de effecten op maatschappelijke veranderingen, de uitdagingen en kansen van kleine en middelgrote steden, stedelijke vernieuwing, demografische veranderingen, openbare diensten van algemeen belang, en afstemming op de nieuwe stedelijke agenda van de VN. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR onderstreept dat veel van de door de partnerschappen vastgestelde problemen in verband staan met de adviezen en resoluties van het CvdR, in die zin dat de werkzaamheden van het CvdR met een duidelijke stedelijke dimensie op doeltreffende wijze als toolkit voor de actieplannen moeten fungeren; wijst er voorts op dat de uit de stedelijke agenda voortvloeiende resultaten als beste praktijken kunnen worden verspreid door middel van bewustmakingsevenementen en publicaties van het CvdR, en benadrukt dat de lokale autoriteiten van een groot aantal CvdR-leden in de stedelijke partnerschappen vertegenwoordigd zijn en dringt erop aan dat het CvdR naar behoren op de hoogte wordt gesteld van de activiteiten van de partnerschappen. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Veel stedelijke activiteiten hangen zowel direct als indirect samen met de samenwerking tussen steden en de aangrenzende lokale overheden (het omliggende gebied) of zijn hiervan afhankelijk. Daarom moeten zij in aanmerking worden genomen bij de uitvoering en evaluatie van de stedelijke agenda voor de EU. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Onder verwijzing naar zijn advies over het herstel van havensteden en havengebieden wijst het CvdR er eens te meer op dat aandacht moet worden geschonken aan de specifieke problemen van deze steden en gebieden, die een geïntegreerde aanpak van duurzame stadsontwikkeling en stadsplanning vereisen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Aanvullende gerichte synergieën kunnen worden gecreëerd met in verschillende partnerschappen vertegenwoordigde organisaties, zoals de Raad der Europese gemeenten en regio’s (CEMR) en het Eurocities-netwerk, het derde Urbact-programma voor duurzame stedelijke ontwikkeling en het Europees kennisnetwerk voor stedenbeleid (EUKN). |
| --- | --- |

18.

Middelentoewijzing ten behoeve van de stedelijke agenda

| 19. | Het CvdR prijst de partnerschappen voor het inzetten van hun eigen middelen (gezien het feit dat de kosten voor deelname niet worden vergoed) en de door de Europese Commissie verrichte inspanningen ten behoeve van de uitvoering van de stedelijke agenda. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Bijna twee jaar na de uitvoering van de stedelijke agenda hebben de grootste problemen te maken met het gebrek aan middelen, vooral waar het de kosten van deelname door steden die lid zijn van de partnerschappen betreft (met name kleine en middelgrote steden). |
| --- | --- |

20.

| 21. | Hoewel grotere stedelijke centra doorgaans over de middelen beschikken om zich bezig te houden met Europese aangelegenheden — met betrekking tot de toegang tot informatie, het benutten van financieringsmogelijkheden, en zelfs het beïnvloeden van de beleidsvorming —, is dit niet het geval voor kleinere overheden. De stedelijke agenda voor de EU moet daarom op adequate wijze inspelen op de behoeften van kleinere stedelijke lokale overheden, die een belangrijke rol spelen binnen hun bredere regionale economie, ter ondersteuning van hun duurzame stedelijke ontwikkeling. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR pleit ervoor om de volgende mogelijkheid te overwegen en in de stedelijke agenda op te nemen: een mechanisme voor financiële ondersteuning van de samenwerking tussen kleinere steden ontwikkelen, zodat ze actiever ervaringen uitwisselen. Het versterken van de educatieve rol van samenwerking (zoals de verspreiding van informatie van ervaren actoren — voornamelijk van middelgrote en grote steden — naar kleinere steden) is vooral van belang voor het realiseren van schaalvoordelen en de stimulering van de sociaaleconomische groei. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR maakt zich zorgen over de reële mogelijkheid dat zich een gebrek aan „ownership” zal voordoen als gevolg van het huidige ontwerp en de huidige werking van de partnerschappen, met name het vrijwillige karakter van de algemene governancestructuur, de passieve houding van sommige lidstaten, alsook bepaalde interne organisatorische problemen als gevolg van het gebrek aan regels met betrekking tot de toewijzing van taken en verantwoordelijkheden onder de leden. Deze problemen moeten worden aangepakt naarmate de stedelijke agenda zich verder ontplooit. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR is ingenomen met de door het technisch secretariaat verleende ondersteuning ten behoeve van de partnerschappen en roept tegelijkertijd op tot meer aandacht voor een deskundige en resultaatgerichte aanpak, zodat de technische ondersteuning niet louter van administratieve aard is. Geboden in dit verband zijn ook meer transparantie en een grotere betrokkenheid bij de partnerschappen, willen zij dienovereenkomstig kunnen profiteren van de technische input, onder meer door de inschakeling van deskundigen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR benadrukt dat het leveren van betrouwbare en goed geplande resultaten via de partnerschappen overduidelijk vereist dat het proces met betrekking tot de stedelijke agenda kan bouwen op een stabiele meerjarenbegroting. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR prijst het initiatief tot het opzetten van de interactieve website „Futurium”, die tot doel heeft alle output van de partnerschappen op één plaats te verzamelen en de bredere gemeenschap van belanghebbenden te voorzien van updates en van de mogelijkheid tot discussie en het leveren van input voor procedures; waarschuwt echter dat een online one-stop shop niet als wondermiddel mag worden beschouwd voor het verwezenlijken van de doelstellingen van de stedelijke agenda, vooral ook omdat potentiële gebruikers onvoldoende gebruikmaken van de website. |
| --- | --- |

26.

Betere regelgeving en „urban-proofing”

| 27. | Het CvdR is zich bewust van het feit dat het verwezenlijken van de doelstellingen van de stedelijke agenda de inrichting van nieuwe juridische mechanismen tussen de EU-instellingen, de lidstaten, steden en belanghebbenden vereist ter ondersteuning van de uitvoering van de acties die betrekking op hen hebben en onder hun bevoegdheid vallen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR herhaalt zijn oproep aan de Commissie tot het op zich nemen van een bindende rol met betrekking tot de uitvoering van de acties, waarbij alle relevante directoraten-generaal worden aangespoord een bijdrage te leveren, net zoals zij nu al input aan de partnerschappen leveren; dringt er voorts op aan dat de lidstaten per specifiek thema op ministerieel niveau actief worden, en dat dit niet per definitie het ministerie betreft dat verantwoordelijk is voor stedelijke ontwikkeling. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Een van de belangrijkste aspecten van het Pact van Amsterdam betreft de totstandbrenging van een koppeling met de agenda voor betere regelgeving van de Europese Unie. Er zouden daarom rechtstreekse koppelingen moeten komen tussen de werkzaamheden van de partnerschappen en de leden van het Refit-platform, en tijdens de bijeenkomsten van de partnerschappen zou meer aandacht moeten worden besteed aan het verbeteren van de regelgeving van de EU ten aanzien van het betreffende beleidsterrein. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het zou nuttig kunnen zijn de werkzaamheden van de partnerschappen voor de stedelijke agenda nauwer af te stemmen op de werkzaamheden van de Raad voor regelgevingstoetsing van de Europese Commissie. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Er wordt herinnerd aan de inspanningen van het CvdR ten aanzien van „betere regelgeving” in het kader van de uitvoering van de stedelijke agenda in de vorm van de in de afgelopen jaren door het CvdR gelanceerde (territoriale) stedelijke effectbeoordelingen die tot doel hebben rapporteurs te voorzien van een analyse van de mogelijke effecten die specifieke wetgevingsvoorstellen op bepaalde steden hebben. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR is van mening dat „urban-proofing” een centraal onderdeel moet worden bij de vormgeving van het EU-beleid; onderstreept dat een meer systematische aanpak kan worden gehanteerd bij het beoordelen van de effecten van geplande EU-maatregelen op steden (van elke mogelijke omvang) teneinde te waarborgen dat het lokale perspectief in voldoende mate tot uiting komt in het uiteindelijke beleid of de uiteindelijke wetgeving. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het CvdR is ingenomen met de erkenning door DG REGIO van het belang van de uitvoering van territoriale effectbeoordelingen bij het bespreken van nieuwe wetgevingsvoorstellen en zou graag zien dat de Commissie dit instrument breder gaat inzetten op alle beleidsterreinen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR roept steden en stedelijke gebieden dan ook op bij te dragen tot de op hun specifieke ontwikkelingsbehoeften toegespitste EU-prioriteiten, en benadrukt dat lokale ontwikkeling deel moet blijven uitmaken van een bredere EU-aanpak met betrekking tot territoriale ontwikkeling en als holistisch concept beter moet worden omschreven. |
| --- | --- |

34.

Toekomstige kaders voor een stedelijke agenda voor de periode na 2020

| 35. | De resultaten van de samenwerking tussen de eerste partnerschappen tot dusver tonen aan dat de stedelijke agenda voor de EU als solide basis kan fungeren voor het ondersteunen van en zelfs het richting geven aan de toekomstige Europese samenwerking, zowel waar het de Europese structuur- en investeringsfondsen betreft als de onderdelen van de centraal beheerde programma’s van de Commissie voor de periode na 2020. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR dringt er daarom op aan dat in het toekomstige voorstel inzake het meerjarig financieel kader (MFK) en het cohesiebeleid voor de periode na 2020 de rol van de steden en stedelijke gebieden naar voren komt, teneinde de geïntegreerde instrumenten en mechanismen te verbeteren die de positie van de steden en regio’s moeten versterken en ze rechtstreeks moeten ondersteunen; benadrukt dat het van essentieel belang is dat het cohesiebeleid inspeelt op de meerwaarde van de geïntegreerde territoriale aanpak en in de praktijk, samen met zijn krachtige steun voor het platteland, een sterke stedelijke dimensie moet hebben, evenals „stedelijke verantwoordelijkheid” in steden en stedelijke gebieden. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR wijst erop dat er, ondanks het toenemend belang van de laagste bestuursniveaus (bijv. van steden) ten opzichte van het centrale bestuursniveau van de EU, in sommige landen toch sprake is van recentralisatie van governancesystemen, wat ten koste gaat van de financiële middelen die tot dusver beschikbaar waren voor steden en regio’s en zelfbeschikking mogelijk maakten. Dat is een gevaarlijk proces dat groei op allerlei gebieden, op basis van lokale ontwikkelingsfactoren en plaatselijke omstandigheden, onmogelijk maakt. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het onderschrijft de behoefte aan meer evenredigheid en flexibiliteit met betrekking tot nieuwe geïntegreerde instrumenten, en benadrukt dat de ondersteuning meer moet zijn toegespitst op een beter begrip van deze instrumenten, zodat degenen die de instrumenten willen gebruiken zekerder van hun zaak kunnen zijn. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR benadrukt dat de stedelijke agenda er met voorrang voor moet zorgen dat het zeer versnipperde financieringslandschap beter toegankelijk is voor steden van elke mogelijke omvang, onder meer door het in samenwerking met belangrijke belanghebbenden, zoals pan-Europese lokale en regionale overheden en het CvdR, ontwikkelen van op maat gemaakt voorlichtingsmateriaal dat het geheel van financieringsmogelijkheden voor de twaalf thema’s bestrijkt. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Prioriteit moet worden gegeven aan het nadrukkelijk wijzen van lokale en regionale overheden op bestaande financieringsinitiatieven (de op maat gemaakte leningen vanuit Urbis en de EIB) en het stroomlijnen van het huidige advies- en financieringslandschap, dat tot op zekere hoogte moet worden afgestemd op de behoeften van steden. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR is zich ervan bewust dat het stedelijk investerings- en financieringslandschap moet worden gestroomlijnd en dat de aan de EIB-leningen gerelateerde diensten moeten worden afgestemd op de behoeften van de individuele steden. Het erkent de rol van Urbis, het nieuwe speciaal opgezette adviserend platform voor stedelijke investeringen, bij het verstrekken van financiële en technische richtsnoeren aan stedelijke autoriteiten gedurende alle belangrijke fasen van het voorbereiden en uitvoeren van geïntegreerde stedelijke projecten, met inbegrip van de ontwikkeling van investeringsstrategieën, het inrichten van projecttrajecten, en het verkennen van innovatieve financieringsinstrumenten (bijvoorbeeld door een combinatie van de Europese structuur- en investeringsfondsen en het Europees Fonds voor strategische investeringen). |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het CvdR wijst op het aanhoudende belang van de Europese territoriale samenwerking voor steden en lokale autoriteiten bij het bieden van een op hun ondersteuning gericht Europees perspectief; onderstreept dat meer dan een derde van de EU-burgers in de grenssteden en -regio’s van Europa woont en werkt, die goed zijn voor twee derde van het bbp in de EU; merkt op dat grensoverschrijdende en transnationale Interreg-projecten ten behoeve van de Europese burger een groot aantal concrete resultaten hebben opgeleverd waar het de stedelijke agenda betreft, onder meer op het gebied van mobiliteit, klimaataanpassing, energietransitie, opleidingen en het creëren van werkgelegenheid. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR dringt erop aan dat de doelstellingen en uitvoeringsinstrumenten van de volgende generatie van alle niet op cohesie gerichte EU-programma’s met een stedelijke component, met inbegrip van het negende kaderprogramma voor onderzoek en innovatie en beleidsinitiatieven als het Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie, op solide wijze in de stedelijke agenda worden geïntegreerd. |
| --- | --- |

43.

| 44. | De stedelijke agenda moet in de toekomstige jaarlijkse werkprogramma’s van de Commissie een prominente plaats krijgen. Daarom wordt het roulerende voorzitterschap van de Raad verzocht het politiek engagement ter ondersteuning van het proces op hoog niveau nieuw leven in te blazen, door lidstaten in staat te stellen een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de partnerschappen en hier formeel verslag over uit te brengen. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR dringt erop aan dat steden en regio’s via hun institutioneel vertegenwoordiger, het CvdR, toegang moeten hebben tot de werkgroepen van de Europese Raad en het Europees Parlement waar het stedelijke aangelegenheden en trialogen betreft, zodat de steden en regio’s beter zicht hebben op en beter kunnen bijdragen tot de werkzaamheden van de Raad die van invloed op hen zijn alsook op hun bevoegdheden. |
| --- | --- |

45.

| 46. | De voorgestelde actieplannen moeten vergezeld gaan van een stappenplan met realistische te behalen resultaten, streefdata, indicatoren en streefcijfers met betrekking tot de specifieke doelstellingen, en dat uit dit stappenplan moet blijken dat de partnerschappen zijn gebaseerd op een samenwerking tussen verschillende actoren en zijn ontwikkeld op basis van samenwerking tussen verschillende bestuurslagen, de particuliere sector en het maatschappelijk middenveld. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Na afronding van de actieplannen kan een aantal voorlichtingscampagnes met passende feedbackmechanismen worden georganiseerd via de nationale ministeries en/of andere informatieverspreiders, met inbegrip van de stadskantoren/regionale kantoren in Brussel. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het CvdR verwacht dat uit de in 2019 door de Commissie uit te voeren evaluatie zal blijken op welke wijze de partnerschappen hebben bijgedragen tot de agenda voor betere regelgeving, een verbeterde toegang tot financiering, en een verbeterde uitwisseling van kennis en beste praktijken. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Daartoe worden de partnerschappen verzocht hun eigen evaluatie uit voeren, feedback te geven met betrekking tot de vraag of het proces aan hun eigen verwachtingen heeft voldaan, en in voorkomend geval verbeteringen voor te stellen. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR is voorstander van het voorstel tot het oprichten van een stuurgroep om de toekomstige ontwikkelingen van de stedelijke agenda te bespreken, met inbegrip van de uit de partnerschappen voortvloeiende kernboodschappen met betrekking tot de bevordering van toekomstige beleidsmaatregelen en programma’s, mogelijke nieuwe thematische partnerschappen, het in aanmerking nemen van horizontale overwegingen, en het onder de aandacht brengen van de resultaten van de besprekingen. Het is het ermee eens dat overwogen moet worden aanvullende onderwerpen op te nemen, zoals beveiliging, cultureel erfgoed, stedelijke knooppunten en TEN-V. |
| --- | --- |

50.

| 51. | De resultaten, de opzet en de uitvoeringsmaatregelen van de huidige partnerschappen moeten echter grondig worden beoordeeld voordat er nieuwe partnerschappen worden gelanceerd. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het CvdR verzoekt te worden betrokken bij de organisatie van de jaarlijkse coördinatievergadering om input te leveren, acties voor te stellen, bijeenkomsten te organiseren, en met name overlappingen met andere evenementen en besprekingen te voorkomen. |
| --- | --- |

52.

Conclusies

| 53. | Het CvdR roept de EU-instellingen op hun toezegging tot uitvoering van de stedelijke agenda voor de EU te bekrachtigen en het proces formeel vast te leggen. Het wijst erop dat de stedelijke agenda zeer veel mogelijkheden biedt met betrekking tot het verbeteren van het toekomstig functioneren van onze steden en dat de agenda derhalve niet louter beperkt moet worden tot het ontwikkelen van netwerken, maar juist moet worden beschouwd als een bindende politieke toezegging voor de uitwerking en de tenuitvoerlegging van wetgeving en van de Europese en nationale financieringsprogramma’s. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Het CvdR benadrukt daarnaast dat het Pact van Amsterdam in een sterkere institutionele rol voor het CvdR voorziet aangezien het CvdR, als adviesorgaan van de Unie dat de regio’s en gemeenten formeel vertegenwoordigt op EU-niveau, wordt verzocht om bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van de stedelijke agenda van de EU. |
| --- | --- |

54.

| 55. | De komende voorzitterschappen van de Raad van de EU zouden moeten inzetten enige mate van synergie tussen de discussies over de evaluatie van de uitvoering van de stedelijke agenda voor de EU en de nieuwe territoriale agenda voor de periode na 2020, met het oog op een meer geïntegreerde benadering van ruimtelijke ordening en een territoriale governance waarbij lokale en regionale overheden en planologen door middel van een op feiten gebaseerde bottom up-aanpak worden betrokken. |
| --- | --- |

55.

| 56. | De belangrijke rol van de steden bij het verwezenlijken van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen voor 2030 wordt erkend en het CvdR dringt er daarom aan op uitermate sterke synergieën tussen de VN-agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de vaststelling van de EU-beleidsprioriteiten voor de periode na 2020. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Een goede inbedding van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling in het EU-beleid zal in de hele EU de aanzet geven tot een meer geïntegreerde visie op de toekomst van onze steden en regio’s. De stedelijke dimensie van de duurzame-ontwikkelingsrichtsnoeren vereist een alomvattende, geïntegreerde en doeltreffende aanpak, en het CvdR dringt daarom aan op nauwe samenwerking met partners en andere belanghebbenden, alsook met lokale en regionale overheden, zodat een impuls wordt gegeven aan door meerdere belanghebbenden te nemen maatregelen. |
| --- | --- |

57.

| 58. | De Europese en nationale statistische instanties zouden gegevens, indicatoren, instrumenten en methoden moeten ontwikkelen en verbeteren om de bijdrage van het EU-beleid aan de stadsgerelateerde doelstellingen van de Agenda voor 2030 te kwantificeren en te monitoren, waarbij voor meer indicatoren op NUTS 2-, NUTS3- en FUA-niveau moet worden gezorgd. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Het CvdR benadrukt dat de nieuwe stedelijke agenda van de VN de komende twintig jaar voor een groot aantal verschillende actoren als richtlijn zal dienen ten aanzien van hun inspanningen op het gebied van duurzame stedelijke ontwikkeling; verzoekt alle EU-bestuurslagen samen te werken teneinde de nieuwe stedelijke agenda te benutten als instrument voor het realiseren van inclusieve en duurzame stedelijke ontwikkeling. |
| --- | --- |

59.

Brussel, 4 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/14 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/14

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over „Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU”

(2018/C 387/04)

| Rapporteur: | János Ádám KARÁCSONY (HU/EVP), lid van de gemeenteraad van Tahitótfalu |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU
  COM(2017) 534 final |

Rapporteur:

János Ádám KARÁCSONY (HU/EVP), lid van de gemeenteraad van Tahitótfalu

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU

COM(2017) 534 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Algemene opmerkingen

| 1. | is verheugd over de mededeling „Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU” die de Europese Commissie heeft gepresenteerd. Het stelt tevreden vast dat de verschillende diensten van de Commissie uit diverse directoraten-generaal doeltreffend hebben samengewerkt, zodat dit document het horizontale karakter weerspiegelt van de samenwerking in EU-grensregio’s. Daarnaast steunt het Comité de oprichting van een grensoverschrijdend contactpunt, dat zorgt voor de tenuitvoerlegging van acties en maatregelen, maar de vrees bestaat dat het contactpunt mogelijk onderbemand zal zijn, gezien de grote hoeveelheid taken die in de mededeling worden beoogd. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het voorbereidende proces dat aan deze mededeling voorafging en waarbij blijk werd gegeven van een voorbeeldige participatieve samenwerking op verschillende niveaus stemt het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) tot vreugde. De Commissie wist een brug te vormen tussen belanghebbenden waarbij ze hen aanmoedigde om ideeën en praktijken uit te wisselen als onderdeel van de zogenaamde „cross-border review” (initiatief voor grensoverschrijdende analyse). Bovendien kunnen beleidsmakers, dankzij een groot aantal overzichten, standpunten en studies, rijkelijk putten uit bewijsmateriaal van belemmeringen voor de samenwerking in grensregio’s. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het CvdR benadrukt het feit dat wettelijke, administratieve, fysieke en culturele belemmeringen uit de weg moeten worden geruimd, zodat de samenwerking in EU-grensregio’s kan worden versterkt. In dit verband blijft financiële steun voor Europese territoriale samenwerking (ETS) van vitaal belang. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Volgens het Comité moet de financiële steun van de EU aan de initiatieven in het kader van Europese territoriale samenwerking in het nieuwe meerjarig financieel kader aanzienlijk worden verhoogd, en is het onaanvaardbaar dat de steun in het huidige voorstel juist wordt verlaagd. Volgens het CvdR staat de EU-begroting onder grote druk door de beslissing van het VK om de EU te verlaten en door de nog steeds erg hoge overheidsschuld van de lidstaten. Het steunen van ETS-initiatieven biedt echter een zeer grote Europese toegevoegde waarde voor de stimulering van economische groei en samenhang, alsook voor het streven naar een betere EU voor de burgers. |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat de ETS niet enkel tot voordelen leidt in de vorm van de projecten zelf, maar ook tot samenwerking tussen verschillende instanties op regionaal en lokaal niveau, waaronder overheden, binnen gemeenschappelijke programma’s en projecten; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR spoort de lidstaten aan ervoor te zorgen dat, in een grensoverschrijdend kader, zo veel mogelijk publieke raadplegingen worden georganiseerd om Europa te hervormen en de band tussen de mensen en de Europese constructie aan te halen, en om een echte Europese publieke ruimte tot stand te brengen door de vraagstukken waarop de burgers een antwoord van de EU verwachten in kaart te brengen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Samenwerking in EU-grensregio’s omvat zowel binnen- en buitengrenzen als land- en zeegrenzen, met of zonder vaste verbinding over zee. Wat de zeegrenzen betreft, moet de 150 km-limiet, die de mogelijkheden voor deelname van eilandregio’s beperkt, worden afgeschaft. Het verbeteren van de samenwerking en het wegnemen van belemmeringen mag niet beperkt blijven tot de lidstaten van de EU maar moet ook gericht zijn op aangrenzende landen en regio’s, vooral wanneer ultraperifere regio’s van de EU bij de samenwerking betrokken zijn. |
| --- | --- |

7.

Opmerkingen over de tien voorstellen van de Commissie die zijn uiteengezet in de mededeling

Samenwerking en uitwisselingen intensiveren

| 8. | De oprichting van een EU-wijd professioneel onlinenetwerk (Futurium) en de openbare oproep tot het indienen van proefprojecten voor het wegnemen van juridische en administratieve obstakels zijn een goede zaak. De Commissie moet de vaart erin houden en haar coördinerende rol blijven vervullen om samenwerking en uitwisselingen te verbeteren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR wijst op het belang van het opstellen van territoriale strategieën om investeringen op een geïntegreerde en gecoördineerde manier te sturen. „Geïntegreerd” betekent dat alle bestuursniveaus, van plaatselijk tot Europees, samenwerken om de doelstellingen van een bepaald gebied te verwezenlijken. „Gecoördineerd” betekent dat de verschillende financieringsbronnen complementair moeten bijdragen aan dezelfde, overeengekomen territoriale doelstellingen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Macroregionale strategieën spelen een rol als „gevestigd bottom-up- en plaatsgericht instrument voor een efficiënter gebruik van het gemeenschappelijk potentieel van macroregio’s door een betere uitvoering en coördinatie van beleidsoplossingen.” Het CvdR wijst hiervoor op zijn advies ter zake (1). |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR benadrukt in dit verband het belang van zowel de programma’s voor grensoverschrijdende samenwerking als de programma’s voor transnationale en interregionale samenwerking, waarvan de Europese meerwaarde verder reikt dan financiering: zij brengen mensen samen in gezamenlijke projecten die leiden tot duurzaam partnerschap, wederzijds vertrouwen en samenwerkingsstructuren die tot wederzijds voordeel strekken. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR heeft kennis genomen van het voorstel voor een verordening inzake nieuwe grensoverschrijdende programma’s en herinnert eraan dat de binnengrenzen van de EU ook zeegrenzen omvatten. Het is van mening dat deze als gelijkwaardig aan landgrenzen moeten worden beschouwd, zoals in de huidige programmeerperiode. Anders zouden de samenwerking tussen grensregio’s in de EU met een zeegrens en de lokale aanpassingsmogelijkheden die door deze grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma’s worden geboden, in gevaar komen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Ook de programma’s Interact, Interreg Europe, Urbact en ESPON spelen een bepalende rol in het versterken van de samenwerking in Europa en het verbeteren van de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid. In het licht van de huidige voorstellen onderstreept het CvdR dat de voortzetting van Interreg Europe en Urbact van essentieel belang is voor de interregionale samenwerking in Europa, en dringt het er bij de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad op aan dat de toekomst van Interreg Europe en Urbact niet alleen wordt verduidelijkt, maar ook gewaarborgd. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR vraagt dat de lokale en regionale overheden van het VK worden uitgenodigd en aangemoedigd om in de volgende programmeringsperiode deel te nemen aan programma’s en projecten voor territoriale samenwerking. Hun toegang tot macroregionale en maritieme strategieën en EGTS’en moet worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het Comité stelt vast dat de nationale statistische diensten in veel gevallen geen statistieken bijhouden over grensoverschrijdend verkeer, bijvoorbeeld gegevens over woon-werkverkeer binnen de EU. Het ontbreekt aan informatie en statistieken over dit soort feiten en daarom zouden de Commissie of andere organen zoals Eurostat een grotere rol moeten spelen bij het verzamelen en verwerken van dergelijke gegevens. |
| --- | --- |

15.

Het wetgevingsproces verbeteren

| 16. | Een volledige harmonisering en convergentie van regels en wetgeving is noch realistisch, noch wenselijk. Precies daarom is het nog belangrijker de invloed te begrijpen van Europese en nationale regels en wetten in EU-grensregio’s. Het CvdR heeft lang geijverd voor een territoriale effectbeoordeling (TEB) door de Europese Commissie van alle belangrijke EU-wetten die een territoriale invloed kunnen hebben. Om die reden juicht het CvdR de intentie van de Commissie toe een grensoverschrijdende toetsing uit te voeren van de EU-wetgeving om de mogelijke grensoverschrijdende effecten van die wetgeving in een vroeg stadium van het wetgevingsproces op te sporen en de lidstaten bij te staan bij het uitvoeren van TEB’s in hun eigen land. Dit lijkt des te urgenter omdat veranderingen op belangrijke nationale beleidsgebieden — milieu-, consumenten- en werknemersbescherming — de wederzijdse markttoegang voor grensoverschrijdende marktdeelnemers belemmeren en de vrijheden van de interne markt niet ten volle kunnen worden benut. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De medewetgevers — het Europees Parlement en de Raad — zouden zich meer bewust moeten zijn van de grensoverschrijdende effecten van nieuwe wetgeving. Ze zouden systematisch rekening moeten houden met de territoriale impact in hun onderhandelingen over wetgevingsvoorstellen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR is ingenomen met het plan om in het Europees Parlement een permanente interfractiewerkgroep over ETS op te richten en is bereid deze te steunen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR meent dat er een betere coördinatie moet komen tussen de lidstaten bij de omzetting van EU-wetgeving in het nationale rechtsstelsel, zodat er geen nieuwe belemmeringen ontstaan die de grensoverschrijdende en transnationale samenwerking extra onder druk zetten en die belemmeringen op de interne markt kunnen veroorzaken. Het stelt daarom voor dat de Europese Commissie een coördinatiepunt wordt, dat zorgt voor een zo coherent en zo doeltreffend mogelijke tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving. |
| --- | --- |

19.

Grensoverschrijdende overheidsdiensten bevorderen

| 20. | Het belang van interoperabele openbare diensten bij grensoverschrijdende samenwerking is niet te onderschatten. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR wijst in dit verband op de inspanningen die reeds zijn gedaan op het gebied van digitale overheidsdiensten. Het wijst er echter met klem op dat moet worden gezorgd voor grensoverschrijdende interoperabiliteit. Het CvdR is tevens voorstander van meer uitwisselingen tussen ambtenaren van overheidsinstanties van verschillende lidstaten, zodat zij inzicht krijgen in de administratieve cultuur van andere landen. De Commissie zou haar steun op dit gebied moeten uitbreiden. Zij zou zich daarbij kunnen laten inspireren door haar TAIEX REGIO PEER 2 PEER-programma in het kader van het cohesiebeleid, waarbij uitvoeringsdeskundigen uit één land worden samengebracht om de uitvoeringsprocessen in een ander land te ondersteunen. In grensregio’s hebben people-to-people-projecten op dit gebied hun nut bewezen: zij bevorderen samenwerking en uitwisseling tussen lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

21.

Betrouwbare en begrijpelijke informatie en bijstand verstrekken

| 22. | Een enkele digitale toegangspoort kan de grensoverschrijdende samenwerking in de ogen van het CvdR aanzienlijk verbeteren. Het stelt daarom voor dat de Commissie de nieuwe toegangspoort en Solvit versterkt in grensregio’s, door gerichte openbare opleidingen te organiseren. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR herinnert aan zijn advies over Erasmus voor lokale en regionale afgevaardigden, waarin het erop aandrong „dat er voor lokale en regionale overheden programma’s komen voor opleidingen en voor de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken”. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het is minstens even belangrijk dat burgers en bedrijven kunnen vertrouwen op de fysieke aanwezigheid van ondersteunende diensten in plaats van alleen op elektronische middelen. In dit verband is het belangrijk dat regionale en lokale ondersteunende diensten zoals uitzendbureaus en bedrijfsondersteunende structuren over de capaciteit en deskundigheid beschikken om burgers en bedrijven te adviseren over grensoverschrijdende kwesties. |
| --- | --- |

24.

Grensoverschrijdende werkgelegenheid ondersteunen

| 25. | Het CvdR ziet in dat de Commissie wordt geconfronteerd met problemen op beleidsterreinen waarop de EU slechts gedeelde of ondersteunende bevoegdheden heeft, zoals het werkgelegenheids- of gezondheidsbeleid. Toch moet de Commissie er niet voor terugschrikken om onverenigbare nationale beleidsgebieden aan te duiden en oplossingen voorstellen om die gebieden op elkaar af te stemmen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR wijst op de mogelijkheden die de programma’s van het cohesiebeleid bieden om de grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit op te bouwen en te versterken. |
| --- | --- |

26.

| 27. | De huidige regelingen schieten tekort. Met name de wederzijdse erkenning van certificaten, diploma’s en beroepsopleiding moet worden versterkt. De Commissie zou meer lef moeten tonen bij het formuleren van concrete voorstellen op dit gebied. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een Europese Arbeidsautoriteit op te richten, als onderdeel van de Europese pijler van sociale rechten (2). Dit agentschap zou werken aan het vergemakkelijken van de toegang voor burgers en werkgevers tot informatie over hun rechten en plichten, het zou de samenwerking tussen EU-landen bij de grensoverschrijdende handhaving van het relevante recht van de Unie ondersteunen en zou bemiddelen en oplossingen helpen aandragen in geval van grensoverschrijdende geschillen tussen nationale autoriteiten of verstoringen van de arbeidsmarkt. Het CvdR verzoekt de Commissie speciale aandacht te besteden aan grensarbeiders, aangezien zij geconfronteerd worden met de grootste belemmeringen in hun dagelijks leven. |
| --- | --- |

28.

Meertaligheid in grensregio’s bevorderen

| 29. | Taalbarrières vormen nog steeds een aanzienlijke belemmering voor grensoverschrijdende samenwerking, vooral in grensregio’s zonder lange voorgeschiedenis van samenwerking. Hoewel het onderwijsbeleid een nationale bevoegdheid is, kan de EU via haar ETS-programma’s hier een belangrijke invloed op uitoefenen. Voldoende flexibiliteit bij het opzetten van grensoverschrijdende programma’s voor de financiering van onderwijs-, culturele en andere activiteiten die de burgers in grensregio’s samenbrengen, is dus van wezenlijk belang. Het CvdR betreurt dat dit helaas niet altijd het geval is, gezien de thematische concentratiedoelstellingen en de nadruk die wordt gelegd op economische groei en innovatie, waarbij de impact van samenwerking tussen burgers op de verwezenlijking van het Europese project wordt onderschat. Het dringt erop aan dat de uitvoeringsinstanties van de ETS-programma’s de vrijheid moeten krijgen om over hun investeringsprioriteiten te beslissen op basis van hun eigen regionale ontwikkelingsstrategieën, zonder te worden beperkt door thematische concentratieregelingen die niet altijd in de specifieke grensoverschrijdende context passen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR benadrukt het bijzondere belang van tweetaligheid in grensregio’s. Het opvoeren van de inspanningen ter bevordering van de wederzijdse kennis van de talen van de buurlanden vergemakkelijkt de samenwerking op elk gebied. |
| --- | --- |

30.

| 31. | People-to-people- en kleinschalige projecten in programma’s voor grensoverschrijdende samenwerking zijn ook belangrijk. In zijn advies hierover (3) raadt het CvdR aan om „people-to-people- en kleinschalige projecten op te nemen in de EU-verordeningen inzake steun voor grensoverschrijdende samenwerking als legitiem instrument in CBC-programma’s”. Om ervoor te zorgen dat de projecten dicht bij de burger staan, moeten zij op lokaal niveau toegankelijk en zo eenvoudig mogelijk zijn. |
| --- | --- |

31.

De grensoverschrijdende toegankelijkheid bevorderen

| 32. | Het CvdR wijst op zijn advies over „Ontbrekende verbindingen in grensregio’s” (4), omdat voor veel grensregio’s ontbrekende of onvoldoende vervoersdiensten of vervoer van slechte kwaliteit nog steeds de realiteit is, door uiteenlopende prioriteiten en/of infrastructuurnormen, budgettaire beperkingen of verschillende wettelijke benaderingen, procedures of organisatiemethoden. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De Commissie zou daarom de studie over ontbrekende vervoersverbindingen ter harte moeten nemen en voldoende extra financiering moeten uittrekken om ontbrekende verbindingen in kaart te brengen, zodat grensoverschrijdende samenwerking doeltreffender wordt, ook in maritieme regio’s met haven- en logistieke gebieden. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR is ingenomen met de recente verwezenlijkingen op het gebied van telecommunicatie, waardoor de roamingtarieven in een aantal situaties zijn gedaald. Het dringt er echter op aan dat uitgaande gesprekken naar aangrenzende regio’s, om grensoverschrijdende uitwisseling en toegankelijkheid te vergemakkelijken, tegen binnenlandse tarieven en niet tegen internationale tarieven in rekening worden gebracht, zoals momenteel helaas het geval is. |
| --- | --- |

34.

| 35. | In het geval van ultraperifere regio’s is het terugdringen van hun slechte bereikbaarheid een belangrijk punt, aangezien hun ligging aan de verre buitengrenzen van de EU wordt bemoeilijkt door het feit dat zij eilanden en/of archipels zijn en door hun geïsoleerde ligging. |
| --- | --- |

35.

Samenwerking in de gezondheidszorg bevorderen

| 36. | Ondanks de richtlijn over gezondheidszorg blijven er praktische problemen bestaan op het gebied van grensoverschrijdende gezondheidszorg. Het in kaart brengen van grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheidszorg, zoals werd voorgesteld, is wenselijk, maar er moeten ook oplossingen worden voorgesteld voor de bestaande verschillen tussen de lidstaten wat betreft de dekking (erkenning en terugbetaling) van de zorgprestaties, ook voor patiënten met een Europese ziekteverzekeringskaart. Ook het rechtskader inzake grensoverschrijdend medisch vervoer (primair en secundair) schiet nog tekort. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Verbeteringen op het gebied van arbeidsmobiliteit en administratieve interoperabiliteit zouden ook de grensoverschrijdende gezondheidszorg aanzienlijk ten goede komen. |
| --- | --- |

37.

Nadenken over het juridische en financiële kader voor grensoverschrijdende samenwerking

| 38. | De Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS) en andere structuren voor territoriale samenwerking zoals werkgemeenschappen, hebben hun nut bewezen als instrument bij de uitvoering van essentiële grensoverschrijdende projecten. Daarom verzoekt het CvdR de Commissie om ervoor te zorgen dat alle lidstaten de nodige nationale bepalingen overnemen, zoals vastgelegd in de EGTS-verordening, en zo nodig inbreukprocedures in te leiden. In sommige gevallen verschillen de nationale bepalingen van de EGTS nog steeds van lidstaat tot lidstaat omdat de lidstaten geen belang hebben bij de vaststelling van de bijgewerkte bepalingen of omdat eerder goedgekeurde bepalingen toereikend worden geacht. Dit leidt tot moeilijkheden bij de dagelijkse werkzaamheden van de EGTS en bij de oprichting van nieuwe EGTS’en. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het Comité drukt de Commissie dan ook op het hart ervoor te zorgen dat EGTS’en in aanmerking komen voor alle door de EU gefinancierde projecten, aangezien dat een van de belangrijkste doelstellingen van dit instrument is. Bij wijze van tastbare maatregel zou de Commissie de potentiële mogelijkheden van EGTS’en actiever moeten promoten, en in komende wetgevingsvoorstellen duidelijk moeten vermelden dat EGTS’en in aanmerking komen voor alle door de EU gefinancierde projecten. Het CvdR dringt er voorts op aan dat de nationale goedkeuringsinstanties samenwerken om de vlotte toepassing van de EGTS’en te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een mechanisme om juridische en administratieve belemmeringen in een grensoverschrijdende context uit de weg te ruimen, dat als bottom-up rechtsinstrument EGTS’en aanvult en projecten voor grensoverschrijdende samenwerking doeltreffend kan ondersteunen door plaatselijke en regionale overheden in staat te stellen de regelgeving van een lidstaat toe te passen op het grondgebied van een andere grenslidstaat, op een vooraf gedefinieerd grondgebied, voor een specifiek project en een bepaalde periode. De verordening kan leiden tot een aanzienlijk doeltreffendere grensoverschrijdende samenwerking, vooral op het gebied van grensoverschrijdende investeringen, en kan tegelijk de administratieve en financiële lasten verminderen. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Er zou de nodige aandacht moeten worden besteed aan de samenhang van EU-wetgevingsteksten. In het kader van de ETS leidt het gebrek aan samenhang tot moeilijkheden, onnodige vertragingen en in sommige gevallen tot het volledig afzien van projecten. Er is behoefte aan een betere coördinatie tussen DG’s van de Commissie wanneer zij wetgeving opstellen of wijzigen. |
| --- | --- |

41.

| 42. | ETS-programma’s moeten worden vrijgesteld van de bepalingen die van toepassing zijn op staatssteun, aangezien de projecten, vanwege hun grensoverschrijdende aard, en omdat zij vaak van algemeen belang voor de Unie zijn, de interne markt helpen versterken en niet verstoren. Het Comité begrijpt het standpunt van de Commissie dat een volledige vrijstelling niet mogelijk is omdat hiervoor een wijziging van de verdragen nodig zou zijn. Het wijst er echter met klem op dat onmiddellijke vereenvoudigingen noodzakelijk zijn en dringt er bij de Commissie op aan haar toekomstige aanpak van staatssteun te heroverwegen. |
| --- | --- |

42.

| 43. | De ETS valt onder het wetgevende kader van het cohesiebeleid van de EU. ETS-programma’s hebben echter een extra internationale dimensie die de dingen mogelijk nog extra bemoeilijkt. Bovendien zijn ETS-programma’s vaak kleinschaliger, waardoor de administratieve lasten verhoudingsgewijs hoger zijn dan de financiële steun in vergelijking met de gebruikelijke programma’s van het cohesiebeleid. De financieringsbehoeften en de soorten projecten verschillen ook ten opzichte van de gebruikelijke programma’s. De verordening gemeenschappelijke bepalingen van het cohesiebeleid en de bestaande specifieke ETS-verordening houden onvoldoende rekening met de specifieke kenmerken van de ETS. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR wenst dat er tijdens de volgende programmeringsperiode meer rekening wordt gehouden met de specifieke territoriale kenmerken van de ETS-programma’s, met name wat betreft ultraperifere regio’s, gelet op hun specifieke situatie. Het CvdR roept de Commissie dan ook op om in de wetgevingsvoorstellen voor de nieuwe programmeringsperiode een aantal specifieke voorstellen op te nemen, die aan het eind van dit document te vinden zijn. |
| --- | --- |

44.

Gegevens over grensoverschrijdende interactie verzamelen ten behoeve van de besluitvorming

| 45. | Om grensoverschrijdende obstakels uit de weg te ruimen moeten relevante territoriale gegevens en informatie worden verzameld. Helaas heeft de grensoverschrijdende samenwerking te lijden onder een gebrek aan beschikbare gegevens en problemen met de vergelijkbaarheid van bestaande gegevens, omdat er verschillende methodologieën worden gebruikt om de gegevens te verzamelen en omdat er verschillende wetten van toepassing zijn. |
| --- | --- |

45.

| 46. | De inspanningen die worden geleverd om de samenwerking tussen bureaus voor statistiek te verbeteren vormen echter een lichtpunt. Het CvdR kijkt dan ook uit naar de resultaten van het geplande ESPON-onderzoek, waarbij methoden voor de ontwikkeling van territoriale indicatoren worden getest. De beschikbaarheid van gegevens baart daarentegen nog grotere zorgen bij grensoverschrijdende samenwerking met niet-EU-landen. De Commissie moet daarom ook niet-EU-landen betrekken bij de harmonisering. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Het CvdR betreurt dat veel van de voordelen en successen van de ETS onvoorspelbaar zijn, omdat de evaluatiesystemen in het kader van het cohesiebeleid en daarbuiten te beperkt zijn en vooral gericht zijn op financiële indicatoren en de impact op korte termijn. De voordelen van de ETS zijn echter zeer moeilijk te kwantificeren en vaak „zacht”, indirect en op lange termijn. Het gaat hierbij onder meer om het opbouwen van vertrouwen, het opzetten van duurzame samenwerkingsstructuren, het verbeteren van de levenskwaliteit en praktische vereenvoudiging en nieuwe kansen voor burgers. Daarom dringt het CvdR er bij de beleidsmakers, met name de financiële departementen en de begrotingsautoriteiten, op aan om de kwalitatieve beschrijving van ETS-projecten te bestuderen om de werkelijke voordelen ervan in te schatten. |
| --- | --- |

47.

Suggesties en aanbevelingen inzake de vereenvoudiging van de tenuitvoerlegging van ETS-programma’s

| 48. | Het CvdR vreest dat de complexiteit van het huidige systeem ertoe zal leiden dat mogelijke begunstigden, zoals promotoren van kleinschalige projecten of kleine verenigingen en ngo’s geen steun zullen aanvragen, ondanks hun uitstekende projectvoorstellen. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het onderschrijft de vereenvoudigingsmaatregelen die in het kader van het Interact-programma zijn voorgesteld in de discussienota Interreg post-2020 (5) en onderstreept dat de volgende maatregelen van bijzonder belang zijn om de uitvoering en toegankelijkheid van de ETS-programma’s te vereenvoudigen en te verbeteren. |
| --- | --- |

49.

| 50. | De aanwijzing van instanties moet niet langer verplicht zijn of moet worden beperkt tot een beschrijving van de rollen van de uitvoerende instanties binnen de operationele programma’s. De huidige aanwijzingsprocedure heeft geleid tot vertragingen en veel administratieve rompslomp, omdat auditors een groot aantal documenten en veel bewijsmateriaal nodig hadden bij het overlopen van de door de Commissie uitgegeven reeks checklists. Dat zorgde voor een grote administratieve belasting en belemmerde de tenuitvoerlegging van de programma’s. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Audits moeten vooral preventief en coöperatief zijn. In de praktijk moeten audits niet alleen de fouten aangeven, maar ook onnodige regels/procedures opsporen en gepaste oplossingen voorstellen om extra administratieve voorschriften te vermijden. Een dergelijke aanpak zou ook bijdragen tot de versterking van het beginsel van één audit, dat moet voortbouwen op beheerverificaties om te voorkomen dat begunstigden meer dan eens bewijs moeten leveren. Tijdens controles, monitoring en audits moet meer aandacht worden besteed aan de resultaten en de inhoud en niet louter aan de processen. |
| --- | --- |

51.

| 52. | De voorschriften van de VGB voor statistische en niet-statistische steekproeven voor audits veroorzaken problemen voor de ETS-programma’s, door hun grensoverschrijdende aard en de geringe financiële steun. De dekkingsgraad (5 % van de verrichtingen, 10 % van de uitgaven) moet worden verlaagd of volledig worden overgelaten aan het professionele oordeel van de auditautoriteiten, rekening houdend met de specifieke kenmerken van het programma. Als fouten slechts bij één projectpartner voorkomen, mogen die niet worden geëxtrapoleerd naar het hele samenwerkingsprogramma. Het materialiteitsniveau van fouten moet worden verhoogd tot 5 %, om experimenteren aan te moedigen en om nieuwe projectpromotoren, die waarschijnlijk meer fouten maken, in staat te stellen steun aan te vragen. |
| --- | --- |

52.

| 53. | De subsidiabiliteitsregels, en vooral de personeelskosten, vormen een groot probleem bij de tenuitvoerlegging van ETS-programma’s. Om een echte vereenvoudiging te bewerkstelligen moeten besluitvormers het mogelijk maken om af te stappen van de terugbetaling van werkelijke kosten en te komen tot de betaling van geleverde resultaten en, indien mogelijk, bereikte doelstellingen. Een beheerinstantie moet geen personeelskosten van begunstigden controleren of berekenen. Een eerste stap zou zijn om het gebruik van vereenvoudigde kostenopties verder te versterken, meer kant-en-klare oplossingen vast te stellen en specifieke limieten te verhogen. |
| --- | --- |

53.

| 54. | De jaarlijkse afsluiting van de rekeningen moet worden herzien en aanzienlijk worden vereenvoudigd, zodat dit geen onevenredige belasting vormt voor de autoriteiten en begunstigden en geen negatieve gevolgen heeft voor de terugbetalingen. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het evenredigheidsbeginsel moet worden versterkt en de werkingssfeer ervan moet nauwkeurig worden omschreven in de verordening, zonder dat verdere richtsnoeren nodig zijn. In de huidige wetgeving wordt het woord „evenredig” helaas al te gemakkelijk gebruikt, zonder dat wordt aangegeven welke gevolgen dit heeft voor de tenuitvoerlegging. Dit leidt tot rechtsonzekerheid en vraagt om aanvullende richtsnoeren, die de administratieve rompslomp vergroten. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Thematische concentratievereisten dienen niet van toepassing te zijn op ETS-programma’s. Thematische concentratie moet onderdeel zijn van de onderhandelingen over elk afzonderlijk ETS-programma, aangezien de behoeften van EU-grensregio’s en transnationale gebieden erg uiteenlopend zijn. Sommige grensregio’s met een lange traditie van samenwerking zijn mogelijk al klaar om zich te richten op het stimuleren van economische groei en innovatie. De meeste grensregio’s hebben echter nog steeds behoefte aan initiatieven om wederzijds vertrouwen op te bouwen. Dat vormt immers de grondslag van grensoverschrijdende samenwerking. Dergelijke initiatieven omvatten zowel culturele en sportevenementen als alle andere soorten projecten die rechtstreeks op de burgers zijn gericht. De investeringsgebieden dienen echter te stroken met de thematische prioriteiten van de macroregionale en maritieme strategieën indien deze een of meer programma’s voor grensoverschrijdende of internationale samenwerking behelzen. Transnationale samenwerking heeft ook een grotere vrijheid nodig om prioriteiten en strategieën voor haar ontwikkelingsbeleid te bepalen ten gevolge van de verschillende ruimtelijke uitdagingen. |
| --- | --- |

56.

| 57. | De tenuitvoerlegging van artikel 20 van de ETS-verordening inzake maatregelen die buiten het EU-deel van het programmagebied vallen, moet worden vereenvoudigd. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Met het oog op meer convergentie tussen de regionale en, in voorkomend geval, multiregionale programma’s en de programma’s voor grensoverschrijdende, internationale en Europese samenwerking zou artikel 70, lid 2, van de algemene ESIF-verordening kunnen worden gewijzigd om ervoor te zorgen dat een (te bepalen) minimumaandeel van de aan regionale programma’s toegewezen EFRO-middelen verplicht wordt gebruikt voor Europese samenwerkingsacties die de regio van herkomst ten goede komen. Deze bepaling zou de toekomstige meerwaarde van het cohesiebeleid en de acties voor samenwerking in Europa nog aanzienlijk versterken. |
| --- | --- |

58.

| 59. | De uitvoeringsregels van de door de EU centraal beheerde fondsen op EU-niveau en verschillende ETS-programma’s zouden moeten worden geharmoniseerd, aangezien uitvoeringsinstanties en begunstigden vaak bij meer dan één programma betrokken zijn en de toepassing van de veel complexere regels bij de ESI-fondsen moeilijk uit te leggen valt, waardoor de fondsen minder aantrekkelijk worden. Voor de verschillende ESI-fondsen en de centraal beheerde fondsen moeten daarom dezelfde regels gelden. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling (CLLD) moet specifieke regelingen omvatten om het gebruik ervan over de grenzen heen mogelijk te maken. Meer algemeen dient het gebruik van de instrumenten voor geïntegreerde territoriale ontwikkeling, waaronder de CLLD maar ook de geïntegreerde territoriale investeringen (ITI’s), in het kader van de grensoverschrijdende samenwerking te worden bevorderd. |
| --- | --- |

60.

Brussel, 4 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  De uitvoering van de macroregionale strategieën, rapporteur: Raffaele Cattaneo (IT/EVP), COTER-VI/029

1

(2)  http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1226&langId=nl

2

(3)  People-to-people- en kleinschalige projecten in programma’s voor grensoverschrijdende samenwerking, rapporteur Pavel Branda (CZ/ECR), COTER-VI-023.

3

(4)  Ontbrekende verbindingen in grensregio’s — Rapporteur: Michiel Scheffer (NL/ALDE), COTER-VI-016.

4

(5)  http://interact-eu.net/#o=news/interreg-post-2020-reflection-paper

5

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/21 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/21

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over lokale en regionale stimulansen ter bevordering van een gezonde en duurzame voeding

(2018/C 387/05)

| Rapporteur: | Nikolaos CHIOTAKIS (EL/EVP), gemeenteraadslid van Kifissia |
| --- | --- |

Rapporteur:

Nikolaos CHIOTAKIS (EL/EVP), gemeenteraadslid van Kifissia

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Algemene opmerkingen

| 1. | onderstreept het belang van de bevordering van gezonde en actieve leefgewoonten op EU-niveau, ter aanvulling van het nationale beleid en voor de uitvoering van Agenda 2030 voor wereldwijde duurzame ontwikkeling. Het is de taak van de lokale en regionale overheden om passende maatregelen te treffen en in praktijk te brengen. Hierbij kunnen zij waar nodig rekenen op steun van de gemeenschappelijke Europese programma’s, die op de specifieke behoeften van de bevolking zijn toegesneden. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Overeenkomstig de artikelen 168 en 169 van het Verdrag betreffende de werking van de EU speelt de Unie een wezenlijke rol in de bescherming van de gezondheid en de consument door ondersteuning en coördinatie van maatregelen van de lidstaten om gezonde en duurzame voedingskeuzes aan te moedigen en door het aanpakken van oneerlijke handelspraktijken zoals het verstrekken van onjuiste informatie aan consumenten, zoals vastgelegd in doelstelling 2 van Agenda 2030. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Een slechte gezondheid in combinatie met ongezond eten en gebrek aan lichaamsbeweging is een groot probleem en brengt hoge kosten met zich mee voor de samenleving. Het is kosteneffectiever om gezonde en duurzame voedingspatronen, zoals het mediterrane dieet, te stimuleren dan ziekten te behandelen. Het is van vitaal belang dat er stimulansen worden ontwikkeld ter bevordering van gezonde en tegelijkertijd duurzame keuzes overeenkomstig de aanbevelingen van de WHO (1). Volgens recente gegevens worden er de laatste decennia immers steeds meer levensmiddelen met veel calorieën en verzadigd vet geconsumeerd, alsook verwerkte levensmiddelen met een hoog gehalte aan transvetten, zout en suiker (2). |
| --- | --- |

3.

| 4. | De verschillen in gezondheid tussen verschillende groepen in de samenleving nemen toe. Laagopgeleiden hebben bijvoorbeeld vaker last van gezondheidsproblemen als gevolg van overgewicht. Een slechte gezondheid kan echter worden voorkomen en er moet dan ook aandacht worden besteed aan sociaaleconomische factoren bij het voorbereiden van maatregelen die zijn afgestemd op de behoeften en specifieke kenmerken van de verschillende groepen. Door systematisch actie te ondernemen die op de lange termijn is gericht, waarbij veel actoren gecoördineerd samenwerken, worden de voorwaarden geschapen voor een gezond en duurzaam voedingspatroon voor de hele bevolking. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Een gezond voedingspatroon moet volgens het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) van overheidswege worden bevorderd. Daarvoor kan een breed scala aan instrumenten worden ingezet, zoals belastingen, subsidies en wetgeving, maar ook ruimtelijke ordening en infrastructuur, etikettering en herformulering. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Duurzame consumptie en productie is een van de doelstellingen en een onlosmakelijk onderdeel van de VN-Agenda voor 2030, die gezondheid en welzijn voor alle mensen en duurzame ontwikkeling op economisch, sociaal en milieugebied met elkaar in evenwicht brengt. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de geleverde levensmiddelen en voedingsdiensten, in alle stadia van productie tot consumptie (bijvoorbeeld landbouw, visserij, veeteelt, industriële verwerking, handel en beleidsmaatregelen ter promotie van de producten bij eindafnemers en consumenten). Hiertoe moeten duurzame productiemethoden en gezonde consumptiepatronen worden bevorderd, geheel in de zin van doelstelling 12, „Duurzame consumptie- en productiepatronen”, van Agenda 2030. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Lokale en regionale overheden fungeren als schakel tussen alle belanghebbenden (op nationaal, regionaal en lokaal niveau: producenten, detailhandelaren, consumenten, bedrijven, onderwijsinstellingen — zoals scholen, universiteiten enz.) maar staan tegelijkertijd ook dichter bij de burgers, die hen vaak om informatie vragen over hun rechten als consument. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De Raad heeft de Commissie herhaaldelijk opgeroepen actie te ondernemen op het gebied van gezondheid, lichaamsbeweging en voeding. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Om die reden verzoekt het CvdR de Commissie, conform doelstelling 2 van Agenda 2030, normen voor te stellen die in de regio’s zijn toegepast om voedselverspilling te verminderen, in de wetenschap dat een groot deel van het in Europa geproduceerde voedsel niet wordt gebruikt. Daarbij moet het belang worden onderstreept van onderzoeksprogramma’s die erop gericht zijn het voedingsbeleid in ter zake gepubliceerde analyses te evalueren (3). |
| --- | --- |

10.

| 11. | Lokale voedselproductie kan bijdragen tot de economische en sociale ontwikkeling van regio’s, en ontvolking en bovenmatige demografische druk op stedelijke gebieden voorkomen. Lokale en regionale overheden kunnen in belangrijke mate bijdragen aan de duurzaamheid door korte leveringsketens te bevorderen, doeltreffende programma’s ter voorkoming van voedselverspilling op te zetten en concrete voorlichtingsactiviteiten te ontplooien ter verhoging van het bewustzijn bij burgers. Zij kunnen hierbij ook de grote distributieketens inschakelen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR roept lokale en regionale overheden op lokale en regionale acties ter bevordering van gezonde en duurzame voeding te coördineren. Hiertoe zetten zij doeltreffende actieplannen voor voeding en lichaamsbeweging op en maken zij daarbij gebruik van samenwerkingsverbanden tussen relevante overheidsniveaus en belanghebbende partijen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Een strategie kan alleen doeltreffend zijn voor zover deze wordt geruggensteund door plaatselijke activiteiten en initiatieven. Om die reden acht het CvdR het gewenst lokale en regionale overheden bij het EU-optreden te betrekken, vanwege hun nabijheid tot de EU-burgers. |
| --- | --- |

13.

Voedingseducatie voor kinderen en maaltijden in scholen en kinderdagverblijven

| 14. | Het CvdR pleit ervoor lokale opleidingsmaatregelen en ontwikkeling van vaardigheden te stimuleren voor personen die met kinderen in aanraking komen (onderwijzend personeel in kinderdagverblijven en scholen, voedingsinspecteurs, kinderartsen en actoren die een belangrijke rol vervullen bij de voedingseducatie van kinderen), teneinde gezonde voeding reeds vanaf het starten met bijvoeding te bevorderen, alsook de nodige voorwaarden te scheppen om maatregelen m.b.t. overheidsopdrachten te nemen die de gezondheid ten goede komen, zodat de doelstellingen 4.7 en 12.8 van Agenda 2030 worden veiliggesteld. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Er moeten verplichte programma’s voedingseducatie worden ingevoerd op scholen, op alle niveaus, met bijzondere aandacht voor kleuter- en basisscholen, die de grondslag leggen voor het eetgedrag. Deze programma’s zouden moeten voorzien in theoretische lessen, educatieve workshops en informatieve uitstappen met uiteenlopende thematiek (bijv. kookcursussen, voedselbeheer, bezoeken aan plekken waar voedsel wordt geproduceerd, bewerkt en verpakt). Doel van de programma’s is gezonde eetgewoonten te bevorderen en tegelijkertijd jonge generaties ertoe aan te zetten te kiezen voor onverwerkte verse, lokale en seizoensgebonden producten van plantaardige oorsprong, met het oog op duurzamere voedingskeuzes. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het valt niet te onderschatten hoe belangrijk het is dat er in kinderdagverblijven, op voorscholen en scholen producten van onberispelijke kwaliteit die aan de hand van kwaliteitsnormen zijn gecertificeerd worden verstrekt (via schoolmaaltijden en in kantines, cafetaria’s of eetzalen en automaten), zodat gezonde en voedzame keuzes worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De lokale en regionale overheden houden rechtstreeks toezicht op onderwijsinstellingen en kunnen daarom de voedingsgewoonten in scholen beïnvloeden en zo de gezondheid van de jongste EU-burgers helpen verbeteren. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR is ingenomen met de publicatie van het technische rapport „Public Procurement of Food for Health” en verzoekt de Commissie om dit rapport ook in de overige officiële talen van de EU te vertalen, opdat alle lokale en regionale overheden die voedsel en voedselgerelateerde diensten voor scholen inkopen dit ondersteunende document gebruiken, om ervoor te zorgen dat wordt voldaan aan de specificaties voor de inkoop van levensmiddelen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het schaart zich ook achter de door de Europese Unie gesubsidieerde acties van de Commissie voor het uitreiken van melk en groenten en fruit aan kinderen in kinderdagverblijven en op scholen. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De betrokken overheden in de verschillende EU-lidstaten zouden voeding en gezonde en duurzame eetpatronen moeten erkennen en behandelen als onderdeel van de onderwijsopdracht. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het zou nuttig zijn de richtlijnen inzake audiovisuele mediadiensten te wijzigen met het oog op strengere regels in verband met marketing- en reclameboodschappen over voeding en dranken met een hoog vet-, zout- en suikergehalte, die schadelijk zijn voor jongeren en kinderen, en niet alleen in programma’s die op jongeren en kinderen zijn gericht, zodat de toekomstige volwassen burgers minder vaak met dit soort reclame worden geconfronteerd (zoals ook bepleit door de WHO) (4). |
| --- | --- |

21.

Voorlichting en educatie van volwassenen

| 22. | Het CvdR acht het van belang dat er (gelet op doelstelling 12.8 van Agenda 2030) met regelmaat voorlichtingscampagnes voor het publiek worden opgezet over de positieve gezondheidseffecten van verse groente- en fruitproducten die op duurzame wijze worden geproduceerd, alsook van een lagere consumptie van levensmiddelen die rijk zijn aan verzadigde en transvetten, zout en suiker, en met name van verwerkte producten met een hoog gehalte daaraan. De voornoemde campagnes zijn bevorderlijk voor een gezonde voeding, voorkomen ziekten en dragen bij tot een betere volksgezondheid. Voorts verzoekt het CvdR de Europese Commissie om met een wetgevingsvoorstel te komen tot invoering van een verplicht „stoplichtsysteem” of anderszins een „kleurenaanduiding” voor vetten, verzadigde vetten, suiker en zout. Daarna moeten lokale en regionale overheden voorlichtingsactiviteiten voor het publiek opzetten om te verduidelijken hoe consumenten het voedingsetiket kunnen gebruiken. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Aangezien de werkomgeving een ideale plek is om gezonde en duurzame voedingspatronen te bevorderen, wordt het van bijzonder belang geacht om althans in openbare diensten, waar werknemers van lokale en regionale overheden werkzaam zijn, maar ook waar mogelijk in openbare of particuliere ondernemingen, alleen producten van topkwaliteit en hoge voedingswaarde (in restaurantmaaltijden, kantines, cafetaria’s en automaten) aan te bieden om ervoor te zorgen dat werknemers uit gezondere en voedzamere producten kunnen kiezen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | De bescherming van consumenten tegen misleidende reclameboodschappen is van groot belang. Daartoe moeten lokale en regionale overheden voorlichtingscampagnes organiseren met betrekking tot levensmiddelenetiketten en voedings- en gezondheidsclaims, om consumenten voor te lichten over duurzamere keuzes en gezonde voedingspatronen, zoals bijvoorbeeld het mediterraan dieet, te bevorderen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR verzoekt de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie van de gelegenheid gebruik te maken om de richtlijnen inzake audiovisuele mediadiensten te wijzigen met het oog op strengere regels in verband met marketing- en reclameboodschappen voor voeding met een hoog vet-, zout- en suikergehalte, en alcoholhoudende dranken. Zij moeten dringend inspelen op de nieuwe uitdagingen die zich voordoen in verband met marketing en reclame op het internet en in de sociale media, waar het moeilijker is om toezicht te houden op reclameboodschappen. |
| --- | --- |

25.

Initiatieven ten behoeve van lokale overheden

| 26. | Samenwerking met de WHO is onontbeerlijk voor het updaten van het bewakingssysteem voor voeding, met het oog op de goedkeuring van het volgende actieprogramma op het gebied van gezondheid. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR stelt vast dat sommige acties waarvoor subsidie wordt verstrekt, bijvoorbeeld in verband met het zoeken naar nieuwe eiwitbronnen (5), doeltreffend kunnen zijn waar het gaat om wijziging van het eetgedrag. Hun kosteneffectiviteit en impact op het veranderen van consumentenkeuzes op de lange termijn moeten echter verder worden onderzocht. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie vóór eind 2018 haar verslag over het effect van innovatieve systemen voor levensmiddelenetikettering te publiceren en in dat verslag nader in te gaan op voorbeelden van bestaande etiketteringssystemen voor levensmiddelen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Na de bestaande etiketteringssystemen voor levensmiddelen te hebben onderzocht, zou de Europese Commissie een voorstel moeten doen voor een gemeenschappelijk systeem van kleurcodes die in de hele EU op de voorkant van verpakkingen van levensmiddelen moeten worden aangebracht. Dit systeem moet de consument duidelijke informatie verschaffen over het gehalte aan suiker, zout en vetten per 100 gram van het product, en zo gezonde voedingspatronen kracht bijzetten. Het CvdR stelt voor dat voedingswaarde-etikettering ook beschikbaar is via elektronische media, overeenkomstig de eisen van de moderne technologie. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR pleit voor invoering van specifieke voorschriften voor het maximumgehalte aan suiker, zout en vetten in producten met voedings- en gezondheidsclaims op het etiket. Alleen als aan de desbetreffende specificaties is voldaan, mag voor een bepaald product een dergelijke claim gelden. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het is van groot belang dat er concrete, significante en haalbare doelstellingen worden vastgesteld voor de vermindering van de hoeveelheid suiker, transvetten en zout in verschillende levensmiddelencategorieën en dranken en dat er daarnaast nationale strategieën worden ontwikkeld om deze doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR wijst lokale overheden erop dat overheidsopdrachten in de levensmiddelensector alle openbare instellingen (waaronder ziekenhuizen, verzorgingstehuizen, bejaardentehuizen, kinderdagverblijven, scholen, gevangenissen en kantines) prioritair een voorbeeldfunctie moeten laten vervullen door gezonde lokale en seizoensgebonden producten te verkopen en te leveren die duurzaamheid waarborgen en bijdragen aan doelstelling 12.7 van Agenda 2030, „duurzame overheidsopdrachten”. Met het oog daarop zou in het kader van de procedures voor overheidsopdrachten dan ook de voorkeur moeten worden gegeven aan lokale producenten, teneinde een gezonde voeding en de ontwikkeling van de lokale economie te bevorderen. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Er moeten richtsnoeren worden goedgekeurd voor gezondere voedingspatronen, rekening houdend met voorbeelden van strategieën die in bepaalde landen doeltreffend zijn gebleken. Er moet vooruitgang worden geboekt op het gebied van gratis toegang tot drinkwater. Andalusië werkt bijvoorbeeld aan wetgeving waarin de volgende bepaling is opgenomen: „Bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de installatie of het onderhoud van automaten met verpakte voedingswaren en dranken in openbare onderwijsinstellingen en kinderspeeltuinen, moeten gratis drinkwater verstrekken hetzij via de verkoopautomaat hetzij via een installatie die zich op maximaal 2 meter van de automaat bevindt.” Een tweede voorbeeld is Griekenland, waar maximumverkoopprijzen worden vastgesteld om water — het hoogste goed — en een aantal andere basisproducten te kunnen aanbieden tegen een concurrerende prijs ten opzichte van andere dranken en levensmiddelen, bijv. een halve euro voor een halve liter gebotteld water, aan staande klanten bij bepaalde verkooppunten (kantines, cafés, bars, restaurants en andere verkooppunten onder sanitaire controle, automaten enz.) waar concurrentie niet goed mogelijk is (luchthavens, sportcentra, schepen, ziekenhuizen, onderwijsinstellingen, spoorwegstations, musea, amusementsgelegenheden enz.). |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR verzoekt de Commissie om specifieke voedingsprofielen en voorwaarden vast te stellen, met inbegrip van uitzonderingen, waaraan levensmiddelen of bepaalde categorieën levensmiddelen moeten voldoen om van voedings- of gezondheidsclaims voorzien te mogen zijn. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het CvdR wijst de EU-instellingen er nogmaals op dat op de etiketten van alcoholhoudende producten de ingrediënten en informatie over de voedingswaarde verplicht moeten worden vermeld, waaronder het aantal calorieën. Er zouden ook gezondheidswaarschuwingen moeten komen op alcoholhoudende producten en energiedranken. Het verzoekt de Europese Commissie, de Raad en het Europees Parlement met name om de vrijstelling voor alcoholhoudende dranken in het kader van Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten op te heffen, zodat consumenten met kennis van zaken keuzes kunnen maken. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Samenwerking tussen Europese instellingen en Europese en nationale organisaties die zich bezighouden met voeding en levensmiddelen, alsook met nationale overheidsdiensten, is nuttig om particuliere initiatieven ter bevordering van gezonde en duurzame voeding kracht bij te zetten. |
| --- | --- |

36.

Tijdens het productieproces

| 37. | Een gezonde, vruchtbare bodem is van vitaal belang voor het waarborgen van de voedselzekerheid. Het CvdR moedigt daarom landbouwmethoden en het gebruik van organische meststoffen en bodemverbeteraars aan die het gehalte aan organische stoffen in de bodem bevorderen en de structuur ervan alsook de infiltratiecapaciteit van water in de bodem te verbeteren. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Lokale actoren moeten jonge boeren ondersteunen zodat deze landbouwactiviteiten kunnen ontplooien en de plattelandsgemeenschappen levensvatbaar blijven, bijvoorbeeld door middel van gemeenschapslandbouw (community-supported agriculture — CSA). |
| --- | --- |

38.

| 39. | De verwerving van technische en managementvaardigheden en -kennis en de verspreiding van innovatie in de verschillende bedrijfssectoren moeten worden bevorderd, om het duurzame beheer van de productie en de verdere verwerking van levensmiddelen te verbeteren en authentieke producten met een traceerbare toeleveringsketen te kunnen aanbieden. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Via relevant EU-beleid zou steun verleend kunnen worden om de ontwikkeling van gezonde levensmiddelen te stimuleren en de productie ervan te bevorderen. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR pleit voor de bevordering van adviesdiensten die erop gericht zijn het concurrentievermogen van het bedrijfsleven te verbeteren via een duurzaam, kwaliteitsgericht management. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Lokale overheden moeten samenwerkingsverbanden aangaan met opleidingscentra en nationale universiteiten om onderzoek te bevorderen naar duurzamere voedingskeuzes in alle productiestadia, die leiden tot een product dat herkenbaar is als kwaliteitsvol product dat past binnen een gezond voedingspatroon. Zo wordt met name aanbevolen om productieprotocollen te hanteren waarbij minder gebruik wordt gemaakt van chemische kunstmest, antibiotica, bestrijdingsmiddelen. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR benadrukt dat de ontwikkeling moet worden gestimuleerd en gesteund van een voedselproductie die milieuvriendelijk is, waarbij minder en uiteindelijk helemaal geen verpakkings- en voedselafval overblijft en minder CO2 wordt uitgestoten, en waarbij methoden om duurzaam te produceren, worden bevorderd. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Er zou steun kunnen worden verleend aan landbouwers die kwaliteitsvolle landbouwproducten en levensmiddelen produceren. Ook zouden, in samenwerking met de betrokken lokale overheden, voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor deze producten kunnen worden opgezet. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR benadrukt de noodzaak om te investeren in innovatie door middel van milieuvriendelijke en productgerichte technologieën. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Het is een goed idee om lokale mogelijkheden te onderzoeken om te bereiken dat door vrijwilligerswerk gezonde eetgewoonten worden bewerkstelligd, via bijvoorbeeld vrijwillige deelname aan voedselproductie in volkstuinen. |
| --- | --- |

46.

| 47. | De landbouwactiviteiten zouden kunnen worden gediversifieerd door toeristische en sociale activiteiten te ontwikkelen die het mogelijk maken het aanbod van lokale producten uit te breiden, de positie van producten met een korte toeleveringsketen te versterken en de consumptie van authentieke streekproducten te bevorderen. |
| --- | --- |

47.

Tijdens de verwerking van levensmiddelen

| 48. | Het CvdR roept levensmiddelenproducenten ertoe op te investeren in de wijziging van de samenstelling van bestaande levensmiddelen die rijk zijn aan verzadigde vetten, suiker en zout, alsook in onderzoek en ontwikkeling op het gebied van innovatieve, met nieuwe technologieën geproduceerde, gezonde en tegelijkertijd lekkere en betaalbare voedingsmiddelen en voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen (zoals glutenvrije of lactosevrije voedingsmiddelen enz.) en daarbij gezonde en duurzame keuzes te bevorderen. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Met het oog op doelstelling 12.6 van Agenda 2030 worden ondernemingen aangemoedigd om duurzame procedures in te voeren en deze in hun rapportage op te nemen. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR is voorstander van verpakkingen voor het bewaren van verse producten en korte toeleveringsketens om de afzet van lokale en gezonde producten te beschermen. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Het CvdR pleit voor investeringen in de verwerking van levensmiddelen, om de impact op het product te beperken en het gebruik van verpakkingsmateriaal te rationaliseren. Dit om de productie van afval en verspilling te verminderen maar tegelijkertijd de bescherming van de producten te waarborgen. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Samenwerking tussen alle belanghebbenden is van belang voor de invoering van een algemeen verplicht, leesbaar Europees systeem inzake voedingswaarde-etikettering voor alle producten, inclusief producten waarvoor momenteel een wettelijke uitzondering geldt en met uitbreiding van de inhoud van voedingswaarde-informatie, zodat consumenten weten welke consumptiekeuzes ze maken. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Producten uit bergstreken zouden moeten worden onderscheiden aan de hand van een specifiek grafisch symbool waarmee de aandacht wordt gevestigd op bijzondere kenmerken ervan, zoals de kwaliteit van de bodem, de lucht en het water, alsook het volume van de productie. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Daarom moet er één Europees systeem voor het vaststellen van de porties worden ingevoerd om vergelijking van overeenkomstige producten mogelijk te maken. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het CvdR roept de industrie op samen te werken met lokale en regionale overheden om in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap op nationaal, lokaal en gemeenschapsniveau acties ter bevordering van gezonde voeding te ontplooien. |
| --- | --- |

55.

Lokale actoren, boerenmarkten en detailhandelaren

| 56. | Het CvdR is ingenomen met acties van lokale overheden ter ondersteuning van alternatieve voedselnetwerken, zoals biologische boerenmarkten, die gezonde en duurzame voedingskeuzes bieden. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Het CvdR vindt het een goede zaak dat lokale en regionale overheden studiegroepen helpen opzetten waarin producenten en verwerkers praktische ervaringen met biologische landbouw uitwisselen. Het werk van dergelijke studiegroepen kan een aanvulling vormen op de traditionele landbouwprogramma’s die door opleidingscentra, scholen en universiteiten worden aangeboden. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR dringt aan op maatregelen ter ondersteuning van de ontwikkeling van lokale basisdiensten en netwerkdiensten die gericht zijn op het consolideren van de markt voor streekproducten, het agrotoerisme en de bescherming en modernisering van plattelandsgebieden, om de consumptie van gezond en traditioneel voedsel aan te moedigen. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Het is ook ingenomen met particuliere initiatieven van lokale non-profitorganisaties die consumenten helpen voor een gezonde levensstijl te kiezen, in aanvulling op het overheidsbeleid en de Europese en nationale wetgevingsinitiatieven. |
| --- | --- |

59.

| 60. | De lokale media (televisie, radio, tijdschriften, internet, kranten en sociale media) wordt verzocht hun medewerking te verlenen aan voorlichtingscampagnes over voeding en, conform de oproep van de Wereldgezondheidsorganisatie, de wettelijke beperkingen inzake reclame voor ongezonde voedingsmiddelen en dranken in acht te nemen. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Het CvdR is voorstander van de verdere uitbouw van voedselnetwerken, zoals lokale boerenmarkten, waar lokale producenten gezond voedsel van hoge kwaliteit tegen billijke prijzen rechtstreeks aanbieden aan de consument. Daarnaast houden zij de culinaire cultuur van de lokale gemeenschap in stand en helpen zij de biodiversiteit te beschermen. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Strategische planning en samenwerking op alle overheidsniveaus, waarbij relevante actoren worden betrokken, zijn van cruciaal belang om gezonde en duurzame voeding te bevorderen. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Het CvdR sluit zich aan bij de algemene overtuiging dat duurzame oplossingen alleen kans van slagen hebben als er sterke partnerschappen worden aangegaan met lokale overheden. |
| --- | --- |

63.

Brussel, 4 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  „Healthy diet”, informatieblad nr. 394, laatst bijgewerkt in september 2015.

1

(2)  http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7694616/3-14102016-BP-EN.pdf

2

(3)  https://ec.europa.eu/jrc/sites/jrcsh/files/public-procurement-food-health-technical-report.pdf

3

(4)  http://www.hse.ie/eng/about/Who/healthwellbeing/Our-Priority-Programmes/HEAL/HEAL-docs/tackling-food-marketing-to-children-in-a-digital-world-trans-disciplinary-perspectives-WHO-2016.pdf

4

(5)  http://eur-lex.europa.eu/eli/dec_impl/2014/424/oj

5

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/27 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/27

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de voorstellen tot hervorming van de economische en monetaire unie (december 2017)

(2018/C 387/06)

| Rapporteur: | Christophe ROUILLON (FR/PSE), burgemeester van Coulaines |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van bepalingen ter versterking van de begrotingsverantwoordelijkheid en de begrotingskoers op middellange termijn in de lidstaten
  COM(2017) 824 final
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad en de Europese Centrale Bank — Een Europees minister van Economische Zaken en Financiën
  COM(2017) 823 final
  Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van het Europees Monetair Fonds
  COM(2017) 827 final
  Ter informatie:
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad en de Europese Centrale Bank — Verdere stappen naar voltooiing van Europa's economische en monetaire unie: een routekaart
  COM(2017) 821 final |

Rapporteur:

Christophe ROUILLON (FR/PSE), burgemeester van Coulaines

Referentiedocumenten:

Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van bepalingen ter versterking van de begrotingsverantwoordelijkheid en de begrotingskoers op middellange termijn in de lidstaten

COM(2017) 824 final

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad en de Europese Centrale Bank — Een Europees minister van Economische Zaken en Financiën

COM(2017) 823 final

Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van het Europees Monetair Fonds

COM(2017) 827 final

Ter informatie:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad en de Europese Centrale Bank — Verdere stappen naar voltooiing van Europa's economische en monetaire unie: een routekaart

COM(2017) 821 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van bepalingen ter versterking van de begrotingsverantwoordelijkheid en de begrotingskoers op middellange termijn in de lidstaten

(COM(2017) 824 final)

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 7

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Aangezien
  de economische en financiële crisis in
  een aantal lidstaten
  tot
  een hoge overheidsschuld
  heeft geleid
  , is een kader van voor elke lidstaat specifieke cijfermatige begrotingsregels die beogen te zorgen voor een verantwoordere begrotingsbeleidsvoering en een betere naleving van de uit het VWEU voortvloeiende begrotingsverplichtingen, een belangrijk middel om convergentie van de overheidsschuld tot een prudent niveau te bewerkstelligen. Een dergelijk kader moet met name een middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo vaststellen die voor de nationale begrotingsautoriteiten bindend is bij hun jaarlijkse besluiten. Middellangetermijndoelstellingen voor de begrotingspositie maken het mogelijk rekening te houden met verschillende schuldquotes en houdbaarheidsrisico's van de lidstaten, waarbij als ijkpunt voor de ontwikkeling van de schuld de referentiewaarde geldt die is vastgesteld in artikel 1 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het VWEU gehechte Protocol nr. 12 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten. | Aangezien een aantal lidstaten
  met zowel
  een hoge overheidsschuld
  als een te laag niveau van overheidsinvesteringen wordt geconfronteerd
  , is een kader van voor elke lidstaat specifieke cijfermatige begrotingsregels die beogen te zorgen voor een verantwoordere begrotingsbeleidsvoering en een betere naleving van de uit het VWEU voortvloeiende begrotingsverplichtingen, een belangrijk middel om convergentie van de overheidsschuld tot een prudent niveau te bewerkstelligen. Een dergelijk kader moet
  volgens een transparante en democratische procedure op nationaal niveau
  met name een middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo vaststellen die voor de nationale begrotingsautoriteiten bindend is bij hun jaarlijkse besluiten. Middellangetermijndoelstellingen voor de begrotingspositie maken het mogelijk rekening te houden met verschillende schuldquotes en houdbaarheidsrisico's van de lidstaten
  en met het doorvoeren op lidstaatniveau van structurele hervormingen met een Europese meerwaarde die aansluiten bij gedeelde of ondersteunende Europese bevoegdheden en een belangrijk sociaaleconomisch effect kunnen sorteren
  , waarbij als ijkpunt voor de ontwikkeling van de schuld de referentiewaarde geldt die is vastgesteld in artikel 1 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het VWEU gehechte Protocol nr. 12 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Aangezien
  de economische en financiële crisis in
  een aantal lidstaten
  tot
  een hoge overheidsschuld
  heeft geleid
  , is een kader van voor elke lidstaat specifieke cijfermatige begrotingsregels die beogen te zorgen voor een verantwoordere begrotingsbeleidsvoering en een betere naleving van de uit het VWEU voortvloeiende begrotingsverplichtingen, een belangrijk middel om convergentie van de overheidsschuld tot een prudent niveau te bewerkstelligen. Een dergelijk kader moet met name een middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo vaststellen die voor de nationale begrotingsautoriteiten bindend is bij hun jaarlijkse besluiten. Middellangetermijndoelstellingen voor de begrotingspositie maken het mogelijk rekening te houden met verschillende schuldquotes en houdbaarheidsrisico's van de lidstaten, waarbij als ijkpunt voor de ontwikkeling van de schuld de referentiewaarde geldt die is vastgesteld in artikel 1 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het VWEU gehechte Protocol nr. 12 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten.

Aangezien een aantal lidstaten
  met zowel
  een hoge overheidsschuld
  als een te laag niveau van overheidsinvesteringen wordt geconfronteerd
  , is een kader van voor elke lidstaat specifieke cijfermatige begrotingsregels die beogen te zorgen voor een verantwoordere begrotingsbeleidsvoering en een betere naleving van de uit het VWEU voortvloeiende begrotingsverplichtingen, een belangrijk middel om convergentie van de overheidsschuld tot een prudent niveau te bewerkstelligen. Een dergelijk kader moet
  volgens een transparante en democratische procedure op nationaal niveau
  met name een middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo vaststellen die voor de nationale begrotingsautoriteiten bindend is bij hun jaarlijkse besluiten. Middellangetermijndoelstellingen voor de begrotingspositie maken het mogelijk rekening te houden met verschillende schuldquotes en houdbaarheidsrisico's van de lidstaten
  en met het doorvoeren op lidstaatniveau van structurele hervormingen met een Europese meerwaarde die aansluiten bij gedeelde of ondersteunende Europese bevoegdheden en een belangrijk sociaaleconomisch effect kunnen sorteren
  , waarbij als ijkpunt voor de ontwikkeling van de schuld de referentiewaarde geldt die is vastgesteld in artikel 1 van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het VWEU gehechte Protocol nr. 12 betreffende de procedure bij buitensporige tekorten.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 2

Overweging 8

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Om de middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo te bereiken en te handhaven moeten de lidstaten een consistent aanpassingstraject vaststellen op basis van variabelen waarover de begrotingsautoriteiten controle hebben. Een nationale begrotingsplanning die stoelt op een voor de gevolgen van discretionaire ontvangstenmaatregelen gecorrigeerd traject voor de overheidsuitgaven komt de doeltreffendheid, transparantie en verantwoording bij het monitoren van de begrotingsontwikkelingen ten goede. Om de plannen nauw te verbinden met de totale begrotingsresultaten op middellange termijn
  en te zorgen voor een groter besef van de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid
  , moet een groeitraject op middellange termijn voor de overheidsuitgaven
  ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde
  worden vastgesteld voor de gehele overeenkomstig de constitutionele rechtsorde van elke lidstaat geldende zittingstermijn.
  Dit traject moet worden vastgesteld zodra een nieuwe regering aantreedt, en de
  jaarlijkse begrotingen moeten zich
  hieraan
  houden om
  resolute
  convergentie naar de middellangetermijndoelstelling te bewerkstelligen. | Om de middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo te bereiken en te handhaven moeten de lidstaten een consistent aanpassingstraject vaststellen op basis van variabelen waarover de begrotingsautoriteiten controle hebben. Een nationale begrotingsplanning die stoelt op een voor de gevolgen van discretionaire ontvangstenmaatregelen gecorrigeerd traject voor de overheidsuitgaven komt de doeltreffendheid, transparantie en verantwoording bij het monitoren van de begrotingsontwikkelingen ten goede. Om de plannen nauw te verbinden met de totale begrotingsresultaten op middellange termijn moet
  met inachtneming van de prerogatieven van de lidstaten op belastinggebied en de bepalingen van de artikelen 110 t.e.m. 113 VWEU
  een groeitraject op middellange termijn voor de overheidsuitgaven worden vastgesteld voor de gehele overeenkomstig de constitutionele rechtsorde van elke lidstaat geldende zittingstermijn
  volgens een transparante en democratische procedure, waarbij de lokale en regionale overheden en sociaaleconomische partners conform het partnerschapsbeginsel en het beginsel van multilevel governance worden betrokken en zo voor een groter besef van de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid wordt gezorgd
  .
  De
  jaarlijkse begrotingen moeten zich
  aan dit traject
  houden om
  geleidelijk aan
  convergentie naar de middellangetermijndoelstelling te bewerkstelligen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Om de middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo te bereiken en te handhaven moeten de lidstaten een consistent aanpassingstraject vaststellen op basis van variabelen waarover de begrotingsautoriteiten controle hebben. Een nationale begrotingsplanning die stoelt op een voor de gevolgen van discretionaire ontvangstenmaatregelen gecorrigeerd traject voor de overheidsuitgaven komt de doeltreffendheid, transparantie en verantwoording bij het monitoren van de begrotingsontwikkelingen ten goede. Om de plannen nauw te verbinden met de totale begrotingsresultaten op middellange termijn
  en te zorgen voor een groter besef van de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid
  , moet een groeitraject op middellange termijn voor de overheidsuitgaven
  ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde
  worden vastgesteld voor de gehele overeenkomstig de constitutionele rechtsorde van elke lidstaat geldende zittingstermijn.
  Dit traject moet worden vastgesteld zodra een nieuwe regering aantreedt, en de
  jaarlijkse begrotingen moeten zich
  hieraan
  houden om
  resolute
  convergentie naar de middellangetermijndoelstelling te bewerkstelligen.

Om de middellangetermijndoelstelling voor het structurele saldo te bereiken en te handhaven moeten de lidstaten een consistent aanpassingstraject vaststellen op basis van variabelen waarover de begrotingsautoriteiten controle hebben. Een nationale begrotingsplanning die stoelt op een voor de gevolgen van discretionaire ontvangstenmaatregelen gecorrigeerd traject voor de overheidsuitgaven komt de doeltreffendheid, transparantie en verantwoording bij het monitoren van de begrotingsontwikkelingen ten goede. Om de plannen nauw te verbinden met de totale begrotingsresultaten op middellange termijn moet
  met inachtneming van de prerogatieven van de lidstaten op belastinggebied en de bepalingen van de artikelen 110 t.e.m. 113 VWEU
  een groeitraject op middellange termijn voor de overheidsuitgaven worden vastgesteld voor de gehele overeenkomstig de constitutionele rechtsorde van elke lidstaat geldende zittingstermijn
  volgens een transparante en democratische procedure, waarbij de lokale en regionale overheden en sociaaleconomische partners conform het partnerschapsbeginsel en het beginsel van multilevel governance worden betrokken en zo voor een groter besef van de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid wordt gezorgd
  .
  De
  jaarlijkse begrotingen moeten zich
  aan dit traject
  houden om
  geleidelijk aan
  convergentie naar de middellangetermijndoelstelling te bewerkstelligen.

Motivering

| — | Een „groeitraject op middellange termijn voor de overheidsuitgaven” zorgt op zichzelf niet voor „een groter besef van de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid”. |
| --- | --- |

—

Een „groeitraject op middellange termijn voor de overheidsuitgaven” zorgt op zichzelf niet voor „een groter besef van de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid”.

| — | Het traject kan niet gelijktijdig voor de zittingstermijn en bij het aantreden van een nieuwe regering worden vastgesteld. |
| --- | --- |

—

Het traject kan niet gelijktijdig voor de zittingstermijn en bij het aantreden van een nieuwe regering worden vastgesteld.

Wijzigingsvoorstel 3

Overweging 9

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Gezien de toekomstige positieve effecten ervan kan
  de uitvoering van grote structurele hervormingen die de houdbaarheid op lange termijn bevorderen, wijzigingen in het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling rechtvaardigen, mits zij een verifieerbare positieve begrotingsimpact hebben die wordt bevestigd door de overeenkomstig de procedurele vereisten van het SGP uitgevoerde beoordeling. Om de economische stabilisatie te bevorderen, moet het in uitzonderlijke omstandigheden — in de vorm van een ernstige economische neergang voor de eurozone of de Unie als geheel of buitengewone, buiten de macht van de betrokken lidstaat vallende gebeurtenissen die een aanzienlijke begrotingsimpact hebben — mogelijk zijn tijdelijk af te wijken van de middellangetermijndoelstelling of het aanpassingstraject in die richting, mits een dergelijke afwijking de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar brengt. | De uitvoering van grote structurele hervormingen
  die een Europese meerwaarde bieden en verband houden met bevoegdheden van de EU of de verwezenlijking van overheidsinvesteringen
  die de houdbaarheid op lange termijn bevorderen, kunnen wijzigingen in het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling rechtvaardigen, mits zij een verifieerbare positieve begrotingsimpact hebben die wordt bevestigd door de overeenkomstig de procedurele vereisten van het SGP uitgevoerde beoordeling. Om de economische stabilisatie te bevorderen, moet het in uitzonderlijke omstandigheden — in de vorm van een ernstige economische neergang
  in een of meerdere lidstaten,
  voor de eurozone of de Unie als geheel of buitengewone, buiten de macht van de betrokken lidstaat vallende gebeurtenissen die een aanzienlijke begrotingsimpact hebben — mogelijk zijn tijdelijk af te wijken van de middellangetermijndoelstelling of het aanpassingstraject in die richting, mits een dergelijke afwijking de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar brengt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Gezien de toekomstige positieve effecten ervan kan
  de uitvoering van grote structurele hervormingen die de houdbaarheid op lange termijn bevorderen, wijzigingen in het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling rechtvaardigen, mits zij een verifieerbare positieve begrotingsimpact hebben die wordt bevestigd door de overeenkomstig de procedurele vereisten van het SGP uitgevoerde beoordeling. Om de economische stabilisatie te bevorderen, moet het in uitzonderlijke omstandigheden — in de vorm van een ernstige economische neergang voor de eurozone of de Unie als geheel of buitengewone, buiten de macht van de betrokken lidstaat vallende gebeurtenissen die een aanzienlijke begrotingsimpact hebben — mogelijk zijn tijdelijk af te wijken van de middellangetermijndoelstelling of het aanpassingstraject in die richting, mits een dergelijke afwijking de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar brengt.

De uitvoering van grote structurele hervormingen
  die een Europese meerwaarde bieden en verband houden met bevoegdheden van de EU of de verwezenlijking van overheidsinvesteringen
  die de houdbaarheid op lange termijn bevorderen, kunnen wijzigingen in het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling rechtvaardigen, mits zij een verifieerbare positieve begrotingsimpact hebben die wordt bevestigd door de overeenkomstig de procedurele vereisten van het SGP uitgevoerde beoordeling. Om de economische stabilisatie te bevorderen, moet het in uitzonderlijke omstandigheden — in de vorm van een ernstige economische neergang
  in een of meerdere lidstaten,
  voor de eurozone of de Unie als geheel of buitengewone, buiten de macht van de betrokken lidstaat vallende gebeurtenissen die een aanzienlijke begrotingsimpact hebben — mogelijk zijn tijdelijk af te wijken van de middellangetermijndoelstelling of het aanpassingstraject in die richting, mits een dergelijke afwijking de houdbaarheid van de begroting op middellange termijn niet in gevaar brengt.

Motivering

| — | Sommige overheidsinvesteringen die positieve, rechtstreekse en verifieerbare langetermijneffecten op de groei en op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën hebben, kunnen worden beschouwd als gelijkwaardig aan de grote structurele hervormingen in het kader van het stabiliteits- en groeipact (SGP). De „investeringsclausule” van het SGP dient ook bij de formulering van de nationale begrotingsregels in acht te worden genomen. |
| --- | --- |

—

Sommige overheidsinvesteringen die positieve, rechtstreekse en verifieerbare langetermijneffecten op de groei en op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën hebben, kunnen worden beschouwd als gelijkwaardig aan de grote structurele hervormingen in het kader van het stabiliteits- en groeipact (SGP). De „investeringsclausule” van het SGP dient ook bij de formulering van de nationale begrotingsregels in acht te worden genomen.

| — | Wat de vaststelling van een kader van begrotingsregels op nationaal niveau betreft, zou rekening moet worden gehouden met mogelijke uitzonderlijke situaties die een of meer lidstaten treffen, zonder dat de eurozone of de EU als geheel in een recessie terechtkomt. |
| --- | --- |

—

Wat de vaststelling van een kader van begrotingsregels op nationaal niveau betreft, zou rekening moet worden gehouden met mogelijke uitzonderlijke situaties die een of meer lidstaten treffen, zonder dat de eurozone of de EU als geheel in een recessie terechtkomt.

Wijzigingsvoorstel 4

Overweging 17

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 13 van het VSCB bepaalt dat het begrotingsbeleid en andere onder dit verdrag vallende kwesties overeenkomstig titel II van het aan de Verdragen gehechte Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie worden besproken in het kader van interparlementaire bijeenkomsten van het Europees Parlement en de nationale parlementen van de verdragsluitende partijen. Deze richtlijn
  moet
  die praktijk
  onverlet laten
  , aangezien een dergelijke dialoog bijdraagt tot het versterken van de democratische verantwoording in de context van de economische governance van de Unie. | Artikel 13 van het VSCB bepaalt dat het begrotingsbeleid en andere onder dit verdrag vallende kwesties overeenkomstig titel II van het aan de Verdragen gehechte Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie worden besproken in het kader van interparlementaire bijeenkomsten van het Europees Parlement en de nationale parlementen van de verdragsluitende partijen.
  Het Europees Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité worden bij deze bijeenkomsten betrokken.
  Deze richtlijn
  bevestigt
  die praktijk, aangezien een dergelijke dialoog bijdraagt tot het versterken van de democratische verantwoording in de context van de economische governance van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Artikel 13 van het VSCB bepaalt dat het begrotingsbeleid en andere onder dit verdrag vallende kwesties overeenkomstig titel II van het aan de Verdragen gehechte Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie worden besproken in het kader van interparlementaire bijeenkomsten van het Europees Parlement en de nationale parlementen van de verdragsluitende partijen. Deze richtlijn
  moet
  die praktijk
  onverlet laten
  , aangezien een dergelijke dialoog bijdraagt tot het versterken van de democratische verantwoording in de context van de economische governance van de Unie.

Artikel 13 van het VSCB bepaalt dat het begrotingsbeleid en andere onder dit verdrag vallende kwesties overeenkomstig titel II van het aan de Verdragen gehechte Protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie worden besproken in het kader van interparlementaire bijeenkomsten van het Europees Parlement en de nationale parlementen van de verdragsluitende partijen.
  Het Europees Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité worden bij deze bijeenkomsten betrokken.
  Deze richtlijn
  bevestigt
  die praktijk, aangezien een dergelijke dialoog bijdraagt tot het versterken van de democratische verantwoording in de context van de economische governance van de Unie.

Motivering

De praktijk van interparlementaire bijeenkomsten draagt bij aan de versterking van de democratische verantwoordingsplicht in het kader van het economisch bestuur van de EU en dient daarom te worden bevestigd. Bovendien moet worden erkend dat het CvdR daadwerkelijk aan deze bijeenkomsten deelneemt.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 2, onder a)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 2


  Definities | Artikel 2


  Definities |
| (...) | (...) |
| Daarnaast wordt verstaan onder:






  a) | „uitzonderlijke omstandigheden”: een buitengewone gebeurtenis die buiten de macht van de betrokken lidstaat valt en een aanzienlijke invloed heeft op de financiële positie van de overheid, dan wel een ernstige economische neergang van de eurozone of de Unie als geheel; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Artikel 2

Definities

Artikel 2

Definities

(...)

(...)

Daarnaast wordt verstaan onder:

a)

„uitzonderlijke omstandigheden”: een buitengewone gebeurtenis die buiten de macht van de betrokken lidstaat valt en een aanzienlijke invloed heeft op de financiële positie van de overheid, dan wel een ernstige economische neergang van de eurozone of de Unie als geheel;

Daarnaast wordt verstaan onder:

| a) | „uitzonderlijke omstandigheden”: een buitengewone gebeurtenis die buiten de macht van de betrokken lidstaat valt en een aanzienlijke invloed heeft op de financiële positie van de overheid, dan wel een ernstige economische neergang van
  een of meerdere lidstaten
  , de eurozone of de Unie als geheel; |
| --- | --- |

a)

„uitzonderlijke omstandigheden”: een buitengewone gebeurtenis die buiten de macht van de betrokken lidstaat valt en een aanzienlijke invloed heeft op de financiële positie van de overheid, dan wel een ernstige economische neergang van
  een of meerdere lidstaten
  , de eurozone of de Unie als geheel;

Motivering

Zie wijzigingsvoorstel m.b.t. overweging 9.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 3, lid 2, onder a)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 3


  Begrotingsverantwoordelijkheid en begrotingskoers op middellange termijn | Artikel 3


  Begrotingsverantwoordelijkheid en begrotingskoers op middellange termijn |
| (...) | (...) |
| a) | De jaarlijkse begrotingen zorgen voor naleving van de in lid 1, onder a), bedoelde middellangetermijndoelstelling of convergentie in die richting, met name door te zorgen voor inachtneming van het in lid 1, onder b), bedoelde traject voor de overheidsuitgaven. Bij het bepalen van het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling mogen de lidstaten, handelend overeenkomstig de procedurele vereisten van het Uniekader, rekening houden met de uitvoering van grote structurele hervormingen die directe positieve langetermijneffecten voor de begroting hebben, mede doordat zij de potentiële duurzame groei verhogen, en bijgevolg een verifieerbare invloed op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn hebben. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Artikel 3

Begrotingsverantwoordelijkheid en begrotingskoers op middellange termijn

Artikel 3

Begrotingsverantwoordelijkheid en begrotingskoers op middellange termijn

(...)

(...)

a)

De jaarlijkse begrotingen zorgen voor naleving van de in lid 1, onder a), bedoelde middellangetermijndoelstelling of convergentie in die richting, met name door te zorgen voor inachtneming van het in lid 1, onder b), bedoelde traject voor de overheidsuitgaven. Bij het bepalen van het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling mogen de lidstaten, handelend overeenkomstig de procedurele vereisten van het Uniekader, rekening houden met de uitvoering van grote structurele hervormingen die directe positieve langetermijneffecten voor de begroting hebben, mede doordat zij de potentiële duurzame groei verhogen, en bijgevolg een verifieerbare invloed op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn hebben.

| a) | De jaarlijkse begrotingen zorgen voor naleving van de in lid 1, onder a), bedoelde middellangetermijndoelstelling of convergentie in die richting, met name door te zorgen voor inachtneming van het in lid 1, onder b), bedoelde traject voor de overheidsuitgaven. Bij het bepalen van het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling mogen de lidstaten, handelend overeenkomstig de procedurele vereisten van het Uniekader, rekening houden met de uitvoering van grote structurele hervormingen
  met een Europese meerwaarde die aansluiten bij gedeelde of ondersteunende bevoegdheden van de EU en een belangrijk sociaaleconomisch effect kunnen sorteren, de verwezenlijking van overheidsinvesteringen of de medefinanciering van de Europese structuur- en investeringsfondsen of het Europees Fonds voor strategische investeringen
  die directe positieve langetermijneffecten voor de begroting hebben, mede doordat zij de potentiële duurzame groei verhogen, en bijgevolg een verifieerbare invloed op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn hebben. |
| --- | --- |

a)

De jaarlijkse begrotingen zorgen voor naleving van de in lid 1, onder a), bedoelde middellangetermijndoelstelling of convergentie in die richting, met name door te zorgen voor inachtneming van het in lid 1, onder b), bedoelde traject voor de overheidsuitgaven. Bij het bepalen van het aanpassingstraject richting middellangetermijndoelstelling mogen de lidstaten, handelend overeenkomstig de procedurele vereisten van het Uniekader, rekening houden met de uitvoering van grote structurele hervormingen
  met een Europese meerwaarde die aansluiten bij gedeelde of ondersteunende bevoegdheden van de EU en een belangrijk sociaaleconomisch effect kunnen sorteren, de verwezenlijking van overheidsinvesteringen of de medefinanciering van de Europese structuur- en investeringsfondsen of het Europees Fonds voor strategische investeringen
  die directe positieve langetermijneffecten voor de begroting hebben, mede doordat zij de potentiële duurzame groei verhogen, en bijgevolg een verifieerbare invloed op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn hebben.

Motivering

Sommige overheidsinvesteringen die positieve, rechtstreekse en verifieerbare langetermijneffecten op de groei en op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën hebben, kunnen worden beschouwd als gelijkwaardig aan de grote structurele hervormingen in het kader van het stabiliteits- en groeipact. De „investeringsclausule” van het SGP dient ook bij de formulering van de nationale begrotingsregels in acht te worden genomen.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 3, lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 3


  Begrotingsverantwoordelijkheid en begrotingskoers op middellange termijn




  4.
     
  De lidstaten wijzen onafhankelijke instanties aan om toe te zien op de naleving van het bepaalde in de leden 1 en 2. De onafhankelijke instanties stellen publiekelijk toegankelijke beoordelingen op met betrekking tot:










  a) | de adequaatheid van de in lid 1, onder a), bedoelde middellangetermijndoelstelling en het in lid 1, onder b), bedoelde traject voor de overheidsuitgaven. Bij deze beoordeling wordt met name rekening gehouden met de aannemelijkheid van de onderliggende macro-economische prognose, de mate van specificatie van de geplande overheidsuitgaven en -ontvangsten en de potentiële directe positieve langetermijneffecten van grote structurele hervormingen voor de begroting; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Artikel 3

Begrotingsverantwoordelijkheid en begrotingskoers op middellange termijn

4.
     
  De lidstaten wijzen onafhankelijke instanties aan om toe te zien op de naleving van het bepaalde in de leden 1 en 2. De onafhankelijke instanties stellen publiekelijk toegankelijke beoordelingen op met betrekking tot:

a)

de adequaatheid van de in lid 1, onder a), bedoelde middellangetermijndoelstelling en het in lid 1, onder b), bedoelde traject voor de overheidsuitgaven. Bij deze beoordeling wordt met name rekening gehouden met de aannemelijkheid van de onderliggende macro-economische prognose, de mate van specificatie van de geplande overheidsuitgaven en -ontvangsten en de potentiële directe positieve langetermijneffecten van grote structurele hervormingen voor de begroting;

| b) | de naleving van de middellangetermijndoelstelling en het traject voor de overheidsuitgaven, inclusief het bestaan van een ernstig risico op een significante afwijking van de middellangetermijndoelstelling of het aanpassingstraject in die richting; |
| --- | --- |

b)

de naleving van de middellangetermijndoelstelling en het traject voor de overheidsuitgaven, inclusief het bestaan van een ernstig risico op een significante afwijking van de middellangetermijndoelstelling of het aanpassingstraject in die richting;

| c) | het zich voordoen dan wel niet meer voordoen van uitzonderlijke omstandigheden als bedoeld in lid 3. |
| --- | --- |

c)

het zich voordoen dan wel niet meer voordoen van uitzonderlijke omstandigheden als bedoeld in lid 3.

Motivering

Motivering

Alle lidstaten beschikken reeds over overheidsinstanties die in staat zijn de inkomsten en uitgaven van de overheid volstrekt onafhankelijk te beoordelen. Oprichting van nieuwe instanties met een nogal vage legitimiteit is niet gepast, omdat de nationale verantwoordelijkheid voor het begrotingsbeleid daarmee ondergraven zou kunnen worden.

Wijzigingsvoorstel 8

Wijzigingsvoorstel 8

Nieuw artikel invoegen na artikel 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| | Nieuw artikel




  Interparlementaire conferenties




  Zoals bepaald in titel II van het Protocol (nr. 1) betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, dat aan de Verdragen van de Europese Unie is gehecht, bepalen het Europees Parlement en de nationale parlementen samen hoe een conferentie van vertegenwoordigers van de betrokken commissies van het Europees Parlement en van de nationale parlementen kan worden georganiseerd en gestimuleerd om het begrotingsbeleid en de economische governance van de Unie te bespreken. De adviesorganen van de Unie — het Europees Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité — worden bij deze conferenties betrokken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel

Nieuw artikel

Nieuw artikel

Interparlementaire conferenties

Interparlementaire conferenties

Zoals bepaald in titel II van het Protocol (nr. 1) betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, dat aan de Verdragen van de Europese Unie is gehecht, bepalen het Europees Parlement en de nationale parlementen samen hoe een conferentie van vertegenwoordigers van de betrokken commissies van het Europees Parlement en van de nationale parlementen kan worden georganiseerd en gestimuleerd om het begrotingsbeleid en de economische governance van de Unie te bespreken. De adviesorganen van de Unie — het Europees Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité — worden bij deze conferenties betrokken.

Zoals bepaald in titel II van het Protocol (nr. 1) betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, dat aan de Verdragen van de Europese Unie is gehecht, bepalen het Europees Parlement en de nationale parlementen samen hoe een conferentie van vertegenwoordigers van de betrokken commissies van het Europees Parlement en van de nationale parlementen kan worden georganiseerd en gestimuleerd om het begrotingsbeleid en de economische governance van de Unie te bespreken. De adviesorganen van de Unie — het Europees Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité — worden bij deze conferenties betrokken.

Motivering

Motivering

Zie wijzigingsvoorstel 4 m.b.t. overweging 17.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | is ingenomen met het streven van de Commissie om, nu het met de Europese economie weer betrekkelijk goed gaat, de economische en monetaire unie (EMU) zo snel mogelijk te hervormen en te verdiepen en er daarbij voor te zorgen dat de convergentie tussen de lidstaten binnen en de lidstaten buiten de eurozone wordt ondersteund. De crisis die in 2008 begon, heeft immers de zwakke punten in het institutionele kader van de eurozone aan het licht gebracht, en de getroffen maatregelen zijn niet toereikend om de stabiliteit en welvaart van de EMU bij potentiële nieuwe economische en financiële schokken te waarborgen. Het convergentie- en cohesietekort in de EU en de onstabiele economische en bancaire situatie hebben een bijzondere impact op de lokale en regionale overheden, met name wat betreft de stijging van de sociale uitgaven als gevolg van de crisis, de beperking van hun investeringscapaciteit en het behoud van een bevredigend kwaliteitsniveau van de openbare dienstverlening (1). |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het streven van de Commissie om, nu het met de Europese economie weer betrekkelijk goed gaat, de economische en monetaire unie (EMU) zo snel mogelijk te hervormen en te verdiepen en er daarbij voor te zorgen dat de convergentie tussen de lidstaten binnen en de lidstaten buiten de eurozone wordt ondersteund. De crisis die in 2008 begon, heeft immers de zwakke punten in het institutionele kader van de eurozone aan het licht gebracht, en de getroffen maatregelen zijn niet toereikend om de stabiliteit en welvaart van de EMU bij potentiële nieuwe economische en financiële schokken te waarborgen. Het convergentie- en cohesietekort in de EU en de onstabiele economische en bancaire situatie hebben een bijzondere impact op de lokale en regionale overheden, met name wat betreft de stijging van de sociale uitgaven als gevolg van de crisis, de beperking van hun investeringscapaciteit en het behoud van een bevredigend kwaliteitsniveau van de openbare dienstverlening (1

| 2. | Het Comité steunt het principe van invoering van een begrotingscapaciteit om de veerkracht van de eurozone te vergroten en de convergentie met de toekomstige leden van de eurozone voor te bereiden. Deze capaciteit moet echter worden gefinancierd uit eigen middelen die losstaan van de middelen die zijn uitgetrokken voor de financiering van de begroting van de EU, om te voorkomen dat deze capaciteit wordt ingezet voor EU-programma's die toegankelijk zijn voor de EU-27. Bovendien dient deze capaciteit niet te worden meegeteld bij het plafond voor de eigen middelen van de EU-begroting. |
| --- | --- |

2.

Het Comité steunt het principe van invoering van een begrotingscapaciteit om de veerkracht van de eurozone te vergroten en de convergentie met de toekomstige leden van de eurozone voor te bereiden. Deze capaciteit moet echter worden gefinancierd uit eigen middelen die losstaan van de middelen die zijn uitgetrokken voor de financiering van de begroting van de EU, om te voorkomen dat deze capaciteit wordt ingezet voor EU-programma's die toegankelijk zijn voor de EU-27. Bovendien dient deze capaciteit niet te worden meegeteld bij het plafond voor de eigen middelen van de EU-begroting.

| 3. | Het Comité betreurt overigens dat de Commissie deze capaciteit in haar voorstel van 31 mei 2018 bestemt voor maatregelen ten behoeve van structurele hervormingen die niet noodzakelijkerwijs verband houden met de convergentie in de eurozone, en voor een Europese stabilisatiefunctie voor investeringen in de vorm van leningen ter hoogte van het betrekkelijk bescheiden maximumbedrag van 30 miljard EUR, en slechts 2,16 miljard EUR wil uittrekken voor de convergentiefaciliteit zelf. |
| --- | --- |

3.

Het Comité betreurt overigens dat de Commissie deze capaciteit in haar voorstel van 31 mei 2018 bestemt voor maatregelen ten behoeve van structurele hervormingen die niet noodzakelijkerwijs verband houden met de convergentie in de eurozone, en voor een Europese stabilisatiefunctie voor investeringen in de vorm van leningen ter hoogte van het betrekkelijk bescheiden maximumbedrag van 30 miljard EUR, en slechts 2,16 miljard EUR wil uittrekken voor de convergentiefaciliteit zelf.

| 4. | Het Comité stemt in met de mogelijkheid om structurele hervormingen op nationaal niveau die conform het subsidiariteitsbeginsel gericht zijn op gebieden die onder de bevoegdheid van de EU vallen en die betrekking hebben op maatregelen met een Europese meerwaarde en een significant positief economisch effect, mede door de EU te laten financieren. Over de op 31 mei 2018 voorgestelde verordening tot vaststelling van een steunprogramma voor hervormingen, waarvoor 25 miljard EUR wordt uitgetrokken, zal het Comité een afzonderlijk advies uitbrengen. |
| --- | --- |

4.

Het Comité stemt in met de mogelijkheid om structurele hervormingen op nationaal niveau die conform het subsidiariteitsbeginsel gericht zijn op gebieden die onder de bevoegdheid van de EU vallen en die betrekking hebben op maatregelen met een Europese meerwaarde en een significant positief economisch effect, mede door de EU te laten financieren. Over de op 31 mei 2018 voorgestelde verordening tot vaststelling van een steunprogramma voor hervormingen, waarvoor 25 miljard EUR wordt uitgetrokken, zal het Comité een afzonderlijk advies uitbrengen.

| 5. | De financiering van deze nieuwe financiële instrumenten mag echter niet ten koste gaan van het cohesiebeleid (2) (3). |
| --- | --- |

5.

De financiering van deze nieuwe financiële instrumenten mag echter niet ten koste gaan van het cohesiebeleid (2

3

| 6. | Het Comité pleit nogmaals voor een betere coördinatie van zowel het economisch als het sociaal beleid in het kader van het Europees Semester en dringt erop aan dat de lokale en regionale overheden hier door middel van een „gedragscode” nauwer bij betrokken worden (4). |
| --- | --- |

6.

Het Comité pleit nogmaals voor een betere coördinatie van zowel het economisch als het sociaal beleid in het kader van het Europees Semester en dringt erop aan dat de lokale en regionale overheden hier door middel van een „gedragscode” nauwer bij betrokken worden (4

| 7. | De huidige regels en procedures betreffende de Europese controle op de nationale begrotingen binnen de EU zijn niet in staat om onevenwichtige en kwetsbare situaties doeltreffend te voorkomen en ontberen democratische legitimiteit. |
| --- | --- |

7.

De huidige regels en procedures betreffende de Europese controle op de nationale begrotingen binnen de EU zijn niet in staat om onevenwichtige en kwetsbare situaties doeltreffend te voorkomen en ontberen democratische legitimiteit.

| 8. | Het Comité neemt kennis van het voorstel van de Commissie inzake door overheidsobligaties gedekte effecten (SBBS), dat tot doel heeft de integratie en diversificatie in de Europese financiële sector te verbeteren. Het beseft dat er bij de SBBS in beginsel geen sprake zou zijn van het delen van risico's en verliezen tussen de eurolanden en dat deze waardepapieren ertoe kunnen bijdragen de band tussen banken en lenende overheden losser te maken en staatsobligaties een minder bevoorrechte positie te geven. Het CvdR vraagt zich echter nogmaals af hoe het „herverpakken” van staatsobligaties in gesecuritiseerde producten de risico's zou verminderen in plaats van ze over te hevelen naar niet-gereglementeerde financiële actoren (5). |
| --- | --- |

8.

Het Comité neemt kennis van het voorstel van de Commissie inzake door overheidsobligaties gedekte effecten (SBBS), dat tot doel heeft de integratie en diversificatie in de Europese financiële sector te verbeteren. Het beseft dat er bij de SBBS in beginsel geen sprake zou zijn van het delen van risico's en verliezen tussen de eurolanden en dat deze waardepapieren ertoe kunnen bijdragen de band tussen banken en lenende overheden losser te maken en staatsobligaties een minder bevoorrechte positie te geven. Het CvdR vraagt zich echter nogmaals af hoe het „herverpakken” van staatsobligaties in gesecuritiseerde producten de risico's zou verminderen in plaats van ze over te hevelen naar niet-gereglementeerde financiële actoren (5

| 9. | Het Comité benadrukt dat de bankenunie dringend moet worden afgerond en betreurt dat de Europese Raad de goedkeuring van de routekaart voor de voltooiing ervan heeft uitgesteld tot juni 2018. Het is voorstander van een aanpak waarbij het aantal dubieuze vorderingen en niet-renderende leningen van banken wordt teruggedrongen en tegelijkertijd geleidelijk een Europees depositoverzekeringsstelsel wordt ingevoerd. |
| --- | --- |

9.

Het Comité benadrukt dat de bankenunie dringend moet worden afgerond en betreurt dat de Europese Raad de goedkeuring van de routekaart voor de voltooiing ervan heeft uitgesteld tot juni 2018. Het is voorstander van een aanpak waarbij het aantal dubieuze vorderingen en niet-renderende leningen van banken wordt teruggedrongen en tegelijkertijd geleidelijk een Europees depositoverzekeringsstelsel wordt ingevoerd.

Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van bepalingen ter versterking van de begrotingsverantwoordelijkheid en de begrotingskoers op middellange termijn in de lidstaten

Voorstel voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van bepalingen ter versterking van de begrotingsverantwoordelijkheid en de begrotingskoers op middellange termijn in de lidstaten

| 10. | Het Comité neemt kennis van het voorstel van de Commissie om de inhoud van het Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur (VSCB) in het rechtskader van de EU te integreren, zoals in artikel 16 van het VSCB zelf wordt voorzien. Wel vraagt het zich af of het uit juridisch, politiek en democratisch oogpunt wel correct is om dat middels een richtlijn (op basis van artikel 126, lid 14, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie [VWEU]), te willen regelen. In dat geval wordt het Europees Parlement immers slechts geraadpleegd en worden dus niet de waarborgen voor een transparante en democratische besluitvorming geboden, wat gezien de belangen die op het spel staan wel noodzakelijk is. |
| --- | --- |

10.

Het Comité neemt kennis van het voorstel van de Commissie om de inhoud van het Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur (VSCB) in het rechtskader van de EU te integreren, zoals in artikel 16 van het VSCB zelf wordt voorzien. Wel vraagt het zich af of het uit juridisch, politiek en democratisch oogpunt wel correct is om dat middels een richtlijn (op basis van artikel 126, lid 14, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie [VWEU]), te willen regelen. In dat geval wordt het Europees Parlement immers slechts geraadpleegd en worden dus niet de waarborgen voor een transparante en democratische besluitvorming geboden, wat gezien de belangen die op het spel staan wel noodzakelijk is.

| 11. | In het VSCB staat dat tot deze integratie moet worden overgegaan „op basis van een beoordeling van de ervaring met de tenuitvoerlegging ervan”. Het lijkt er niet op dat de Commissie een volledige beoordeling uitgevoerd en gepubliceerd heeft. Een dergelijke beoordeling had de zorgwekkende situatie van de overheidsinvesteringen in de EU aan het licht moeten brengen. Volgens Eurostat zijn de totale overheidsinvesteringen in de EU afgenomen van 3,4 % van het bbp in 2008 tot 2,7 % in 2016. De investeringen van de lokale overheden zijn nog verder teruggelopen: van 1,5 % van het bbp in 2008 tot 1,1 % in 2016, en in sommige lidstaten is de situatie nog veel ernstiger (6). Helaas moet worden geconstateerd dat begrotingsconsolidatie vaak vooral ten koste gaat van de overheidsinvesteringen, ook van de investeringen van lokale en regionale overheden, terwijl deze meer dan de helft van de overheidsinvesteringen in de EU beslaan en directe gevolgen hebben voor de plaatselijke economie en het dagelijks leven van burgers in Europa. Het Comité is in dit verband ook bezorgd over de toenemende centralisatie van de overheidsinvesteringen; het aandeel van de investeringen van de lokale en regionale overheden is sinds de jaren 90, toen het nog 60 % bedroeg, sterk afgenomen (7). De beoordeling had ook moeten belichten welke weerslag de crisis en het consolidatiebeleid in veel landen en regio's op de sociale uitgaven en de diensten van de verzorgingsstaat hebben gehad. |
| --- | --- |

11.

In het VSCB staat dat tot deze integratie moet worden overgegaan „op basis van een beoordeling van de ervaring met de tenuitvoerlegging ervan”. Het lijkt er niet op dat de Commissie een volledige beoordeling uitgevoerd en gepubliceerd heeft. Een dergelijke beoordeling had de zorgwekkende situatie van de overheidsinvesteringen in de EU aan het licht moeten brengen. Volgens Eurostat zijn de totale overheidsinvesteringen in de EU afgenomen van 3,4 % van het bbp in 2008 tot 2,7 % in 2016. De investeringen van de lokale overheden zijn nog verder teruggelopen: van 1,5 % van het bbp in 2008 tot 1,1 % in 2016, en in sommige lidstaten is de situatie nog veel ernstiger (6

7

| 12. | Het is zorgwekkend dat overheidsinvesteringen in het voorstel van de Commissie niet genoemd worden, temeer daar in het verleden — met name in de mededeling van de Commissie van januari 2015 over dit onderwerp (8) — is erkend dat flexibiliteit bij investeringen noodzakelijk is en sommige overheidsinvesteringen positieve en verifieerbare langetermijneffecten hebben op de groei en daarmee op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Het Comité herinnert er in dit verband ook aan dat krachtens artikel 126, lid 3, van het VWEU er in het verslag dat aan het opstarten van een procedure bij buitensporige tekorten voorafgaat „tevens rekening mee [wordt] gehouden of het overheidstekort groter is dan de investeringsuitgaven van de overheid en alle andere relevante factoren in aanmerking [worden] genomen”. |
| --- | --- |

12.

Het is zorgwekkend dat overheidsinvesteringen in het voorstel van de Commissie niet genoemd worden, temeer daar in het verleden — met name in de mededeling van de Commissie van januari 2015 over dit onderwerp (8

| 13. | Het Comité heeft al eerder vraagtekens gezet bij de rechtszekerheid die door een interpretatieve mededeling van de Commissie wordt geboden en stelde toen dat rekening moet worden gehouden met de mate waarin er op nationaal of regionaal niveau een gebrek aan investeringen is om een reëel effect te sorteren op de investeringscapaciteit van de overheden (9). Het ziet zich in deze analyse gesterkt door de mededeling van 23 mei 2018 betreffende de evaluatie van de flexibiliteit in het kader van het stabiliteits- en groeipact (10), in die zin dat sinds 2015 slechts vier lidstaten een beroep op de clausule inzake structurele hervormingen en/of de investeringsclausule hebben gedaan, terwijl bijna de helft van de lidstaten zou hebben voldaan aan de voorwaarden om gebruik te maken van de clausule inzake structurele hervormingen. Van de investeringsclausule is weinig gebruik gemaakt omdat daarvoor de voorwaarde geldt dat een lidstaat in een periode van economische moeilijkheden verkeert. Ook de vereiste dat de veiligheidsmarge ten opzichte van het maximale tekort van 3 % drie jaar lang in acht wordt genomen, vormde voor sommige lidstaten een beperking. De Commissie geeft zelf toe „dat het complex is om het effect (van de interpretatieve mededeling) op de volumes overheidsinvesteringen nauwkeurig te beoordelen”. Uitbreiding van het toepassingsgebied van de mededeling lijkt dan ook noodzakelijk om een effect op het investeringsniveau te kunnen sorteren. |
| --- | --- |

13.

Het Comité heeft al eerder vraagtekens gezet bij de rechtszekerheid die door een interpretatieve mededeling van de Commissie wordt geboden en stelde toen dat rekening moet worden gehouden met de mate waarin er op nationaal of regionaal niveau een gebrek aan investeringen is om een reëel effect te sorteren op de investeringscapaciteit van de overheden (9

10

| 14. | Het Comité dringt er eens te meer op aan dat de uitgaven die lidstaten en decentrale overheden in het kader van de cofinanciering van de structuur- en investeringsfondsen, de trans-Europese netwerken en de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (Connecting Europe Facility) doen, niet onvoorwaardelijk mogen worden aangemerkt als openbare of daarmee gelijkgestelde structurele uitgaven zoals bedoeld in het stabiliteits- en groeipact. Deze investeringen zijn namelijk per definitie hoogwaardige investeringen van Europese aard. |
| --- | --- |

14.

Het Comité dringt er eens te meer op aan dat de uitgaven die lidstaten en decentrale overheden in het kader van de cofinanciering van de structuur- en investeringsfondsen, de trans-Europese netwerken en de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (Connecting Europe Facility) doen, niet onvoorwaardelijk mogen worden aangemerkt als openbare of daarmee gelijkgestelde structurele uitgaven zoals bedoeld in het stabiliteits- en groeipact. Deze investeringen zijn namelijk per definitie hoogwaardige investeringen van Europese aard.

| 15. | Het Comité wijst erop dat de lidstaten krachtens Protocol nr. 12 van het VWEU aansprakelijk zijn voor de tekorten van de algemene overheid, d.w.z. voor alle overheidsniveaus. Tegelijkertijd loopt het effect van de begrotingsregels van de EU op lokale en regionale overheden echter sterk uiteen. Dit effect hangt af van a) de wijze waarop de lidstaten de begrotingsregels van de EU in nationaal recht hebben omgezet; b) de mate van begrotingsdecentralisatie binnen een lidstaat; c) het belang van de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden, en d) de financiële situatie van de lokale en regionale overheden, die zelfs binnen de lidstaten sterk kan verschillen. |
| --- | --- |

15.

Het Comité wijst erop dat de lidstaten krachtens Protocol nr. 12 van het VWEU aansprakelijk zijn voor de tekorten van de algemene overheid, d.w.z. voor alle overheidsniveaus. Tegelijkertijd loopt het effect van de begrotingsregels van de EU op lokale en regionale overheden echter sterk uiteen. Dit effect hangt af van a) de wijze waarop de lidstaten de begrotingsregels van de EU in nationaal recht hebben omgezet; b) de mate van begrotingsdecentralisatie binnen een lidstaat; c) het belang van de bevoegdheden van de lokale en regionale overheden, en d) de financiële situatie van de lokale en regionale overheden, die zelfs binnen de lidstaten sterk kan verschillen.

| 16. | Het Comité verzoekt de Commissie nogmaals om een witboek uit te brengen met een Europese indeling van de kwaliteit van overheidsinvesteringen in de staten van overheidsuitgaven en zulks in het licht van hun effect op de lange termijn (11). |
| --- | --- |

16.

Het Comité verzoekt de Commissie nogmaals om een witboek uit te brengen met een Europese indeling van de kwaliteit van overheidsinvesteringen in de staten van overheidsuitgaven en zulks in het licht van hun effect op de lange termijn (11

| 17. | In de richtlijn tot vaststelling van een kader van begrotingsregels op nationaal niveau zou rekening moet worden gehouden met mogelijke uitzonderlijke situaties die een of meer lidstaten treffen, zonder dat de eurozone of de EU als geheel in een recessie terechtkomt. |
| --- | --- |

17.

In de richtlijn tot vaststelling van een kader van begrotingsregels op nationaal niveau zou rekening moet worden gehouden met mogelijke uitzonderlijke situaties die een of meer lidstaten treffen, zonder dat de eurozone of de EU als geheel in een recessie terechtkomt.

| 18. | Het Comité spreekt opnieuw zijn zorgen uit over het nieuwe boekhoudkundig kader ESR 2010 van Eurostat, dat sinds november 2014 van kracht is, omdat daarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen uitgaven en investeringen. De omzetting van deze normen in nationaal recht betekent in sommige lidstaten dat de lokale en regionale overheden verplicht worden om per jaar en per inwoner met plafonds voor openbare investeringen te werken. Deze plafonds vormen met name voor lokale en regionale overheden een obstakel om de voor projecten in het kader van de structuur- en investeringsfondsen benodigde cofinanciering te verschaffen. Ook belemmeren de plafonds lokale en regionale overheden met middelen in reserve om grote, niet met de ESIF verband houdende investeringsprojecten op te zetten. Derhalve wordt de Commissie verzocht om een uitvoeringsverslag over ESR 2010 te presenteren. |
| --- | --- |

18.

Het Comité spreekt opnieuw zijn zorgen uit over het nieuwe boekhoudkundig kader ESR 2010 van Eurostat, dat sinds november 2014 van kracht is, omdat daarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen uitgaven en investeringen. De omzetting van deze normen in nationaal recht betekent in sommige lidstaten dat de lokale en regionale overheden verplicht worden om per jaar en per inwoner met plafonds voor openbare investeringen te werken. Deze plafonds vormen met name voor lokale en regionale overheden een obstakel om de voor projecten in het kader van de structuur- en investeringsfondsen benodigde cofinanciering te verschaffen. Ook belemmeren de plafonds lokale en regionale overheden met middelen in reserve om grote, niet met de ESIF verband houdende investeringsprojecten op te zetten. Derhalve wordt de Commissie verzocht om een uitvoeringsverslag over ESR 2010 te presenteren.

| 19. | Een goede manier om de regels van het stabiliteits- en groeipact te volgen zonder het pad te effenen voor boekhoudkundige trucs, is de afschrijvingsregels voor overheidsinvesteringen te wijzigen, zodat niet de totale investeringskosten in het eerste jaar als kosten worden geboekt, maar — net als bij particuliere bedrijven — de kosten worden afgeschreven naar gelang van de verwachte totale looptijd van de investering. |
| --- | --- |

19.

Een goede manier om de regels van het stabiliteits- en groeipact te volgen zonder het pad te effenen voor boekhoudkundige trucs, is de afschrijvingsregels voor overheidsinvesteringen te wijzigen, zodat niet de totale investeringskosten in het eerste jaar als kosten worden geboekt, maar — net als bij particuliere bedrijven — de kosten worden afgeschreven naar gelang van de verwachte totale looptijd van de investering.

| 20. | De praktijk van interparlementaire bijeenkomsten, zoals vastgelegd in artikel 13 van het VSCB, draagt bij aan de versterking van de democratische verantwoordingsplicht in het kader van het economisch bestuur van de EU en dient daarom in het onderhavige richtlijnvoorstel opnieuw te worden bevestigd. Wel dringt het Comité erop aan dat de deelname van het CvdR aan deze bijeenkomsten formeel wordt vastgelegd, zodat de noodzaak van deelname van lokale en regionale overheden aan het economisch bestuur wordt erkend. |
| --- | --- |

20.

De praktijk van interparlementaire bijeenkomsten, zoals vastgelegd in artikel 13 van het VSCB, draagt bij aan de versterking van de democratische verantwoordingsplicht in het kader van het economisch bestuur van de EU en dient daarom in het onderhavige richtlijnvoorstel opnieuw te worden bevestigd. Wel dringt het Comité erop aan dat de deelname van het CvdR aan deze bijeenkomsten formeel wordt vastgelegd, zodat de noodzaak van deelname van lokale en regionale overheden aan het economisch bestuur wordt erkend.

Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van het Europees Monetair Fonds

Voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van het Europees Monetair Fonds

| 21. | De Europese faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF) en de opvolger daarvan, het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM), zijn van onontbeerlijk belang geweest om de economische en financiële crisis op korte termijn te kunnen beheren. Dit neemt echter niet weg dat de besluiten binnen het ESM niet transparant genoeg zijn, dat blokkeringen nog altijd mogelijk zijn omdat unanimiteit vereist is en dat deze instrumenten buiten het Europese rechtskader vallen. |
| --- | --- |

21.

De Europese faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF) en de opvolger daarvan, het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM), zijn van onontbeerlijk belang geweest om de economische en financiële crisis op korte termijn te kunnen beheren. Dit neemt echter niet weg dat de besluiten binnen het ESM niet transparant genoeg zijn, dat blokkeringen nog altijd mogelijk zijn omdat unanimiteit vereist is en dat deze instrumenten buiten het Europese rechtskader vallen.

| 22. | Het is dan ook een goede zaak dat de Commissie voorstelt het ESM in het primair Europees recht op te nemen en, zonder dat dit gevolgen heeft voor de lidstaten die niet tot de eurozone behoren, verantwoording te laten afleggen aan het Europees Parlement en te verplichten om jaarverslagen en jaarrekeningen te publiceren, zich te houden aan de regels inzake de toegang tot documenten en zich te onderwerpen aan onderzoek door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de Europese Ombudsman. |
| --- | --- |

22.

Het is dan ook een goede zaak dat de Commissie voorstelt het ESM in het primair Europees recht op te nemen en, zonder dat dit gevolgen heeft voor de lidstaten die niet tot de eurozone behoren, verantwoording te laten afleggen aan het Europees Parlement en te verplichten om jaarverslagen en jaarrekeningen te publiceren, zich te houden aan de regels inzake de toegang tot documenten en zich te onderwerpen aan onderzoek door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de Europese Ombudsman.

| 23. | Het Comité kan zich tevens vinden in het voorstel van de Commissie om belangrijke besluiten, met name over de toekenning van financiële steun, te nemen met een gewogen meerderheid van 85 %, op basis van het beschikbaar gestelde kapitaal, en niet langer met eenparigheid van stemmen. Dit zou de besluitvorming moeten vergemakkelijken. |
| --- | --- |

23.

Het Comité kan zich tevens vinden in het voorstel van de Commissie om belangrijke besluiten, met name over de toekenning van financiële steun, te nemen met een gewogen meerderheid van 85 %, op basis van het beschikbaar gestelde kapitaal, en niet langer met eenparigheid van stemmen. Dit zou de besluitvorming moeten vergemakkelijken.

| 24. | Het Comité is het er tevens mee eens dat het „Europees Monetair Fonds” wordt gebruikt als vangnet voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds (GAF), een essentieel onderdeel van de bankenunie, indien de middelen van dit fonds ontoereikend zijn om een ordelijke afwikkeling van grote banken in moeilijkheden te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

24.

Het Comité is het er tevens mee eens dat het „Europees Monetair Fonds” wordt gebruikt als vangnet voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds (GAF), een essentieel onderdeel van de bankenunie, indien de middelen van dit fonds ontoereikend zijn om een ordelijke afwikkeling van grote banken in moeilijkheden te vergemakkelijken.

| 25. | Wel zou de naam van het fonds gewijzigd moeten worden om de leesbaarheid en de duidelijkheid voor de burgers te vergroten: overeenkomstig artikel 127 VWEU wordt het monetair beleid door de Europese Centrale Bank en de nationale centrale banken binnen het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) bepaald en ten uitvoer gelegd, en aangezien het bij deze verordening in te stellen fonds daar op geen enkele wijze aan deelneemt, zou het geen „monetair” fonds mogen heten — „Europees reddingsfonds” of „Europees stabilisatiefonds” zou een geschiktere naam zijn. |
| --- | --- |

25.

Wel zou de naam van het fonds gewijzigd moeten worden om de leesbaarheid en de duidelijkheid voor de burgers te vergroten: overeenkomstig artikel 127 VWEU wordt het monetair beleid door de Europese Centrale Bank en de nationale centrale banken binnen het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) bepaald en ten uitvoer gelegd, en aangezien het bij deze verordening in te stellen fonds daar op geen enkele wijze aan deelneemt, zou het geen „monetair” fonds mogen heten — „Europees reddingsfonds” of „Europees stabilisatiefonds” zou een geschiktere naam zijn.

Mededeling: een Europees minister van Economische Zaken en Financiën

Mededeling: een Europees minister van Economische Zaken en Financiën

| 26. | Het Comité is ingenomen met de mededeling van de Commissie over een Europese minister van Economische Zaken en Financiën, die tegelijkertijd vicevoorzitter van de Commissie en voorzitter van de Eurogroep zou zijn — en daarmee een dubbele legitimiteit zou genieten — en een betere democratische verantwoordingsplicht en een begrijpelijkere governance van de EMU zou belichamen. De invulling van deze functie dient echter nader verduidelijkt te worden om te voorkomen dat een grotere centralisatie van de besluitvorming op begrotingsgebied het gevolg is. |
| --- | --- |

26.

Het Comité is ingenomen met de mededeling van de Commissie over een Europese minister van Economische Zaken en Financiën, die tegelijkertijd vicevoorzitter van de Commissie en voorzitter van de Eurogroep zou zijn — en daarmee een dubbele legitimiteit zou genieten — en een betere democratische verantwoordingsplicht en een begrijpelijkere governance van de EMU zou belichamen. De invulling van deze functie dient echter nader verduidelijkt te worden om te voorkomen dat een grotere centralisatie van de besluitvorming op begrotingsgebied het gevolg is.

| 27. | Zoals het Comité al eerder gesteld heeft, zou samenvoeging van de functies van voorzitter van de Eurogroep en commissaris voor Economische en Monetaire Zaken het algemeen belang van de eurozone binnen de Eurogroep vertegenwoordigen en de eurozone in staat stellen verantwoording af te leggen aan het Europees Parlement, hetgeen momenteel niet gebeurt. |
| --- | --- |

27.

Zoals het Comité al eerder gesteld heeft, zou samenvoeging van de functies van voorzitter van de Eurogroep en commissaris voor Economische en Monetaire Zaken het algemeen belang van de eurozone binnen de Eurogroep vertegenwoordigen en de eurozone in staat stellen verantwoording af te leggen aan het Europees Parlement, hetgeen momenteel niet gebeurt.

| 28. | Voor de eventuele verkiezing van de Europese minister van Economische Zaken en Financiën zouden de gecombineerde rechtsgrondslagen van artikel 2 van Protocol nr. 14 betreffende de Eurogroep en artikel 17 van het VEU van toepassing zijn. |
| --- | --- |

28.

Voor de eventuele verkiezing van de Europese minister van Economische Zaken en Financiën zouden de gecombineerde rechtsgrondslagen van artikel 2 van Protocol nr. 14 betreffende de Eurogroep en artikel 17 van het VEU van toepassing zijn.

| 29. | Deze maatregel moet echter gepaard gaan met een grondige hervorming van de Eurogroep zelf, waarbij het statuut een formelere opzet krijgt en de Eurogroep bijvoorbeeld gedetailleerde notulen moet publiceren, zodat er sprake is van transparantie over de belangrijkste besluiten die tijdens haar vergaderingen worden genomen. |
| --- | --- |

29.

Deze maatregel moet echter gepaard gaan met een grondige hervorming van de Eurogroep zelf, waarbij het statuut een formelere opzet krijgt en de Eurogroep bijvoorbeeld gedetailleerde notulen moet publiceren, zodat er sprake is van transparantie over de belangrijkste besluiten die tijdens haar vergaderingen worden genomen.

| 30. | Het Comité is er nog steeds van overtuigd dat het gebrek aan democratische legitimiteit van de EMU alleen verholpen kan worden als de Europese burgers er zeker van zijn dat ook het beginsel van sociale vooruitgang wordt verdedigd en dat werkgelegenheid, loonstijging en sociale normen niet ondergeschikt worden gemaakt aan macro-economische en budgettaire overwegingen. |
| --- | --- |

30.

Het Comité is er nog steeds van overtuigd dat het gebrek aan democratische legitimiteit van de EMU alleen verholpen kan worden als de Europese burgers er zeker van zijn dat ook het beginsel van sociale vooruitgang wordt verdedigd en dat werkgelegenheid, loonstijging en sociale normen niet ondergeschikt worden gemaakt aan macro-economische en budgettaire overwegingen.

| 31. | De verdieping van de EMU en de coördinatie van het begrotingsbeleid, met name door de voltooiing van de banken- en kapitaalmarktenunie en de tenuitvoerlegging van het EMF, zijn van cruciaal belang. Tegelijkertijd moet echter ook rekening worden gehouden met de politieke situatie en de publieke opinie. |
| --- | --- |

31.

De verdieping van de EMU en de coördinatie van het begrotingsbeleid, met name door de voltooiing van de banken- en kapitaalmarktenunie en de tenuitvoerlegging van het EMF, zijn van cruciaal belang. Tegelijkertijd moet echter ook rekening worden gehouden met de politieke situatie en de publieke opinie.

Brussel, 5 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Advies van het CvdR over de discussienota over de verdieping van de EMU tegen 2025. Goedgekeurd op 30 november 2017. Rapporteur: Christophe Rouillon (FR/PSE): http://webapi.cor.europa.eu/documentsanonymous/cor-2017-03197-00-01-ac-tra-en.docx

1

(2)  Resolutie van het CvdR: wijziging van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor de ESI-fondsen ter ondersteuning van structurele hervormingen, goedgekeurd op 1 februari 2018: http://webapi.cor.europa.eu/documentsanonymous/cor-2017-06173-00-00-res-tra-nl.docx

2

(3)  Advies van het CvdR: wijziging van het steunprogramma voor structurele hervormingen en nieuwe begrotingsinstrumenten voor de eurozone. Rapporteur: Olga Zrihen (BE/PES). Goedgekeurd op 22 maart 2018: http://webapi.cor.europa.eu/documentsanonymous/cor-2018-00502-00-00-ac-tra-nl.docx

3

(4)  Advies van het CvdR: verbetering van de governance van het Europees Semester: een gedragscode voor de inbreng van de lokale en regionale overheden. Rapporteur: Rob Jonkman (NL/ECR). Goedgekeurd op 11 mei 2017. PB C 306 van 15.9.2017, blz. 24.

4

(5)  Zie punt 22 van het advies van het CvdR over de discussienota over de verdieping van de EMU tegen 2025.

5

(6)  Eurostat: General government gross fixed capital formation (bruto-investeringen in vaste activa van de overheid) Code: tec00022. Voorlopige gegevens voor 2016: http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/refreshTableAction.do?tab=table&plugin=1&pcode=tec00022&language=en

6

(7)  Europese Commissie, Zevende verslag inzake economische, sociale en territoriale cohesie. september 2017, blz. 168: http://ec.europa.eu/regional_policy/en/information/cohesion-report/

7

(8)  Mededeling van de Commissie — Optimaal benutten van de flexibiliteit binnen de bestaande regels van het stabiliteits- en groeipact. 13 januari 2015. Ref.: COM(2015) 12 final: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52015DC0012&from=EN

8

(9)  Advies van het CvdR — Optimaal benutten van de flexibiliteit binnen de bestaande regels van het stabiliteits- en groeipact. Goedgekeurd op 9 juli 2015. Rapporteur: Olga Zrihen (BE/PSE). PB C 313 van 22.9.2015, blz. 22.

9

(10)  COM(2018) 335 final.

10

(11)  Advies van het CvdR — Bevordering van de kwaliteit van overheidsuitgaven op gebieden die het voorwerp zijn van EU-optreden. Goedgekeurd op 3 december 2014. Rapporteur: Catiuscia Marini (IT/PSE). PB C 19 van 21.1.2015, blz. 4.

11

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/37 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/37

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het pakket maatregelen inzake overheidsopdrachten

(2018/C 387/07)

| Rapporteur: | Adrian Ovidiu TEBAN (RO/EVP), burgemeester van Cugir |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Mededeling Succesvolle overheidsopdrachten in en voor Europa
  COM(2017) 572 final
  Mededeling „Investeringen ondersteunen via een vrijwillige voorafgaande beoordeling van de aanbestedingsaspecten van grote infrastructuurprojecten”
  COM(2017) 573 final
  Aanbeveling van de Commissie betreffende de professionalisering van overheidsopdrachten
  C(2017) 6654 final |

Rapporteur:

Adrian Ovidiu TEBAN (RO/EVP), burgemeester van Cugir

Referentiedocumenten:

Mededeling Succesvolle overheidsopdrachten in en voor Europa

COM(2017) 572 final

Mededeling „Investeringen ondersteunen via een vrijwillige voorafgaande beoordeling van de aanbestedingsaspecten van grote infrastructuurprojecten”

COM(2017) 573 final

Aanbeveling van de Commissie betreffende de professionalisering van overheidsopdrachten

C(2017) 6654 final

I.   ALGEMENE OPMERKINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

| 1. | stelt vast dat tal van lidstaten de richtlijnen van 2014 betreffende overheidsopdrachten pas recentelijk hebben omgezet. Overheden en marktdeelnemers moeten zich thans nog aan deze nieuwe bepalingen aanpassen en doen daarvoor een beroep op opleidings- en adviesdiensten. Er moet evenwel meer vooruitgang worden geboekt op het gebied van digitale overheidsopdrachten. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Uiterlijk drie jaar na de omzetting van deze richtlijnen zou de Commissie moeten overgaan tot een grondige evaluatie van de wijze waarop de Europese normen inzake overheidsopdrachten in de nationale wetgevingen van de lidstaten zijn omgezet en daar zijn toegepast, bij voorkeur via een aanpak op meerdere niveaus. De evaluatie van de toepassing van de normen moet volgens het CvdR worden toegespitst op de wijze waarop zij op lokaal en regionaal niveau ten uitvoer werden gelegd, gelet op het belang van subnationale overheden op het gebied van openbare aanbestedingen, als essentiële partners in de tenuitvoerleggingsfase. Voorts moet worden beoordeeld in hoeverre deze nieuwe normen de regelgeving op dit gebied hebben vereenvoudigd of gecompliceerd door de richtlijnen correct om te zetten, de toegang van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) tot aanbestedingen hebben vergemakkelijkt, bureaucratische belemmeringen hebben verminderd en het gebruik van strategische aanbestedingsprocedures hebben doen toenemen. Ook moet worden beoordeeld of en in welke mate zij hebben bijgedragen tot efficiëntere overheidsuitgaven en meer werkgelegenheid. In aansluiting op de discussies in de taskforce Subsidiariteit is het CvdR bereid met de andere Europese instellingen samen te werken om betere feedback te geven over de uitvoering van EU-beleid op lokaal en regionaal niveau, zodat de wetgeving van de Unie beter werkt voor haar burgers; |
| --- | --- |

2.

| 3. | De door de hervorming van 2014 ingevoerde strategische aanbestedingen verhogen de complexiteit van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten. Met het oog daarop kunnen de betrokkenen wellicht aanvullende opleidingen nodig hebben, om te voorkomen dat er onzekerheid ontstaat over de wettigheid van het toevoegen van aanvullende criteria ter bevordering van innovatie en sociale of milieudoelstellingen. Het CvdR benadrukt dat alle nieuwe initiatieven van de Commissie op het gebied van overheidsopdrachten zorgvuldig moeten worden onderzocht om rekening te houden met de lokale omstandigheden en te voorkomen dat de administratieve lasten voor aanbestedende diensten nog worden verzwaard. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR betreurt het dat de regels inzake staatssteun en de Europese boekhoudregels zoals de SEC 2010-norm en de praktijk van de Commissie de facto druk uitoefenen om gebruik te maken van overheidsopdrachten, als een „eenvoudiger manier” om aan de EU-concurrentienormen te voldoen en de daarmee gepaard gaande risico’s van „overcompensatie” te vermijden. Hiermee wordt de vrijheid van de lidstaten om openbare diensten te organiseren, met name op sociaal gebied, beperkt, wat in strijd is met de bepalingen van artikel 14 VWEU. Ook herhaalt het CvdR dat er op het gebied van staatssteun geen equivalent bestaat voor de „interne uitzondering” waarin de normen voor overheidsopdrachten voorzien, en dat deze situatie derhalve extra druk, onzekerheid en verstoringen in het beheer en, uiteindelijk, een slechtere uitvoering van de begroting veroorzaakt. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR stelt met ongerustheid vast dat in het door de Commissie opgestelde document Toolbox 2017 edition — Quality of Public Administration (Kwaliteit van openbaar bestuur) (1) wordt gesuggereerd dat overheden vrijwel
  verplicht
  zijn gebruik te maken van strategische aanbestedingen om betere resultaten te behalen op sociaal vlak, ook wat betreft duurzame ontwikkeling en innovatie, en dat het voor hen een fundamentele vereiste van openbare orde zou zijn om met de contractanten te interageren. |
| --- | --- |

5.

| 6. | In overeenstemming met het beginsel van lokale autonomie bij de organisatie van openbare diensten, moet het de betrokken overheden vrijstaan al dan niet rekening te houden met milieu- en sociale criteria alsook criteria inzake innovatie waarin door de hervorming van 2014 is voorzien en met inachtneming van, onder meer, opportuniteitscriteria en een evenwichtige effectbeoordeling van de kosten en het resultaat van de investering. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Door hun koopkracht te gebruiken om te kiezen voor milieuvriendelijke goederen, diensten en werken, kunnen Europese overheden via het vrijwillige instrument voor groene overheidsopdrachten een belangrijke bijdrage leveren aan duurzame consumptie en productie, aan een economie waarin efficiënter met hulpbronnen wordt omgesprongen en dus aan de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG). De publicatie in oktober 2017 van de brochure van de Europese Commissie over overheidsopdrachten voor een circulaire economie (2) valt in dit verband dan ook toe te juichen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Bij de hervorming van 2014 werd het recht van overheden erkend om hun diensten rechtstreeks te verstrekken en werden de begrippen „inbesteding” en „publiek-publieke samenwerking” gedefinieerd. Zo is de plaatsing van overheidsopdrachten slechts een van de vele andere mogelijke wijzen om te zorgen voor de levering van openbare diensten, en het beheer ervan mag niet aan voorwaarden worden gebonden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De Commissie wordt verzocht het project inzake innovatiegerichte openbare aanbestedingsprocedures en de handleiding voor maatschappelijk verantwoorde openbare aanbestedingen snel af te ronden om de tenuitvoerlegging van de respectieve wettelijke bepalingen in de lidstaten en met name het gebruik van het criterium van de economisch voordeligste inschrijving als eerste gunningscriterium te vergemakkelijken. De Commissie moet in dit verband wel duidelijk maken dat dit criterium niet betekent „de laagste prijs”. |
| --- | --- |

9.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

Betreffende de mededeling Succesvolle overheidsopdrachten in en voor Europa

| 10. | Doeltreffende governance van overheidsopdrachten maakt integrerend deel uit van kwalitatief hoogstaand openbaar bestuur in de hele EU. Het gaat immers om een echt transversale administratieve functie waarbij vrijwel alle overheidsorganen betrokken zijn, van federale ministeries tot lokale overheidsdiensten, zodat het grotendeels een kenmerkend element van de kwaliteit van dit bestuur is (3). Om die reden zouden overheidsopdrachten in de EU-agenda voor betere regelgeving moeten worden opgenomen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het pakket wordt besproken vóór oktober 2018, de deadline voor de geleidelijke invoering van de nieuwe aanbestedingsregels wat betreft het gebruik van digitale instrumenten. Het is dan ook nog maar de vraag of de nieuwe e-aanbestedingsregels de beoogde doelstellingen zullen bereiken en of verdere verfijning van de regelgeving nodig zal zijn. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De huidige wetgeving inzake overheidsopdrachten is zo nadrukkelijk toegespitst op de transparantie en het strategische gebruik ervan dat zij de doeltreffendheid van de procedures dreigt te ondermijnen. Met name kleinere lokale en regionale overheden vinden overheidsopdrachten dan ook bijzonder lastig omdat zij vrezen procedurefouten te zullen maken. Ook zijn zij minder geneigd om van de traditionele aanbestedingssystemen af te zien of om ter zake innoverende procedures te ontwikkelen. Daarom moeten standaardaanbestedingsdocumenten worden opgesteld. |
| --- | --- |

12.

| 13. | De omslachtige procedures en het ontbreken van gestandaardiseerde documenten hebben de administratieve kosten die verband houden met overheidsopdrachten voor zowel kopers als verkopers doen toenemen, en het relatieve gemak waarmee beslissingen over aanbestedingen voor de rechter kunnen worden aangevochten heeft geleid tot tal van klachten en een toename van geschillen. Bij de omzetting van de doelstellingen van richtlijnen mag de wetgeving van de lidstaten de complexiteit van de regelgeving niet vergroten, noch deze lineair uitbreiden tot onder de vastgestelde drempels, zoals sommige lidstaten hebben gedaan. Het groeiende aantal rechtsvorderingen die sommige inschrijvers instellen op grond van de rechtsmiddelenrichtlijn toont aan dat de Commissie en de lidstaten kordate maatregelen moeten nemen om te voorkomen dat dergelijke inschrijvers misbruik maken van de rechten die hun krachtens de genoemde richtlijn zijn verleend. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Ook doen overheidsopdrachten voor innovatie nog extra problemen van governance en samenhang rijzen als het erom gaat de primaire doelstellingen van overheidsopdrachten af te stemmen op de doelstelling om van overheidsopdrachten een beleidsinstrument voor innovatie te maken. Om innovatie bij overheidsopdrachten te bevorderen is het voorts zaak dat vaardigheden op theoretisch, operationeel en beheersgebied worden versterkt, en dat kan worden beschikt over gestandaardiseerde documenten, zodat multilaterale onderhandelingen kunnen worden aangegaan die met complexe projecten gepaard gaan. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Op grond van eigen analyses van het Europees semester stelt het CvdR vast dat overheidsopdrachten vaak investeringen afremmen (4). Uit de studie die het CvdR heeft uitgevoerd over obstakels voor investeringen op lokaal en regionaal niveau is gebleken dat de regels voor aanbestedingen voor steden en regio’s een grote belemmering voor investeringen zijn geweest, met name wegens de complexiteit, de uiteenlopende wijze waarop de regels zijn omgezet of de ondoeltreffendheid van het aanbestedingsproces, de buitensporig lange duur ervan en de onzekerheid over de betreffende juridische procedures (5). |
| --- | --- |

15.

| 16. | Door te beweren dat 55 % van de aanbestedingen nog steeds gebaseerd is op het criterium van de laagste prijs kan de mededeling van de Commissie een verkeerd beeld geven aangezien de hervorming van 2014 beduidend meer ruimte heeft gecreëerd om bij aanbestedingen met strategische criteria rekening te houden en het nieuwe wetgevingskader pas in 2016 in nationale wetgeving is omgezet: deze periode is niet voldoende om een volledige effectbeoordeling mogelijk te maken. Het CvdR wijst erop dat de gunning van een exclusief contract uitsluitend op basis van de laagste prijs niet noodzakelijkerwijs betekent dat bij een bepaalde aanbestedingsprocedure geen rekening is gehouden met sociale of milieudoelstellingen: in het bestek van de betreffende aanbesteding kunnen immers ook strategische criteria zijn opgenomen waarbij bijv. bepaalde milieu- of energiecriteria terdege in aanmerking zijn genomen. In dergelijke gevallen zal de opdracht zijn gegund op basis van de laagste prijs, maar zal volledig rekening zijn gehouden met alle strategische criteria, conform de EU-normen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | In dit verband zij verwezen naar een studie in opdracht van directoraat-generaal Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en Midden- en Kleinbedrijf over het strategische gebruik van overheidsopdrachten ter bevordering van milieu-, sociaal en innovatiebeleid (6), waarin wordt benadrukt dat lokale en regionale overheden een reeks strategische aanbestedingsprocedures volgen, bijvoorbeeld in Spanje, die worden toegepast door publiekrechtelijke instanties zoals scholen, universiteiten en openbare ziekenhuizen |
| --- | --- |

17.

| 18. | Bij de goedkeuring van de nieuwe richtlijnen inzake overheidsopdrachten werd de bevordering van kmo’s aangemerkt als een van de vijf belangrijkste speerpunten van de hervorming op dit gebied. Uit de studie die in 2016 werd verricht door de laureaten van de eerste editie van de CvdR-prijs voor de Europese Ondernemende Regio is evenwel gebleken dat de procedures niet dermate zijn vereenvoudigd dat kmo’s toegang kunnen krijgen tot contracten voor overheidsopdrachten (7). Overheidsopdrachten zijn van groot belang voor kmo’s en hun belangen moeten dan ook centraal staan in het beleid inzake overheidsopdrachten en de uitvoering ervan. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Wat grensoverschrijdende aanbestedingen betreft, blijkt uit de op 20 september 2017 uitgebrachte mededeling van de Commissie „Groei en cohesie stimuleren in grensregio’s van de EU” (8) dat de belangrijkste oorzaak van veel grensproblemen gelegen is in de verscheidenheid van regelgevingen in de juridische en bestuursrechtelijke stelsels van de lidstaten. Vaak worden de normen van het Unierecht in de verschillende lidstaten met wisselende nauwgezetheid toegepast. De toepassing van twee verschillende stelsels aan weerszijden van een binnengrens kan aldus leiden tot complexe situaties en soms ook tot rechtsonzekerheid die extra kosten met zich meebrengt. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR herhaalt daarom met klem dat de Commissie in dit stadium voornamelijk moet toezien op de uitvoering van de richtlijnen van 2014, omdat de lidstaten, ondanks het door de EU vastgestelde wettelijke kader, over een zekere mate van flexibiliteit en een beoordelingsmarge beschikken ten aanzien van de wijze van omzetting van de EU-wetgeving in hun nationale systemen; deze situatie kan bijvoorbeeld de toegang van kmo’s tot overheidsopdrachten beperken of grensoverschrijdende aankopen belemmeren. |
| --- | --- |

20.

| 21. | De maatregel ter verbetering van de transparantie en integriteit en de kwaliteit van de gegevens, en met name de aanvullende maatregel ter bevordering van de aanleg van voor het publiek toegankelijke aanbestedingsregisters zijn van vitaal belang. Desalniettemin zou de Commissie de overheden moeten helpen, niet alleen door concrete voorbeelden en goede praktijken aan te reiken, maar met name ook door gestandaardiseerde documenten, formulieren en bestekken goed te keuren, zoals al is gedaan met het Europees uniform aanbestedingsdocument, zodat aan de transparantiecriteria kan worden voldaan zonder collusie te bevorderen door informatie te verspreiden die verder gaat dan de wettelijke normen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR steunt tevens de aanvullende actie van de Commissie om richtsnoeren te leveren voor de praktische toepassing van de nieuwe integriteitsbepalingen en voor de uitsluitingsgronden in verband met collusie, alsook om een gegevensbank over onregelmatigheden op te zetten, als een stap in de goede richting. De overheid moet prioriteit geven aan bewustmaking van de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor aanbestedingen, door op hun behoeften afgestemde opleidingen te organiseren en hun instrumenten aan te reiken om door ondernemingen gepleegde delicten, zoals corruptie, collusie en het witwassen van geld, te voorkomen, op te sporen en te bestrijden. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Door voor te stellen om, als onderdeel van de inspanningen ter ontwikkeling van een breed samenwerkingspartnerschap, op vrijwillige basis gestructureerde dialogen te organiseren over de problematiek van aanbestedingen, die eventueel volledig op het proces van het Europees semester afgestemd kunnen zijn, zet de Commissie een stap in de goede richting, zij het onder bepaalde voorwaarden. Aangezien van de deelnemers aan het partnerschap wordt verwacht dat zij op vrijwillige basis verbintenissen aangaan, moet van meet af aan duidelijk worden gemaakt dat deze actoren legitimiteit moeten hebben. Tegelijkertijd is het belangrijk dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de speelruimte die de richtlijnen inzake overheidsopdrachten van 2014 aan lokale autoriteiten laten om te beslissen of er rekening moet worden gehouden met milieu-, sociale of innovatiecriteria. Voorts is het ook van belang ervoor te zorgen dat de sociale partners adequaat zijn vertegenwoordigd in dit partnerschap. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zoals de Commissie heeft benadrukt, zijn de overheden op alle niveaus alsook de belanghebbenden het best in staat om de aard en de mate van hun betrokkenheid te bepalen. Het is echter niet duidelijk of lokale en regionale overheden aan de voorgestelde gestructureerde dialogen zullen deelnemen, zoals ze zouden moeten doen, of dat het Europees Parlement en de Raad in dat verband de enige partners van de Commissie zullen zijn. |
| --- | --- |

24.

Betreffende de aanbeveling van de Commissie over de professionalisering van overheidsopdrachten

| 25. | Het CvdR is ingenomen met de aanbeveling, waarin de Commissie betoogt dat overheidsdiensten de efficiëntie en toegankelijkheid van aanbestedingen moeten verbeteren en deze moeten gebruiken om innovatie en digitalisering te bevorderen. Het verzoekt de lidstaten zich in te spannen voor een snelle digitalisering van de procedures en voor de invoering van e-processen tijdens alle belangrijke fasen, te weten vanaf de kennisgeving, de toegang tot aanbestedingen en het indienen van inschrijvingen, tot de evaluatie, het gunnen van de opdracht, het bestellen en factureren, en de betaling. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De regelgeving, de initiatieven van de Commissie op dit gebied en de daaruit voortvloeiende administratieve lasten voor overheden moeten in verhouding staan tot het gewicht dat overheidsopdrachten die de EU-drempels overschrijden hebben ten opzichte van het totale aantal aanbestedingsprocedures in iedere lidstaat, met inbegrip van overheidsopdrachten die de EU-drempels niet overschrijden. De Commissie zou erop moeten toezien dat deze evenredigheid gewaarborgd is. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR verzet zich tegen iedere vorm van verplichte richtsnoeren inzake de opleiding en scholing van overheidspersoneel, aangezien dergelijke voorschriften in strijd zouden kunnen zijn met het beginsel van de soevereiniteit van lidstaten, regio’s en gemeenten wat betreft de organisatie van hun respectieve administraties. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR verwijst naar het werkdocument van de diensten van de Commissie getiteld The Value Added of Ex ante Conditionalities in the European Structural and Investment Funds (De toegevoegde waarde van ex-antevoorwaarden in de Europese structuur- en investeringsfondsen) dat op 31 maart 2017 is gepubliceerd (9) en waarin de Commissie stelt dat de ex-antevoorwaarden hebben geholpen bij de omzetting en tenuitvoerlegging van relevante EU-wetgeving, de opheffing van belemmeringen voor investeringen binnen de EU en de verwezenlijking van de strategische doelstellingen, en dat zij de aanzet hebben gegeven tot beleidshervormingen en de ontwikkeling van landenspecifieke aanbevelingen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Deze initiatieven van de Commissie zijn essentieel voor een succesvolle tenuitvoerlegging van het EU-kader voor overheidsopdrachten. Wel is het CvdR van mening dat de doeltreffendheid van al deze instrumenten en initiatieven grondig moet worden geëvalueerd, met bijzondere aandacht voor synergieën en complementariteit. Ook is het van mening dat eventuele nieuwe maatregelen volledig gerechtvaardigd moeten zijn, om nutteloze administratieve lasten voor lokale en regionale overheden te voorkomen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR betreurt het dat de Commissie, in het kader van haar algemene beleidsstrategie en het beleid ter aanmoediging van overheidsopdrachten op sociaal en milieugebied en, meer in het algemeen, van een correct gebruik van overheidsmiddelen, onvoldoende de noodzaak van professionalisering benadrukt. Het is van mening dat de professionalisering van overheidsopdrachten niet los kan worden gezien van een goede governance en de professionalisering, in het algemeen, van het beheer en de verlening van adequate lokale diensten. |
| --- | --- |

30.

| 31. | In dezelfde geest betoogt het CvdR dat het, wat openbare diensten betreft, in veel gevallen de voorkeur verdient om deze intern te blijven verrichten of om gebruik te maken van alternatieven voor overheidsopdrachten. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR verheugt zich erover dat het voorstel van de Commissie van 7 juni 2018 voor een verordening tot vaststelling van het internemarktprogramma voorziet in de mogelijkheid „maatregelen te ondersteunen met het oog op een bredere benutting van strategische overheidsopdrachten, professionalisering van overheidsinkopers, betere toegang tot aanbestedingsmarkten voor kmo’s, meer transparantie, integriteit en betere gegevens, bevordering van de digitale transformatie van aanbestedingen en stimulering van gezamenlijke aanbestedingen, door de partnerschapsaanpak met de lidstaten te versterken, de gegevensverzameling en -analyse te verbeteren aan de hand van onder andere de ontwikkeling van specifieke IT-instrumenten, door de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken te ondersteunen, richtsnoeren te bieden, gunstige handelsovereenkomsten te sluiten, de samenwerking tussen nationale overheden te versterken en pilootprojecten te lanceren” (10). |
| --- | --- |

32.

| 33. | Er zijn meer richtsnoeren nodig m.b.t. e-formulieren en e-aanbestedingsprocedures, om te voorkomen dat nationale benaderingen botsen met de aanpak van de EU en dat lokale en regionale overheden in het ongewisse blijven over de vraag wanneer en hoe ze verschillende formulieren en procedures moeten gebruiken. Kenniscentra kunnen een positieve bijdrage leveren om de correcte tenuitvoerlegging en interpretatie van EU-wetgeving te vergemakkelijken door aan lokale en regionale overheden en hun verenigingen gratis informatie en advies te verstrekken. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR steunt het standpunt van Housing Europe, namelijk dat een belangrijke factor voor de professionalisering en innovatie op het gebied van overheidsopdrachten erin zou bestaan om een Europees register van oplossingen in de vorm van gestandaardiseerde documenten te ontwikkelen, gaande van technische oplossingen om te voldoen aan de klimaat- en energiecriteria tot originele manieren om de sociale uitdagingen aan te pakken. Dit pan-Europese register, dat zou worden opgesteld onder auspiciën van het directoraat-generaal Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en Midden- en Kleinbedrijf van de Europese Commissie (DG GROW), zou gebruik moeten kunnen maken van door de Europese federaties verzamelde knowhow en goede praktijken. Het zou potentiële standaardisering van de procedures mogelijk maken en het aantal rechtsvorderingen verminderen (11). |
| --- | --- |

34.

Betreffende de mededeling Investeringen ondersteunen via een vrijwillige voorafgaande beoordeling van de aanbestedingsaspecten van grote infrastructuurprojecten

| 35. | Het CvdR is ingenomen met het vrijwillige karakter van het voorafgaand mechanisme, en denkt dat dit bijzonder belangrijk zal zijn voor concessies, die voor het eerst volledig aan een geharmoniseerde EU-regeling onderworpen zijn. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het is er tevens van overtuigd dat dit mechanisme van doorslaggevend belang zal zijn om het risico op vertragingen en kostenoverschrijdingen als gevolg van problemen bij aanbestedingsprocedures voor grootschalige grensoverschrijdende projecten, te verminderen. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR verzoekt de Commissie om bij de publicatie van informatie op de website over het voorafgaand mechanisme en bij de bekendmaking van gegevens via het kennisgevingsmechanisme en het mechanisme voor de uitwisseling van informatie, erop toe te zien dat commercieel gevoelige informatie wordt beschermd en dat het vertrouwelijke karakter van informatie die door dienstverleners met het oog op verstoring van de mededinging kan worden gebruikt, gewaarborgd is. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het CvdR had meer duidelijkheid verwacht met betrekking tot de antwoorden van de Commissie op vragen die worden gesteld via de helpdesk, die zich bewust zou moeten zijn van de gevolgen daarvan, alsmede met betrekking tot het kennisgevingsmechanisme bij eventuele gerechtelijke procedures in verband met overheidsopdrachten. Het verzoekt de Commissie aan te geven hoe het voorafgaand mechanisme omgaat met bepaalde problemen als gevolg van de toename van het aantal rechtsvorderingen in het kader van de rechtsmiddelenrichtlijn. |
| --- | --- |

38.

Brussel, 5 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Hier beschikbaar in het Engels.

1

(2)  http://ec.europa.eu/environment/gpp/pubs_en.htm

2

(3)  Europese Commissie, Quality of Public Administration: A Toolbox for Practitioners (Kwaliteit van openbaar bestuur — Toolbox voor betrokkenen), editie 2017, hier beschikbaar in het Engels.

3

Quality of Public Administration: A Toolbox for Practitioners

editie 2017

(4)  Europees Comité van de Regio’s, 2017 European Semester (Europees Semester 2017). CvdR, Territorial Analysis of the Country Reports and accompanying Communication, Report of the Steering Committee of the Europe 2020 Monitoring Platform (Territoriale analyse van de landenverslagen en de bijbehorende mededeling, Verslag van de stuurgroep van het Europa 2020-monitoring platform), hier beschikbaar.

4

2017 European Semester

Territorial Analysis of the Country Reports and accompanying Communication, Report of the Steering Committee of the Europe 2020 Monitoring Platform

(5)  Studie van het Europees Comité van de Regio’s: Obstacles to investments at local and regional level (Obstakels voor investeringen op lokaal en regionaal niveau), 2016, hier beschikbaar (in het Engels).

5

Obstacles to investments at local and regional level

(6)  Strategic use of public procurement in promoting green, social and innovation policies (Strategisch gebruik van overheidsopdrachten ter bevordering van milieu-, sociaal of innovatiebeleid), studie in opdracht van directoraat-generaal Interne Markt, Industrie, Ondernemerschap en Midden- en Kleinbedrijf van de Europese Commissie, gepubliceerd op 15 juni 2016 en hier te vinden

6

Strategic use of public procurement in promoting green, social and innovation policies

(7)  Europees Comité van de Regio’s, Report on the Survey of EER Regions: How to make life easier for SMEs? (Verslag over de studie inzake Europese ondernemende regio’s: hoe het leven makkelijker maken voor kmo’s?), 2016, Brussel, blz. 4-5.

7

Report on the Survey of EER Regions: How to make life easier for SMEs?

(8)  Hier beschikbaar in het Engels.

8

(9)  Hier beschikbaar; klik voor meer informatie op deze link.

9

(10)  COM(2018) 441 final.

10

(11)  Document hier beschikbaar.

11

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/42 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/42

---

Verkennend advies van het Europees Comité van de Regio’s over klimaatgovernance na 2020: een Europees en mondiaal perspectief: bijdrage aan de COP24 van het UNFCCC

(2018/C 387/08)

| Rapporteur: | Andrew Varah COOPER (UK/EA), lid van de raad van Kirklees |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Verkennend advies |

Rapporteur:

Andrew Varah COOPER (UK/EA), lid van de raad van Kirklees

Referentiedocument:

Verkennend advies

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Europese governance voor de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030.

| 1. | benadrukt de belangrijke rol van lokale en regionale overheden bij strategisch leiderschap op het niveau dat het dichtst bij de burgers ligt, bij het beheer van decentrale energieproductie door middel van zelfconsumptie, gedistribueerde productie en slimme netwerken, bij het werken aan een goed investeringsklimaat en bij op elkaar afstemmen van energie- en klimaatbeleid en beleid inzake huisvesting, energiearmoede, vervoer en duurzame mobiliteit, economische ontwikkeling, landgebruik en ruimtelijke planning. Lokale en regionale overheden hebben ook een sterke voortrekkersrol in de gemeenschap en kunnen in hun lokale gemeenschap voor het bedrijfsleven en voor het brede maatschappelijk middenveld optreden als pleitbezorgers van klimaatmaatregelen door de betrokkenheid van de burger-consumenten te versterken en ervoor te zorgen dat zij het energiebeleid onderschrijven. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Een veerkrachtige energie-unie met een ambitieus klimaatbeleid kan het best worden gerealiseerd met een gecoördineerde aanpak waarbij de EU, de lidstaten en de regio’s zowel wetgevende als niet-wetgevende maatregelen nemen en een impuls wordt gegeven aan onderzoek en lokale energievoorzieningsystemen. Dit is nodig om te bereiken dat de EU, de lidstaten en hun lokale en regionale overheden gaan werken aan de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s). |
| --- | --- |

2.

| 3. | De nieuwe 32 %-doelstellingen voor hernieuwbare energie in de energiemix van de EU, het energie-efficiëntiestreefcijfer van 32,5 % en de governanceverordening van de energie-unie zijn een stap in de richting van een duurzame energietransitie in Europa en een grotere participatie van lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Lidstaten moeten expliciet rekening houden met de bestaande lokale en regionale verplichtingen alsook met de behaalde resultaten in het kader van initiatieven zoals het Burgemeestersconvenant. Voorts zouden ze mechanismen moeten ontwikkelen om de bijdragen van alle relevante bestuursniveaus aan hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen mee te nemen. Ook zouden ze lokale en regionale overheden moeten betrekken bij planning en toezicht, overeenkomstig de grondwettelijke en politieke voorschriften van iedere lidstaat (1). |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) dringt er eens te meer bij de lidstaten en de Europese Commissie op aan om snel werk te maken van een permanente energiedialoog, die lokale en regionale overheden, maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en andere belanghebbenden een actieve rol zou helpen geven bij het in goede banen leiden van de energietransitie (2). |
| --- | --- |

5.

| 6. | In het licht van het voorstel van de Europese Commissie om 25 % van de EU-uitgaven voor klimaatactie vast te stellen voor alle EU-programma’s voor de periode 2021-2027, wat een goed uitgangspunt is, zou het meerjarig financieel kader voor de periode na 2020 zo moeten worden vormgegeven dat de EU-doelstellingen en -streefcijfers voor energie en klimaat gemakkelijker kunnen worden gehaald, met bijzondere aandacht voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, energie-efficiëntie, schone mobiliteit, opwekking van hernieuwbare energie en koolstofputten. Gezien de langetermijndoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs zou de EU voldoende financiële middelen moeten vrijmaken voor programma’s en projecten waarmee deze doelstellingen in overeenstemming met de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt. |
| --- | --- |

6.

| 7. | In het licht van het EU-beleid voor duurzame energie en de opzet van de elektriciteitsmarkt dienen juridische en administratieve belemmeringen uit de weg te worden geruimd en moeten er vereenvoudigde procedures komen voor de opslag, handel en eigen gebruik van elektriciteit, zodat lokale en regionale marktpartijen zoals energiegemeenschappen volledige toegang tot de markt krijgen; bij de uitwerking van steunregelingen voor duurzame energie moeten de lidstaten voor coördinatie met lokale en regionale overheden zorgen en rekening houden met de specifieke kenmerken van lokale en regionale duurzame-energiegemeenschappen, zodat deze binnen het energiesysteem kunnen opereren en hun marktintegratie wordt vergemakkelijkt. |
| --- | --- |

7.

Belang van lokaal en regionaal optreden voor de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs

| 8. | In de Overeenkomst van Parijs wordt erkend dat multilevel governance op het vlak van klimaatbeleid belangrijk is en dat er met regio’s, steden en niet-partijgebonden actoren moet worden samengewerkt. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR erkent dat lokale en regionale overheden het dichtst bij de burgers staan en benadrukt dat veel besluiten over beleidsterreinen die vallen onder het toepassingsgebied van de Overeenkomst van Parijs in hoofdzaak door deze overheden worden genomen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Hun bijdrage tot het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen is grotendeels afhankelijk van hun vermogen en bereidheid om relevant beleid uit te voeren. Het CvdR is derhalve van mening dat lokale en regionale overheden op een gecoördineerde manier nauw betrokken moeten worden bij het omzetten van politieke toezeggingen in overheidsbeleid, investeringen en uitvoeringsmaatregelen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De aankondiging van de Verenigde Staten dat het land zich zal terugtrekken uit de Overeenkomst van Parijs is spijtig, maar heeft geleid tot nieuwe stimulansen voor subnationale overheden in de EU, de VS en elders ten aanzien van het verwezenlijken van de mondiale doelstellingen op het gebied van klimaatverandering, en geeft zodoende een goed beeld van het engagement van burgers en de bestuurslaag die zich het dichtst bij hen bevindt. Het CvdR is bereid de banden met de Conferentie van burgemeesters van de VS aan te trekken en wereldwijd samen met verenigingen van steden en regio’s klimaatmaatregelen te nemen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR is er stellig van overtuigd dat gekozen vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden en netwerken samen met de industrie en het maatschappelijk middenveld een belangrijke rol kunnen spelen bij het ondersteunen van de inspanningen van nationale overheden om klimaatbeleid te ontwikkelen en uit te voeren wanneer nationale overheden niet ambitieus genoeg zijn. In dit verband bieden initiatieven zoals het Burgemeestersconvenant steun bij de ontwikkeling en verspreiding van instrumenten en methoden voor de uitvoering van activiteiten voor capaciteitsopbouw. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Steeds meer politiek relevante, democratisch gekozen niet-partijgebonden actoren, zoals lokale en regionale overheden, houden zich bezig met klimaatgovernance op mondiaal niveau. Deze tendens kan niet worden genegeerd. Het is daarom van groot belang dat de rol van deze vorm van governance van onderaf in het besluitvormingsproces formeel wordt erkend in het regelgevende kader van het UNFCCC. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Tijdens de intersessionele COP van mei 2017 en mei 2018 maakte het hulporgaan inzake de uitvoering vooruitgang mogelijk op het gebied van het betrekken van belanghebbenden bij het UNFCCC-proces en erkende het de noodzaak om de doeltreffende betrokkenheid van belanghebbenden die geen partij zijn bij het mondiale stelsel voor klimaatgovernance verder te versterken. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR is verheugd over het verslag van het Europees Parlement over de rol van regio’s en steden van de EU bij de tenuitvoerlegging van de COP21-overeenkomst van Parijs over klimaatverandering (3) en wijst met name op de opmerking dat plaatselijke autoriteiten verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van de meeste maatregelen voor mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering en het grootste deel van de EU-wetgeving op dit gebied. |
| --- | --- |

15.

Formele betrokkenheid van subnationale overheden bij mondiale regelingen inzake klimaatgovernance

| 16. | Het Comité verheugt zich over het feit dat de dialoog van Talanoa niet beperkt is tot gesprekken tussen nationale overheden, maar verschillende niet-partijgebonden actoren, waaronder regio’s en steden en hun gekozen vertegenwoordigers, die ook belangrijke kwesties met betrekking tot klimaatactie onder de aandacht kunnen brengen van nationale en mondiale beleidsmakers. Het CvdR vermeldt zijn steun en inzet voor de Talanoa-dialogen van steden en regio’s als de directe wereldwijde en proactieve reactie op dit proces en bepleit uitbreiding van het aantal in Europa te houden dialogen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het is belangrijk dat de dialoog niet voornamelijk of uitsluitend neerkomt op het vertellen van verhalen. In de geest van de dialoog is feedback van niet-partijgebonden actoren op de drie belangrijkste vragen „Waar zijn we?”, „Waar willen we heen?” en „Hoe komen we daar?” essentieel om te zorgen voor vertrouwen en betrokkenheid bij het proces. Het CvdR verzoekt de voorzitterschappen van de COP, het secretariaat van de VN inzake klimaatverandering en de partijen van het UNFCCC daarom te verduidelijken hoe de resultaten van de dialoog zullen worden verwerkt en opgenomen in de onderhandelingsteksten die tijdens COP24 moeten worden aangenomen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het Comité stelt voor de dialoog van Talanoa na COP24 voort te zetten en deze om te vormen tot een tussentijdse evaluatie die om de tweeënhalf jaar moet worden uitgevoerd tijdens het opmaken van de balans op mondiaal niveau. Om in het algemeen meer begrip te kweken voor een gestage verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en duidelijk te maken dat afwachten geen optie is, zou de dialoog van Talanoa moeten worden uitgebreid met een vierde vraag: „wanneer?” |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR verzoekt het voorzitterschap van het UNFCCC de resultaten van de dialoog in 2019 te evalueren en voorstellen te doen om het proces in de toekomst gestructureerder en relevanter voor de onderhandelingen te maken. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De Europese Commissie en de lidstaten worden verzocht gebruik te maken van de dialoog van Talanoa om samen te werken met lokale en regionale overheden en andere belanghebbenden bij het voorbereiden van de onderhandelingsposities en -inbreng van de EU voor COP24. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Steden en regio’s moeten hun bijdragen aan het portaal van de dialoog van Talanoa voorbereiden en gebruikmaken van de mogelijkheden om hun ambities, standpunten en intenties te uiten in het kader van de mondiale klimaatonderhandelingen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het NAZCA-platform is een nuttig instrument voor het betrekken van belanghebbenden die geen partij zijn bij het UNFCCC-besluitvormingsproces. Het CvdR verzoekt het UNFCCC voorstellen te doen voor de manier waarop de rol van regio’s en steden in het internationale governancestelsel, naast de rol van het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector, beter kan worden gedefinieerd. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Er moet worden herinnerd aan de verbintenis Bonn-Fiji, die door de lokale en regionale leiders is aangenomen tijdens COP23, en het hierin opgenomen verzoek de LGMA Constituency actiever te betrekken bij officiële mondiale klimaatinstanties en -partijen, conform het feit dat de verbintenis Bonn-Fiji in maart 2018 ook door de EU-Raad Buitenlandse Zaken verwelkomd werd. Het CvdR stelt voor dat het een gestructureerde samenwerking ontwikkelt met het secretariaat van het UNFCCC, de COP-voorzitterschappen en de toonaangevende klimaatkampioenen, evenals met de relevante onderhandelingsorganen van het UNFCCC en de voorgestelde vernieuwde Friends of Cities bij het UNFCCC. |
| --- | --- |

23.

Nationaal, regionaal en lokaal bepaalde bijdragen (NDC’s en R/LDC’s)

| 24. | Tijdens het vaststellen en herzien van de NDC’s moet systematisch decentraal overleg met subnationale bestuurslagen plaatsvinden, waarbij belanghebbenden worden betrokken uit belangrijke activiteitensectoren, en moet zo een participatieve methode worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

24.

| 25. | In NDC’s moeten regionaal en lokaal bepaalde bijdragen worden gebundeld, zodat de rol van subnationale overheden bij het verwezenlijken van de internationale klimaatverbintenissen wordt erkend. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Om ervoor te zorgen dat dit proces op EU-niveau doeltreffend is, moeten bepalingen worden verankerd in de verordening inzake de governance van de energie-unie, met name met betrekking tot de deelname van lokale en regionale overheden aan de voorbereiding van de geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Deze bepalingen zouden een sterkere politieke en methodologische basis vormen voor de voorstellen van het CvdR inzake de vaststelling van regionaal en lokaal bepaalde bijdragen (R/LDC’s) (4), waarvan de achterliggende gedachte is dat subnationale overheden hun verbintenissen op het vlak van mitigatie en aanpassing moeten kunnen bepalen, zoals de partijen middels hun NDC’s hebben gedaan, om te zorgen voor solide, transparante bijdragen die beginnen met robuuste monitorings-, verslagleggings- en verificatieprocessen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR nodigt de Europese Commissie uit om in overleg een niet-wetgevend voorstel in te dienen voor een methode voor de monitoring en evaluatie van de vooruitgang van steden ten aanzien van hun respectieve visies voor 2050 en strategieën voor 2030, die zou kunnen voortbouwen op het bestaande monitorings- en evaluatiekader van het Burgemeestersconvenant. |
| --- | --- |

28.

| 29. | De Europese Commissie moet het verslagleggingsproces en het monitoringssysteem van het Burgemeestersconvenant vereenvoudigen in samenwerking met de lokale en regionale overheden en zorgen dat minder tijd nodig is voor de evaluatie van actieplannen voor duurzame energie om vaart te zetten achter de formele erkenning van verbintenissen ter vermindering van stedelijke emissies. Zij moet bovendien waarborgen dat de monitorings- en evaluatiekaders met elkaar verenigbaar zijn en de rapportagelasten voor steden en regio’s tot een minimum beperken. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Met het oog op zijn advies over klimaatfinanciering (5) dringt het CvdR er bij de Europese Commissie op aan om met een voorstel te komen voor een duidelijke en bindende definitie van „klimaatfinanciering” en aanverwante investeringscategorieën die aansluit op de bestaande UNFCCC-definitie; de lidstaten moeten klimaatgerelateerde investeringsplannen opstellen waarin i) de benodigde soort en mate van steun worden aangemerkt voor het aanpakken van de bestaande financieringstekorten, ii) het potentieel voor verdere binnenlandse fiscale ondersteuning voor elke klimaatgerelateerde actie wordt beoordeeld, iii) wordt voorzien in de coördinatie van klimaatacties, capaciteitsopbouw en extra betrokkenheid van belanghebbenden met het oog op het bijwerken van hun respectieve NDC’s, en iv) wordt aangegeven hoe zij de klimaatrisico’s voor investeerders beoordelen en aanpakken. |
| --- | --- |

30.

Richtsnoeren voor de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst van Parijs

| 31. | De R/LDC’s kunnen een positieve bijdrage leveren tot het behalen van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs. De partijen bij het UNFCCC moeten derhalve richtsnoeren opstellen voor de NDC’s, rekening houdend met de mogelijke wisselwerking hiervan met een flexibel stelsel van R/LDC’s. |
| --- | --- |

31.

| 32. | In de nationale inventarisatierapporten die als onderdeel van het transparantiekader moeten worden ingediend, moet een speciaal hoofdstuk worden opgenomen inzake mitigatiemaatregelen die door subnationale overheden worden genomen, teneinde de vooruitgang te volgen ten aanzien van het verwezenlijken van de NDC (en de R/LDC’s). |
| --- | --- |

32.

Mondiale inventarisatie

| 33. | Het CvdR verzoekt de partijen bij het UNFCCC en de Europese Commissie in de toekomst regels op te nemen inzake de mondiale inventarisatie, evenals een verplichting voor de partijen om lokale en regionale overheden te raadplegen en deze te betrekken bij het opstellen van hun voorstellen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het Comité benadrukt dat de omvang van de mondiale inventarisatie breder moet zijn dan een enkele beoordeling van alle door de partijen meegedeelde acties (in NDC’s en andere nationale verslagen), en inbreng met betrekking tot de voortgang moet omvatten van alle relevante belanghebbenden, en met name van lokale en regionale overheden, om een volledig beeld te krijgen van de algehele voortgang bij het behalen van de langetermijndoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs, zoals vastgesteld in artikel 2, lid 1, artikel 4, lid 1, en artikel 7, lid 1. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het CvdR is, als onderdeel van de Local Governments and Municipal Authorities (LGMA) Constituency bij de UNFCCC en als de instelling die de lokale en regionale overheden in de Europese Unie vertegenwoordigt, bereid om op grotere schaal deel te nemen aan besprekingen met het UNFCCC en de partijen bij het verdrag, zodat steden en regio’s een bijdrage kunnen leveren aan de open, inclusieve en transparante beoordeling van de collectieve inspanningen in het kader van de mondiale inventarisatie. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Door het UNFCCC toegelaten organisaties en niet-partijgebonden actoren moeten vragen kunnen indienen bij de partijen over hun voorstellen tijdens de verschillende fasen van de mondiale inventarisatie, zodat het proces kan profiteren van een grotere inbreng vanuit de praktijk. Methodologieën en gegevens moeten toegankelijk zijn voor het publiek met het oog op volledige transparantie en de verantwoording. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR vreest dat bij de mondiale inventarisatie niet zal worden voldaan aan de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en benadrukt dat aanvullende lokale en regionale bijdragen kunnen helpen de ambitie te verhogen om de overeenkomst volledig ten uitvoer te leggen (6). |
| --- | --- |

37.

Aanpassing

| 38. | De EU zou het voortouw moeten nemen bij internationale maatregelen ter aanpassing aan de klimaatverandering, zich hier op alle niveaus sterk voor moeten maken en gelijke tred moeten houden met de internationale ontwikkelingen om op regionaal en lokaal niveau voor meer vooruitgang te zorgen. Met het oog daarop zou er een bindend wetgevingskader moeten komen voor het vaststellen van aanpassingsmaatregelen en van kwantificeerbare toezeggingen om steeds te kunnen nagaan hoe ver de aanpassingen zijn gevorderd. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Naast de financiering in het kader van het mechanisme voor schone ontwikkeling (CDM) en de financiering van ontwikkelde landen, moeten lokale en regionale overheden binnen hun nationale context ook gestimuleerd worden om met financiële middelen bij te dragen tot het aanpassingsfonds. |
| --- | --- |

39.

| 40. | De procedures van het fonds voor de financiële bijdragen van afzonderlijke lokale en regionale overheden moeten worden vereenvoudigd. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Lokale en regionale overheden met een bijzonder grote deskundigheid op het vlak van aanpassing dienen het recht te hebben om te worden betrokken bij de uitvoerende instanties van het aanpassingsfonds in derde landen, om een bijdrage te leveren aan de uitvoering van programma’s en projecten en aan het ontwerp van regionale/lokale beleidsmaatregelen en strategieën voor aanpassing. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Een vertegenwoordiger van de Local Governments and Municipal Authorities (LGMA) Constituency moet de status van waarnemer krijgen in de raad van beheer van het aanpassingsfonds. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Er zouden specifieke instrumenten voor regionale en lokale overheden moeten komen die hun toegang tot de financiële instrumenten in de EU verbeteren. Daarnaast pleit het CvdR ervoor om een portaalsite op te zetten met informatie over de verschillende Europese fondsen voor klimaatfinanciering. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR dringt er bij de Europese Commissie op aan samen te werken met andere partijen om sneller financiering beschikbaar te maken voor plannen inzake risicovermindering, bestendigheid en aanpassing die zijn afgestemd op de prioriteiten van de lokale gemeenschappen en de lokale en regionale overheden voor wie deze plannen zijn bedoeld. |
| --- | --- |

44.

De landbouwsector en landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw (LULUCF)

| 45. | De intensiteit en frequentie van natuurrampen zijn de afgelopen tien jaar aanzienlijk toegenomen. De problematiek van natuurrampen maakt onlosmakelijk deel uit van het beleid voor de aanpak van de gevolgen van de klimaatverandering. Beide moeten dan ook tezamen worden behandeld (7). Er dient meer synergie te komen tussen netwerken, projecten en overeenkomsten voor de aanpak van klimaatverandering en die welke betrekking hebben op rampenbestendigheid, zoals het Sendai-kader voor rampenrisicovermindering 2015-2030, om steden en regio’s bij de bestrijding van rampen te helpen (8). |
| --- | --- |

45.

| 46. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie lokale en regionale overheden te erkennen en in te schakelen om uitdagingen op het vlak van klimaat en energie in de sectoren landbouw en LULUCF het hoofd te bieden. In sommige regio’s en steden zijn reeds klimaat- en energiestrategieën vastgesteld ter ondersteuning van de decarbonisatie van deze sectoren. Het CvdR benadrukt derhalve de rol die klimaat- en energiestrategieën op regionaal en lokaal niveau spelen bij het ondersteunen van de decarbonisatie van de sectoren landbouw en landgebruik. |
| --- | --- |

46.

Verlies en schade

| 47. | Het CvdR is verheugd over de dialoog met deskundigen in april 2018, waarbij mogelijkheden zijn onderzocht voor het mobiliseren van kennis, technologie en bijstand voor de slachtoffers van klimaatverandering. Kwesties met betrekking tot verlies en schade moeten worden geïntegreerd in relevante nationale en UNFCCC-processen, zoals capaciteitsopbouw, technologieoverdracht en financiële bijstand. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Lokale en regionale overheden uit ontwikkelde en ontwikkelingslanden moeten bovendien, in samenwerking met nationale overheden en in het kader van het UNFCCC, alternatieve middelen voor het aanpakken van schade en verlies in kaart brengen en gebruiken. Daartoe moet het begrip klimaatrisico worden opgenomen in territoriale en sectorale risicobeoordelingen. |
| --- | --- |

48.

Overige punten

| 49. | Het CvdR moedigt lokale overheden aan elkaar te blijven ondersteunen middels mechanismen voor wederzijdse ondersteuning en erkent hun rol bij de opbouw van capaciteiten. Het onderkent in dit opzicht de werkzaamheden van de Burgemeestersconvenant en het instrument TAIEX-REGIO PEER 2 PEER. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR kijkt uit naar de bekendmaking van de resultaten van de internationale conferentie over steden en de wetenschappelijke bestudering van klimaatverandering, die mede wordt gesponsord door het Intergouvernementeel Panel over klimaatverandering (IPCC), en verzoekt het UNFCCC deze resultaten in aanmerking te nemen in het kader van de lopende tenuitvoerlegging van de Overeenkomst van Parijs. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Het CvdR benadrukt het belang van een beleid ten behoeve van lokale productie en kleine en middelgrote ondernemingen om de negatieve gevolgen van de klimaatverandering te verzachten, en beveelt daarom aan om het subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling af te stemmen op de doelstellingen van de strategie ter bestrijding van de klimaatverandering. |
| --- | --- |

51.

Brussel, 5 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Advies van het CvdR over governance van de energie-unie en schone energie (CDR 830/2017) — rapporteur: Bruno HRANIĆ (HR/EVP).

1

(2)  Ibidem.

2

(3)  Europees Parlement, Commissie regionale ontwikkeling, Verslag over de rol van regio’s en steden van de EU bij de tenuitvoerlegging van de COP21-overeenkomst van Parijs over klimaatverandering. (2017/2006(INI)).

3

(4)  Advies van het CvdR: Klimaatfinanciering: een essentieel instrument voor de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs (CDR 2108/2017); rapporteur: Marco DUS (IT/PSE)

4

(5)  Ibidem.

5

(6)  Zie bijvoorbeeld „Advancing climate ambition: cities as partners in global climate action”, een rapport van de speciale gezant voor steden en klimaatverandering van de secretaris-generaal van de VN, in samenwerking met de C40 Cities Climate Leadership Group, aan de secretaris-generaal van de VN.

6

(7)  NAT-VI/015.

7

(8)  NAT-VI/029.

8

---

III Voorbereidende handelingen

REKENKAMER

130e CvdR-zitting, 4.7.2018-5.7.2018

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/48 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/48

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over oneerlijke handelspraktijken in de voedselvoorzieningsketen

(2018/C 387/09)

| Rapporteur: | Jacques BLANC (FR/EVP), burgemeester van La Canourgue |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake oneerlijke handelspraktijken in de relaties tussen ondernemingen in de voedselvoorzieningsketen
  COM(2018) 173 final |

Rapporteur:

Jacques BLANC (FR/EVP), burgemeester van La Canourgue

Referentiedocument:

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake oneerlijke handelspraktijken in de relaties tussen ondernemingen in de voedselvoorzieningsketen

COM(2018) 173 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Doel en toepassingsgebied | Doel en toepassingsgebied |
| 1.   Bij deze richtlijn wordt een minimumlijst vastgesteld van verboden oneerlijke handelspraktijken tussen afnemers en leveranciers in de voedselvoorzieningsketen, alsmede minimumregels die gericht zijn op handhaving, en regelingen voor coördinatie tussen de handhavingsautoriteiten. | 1.   Bij deze richtlijn wordt een minimumlijst vastgesteld van verboden oneerlijke handelspraktijken tussen afnemers en leveranciers in de voedselvoorzieningsketen, alsmede minimumregels die gericht zijn op handhaving, en regelingen voor coördinatie tussen de handhavingsautoriteiten. |
| 2.   Deze richtlijn is van toepassing op bepaalde oneerlijke handelspraktijken die zich voordoen in het kader van de verkoop van voedingsproducten door een leverancier
  die een kleine en middelgrote onderneming is,
  aan een afnemer die niet een kleine en middelgrote onderneming is. | 2.   Deze richtlijn is van toepassing op oneerlijke handelspraktijken die zich voordoen in het kader van de verkoop van voedingsproducten door een leverancier aan een afnemer die niet een kleine
  of
  middelgrote onderneming is. |
| 3.   Deze richtlijn is van toepassing op leveringsovereenkomsten die worden gesloten na de datum van toepassing van de bepalingen tot omzetting van deze richtlijn, als bedoeld in artikel 12, lid 1, tweede alinea. | 3.   Deze richtlijn is van toepassing op leveringsovereenkomsten die worden gesloten na de datum van toepassing van de bepalingen tot omzetting van deze richtlijn, als bedoeld in artikel 12, lid 1, tweede alinea. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Doel en toepassingsgebied

Doel en toepassingsgebied

1.   Bij deze richtlijn wordt een minimumlijst vastgesteld van verboden oneerlijke handelspraktijken tussen afnemers en leveranciers in de voedselvoorzieningsketen, alsmede minimumregels die gericht zijn op handhaving, en regelingen voor coördinatie tussen de handhavingsautoriteiten.

1.   Bij deze richtlijn wordt een minimumlijst vastgesteld van verboden oneerlijke handelspraktijken tussen afnemers en leveranciers in de voedselvoorzieningsketen, alsmede minimumregels die gericht zijn op handhaving, en regelingen voor coördinatie tussen de handhavingsautoriteiten.

2.   Deze richtlijn is van toepassing op bepaalde oneerlijke handelspraktijken die zich voordoen in het kader van de verkoop van voedingsproducten door een leverancier
  die een kleine en middelgrote onderneming is,
  aan een afnemer die niet een kleine en middelgrote onderneming is.

2.   Deze richtlijn is van toepassing op oneerlijke handelspraktijken die zich voordoen in het kader van de verkoop van voedingsproducten door een leverancier aan een afnemer die niet een kleine
  of
  middelgrote onderneming is.

3.   Deze richtlijn is van toepassing op leveringsovereenkomsten die worden gesloten na de datum van toepassing van de bepalingen tot omzetting van deze richtlijn, als bedoeld in artikel 12, lid 1, tweede alinea.

3.   Deze richtlijn is van toepassing op leveringsovereenkomsten die worden gesloten na de datum van toepassing van de bepalingen tot omzetting van deze richtlijn, als bedoeld in artikel 12, lid 1, tweede alinea.

Motivering

Motivering

Beperking van het toepassingsgebied van de richtlijn zou negatieve gevolgen hebben voor grote coöperaties of producentenorganisaties die niet aan de criteria inzake kleine en middelgrote ondernemingen voldoen en dus niet tegen oneerlijke handelspraktijken zouden worden beschermd. De onderhandelingspositie van deze producentenorganisaties en coöperaties is veel minder sterk dan die van hun afnemers, gezien de concentratie lager in de toeleveringsketen. Bovendien zou dit in schril contrast staan met de inspanningen die de Commissie sinds jaar en dag doet om het aanbod te concentreren via de toepassing van de GMO; producentenorganisaties die niet aan de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen voldoen zouden namelijk indirect worden benadeeld. Ten slotte zou het verbod op oneerlijke handelspraktijken niet gelden voor situaties waarin een industriële leverancier, bijvoorbeeld een midcap-onderneming die producten met een sterke landbouwcomponent verkoopt, te maken krijgt met oneerlijke handelspraktijken van een distributeur. In het licht van de noodzaak om de zwakste schakels te beschermen is dit economisch gezien niet zinvol.

Wijzigingsvoorstel 2

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 2

Artikel 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Definities | Definities |
| Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: | Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: |
| „afnemer”: een
  in de Unie gevestigde
  natuurlijke of rechtspersoon die in het kader van een handelstransactie voedingsproducten koopt. De term „afnemer” kan een groepering van dergelijke natuurlijke of rechtspersonen omvatten; [...] | a) | „afnemer”: een natuurlijke of rechtspersoon
  , ongeacht zijn plaats van vestiging,
  die in het kader van een handelstransactie voedingsproducten koopt. De term „afnemer” kan een groepering van dergelijke natuurlijke of rechtspersonen omvatten; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Definities

Definities

Definities

Definities

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder:

„afnemer”: een
  in de Unie gevestigde
  natuurlijke of rechtspersoon die in het kader van een handelstransactie voedingsproducten koopt. De term „afnemer” kan een groepering van dergelijke natuurlijke of rechtspersonen omvatten; [...]

in de Unie gevestigde

a)

„afnemer”: een natuurlijke of rechtspersoon
  , ongeacht zijn plaats van vestiging,
  die in het kader van een handelstransactie voedingsproducten koopt. De term „afnemer” kan een groepering van dergelijke natuurlijke of rechtspersonen omvatten;

, ongeacht zijn plaats van vestiging,

| b) | „oneerlijke handelspraktijk”: het aan een handelspartner opleggen of trachten op te leggen van verplichtingen die het evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van de partijen verstoren;
  [...] |
| --- | --- |

b)

b)

„oneerlijke handelspraktijk”: het aan een handelspartner opleggen of trachten op te leggen van verplichtingen die het evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van de partijen verstoren;
  [...]

„oneerlijke handelspraktijk”: het aan een handelspartner opleggen of trachten op te leggen van verplichtingen die het evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van de partijen verstoren;

Motivering

Motivering

| a) | Doel van de richtlijn is ook om te voorkomen dat aankopen elders worden gedaan zonder dat er regels van toepassing zijn. Het is dan ook logisch dat de regels zowel moeten gelden voor kopers in als buiten de EU. |
| --- | --- |

a)

Doel van de richtlijn is ook om te voorkomen dat aankopen elders worden gedaan zonder dat er regels van toepassing zijn. Het is dan ook logisch dat de regels zowel moeten gelden voor kopers in als buiten de EU.

| b) | In de richtlijn moet op voldoende open wijze worden aangegeven wat een oneerlijke handelspraktijk inhoudt. |
| --- | --- |

b)

In de richtlijn moet op voldoende open wijze worden aangegeven wat een oneerlijke handelspraktijk inhoudt.

Wijzigingsvoorstel 3

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 3, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Verbod op oneerlijke handelspraktijken


  1.   De lidstaten zorgen ervoor dat de volgende handelspraktijken verboden zijn: | Verbod op oneerlijke handelspraktijken

  1.   De lidstaten zorgen ervoor dat
  ten minste
  de volgende handelspraktijken verboden zijn: |
| a) | een afnemer betaalt een leverancier van
  bederfelijke
  voedingsproducten meer dan dertig kalenderdagen na ontvangst van de factuur van de leverancier, of meer dan dertig kalenderdagen na de datum waarop de
  bederfelijke
  voedingsproducten zijn geleverd, als dat later is. Dit verbod doet geen afbreuk aan: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Verbod op oneerlijke handelspraktijken

Verbod op oneerlijke handelspraktijken

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat de volgende handelspraktijken verboden zijn:

Verbod op oneerlijke handelspraktijken

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat
  ten minste
  de volgende handelspraktijken verboden zijn:

a)

een afnemer betaalt een leverancier van
  bederfelijke
  voedingsproducten meer dan dertig kalenderdagen na ontvangst van de factuur van de leverancier, of meer dan dertig kalenderdagen na de datum waarop de
  bederfelijke
  voedingsproducten zijn geleverd, als dat later is. Dit verbod doet geen afbreuk aan:

bederfelijke

bederfelijke

| a) | een afnemer betaalt een leverancier van voedingsproducten meer dan dertig kalenderdagen na ontvangst van de factuur van de leverancier, of meer dan dertig kalenderdagen na de datum waarop de voedingsproducten zijn geleverd, als dat later is. Dit verbod doet geen afbreuk aan: |
| --- | --- |

a)

een afnemer betaalt een leverancier van voedingsproducten meer dan dertig kalenderdagen na ontvangst van de factuur van de leverancier, of meer dan dertig kalenderdagen na de datum waarop de voedingsproducten zijn geleverd, als dat later is. Dit verbod doet geen afbreuk aan:

| | — | de gevolgen van betalingsachterstand en de rechtsmiddelen als vastgesteld in Richtlijn 2011/7/EU; |
| --- | --- | --- |

—

de gevolgen van betalingsachterstand en de rechtsmiddelen als vastgesteld in Richtlijn 2011/7/EU;

| | — | de gevolgen van betalingsachterstand en de rechtsmiddelen als vastgesteld in Richtlijn 2011/7/EU; |
| --- | --- | --- |

—

de gevolgen van betalingsachterstand en de rechtsmiddelen als vastgesteld in Richtlijn 2011/7/EU;

| | — | de mogelijkheid voor een afnemer en een leverancier om een clausule betreffende waardeverdeling in de zin van artikel 172 bis van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad overeen te komen; |
| --- | --- | --- |

—

de mogelijkheid voor een afnemer en een leverancier om een clausule betreffende waardeverdeling in de zin van artikel 172 bis van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad overeen te komen;

| | — | de mogelijkheid voor een afnemer en een leverancier om een clausule betreffende waardeverdeling in de zin van artikel 172 bis van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad overeen te komen; |
| --- | --- | --- |

—

de mogelijkheid voor een afnemer en een leverancier om een clausule betreffende waardeverdeling in de zin van artikel 172 bis van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad overeen te komen;

| | — | overeenkomsten van brancheorganisaties die zijn erkend op grond van artikel 157 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad; |
| --- | --- | --- |

—

overeenkomsten van brancheorganisaties die zijn erkend op grond van artikel 157 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad;

overeenkomsten van brancheorganisaties die zijn erkend op grond van artikel 157 van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad;

| b) | een afnemer annuleert een bestelling van bederfelijke voedingsproducten op zo korte termijn dat niet redelijkerwijs kan worden verwacht dat de leverancier een alternatief kan vinden voor het verhandelen of het gebruik van die producten; |
| --- | --- |

b)

een afnemer annuleert een bestelling van bederfelijke voedingsproducten op zo korte termijn dat niet redelijkerwijs kan worden verwacht dat de leverancier een alternatief kan vinden voor het verhandelen of het gebruik van die producten;

| b) | een afnemer annuleert een bestelling van bederfelijke voedingsproducten op zo korte termijn dat niet redelijkerwijs kan worden verwacht dat de leverancier een alternatief kan vinden voor het verhandelen of het gebruik van die producten; |
| --- | --- |

b)

een afnemer annuleert een bestelling van bederfelijke voedingsproducten op zo korte termijn dat niet redelijkerwijs kan worden verwacht dat de leverancier een alternatief kan vinden voor het verhandelen of het gebruik van die producten;

| c) | een afnemer wijzigt eenzijdig en met terugwerkende kracht de voorwaarden van de leveringsovereenkomst die verband houden met de frequentie, de timing of het volume van de levering, de kwaliteitsnormen of de prijzen van de voedingsproducten; |
| --- | --- |

c)

een afnemer wijzigt eenzijdig en met terugwerkende kracht de voorwaarden van de leveringsovereenkomst die verband houden met de frequentie, de timing of het volume van de levering, de kwaliteitsnormen of de prijzen van de voedingsproducten;

| c) | een afnemer wijzigt eenzijdig en met terugwerkende kracht de voorwaarden van de leveringsovereenkomst die verband houden met de frequentie, de timing of het volume van de levering, de kwaliteitsnormen of de prijzen van de voedingsproducten; |
| --- | --- |

c)

een afnemer wijzigt eenzijdig en met terugwerkende kracht de voorwaarden van de leveringsovereenkomst die verband houden met de frequentie, de timing of het volume van de levering, de kwaliteitsnormen of de prijzen van de voedingsproducten;

| d) | een leverancier betaalt voor de verspilling van voedingsproducten die zich voordoet bij de afnemer en die niet aan nalatigheid of verzuim van de leverancier is toe te schrijven. |
| --- | --- |

d)

een leverancier betaalt voor de verspilling van voedingsproducten die zich voordoet bij de afnemer en die niet aan nalatigheid of verzuim van de leverancier is toe te schrijven.

| d) | een leverancier betaalt voor de verspilling van voedingsproducten die zich voordoet bij de afnemer en die niet aan nalatigheid of verzuim van de leverancier is toe te schrijven. |
| --- | --- |

d)

een leverancier betaalt voor de verspilling van voedingsproducten die zich voordoet bij de afnemer en die niet aan nalatigheid of verzuim van de leverancier is toe te schrijven.

| e) | een afnemer verkoopt een product in dezelfde staat door tegen een prijs die lager is dan de werkelijke aankoopprijs, inclusief belastingen en transportkosten; |
| --- | --- |

e)

e)

een afnemer verkoopt een product in dezelfde staat door tegen een prijs die lager is dan de werkelijke aankoopprijs, inclusief belastingen en transportkosten;

een afnemer verkoopt een product in dezelfde staat door tegen een prijs die lager is dan de werkelijke aankoopprijs, inclusief belastingen en transportkosten;

| f) | een afnemer hanteert een aankoopprijs voor levensmiddelen die onredelijk laag is in verhouding tot de productiekosten van de leverancier; |
| --- | --- |

f)

f)

een afnemer hanteert een aankoopprijs voor levensmiddelen die onredelijk laag is in verhouding tot de productiekosten van de leverancier;

een afnemer hanteert een aankoopprijs voor levensmiddelen die onredelijk laag is in verhouding tot de productiekosten van de leverancier;

| g) | een afnemer brengt een dienst in rekening die niet overeenkomt met een daadwerkelijk verleende dienst of waarvan de kosten duidelijk niet in verhouding staan tot de waarde van de verleende dienst; |
| --- | --- |

g)

g)

een afnemer brengt een dienst in rekening die niet overeenkomt met een daadwerkelijk verleende dienst of waarvan de kosten duidelijk niet in verhouding staan tot de waarde van de verleende dienst;

een afnemer brengt een dienst in rekening die niet overeenkomt met een daadwerkelijk verleende dienst of waarvan de kosten duidelijk niet in verhouding staan tot de waarde van de verleende dienst;

| h) | een van de partijen bij het contract legt prijscriteria en -voorwaarden op waardoor de prijs niet vaststaat noch kan worden vastgelegd. |
| --- | --- |

h)

h)

een van de partijen bij het contract legt prijscriteria en -voorwaarden op waardoor de prijs niet vaststaat noch kan worden vastgelegd.

een van de partijen bij het contract legt prijscriteria en -voorwaarden op waardoor de prijs niet vaststaat noch kan worden vastgelegd.

Motivering

Motivering

Oneerlijke praktijken treffen zowel leveranciers van bederfelijke als van niet-bederfelijke levensmiddelen. Het toepassingsgebied van de richtlijn moet derhalve worden uitgebreid.

In brancheovereenkomsten die door de leden met eenparigheid van stemmen worden aangenomen kunnen eventueel regels worden vastgesteld die verschillen van de ontwerprichtlijn, met name wat de betalingstermijnen betreft.

| e) | Doorverkoop met verlies dient te worden verboden zodat nergens in de voedselvoorzieningsketen sprake is van waardevernietiging. Zaak is te voorkomen dat er een prijzenoorlog ontstaat waarbij grootwinkelbedrijven zich met name voor landbouwproducten buitensporige winstmarges toe-eigenen, ter compensatie van de strijd om bepaalde basisproducten. |
| --- | --- |

e)

Doorverkoop met verlies dient te worden verboden zodat nergens in de voedselvoorzieningsketen sprake is van waardevernietiging. Zaak is te voorkomen dat er een prijzenoorlog ontstaat waarbij grootwinkelbedrijven zich met name voor landbouwproducten buitensporige winstmarges toe-eigenen, ter compensatie van de strijd om bepaalde basisproducten.

| f) | In dezelfde geest mag de aan de producenten betaalde prijs niet onredelijk laag zijn in verhouding tot de productiekosten. Het mag niet zo zijn dat landbouwers er niet in slagen in hun levensonderhoud te voorzien en met verlies moeten verkopen. Het is daarom van belang sancties op te leggen aan afnemers die tegen een onredelijk lage prijs inkopen of die hun leveranciers ertoe aanzetten hun landbouwgrondstoffen tegen abnormaal lage prijzen te kopen. Een nauwkeurige definitie van een onredelijk lage verkoopprijs moet worden uitgewerkt per sector en per gebied. |
| --- | --- |

f)

In dezelfde geest mag de aan de producenten betaalde prijs niet onredelijk laag zijn in verhouding tot de productiekosten. Het mag niet zo zijn dat landbouwers er niet in slagen in hun levensonderhoud te voorzien en met verlies moeten verkopen. Het is daarom van belang sancties op te leggen aan afnemers die tegen een onredelijk lage prijs inkopen of die hun leveranciers ertoe aanzetten hun landbouwgrondstoffen tegen abnormaal lage prijzen te kopen. Een nauwkeurige definitie van een onredelijk lage verkoopprijs moet worden uitgewerkt per sector en per gebied.

| g) | Doel is betalingen te bestraffen die geen tegenprestatie vormen voor het verlenen van diensten aan de leverancier of die niet in verhouding staan tot de verleende diensten. Hoofdzaak is dat betalingen aan een Europese aankoopcentrale gerechtvaardigd moeten zijn. |
| --- | --- |

g)

Doel is betalingen te bestraffen die geen tegenprestatie vormen voor het verlenen van diensten aan de leverancier of die niet in verhouding staan tot de verleende diensten. Hoofdzaak is dat betalingen aan een Europese aankoopcentrale gerechtvaardigd moeten zijn.

| h) | De in een overeenkomst vermelde prijs moet vast te stellen zijn of vastliggen; beide partijen moeten met andere woorden tijdens de hele looptijd van de overeenkomst op de hoogte zijn van de te betalen prijs. |
| --- | --- |

h)

De in een overeenkomst vermelde prijs moet vast te stellen zijn of vastliggen; beide partijen moeten met andere woorden tijdens de hele looptijd van de overeenkomst op de hoogte zijn van de te betalen prijs.

Wijzigingsvoorstel 4

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 3, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Indien de afnemer een vergoeding vraagt voor de in lid 2, onder b), c) en d), omschreven situaties, verstrekt hij de leverancier
  desgevraagd
  een raming van het te betalen bedrag, per stuk of in totaal naargelang wat passend is, alsook, voor zover het gaat om de situaties als omschreven in lid 2, onder b) en d), een raming van de kosten en de elementen waarop die raming is gebaseerd. | Indien de afnemer een
  strikt met de geleverde dienst verband houdende
  vergoeding vraagt voor de in lid 2, onder b), c) en d), omschreven situaties, verstrekt hij de leverancier een raming van het te betalen bedrag, per stuk of in totaal naargelang wat passend is, alsook, voor zover het gaat om de situaties als omschreven in lid 2, onder b) en d), een raming van de kosten en de elementen waarop die raming is gebaseerd. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Indien de afnemer een vergoeding vraagt voor de in lid 2, onder b), c) en d), omschreven situaties, verstrekt hij de leverancier
  desgevraagd
  een raming van het te betalen bedrag, per stuk of in totaal naargelang wat passend is, alsook, voor zover het gaat om de situaties als omschreven in lid 2, onder b) en d), een raming van de kosten en de elementen waarop die raming is gebaseerd.

desgevraagd

Indien de afnemer een
  strikt met de geleverde dienst verband houdende
  vergoeding vraagt voor de in lid 2, onder b), c) en d), omschreven situaties, verstrekt hij de leverancier een raming van het te betalen bedrag, per stuk of in totaal naargelang wat passend is, alsook, voor zover het gaat om de situaties als omschreven in lid 2, onder b) en d), een raming van de kosten en de elementen waarop die raming is gebaseerd.

strikt met de geleverde dienst verband houdende

Motivering

Motivering

De van de leverancier gevraagde vergoeding moet strikt zijn omschreven en systematisch worden gerechtvaardigd.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | is van mening dat de marktgebaseerde mechanismen om het inkomen van landbouwers veilig te stellen aanzienlijk moeten worden versterkt, om zo de negatieve gevolgen van de enorme schommelingen van de landbouwprijzen te beperken en ervoor te zorgen dat de landbouw in alle regio’s in stand wordt gehouden en concurrerender wordt, en de plattelandsgemeenschappen vitaal blijven. |
| --- | --- |

1.

is van mening dat de marktgebaseerde mechanismen om het inkomen van landbouwers veilig te stellen aanzienlijk moeten worden versterkt, om zo de negatieve gevolgen van de enorme schommelingen van de landbouwprijzen te beperken en ervoor te zorgen dat de landbouw in alle regio’s in stand wordt gehouden en concurrerender wordt, en de plattelandsgemeenschappen vitaal blijven.

| 2. | De regulering van de schommelingen van landbouwprijzen kan niet los worden gezien van de strijd tegen oneerlijke handelspraktijken in het kader van de voedselvoorzieningsketen; de machtsverhoudingen die de verdeling van de meerwaarde binnen de verschillende branches bepalen worden immers beïnvloed door de marktschommelingen, en een en ander valt meestal negatief uit voor de producenten, die vanwege de toenemende concentratie in de voedingsmiddelenindustrie en met name de groothandel, zwak staan in de onderhandelingen. |
| --- | --- |

2.

De regulering van de schommelingen van landbouwprijzen kan niet los worden gezien van de strijd tegen oneerlijke handelspraktijken in het kader van de voedselvoorzieningsketen; de machtsverhoudingen die de verdeling van de meerwaarde binnen de verschillende branches bepalen worden immers beïnvloed door de marktschommelingen, en een en ander valt meestal negatief uit voor de producenten, die vanwege de toenemende concentratie in de voedingsmiddelenindustrie en met name de groothandel, zwak staan in de onderhandelingen.

| 3. | Het Comité is ingenomen met dit initiatief van de Commissie voor de vaststelling van Europese wetgeving ter bestrijding van oneerlijke handelspraktijken, waarmee gehoor wordt gegeven aan de oproep uit zijn advies over „Regulering van de schommelingen van de landbouwprijzen” om specifieke Europese regels uit te werken teneinde oneerlijke handelspraktijken in de voedselvoorzieningsketen aan banden te leggen, zoals voorgesteld in de resolutie van het EP van 7 juni 2016 [2015/2065 (INI)], en wel om de volgende redenen: contracten zorgen er tot op zekere hoogte voor dat het risico gespreid wordt, maar kunnen het evenwicht tussen de partijen niet echt herstellen; antimonopoliebepalingen volstaan niet om oneerlijke handelspraktijken en de ongelijke machtsverhoudingen die kenmerkend zijn voor de levensmiddelensector te bestrijden; de mechanismen voor zelfregulering zijn niet altijd efficiënt waar het erom gaat eerlijke marktpraktijken te verzekeren, met name omdat de landbouwers en de verwerkende bedrijven vaak geen klacht willen indienen uit angst om van de markt te worden verdrongen; er is dus regelgeving op EU-niveau nodig om de mededingingsvoorwaarden op elkaar af te stemmen en ervoor te zorgen dat de Europese landbouwers en consumenten van eerlijke verkoop- en aankoopvoorwaarden kunnen profiteren. |
| --- | --- |

3.

Het Comité is ingenomen met dit initiatief van de Commissie voor de vaststelling van Europese wetgeving ter bestrijding van oneerlijke handelspraktijken, waarmee gehoor wordt gegeven aan de oproep uit zijn advies over „Regulering van de schommelingen van de landbouwprijzen” om specifieke Europese regels uit te werken teneinde oneerlijke handelspraktijken in de voedselvoorzieningsketen aan banden te leggen, zoals voorgesteld in de resolutie van het EP van 7 juni 2016 [2015/2065 (INI)], en wel om de volgende redenen: contracten zorgen er tot op zekere hoogte voor dat het risico gespreid wordt, maar kunnen het evenwicht tussen de partijen niet echt herstellen; antimonopoliebepalingen volstaan niet om oneerlijke handelspraktijken en de ongelijke machtsverhoudingen die kenmerkend zijn voor de levensmiddelensector te bestrijden; de mechanismen voor zelfregulering zijn niet altijd efficiënt waar het erom gaat eerlijke marktpraktijken te verzekeren, met name omdat de landbouwers en de verwerkende bedrijven vaak geen klacht willen indienen uit angst om van de markt te worden verdrongen; er is dus regelgeving op EU-niveau nodig om de mededingingsvoorwaarden op elkaar af te stemmen en ervoor te zorgen dat de Europese landbouwers en consumenten van eerlijke verkoop- en aankoopvoorwaarden kunnen profiteren.

| 4. | Het Comité beschouwt het voorstel als een mooi uitgangspunt, maar meent dat de Commissie veel verder moet gaan om de landbouwers beter te beschermen. De inkomens van landbouwers liggen momenteel 40 % lager dan het gemiddelde loon. De waarde van een landbouwproduct is op dit moment als volgt gespreid: de landbouwer ontvangt gemiddeld 21 %, de verwerker 28 % en de distributeur 51 %. Om ervoor te zorgen dat de handelsbetrekkingen evenwichtiger worden en een groter gedeelte van het levensmiddelenbudget van huishoudens naar de landbouw gaat, zoals aanbevolen in het CvdR-advies over het GLB na 2020, moet actie worden ondernomen. |
| --- | --- |

4.

Het Comité beschouwt het voorstel als een mooi uitgangspunt, maar meent dat de Commissie veel verder moet gaan om de landbouwers beter te beschermen. De inkomens van landbouwers liggen momenteel 40 % lager dan het gemiddelde loon. De waarde van een landbouwproduct is op dit moment als volgt gespreid: de landbouwer ontvangt gemiddeld 21 %, de verwerker 28 % en de distributeur 51 %. Om ervoor te zorgen dat de handelsbetrekkingen evenwichtiger worden en een groter gedeelte van het levensmiddelenbudget van huishoudens naar de landbouw gaat, zoals aanbevolen in het CvdR-advies over het GLB na 2020, moet actie worden ondernomen.

| 5. | In het richtlijnvoorstel moet een principieel verbod op oneerlijke handelspraktijken worden opgenomen, zoals aanbevolen in de effectbeoordeling; op die manier kan eventueel misbruik in de toekomst worden aangepakt. |
| --- | --- |

5.

In het richtlijnvoorstel moet een principieel verbod op oneerlijke handelspraktijken worden opgenomen, zoals aanbevolen in de effectbeoordeling; op die manier kan eventueel misbruik in de toekomst worden aangepakt.

| 6. | Hoewel het Comité het met de Commissie eens is dat kleine en middelgrote ondernemingen als eerste worden getroffen door oneerlijke handelspraktijken, meent het dat het toepassingsgebied van het voorstel moet worden uitgebreid; de bepalingen moeten niet alleen gelden voor kleine en middelgrote ondernemingen en toeleverende landbouwers, maar voor alle actoren in de voedselvoorzieningsketen, ongeacht waar zij gevestigd zijn. |
| --- | --- |

6.

Hoewel het Comité het met de Commissie eens is dat kleine en middelgrote ondernemingen als eerste worden getroffen door oneerlijke handelspraktijken, meent het dat het toepassingsgebied van het voorstel moet worden uitgebreid; de bepalingen moeten niet alleen gelden voor kleine en middelgrote ondernemingen en toeleverende landbouwers, maar voor alle actoren in de voedselvoorzieningsketen, ongeacht waar zij gevestigd zijn.

| 7. | Het verbod op betalingsachterstanden moet worden uitgebreid tot niet-bederfelijke producten. |
| --- | --- |

7.

Het verbod op betalingsachterstanden moet worden uitgebreid tot niet-bederfelijke producten.

| 8. | In de lijst van verboden oneerlijke praktijken moet ook doorverkoop met verlies worden opgenomen, en aankopen tegen een prijs die onder de productiekosten ligt moeten worden bestraft. |
| --- | --- |

8.

In de lijst van verboden oneerlijke praktijken moet ook doorverkoop met verlies worden opgenomen, en aankopen tegen een prijs die onder de productiekosten ligt moeten worden bestraft.

| 9. | Ook moet er een verbod komen op discriminerende of ondoorzichtige elektronische veilingen. |
| --- | --- |

9.

Ook moet er een verbod komen op discriminerende of ondoorzichtige elektronische veilingen.

| 10. | In de contracten met landbouwers moet nauwkeurig worden aangegeven hoe en aan de hand van welke criteria de prijs wordt bepaald, zodat zij te allen tijde kunnen berekenen op welke prijs ze recht hebben. |
| --- | --- |

10.

In de contracten met landbouwers moet nauwkeurig worden aangegeven hoe en aan de hand van welke criteria de prijs wordt bepaald, zodat zij te allen tijde kunnen berekenen op welke prijs ze recht hebben.

| 11. | Ter aanvulling van de nationale controleregeling moet worden voorzien in een Europees mechanisme, zodat ook transnationale oneerlijke handelspraktijken onder de richtlijn vallen; daarbij moet terdege rekening worden gehouden met de nationale omstandigheden, maatregelen en beste praktijken. |
| --- | --- |

11.

Ter aanvulling van de nationale controleregeling moet worden voorzien in een Europees mechanisme, zodat ook transnationale oneerlijke handelspraktijken onder de richtlijn vallen; daarbij moet terdege rekening worden gehouden met de nationale omstandigheden, maatregelen en beste praktijken.

| 12. | In het licht van de toenemende internationalisering van bedrijven, met name in de landbouwsector, pleit het CvdR ervoor om ook transacties op te nemen waarbij in derde landen gevestigde leveranciers/afnemers betrokken zijn, om te voorkomen dat kleine en middelgrote ondernemingen ertoe worden aangezet buiten de EU te kopen en om EU-bedrijven die aan buitenlandse afnemers verkopen, te beschermen. |
| --- | --- |

12.

In het licht van de toenemende internationalisering van bedrijven, met name in de landbouwsector, pleit het CvdR ervoor om ook transacties op te nemen waarbij in derde landen gevestigde leveranciers/afnemers betrokken zijn, om te voorkomen dat kleine en middelgrote ondernemingen ertoe worden aangezet buiten de EU te kopen en om EU-bedrijven die aan buitenlandse afnemers verkopen, te beschermen.

| 13. | Het Comité is van oordeel dat deze richtlijn niet zal volstaan om de situatie van de landbouwers te verbeteren als het algemene kader waarbinnen zij werken niet wordt veranderd. |
| --- | --- |

13.

Het Comité is van oordeel dat deze richtlijn niet zal volstaan om de situatie van de landbouwers te verbeteren als het algemene kader waarbinnen zij werken niet wordt veranderd.

| 14. | Ter aanvulling van deze richtlijn moeten de volgende stappen worden genomen:






  a) | bij de prijsbepaling in contracten moet rekening worden gehouden met de productiekosten van landbouwers, zodat het voor de producenten aantrekkelijker wordt contracten te sluiten; |
| --- | --- | --- |

14.

Ter aanvulling van deze richtlijn moeten de volgende stappen worden genomen:

a)

bij de prijsbepaling in contracten moet rekening worden gehouden met de productiekosten van landbouwers, zodat het voor de producenten aantrekkelijker wordt contracten te sluiten;

| b) | er moeten aanvullende maatregelen voor prijstransparantie worden genomen; |
| --- | --- |

b)

er moeten aanvullende maatregelen voor prijstransparantie worden genomen;

| c) | al te grote concentratie in de distributie-, agrofood- en toeleverende sectoren moet worden tegengegaan; |
| --- | --- |

c)

al te grote concentratie in de distributie-, agrofood- en toeleverende sectoren moet worden tegengegaan;

| d) | er moeten billijkere internationale handelsbetrekkingen op landbouwgebied worden ontwikkeld, zoals ook wordt bepleit in het advies over het GLB na 2020. |
| --- | --- |

d)

er moeten billijkere internationale handelsbetrekkingen op landbouwgebied worden ontwikkeld, zoals ook wordt bepleit in het advies over het GLB na 2020.

Brussel, 4 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/53 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/53

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie

(2018/C 387/10)

| Rapporteur | Isolde RIES (DE/PSE), eerste vicevoorzitster van het parlement van Saarland |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie
  COM(2017) 797 final |

Rapporteur

Isolde RIES (DE/PSE), eerste vicevoorzitster van het parlement van Saarland

Referentiedocument:

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie

COM(2017) 797 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Hoofdstuk II — Artikel 1, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het doel van deze richtlijn is de arbeidsvoorwaarden te verbeteren door zekerdere en beter voorspelbare werkgelegenheid te bevorderen
  en tegelijkertijd te zorgen voor aanpassingsvermogen op de arbeidsmarkt
  . | Het doel van deze richtlijn is de arbeidsvoorwaarden te verbeteren door zekerdere en beter voorspelbare werkgelegenheid te bevorderen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het doel van deze richtlijn is de arbeidsvoorwaarden te verbeteren door zekerdere en beter voorspelbare werkgelegenheid te bevorderen
  en tegelijkertijd te zorgen voor aanpassingsvermogen op de arbeidsmarkt
  .

Het doel van deze richtlijn is de arbeidsvoorwaarden te verbeteren door zekerdere en beter voorspelbare werkgelegenheid te bevorderen.

Motivering

In het analysedocument (C(2017) 2621 van 21 september 2017) van de tweede fase van de raadpleging van de sociale partners worden de nadelen van flexibele arbeidsvormen voor de arbeidsomstandigheden toegelicht. Bovendien dekt artikel 153 VWEU, de rechtsgrond van de richtlijn, niet haar focus op het waarborgen van de flexibiliteit van de arbeidsmarkt.

Wijzigingsvoorstel 2

Hoofdstuk I — Artikel 1, lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Lid 3 is niet van toepassing op een arbeidsrelatie waarbij geen gewaarborgde hoeveelheid betaald werk is bepaald vóór de aanvang van het werk. | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Lid 3 is niet van toepassing op een arbeidsrelatie waarbij geen gewaarborgde hoeveelheid betaald werk is bepaald vóór de aanvang van het werk.

Motivering

Lid 4, waarin staat dat de in lid 3 bedoelde uitzondering niet van toepassing is indien er geen gewaarborgde hoeveelheid betaald werk is bepaald, zou er uitdrukkelijk op neerkomen dat arbeidsovereenkomsten zonder een gegarandeerd aantal uren betaald werk — zogenaamde nuluurcontracten — mogelijk en aanvaardbaar kunnen zijn.

Wijzigingsvoorstel 3

Hoofdstuk I — Artikel 1, lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten kunnen bepalen welke personen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de in deze richtlijn vastgestelde verplichtingen voor werkgevers, mits aan al deze verplichtingen wordt voldaan. Zij mogen ook besluiten dat deze verplichtingen geheel of gedeeltelijk worden toevertrouwd aan een natuurlijke of rechtspersoon die niet oorspronkelijk partij is bij de arbeidsrelatie. Dit lid laat Richtlijn 2008/104/EG onverlet. | De lidstaten kunnen bepalen welke personen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de in deze richtlijn vastgestelde verplichtingen voor werkgevers, mits aan al deze verplichtingen wordt voldaan. Zij mogen ook besluiten dat deze verplichtingen geheel of gedeeltelijk worden toevertrouwd aan een natuurlijke of rechtspersoon die niet oorspronkelijk partij is bij de arbeidsrelatie.
  Werkgevers blijven echter verantwoordelijk voor het correct en volledig nakomen van de opgelegde verplichtingen.
  Dit lid laat Richtlijn 2008/104/EG onverlet. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten kunnen bepalen welke personen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de in deze richtlijn vastgestelde verplichtingen voor werkgevers, mits aan al deze verplichtingen wordt voldaan. Zij mogen ook besluiten dat deze verplichtingen geheel of gedeeltelijk worden toevertrouwd aan een natuurlijke of rechtspersoon die niet oorspronkelijk partij is bij de arbeidsrelatie. Dit lid laat Richtlijn 2008/104/EG onverlet.

De lidstaten kunnen bepalen welke personen verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de in deze richtlijn vastgestelde verplichtingen voor werkgevers, mits aan al deze verplichtingen wordt voldaan. Zij mogen ook besluiten dat deze verplichtingen geheel of gedeeltelijk worden toevertrouwd aan een natuurlijke of rechtspersoon die niet oorspronkelijk partij is bij de arbeidsrelatie.
  Werkgevers blijven echter verantwoordelijk voor het correct en volledig nakomen van de opgelegde verplichtingen.
  Dit lid laat Richtlijn 2008/104/EG onverlet.

Motivering

Het „uitbesteden” van de verplichtingen is alleen aanvaardbaar als de werkgevers verantwoordelijk en hoofdelijk aansprakelijk blijven voor correcte en volledige informatie. Anders is het risico dat zij zich van hun verplichtingen ontdoen door deze toe te vertrouwen aan derden en dat de beschermende bepalingen van de richtlijn een dode letter worden. De mogelijkheid dat de verplichtingen worden overgedragen aan de betrokken werknemer moet worden uitgesloten.

Wijzigingsvoorstel 4

Hoofdstuk I — Artikel 1, lid 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten kunnen besluiten de verplichtingen van de artikelen 10 en 11 en artikel 14, onder a), niet toe te passen op natuurlijke personen die deel uitmaken van een huishouden en die werken in dat huishouden. | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten kunnen besluiten de verplichtingen van de artikelen 10 en 11 en artikel 14, onder a), niet toe te passen op natuurlijke personen die deel uitmaken van een huishouden en die werken in dat huishouden.

Motivering

Het is onduidelijk of de in lid 6 omschreven uitzondering alleen geldt voor gezinsleden of ook voor „huishoudelijk personeel”. „Personen die deel uitmaken van een huishouden” zijn gezinsleden. In de regel „werken zij niet in dat huishouden”, in die zin dat zij geen betaald werk verrichten — en alleen dergelijk werk kan onder deze richtlijn vallen. Als huishoudelijk personeel zou worden bedoeld, zou dat neerkomen op een niet te rechtvaardigen ongelijke behandeling van deze personen, wat in strijd zou zijn met IAO-Verdrag 189 betreffende de arbeidsvoorwaarden van huishoudelijk personeel.

Wijzigingsvoorstel 5

Hoofdstuk I — Artikel 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Definities | De begrippen „werknemer”, „werkgever” en „arbeidsrelatie” worden gedefinieerd of vastgelegd in de geldende wetgeving van elke lidstaat. |
| 1.
     
  Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: a) „vaderschapsverlof”: | |
| a) | „werknemer”: een natuurlijke persoon die gedurende een bepaalde periode tegen beloning prestaties verricht voor en onder gezag van een ander; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Definities

De begrippen „werknemer”, „werkgever” en „arbeidsrelatie” worden gedefinieerd of vastgelegd in de geldende wetgeving van elke lidstaat.

1.
     
  Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder: a) „vaderschapsverlof”:

a)

a)

„werknemer”: een natuurlijke persoon die gedurende een bepaalde periode tegen beloning prestaties verricht voor en onder gezag van een ander;

„werknemer”: een natuurlijke persoon die gedurende een bepaalde periode tegen beloning prestaties verricht voor en onder gezag van een ander;

| b) | „werkgever”: een of meer natuurlijke of rechtspersoon/personen die direct of onrechtstreeks partij is/zijn bij een arbeidsrelatie met een werknemer; |
| --- | --- |

b)

b)

„werkgever”: een of meer natuurlijke of rechtspersoon/personen die direct of onrechtstreeks partij is/zijn bij een arbeidsrelatie met een werknemer;

„werkgever”: een of meer natuurlijke of rechtspersoon/personen die direct of onrechtstreeks partij is/zijn bij een arbeidsrelatie met een werknemer;

| c) | „arbeidsrelatie”: de werkrelatie tussen werknemers en werkgevers zoals hierboven omschreven; |
| --- | --- |

c)

c)

„arbeidsrelatie”: de werkrelatie tussen werknemers en werkgevers zoals hierboven omschreven;

„arbeidsrelatie”: de werkrelatie tussen werknemers en werkgevers zoals hierboven omschreven;

| d) | „werkrooster”: het rooster waarin de uren en dagen zijn bepaald waarop de uitvoering van het werk begint en eindigt; |
| --- | --- |

d)

d)

„werkrooster”: het rooster waarin de uren en dagen zijn bepaald waarop de uitvoering van het werk begint en eindigt;

„werkrooster”: het rooster waarin de uren en dagen zijn bepaald waarop de uitvoering van het werk begint en eindigt;

| e) | „referentiedagen en -uren”: tijdvakken van specifieke dagen waarop kan worden gewerkt op verzoek van de werkgever. |
| --- | --- |

e)

e)

„referentiedagen en -uren”: tijdvakken van specifieke dagen waarop kan worden gewerkt op verzoek van de werkgever.

„referentiedagen en -uren”: tijdvakken van specifieke dagen waarop kan worden gewerkt op verzoek van de werkgever.

2.
     
  Binnen het kader van deze richtlijn hebben de termen „micro-onderneming”, „kleine onderneming” en „middelgrote onderneming” dezelfde betekenis als in de aanbeveling van de Commissie van 6 mei 2003 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen of als in een latere handeling tot intrekking van die aanbeveling.

Motivering

Motivering

De voorgestelde definities zorgen voor verwarring, roepen een aantal juridische vragen op en leiden mogelijk tot conflict. Deze definities zijn van belang voor het arbeidsrecht, het socialezekerheidsrecht en het belastingrecht, waarvoor de lidstaten verantwoordelijk zijn, en moeten daarom hoofdzakelijk op nationaal niveau worden vastgesteld.

Wijzigingsvoorstel 6

Wijzigingsvoorstel 6

Hoofdstuk II — Artikel 3, lid 2, onder i)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| de procedure, met inbegrip van de duur van de opzegtermijn, die de werkgever en de werknemer in acht moeten nemen indien de arbeidsrelatie wordt beëindigd, of, indien de duur van de opzegtermijn op het moment waarop de informatie wordt verstrekt niet kan worden aangegeven, de wijze waarop die opzegtermijn wordt vastgesteld; | de procedure, met inbegrip van de duur van de opzegtermijn, die de werkgever en de werknemer in acht moeten nemen indien de arbeidsrelatie wordt beëindigd, of, indien de duur van de opzegtermijn op het moment waarop de informatie wordt verstrekt niet kan worden aangegeven, de wijze waarop die opzegtermijn wordt vastgesteld
  alsook de formele eisen voor de kennisgeving van de opzegging en voor de termijn waarbinnen hiertegen in beroep kan worden gegaan
  ; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

de procedure, met inbegrip van de duur van de opzegtermijn, die de werkgever en de werknemer in acht moeten nemen indien de arbeidsrelatie wordt beëindigd, of, indien de duur van de opzegtermijn op het moment waarop de informatie wordt verstrekt niet kan worden aangegeven, de wijze waarop die opzegtermijn wordt vastgesteld;

de procedure, met inbegrip van de duur van de opzegtermijn, die de werkgever en de werknemer in acht moeten nemen indien de arbeidsrelatie wordt beëindigd, of, indien de duur van de opzegtermijn op het moment waarop de informatie wordt verstrekt niet kan worden aangegeven, de wijze waarop die opzegtermijn wordt vastgesteld
  alsook de formele eisen voor de kennisgeving van de opzegging en voor de termijn waarbinnen hiertegen in beroep kan worden gegaan
  ;

alsook de formele eisen voor de kennisgeving van de opzegging en voor de termijn waarbinnen hiertegen in beroep kan worden gegaan

Motivering

Motivering

In de bepaling over de te volgen procedure dient duidelijk te worden gemaakt dat de informatie in ieder geval ook de formele vereisten voor de kennisgeving van de opzegging en voor de eventuele termijn waarbinnen hiertegen in beroep kan worden gegaan dient te omvatten.

Wijzigingsvoorstel 7

Wijzigingsvoorstel 7

Hoofdstuk II — Artikel 3, lid 2, onder m)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| collectieve overeenkomsten en/of afspraken die van toepassing zijn op de werkomstandigheden van de werknemer; indien het collectieve overeenkomsten betreft die buiten de onderneming gesloten zijn door bijzondere paritaire organen of instellingen, de vermelding van het bevoegde orgaan of de bevoegde paritaire instelling waardoor deze gesloten zijn; | collectieve overeenkomsten en/of afspraken die van toepassing zijn op de werkomstandigheden van de werknemer
  alsmede de in collectieve overeenkomsten vastgestelde termijnen voor het instellen van vorderingen uit hoofde van deze overeenkomsten
  ; indien het collectieve overeenkomsten betreft die buiten de onderneming gesloten zijn door bijzondere paritaire organen of instellingen, de vermelding van het bevoegde orgaan of de bevoegde paritaire instelling waardoor deze gesloten zijn; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

collectieve overeenkomsten en/of afspraken die van toepassing zijn op de werkomstandigheden van de werknemer; indien het collectieve overeenkomsten betreft die buiten de onderneming gesloten zijn door bijzondere paritaire organen of instellingen, de vermelding van het bevoegde orgaan of de bevoegde paritaire instelling waardoor deze gesloten zijn;

collectieve overeenkomsten en/of afspraken die van toepassing zijn op de werkomstandigheden van de werknemer
  alsmede de in collectieve overeenkomsten vastgestelde termijnen voor het instellen van vorderingen uit hoofde van deze overeenkomsten
  ; indien het collectieve overeenkomsten betreft die buiten de onderneming gesloten zijn door bijzondere paritaire organen of instellingen, de vermelding van het bevoegde orgaan of de bevoegde paritaire instelling waardoor deze gesloten zijn;

alsmede de in collectieve overeenkomsten vastgestelde termijnen voor het instellen van vorderingen uit hoofde van deze overeenkomsten

Motivering

Motivering

Deze verplichting moet worden aangevuld met de verplichting om informatie te verstrekken over eventuele termijnen die in collectieve overeenkomsten zijn vastgesteld voor het instellen van vorderingen uit hoofde van deze overeenkomsten. Dat is om praktische redenen van belang, namelijk om te voorkomen dat werknemers hun rechten niet doen gelden omdat zij niet op de hoogte zijn van deze mogelijk zeer korte termijnen.

Wijzigingsvoorstel 8

Wijzigingsvoorstel 8

Hoofdstuk II — Artikel 4, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De informatie over de in artikel 3, lid 2, bedoelde gegevens wordt ten laatste op de eerste dag van de arbeidsrelatie aan de individuele werknemer verstrekt in de vorm van een document. Dat document kan worden verstrekt en verstuurd langs elektronische weg mits het gemakkelijk toegankelijk is voor de werknemer en kan worden opgeslagen en afgedrukt. | De informatie over de in artikel 3, lid 2, bedoelde gegevens wordt ten laatste op de eerste dag van de arbeidsrelatie aan de individuele werknemer verstrekt in de vorm van een document. Dat document
  wordt de werknemer op papier overhandigd of
  langs elektronische weg toegestuurd. Het dient gemakkelijk toegankelijk te zijn voor de werknemer, te kunnen worden opgeslagen en afgedrukt
  , en de ontvangst ervan moet worden bevestigd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De informatie over de in artikel 3, lid 2, bedoelde gegevens wordt ten laatste op de eerste dag van de arbeidsrelatie aan de individuele werknemer verstrekt in de vorm van een document. Dat document kan worden verstrekt en verstuurd langs elektronische weg mits het gemakkelijk toegankelijk is voor de werknemer en kan worden opgeslagen en afgedrukt.

De informatie over de in artikel 3, lid 2, bedoelde gegevens wordt ten laatste op de eerste dag van de arbeidsrelatie aan de individuele werknemer verstrekt in de vorm van een document. Dat document
  wordt de werknemer op papier overhandigd of
  langs elektronische weg toegestuurd. Het dient gemakkelijk toegankelijk te zijn voor de werknemer, te kunnen worden opgeslagen en afgedrukt
  , en de ontvangst ervan moet worden bevestigd.

wordt de werknemer op papier overhandigd of

, en de ontvangst ervan moet worden bevestigd.

Motivering

Motivering

Volgens de tweede zin van lid 1 kan het informatiedocument de werknemer, indien het gemakkelijk toegankelijk is, langs elektronische weg beschikbaar worden gesteld of worden toegezonden. Dat kan in sommige gevallen onvoldoende zijn. Daarom moet iedere werknemer kunnen kiezen of hij een papieren of een elektronische versie wil ontvangen. Ook op dit gebied moet worden gestreefd naar een papierloze omgeving.

Wijzigingsvoorstel 9

Wijzigingsvoorstel 9

Hoofdstuk II — Artikel 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat elke wijziging in de aspecten van de arbeidsrelatie als bedoeld in artikel 3, lid 2, en de aanvullende informatie van artikel 6 voor naar het buitenland gedetacheerde of gezonden werknemers zo snel mogelijk door de werkgever aan de werknemer wordt
  verstrekt
  in de vorm van een document en uiterlijk op de dag waarop de verklaring van kracht wordt. | De lidstaten zorgen ervoor dat elke wijziging in de aspecten van de arbeidsrelatie als bedoeld in artikel 3, lid 2, en de aanvullende informatie van artikel 6 voor naar het buitenland gedetacheerde of gezonden werknemers zo snel mogelijk door de werkgever aan de werknemer wordt
  medegedeeld
  in de vorm van een document en uiterlijk op de dag waarop de verklaring van kracht wordt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat elke wijziging in de aspecten van de arbeidsrelatie als bedoeld in artikel 3, lid 2, en de aanvullende informatie van artikel 6 voor naar het buitenland gedetacheerde of gezonden werknemers zo snel mogelijk door de werkgever aan de werknemer wordt
  verstrekt
  in de vorm van een document en uiterlijk op de dag waarop de verklaring van kracht wordt.

verstrekt

De lidstaten zorgen ervoor dat elke wijziging in de aspecten van de arbeidsrelatie als bedoeld in artikel 3, lid 2, en de aanvullende informatie van artikel 6 voor naar het buitenland gedetacheerde of gezonden werknemers zo snel mogelijk door de werkgever aan de werknemer wordt
  medegedeeld
  in de vorm van een document en uiterlijk op de dag waarop de verklaring van kracht wordt.

medegedeeld

Motivering

Motivering

Volgens de tweede zin van lid 1 kan het informatiedocument de werknemer, indien het gemakkelijk toegankelijk is, langs elektronische weg beschikbaar worden gesteld of worden toegezonden. Dat kan in sommige gevallen onvoldoende zijn. Daarom moet iedere werknemer kunnen kiezen of hij een papieren of een elektronische versie wil ontvangen. Ook op dit gebied moet worden gestreefd naar een papierloze omgeving.

Wijzigingsvoorstel 10

Wijzigingsvoorstel 10

Hoofdstuk II — Artikel 6, lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Indien de werknemer die naar het buitenland wordt gezonden een gedetacheerd werknemer is op wie Richtlijn 96/71/EG van toepassing is, dan zorgen de lidstaten ervoor dat hij of zij bovendien in kennis wordt gesteld van: | Indien de werknemer die naar het buitenland wordt gezonden een gedetacheerd werknemer is op wie Richtlijn 96/71/EG van toepassing is, dan zorgen de lidstaten ervoor dat hij of zij bovendien
  , in aanvulling op de in lid 1 en in artikel 3, lid 2, omschreven informatie, door middel van een papieren of elektronisch document
  in kennis wordt gesteld van: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Indien de werknemer die naar het buitenland wordt gezonden een gedetacheerd werknemer is op wie Richtlijn 96/71/EG van toepassing is, dan zorgen de lidstaten ervoor dat hij of zij bovendien in kennis wordt gesteld van:

Indien de werknemer die naar het buitenland wordt gezonden een gedetacheerd werknemer is op wie Richtlijn 96/71/EG van toepassing is, dan zorgen de lidstaten ervoor dat hij of zij bovendien
  , in aanvulling op de in lid 1 en in artikel 3, lid 2, omschreven informatie, door middel van een papieren of elektronisch document
  in kennis wordt gesteld van:

, in aanvulling op de in lid 1 en in artikel 3, lid 2, omschreven informatie, door middel van een papieren of elektronisch document

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 11

Wijzigingsvoorstel 11

Hoofdstuk II — Artikel 6, lid 2, onder b)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| de link naar de nationale website(s) die door de ontvangende lidstaat /lidstaten uit hoofde van artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2014/67/EU is (zijn) ontwikkeld. | voor de gedetacheerde werknemers relevante informatie, in hun eigen taal of, indien de kwaliteit van de vertaling niet kan worden gewaarborgd, de link naar de officiële nationale website(s) die door de ontvangende lidstaat /lidstaten is/zijn opgezet overeenkomstig artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2014/67/EU. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

de link naar de nationale website(s) die door de ontvangende lidstaat /lidstaten uit hoofde van artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2014/67/EU is (zijn) ontwikkeld.

de link naar de nationale website(s) die door de ontvangende lidstaat /lidstaten uit hoofde van artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2014/67/EU is (zijn) ontwikkeld.

voor de gedetacheerde werknemers relevante informatie, in hun eigen taal of, indien de kwaliteit van de vertaling niet kan worden gewaarborgd, de link naar de officiële nationale website(s) die door de ontvangende lidstaat /lidstaten is/zijn opgezet overeenkomstig artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2014/67/EU.

voor de gedetacheerde werknemers relevante informatie, in hun eigen taal of, indien de kwaliteit van de vertaling niet kan worden gewaarborgd, de link naar de officiële nationale website(s) die door de ontvangende lidstaat /lidstaten is/zijn opgezet overeenkomstig artikel 5, lid 2, van Richtlijn 2014/67/EU.

Motivering

Motivering

De verwijzing naar de uit hoofde van artikel 5, lid 2, van de Handhavingsrichtlijn 2014/67/EU in elke lidstaat op te richten website voldoet niet aan de voorlichtingsvereisten. De verwijzing veronderstelt namelijk dat elke lidstaat zijn overeenkomstige verplichting heeft vervuld. In die gevallen waarin een adequate kwaliteit van de vertaalde informatie niet kan worden gegarandeerd, kan het echter als een alternatieve oplossing worden beschouwd.

Wijzigingsvoorstel 12

Wijzigingsvoorstel 12

Hoofdstuk II — Artikel 6, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De informatie over de in lid 1, onder b), en in lid 2, onder a), bedoelde gegevens
  mag in voorkomend geval bestaan uit een verwijzing naar de wettelijke, bestuursrechtelijke of statutaire bepalingen of de collectieve overeenkomsten die voor de bedoelde onderwerpen gelden. | De informatie over de in lid 1, onder b), en in lid 2, onder a), bedoelde gegevens
  wordt in een voor gedetacheerde werknemers begrijpelijke taal ter beschikking gesteld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De informatie over de in lid 1, onder b), en in lid 2, onder a), bedoelde gegevens
  mag in voorkomend geval bestaan uit een verwijzing naar de wettelijke, bestuursrechtelijke of statutaire bepalingen of de collectieve overeenkomsten die voor de bedoelde onderwerpen gelden.

mag in voorkomend geval bestaan uit een verwijzing naar de wettelijke, bestuursrechtelijke of statutaire bepalingen of de collectieve overeenkomsten die voor de bedoelde onderwerpen gelden.

De informatie over de in lid 1, onder b), en in lid 2, onder a), bedoelde gegevens
  wordt in een voor gedetacheerde werknemers begrijpelijke taal ter beschikking gesteld.

wordt in een voor gedetacheerde werknemers begrijpelijke taal ter beschikking gesteld.

Motivering

Motivering

Als met een verwijzing naar de geldende bepalingen wordt voldaan aan de informatieplicht en die bepalingen niet beschikbaar zijn in een taal die buitenlandse werknemers kunnen begrijpen, worden zij niet voldoende op de hoogte gebracht. Met name wat het verwachte loon in het buitenland betreft hebben buitenlandse werknemers direct beschikbare en duidelijke informatie nodig en gaat het niet aan om hen met een verwijzing naar voor hen onbegrijpelijke bepalingen te informeren.

Wijzigingsvoorstel 13

Wijzigingsvoorstel 13

Hoofdstuk II — Artikel 6, lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Tenzij de lidstaten anders bepalen, zijn de leden 1 en 2 niet van toepassing wanneer de duur van elke werkperiode buiten de lidstaat waar de werknemer gewoonlijk werkt
  vier opeenvolgende weken
  of minder bedraagt. | Tenzij de lidstaten anders bepalen, zijn de leden 1 en 2 niet van toepassing wanneer de duur van elke werkperiode buiten de lidstaat waar de werknemer gewoonlijk werkt
  twee weken
  of minder bedraagt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Tenzij de lidstaten anders bepalen, zijn de leden 1 en 2 niet van toepassing wanneer de duur van elke werkperiode buiten de lidstaat waar de werknemer gewoonlijk werkt
  vier opeenvolgende weken
  of minder bedraagt.

vier opeenvolgende weken

Tenzij de lidstaten anders bepalen, zijn de leden 1 en 2 niet van toepassing wanneer de duur van elke werkperiode buiten de lidstaat waar de werknemer gewoonlijk werkt
  twee weken
  of minder bedraagt.

twee weken

Motivering

Motivering

De voorgestelde vrijstelling van de informatieplicht in het geval van werknemers die vier opeenvolgende weken of minder in het buitenland werken, dient te worden verworpen. Daardoor zou een maas in de wetgeving inzake informatievereisten ontstaan. Uiteindelijk gelden de dwingende bepalingen van het gastland van vanaf de eerste dag dat zij daar werken. Het CvdR beveelt daarom aan om de duur van de uitzondering terug te brengen tot in totaal niet meer dan twee weken.

Wijzigingsvoorstel 14

Wijzigingsvoorstel 14

Hoofdstuk II — Artikel 7, lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten kunnen voorzien in een langere proeftijd wanneer dat gerechtvaardigd is door de aard van het werk of wanneer dat in het belang van de werknemer is. | De lidstaten kunnen voorzien in een langere proeftijd wanneer dat gerechtvaardigd is door de aard van het werk of wanneer dat in het belang van de werknemer is
  , of bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid voor een langere periode
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten kunnen voorzien in een langere proeftijd wanneer dat gerechtvaardigd is door de aard van het werk of wanneer dat in het belang van de werknemer is.

De lidstaten kunnen voorzien in een langere proeftijd wanneer dat gerechtvaardigd is door de aard van het werk of wanneer dat in het belang van de werknemer is
  , of bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid voor een langere periode
  .

, of bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid voor een langere periode

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 15

Wijzigingsvoorstel 15

Hoofdstuk II — Artikel 8, lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De werkgevers mogen wel voorwaarden van onverenigbaarheid vastleggen wanneer dergelijke beperkingen worden gerechtvaardigd door gegronde redenen zoals de bescherming van bedrijfsgeheimen of het vermijden van belangenconflicten. | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De werkgevers mogen wel voorwaarden van onverenigbaarheid vastleggen wanneer dergelijke beperkingen worden gerechtvaardigd door gegronde redenen zoals de bescherming van bedrijfsgeheimen of het vermijden van belangenconflicten.

De werkgevers mogen wel voorwaarden van onverenigbaarheid vastleggen wanneer dergelijke beperkingen worden gerechtvaardigd door gegronde redenen zoals de bescherming van bedrijfsgeheimen of het vermijden van belangenconflicten.

Motivering

Motivering

In de lidstaten zijn wetgevers en rechters, maar niet die de werkgevers zelf, bevoegd om tegenstrijdige belangen van de partijen bij de arbeidsovereenkomst — zoals de vrijheid van beroep van de werknemer en de belangen van de werkgever als ondernemer — tegen elkaar af te wegen. Bovendien zouden werkgevers, gezien de nieuwe definitie van bedrijfsgeheim in EU-richtlijn (EU) 2016/943 (die de lidstaten vóór juni 2018 moeten hebben uitgevoerd), grotendeels zelf kunnen beslissen welke informatie zij willen beschermen. Hetzelfde geldt voor de woorden „vermijden van belangenconflicten”, die nader gepreciseerd moeten worden. Een uniforme Europese regeling van deze juridische materie is dan ook niet nodig. Een en ander wordt ook niet gedekt door artikel 153, lid 2, onder b), VWEU, de rechtsgrond van de richtlijn.

Wijzigingsvoorstel 16

Wijzigingsvoorstel 16

Hoofdstuk III — Artikel 10, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat werknemers met ten minste zes maanden anciënniteit bij dezelfde werkgever kunnen
  verzoeken om
  een vorm van werk met meer voorspelbare en zekerdere arbeidsvoorwaarden, indien beschikbaar. | De lidstaten zorgen ervoor dat werknemers met ten minste zes maanden anciënniteit bij dezelfde werkgever
  op gelijke voet met andere gegadigden een aanvraag kunnen indienen voor
  een vorm van werk met meer voorspelbare en zekerdere arbeidsvoorwaarden, indien beschikbaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat werknemers met ten minste zes maanden anciënniteit bij dezelfde werkgever kunnen
  verzoeken om
  een vorm van werk met meer voorspelbare en zekerdere arbeidsvoorwaarden, indien beschikbaar.

verzoeken om

De lidstaten zorgen ervoor dat werknemers met ten minste zes maanden anciënniteit bij dezelfde werkgever
  op gelijke voet met andere gegadigden een aanvraag kunnen indienen voor
  een vorm van werk met meer voorspelbare en zekerdere arbeidsvoorwaarden, indien beschikbaar.

op gelijke voet met andere gegadigden een aanvraag kunnen indienen voor

Motivering

Motivering

Een werknemer met ten minste zes maanden anciënniteit bij dezelfde werkgever heeft bij het solliciteren naar een vastere functie geen voorrang op externe gegadigden. Hij of zij heeft evenmin voorrang bij het solliciteren op een functie indien een van de andere gegadigden daarvoor beter gekwalificeerd is.

Wijzigingsvoorstel 17

Wijzigingsvoorstel 17

Hoofdstuk III — Artikel 10, lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De werkgever geeft binnen een maand na het verzoek schriftelijk antwoord.
  Voor natuurlijke personen die handelen als werkgever en kleine, middelgrote en micro-ondernemingen mogen de lidstaten voorzien in een verlenging van die termijn tot maximaal drie maanden en een mondeling antwoord op opeenvolgende soortgelijke verzoeken van dezelfde werknemer als de rechtvaardiging voor het antwoord met betrekking tot de situatie van de werknemer ongewijzigd blijft. | De werkgever geeft binnen een maand na de aanvraag schriftelijk antwoord.
  Wordt de aanvraag afgewezen, dan moet de onderbouwing daarvan op haar juistheid kunnen worden beoordeeld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De werkgever geeft binnen een maand na het verzoek schriftelijk antwoord.
  Voor natuurlijke personen die handelen als werkgever en kleine, middelgrote en micro-ondernemingen mogen de lidstaten voorzien in een verlenging van die termijn tot maximaal drie maanden en een mondeling antwoord op opeenvolgende soortgelijke verzoeken van dezelfde werknemer als de rechtvaardiging voor het antwoord met betrekking tot de situatie van de werknemer ongewijzigd blijft.

Voor natuurlijke personen die handelen als werkgever en kleine, middelgrote en micro-ondernemingen mogen de lidstaten voorzien in een verlenging van die termijn tot maximaal drie maanden en een mondeling antwoord op opeenvolgende soortgelijke verzoeken van dezelfde werknemer als de rechtvaardiging voor het antwoord met betrekking tot de situatie van de werknemer ongewijzigd blijft.

De werkgever geeft binnen een maand na de aanvraag schriftelijk antwoord.
  Wordt de aanvraag afgewezen, dan moet de onderbouwing daarvan op haar juistheid kunnen worden beoordeeld.

Wordt de aanvraag afgewezen, dan moet de onderbouwing daarvan op haar juistheid kunnen worden beoordeeld.

Motivering

Motivering

Als niet aan de antwoordplicht wordt voldaan, moeten de rechtsgevolgen daarvan duidelijk zijn geregeld: bij afwijzing van een aanvraag moet kunnen worden nagegaan of de onderbouwing daarvan juist is. Alleen op die manier kan ervoor gezorgd worden dat werkgevers de wensen van werknemers serieus nemen en niet met een willekeurig antwoord aan hun verplichtingen voldoen.

De uitzondering in de tweede zin van lid 2, volgens welke kleine, middelgrote en micro-ondernemingen binnen drie maanden mondeling kunnen antwoorden, is geen goede zaak. Deze uitzondering zou gelden voor alle ondernemingen met maximaal 249 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen EUR — 99 % van alle ondernemingen in de EU — en zou de positie van de werknemers in deze ondernemingen — ongeveer 65 miljoen mensen in de EU — aanzienlijk verzwakken. Naast de moeilijkheid om na te gaan of er al „soortgelijke verzoeken” zijn ingediend, is niet te bewijzen of een aanvraag mondeling beantwoord is en kan zo’n antwoord dan ook niet gebruikt worden ter onderbouwing van een claim. Het CvdR maakt daarom bezwaar tegen de uitzondering voor kleine en middelgrote bedrijven. De juridische impact van artikel 10 zou daarmee namelijk teniet worden gedaan.

Wijzigingsvoorstel 18

Wijzigingsvoorstel 18

Hoofdstuk IV — Artikel 12

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten
  mogen
  de sociale partners toestaan in overeenstemming met het nationaal recht of de nationale praktijk collectieve overeenkomsten te sluiten, die de algemene bescherming van werknemers respecteren en tegelijkertijd afspraken vastleggen over de arbeidsvoorwaarden van werknemers die verschillen van die bedoeld in de artikelen 7 tot en met 11. | De lidstaten
  staan
  de sociale partners
  toe
  in overeenstemming met het nationaal recht of de nationale praktijk collectieve overeenkomsten
  te behouden of
  te sluiten, die de algemene bescherming van werknemers
  en de in de richtlijn vastgelegde minimumnormen
  respecteren en tegelijkertijd afspraken vastleggen over de arbeidsvoorwaarden van werknemers die verschillen van die bedoeld in de artikelen 7 tot en met 11. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten
  mogen
  de sociale partners toestaan in overeenstemming met het nationaal recht of de nationale praktijk collectieve overeenkomsten te sluiten, die de algemene bescherming van werknemers respecteren en tegelijkertijd afspraken vastleggen over de arbeidsvoorwaarden van werknemers die verschillen van die bedoeld in de artikelen 7 tot en met 11.

mogen

De lidstaten
  staan
  de sociale partners
  toe
  in overeenstemming met het nationaal recht of de nationale praktijk collectieve overeenkomsten
  te behouden of
  te sluiten, die de algemene bescherming van werknemers
  en de in de richtlijn vastgelegde minimumnormen
  respecteren en tegelijkertijd afspraken vastleggen over de arbeidsvoorwaarden van werknemers die verschillen van die bedoeld in de artikelen 7 tot en met 11.

staan

toe

te behouden of

en de in de richtlijn vastgelegde minimumnormen

Motivering

Motivering

Artikel 12 bepaalt dat de minimumnormen in de artikelen 7 tot en met 11 als cao-wetgeving gestalte moeten krijgen, zolang in het grotere geheel de bescherming van werknemers gegarandeerd blijft. Deze flexibiliteit is noodzakelijk vanwege de verschillende arbeidsmarkten, de verschillende nationale voorschriften en de verschillende arbeidsvormen bij de overheid, waaronder die van ambtenaren, van de lidstaten. Voor het afwijken van de wet door middel van cao's is echter alleen iets te zeggen als deze een equivalent van alle doelstellingen van de regelgeving bevatten en geen betrekking hebben op verschillende te reguleren onderwerpen.

Wijzigingsvoorstel 19

Wijzigingsvoorstel 19

Hoofdstuk V — Artikel 13

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Naleving




  De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat bepalingen die in strijd zijn met deze richtlijn in individuele of collectieve overeenkomsten, interne reglementen van ondernemingen en andere afspraken, nietig worden verklaard of worden gewijzigd om ze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van deze richtlijn. | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Naleving

Naleving

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat bepalingen die in strijd zijn met deze richtlijn in individuele of collectieve overeenkomsten, interne reglementen van ondernemingen en andere afspraken, nietig worden verklaard of worden gewijzigd om ze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van deze richtlijn.

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat bepalingen die in strijd zijn met deze richtlijn in individuele of collectieve overeenkomsten, interne reglementen van ondernemingen en andere afspraken, nietig worden verklaard of worden gewijzigd om ze in overeenstemming te brengen met de bepalingen van deze richtlijn.

Motivering

Motivering

Artikel 13 is overbodig, omdat artikel 15 („Recht op verhaal”) volstaat.

Wijzigingsvoorstel 20

Wijzigingsvoorstel 20

Hoofdstuk V — Artikel 14, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat, indien een werknemer niet tijdig alle of een deel van de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, artikel 5 of artikel 6 heeft ontvangen
  en de werkgever dat verzuim niet binnen 15 dagen na de kennisgeving ervan heeft rechtgezet
  ,
  een van de
  volgende systemen
  wordt
  toegepast: | De lidstaten zorgen ervoor dat, indien een werknemer niet tijdig alle of een deel van de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, artikel 5 of artikel 6 heeft ontvangen
  en de werkgever dat verzuim niet binnen 15 dagen na de kennisgeving ervan heeft rechtgezet, beide
  volgende systemen
  worden
  toegepast: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat, indien een werknemer niet tijdig alle of een deel van de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, artikel 5 of artikel 6 heeft ontvangen
  en de werkgever dat verzuim niet binnen 15 dagen na de kennisgeving ervan heeft rechtgezet
  ,
  een van de
  volgende systemen
  wordt
  toegepast:

en de werkgever dat verzuim niet binnen 15 dagen na de kennisgeving ervan heeft rechtgezet

een van de

wordt

De lidstaten zorgen ervoor dat, indien een werknemer niet tijdig alle of een deel van de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, artikel 5 of artikel 6 heeft ontvangen
  en de werkgever dat verzuim niet binnen 15 dagen na de kennisgeving ervan heeft rechtgezet, beide
  volgende systemen
  worden
  toegepast:

en de werkgever dat verzuim niet binnen 15 dagen na de kennisgeving ervan heeft rechtgezet, beide

worden

Motivering

Motivering

Dit voorstel voorziet in instrumenten om niet-naleving van de informatieplicht te bestraffen. Naar die instrumenten wordt echter pas gegrepen als de werknemer merkt dat de informatie onvolledig is en de werkgever hiervan op de hoogte stelt, waarna deze 15 dagen krijgt om alsnog aan zijn informatieplicht te voldoen. Voorwaarde is dus dat de werknemer in actie komt. Dit is niet juist, aangezien de verantwoordelijkheid voor de volledige informatievoorziening zo wordt verschoven naar de te informeren persoon, die echter vooral aan het begin van een betrekking in de regel zal terugdeinzen voor een geschil met zijn of haar werkgever. Het verdient de voorkeur dat een gebrekkige informatievoorziening ook juridische gevolgen heeft als een werknemer daar niet actief op heeft gewezen.

Wijzigingsvoorstel 21

Wijzigingsvoorstel 21

Hoofdstuk V — Artikel 14, lid 1, onder a)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| de werknemer geniet gunstige aannames die
  door
  de lidstaat
  worden gedefinieerd
  . Indien de verstrekte informatie niet de gegevens als bedoeld in artikel 3, lid 2, onder e), f), k) of l), omvat,
  bevatten de gunstige aannames respectievelijk een vermoeden dat de werknemer een arbeidsrelatie voor onbepaalde tijd heeft, dat er geen sprake is van een proefperiode of dat de werknemer een voltijdse betrekking heeft.
  De werkgevers hebben de mogelijkheid om het vermoeden te weerleggen; of | de werknemer geniet gunstige aannames die
  door
  de lidstaat
  dient te definiëren
  . Indien de verstrekte informatie niet de gegevens als bedoeld in artikel 3, lid 2, onder e), f), k) of l), omvat,
  gelden de door de werknemer voorgestelde arbeidsvoorwaarden als overeengekomen.
  De werkgevers hebben de mogelijkheid om het vermoeden te weerleggen;
  en |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

de werknemer geniet gunstige aannames die
  door
  de lidstaat
  worden gedefinieerd
  . Indien de verstrekte informatie niet de gegevens als bedoeld in artikel 3, lid 2, onder e), f), k) of l), omvat,
  bevatten de gunstige aannames respectievelijk een vermoeden dat de werknemer een arbeidsrelatie voor onbepaalde tijd heeft, dat er geen sprake is van een proefperiode of dat de werknemer een voltijdse betrekking heeft.
  De werkgevers hebben de mogelijkheid om het vermoeden te weerleggen; of

door

worden gedefinieerd

bevatten de gunstige aannames respectievelijk een vermoeden dat de werknemer een arbeidsrelatie voor onbepaalde tijd heeft, dat er geen sprake is van een proefperiode of dat de werknemer een voltijdse betrekking heeft.

de werknemer geniet gunstige aannames die
  door
  de lidstaat
  dient te definiëren
  . Indien de verstrekte informatie niet de gegevens als bedoeld in artikel 3, lid 2, onder e), f), k) of l), omvat,
  gelden de door de werknemer voorgestelde arbeidsvoorwaarden als overeengekomen.
  De werkgevers hebben de mogelijkheid om het vermoeden te weerleggen;
  en

door

dient te definiëren

gelden de door de werknemer voorgestelde arbeidsvoorwaarden als overeengekomen.

en

Motivering

Motivering

De lidstaten dienen de onder a) omschreven regeling inzake aannames met een bindend karakter in te voeren. Het voorstel dat de lidstaten een regeling met gunstigere aannames moeten vaststellen is echter te vaag. Er dient concreet te worden bepaald dat bij niet-naleving van de informatieplicht de door de werknemer voorgestelde arbeidsvoorwaarden als overeengekomen gelden en het in de bepaling genoemde weerlegbare vermoeden van een onbeperkt voltijds dienstverband van toepassing is.

Wijzigingsvoorstel 22

Wijzigingsvoorstel 22

Hoofdstuk V — Artikel 14, lid 1, onder b)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| de werknemer heeft de mogelijkheid tijdig een klacht in te dienen bij de bevoegde instantie. Als de bevoegde instantie van oordeel is dat de klacht gerechtvaardigd is, beveelt zij de betrokken werkgever(s) de ontbrekende informatie te verstrekken. Als de werkgever de ontbrekende informatie niet binnen 15 dagen na ontvangst van het bevel verstrekt, heeft de instantie de mogelijkheid een passende administratieve sanctie op te leggen, zelfs wanneer de arbeidsrelatie is geëindigd. De werkgevers hebben de mogelijkheid een bezwaarschrift in te dienen tegen het besluit tot oplegging van de sanctie. De lidstaten kunnen bestaande organen aanwijzen als bevoegde instanties. | de werknemer heeft
  daarnaast
  de mogelijkheid tijdig een klacht in te dienen bij de bevoegde instantie. Als de bevoegde instantie van oordeel is dat de klacht gerechtvaardigd is, beveelt zij de betrokken werkgever(s) de ontbrekende informatie te verstrekken. Als de werkgever de ontbrekende informatie niet binnen 15 dagen na ontvangst van het bevel verstrekt, heeft de instantie de mogelijkheid een passende administratieve sanctie op te leggen, zelfs wanneer de arbeidsrelatie is geëindigd. De werkgevers hebben de mogelijkheid een bezwaarschrift in te dienen tegen het besluit tot oplegging van de sanctie. De lidstaten kunnen bestaande organen aanwijzen als bevoegde instanties. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

de werknemer heeft de mogelijkheid tijdig een klacht in te dienen bij de bevoegde instantie. Als de bevoegde instantie van oordeel is dat de klacht gerechtvaardigd is, beveelt zij de betrokken werkgever(s) de ontbrekende informatie te verstrekken. Als de werkgever de ontbrekende informatie niet binnen 15 dagen na ontvangst van het bevel verstrekt, heeft de instantie de mogelijkheid een passende administratieve sanctie op te leggen, zelfs wanneer de arbeidsrelatie is geëindigd. De werkgevers hebben de mogelijkheid een bezwaarschrift in te dienen tegen het besluit tot oplegging van de sanctie. De lidstaten kunnen bestaande organen aanwijzen als bevoegde instanties.

de werknemer heeft
  daarnaast
  de mogelijkheid tijdig een klacht in te dienen bij de bevoegde instantie. Als de bevoegde instantie van oordeel is dat de klacht gerechtvaardigd is, beveelt zij de betrokken werkgever(s) de ontbrekende informatie te verstrekken. Als de werkgever de ontbrekende informatie niet binnen 15 dagen na ontvangst van het bevel verstrekt, heeft de instantie de mogelijkheid een passende administratieve sanctie op te leggen, zelfs wanneer de arbeidsrelatie is geëindigd. De werkgevers hebben de mogelijkheid een bezwaarschrift in te dienen tegen het besluit tot oplegging van de sanctie. De lidstaten kunnen bestaande organen aanwijzen als bevoegde instanties.

daarnaast

Motivering

Motivering

Het alternatief van een klachtenprocedure bij de bevoegde instantie (punt b)) is uit juridisch oogpunt niet gunstig voor werknemers en mag de lidstaten daarom niet als alternatief worden aangereikt, maar kan alleen zijn beslag krijgen als aanvulling op het voorstel onder a). Bij dit alternatief is de werknemer wiens werkgever niet aan zijn verplichting heeft voldaan namelijk aangewezen op een officiële procedure waarvan de duur en de uitkomst in belangrijke mate afhangen van de bevoegde instantie en die in het beste geval tot een administratieve boete leidt. Bovendien heeft het geen preventief effect op de ontduiking van de informatieplicht.

Wijzigingsvoorstel 23

Wijzigingsvoorstel 23

Hoofdstuk V — Artikel 17, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten nemen de nodige maatregelen om het ontslag of een soortgelijke maatregel en alle voorbereidingen voor een ontslag van werknemers op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, te verbieden. | De lidstaten nemen de nodige maatregelen om het ontslag of een soortgelijke maatregel en alle voorbereidingen voor een ontslag van werknemers op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, te verbieden
  en niet rechtsgeldig te verklaren
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om het ontslag of een soortgelijke maatregel en alle voorbereidingen voor een ontslag van werknemers op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, te verbieden.

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om het ontslag of een soortgelijke maatregel en alle voorbereidingen voor een ontslag van werknemers op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, te verbieden
  en niet rechtsgeldig te verklaren
  .

en niet rechtsgeldig te verklaren

Motivering

Motivering

Krachtens lid 1 moeten de lidstaten het ontslag of voorbereidingen voor een ontslag van werknemers omdat zij gebruik hebben gemaakt van de bij deze richtlijn verleende rechten verbieden. Samen met lid 2, op grond waarvan werknemers die van mening zijn dat zij zijn ontslagen op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, de werkgever mogen verzoeken om een schriftelijke motivering en onderbouwing, biedt dit geen voldoende bescherming voor werknemers die gebruikmaken van de uit deze richtlijn voortvloeiende rechten. Voor een effectieve bescherming is een expliciete wettelijke bepaling nodig dat ontslagen, of voorbereidingen daarvoor, wegens het gebruikmaken van de bij deze richtlijn verleende rechten niet rechtsgeldig zijn.

Wijzigingsvoorstel 24

Wijzigingsvoorstel 24

Hoofdstuk V — Artikel 17, lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Werknemers die van mening zijn dat zij zijn ontslagen of zijn onderworpen aan maatregelen met een soortgelijk effect op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, mogen de werkgever verzoeken om gegronde redenen voor het ontslag of de soortgelijke maatregel. De werkgever verstrekt die redenen schriftelijk. | Werknemers die van mening zijn dat zij zijn ontslagen of zijn onderworpen aan maatregelen met een soortgelijk effect op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, mogen de werkgever verzoeken om gegronde redenen voor het ontslag of de soortgelijke maatregel. De werkgever verstrekt die redenen schriftelijk.
  De lidstaten nemen tevens de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de bij een klacht tegen ontslag in acht te nemen termijn pas ingaat als de werknemer de schriftelijke motivering van de werkgever heeft ontvangen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Werknemers die van mening zijn dat zij zijn ontslagen of zijn onderworpen aan maatregelen met een soortgelijk effect op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, mogen de werkgever verzoeken om gegronde redenen voor het ontslag of de soortgelijke maatregel. De werkgever verstrekt die redenen schriftelijk.

Werknemers die van mening zijn dat zij zijn ontslagen of zijn onderworpen aan maatregelen met een soortgelijk effect op grond van het feit dat zij gebruik hebben gemaakt van de rechten krachtens deze richtlijn, mogen de werkgever verzoeken om gegronde redenen voor het ontslag of de soortgelijke maatregel. De werkgever verstrekt die redenen schriftelijk.
  De lidstaten nemen tevens de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de bij een klacht tegen ontslag in acht te nemen termijn pas ingaat als de werknemer de schriftelijke motivering van de werkgever heeft ontvangen.

De lidstaten nemen tevens de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de bij een klacht tegen ontslag in acht te nemen termijn pas ingaat als de werknemer de schriftelijke motivering van de werkgever heeft ontvangen.

Motivering

Motivering

Uit praktisch oogpunt moet ervoor gezorgd worden dat de bij een klacht tegen ontslag in acht te nemen termijn pas ingaat als de werknemer de schriftelijke motivering van de werkgever heeft ontvangen. Anders zou deze bepaling weleens nadelig kunnen uitpakken voor werknemers die in afwachting van de wettelijk voorgeschreven motivering niet binnen de termijn een klacht indienen.

Wijzigingsvoorstel 25

Wijzigingsvoorstel 25

Hoofdstuk V — Artikel 17, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat als in lid 2 bedoelde werknemers voor de rechter of een andere bevoegde instantie
  feiten
  aanvoeren die kunnen doen vermoeden dat hun ontslag of soortgelijke maatregel het gevolg was van in lid 1 bedoelde redenen, de verweerder moet bewijzen dat hun ontslag het gevolg was van andere redenen. | De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat als in lid 2 bedoelde werknemers voor de rechter of een andere bevoegde instantie
  aanwijzingen
  aanvoeren die kunnen doen vermoeden dat hun ontslag of soortgelijke maatregel het gevolg was van in lid 1 bedoelde redenen, de verweerder moet bewijzen dat hun ontslag het gevolg was van andere redenen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat als in lid 2 bedoelde werknemers voor de rechter of een andere bevoegde instantie
  feiten
  aanvoeren die kunnen doen vermoeden dat hun ontslag of soortgelijke maatregel het gevolg was van in lid 1 bedoelde redenen, de verweerder moet bewijzen dat hun ontslag het gevolg was van andere redenen.

feiten

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat als in lid 2 bedoelde werknemers voor de rechter of een andere bevoegde instantie
  aanwijzingen
  aanvoeren die kunnen doen vermoeden dat hun ontslag of soortgelijke maatregel het gevolg was van in lid 1 bedoelde redenen, de verweerder moet bewijzen dat hun ontslag het gevolg was van andere redenen.

aanwijzingen

Motivering

Motivering

Het is niet duidelijk hoe concreet/gestaafd de door de werknemer aangevoerde elementen moeten zijn. Aanwijzingen die doen vermoeden dat het om dit soort sanctie gaat, moeten volstaan. Daarom moet het woord „feiten” door „aanwijzingen” worden vervangen.

Wijzigingsvoorstel 26

Wijzigingsvoorstel 26

Hoofdstuk V — Artikel 18

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor inbreuken op de nationale bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld en op de reeds geldende bepalingen met betrekking tot de onder deze richtlijn vallende rechten. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat die sancties worden toegepast. De sancties zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. Zij kunnen de vorm van een geldboete aannemen. Ook
  kunnen
  zij het betalen van een schadevergoeding omvatten. | De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor inbreuken op de nationale bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld en op de reeds geldende bepalingen met betrekking tot de onder deze richtlijn vallende rechten. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat die sancties worden toegepast. De sancties zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. Zij kunnen de vorm van een geldboete aannemen. Ook
  moeten
  zij het betalen van een
  passende
  schadevergoeding omvatten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor inbreuken op de nationale bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld en op de reeds geldende bepalingen met betrekking tot de onder deze richtlijn vallende rechten. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat die sancties worden toegepast. De sancties zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. Zij kunnen de vorm van een geldboete aannemen. Ook
  kunnen
  zij het betalen van een schadevergoeding omvatten.

kunnen

De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor inbreuken op de nationale bepalingen die ter uitvoering van deze richtlijn zijn vastgesteld en op de reeds geldende bepalingen met betrekking tot de onder deze richtlijn vallende rechten. De lidstaten nemen alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat die sancties worden toegepast. De sancties zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend. Zij kunnen de vorm van een geldboete aannemen. Ook
  moeten
  zij het betalen van een
  passende
  schadevergoeding omvatten.

moeten

passende

Motivering

Motivering

Boetes alleen zijn niet voldoende om inbreuken adequaat te bestraffen. Zij worden al naargelang de lidstaat, en de omstandigheden bij de bevoegde instanties aldaar, met wisselende efficiëntie opgelegd. Bovendien levert het opleggen van geldboetes geen voordeel op voor werknemers wier rechten zijn geschonden.

Wijzigingsvoorstel 27

Wijzigingsvoorstel 27

Hoofdstuk VI — Artikel 19, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Deze richtlijn vormt geen rechtvaardiging voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers in de lidstaten. | Deze richtlijn vormt geen rechtvaardiging voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers in de lidstaten.
  De tenuitvoerlegging van deze richtlijn mag bovendien geen rechtvaardiging vormen voor een achteruitgang ten opzichte van de bestaande situatie in de lidstaten wat betreft het algemene niveau van bescherming van de werknemers op de onder deze richtlijn vallende gebieden. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Deze richtlijn vormt geen rechtvaardiging voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers in de lidstaten.

Deze richtlijn vormt geen rechtvaardiging voor een verlaging van het algemene beschermingsniveau van de werknemers in de lidstaten.
  De tenuitvoerlegging van deze richtlijn mag bovendien geen rechtvaardiging vormen voor een achteruitgang ten opzichte van de bestaande situatie in de lidstaten wat betreft het algemene niveau van bescherming van de werknemers op de onder deze richtlijn vallende gebieden.

De tenuitvoerlegging van deze richtlijn mag bovendien geen rechtvaardiging vormen voor een achteruitgang ten opzichte van de bestaande situatie in de lidstaten wat betreft het algemene niveau van bescherming van de werknemers op de onder deze richtlijn vallende gebieden.

Motivering

Motivering

Lid 1 moet worden aangevuld om ervoor te zorgen dat het algemene beschermingsniveau niet kan worden verlaagd en dat voor de onder deze richtlijn vallende onderwerpen geen verslechtering wordt toegestaan als gevolg van de uitvoering ervan op de daarin geregelde gebieden. Een dergelijk specifiek verbod op achteruitgang is vrij gebruikelijk in richtlijnen op het gebied van sociaal beleid en wordt erkend door het HvJ, bijvoorbeeld in artikel 8, lid 3, van de bijlage bij Richtlijn 1999/70/EG (overeenkomst van de sociale partners als bijlage bij de kaderrichtlijn) of in artikel 9, lid 4, van de kaderrichtlijn 2002/14/EG betreffende de informatie voor en de raadpleging van werknemers.

Wijzigingsvoorstel 28

Wijzigingsvoorstel 28

Hoofdstuk VI — Artikel 21

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De rechten en verplichtingen krachtens deze richtlijn zijn van toepassing op bestaande arbeidsrelaties vanaf [entry into force date + 2 years].
  Echter, de werkgevers verstrekken de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, en de artikelen 5 en 6 of vullen deze enkel aan op verzoek van een werknemer. De afwezigheid van een dergelijk verzoek kan niet tot gevolg hebben dat de werknemers van de minimumrechten van deze richtlijn worden uitgesloten. | De rechten en verplichtingen krachtens deze richtlijn zijn van toepassing op bestaande arbeidsrelaties vanaf [entry into force date + 2 years]. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De rechten en verplichtingen krachtens deze richtlijn zijn van toepassing op bestaande arbeidsrelaties vanaf [entry into force date + 2 years].
  Echter, de werkgevers verstrekken de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, en de artikelen 5 en 6 of vullen deze enkel aan op verzoek van een werknemer. De afwezigheid van een dergelijk verzoek kan niet tot gevolg hebben dat de werknemers van de minimumrechten van deze richtlijn worden uitgesloten.

Echter, de werkgevers verstrekken de documenten als bedoeld in artikel 4, lid 1, en de artikelen 5 en 6 of vullen deze enkel aan op verzoek van een werknemer. De afwezigheid van een dergelijk verzoek kan niet tot gevolg hebben dat de werknemers van de minimumrechten van deze richtlijn worden uitgesloten.

De rechten en verplichtingen krachtens deze richtlijn zijn van toepassing op bestaande arbeidsrelaties vanaf [entry into force date + 2 years].

Motivering

Motivering

Het is een goede zaak dat de rechten en plichten uit hoofde van deze richtlijn ook van toepassing zijn op bestaande arbeidsrelaties. Het is echter onduidelijk hoe zin 2 en ook zin 3 daarmee verband houden. Voor de toepassing van de richtlijn op bestaande arbeidsrelaties zijn deze zinnen niet nodig. Aan de informatieplicht moet — ook in bestaande arbeidsrelaties — onafhankelijk van een verzoek worden voldaan. Ten slotte moeten de werkgevers, als geadresseerden van arbeidsrechtelijke voorschriften, de wijzigingen in de juridische situatie in acht nemen en dienovereenkomstig hun verplichtingen nakomen, zonder dat zij door werknemers worden aangespoord om zich aan de wet te houden.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Zich veranderende Europese arbeidsmarkten

Zich veranderende Europese arbeidsmarkten

| 1. | is ingenomen met het feit dat het werkloosheidspercentage sinds de jaren van de economische en financiële crisis 2008-2013 weer gestaag afneemt en momenteel 7,3 % (EU) resp. 8,6 % (eurozone) bedraagt. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het feit dat het werkloosheidspercentage sinds de jaren van de economische en financiële crisis 2008-2013 weer gestaag afneemt en momenteel 7,3 % (EU) resp. 8,6 % (eurozone) bedraagt.

| 2. | Het Comité wijst er echter op dat met name de jongere arbeidskrachten zwaar werden getroffen door de economische en financiële crisis. De jeugdwerkloosheid bedroeg in april 2017 16,7 %. Dat is nog altijd hoger dan het niveau van vóór de crisis en meer dan twee keer zo hoog als het algemene werkloosheidspercentage. |
| --- | --- |

2.

Het Comité wijst er echter op dat met name de jongere arbeidskrachten zwaar werden getroffen door de economische en financiële crisis. De jeugdwerkloosheid bedroeg in april 2017 16,7 %. Dat is nog altijd hoger dan het niveau van vóór de crisis en meer dan twee keer zo hoog als het algemene werkloosheidspercentage.

| 3. | Het Comité betreurt dat het ondanks de inspanningen op EU-niveau niet is gelukt om een oplossing te vinden voor de extreem hoge jeugdwerkloosheid. Daarom moet niet alleen worden ingezet op arbeidsmarktmaatregelen maar ook op verhoging van de mobiliteit in de samenleving en op betere afstemming van het onderwijsaanbod op de daadwerkelijke arbeidsmarktbehoeften. |
| --- | --- |

3.

Het Comité betreurt dat het ondanks de inspanningen op EU-niveau niet is gelukt om een oplossing te vinden voor de extreem hoge jeugdwerkloosheid. Daarom moet niet alleen worden ingezet op arbeidsmarktmaatregelen maar ook op verhoging van de mobiliteit in de samenleving en op betere afstemming van het onderwijsaanbod op de daadwerkelijke arbeidsmarktbehoeften.

| 4. | De arbeidsparticipatie van de beroepsbevolking tussen 20 en 64 jaar heeft in 2016 met 71,1 % het hoogste in de Europese Unie opgetekende jaarlijkse gemiddelde bereikt. Achter deze gemiddelde waarde gaan echter aanzienlijke verschillen tussen de individuele lidstaten schuil. De arbeidsparticipatie bij 25- tot 54-jarigen is sinds 2001 ongeveer hetzelfde gebleven, terwijl ze bij ouderen (55-64 jaar) aanmerkelijk is toegenomen en bij jongeren (15-24 jaar) is afgenomen. |
| --- | --- |

4.

De arbeidsparticipatie van de beroepsbevolking tussen 20 en 64 jaar heeft in 2016 met 71,1 % het hoogste in de Europese Unie opgetekende jaarlijkse gemiddelde bereikt. Achter deze gemiddelde waarde gaan echter aanzienlijke verschillen tussen de individuele lidstaten schuil. De arbeidsparticipatie bij 25- tot 54-jarigen is sinds 2001 ongeveer hetzelfde gebleven, terwijl ze bij ouderen (55-64 jaar) aanmerkelijk is toegenomen en bij jongeren (15-24 jaar) is afgenomen.

| 5. | Het Comité is verheugd dat het verschil tussen mannen en vrouwen op het gebied van arbeidsparticipatie is afgenomen. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan een stijgende arbeidsparticipatie van vrouwen. Er zijn echter ook lidstaten waar het geringere verschil wordt bepaald door een dalende arbeidsparticipatie van mannen. |
| --- | --- |

5.

Het Comité is verheugd dat het verschil tussen mannen en vrouwen op het gebied van arbeidsparticipatie is afgenomen. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan een stijgende arbeidsparticipatie van vrouwen. Er zijn echter ook lidstaten waar het geringere verschil wordt bepaald door een dalende arbeidsparticipatie van mannen.

| 6. | Het Comité betreurt dat het aandeel mensen in de beroepsbevolking die slechts een deeltijdbaan hebben, is gestegen van 14,9 % in 2002 naar 19,0 % in 2015. Met betrekking tot dit aandeel is er een duidelijk onderscheid tussen mannen en vrouwen waar te nemen. Met bijna een derde (31,4 %) van de werkende vrouwen waren in 2016 duidelijk meer vrouwen dan mannen (8,2 %) aan de slag in een deeltijdbaan. |
| --- | --- |

6.

Het Comité betreurt dat het aandeel mensen in de beroepsbevolking die slechts een deeltijdbaan hebben, is gestegen van 14,9 % in 2002 naar 19,0 % in 2015. Met betrekking tot dit aandeel is er een duidelijk onderscheid tussen mannen en vrouwen waar te nemen. Met bijna een derde (31,4 %) van de werkende vrouwen waren in 2016 duidelijk meer vrouwen dan mannen (8,2 %) aan de slag in een deeltijdbaan.

| 7. | Ook maakt het Comité zich zorgen over de mogelijkheid dat, onder bepaalde omstandigheden, met name jongere, lager opgeleide en lager gekwalificeerde werkenden onevenredig vaak atypische vormen van werk hebben, met name tijdelijke arbeidsovereenkomsten, en dat de meesten onvrijwillig dergelijke arbeidsbetrekkingen aangaan. Slechts 37 % van de jongere werknemers had in 2015 een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. In vergelijking met de 48 % in 2002 is dat een duidelijke achteruitgang. |
| --- | --- |

7.

Ook maakt het Comité zich zorgen over de mogelijkheid dat, onder bepaalde omstandigheden, met name jongere, lager opgeleide en lager gekwalificeerde werkenden onevenredig vaak atypische vormen van werk hebben, met name tijdelijke arbeidsovereenkomsten, en dat de meesten onvrijwillig dergelijke arbeidsbetrekkingen aangaan. Slechts 37 % van de jongere werknemers had in 2015 een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. In vergelijking met de 48 % in 2002 is dat een duidelijke achteruitgang.

| 8. | Hoewel een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd nog altijd de vaakst voorkomende arbeidsverhouding is, zijn atypische vormen van werk de voorbije twintig jaar duidelijk in aantal toegenomen. In 1995 had 32 % van de werkenden in de EU-15 een niet-standaardovereenkomst. Dit aandeel is in de EU-28 tot 2015 naar 36 % gestegen en de trend blijft stijgen. |
| --- | --- |

8.

Hoewel een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd nog altijd de vaakst voorkomende arbeidsverhouding is, zijn atypische vormen van werk de voorbije twintig jaar duidelijk in aantal toegenomen. In 1995 had 32 % van de werkenden in de EU-15 een niet-standaardovereenkomst. Dit aandeel is in de EU-28 tot 2015 naar 36 % gestegen en de trend blijft stijgen.

Uitdagingen in het kader van de verandering

Uitdagingen in het kader van de verandering

| 9. | Het Comité stelt vast dat we in een tijd leven van toenemende mondiale economische verwevenheid, complexere internationale waardeketens, snellere technologische en bedrijfsorganisatorische innovatiecycli met toenemende connectiviteit en digitalisering van arbeidsprocessen steeds sneller veranderen en dat tegelijkertijd een toenemend aantal nieuwe, atypische vormen van werk ontstaat. Om te verhinderen dat werkenden zich in een onzekere positie bevinden, moet het juiste evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid worden gevonden. |
| --- | --- |

9.

Het Comité stelt vast dat we in een tijd leven van toenemende mondiale economische verwevenheid, complexere internationale waardeketens, snellere technologische en bedrijfsorganisatorische innovatiecycli met toenemende connectiviteit en digitalisering van arbeidsprocessen steeds sneller veranderen en dat tegelijkertijd een toenemend aantal nieuwe, atypische vormen van werk ontstaat. Om te verhinderen dat werkenden zich in een onzekere positie bevinden, moet het juiste evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid worden gevonden.

| 10. | Enkele nieuwe atypische vormen van werk, die de komende jaren naar verwachting in aantal zullen toenemen, baren duidelijk zorgen omdat zij wat stabiliteit van dienstverband, inkomen en toegang tot sociale bescherming betreft minder zekerheid bieden. Het gaat hierbij om gelegenheidswerk, (onvrijwillige) geringe deeltijdarbeid, arbeid op basis van een vouchersysteem en crowd work. |
| --- | --- |

10.

Enkele nieuwe atypische vormen van werk, die de komende jaren naar verwachting in aantal zullen toenemen, baren duidelijk zorgen omdat zij wat stabiliteit van dienstverband, inkomen en toegang tot sociale bescherming betreft minder zekerheid bieden. Het gaat hierbij om gelegenheidswerk, (onvrijwillige) geringe deeltijdarbeid, arbeid op basis van een vouchersysteem en crowd work

| 11. | Ook vestigt het Comité er de aandacht op dat enkele reeds langer bestaande atypische vormen van werk — zoals betaalde stages en uitzendarbeid — nog steeds een probleem vormen op het gebied van werkzekerheid en passende arbeidsvoorwaarden. |
| --- | --- |

11.

Ook vestigt het Comité er de aandacht op dat enkele reeds langer bestaande atypische vormen van werk — zoals betaalde stages en uitzendarbeid — nog steeds een probleem vormen op het gebied van werkzekerheid en passende arbeidsvoorwaarden.

| 12. | Werkenden in atypische vormen van werk worden in het algemeen vaker geconfronteerd met een instabiele arbeidssituatie. Atypische vormen van werk hebben meestal lagere uurlonen dan voltijdse overeenkomsten van onbepaalde tijd. Bovendien lopen mensen met atypisch werk een hoger risico om werkloos te worden. |
| --- | --- |

12.

Werkenden in atypische vormen van werk worden in het algemeen vaker geconfronteerd met een instabiele arbeidssituatie. Atypische vormen van werk hebben meestal lagere uurlonen dan voltijdse overeenkomsten van onbepaalde tijd. Bovendien lopen mensen met atypisch werk een hoger risico om werkloos te worden.

| 13. | Het CvdR beklemtoont dat werkenden in atypische vormen van werk tevens meestal minder en lagere sociale bijdragen betalen, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor hun aanspraak op sociale zekerheid en op de omvang en duur van deze uitkeringen. Naast problemen met hun lichamelijke gezondheid en veiligheid op het werk, hebben werkenden met onzekere banen vaak ook eerder last van stress op het werk. |
| --- | --- |

13.

Het CvdR beklemtoont dat werkenden in atypische vormen van werk tevens meestal minder en lagere sociale bijdragen betalen, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor hun aanspraak op sociale zekerheid en op de omvang en duur van deze uitkeringen. Naast problemen met hun lichamelijke gezondheid en veiligheid op het werk, hebben werkenden met onzekere banen vaak ook eerder last van stress op het werk.

| 14. | Werkenden in atypische vormen van werk hebben doorgaans ook minder toegang tot een ondernemingsraad en minder toegang tot banen waarvoor collectief overeengekomen bepalingen gelden. Het lage percentage dat van een arbeidsovereenkomst met bepaalde duur overgaat naar een overeenkomst met onbepaalde duur wekt het vermoeden dat de ongelijkheid langer blijft duren. Cijfers uit de lidstaten tonen aan dat minder dan 50 % van de werkenden die in een bepaald jaar arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd hadden, drie jaar later een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd hadden. |
| --- | --- |

14.

Werkenden in atypische vormen van werk hebben doorgaans ook minder toegang tot een ondernemingsraad en minder toegang tot banen waarvoor collectief overeengekomen bepalingen gelden. Het lage percentage dat van een arbeidsovereenkomst met bepaalde duur overgaat naar een overeenkomst met onbepaalde duur wekt het vermoeden dat de ongelijkheid langer blijft duren. Cijfers uit de lidstaten tonen aan dat minder dan 50 % van de werkenden die in een bepaald jaar arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd hadden, drie jaar later een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd hadden.

| 15. | Het Comité is van mening dat atypische vormen van werk niet alleen maar voordelig zijn voor de economie. Ze kunnen ook nadelig zijn voor werkgevers als er niet wordt gezorgd voor een basiszekerheid. Hoewel er in het begin weliswaar op kosten kan worden bespaard, is er ook sprake van niet onaanzienlijke verborgen kosten. De administratie van een personeelsbestand dat uit werkenden met arbeidsovereenkomsten voor bepaalde en voor onbepaalde tijd bestaat is ingewikkeld en brengt risico's op conflicten en het gevaar dat mensen gedemotiveerd raken met zich mee, wat tot productiviteitsverlies kan leiden. Onzekere arbeidsverhoudingen kunnen nadelig zijn voor innovatie en leiden tot een gebrek aan vertrouwen en risicomijdend gedrag. |
| --- | --- |

15.

Het Comité is van mening dat atypische vormen van werk niet alleen maar voordelig zijn voor de economie. Ze kunnen ook nadelig zijn voor werkgevers als er niet wordt gezorgd voor een basiszekerheid. Hoewel er in het begin weliswaar op kosten kan worden bespaard, is er ook sprake van niet onaanzienlijke verborgen kosten. De administratie van een personeelsbestand dat uit werkenden met arbeidsovereenkomsten voor bepaalde en voor onbepaalde tijd bestaat is ingewikkeld en brengt risico's op conflicten en het gevaar dat mensen gedemotiveerd raken met zich mee, wat tot productiviteitsverlies kan leiden. Onzekere arbeidsverhoudingen kunnen nadelig zijn voor innovatie en leiden tot een gebrek aan vertrouwen en risicomijdend gedrag.

Noodzakelijke maatregelen in het kader van de verandering

Noodzakelijke maatregelen in het kader van de verandering

| 16. | Het Comité stelt vast dat grote stappen moeten worden gezet ter verbetering van de bescherming van de werknemers en dat er moet worden gestreefd naar meer uniforme normen op de Europese interne markt. Het bestaande EU-arbeidsrecht geldt niet voor alle werkenden op gelijke wijze, creëert verschillen en leidt tot ongelijkheid op het gebied van arbeidsvoorwaarden en sociale bescherming in het algemeen. |
| --- | --- |

16.

Het Comité stelt vast dat grote stappen moeten worden gezet ter verbetering van de bescherming van de werknemers en dat er moet worden gestreefd naar meer uniforme normen op de Europese interne markt. Het bestaande EU-arbeidsrecht geldt niet voor alle werkenden op gelijke wijze, creëert verschillen en leidt tot ongelijkheid op het gebied van arbeidsvoorwaarden en sociale bescherming in het algemeen.

| 17. | Het Comité wijst erop dat in de Refit-studie ter ondersteuning van de beoordeling van de richtlijn schriftelijke verklaringen (91/553/EEG) werd vastgesteld dat er een kerngroep bestaat van mensen die beschermd zijn (doorgaans werknemers met een standaard arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd of voor lange tijd), terwijl bij veel andere werknemersgroepen in de praktijk grote verschillen bestaan of onzekerheid heerst of de bepalingen van die richtlijn ook voor hen gelden. Veel werknemers zijn onvoldoende op de hoogte van hun grondrechten of hebben daar geen schriftelijke bevestiging van. |
| --- | --- |

17.

Het Comité wijst erop dat in de Refit-studie ter ondersteuning van de beoordeling van de richtlijn schriftelijke verklaringen (91/553/EEG) werd vastgesteld dat er een kerngroep bestaat van mensen die beschermd zijn (doorgaans werknemers met een standaard arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd of voor lange tijd), terwijl bij veel andere werknemersgroepen in de praktijk grote verschillen bestaan of onzekerheid heerst of de bepalingen van die richtlijn ook voor hen gelden. Veel werknemers zijn onvoldoende op de hoogte van hun grondrechten of hebben daar geen schriftelijke bevestiging van.

| 18. | Het Comité spreekt zijn uitdrukkelijke steun uit voor alle maatregelen om in de gehele Europese Unie voor alle verschillende vormen van arbeidsovereenkomsten een minimum aan eerlijke arbeidsvoorwaarden te garanderen en tegelijkertijd verdere bureaucratie en rompslomp voor kleine en middelgrote ondernemingen te voorkomen. Deze minimumrechten zouden alle werkenden de nodige bescherming bieden. Daarnaast zou hiermee een duidelijk referentiekader tot stand worden gebracht waarop de nationale wetgevers en de rechtbanken zich kunnen oriënteren. |
| --- | --- |

18.

Het Comité spreekt zijn uitdrukkelijke steun uit voor alle maatregelen om in de gehele Europese Unie voor alle verschillende vormen van arbeidsovereenkomsten een minimum aan eerlijke arbeidsvoorwaarden te garanderen en tegelijkertijd verdere bureaucratie en rompslomp voor kleine en middelgrote ondernemingen te voorkomen. Deze minimumrechten zouden alle werkenden de nodige bescherming bieden. Daarnaast zou hiermee een duidelijk referentiekader tot stand worden gebracht waarop de nationale wetgevers en de rechtbanken zich kunnen oriënteren.

| 19. | Nieuwe minimumrechten voor de arbeidsvoorwaarden van werkenden op EU-niveau en de daaraan verbonden verplichting om werkenden schriftelijk te informeren over de geldende arbeidsvoorwaarden zijn essentieel, omdat ze zowel werkgevers als werknemers meer zekerheid bieden en tegelijkertijd een schadelijke „race naar de bodem” tussen de lidstaten voorkomen. |
| --- | --- |

19.

Nieuwe minimumrechten voor de arbeidsvoorwaarden van werkenden op EU-niveau en de daaraan verbonden verplichting om werkenden schriftelijk te informeren over de geldende arbeidsvoorwaarden zijn essentieel, omdat ze zowel werkgevers als werknemers meer zekerheid bieden en tegelijkertijd een schadelijke „race naar de bodem” tussen de lidstaten voorkomen.

| 20. | Het Comité is van mening dat nieuwe minimumrechten op Unieniveau niet alleen voor eerlijke concurrentievoorwaarden zorgen, aangezien uiteenlopende nationale benaderingen van concurrentievervalsing en belemmeringen voor het vrije verkeer van werknemers binnen de interne markt leiden. Ze kunnen echter ook de doeltreffendheid van de EU-arbeidsmarkt verbeteren, economische en sociale vooruitgang bevorderen, voor samenhang en een nieuw convergentieproces naar betere levens- en arbeidsomstandigheden zorgen — en tegelijkertijd ook de integriteit van de interne markt behouden. |
| --- | --- |

20.

Het Comité is van mening dat nieuwe minimumrechten op Unieniveau niet alleen voor eerlijke concurrentievoorwaarden zorgen, aangezien uiteenlopende nationale benaderingen van concurrentievervalsing en belemmeringen voor het vrije verkeer van werknemers binnen de interne markt leiden. Ze kunnen echter ook de doeltreffendheid van de EU-arbeidsmarkt verbeteren, economische en sociale vooruitgang bevorderen, voor samenhang en een nieuw convergentieproces naar betere levens- en arbeidsomstandigheden zorgen — en tegelijkertijd ook de integriteit van de interne markt behouden.

Basisevaluatie van het voorstel voor een richtlijn

Basisevaluatie van het voorstel voor een richtlijn

| 21. | Het Comité is ingenomen met het feit dat de Europese Commissie in reactie op de huidige uitdagingen van de arbeidsmarkt besloten heeft een voorstel voor een richtlijn betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie voor te leggen. Daardoor worden belangrijke, in de Europese pijler van sociale rechten verankerde grondbeginselen gerespecteerd en wordt de Europese arbeidswetgeving aangepast aan de EU-arbeidsmarkt van de 21e eeuw. |
| --- | --- |

21.

Het Comité is ingenomen met het feit dat de Europese Commissie in reactie op de huidige uitdagingen van de arbeidsmarkt besloten heeft een voorstel voor een richtlijn betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie voor te leggen. Daardoor worden belangrijke, in de Europese pijler van sociale rechten verankerde grondbeginselen gerespecteerd en wordt de Europese arbeidswetgeving aangepast aan de EU-arbeidsmarkt van de 21e eeuw.

| 22. | In de artikelen 27 en 31 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt bepaald dat werknemers recht hebben op voorlichting en op rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden. |
| --- | --- |

22.

In de artikelen 27 en 31 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt bepaald dat werknemers recht hebben op voorlichting en op rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden.

| 23. | Daarnaast wijst het Comité erop dat lokale en regionale overheden belangrijke werkgevers in de publieke sector zijn die een evenwicht moeten zien te vinden tussen begroting, openbare dienstverlening en arbeidsvoorwaarden. Ook vervullen zij een sleutelrol bij de uitwisseling van informatie en beste praktijken. De lokale en regionale overheden zijn hier zowel in hun rol als openbare opdrachtgever als in die van controleur van mogelijk misbruik bij betrokken. |
| --- | --- |

23.

Daarnaast wijst het Comité erop dat lokale en regionale overheden belangrijke werkgevers in de publieke sector zijn die een evenwicht moeten zien te vinden tussen begroting, openbare dienstverlening en arbeidsvoorwaarden. Ook vervullen zij een sleutelrol bij de uitwisseling van informatie en beste praktijken. De lokale en regionale overheden zijn hier zowel in hun rol als openbare opdrachtgever als in die van controleur van mogelijk misbruik bij betrokken.

| 24. | Sociale diensten, diensten voor integratie in de arbeidsmarkt en aanpassing aan structurele veranderingen evenals maatregelen voor sociale, economische en culturele integratie worden vooral gewaarborgd en beschikbaar gesteld door de lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

24.

Sociale diensten, diensten voor integratie in de arbeidsmarkt en aanpassing aan structurele veranderingen evenals maatregelen voor sociale, economische en culturele integratie worden vooral gewaarborgd en beschikbaar gesteld door de lokale en regionale overheden.

| 25. | Het Comité verzoekt de Commissie om het subsidiariteitsbeginsel volledig in acht te nemen en wijst erop dat ook de hand moet worden gehouden aan het evenredigheidsbeginsel, om nieuwe financiële en administratieve lasten te vermijden. De omvangrijke bevoegdheden van de nationale en lagere instanties op het gebied van het sociaal en werkgelegenheidsbeleid moeten in acht worden genomen. |
| --- | --- |

25.

Het Comité verzoekt de Commissie om het subsidiariteitsbeginsel volledig in acht te nemen en wijst erop dat ook de hand moet worden gehouden aan het evenredigheidsbeginsel, om nieuwe financiële en administratieve lasten te vermijden. De omvangrijke bevoegdheden van de nationale en lagere instanties op het gebied van het sociaal en werkgelegenheidsbeleid moeten in acht worden genomen.

| 26. | Het CvdR bevestigt derhalve zijn steun aan het initiatief van de Europese Commissie ter versterking van de sociale dimensie in de Europese Unie conform artikel 9 van het Verdrag van Lissabon, waarin is bepaald dat de sociale dimensie bij alle maatregelen van de Europese Unie in aanmerking moet worden genomen. |
| --- | --- |

26.

Het CvdR bevestigt derhalve zijn steun aan het initiatief van de Europese Commissie ter versterking van de sociale dimensie in de Europese Unie conform artikel 9 van het Verdrag van Lissabon, waarin is bepaald dat de sociale dimensie bij alle maatregelen van de Europese Unie in aanmerking moet worden genomen.

Positieve beoordeling van het voorstel voor een richtlijn

Positieve beoordeling van het voorstel voor een richtlijn

| 27. | Het CvdR wijst erop dat de richtlijn over schriftelijke verklaringen (Richtlijn 91/533/EEG) weliswaar reeds meer dan 25 jaar geleden is vastgesteld, maar dat de doelstellingen van die richtlijn, namelijk grotere transparantie van de arbeidsmarkt en bescherming van de rechten van werknemers, nog altijd als uiterst belangrijk moeten worden beschouwd. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR wijst erop dat de richtlijn over schriftelijke verklaringen (Richtlijn 91/533/EEG) weliswaar reeds meer dan 25 jaar geleden is vastgesteld, maar dat de doelstellingen van die richtlijn, namelijk grotere transparantie van de arbeidsmarkt en bescherming van de rechten van werknemers, nog altijd als uiterst belangrijk moeten worden beschouwd.

| 28. | Het onderstreept het belang van de verstrekking van schriftelijke informatie voor zowel werkgevers als voor werknemers, aangezien dit voor meer transparantie zorgt en asymmetrie tussen beide contractuele partijen vermindert. Daarmee is echter slechts een allereerste stap gezet naar de voorkoming van precaire arbeid. |
| --- | --- |

28.

Het onderstreept het belang van de verstrekking van schriftelijke informatie voor zowel werkgevers als voor werknemers, aangezien dit voor meer transparantie zorgt en asymmetrie tussen beide contractuele partijen vermindert. Daarmee is echter slechts een allereerste stap gezet naar de voorkoming van precaire arbeid.

| 29. | Het Comité is verheugd dat de informatie voor werknemers over essentiële aspecten van de voor hun arbeidsovereenkomst geldende bepalingen die uiterlijk op hun eerste werkdag wordt verstrekt duidelijk tot meer zekerheid en duidelijkheid leidt, wat in de context van transnationale arbeid en het grensoverschrijdende vrije verkeer van werknemers beslist valt toe te juichen |
| --- | --- |

29.

Het Comité is verheugd dat de informatie voor werknemers over essentiële aspecten van de voor hun arbeidsovereenkomst geldende bepalingen die uiterlijk op hun eerste werkdag wordt verstrekt duidelijk tot meer zekerheid en duidelijkheid leidt, wat in de context van transnationale arbeid en het grensoverschrijdende vrije verkeer van werknemers beslist valt toe te juichen

| 30. | Het acht vooral de aanvulling van de materiële rechten en minimumvereisten inzake de arbeidsvoorwaarden positief omdat:






  — | de proeftijd tot zes maanden wordt beperkt, |
| --- | --- | --- |

30.

Het acht vooral de aanvulling van de materiële rechten en minimumvereisten inzake de arbeidsvoorwaarden positief omdat:

—

de proeftijd tot zes maanden wordt beperkt,

| — | werknemers voor meerdere werkgevers kunnen werken, |
| --- | --- |

—

werknemers voor meerdere werkgevers kunnen werken,

| — | werknemers die oproepwerk doen — met variabele werkuren — vooraf moet worden geïnformeerd wanneer ze aan het werk moeten, |
| --- | --- |

—

werknemers die oproepwerk doen — met variabele werkuren — vooraf moet worden geïnformeerd wanneer ze aan het werk moeten,

| — | werknemers van de werkgever een gemotiveerd schriftelijk antwoord over stabielere vormen van werk kunnen verlangen, |
| --- | --- |

—

werknemers van de werkgever een gemotiveerd schriftelijk antwoord over stabielere vormen van werk kunnen verlangen,

| — | gevraagde en verplichte bijscholing in de toekomst volledig door de werkgever moet worden betaald, |
| --- | --- |

—

gevraagde en verplichte bijscholing in de toekomst volledig door de werkgever moet worden betaald,

de sociale partners een collectieve overeenkomst inzake de minimumrechten kunnen sluiten mits de algemene bescherming van werknemers gegarandeerd blijft en de in deze richtlijn vastgestelde minimumvoorschriften inzake arbeidsomstandigheden worden gerespecteerd.

| 31. | Het CvdR wijst erop dat in de EU geen consensus bestaat over arbeidsovereenkomsten en dat deze richtlijn belangrijk is voor de bevordering van de mobiliteit van werknemers op de interne markt — doordat hiermee minimumnormen voor informatie worden vastgesteld, waardoor de verschillen tussen de lidstaten worden verkleind — en doordat de activiteiten van ondernemingen en werknemers in andere lidstaten worden vergemakkelijkt. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR wijst erop dat in de EU geen consensus bestaat over arbeidsovereenkomsten en dat deze richtlijn belangrijk is voor de bevordering van de mobiliteit van werknemers op de interne markt — doordat hiermee minimumnormen voor informatie worden vastgesteld, waardoor de verschillen tussen de lidstaten worden verkleind — en doordat de activiteiten van ondernemingen en werknemers in andere lidstaten worden vergemakkelijkt.

| 32. | Transparantie komt niet alleen ten goede aan werknemers, maar ook aan de overheid — bij haar inspanningen om zwartwerk te beperken — en aan werkgevers en potentiële investeerders, die rechtszekerheid inzake arbeidsvoorwaarden nodig hebben. |
| --- | --- |

32.

Transparantie komt niet alleen ten goede aan werknemers, maar ook aan de overheid — bij haar inspanningen om zwartwerk te beperken — en aan werkgevers en potentiële investeerders, die rechtszekerheid inzake arbeidsvoorwaarden nodig hebben.

| 33. | Het Comité wijst nogmaals op de voordelen voor werknemers wanneer zij beschikken over individuele informatie betreffende de essentiële elementen van hun arbeidsovereenkomst. Op deze manier zijn werknemers beter op de hoogte en zijn ze zich sterker bewust van de essentiële aspecten van hun arbeidsvoorwaarden en hun rechten. |
| --- | --- |

33.

Het Comité wijst nogmaals op de voordelen voor werknemers wanneer zij beschikken over individuele informatie betreffende de essentiële elementen van hun arbeidsovereenkomst. Op deze manier zijn werknemers beter op de hoogte en zijn ze zich sterker bewust van de essentiële aspecten van hun arbeidsvoorwaarden en hun rechten.

Kritische beoordeling van het voorstel voor een richtlijn

Kritische beoordeling van het voorstel voor een richtlijn

| 34. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat dit voorstel voor een richtlijn enerzijds de verplichting van werkgevers om de werknemers te informeren over de voor hun arbeidsbetrekkingen geldende bepalingen uitbreidt en de handhaving ervan verbetert. Anderzijds worden nieuwe materiële rechten als zogeheten „minimumvereisten inzake de arbeidsvoorwaarden” vastgelegd. Op deze verweving van beide van elkaar afhankelijke regelgevingsstelsels in één enkel regelgevingsmechanisme valt wel iets af te dingen. |
| --- | --- |

34.

Het CvdR is ingenomen met het feit dat dit voorstel voor een richtlijn enerzijds de verplichting van werkgevers om de werknemers te informeren over de voor hun arbeidsbetrekkingen geldende bepalingen uitbreidt en de handhaving ervan verbetert. Anderzijds worden nieuwe materiële rechten als zogeheten „minimumvereisten inzake de arbeidsvoorwaarden” vastgelegd. Op deze verweving van beide van elkaar afhankelijke regelgevingsstelsels in één enkel regelgevingsmechanisme valt wel iets af te dingen.

| 35. | Het CvdR pleit er dan ook voor de definitie van de begrippen „werknemer” en „werkgever” evenals de definitie van „arbeidsverhouding” in deze richtlijn in overeenstemming te brengen met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie zonder daarbij nieuwe regels vast te stellen, aangezien over deze begrippen een grondiger debat moet worden gevoerd. Dit is niet van invloed op het nationale recht met betrekking tot de definitie van deze begrippen. |
| --- | --- |

35.

Het CvdR pleit er dan ook voor de definitie van de begrippen „werknemer” en „werkgever” evenals de definitie van „arbeidsverhouding” in deze richtlijn in overeenstemming te brengen met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie zonder daarbij nieuwe regels vast te stellen, aangezien over deze begrippen een grondiger debat moet worden gevoerd. Dit is niet van invloed op het nationale recht met betrekking tot de definitie van deze begrippen.

| 36. | Veel vormen van werk in de deeleconomie moeten ergens tussen werk in loondienst en werk als zelfstandige worden gesitueerd. Dat werpt belangrijke vragen op over arbeidsvoorwaarden, gezondheid en veiligheid, betaald verlof, doorbetaling van het loon bij ziekte, werkloosheidsuitkeringen en pensioenvoorzieningen. Dit zou allemaal tot een nieuwe categorie van precaire arbeid kunnen leiden. |
| --- | --- |

36.

Veel vormen van werk in de deeleconomie moeten ergens tussen werk in loondienst en werk als zelfstandige worden gesitueerd. Dat werpt belangrijke vragen op over arbeidsvoorwaarden, gezondheid en veiligheid, betaald verlof, doorbetaling van het loon bij ziekte, werkloosheidsuitkeringen en pensioenvoorzieningen. Dit zou allemaal tot een nieuwe categorie van precaire arbeid kunnen leiden.

| 37. | Het CvdR pleit ervoor dat er in het debat bijzondere aandacht wordt geschonken aan nieuwe atypische vormen van werk, aangezien deze binnen het toepassingsgebied van de richtlijn vallen en er op dat gebied aanmerkelijke verschillen bestaan tussen de lidstaten onderling; |
| --- | --- |

37.

Het CvdR pleit ervoor dat er in het debat bijzondere aandacht wordt geschonken aan nieuwe atypische vormen van werk, aangezien deze binnen het toepassingsgebied van de richtlijn vallen en er op dat gebied aanmerkelijke verschillen bestaan tussen de lidstaten onderling;

| 38. | Ook pleit het voor bijzondere aandacht in het debat voor de 4 tot 6 miljoen werknemers in de EU met een oproepcontract. |
| --- | --- |

38.

Ook pleit het voor bijzondere aandacht in het debat voor de 4 tot 6 miljoen werknemers in de EU met een oproepcontract.

| 39. | Werkgevers hebben richtsnoeren nodig voor hoe zij moeten voldoen aan nieuwe bepalingen inzake niet-standaardwerk en het voorgestelde EU-recht om een aanvraag in te dienen voor een veiligere en meer voorspelbare arbeidsvorm. Ondersteuning bij de vaststelling van referentie-uren en de ontwikkeling van processen om incidentele werkverbanden en kortetermijnwerk te regelen is noodzakelijk, aangezien kortetermijn-, deeltijd- en oproepcontracten gebruikelijk zijn in de overheidssector. Verder is duidelijkheid nodig over de behandeling van door individuen ingediende herhalingsverzoeken. |
| --- | --- |

39.

Werkgevers hebben richtsnoeren nodig voor hoe zij moeten voldoen aan nieuwe bepalingen inzake niet-standaardwerk en het voorgestelde EU-recht om een aanvraag in te dienen voor een veiligere en meer voorspelbare arbeidsvorm. Ondersteuning bij de vaststelling van referentie-uren en de ontwikkeling van processen om incidentele werkverbanden en kortetermijnwerk te regelen is noodzakelijk, aangezien kortetermijn-, deeltijd- en oproepcontracten gebruikelijk zijn in de overheidssector. Verder is duidelijkheid nodig over de behandeling van door individuen ingediende herhalingsverzoeken.

| 40. | De gelijke behandeling en non-discriminatie van mannelijke en vrouwelijke werknemers moeten worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

40.

De gelijke behandeling en non-discriminatie van mannelijke en vrouwelijke werknemers moeten worden gewaarborgd.

| 41. | Het CvdR wil in overweging geven dat het voorstel voor een richtlijn van de Europese Commissie slechts kan dienen als uitgangspunt voor een brede discussie over het creëren van duurzame en fatsoenlijk betaalde banen in Europa, gekoppeld aan de ambitie om de sociale rechten van alle werknemers grondig te versterken en de toepassing van reeds bestaande rechten voor alle werkenden te garanderen. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR wil in overweging geven dat het voorstel voor een richtlijn van de Europese Commissie slechts kan dienen als uitgangspunt voor een brede discussie over het creëren van duurzame en fatsoenlijk betaalde banen in Europa, gekoppeld aan de ambitie om de sociale rechten van alle werknemers grondig te versterken en de toepassing van reeds bestaande rechten voor alle werkenden te garanderen.

Aanvullende voorstellen voor een richtlijn en verdere behoeften aan regelgeving

Aanvullende voorstellen voor een richtlijn en verdere behoeften aan regelgeving

| 42. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie erop toe te zien dat bij de momenteel lopende herziening van de richtlijn ook rekening wordt gehouden met de zelfstandige arbeidsvormen die zijn opgekomen of nog bezig zijn op te komen en met de verwachte garantie van gelijk loon voor gelijk werk voor alle werkenden in atypische vormen van werk. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR verzoekt de Europese Commissie erop toe te zien dat bij de momenteel lopende herziening van de richtlijn ook rekening wordt gehouden met de zelfstandige arbeidsvormen die zijn opgekomen of nog bezig zijn op te komen en met de verwachte garantie van gelijk loon voor gelijk werk voor alle werkenden in atypische vormen van werk.

| 43. | Het juiste evenwicht moet worden gevonden tussen het dekken van de administratieve kosten en het ondersteunen of versterken van lokaal beleid om de salarissen te verhogen en de levens- en arbeidsomstandigheden te verbeteren, ook voor niet-gestandaardiseerde werknemers. |
| --- | --- |

43.

Het juiste evenwicht moet worden gevonden tussen het dekken van de administratieve kosten en het ondersteunen of versterken van lokaal beleid om de salarissen te verhogen en de levens- en arbeidsomstandigheden te verbeteren, ook voor niet-gestandaardiseerde werknemers.

| 44. | Het beveelt aan om de nieuwe materiële rechten aan te vullen met een verbod op nulurencontracten en met het recht op gegarandeerde werkuren en meer rechten bij ontslag, aangezien de uitbreiding van de materiële rechten anders te beperkt blijft. |
| --- | --- |

44.

Het beveelt aan om de nieuwe materiële rechten aan te vullen met een verbod op nulurencontracten en met het recht op gegarandeerde werkuren en meer rechten bij ontslag, aangezien de uitbreiding van de materiële rechten anders te beperkt blijft.

| 45. | De evenwichtige combinatie van werk en privéleven moet een gedeelde verantwoordelijkheid zijn van werknemers, gezinnen, sociale partners, lokale en regionale overheden en alle openbare en particuliere dienstverleners. Alleen een totaalaanpak waarbij de problematiek vanuit alle perspectieven wordt belicht zal het mogelijk maken om een sociaal en economisch duurzaam milieu tot stand te brengen waarin het individu en zijn gezin centraal worden gesteld. |
| --- | --- |

45.

De evenwichtige combinatie van werk en privéleven moet een gedeelde verantwoordelijkheid zijn van werknemers, gezinnen, sociale partners, lokale en regionale overheden en alle openbare en particuliere dienstverleners. Alleen een totaalaanpak waarbij de problematiek vanuit alle perspectieven wordt belicht zal het mogelijk maken om een sociaal en economisch duurzaam milieu tot stand te brengen waarin het individu en zijn gezin centraal worden gesteld.

| 46. | Het Comité beklemtoont dat lokale en regionale overheden een belangrijke rol vervullen bij de vormgeving, toepassing en beoordeling van maatregelen op gebieden waarop zij doorgaans beschikken over cruciale bevoegdheden, zoals sociaal beleid en werkgelegenheidsbeleid. |
| --- | --- |

46.

Het Comité beklemtoont dat lokale en regionale overheden een belangrijke rol vervullen bij de vormgeving, toepassing en beoordeling van maatregelen op gebieden waarop zij doorgaans beschikken over cruciale bevoegdheden, zoals sociaal beleid en werkgelegenheidsbeleid.

| 47. | Verder roept het de Commissie op om, nu de Europese pijler van sociale rechten (1) is goedgekeurd, een voorstel voor een betere deelname van werknemers aan Europese vennootschapsvormen op te stellen, aangezien een efficiënte vertegenwoordiging van werknemers ook een belangrijk middel is om transparante en betrouwbare arbeidsomstandigheden te waarborgen. |
| --- | --- |

47.

Verder roept het de Commissie op om, nu de Europese pijler van sociale rechten (1

| 48. | Ten slotte acht het Comité het noodzakelijk om in de wet inzake Europese ondernemingsraden conform Richtlijn 2009/38/EG inzake Europese ondernemingsraden ook taken op het gebied van digitalisering op te nemen, om de rechten van de werknemersvertegenwoordiging duurzaam te beschermen en te versterken in het licht van de toenemende grensoverschrijdende en transnationale activiteiten van ondernemingen en de daaraan gekoppelde toename van mobiele en transnationale arbeid. |
| --- | --- |

48.

Ten slotte acht het Comité het noodzakelijk om in de wet inzake Europese ondernemingsraden conform Richtlijn 2009/38/EG inzake Europese ondernemingsraden ook taken op het gebied van digitalisering op te nemen, om de rechten van de werknemersvertegenwoordiging duurzaam te beschermen en te versterken in het licht van de toenemende grensoverschrijdende en transnationale activiteiten van ondernemingen en de daaraan gekoppelde toename van mobiele en transnationale arbeid.

| 49. | Sommige lidstaten beschikken over goed functionerende arbeidsmarktmodellen met sterke autonome collectieve onderhandelingspartners en arbeidsbetrekkingen en -voorwaarden die gereguleerd worden op basis van een evenwichtige belangenafweging. Met inachtneming van de normen van deze richtlijn moet het ook in de toekomst absoluut mogelijk zijn om minimumrechten te regelen in collectieve overeenkomsten. |
| --- | --- |

49.

Sommige lidstaten beschikken over goed functionerende arbeidsmarktmodellen met sterke autonome collectieve onderhandelingspartners en arbeidsbetrekkingen en -voorwaarden die gereguleerd worden op basis van een evenwichtige belangenafweging. Met inachtneming van de normen van deze richtlijn moet het ook in de toekomst absoluut mogelijk zijn om minimumrechten te regelen in collectieve overeenkomsten.

Brussel, 5 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Advies over de Europese pijler van sociale rechten (CdR 3141/2017), oktober 2017.

1

---

| 25.10.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 387/70 |
| --- | --- | --- | --- |

25.10.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 387/70

---

Advies van het Europees Comité van de Regio's over invulling geven aan emissiearme mobiliteit

(2018/C 387/11)

| Rapporteur: | Michiel SCHEFFER (NL/ALDE), lid van de Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Invulling geven aan emissiearme mobiliteit — Een Europese Unie die de planeet beschermt, haar consumenten sterker maakt en haar industrie en werknemers verdedigt
  COM(2017) 675 final
  Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/106/EEG houdende vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van gecombineerd vervoer van goederen tussen lidstaten
  COM(2017) 648 final en final/2
  Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1073/2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten
  COM(2017) 647 final
  Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/33/EG inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen
  COM(2017) 653 final
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Naar een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve brandstoffen — een actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve brandstoffen volgens artikel 10, lid 6, van Richtlijn 2014/94/EU, met inbegrip van de beoordeling van de nationale beleidskaders volgens artikel 10, lid 2, van Richtlijn 2014/94/EU
  COM(2017) 652 final en final/2 |

Rapporteur:

Michiel SCHEFFER (NL/ALDE), lid van de Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland

Referentiedocumenten:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Invulling geven aan emissiearme mobiliteit — Een Europese Unie die de planeet beschermt, haar consumenten sterker maakt en haar industrie en werknemers verdedigt

COM(2017) 675 final

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/106/EEG houdende vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van gecombineerd vervoer van goederen tussen lidstaten

COM(2017) 648 final en final/2

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1073/2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten

COM(2017) 647 final

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/33/EG inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen

COM(2017) 653 final

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Naar een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve brandstoffen — een actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve brandstoffen volgens artikel 10, lid 6, van Richtlijn 2014/94/EU, met inbegrip van de beoordeling van de nationale beleidskaders volgens artikel 10, lid 2, van Richtlijn 2014/94/EU

COM(2017) 652 final en final/2

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1073/2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten

COM(2017) 647 final

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| In elke lidstaat moet een onafhankelijke en onpartijdige instantie worden aangewezen om de goede werking van de markt voor passagiersvervoer over de weg te waarborgen. Die instantie mag ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren, zoals het spoor, energie of telecommunicatie. | In elke lidstaat moet
  en bevoegde vervoersautoriteiten of
  een onafhankelijke en onpartijdige instantie worden aangewezen om de goede werking van de markt voor passagiersvervoer over de weg te waarborgen. Die instantie mag ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren, zoals het spoor, energie of telecommunicatie. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

In elke lidstaat moet een onafhankelijke en onpartijdige instantie worden aangewezen om de goede werking van de markt voor passagiersvervoer over de weg te waarborgen. Die instantie mag ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren, zoals het spoor, energie of telecommunicatie.

In elke lidstaat moet
  en bevoegde vervoersautoriteiten of
  een onafhankelijke en onpartijdige instantie worden aangewezen om de goede werking van de markt voor passagiersvervoer over de weg te waarborgen. Die instantie mag ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren, zoals het spoor, energie of telecommunicatie.

Motivering

Volgens het EU-Verdrag is het personenvervoer een dienst van algemeen economisch belang (DAEB). Het lijkt buiten verhouding het aanwijzen van een onafhankelijke regelgevende instantie verplicht te stellen wanneer de markt is georganiseerd in het kader van Verordening (EG) nr. 1370/2007.

Wijzigingsvoorstel 2

Overweging 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Commercieel geregeld vervoer mag het
  economisch
  evenwicht van bestaande openbaredienstcontracten niet in het gedrang brengen. Daarom moet de toezichthoudende instantie een objectieve
  economische
  analyse kunnen uitvoeren om zich ervan te vergewissen dat dit niet het geval is. | Commercieel geregeld vervoer mag het evenwicht van bestaande openbaredienstcontracten niet in het gedrang brengen. Daarom moet de toezichthoudende instantie een objectieve analyse kunnen uitvoeren om zich ervan te vergewissen dat dit niet het geval is.
  Deze analyse moet rekening houden met de relevante kenmerken — qua structuur en ligging — van de betrokken markt en het betrokken netwerk (omvang, vraagkenmerken, netwerkcomplexiteit, geografisch en technisch isolement en de onder het contract vallende diensten), alsook met de vraag of de nieuwe dienst leidt tot een verbetering van de kwaliteit van de diensten of de kostenefficiëntie, of beide, in vergelijking met het eerder gegunde openbaredienstcontract. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Commercieel geregeld vervoer mag het
  economisch
  evenwicht van bestaande openbaredienstcontracten niet in het gedrang brengen. Daarom moet de toezichthoudende instantie een objectieve
  economische
  analyse kunnen uitvoeren om zich ervan te vergewissen dat dit niet het geval is.

Commercieel geregeld vervoer mag het evenwicht van bestaande openbaredienstcontracten niet in het gedrang brengen. Daarom moet de toezichthoudende instantie een objectieve analyse kunnen uitvoeren om zich ervan te vergewissen dat dit niet het geval is.
  Deze analyse moet rekening houden met de relevante kenmerken — qua structuur en ligging — van de betrokken markt en het betrokken netwerk (omvang, vraagkenmerken, netwerkcomplexiteit, geografisch en technisch isolement en de onder het contract vallende diensten), alsook met de vraag of de nieuwe dienst leidt tot een verbetering van de kwaliteit van de diensten of de kostenefficiëntie, of beide, in vergelijking met het eerder gegunde openbaredienstcontract.

Motivering

Openbare diensten zoals vervoer moeten niet alleen worden beoordeeld vanuit economisch oogpunt, maar ook in bredere zin, waarbij niet alleen economisch kwantificeerbare criteria in aanmerking worden genomen, maar ook wordt gekeken naar kwaliteit, veiligheid en territoriale en sociale cohesie. Het Comité zou van deze gelegenheid gebruik moeten maken om de aandacht te vestigen op een aantal aspecten die moeten worden onderzocht.

Wijzigingsvoorstel 3

Overweging 6

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Om te zorgen voor eerlijke concurrentie op de markt, moeten exploitanten van geregeld vervoer onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot terminals in de Unie. Bij de toezichthoudende instantie moet beroep kunnen worden aangetekend tegen beslissingen om de toegang te beperken of te weigeren. | Om te zorgen voor eerlijke concurrentie op de markt, moeten exploitanten van geregeld vervoer onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot
  openbare
  terminals in de Unie.
  Het territoriale evenwicht en de sociale samenhang mogen echter niet in het gedrang komen; exploitanten van openbare diensten moeten daarom als eerste toegang krijgen, zodat de verplichtingen die zijn vastgelegd in het openbaredienstcontract met de bevoegde instanties worden nageleefd.
  Bij de toezichthoudende instantie moet beroep kunnen worden aangetekend tegen beslissingen om de toegang te beperken of te weigeren. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Om te zorgen voor eerlijke concurrentie op de markt, moeten exploitanten van geregeld vervoer onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot terminals in de Unie. Bij de toezichthoudende instantie moet beroep kunnen worden aangetekend tegen beslissingen om de toegang te beperken of te weigeren.

Om te zorgen voor eerlijke concurrentie op de markt, moeten exploitanten van geregeld vervoer onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot
  openbare
  terminals in de Unie.
  Het territoriale evenwicht en de sociale samenhang mogen echter niet in het gedrang komen; exploitanten van openbare diensten moeten daarom als eerste toegang krijgen, zodat de verplichtingen die zijn vastgelegd in het openbaredienstcontract met de bevoegde instanties worden nageleefd.
  Bij de toezichthoudende instantie moet beroep kunnen worden aangetekend tegen beslissingen om de toegang te beperken of te weigeren.

Motivering

Exploitanten van openbare diensten, die moeten voldoen aan een aantal in hun openbaredienstcontracten met de bevoegde instanties vastgelegde verplichtingen (frequenties, uurregelingen, verbindingen, diensten) moeten als eerste toegang krijgen tot terminals.

Wijzigingsvoorstel 4

Overweging 8

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Zowel binnenlands als internationaal geregeld vervoer moet aan een vergunningsplicht worden onderworpen. Een vergunning moet worden verleend behalve wanneer er specifieke gronden zijn om de afgifte van een vergunning aan een bepaalde aanvrager te weigeren of de busdienst het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.
  Er moet een minimumafstand worden ingevoerd om ervoor te zorgen dat commercieel geregeld vervoer het economisch evenwicht van bestaande openbaredienstcontracten niet in het gedrang brengt. Voor busroutes waarvoor reeds meer dan één openbaredienstcontract is gesloten, moet de mogelijkheid worden geboden een grotere minimumafstand te hanteren. | Zowel binnenlands als internationaal geregeld vervoer moet aan een vergunningsplicht worden onderworpen. Een vergunning moet worden verleend behalve wanneer er specifieke gronden zijn om de afgifte van een vergunning aan een bepaalde aanvrager te weigeren of de busdienst het evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.
  Wat het evenwicht van een openbaredienstcontract betreft moet rekening worden gehouden met de economische levensvatbaarheid ervan, maar ook met de diensten die aan de burgers worden aangeboden op het gebied van verbindingen, intermodale reisplanning, kwaliteit, efficiëntie, mate van afstemming op de vraag, veiligheid en beveiliging. Voorts moeten bij de dienstverlening sociale en milieunormen in acht worden genomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Zowel binnenlands als internationaal geregeld vervoer moet aan een vergunningsplicht worden onderworpen. Een vergunning moet worden verleend behalve wanneer er specifieke gronden zijn om de afgifte van een vergunning aan een bepaalde aanvrager te weigeren of de busdienst het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.
  Er moet een minimumafstand worden ingevoerd om ervoor te zorgen dat commercieel geregeld vervoer het economisch evenwicht van bestaande openbaredienstcontracten niet in het gedrang brengt. Voor busroutes waarvoor reeds meer dan één openbaredienstcontract is gesloten, moet de mogelijkheid worden geboden een grotere minimumafstand te hanteren.

Zowel binnenlands als internationaal geregeld vervoer moet aan een vergunningsplicht worden onderworpen. Een vergunning moet worden verleend behalve wanneer er specifieke gronden zijn om de afgifte van een vergunning aan een bepaalde aanvrager te weigeren of de busdienst het evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.
  Wat het evenwicht van een openbaredienstcontract betreft moet rekening worden gehouden met de economische levensvatbaarheid ervan, maar ook met de diensten die aan de burgers worden aangeboden op het gebied van verbindingen, intermodale reisplanning, kwaliteit, efficiëntie, mate van afstemming op de vraag, veiligheid en beveiliging. Voorts moeten bij de dienstverlening sociale en milieunormen in acht worden genomen.

Motivering

Openbare diensten zoals vervoer moeten niet alleen worden beoordeeld vanuit economisch oogpunt, maar ook in bredere zin, waarbij niet alleen economisch kwantificeerbare criteria in aanmerking worden genomen, maar ook wordt gekeken naar kwaliteit, veiligheid en territoriale en sociale cohesie. Wat het evenwicht van een openbaredienstcontract betreft moet rekening worden gehouden met de economische levensvatbaarheid ervan, maar ook met de kwaliteit van de diensten die aan de burgers worden aangeboden. Naleving van dezelfde sociale en milieunormen is een eerste vereiste voor eerlijke concurrentie.

Wijzigingsvoorstel 5

Overweging 13

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Aangezien deze verordening voorziet in de harmonisering van de regels inzake de nationale markten voor geregelde bus- en touringcardiensten en de toegang tot terminals, kunnen de doelstellingen daarvan, namelijk het bevorderen van de mobiliteit over langere afstand en een groter marktaandeel van duurzame vervoerswijzen, niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt. De Unie kan derhalve maatregelen treffen overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel als bepaald in dat artikel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om de nagestreefde doelstellingen te verwezenlijken. | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Aangezien deze verordening voorziet in de harmonisering van de regels inzake de nationale markten voor geregelde bus- en touringcardiensten en de toegang tot terminals, kunnen de doelstellingen daarvan, namelijk het bevorderen van de mobiliteit over langere afstand en een groter marktaandeel van duurzame vervoerswijzen, niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt. De Unie kan derhalve maatregelen treffen overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel. Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel als bepaald in dat artikel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om de nagestreefde doelstellingen te verwezenlijken.

Motivering

Kwesties als de toegang tot terminals en regionale markten voor openbaar vervoer houden nauw verband met subsidiariteit.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 1, punt 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: | Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd: |
| (...) | (...) |
| c) | de volgende punten 9 tot en met 11 worden toegevoegd:






  „9. | „terminal”: een faciliteit
  met een oppervlakte van minstens 600 m2

  met een parkeerplaats waar bussen en touringcars passagiers opnemen of afzetten; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

(...)

(...)

c)

de volgende punten 9 tot en met 11 worden toegevoegd:

„9.

„terminal”: een faciliteit
  met een oppervlakte van minstens 600 m2

  met een parkeerplaats waar bussen en touringcars passagiers opnemen of afzetten;

| c) | de volgende punten 9 tot en met 11 worden toegevoegd:






  „9. | „terminal”: een
  openbare
  faciliteit met een parkeerplaats waar bussen en touringcars passagiers opnemen of afzetten
  , onder voorbehoud van de definities en vereisten in de nationale wetgeving
  ; |
| --- | --- | --- |

c)

de volgende punten 9 tot en met 11 worden toegevoegd:

„9.

„terminal”: een
  openbare
  faciliteit met een parkeerplaats waar bussen en touringcars passagiers opnemen of afzetten
  , onder voorbehoud van de definities en vereisten in de nationale wetgeving
  ;

(...)

(...)

Motivering

De lidstaten moeten over enige speelruimte kunnen beschikken. De verwijzing naar een minimale oppervlakte van 600 m2 moet worden geschrapt, om terminals in kleine steden en plattelandsgebieden met een kleinere oppervlakte niet te benadelen; zij zijn immers van vitaal belang voor de verbinding met de grote steden.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 1, punt 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II: | Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II: |
| „Artikel 3 bis
  Toezichthoudende instantie | „Artikel 3 bis
  Toezichthoudende instantie |
| 1.   Elke lidstaat wijst voor het personenvervoer over de weg een nationale toezichthoudende instantie aan. Die instantie moet een onpartijdige instantie zijn die organisatorisch, functioneel, hiërarchisch en wat de besluitvorming betreft, juridisch gescheiden en onafhankelijk is van elke andere publieke of privaatrechtelijke entiteit.
  Zij moet
  onafhankelijk zijn van alle bevoegde autoriteiten die bij de gunning van openbaredienstcontracten zijn betrokken. | 1.   
  Met inachtneming van de organisatie van zijn markt voor binnenlandse diensten
  wijst elke lidstaat voor het personenvervoer over de weg een nationale toezichthoudende instantie aan.
  Daarbij moet het gaan om een bevoegde vervoersautoriteit of om
  een onpartijdige instantie die organisatorisch, functioneel, hiërarchisch en wat de besluitvorming betreft, juridisch gescheiden en onafhankelijk is van elke andere publieke of privaatrechtelijke entiteit.
  In het tweede geval moet d
  e
  autoriteit
  onafhankelijk zijn van alle bevoegde autoriteiten die bij de gunning van openbaredienstcontracten zijn betrokken. |
| De toezichthoudende instantie kan ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren. | De toezichthoudende instantie kan ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II:

Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II:

„Artikel 3 bis

Toezichthoudende instantie

„Artikel 3 bis

Toezichthoudende instantie

1.   Elke lidstaat wijst voor het personenvervoer over de weg een nationale toezichthoudende instantie aan. Die instantie moet een onpartijdige instantie zijn die organisatorisch, functioneel, hiërarchisch en wat de besluitvorming betreft, juridisch gescheiden en onafhankelijk is van elke andere publieke of privaatrechtelijke entiteit.
  Zij moet
  onafhankelijk zijn van alle bevoegde autoriteiten die bij de gunning van openbaredienstcontracten zijn betrokken.

1.   
  Met inachtneming van de organisatie van zijn markt voor binnenlandse diensten
  wijst elke lidstaat voor het personenvervoer over de weg een nationale toezichthoudende instantie aan.
  Daarbij moet het gaan om een bevoegde vervoersautoriteit of om
  een onpartijdige instantie die organisatorisch, functioneel, hiërarchisch en wat de besluitvorming betreft, juridisch gescheiden en onafhankelijk is van elke andere publieke of privaatrechtelijke entiteit.
  In het tweede geval moet d
  e
  autoriteit
  onafhankelijk zijn van alle bevoegde autoriteiten die bij de gunning van openbaredienstcontracten zijn betrokken.

De toezichthoudende instantie kan ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren.

De toezichthoudende instantie kan ook verantwoordelijk zijn voor andere gereguleerde sectoren.

Motivering

Motivering

Nieuwe commerciële diensten mogen de uitvoering van de dienst van algemeen economisch belang en de naleving van de openbaredienstverplichtingen niet in het gedrang brengen. De lidstaten moeten de keuze hebben tussen een onafhankelijke toezichthoudende instantie of een bevoegde vervoersautoriteit die op de hoogte is van de sociaal-economische behoeften van de gebruikers.

Wijzigingsvoorstel 8

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 1, punt 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II: | Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II: |
| „Artikel 3 bis
  Toezichthoudende instantie
  (...) | „Artikel 3 bis
  Toezichthoudende instantie
  (...) |
| 3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken: | 3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken: |
| a) | economische
  analyses maken van voorgestelde nieuwe busdiensten om na te gaan of die het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in gedrang zouden brengen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II:

Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II:

„Artikel 3 bis

Toezichthoudende instantie

(...)

„Artikel 3 bis

Toezichthoudende instantie

(...)

3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken:

3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken:

a)

economische
  analyses maken van voorgestelde nieuwe busdiensten om na te gaan of die het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in gedrang zouden brengen;

economische

economisch

| a) | analyses maken van voorgestelde nieuwe busdiensten om na te gaan of die het evenwicht van een openbaredienstcontract in gedrang zouden brengen
  en een negatieve invloed zouden hebben op de kwaliteit van de dienstverlening aan de burgers; daarbij dient onder meer te worden gekeken naar de beschikbare verbindingen, de frequentie, de tarieven, de intermodale reisplanning en de veiligheid, alsook naar de naleving van milieu- en sociale normen bij de dienstverlening; |
| --- | --- |

a)

analyses maken van voorgestelde nieuwe busdiensten om na te gaan of die het evenwicht van een openbaredienstcontract in gedrang zouden brengen
  en een negatieve invloed zouden hebben op de kwaliteit van de dienstverlening aan de burgers; daarbij dient onder meer te worden gekeken naar de beschikbare verbindingen, de frequentie, de tarieven, de intermodale reisplanning en de veiligheid, alsook naar de naleving van milieu- en sociale normen bij de dienstverlening;

en een negatieve invloed zouden hebben op de kwaliteit van de dienstverlening aan de burgers; daarbij dient onder meer te worden gekeken naar de beschikbare verbindingen, de frequentie, de tarieven, de intermodale reisplanning en de veiligheid, alsook naar de naleving van milieu- en sociale normen bij de dienstverlening;

| b) | verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals; en |
| --- | --- |

b)

verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals; en

| b) | verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals; en |
| --- | --- |

b)

verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals; en

| c) | beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten. |
| --- | --- |

c)

beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten.

| c) | beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten. |
| --- | --- |

c)

beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten.

Motivering

Motivering

Naleving van dezelfde sociale en milieunormen is een eerste vereiste voor eerlijke concurrentie.

Wijzigingsvoorstel 9

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 1, punt 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II: | Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II: |
| „Artikel 3 bis
  Toezichthoudende instantie
  (...) | „Artikel 3 bis
  Toezichthoudende instantie
  (...) |
| 3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken: | 3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken: |
| (...) | (...) |
| b) | verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals; en |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II:

Het volgende artikel 3 bis wordt ingevoegd voor hoofdstuk II:

„Artikel 3 bis

Toezichthoudende instantie

(...)

„Artikel 3 bis

Toezichthoudende instantie

(...)

3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken:

3.   De toezichthoudende instantie vervult de volgende taken:

(...)

(...)

b)

verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals; en

| b) | verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals
  teneinde ervoor te zorgen dat exploitanten van diensten onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot de relevante terminals
  ; en |
| --- | --- |

b)

verzamelen en verstrekken van informatie over de toegang tot terminals
  teneinde ervoor te zorgen dat exploitanten van diensten onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot de relevante terminals
  ; en

teneinde ervoor te zorgen dat exploitanten van diensten onder eerlijke, billijke, niet-discriminerende en transparante voorwaarden toegang krijgen tot de relevante terminals

| c) | beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten. |
| --- | --- |

c)

beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten.

| c) | beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten. |
| --- | --- |

c)

beslissingen nemen over beroepen tegen besluiten van terminalexploitanten.

Motivering

Motivering

Bussen en touringcars behoren tot de meest toegankelijke en belangrijkste vervoerswijzen in de EU. Het is daarom van vitaal belang dat de passagiers de best mogelijke dienstverlening krijgen, en daartoe is eerlijke en gezonde concurrentie de beste manier.

Wijzigingsvoorstel 10

Wijzigingsvoorstel 10

Artikel 1, punt 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het volgende artikel 5 bis wordt ingevoegd: | Het volgende artikel 5 bis wordt ingevoegd: |
| „Artikel 5 bis
  Toegang tot terminals
  (...) | „Artikel 5 bis
  Toegang tot terminals
  (...) |
| 2.   Terminalexploitanten trachten alle verzoeken om toegang in te willigen om ervoor te zorgen dat terminals optimaal worden benut. | 2.   Terminalexploitanten trachten alle verzoeken om toegang in te willigen om ervoor te zorgen dat terminals optimaal worden benut
  en de openbaredienstverplichtingen worden nageleefd. |
| Verzoeken om toegang mogen
  alleen
  worden geweigerd als een terminal met een capaciteitsgebrek kampt. | Verzoeken om toegang mogen worden geweigerd als een terminal met een capaciteitsgebrek kampt
  of als het verzoek de dienstverlening aan de burger zou schaden; het gaat dan om de toegang tot aansluitingen, het beperken van aansluitingen, het in gevaar brengen van de veiligheid en beveiliging en de algemene kwaliteit van de aangeboden diensten; als een terminalexploitant een dergelijk besluit neemt moet hij dat ook meedelen aan de toezichthoudende instantie. |
| Wanneer een terminalexploitant een verzoek om toegang weigert, stelt hij haalbare alternatieven voor. | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het volgende artikel 5 bis wordt ingevoegd:

Het volgende artikel 5 bis wordt ingevoegd:

„Artikel 5 bis

Toegang tot terminals

(...)

„Artikel 5 bis

Toegang tot terminals

(...)

2.   Terminalexploitanten trachten alle verzoeken om toegang in te willigen om ervoor te zorgen dat terminals optimaal worden benut.

2.   Terminalexploitanten trachten alle verzoeken om toegang in te willigen om ervoor te zorgen dat terminals optimaal worden benut
  en de openbaredienstverplichtingen worden nageleefd.

Verzoeken om toegang mogen
  alleen
  worden geweigerd als een terminal met een capaciteitsgebrek kampt.

alleen

Verzoeken om toegang mogen worden geweigerd als een terminal met een capaciteitsgebrek kampt
  of als het verzoek de dienstverlening aan de burger zou schaden; het gaat dan om de toegang tot aansluitingen, het beperken van aansluitingen, het in gevaar brengen van de veiligheid en beveiliging en de algemene kwaliteit van de aangeboden diensten; als een terminalexploitant een dergelijk besluit neemt moet hij dat ook meedelen aan de toezichthoudende instantie.

of als het verzoek de dienstverlening aan de burger zou schaden; het gaat dan om de toegang tot aansluitingen, het beperken van aansluitingen, het in gevaar brengen van de veiligheid en beveiliging en de algemene kwaliteit van de aangeboden diensten; als een terminalexploitant een dergelijk besluit neemt moet hij dat ook meedelen aan de toezichthoudende instantie.

Wanneer een terminalexploitant een verzoek om toegang weigert, stelt hij haalbare alternatieven voor.

Wanneer een terminalexploitant een verzoek om toegang weigert, stelt hij haalbare alternatieven voor.

Motivering

Motivering

Het is niet aan de terminalexploitant om haalbare alternatieven te zoeken. Voorts mag de toegang tot terminals niet los worden gezien van kwesties als de kwaliteit van de dienstverlening aan de gebruikers en hun veiligheid. Het recht van toegang tot terminals mag bovendien de verwezenlijking van de openbare doelstellingen, de taak en de openbaredienstverplichtingen van een dienst van algemeen economisch belang (DAEB) niet in het gedrang brengen.

Vooral in steden met fijnstof kan een beperking op grond van milieunormen zich opdringen.

Wijzigingsvoorstel 11

Wijzigingsvoorstel 11

Artikel 1, punt 9

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 8 wordt vervangen door: | Artikel 8 wordt vervangen door: |
| „Artikel 8
  Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer
  over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht | „Artikel 8
  Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer |
| 1.   Vergunningen worden afgegeven in overleg met de bevoegde instanties van alle lidstaten waar passagiers worden opgenomen of afgezet
  en worden vervoerd over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht.
  De vergunningverlenende instantie stuurt binnen twee weken na ontvangst van het verzoek een kopie van de aanvraag, vergezeld van de kopieën van alle relevante documenten, naar de betrokken bevoegde instanties met een verzoek om hun toestemming. Tegelijk stuurt de vergunningverlenende instantie die documenten ter kennisgeving naar alle bevoegde instanties van de lidstaten waarvan het grondgebied zal worden doorkruist. | 1.   Vergunningen worden afgegeven in overleg met de bevoegde instanties van alle lidstaten waar passagiers worden opgenomen of afgezet. De vergunningverlenende instantie stuurt binnen twee weken na ontvangst van het verzoek een kopie van de aanvraag, vergezeld van de kopieën van alle relevante documenten, naar de betrokken bevoegde instanties met een verzoek om hun toestemming. Tegelijk stuurt de vergunningverlenende instantie die documenten ter kennisgeving naar alle bevoegde instanties van de lidstaten waarvan het grondgebied zal worden doorkruist. |
| (...) | (...) |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 8 wordt vervangen door:

Artikel 8 wordt vervangen door:

„Artikel 8

Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer
  over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht

over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht

„Artikel 8

Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer

1.   Vergunningen worden afgegeven in overleg met de bevoegde instanties van alle lidstaten waar passagiers worden opgenomen of afgezet
  en worden vervoerd over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht.
  De vergunningverlenende instantie stuurt binnen twee weken na ontvangst van het verzoek een kopie van de aanvraag, vergezeld van de kopieën van alle relevante documenten, naar de betrokken bevoegde instanties met een verzoek om hun toestemming. Tegelijk stuurt de vergunningverlenende instantie die documenten ter kennisgeving naar alle bevoegde instanties van de lidstaten waarvan het grondgebied zal worden doorkruist.

1.   Vergunningen worden afgegeven in overleg met de bevoegde instanties van alle lidstaten waar passagiers worden opgenomen of afgezet. De vergunningverlenende instantie stuurt binnen twee weken na ontvangst van het verzoek een kopie van de aanvraag, vergezeld van de kopieën van alle relevante documenten, naar de betrokken bevoegde instanties met een verzoek om hun toestemming. Tegelijk stuurt de vergunningverlenende instantie die documenten ter kennisgeving naar alle bevoegde instanties van de lidstaten waarvan het grondgebied zal worden doorkruist.

(...)

(...)

Motivering

Motivering

Of vervoersdiensten al dan niet worden goedgekeurd mag niet afhangen van de afstand (100 km in vogelvlucht); veeleer moet worden gekeken naar het effect dat de extra dienst zou hebben op de bestaande dienstverlening aan de burgers (of het nu gaat om een dienst van algemeen openbaar belang of om een commerciële dienst). Bovendien kunnen de regionale verschillen (bv. de afstand tussen steden en economische centra) in het algemeen niet voor de hele EU worden gemeten.

Wijzigingsvoorstel 12

Wijzigingsvoorstel 12

Artikel 1, punt 10

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De volgende artikelen 8 bis tot en met 8 
  quinquies
  worden ingevoegd: | De volgende artikelen 8 bis tot en met 8 
  ter
  worden ingevoegd: |
| „Artikel 8 bis


  Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer over afstanden van 100 km of meer in vogelvlucht | „Artikel 8 bis
  Besluiten van de vergunningverlenende instanties |
| 1.
     
  De vergunningverlenende instantie neemt een beslissing over het verzoek twee maanden na de datum waarop de vervoerder het verzoek heeft ingediend. | 1.   Op grond van de procedure van artikel 8 verleent de vergunningverlenende instantie een vergunning, een vergunning met een aantal beperkingen of wijst zij de aanvraag af. De vergunningverlenende instantie stelt de in artikel 8, lid 1, bedoelde bevoegde instanties in kennis van haar besluit. |
| 2.
     
  Een vergunning wordt verleend behalve wanneer een weigering gerechtvaardigd is op basis van één of meer van de in artikel 8 quater, lid 2, onder a) tot en met c), genoemde gronden. | 2.   Besluiten waarbij een vergunning wordt geweigerd of een vergunning met beperkingen wordt verleend, worden met redenen omkleed.
  Er wordt een vergunning verleend tenzij een weigering gerechtvaardigd is op basis van één of meer van de volgende gronden: |
| | a) | (...)
  (...) |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De volgende artikelen 8 bis tot en met 8 
  quinquies
  worden ingevoegd:

quinquies

De volgende artikelen 8 bis tot en met 8 
  ter
  worden ingevoegd:

ter

„Artikel 8 bis

Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer over afstanden van 100 km of meer in vogelvlucht

Vergunningsprocedure voor internationaal personenvervoer over afstanden van 100 km of meer in vogelvlucht

„Artikel 8 bis

Besluiten van de vergunningverlenende instanties

1.
     
  De vergunningverlenende instantie neemt een beslissing over het verzoek twee maanden na de datum waarop de vervoerder het verzoek heeft ingediend.

1.   Op grond van de procedure van artikel 8 verleent de vergunningverlenende instantie een vergunning, een vergunning met een aantal beperkingen of wijst zij de aanvraag af. De vergunningverlenende instantie stelt de in artikel 8, lid 1, bedoelde bevoegde instanties in kennis van haar besluit.

2.
     
  Een vergunning wordt verleend behalve wanneer een weigering gerechtvaardigd is op basis van één of meer van de in artikel 8 quater, lid 2, onder a) tot en met c), genoemde gronden.

2.   Besluiten waarbij een vergunning wordt geweigerd of een vergunning met beperkingen wordt verleend, worden met redenen omkleed.

Er wordt een vergunning verleend tenzij een weigering gerechtvaardigd is op basis van één of meer van de volgende gronden:

a)

(...)

(...)

| d) | een toezichthoudende instantie stelt op basis van een objectieve analyse vast dat de geplande busdienst het evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.
  Alleen het feit dat een vervoerder lagere prijzen aanbiedt dan andere wegvervoerders of het feit dat de betrokken verbinding reeds door andere vervoerders wordt geëxploiteerd, is voor vergunningverlenende instanties geen voldoende reden om een aanvraag af te wijzen
  , als technisch bewijs is geleverd dat ook met die lagere prijzen de dienstverlening gedurende de hele looptijd van het contract is verzekerd. |
| --- | --- |

d)

een toezichthoudende instantie stelt op basis van een objectieve analyse vast dat de geplande busdienst het evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.

Alleen het feit dat een vervoerder lagere prijzen aanbiedt dan andere wegvervoerders of het feit dat de betrokken verbinding reeds door andere vervoerders wordt geëxploiteerd, is voor vergunningverlenende instanties geen voldoende reden om een aanvraag af te wijzen
  , als technisch bewijs is geleverd dat ook met die lagere prijzen de dienstverlening gedurende de hele looptijd van het contract is verzekerd.

, als technisch bewijs is geleverd dat ook met die lagere prijzen de dienstverlening gedurende de hele looptijd van het contract is verzekerd.

3.
     
  De vergunningverlenende instantie stuurt ter kennisgeving een afschrift van de aanvraag naar de bevoegde instanties van alle lidstaten waar passagiers worden opgenomen of afgezet, alsmede de bevoegde instanties van de lidstaten waarvan het grondgebied wordt doorkruist zonder reizigers op te nemen of af te zetten, samen met een afschrift van alle andere dienstige documenten en haar beoordeling.

(...)

Artikel 8 ter

Artikel 8 ter

Vergunningsprocedure voor binnenlands geregeld vervoer

Vergunningsprocedure voor binnenlands geregeld vervoer

Artikel 8
  ter

ter

Beperking op het recht op toegang

1.
     
  De vergunningverlenende instantie neemt een beslissing over het verzoek twee maanden na de datum waarop de vervoerder het verzoek heeft ingediend. Die termijn kan worden verlegd tot vier maanden indien een analyse is vereist overeenkomstig artikel 8 quater, lid 2, onder d).

1.   De lidstaten kunnen het recht op toegang tot de markt voor internationaal en binnenlands geregeld vervoer beperken als die dienst het evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen
  of wanneer het gaat om dienstverleners die door de bevoegde instanties zijn bestraft omdat zij zich schuldig hebben gemaakt aan praktijken die in strijd zijn met de garanties inzake de dienstverlening.

2.
     
  Vergunningen voor binnenlands geregeld vervoer worden verleend behalve wanneer een weigering gerechtvaardigd kan worden op basis van één of meer van de in artikel 8 quater, lid 2, onder a) tot en met c), genoemde gronden en, indien er passagiers worden vervoer over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht, artikel 8 quater, lid 2, onder d).

2.   De bevoegde autoriteiten die een openbaredienstcontract hebben gegund of de exploitanten van openbare diensten die het openbaredienstcontract uitvoeren, kunnen de toezichthoudende instantie verzoeken een analyse te verrichten om na te gaan of het evenwicht van het openbaredienstcontract al dan niet in het gedrang zou komen.

De toezichthoudende instantie onderzoekt het verzoek en beslist de analyse al dan niet uit te voeren. Zij stelt de betrokken partijen in kennis van haar besluit.

3.
     
  De in lid 2 bedoelde afstand mag worden verhoogd tot 120 kilometer wanneer de nieuwe geregelde vervoersdienst een plaats van vertrek en een bestemming zal bedienen die reeds het voorwerp uitmaken van meer dan één openbaredienstcontract.

3.   Wanneer de toezichthoudende instantie een analyse uitvoert, stelt zij alle belanghebbende partijen binnen zes weken na de ontvangst van alle relevante informatie in kennis van de resultaten van die analyse en van haar conclusie. De toezichthoudende instantie kan besluiten dat een vergunning moet worden verleend, moet worden verleend onder voorwaarden of moet worden geweigerd.

De conclusies van de toezichthoudende instantie zijn bindend voor de vergunningverlenende instanties.

(...)

Artikel 8 quater

Artikel 8 quater

Besluiten van de vergunningverlenende instanties

1.   Op grond van de procedure van
  de
  artikelen 8, 8 bis of 8 ter,
  verleent de vergunningverlenende instantie een vergunning, een vergunning met een aantal beperkingen of wijst zij de aanvraag af. De vergunningverlenende instantie stelt de in artikel 8, lid 1, bedoelde bevoegde instanties in kennis van haar besluit.

2.   Besluiten waarbij een vergunning wordt geweigerd of een vergunning met beperkingen wordt verleend, worden met redenen omkleed.

Er wordt een vergunning verleend tenzij een weigering gerechtvaardigd is op basis van één of meer van de volgende gronden:

| a) | (...) |
| --- | --- |

a)

(...)

(...)

| d) | een toezichthoudende instantie stelt op basis van een objectieve
  economische
  analyse vast dat de geplande busdienst het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.
  Alleen het feit dat een vervoerder lagere prijzen aanbiedt dan andere wegvervoerders of het feit dat de betrokken verbinding reeds door andere vervoerders wordt geëxploiteerd, is voor vergunningverlenende instanties geen voldoende reden om een aanvraag af te wijzen. |
| --- | --- |

d)

een toezichthoudende instantie stelt op basis van een objectieve
  economische
  analyse vast dat de geplande busdienst het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.

economische

economisch

Alleen het feit dat een vervoerder lagere prijzen aanbiedt dan andere wegvervoerders of het feit dat de betrokken verbinding reeds door andere vervoerders wordt geëxploiteerd, is voor vergunningverlenende instanties geen voldoende reden om een aanvraag af te wijzen.

(...)

Artikel 8
  quinquies

quinquies

Beperking op het recht op toegang

1.   De lidstaten kunnen het recht op toegang tot de markt voor internationaal en binnenlands geregeld vervoer beperken
  indien de voorgestelde geregelde vervoersdienst passagiers zal vervoeren over afstanden van minder dan 100 km in vogelvlucht en
  als die dienst het
  economisch
  evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang zou brengen.

2.   De bevoegde autoriteiten die een openbaredienstcontract hebben gegund of de exploitanten van openbare diensten die het openbaredienstcontract uitvoeren, kunnen de toezichthoudende instantie verzoeken een analyse te verrichten om na te gaan of het
  economisch
  evenwicht van het openbaredienstcontract al dan niet in het gedrang zou komen. De toezichthoudende instantie onderzoekt het verzoek en beslist de economische analyse al dan niet uit te voeren. Zij stelt de betrokken partijen in kennis van haar besluit.

3.   Wanneer de toezichthoudende instantie een
  economische
  analyse uitvoert, stelt zij alle belanghebbende partijen binnen zes weken na de ontvangst van alle relevante informatie in kennis van de resultaten van die analyse en van haar conclusie. De toezichthoudende instantie kan besluiten dat een vergunning moet worden verleend, moet worden verleend onder voorwaarden of moet worden geweigerd.

De conclusies van de toezichthoudende instantie zijn bindend voor de vergunningverlenende instanties.

(...)

Motivering

Motivering

Of vervoersdiensten al dan niet worden goedgekeurd mag niet afhangen van de afstand (100 km in vogelvlucht); veeleer moet worden gekeken naar het effect dat de extra dienst zou hebben op de bestaande dienstverlening aan de burgers (of het nu gaat om een dienst van algemeen openbaar belang of om een commerciële dienst). Bovendien kunnen de regionale verschillen (bv. de afstand tussen steden en economische centra) in het algemeen niet voor de hele EU worden gemeten.

Artikel 8 bis: Vervoersdiensten tegen lagere prijzen hoeven niet onmiddellijk van de hand te worden gewezen als de dienstverlening gedurende de gehele looptijd van de overeenkomst wordt gewaarborgd. Art. 8 ter: een restrictieve bepaling voor dienstverleners die een sanctie opgelegd hebben gekregen.

Wijzigingsvoorstel 13

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 1, punt 14

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 13 wordt geschrapt; | |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 13 wordt geschrapt;

Artikel 13 wordt geschrapt;

Motivering

Motivering

Dit artikel moet opnieuw worden opgenomen: plaatselijke excursies moeten immers worden beschouwd als één enkele internationale vervoersdienst, en niet als cabotage.

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/106/EEG houdende vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van gecombineerd vervoer van goederen tussen lidstaten

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/106/EEG houdende vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van gecombineerd vervoer van goederen tussen lidstaten

COM(2017) 648 final

COM(2017) 648 final

Wijzigingsvoorstel 14

Wijzigingsvoorstel 14

Overweging 13

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (13) | (...)
  Op elk verzendpunt in de EU moet gemiddeld minstens één geschikte overslagterminal voor gecombineerd vervoer beschikbaar zijn binnen een afstand van 150 km. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(13)

(...)

Op elk verzendpunt in de EU moet gemiddeld minstens één geschikte overslagterminal voor gecombineerd vervoer beschikbaar zijn binnen een afstand van 150 km.

| (13) | (...)
  Op elk verzendpunt in de EU moet gemiddeld minstens één geschikte overslagterminal voor gecombineerd vervoer beschikbaar zijn binnen een afstand van 150 km
  , behalve in perifere en ultraperifere regio's waar dit door geografische beperkingen onmogelijk is of waar de kosten van investeringen in infrastructuur buitensporig hoog zouden uitvallen in verhouding tot de doelstelling van de richtlijn om een verschuiving van het vrachtvervoer over de weg naar milieuvriendelijker vervoerswijzen te bevorderen
  . |
| --- | --- |

(13)

(...)

Op elk verzendpunt in de EU moet gemiddeld minstens één geschikte overslagterminal voor gecombineerd vervoer beschikbaar zijn binnen een afstand van 150 km
  , behalve in perifere en ultraperifere regio's waar dit door geografische beperkingen onmogelijk is of waar de kosten van investeringen in infrastructuur buitensporig hoog zouden uitvallen in verhouding tot de doelstelling van de richtlijn om een verschuiving van het vrachtvervoer over de weg naar milieuvriendelijker vervoerswijzen te bevorderen
  .

, behalve in perifere en ultraperifere regio's waar dit door geografische beperkingen onmogelijk is of waar de kosten van investeringen in infrastructuur buitensporig hoog zouden uitvallen in verhouding tot de doelstelling van de richtlijn om een verschuiving van het vrachtvervoer over de weg naar milieuvriendelijker vervoerswijzen te bevorderen

Motivering

Motivering

Deze eis zou problematisch kunnen zijn voor perifere regio's (gebieden met een lage bevolkingsdichtheid en schaarse spoorweg- en havennetwerken) en zou ertoe kunnen leiden dat terminals worden gebouwd waar er geen economische behoefte aan dergelijke terminals is.

Wijzigingsvoorstel 15

Wijzigingsvoorstel 15

Artikel 1, punt 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 5) | Aan artikel 6 worden de volgende leden 4, 5, 6, 7 en 8 toegevoegd: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

5)

Aan artikel 6 worden de volgende leden 4, 5, 6, 7 en 8 toegevoegd:

| 5) | Aan artikel 6 worden de volgende leden 4, 5, 6, 7 en 8 toegevoegd: |
| --- | --- |

5)

Aan artikel 6 worden de volgende leden 4, 5, 6, 7 en 8 toegevoegd:

„4.   Indien zulks nodig is voor het bereiken van de in lid 9 bedoelde doelstelling nemen de lidstaten de nodige maatregelen om investeringen in overslagterminals te ondersteunen, voor wat betreft:

„4.   Indien zulks nodig is voor het bereiken van de in lid 9 bedoelde doelstelling nemen de lidstaten de nodige maatregelen om investeringen in overslagterminals te ondersteunen, voor wat betreft:

| a) | de bouw en, waar nodig, de uitbreiding van bestaande overslagterminals voor gecombineerd vervoer; |
| --- | --- |

a)

de bouw en, waar nodig, de uitbreiding van bestaande overslagterminals voor gecombineerd vervoer;

| a) | de bouw en, waar nodig, de uitbreiding van bestaande overslagterminals voor gecombineerd vervoer; |
| --- | --- |

a)

de bouw en, waar nodig, de uitbreiding van bestaande overslagterminals voor gecombineerd vervoer;

| b) | de verhoging van de operationele efficiëntie van bestaande terminals. |
| --- | --- |

b)

de verhoging van de operationele efficiëntie van bestaande terminals.

| b) | de verhoging van de operationele efficiëntie van bestaande terminals. |
| --- | --- |

b)

de verhoging van de operationele efficiëntie van bestaande terminals.

De lidstaten een en ander met de aangrenzende lidstaten en de Commissie en zien erop toe dat bij de uitvoering van dergelijke maatregelen voorrang wordt gegeven aan het garanderen van een evenwichtige en voldoende geografische spreiding van geschikte faciliteiten in de Unie, met name op het TEN-T-kernnetwerk en uitgebreide netwerk, zodat er binnen de Unie steeds een terminal beschikbaar is binnen een afstand van 150 km.

De lidstaten een en ander met de aangrenzende lidstaten en de Commissie en zien erop toe dat bij de uitvoering van dergelijke maatregelen voorrang wordt gegeven aan het garanderen van een evenwichtige en voldoende geografische spreiding van geschikte faciliteiten in de Unie, met name op het TEN-T-kernnetwerk en uitgebreide netwerk, zodat er binnen de Unie steeds een terminal beschikbaar is binnen een afstand van 150 km
  , behalve in perifere en ultraperifere regio's waar dit door geografische beperkingen onmogelijk is of waar de kosten van investeringen in infrastructuur buitensporig hoog zouden uitvallen in verhouding tot de doelstelling van de richtlijn om een verschuiving van het vrachtvervoer over de weg naar milieuvriendelijker vervoerswijzen te bevorderen
  .

, behalve in perifere en ultraperifere regio's waar dit door geografische beperkingen onmogelijk is of waar de kosten van investeringen in infrastructuur buitensporig hoog zouden uitvallen in verhouding tot de doelstelling van de richtlijn om een verschuiving van het vrachtvervoer over de weg naar milieuvriendelijker vervoerswijzen te bevorderen

Motivering

Motivering

Zie wijzigingsvoorstel 12.

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/33/EG inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/33/EG inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen

COM(2017) 653 final

COM(2017) 653 final

Wijzigingsvoorstel 16

Wijzigingsvoorstel 16

Nieuwe overweging invoegen na overweging 16

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | De mogelijkheden om de uitstoot terug te dringen door middel van overheidsopdrachten alleen zijn beperkt en het openbaar vervoer draagt slechts in geringe mate bij aan de totale uitstoot van de vervoerssector. De lidstaten moeten daarom worden aangemoedigd om de aankoop van schone voertuigen door andere wagenparkeigenaren, zoals taxibedrijven, autoverhuurbedrijven en bedrijven die zich bezig houden met carpooling, te reguleren. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De mogelijkheden om de uitstoot terug te dringen door middel van overheidsopdrachten alleen zijn beperkt en het openbaar vervoer draagt slechts in geringe mate bij aan de totale uitstoot van de vervoerssector. De lidstaten moeten daarom worden aangemoedigd om de aankoop van schone voertuigen door andere wagenparkeigenaren, zoals taxibedrijven, autoverhuurbedrijven en bedrijven die zich bezig houden met carpooling, te reguleren.

De mogelijkheden om de uitstoot terug te dringen door middel van overheidsopdrachten alleen zijn beperkt en het openbaar vervoer draagt slechts in geringe mate bij aan de totale uitstoot van de vervoerssector. De lidstaten moeten daarom worden aangemoedigd om de aankoop van schone voertuigen door andere wagenparkeigenaren, zoals taxibedrijven, autoverhuurbedrijven en bedrijven die zich bezig houden met carpooling, te reguleren.

Motivering

Motivering

Amper 8 % van de totale vervoersemissies is afkomstig van het openbaar vervoer; toch is het richtlijnvoorstel grotendeels gericht op ov-voertuigen. Om het evenwicht te herstellen en de doelstelling van minder uitstoot te bereiken moeten andere grote wagenparken in de richtlijn worden opgenomen.

Wijzigingsvoorstel 17

Wijzigingsvoorstel 17

Nieuwe overweging invoegen na overweging 19

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | De samenhang met eerdere EU-wetgeving op het gebied van voertuigen, hernieuwbare energie en alternatieve brandstoffen moet worden versterkt; we denken dan met name aan Verordening (EG) nr. 595/2009, Richtlijn 2009/28/EG en Richtlijn 2014/94/EU. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De samenhang met eerdere EU-wetgeving op het gebied van voertuigen, hernieuwbare energie en alternatieve brandstoffen moet worden versterkt; we denken dan met name aan Verordening (EG) nr. 595/2009, Richtlijn 2009/28/EG en Richtlijn 2014/94/EU.

De samenhang met eerdere EU-wetgeving op het gebied van voertuigen, hernieuwbare energie en alternatieve brandstoffen moet worden versterkt; we denken dan met name aan Verordening (EG) nr. 595/2009, Richtlijn 2009/28/EG en Richtlijn 2014/94/EU.

Motivering

Motivering

De EU-wetgeving moet consistent en samenhangend zijn en zich op dezelfde beleidsdoelstellingen richten.

Wijzigingsvoorstel 18

Wijzigingsvoorstel 18

Artikel 1, punt 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 3 wordt vervangen door: | Artikel 3 wordt vervangen door: |
| „Artikel 3


  Toepassingsgebied

  Deze richtlijn is van toepassing op overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen: | „Artikel 3


  Toepassingsgebied

  Deze richtlijn
  mag niet met terugwerkende kracht gelden voor bestaande contracten maar is enkel
  van toepassing op nieuwe overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 3 wordt vervangen door:

Artikel 3 wordt vervangen door:

„Artikel 3

Toepassingsgebied

Deze richtlijn is van toepassing op overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen:

„Artikel 3

Toepassingsgebied

Deze richtlijn
  mag niet met terugwerkende kracht gelden voor bestaande contracten maar is enkel
  van toepassing op nieuwe overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen:

Motivering

Motivering

Lopende contracten moeten worden beschermd en mogen niet door nieuwe wetgeving worden beïnvloed.

Wijzigingsvoorstel 19

Wijzigingsvoorstel 19

Artikel 1, punt 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Artikel 3 wordt vervangen door: | Artikel 3 wordt vervangen door: |
| „Artikel 3
  Toepassingsgebied | „Artikel 3
  Toepassingsgebied |
| Deze richtlijn is van toepassing op overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen: | Deze richtlijn is van toepassing op overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen: |
| (...) | (...) |
| | d) | andere wagenparkeigenaren, zoals taxibedrijven, autodeelbedrijven en bedrijven die zich bezig houden met carpooling, indien een lidstaat besluit mechanismen in te stellen om de aankoop van schone voertuigen door deze wagenparkeigenaren te reguleren. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Artikel 3 wordt vervangen door:

Artikel 3 wordt vervangen door:

„Artikel 3

Toepassingsgebied

„Artikel 3

Toepassingsgebied

Deze richtlijn is van toepassing op overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen:

Deze richtlijn is van toepassing op overeenkomsten voor de aankoop, leasing, renting of huurkoop van wegvoertuigen:

(...)

(...)

d)

d)

andere wagenparkeigenaren, zoals taxibedrijven, autodeelbedrijven en bedrijven die zich bezig houden met carpooling, indien een lidstaat besluit mechanismen in te stellen om de aankoop van schone voertuigen door deze wagenparkeigenaren te reguleren.

andere wagenparkeigenaren, zoals taxibedrijven, autodeelbedrijven en bedrijven die zich bezig houden met carpooling, indien een lidstaat besluit mechanismen in te stellen om de aankoop van schone voertuigen door deze wagenparkeigenaren te reguleren.

Motivering

Motivering

Amper 8 % van de totale vervoersemissies is afkomstig van het openbaar vervoer; toch is het richtlijnvoorstel grotendeels gericht op ov-voertuigen. Om het evenwicht te herstellen en de doelstelling van minder uitstoot te bereiken moeten andere grote wagenparken in de richtlijn worden opgenomen.

Wijzigingsvoorstel 20

Wijzigingsvoorstel 20

Bijlage

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Tabel 5: Minimumstreefcijfer voor het aandeel zware bedrijfswagens overeenkomstig tabel 3 in de totale overheidsopdrachten voor zware bedrijfswagens per lidstaat*












  Lidstaat | Vrachtwagens | Bussen |
| | 2025 | 2030 | 2025 | 2030 |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Tabel 5: Minimumstreefcijfer voor het aandeel zware bedrijfswagens overeenkomstig tabel 3 in de totale overheidsopdrachten voor zware bedrijfswagens per lidstaat*

Tabel 5: Minimumstreefcijfer voor het aandeel zware bedrijfswagens overeenkomstig tabel 3 in de totale overheidsopdrachten voor zware bedrijfswagens per lidstaat*

Lidstaat

Vrachtwagens

Bussen

2025

2030

2025

2030

Tabel 5: Minimumstreefcijfer voor het aandeel zware bedrijfswagens overeenkomstig tabel 3 in de totale overheidsopdrachten voor zware bedrijfswagens per lidstaat*

Tabel 5: Minimumstreefcijfer voor het aandeel zware bedrijfswagens overeenkomstig tabel 3 in de totale overheidsopdrachten voor zware bedrijfswagens per lidstaat*

Lidstaat

| Lidstaat | Vrachtwagens | Bussen |
| --- | --- | --- |
| | (XXXX

   (**)

  -


  2025) | (2026 —
  2030) | (XXXX

   (**)

  -


  2025) | (2026 —
  2030) |

Vrachtwagens

Bussen

(XXXX

   (**)

  -


  2025)

(XXXX

**

-

(2026 —
  2030)

(2026 —

(XXXX

   (**)

  -


  2025)

(XXXX

**

-

(2026 —
  2030)

(2026 —

Motivering

Motivering

Bedoeling is voor nieuwe contracten een gemiddeld aantal jaren voor te stellen, zodat flexibel en van jaar tot jaar kan worden ingespeeld op diverse aanbestedingen (stadsverkeer, verkeer in plattelandsgebieden enz.). (XXXX): de datum 24 maanden na de datum van inwerkingtreding conform artikel 2.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO'S,

Hoofdpunten

Hoofdpunten

| 1. | schaart zich achter de doelstelling van de Commissie om het vermogen van Europa om met uitdagingen op het gebied van klimaatverandering om te gaan en de levenskwaliteit van zijn burgers te verhogen, te vergroten, en tegelijkertijd het concurrentievermogen van de industrie te versterken zodat deze werkgelegenheid kan scheppen, duurzame economische groei kan genereren en innovatie in hernieuwbare-energietechnologieën kan aandrijven. Het Comité steunt de doelstelling van de Commissie om wereldleider te worden op het gebied van innovatie, digitalisering en het koolstofarm maken van de economie en ziet de overgang naar een koolstofarme economie als een kans én een uitdaging voor de industrie in de EU. |
| --- | --- |

1.

schaart zich achter de doelstelling van de Commissie om het vermogen van Europa om met uitdagingen op het gebied van klimaatverandering om te gaan en de levenskwaliteit van zijn burgers te verhogen, te vergroten, en tegelijkertijd het concurrentievermogen van de industrie te versterken zodat deze werkgelegenheid kan scheppen, duurzame economische groei kan genereren en innovatie in hernieuwbare-energietechnologieën kan aandrijven. Het Comité steunt de doelstelling van de Commissie om wereldleider te worden op het gebied van innovatie, digitalisering en het koolstofarm maken van de economie en ziet de overgang naar een koolstofarme economie als een kans én een uitdaging voor de industrie in de EU.

| 2. | Doeltreffende, doelmatige en duurzame vervoerssystemen zijn essentieel met het oog op de economische concurrentiekracht van steden en regio's, alsook voor de sociale, economische en territoriale samenhang van de Europese Unie. |
| --- | --- |

2.

Doeltreffende, doelmatige en duurzame vervoerssystemen zijn essentieel met het oog op de economische concurrentiekracht van steden en regio's, alsook voor de sociale, economische en territoriale samenhang van de Europese Unie.

| 3. | Mobiliteit en vervoer zijn weliswaar vaak bevoegdheden van lokale en regionale overheden, die verantwoordelijk zijn voor het opstellen en uitvoeren van mobiliteitsbeleid en het verzorgen van openbaar vervoer op hun grondgebied, maar besluiten op lokaal niveau worden vaak genomen binnen een op nationaal of EU-niveau vastgesteld kader. |
| --- | --- |

3.

Mobiliteit en vervoer zijn weliswaar vaak bevoegdheden van lokale en regionale overheden, die verantwoordelijk zijn voor het opstellen en uitvoeren van mobiliteitsbeleid en het verzorgen van openbaar vervoer op hun grondgebied, maar besluiten op lokaal niveau worden vaak genomen binnen een op nationaal of EU-niveau vastgesteld kader.

| 4. | Het Comité van de Regio's is zich ervan bewust dat de vervoerssector verantwoordelijk is voor bijna een vijfde van de broeikasgasemissies in Europa. Het is de enige sector die geen daling heeft gekend van broeikasgasemissies ten opzichte van 1990. Er moet dringend actie worden ondernomen om de vervoerssector koolstofarm te maken, waarbij wel dient te worden benadrukt dat slechts een klein deel van de emissies door het openbaar vervoer wordt veroorzaakt. |
| --- | --- |

4.

Het Comité van de Regio's is zich ervan bewust dat de vervoerssector verantwoordelijk is voor bijna een vijfde van de broeikasgasemissies in Europa. Het is de enige sector die geen daling heeft gekend van broeikasgasemissies ten opzichte van 1990. Er moet dringend actie worden ondernomen om de vervoerssector koolstofarm te maken, waarbij wel dient te worden benadrukt dat slechts een klein deel van de emissies door het openbaar vervoer wordt veroorzaakt.

| 5. | wijst erop dat een overgang naar een vervoerssector met weinig of geen uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden gunstig is voor Europese burgers, met name in de steden, waar het zeer vervuilende verkeer de levenskwaliteit en gezondheid van mensen schaadt; |
| --- | --- |

5.

wijst erop dat een overgang naar een vervoerssector met weinig of geen uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden gunstig is voor Europese burgers, met name in de steden, waar het zeer vervuilende verkeer de levenskwaliteit en gezondheid van mensen schaadt;

| 6. | Het openbaar vervoer draagt er nu al in belangrijke mate toe bij om het vervoer in de stad koolstofarmer te maken en elektrisch vervoer te stimuleren. Vele steden beschikken over een goed ontwikkeld net voor spoorvervoer in de vorm van metro's, trams en trolleybussen. In het kader van overheidsopdrachten voor schone wegvoertuigen is het belangrijk dat ook deze maatregelen alsmede het totale wagenpark van een stad of regio in de berekening worden meegenomen. Het volstaat niet om alleen bussen mee te tellen. |
| --- | --- |

6.

Het openbaar vervoer draagt er nu al in belangrijke mate toe bij om het vervoer in de stad koolstofarmer te maken en elektrisch vervoer te stimuleren. Vele steden beschikken over een goed ontwikkeld net voor spoorvervoer in de vorm van metro's, trams en trolleybussen. In het kader van overheidsopdrachten voor schone wegvoertuigen is het belangrijk dat ook deze maatregelen alsmede het totale wagenpark van een stad of regio in de berekening worden meegenomen. Het volstaat niet om alleen bussen mee te tellen.

| 7. | Bij een andere benadering van brandstofgebruik binnen de huidige vervoerssystemen moet echter altijd rekening worden gehouden met regionale verschillen in verkeersdichtheid en de afstand tussen steden en andere centra van economisch belang. Discriminatie in de vorm van hogere kosten voor de toegang vanuit afgelegen, perifere of ultraperifere gebieden tot het Europese netwerk zal verder afbreuk doen aan de territoriale en sociale cohesie. |
| --- | --- |

7.

Bij een andere benadering van brandstofgebruik binnen de huidige vervoerssystemen moet echter altijd rekening worden gehouden met regionale verschillen in verkeersdichtheid en de afstand tussen steden en andere centra van economisch belang. Discriminatie in de vorm van hogere kosten voor de toegang vanuit afgelegen, perifere of ultraperifere gebieden tot het Europese netwerk zal verder afbreuk doen aan de territoriale en sociale cohesie.

| 8. | Behalve vergroening van het gebruik van motorvoertuigen, moet ook het gebruik van (vracht)fietsen voor korte afstanden (in overeenstemming met een EU-stappenplan voor fietsen, 2017/C 088/10), evenals spoorvervoer en groene scheepvaart, worden bevorderd. Hiervoor is een netwerk van intermodale knooppunten nodig, waarvoor adequate financiering beschikbaar moet zijn, bijvoorbeeld via het EFSI. Snelle elektrische fietsen zijn een goed alternatief voor de auto, vooral in stedelijke gebieden, en kunnen leiden tot lagere emissies; bovendien is lichaamsbeweging ook goed voor de volksgezondheid. Het gebruik van elektrische fietsen kan worden gestimuleerd door voldoende snelle fietspaden en laadpunten aan te leggen en via stimuleringsmaatregelen. |
| --- | --- |

8.

Behalve vergroening van het gebruik van motorvoertuigen, moet ook het gebruik van (vracht)fietsen voor korte afstanden (in overeenstemming met een EU-stappenplan voor fietsen, 2017/C 088/10), evenals spoorvervoer en groene scheepvaart, worden bevorderd. Hiervoor is een netwerk van intermodale knooppunten nodig, waarvoor adequate financiering beschikbaar moet zijn, bijvoorbeeld via het EFSI. Snelle elektrische fietsen zijn een goed alternatief voor de auto, vooral in stedelijke gebieden, en kunnen leiden tot lagere emissies; bovendien is lichaamsbeweging ook goed voor de volksgezondheid. Het gebruik van elektrische fietsen kan worden gestimuleerd door voldoende snelle fietspaden en laadpunten aan te leggen en via stimuleringsmaatregelen.

| 9. | Met ruimtelijke en stedelijke planning kan het gebruik van schone vormen van mobiliteit worden bevorderd. Schone mobiliteit houdt in dat de uitstoot van stikstofoxiden en fijnstof op lokaal niveau moet worden verminderd en dat de CO2-uitstoot wereldwijd moet worden teruggedrongen. Steden moeten toegankelijker worden voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer en er moet zorgvuldig worden nagedacht over de bereikbaarheid voor auto's. Om de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren, kunnen elektrische (deel)auto's en bussen bijdragen tot een lagere uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden. Dit kan worden bereikt door het gebruik van vervuilend vervoer te ontmoedigen door gebieden af te sluiten — bijvoorbeeld door milieuzones in te voeren — en door ervoor te zorgen dat de reistijden voor schone vormen van mobiliteit korter zijn dan die van vervuilende opties. |
| --- | --- |

9.

Met ruimtelijke en stedelijke planning kan het gebruik van schone vormen van mobiliteit worden bevorderd. Schone mobiliteit houdt in dat de uitstoot van stikstofoxiden en fijnstof op lokaal niveau moet worden verminderd en dat de CO2

| 10. | erkent dat er ook een interoperabele oplossing voor de levering van alternatieve brandstoffen moet komen. Wet- en regelgeving voor het bereiken van emissiearme mobiliteit moeten technologieonafhankelijk zijn, maar elke lokale en regionale overheid moet daarnaast streven naar schaalvoordelen, mogelijkerwijs door samen te werken met aangrenzende en grensoverschrijdende regio's. |
| --- | --- |

10.

erkent dat er ook een interoperabele oplossing voor de levering van alternatieve brandstoffen moet komen. Wet- en regelgeving voor het bereiken van emissiearme mobiliteit moeten technologieonafhankelijk zijn, maar elke lokale en regionale overheid moet daarnaast streven naar schaalvoordelen, mogelijkerwijs door samen te werken met aangrenzende en grensoverschrijdende regio's.

| 11. | Het streven naar vereenvoudiging van de openbare aanbestedingen voor schone voertuigen is alvast een pluspunt, maar het is de vraag hoe het voorstel van de Commissie om per lidstaat procentuele doelstellingen vast te stellen voor de aanschaf van schone voertuigen, in wetgeving zal worden omgezet en gehandhaafd. In veel lidstaten exploiteren lokale en regionale overheden de meeste vormen van openbaar vervoer en heeft de staat niets te zeggen over welke voertuigen lokale en regionale overheden moeten kopen, leasen, huren of contracteren.
  Als pioniergebruikers zijn lokale en regionale overheden belangrijke actoren in de bevordering van schone technologie in de vervoerssector, al moet er tegelijkertijd op worden gewezen dat de voor het openbaar vervoer gecreëerde infrastructuur doorgaans niet geschikt is voor het verkeer van particuliere personenwagens en er daarom niet meteen overloopeffecten kunnen worden verwacht. De financiering van de transitie naar schoon vervoer moet worden gewaarborgd. De door de Europese Unie beschikbaar gestelde financiële middelen volstaan niet om de ambitieuze maatregelen voor de meest verlieslatende openbaarvervoersystemen te bekostigen. De Commissie wordt daarom verzocht met voorstellen voor andere financieringsmogelijkheden te komen waarbij verder wordt gekeken dan naar het gebruik van financieringsinstrumenten, omdat deze vanwege de negatieve rendementsvooruitzichten doorgaans geen zoden aan de dijk zetten. |
| --- | --- |

11.

Het streven naar vereenvoudiging van de openbare aanbestedingen voor schone voertuigen is alvast een pluspunt, maar het is de vraag hoe het voorstel van de Commissie om per lidstaat procentuele doelstellingen vast te stellen voor de aanschaf van schone voertuigen, in wetgeving zal worden omgezet en gehandhaafd. In veel lidstaten exploiteren lokale en regionale overheden de meeste vormen van openbaar vervoer en heeft de staat niets te zeggen over welke voertuigen lokale en regionale overheden moeten kopen, leasen, huren of contracteren.

Als pioniergebruikers zijn lokale en regionale overheden belangrijke actoren in de bevordering van schone technologie in de vervoerssector, al moet er tegelijkertijd op worden gewezen dat de voor het openbaar vervoer gecreëerde infrastructuur doorgaans niet geschikt is voor het verkeer van particuliere personenwagens en er daarom niet meteen overloopeffecten kunnen worden verwacht. De financiering van de transitie naar schoon vervoer moet worden gewaarborgd. De door de Europese Unie beschikbaar gestelde financiële middelen volstaan niet om de ambitieuze maatregelen voor de meest verlieslatende openbaarvervoersystemen te bekostigen. De Commissie wordt daarom verzocht met voorstellen voor andere financieringsmogelijkheden te komen waarbij verder wordt gekeken dan naar het gebruik van financieringsinstrumenten, omdat deze vanwege de negatieve rendementsvooruitzichten doorgaans geen zoden aan de dijk zetten.

| 12. | Er moet tevens aandacht worden geschonken aan het platform voor de introductie van schone bussen, dat de Europese Commissie tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio's (CvdR) in juli 2017 lanceerde en dat aanzienlijke steun geniet van lokale en regionale overheden. In het kader van dit platform hebben regio's, steden, vervoersinstanties en fabrikanten een reeks gemeenschappelijke beginselen onderschreven voor de openbare aanbesteding van schone bussen die werken op alternatieve brandstoffen, om de introductie van deze bussen te versnellen. |
| --- | --- |

12.

Er moet tevens aandacht worden geschonken aan het platform voor de introductie van schone bussen, dat de Europese Commissie tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio's (CvdR) in juli 2017 lanceerde en dat aanzienlijke steun geniet van lokale en regionale overheden. In het kader van dit platform hebben regio's, steden, vervoersinstanties en fabrikanten een reeks gemeenschappelijke beginselen onderschreven voor de openbare aanbesteding van schone bussen die werken op alternatieve brandstoffen, om de introductie van deze bussen te versnellen.

| 13. | Het Comité is van mening dat de EU-maatregelen ter vermindering van de klimaateffecten van de vervoerssector gebaseerd moeten zijn op klimaatvoordelen en duurzaamheid vanuit het perspectief van de hele levenscyclus en ook technologisch neutraal moeten zijn. |
| --- | --- |

13.

Het Comité is van mening dat de EU-maatregelen ter vermindering van de klimaateffecten van de vervoerssector gebaseerd moeten zijn op klimaatvoordelen en duurzaamheid vanuit het perspectief van de hele levenscyclus en ook technologisch neutraal moeten zijn.

| 14. | Investeringen in emissiearm openbaar vervoer en emissiearme openbare wagenparken zouden zo moeten worden uitgevoerd dat ze particuliere en zakelijke autobezitters aanmoedigen het goede voorbeeld te volgen. Dit kan worden bereikt door synergieën in de oplaadinfrastructuur en de infrastructuur voor waterstof. Mogelijk zijn er EU-fondsen beschikbaar om dat te faciliteren. |
| --- | --- |

14.

Investeringen in emissiearm openbaar vervoer en emissiearme openbare wagenparken zouden zo moeten worden uitgevoerd dat ze particuliere en zakelijke autobezitters aanmoedigen het goede voorbeeld te volgen. Dit kan worden bereikt door synergieën in de oplaadinfrastructuur en de infrastructuur voor waterstof. Mogelijk zijn er EU-fondsen beschikbaar om dat te faciliteren.

| 15. | Het Comité is van mening dat plannen voor emissiearme mobiliteit verder moeten gaan dan „end-of-pipe”-oplossingen en moeten worden afgestemd op de uitrol van de productie en distributie van groene elektriciteit en hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

15.

Het Comité is van mening dat plannen voor emissiearme mobiliteit verder moeten gaan dan „end-of-pipe”-oplossingen en moeten worden afgestemd op de uitrol van de productie en distributie van groene elektriciteit en hernieuwbare energie.

| 16. | De ontwikkeling en productie van batterijen speelt een strategische rol in de huidige transitie naar schone mobiliteit en schone-energiesystemen. Er is echter geen belangrijke fabrikant van batterijcellen in Europa. Daarom kan de Europese Alliantie voor batterijen, die Europese industrieën helpt om onafhankelijker te worden en hun aandeel in de waardeketen van de productie van elektrische voertuigen te vergroten, worden beschouwd als een belangrijke aanwinst. Het is goed nieuws dat de Europese Commissie in het kader van Horizon 2020 rechtstreeks 200 miljoen EUR zal uittrekken voor onderzoek en innovatie op het gebied van batterijen, bovenop de reeds toegekende 150 miljoen EUR. |
| --- | --- |

16.

De ontwikkeling en productie van batterijen speelt een strategische rol in de huidige transitie naar schone mobiliteit en schone-energiesystemen. Er is echter geen belangrijke fabrikant van batterijcellen in Europa. Daarom kan de Europese Alliantie voor batterijen, die Europese industrieën helpt om onafhankelijker te worden en hun aandeel in de waardeketen van de productie van elektrische voertuigen te vergroten, worden beschouwd als een belangrijke aanwinst. Het is goed nieuws dat de Europese Commissie in het kader van Horizon 2020 rechtstreeks 200 miljoen EUR zal uittrekken voor onderzoek en innovatie op het gebied van batterijen, bovenop de reeds toegekende 150 miljoen EUR.

| 17. | Een brede acceptatie van elektrische voertuigen zal de vraag binnen elektriciteitsnetwerken ongetwijfeld sterk doen toenemen. Er moet een evenwicht worden gevonden tussen de behoefte aan mobiliteit en oplaadmogelijkheden door intelligente oplaadcycli te ontwikkelen waarin wordt opgeladen op momenten dat de netwerken geen beperkingen hebben en er voldoende elektriciteit wordt gegenereerd. Het is essentieel om over te gaan tot de integratie van koolstofarme vervoerssystemen en energievoorziening, alsook van slimme netwerken en innovatieve oplossingen voor de opslag van energie. Hierbij moet wel een actieve rol worden weggelegd voor de lokale distributienetbeheerders, die voor de ontwikkeling en het reilen en zeilen van het elektriciteitsnet verantwoordelijk zijn. |
| --- | --- |

17.

Een brede acceptatie van elektrische voertuigen zal de vraag binnen elektriciteitsnetwerken ongetwijfeld sterk doen toenemen. Er moet een evenwicht worden gevonden tussen de behoefte aan mobiliteit en oplaadmogelijkheden door intelligente oplaadcycli te ontwikkelen waarin wordt opgeladen op momenten dat de netwerken geen beperkingen hebben en er voldoende elektriciteit wordt gegenereerd. Het is essentieel om over te gaan tot de integratie van koolstofarme vervoerssystemen en energievoorziening, alsook van slimme netwerken en innovatieve oplossingen voor de opslag van energie. Hierbij moet wel een actieve rol worden weggelegd voor de lokale distributienetbeheerders, die voor de ontwikkeling en het reilen en zeilen van het elektriciteitsnet verantwoordelijk zijn.

| 18. | Bij de aanleg van oplaad- en tankinfrastructuur moet rekening worden gehouden met de lokale omstandigheden en moeten synergieën met lokale en regionale overheden, openbare voertuigen en stedelijke vrachtvervoersdiensten worden benut. Deze uitbreiding moet worden afgestemd op de ontwikkeling van slimme netwerken en gebouwen met batterijen. De infrastructuur moet toegankelijk zijn voor particuliere auto's en fietsen. De tanksystemen moeten gebruiksvriendelijk zijn en interoperabel over de grenzen heen. Er is derhalve actie op Europees niveau nodig om een eengemaakte markt tot stand te brengen. |
| --- | --- |

18.

Bij de aanleg van oplaad- en tankinfrastructuur moet rekening worden gehouden met de lokale omstandigheden en moeten synergieën met lokale en regionale overheden, openbare voertuigen en stedelijke vrachtvervoersdiensten worden benut. Deze uitbreiding moet worden afgestemd op de ontwikkeling van slimme netwerken en gebouwen met batterijen. De infrastructuur moet toegankelijk zijn voor particuliere auto's en fietsen. De tanksystemen moeten gebruiksvriendelijk zijn en interoperabel over de grenzen heen. Er is derhalve actie op Europees niveau nodig om een eengemaakte markt tot stand te brengen.

| 19. | Het vereenvoudigen en standaardiseren van toepassingen en aanbestedingsprocedures heeft als voordeel dat er geen individuele financieringsstrategieën meer nodig zijn en dat het gemakkelijker is om financiering te krijgen van Europese fondsen en particuliere beleggers, bijvoorbeeld door nieuwe methoden van financiering te gebruiken, zoals het combineren van subsidies en leningen. |
| --- | --- |

19.

Het vereenvoudigen en standaardiseren van toepassingen en aanbestedingsprocedures heeft als voordeel dat er geen individuele financieringsstrategieën meer nodig zijn en dat het gemakkelijker is om financiering te krijgen van Europese fondsen en particuliere beleggers, bijvoorbeeld door nieuwe methoden van financiering te gebruiken, zoals het combineren van subsidies en leningen.

Invulling geven aan emissiearme mobiliteit — Een Europese Unie die de planeet beschermt, haar consumenten sterker maakt en haar industrie en werknemers verdedigt — COM(2017) 675

Invulling geven aan emissiearme mobiliteit — Een Europese Unie die de planeet beschermt, haar consumenten sterker maakt en haar industrie en werknemers verdedigt — COM(2017) 675

| 20. | Het feit dat de Commissie de financiële steun verhoogt om publieke en particuliere investeringen te bevorderen voor de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen kan enkel worden toegejuicht. Hiervoor wordt 800 miljoen EUR gereserveerd. Een minpunt is wel dat financiering en financiële middelen vaak onvoldoende toegankelijk zijn voor sommige lokale en regionale overheden en andere belangrijke partijen. Het combineren van verschillende soorten financiering — zoals toegang tot leningen, bijvoorbeeld via en met het EFSI — moet worden bevorderd. De toegang tot financiering moet worden gestandaardiseerd en mogelijk worden gemaakt via de uitgifte van obligaties. |
| --- | --- |

20.

Het feit dat de Commissie de financiële steun verhoogt om publieke en particuliere investeringen te bevorderen voor de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen kan enkel worden toegejuicht. Hiervoor wordt 800 miljoen EUR gereserveerd. Een minpunt is wel dat financiering en financiële middelen vaak onvoldoende toegankelijk zijn voor sommige lokale en regionale overheden en andere belangrijke partijen. Het combineren van verschillende soorten financiering — zoals toegang tot leningen, bijvoorbeeld via en met het EFSI — moet worden bevorderd. De toegang tot financiering moet worden gestandaardiseerd en mogelijk worden gemaakt via de uitgifte van obligaties.

| 21. | Daarnaast moeten gebieden die bijzonder kwetsbaar zijn voor vervuiling, belastingen kunnen heffen op vervuilend vervoer. De inkomsten die hieruit voortvloeien, kunnen worden gebruikt om duurzaamheidsmaatregelen in te voeren. In steden kunnen tol- en parkeergelden worden gebruikt voor investeringen in duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld in openbaar vervoer of P+R-voorzieningen. |
| --- | --- |

21.

Daarnaast moeten gebieden die bijzonder kwetsbaar zijn voor vervuiling, belastingen kunnen heffen op vervuilend vervoer. De inkomsten die hieruit voortvloeien, kunnen worden gebruikt om duurzaamheidsmaatregelen in te voeren. In steden kunnen tol- en parkeergelden worden gebruikt voor investeringen in duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld in openbaar vervoer of P+R-voorzieningen.

| 22. | Het Comité wijst erop dat de ultraperifere regio's te kampen hebben met verkeersopstoppingen in steden en kustgebieden, en dat het platteland er moeilijk toegankelijk is. Toch worden in deze regio's projecten ontwikkeld om het vervoer duurzamer en schoner te maken, waaraan andere regio's van de EU en haar buurlanden een voorbeeld kunnen nemen. |
| --- | --- |

22.

Het Comité wijst erop dat de ultraperifere regio's te kampen hebben met verkeersopstoppingen in steden en kustgebieden, en dat het platteland er moeilijk toegankelijk is. Toch worden in deze regio's projecten ontwikkeld om het vervoer duurzamer en schoner te maken, waaraan andere regio's van de EU en haar buurlanden een voorbeeld kunnen nemen.

Naar een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve brandstoffen — een actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve brandstoffen — niet-wetgevend document — COM(2017) 652

Naar een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve brandstoffen — een actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve brandstoffen — niet-wetgevend document — COM(2017) 652

| 23. | Het actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve brandstoffen kan rekenen op de bijval van het Comité. Het plan kan worden beschouwd als een belangrijke stap in de richting van het koolstofvrij maken van het wegvervoerssysteem. Wel betreurt het Comité dat de meeste van de bij de Commissie ingediende nationale beleidskaders niet ambitieus genoeg waren om tot een adequate doelstelling voor een transitie naar schone en alternatieve brandstoffen te komen. |
| --- | --- |

23.

Het actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve brandstoffen kan rekenen op de bijval van het Comité. Het plan kan worden beschouwd als een belangrijke stap in de richting van het koolstofvrij maken van het wegvervoerssysteem. Wel betreurt het Comité dat de meeste van de bij de Commissie ingediende nationale beleidskaders niet ambitieus genoeg waren om tot een adequate doelstelling voor een transitie naar schone en alternatieve brandstoffen te komen.

| 24. | Veel Europese steden en regio's lopen voorop in de transitie naar koolstofarme of -vrije mobiliteit. In steden zullen alternatieve brandstoffen ook het grootste potentieel hebben om de lucht- en auditieve vervuiling te beperken. Helaas wordt in het actieplan helemaal geen aandacht besteed aan auditieve vervuiling. Een aanzienlijk deel van de openbare aanbestedingen wordt uitgevoerd door gemeentelijke en lokale overheden. Het is daarom niet meer dan logisch dat de acceptatie van voertuigen op alternatieve brandstoffen sterk afhangt van de lokale en regionale overheden, met name in steden en stedelijke gebieden. Steden en regio's die kampen met problemen op het gebied van filevorming, luchtkwaliteit en lawaai moeten er op de eerste plaats naar streven om een einde te maken aan de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxiden; dit geldt ook voor gebieden met natuurlijk of cultureel erfgoed. Als er grensoverschrijdende gebieden en corridors zijn, moet planning op dit niveau worden aangemoedigd. |
| --- | --- |

24.

Veel Europese steden en regio's lopen voorop in de transitie naar koolstofarme of -vrije mobiliteit. In steden zullen alternatieve brandstoffen ook het grootste potentieel hebben om de lucht- en auditieve vervuiling te beperken. Helaas wordt in het actieplan helemaal geen aandacht besteed aan auditieve vervuiling. Een aanzienlijk deel van de openbare aanbestedingen wordt uitgevoerd door gemeentelijke en lokale overheden. Het is daarom niet meer dan logisch dat de acceptatie van voertuigen op alternatieve brandstoffen sterk afhangt van de lokale en regionale overheden, met name in steden en stedelijke gebieden. Steden en regio's die kampen met problemen op het gebied van filevorming, luchtkwaliteit en lawaai moeten er op de eerste plaats naar streven om een einde te maken aan de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxiden; dit geldt ook voor gebieden met natuurlijk of cultureel erfgoed. Als er grensoverschrijdende gebieden en corridors zijn, moet planning op dit niveau worden aangemoedigd.

| 25. | Een optimale integratie in individuele plannen voor duurzame stedelijke mobiliteit zal cruciaal zijn. De belangrijkste beperking waarmee steden in dit opzicht te maken krijgen is ruimtebeperking, wat betekent dat de infrastructuur voor alternatieve brandstoffen moet worden afgestemd op de bestaande infrastructuur voor andere vervoersmiddelen. In het proces van de planning van stedelijke mobiliteit is het belangrijk dat nauw wordt samengewerkt met verschillende publieke en particuliere belanghebbenden om een soepele uitrol van alternatieve brandstoffen in steden te garanderen. |
| --- | --- |

25.

Een optimale integratie in individuele plannen voor duurzame stedelijke mobiliteit zal cruciaal zijn. De belangrijkste beperking waarmee steden in dit opzicht te maken krijgen is ruimtebeperking, wat betekent dat de infrastructuur voor alternatieve brandstoffen moet worden afgestemd op de bestaande infrastructuur voor andere vervoersmiddelen. In het proces van de planning van stedelijke mobiliteit is het belangrijk dat nauw wordt samengewerkt met verschillende publieke en particuliere belanghebbenden om een soepele uitrol van alternatieve brandstoffen in steden te garanderen.

| 26. | Het Comité benadrukt dat beslissingen die worden genomen door steden, idealiter in overleg met economische en andere belanghebbenden, geen positieve impact zullen hebben als consumenten er niet op gepaste wijze bij worden betrokken. Als met de introductie van de infrastructuur voor alternatieve brandstoffen niet tegemoet wordt gekomen aan de verwachtingen en wensen van consumenten, is de kans groot dat er weinig gebruik van zal worden gemaakt. Het is daarom aan de lokale en regionale overheden om het gedrag van gebruikers te beïnvloeden en een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve brandstoffen aan te moedigen. Het is van cruciaal belang dat diensten die gebruikmaken van alternatieve brandstoffen, zoals openbaar vervoer, toegankelijk en betrouwbaar blijven. |
| --- | --- |

26.

Het Comité benadrukt dat beslissingen die worden genomen door steden, idealiter in overleg met economische en andere belanghebbenden, geen positieve impact zullen hebben als consumenten er niet op gepaste wijze bij worden betrokken. Als met de introductie van de infrastructuur voor alternatieve brandstoffen niet tegemoet wordt gekomen aan de verwachtingen en wensen van consumenten, is de kans groot dat er weinig gebruik van zal worden gemaakt. Het is daarom aan de lokale en regionale overheden om het gedrag van gebruikers te beïnvloeden en een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve brandstoffen aan te moedigen. Het is van cruciaal belang dat diensten die gebruikmaken van alternatieve brandstoffen, zoals openbaar vervoer, toegankelijk en betrouwbaar blijven.

| 27. | Regionale verschillen kunnen van invloed zijn op de acceptatie van alternatieve brandstoffen. Voor perifere regio's zal het huidige elektromobiliteitssysteem mogelijk niet de optie zijn die de voorkeur geniet en voor stedelijke regio's waarschijnlijk wel. Een snelle start in Europese regio's die over aanzienlijke middelen beschikken en dringendere problemen hebben met betrekking tot luchtkwaliteit en lawaai kan ertoe leiden dat perifere regio's — dankzij hun omvang, kritische massa en lagere prijzen — na 2025 kunnen profiteren van beproefde technologieën en lagere kosten. |
| --- | --- |

27.

Regionale verschillen kunnen van invloed zijn op de acceptatie van alternatieve brandstoffen. Voor perifere regio's zal het huidige elektromobiliteitssysteem mogelijk niet de optie zijn die de voorkeur geniet en voor stedelijke regio's waarschijnlijk wel. Een snelle start in Europese regio's die over aanzienlijke middelen beschikken en dringendere problemen hebben met betrekking tot luchtkwaliteit en lawaai kan ertoe leiden dat perifere regio's — dankzij hun omvang, kritische massa en lagere prijzen — na 2025 kunnen profiteren van beproefde technologieën en lagere kosten.

| 28. | In steden waar elektromobiliteit als de meest geschikte optie zou kunnen worden beschouwd, moet deze mobiliteit in evenwicht worden gebracht met de energiedistributie en de behoefte aan energie tijdens bepaalde piekuren. Het is in die gevallen belangrijk om een buffer te hebben en elektriciteit op grote schaal op te slaan, bijvoorbeeld in grote batterijen en waterstofcellen (brandstofcellen). |
| --- | --- |

28.

In steden waar elektromobiliteit als de meest geschikte optie zou kunnen worden beschouwd, moet deze mobiliteit in evenwicht worden gebracht met de energiedistributie en de behoefte aan energie tijdens bepaalde piekuren. Het is in die gevallen belangrijk om een buffer te hebben en elektriciteit op grote schaal op te slaan, bijvoorbeeld in grote batterijen en waterstofcellen (brandstofcellen).

| 29. | In dit verband wijst het CvdR er tevens op dat elektrische voertuigen in landelijke gebieden doorgaans geen geschikt middel vormen om een regiodekkend openbaar vervoer te waarborgen. Aangezien het laden vaak nog veel tijd in beslag neemt en de actieradius bij bussen tekortschiet, moeten emissiearme aandrijfsystemen (zoals plug-in hybride) gebruikt kunnen blijven worden totdat de technologie in kwestie is ontwikkeld. Tegelijkertijd moeten er zo spoedig mogelijk oplossingen voor landelijke gebieden worden ontwikkeld die door proefprojecten kunnen worden ondersteund. |
| --- | --- |

29.

In dit verband wijst het CvdR er tevens op dat elektrische voertuigen in landelijke gebieden doorgaans geen geschikt middel vormen om een regiodekkend openbaar vervoer te waarborgen. Aangezien het laden vaak nog veel tijd in beslag neemt en de actieradius bij bussen tekortschiet, moeten emissiearme aandrijfsystemen (zoals plug-in hybride) gebruikt kunnen blijven worden totdat de technologie in kwestie is ontwikkeld. Tegelijkertijd moeten er zo spoedig mogelijk oplossingen voor landelijke gebieden worden ontwikkeld die door proefprojecten kunnen worden ondersteund.

| 30. | Zoals het verslag over ontbrekende verbindingen in grensregio's (2017/C 207/05) reeds aantoont, bestaat er een enorm potentieel voor synergieën in de kosten van de ontwikkeling van infrastructuur bij grensoverschrijdende samenwerking. In grensoverschrijdende regio's moet worden gegarandeerd dat de voorkeurstechnologieën van de twee lidstaten interoperabel zijn en zo worden ontwikkeld dat ze niet enkel aan de binnenlandse behoeften maar ook aan de grensoverschrijdende behoeften tegemoetkomen. |
| --- | --- |

30.

Zoals het verslag over ontbrekende verbindingen in grensregio's (2017/C 207/05) reeds aantoont, bestaat er een enorm potentieel voor synergieën in de kosten van de ontwikkeling van infrastructuur bij grensoverschrijdende samenwerking. In grensoverschrijdende regio's moet worden gegarandeerd dat de voorkeurstechnologieën van de twee lidstaten interoperabel zijn en zo worden ontwikkeld dat ze niet enkel aan de binnenlandse behoeften maar ook aan de grensoverschrijdende behoeften tegemoetkomen.

| 31. | Het Comité benadrukt hoe belangrijk het is dat steden de acceptatie van voertuigen met een lage uitstoot van fijnstof en stikstofoxide sturen door regelgeving inzake de toegang tot steden. De invoering van milieuzones moet gebaseerd zijn op lokale analyses en op lokaal niveau worden besloten. Voor de EU gaat het erom de juiste voorwaarden te scheppen door middel van een gemeenschappelijk kader voor de invoering van milieuzones en te benadrukken dat dit een manier is om de luchtkwaliteit te verbeteren. Lokale en regionale overheden moeten echter zelf kunnen beslissen of en op welk niveau deze zones worden ingesteld. |
| --- | --- |

31.

Het Comité benadrukt hoe belangrijk het is dat steden de acceptatie van voertuigen met een lage uitstoot van fijnstof en stikstofoxide sturen door regelgeving inzake de toegang tot steden. De invoering van milieuzones moet gebaseerd zijn op lokale analyses en op lokaal niveau worden besloten. Voor de EU gaat het erom de juiste voorwaarden te scheppen door middel van een gemeenschappelijk kader voor de invoering van milieuzones en te benadrukken dat dit een manier is om de luchtkwaliteit te verbeteren. Lokale en regionale overheden moeten echter zelf kunnen beslissen of en op welk niveau deze zones worden ingesteld.

| 32. | Het is duidelijk dat de lokale en regionale overheden de financiering niet alleen kunnen bolwerken. De Europese Commissie stelt daarom een brede reeks financieringsinstrumenten voor, maar is nogal conservatief wat betreft de kosten van de introductie van alternatieve infrastructuur en mogelijk iets te optimistisch met betrekking tot de aanwending van financiering door particuliere fondsen in de eerste fase. |
| --- | --- |

32.

Het is duidelijk dat de lokale en regionale overheden de financiering niet alleen kunnen bolwerken. De Europese Commissie stelt daarom een brede reeks financieringsinstrumenten voor, maar is nogal conservatief wat betreft de kosten van de introductie van alternatieve infrastructuur en mogelijk iets te optimistisch met betrekking tot de aanwending van financiering door particuliere fondsen in de eerste fase.

| 33. | De concessies waarmee emissievrij vervoer wordt nagestreefd, moeten aantrekkelijk worden gemaakt door een langere looptijd of verlenging toe te staan indien de tussentijdse en einddoelen worden gerealiseerd. Het is ook belangrijk dat de mogelijkheden voor goede overnameregelingen worden uitgebreid. Zo kan worden gegarandeerd dat partijen hun investeringen sneller kunnen terugverdienen. |
| --- | --- |

33.

De concessies waarmee emissievrij vervoer wordt nagestreefd, moeten aantrekkelijk worden gemaakt door een langere looptijd of verlenging toe te staan indien de tussentijdse en einddoelen worden gerealiseerd. Het is ook belangrijk dat de mogelijkheden voor goede overnameregelingen worden uitgebreid. Zo kan worden gegarandeerd dat partijen hun investeringen sneller kunnen terugverdienen.

| 34. | Er is bovendien Europese financiering nodig voor concessies voor openbaar vervoer teneinde de schaalvergroting in de zoektocht naar emissievrij vervoer te versnellen. Verder moet Europese financiering worden gebruikt om innovatie te stimuleren en investeringen te doen, zodat een groter deel van het wagenpark bij aanvang van de concessie emissievrij kan zijn. |
| --- | --- |

34.

Er is bovendien Europese financiering nodig voor concessies voor openbaar vervoer teneinde de schaalvergroting in de zoektocht naar emissievrij vervoer te versnellen. Verder moet Europese financiering worden gebruikt om innovatie te stimuleren en investeringen te doen, zodat een groter deel van het wagenpark bij aanvang van de concessie emissievrij kan zijn.

| 35. | Bij het ontwerp en de bouw van nieuwe gebouwen moet voortaan gezorgd worden voor de plaatsing van oplaadpunten en bekabeling. |
| --- | --- |

35.

Bij het ontwerp en de bouw van nieuwe gebouwen moet voortaan gezorgd worden voor de plaatsing van oplaadpunten en bekabeling.

| 36. | Daarnaast mogen de plannen met betrekking tot het aantal publiekelijk toegankelijke oplaadstations gerust wat ambitieuzer zijn. (Op grond van het actieplan moet elke lidstaat garanderen dat voor het eind van 2020 een minimumaantal oplaadpunten voor elektrische voertuigen is geïnstalleerd, waarvan ten minste 10 % openbaar toegankelijk moet zijn.) De ontwikkeling van publiekelijk toegankelijke oplaadstations moet de lokale en regionale omstandigheden en vraag weerspiegelen. Geschat wordt dat er in 2025 in Europa 2 miljoen publiekelijk toegankelijke oplaadstations voor elektrische voertuigen nodig zullen zijn, waarvan 70 % in stedelijke gebieden. Prioriteit moet worden gegeven aan de TEN-V-kernnetcorridors, waarbinnen in 2025 een volledige basisinfrastructuur voor alternatieve brandstoffen moet zijn gerealiseerd. Verwacht wordt dat door ten minste de stedelijke knooppunten van het TEN-V-kernnetwerk en de uitgebreide netwerken uit te rusten met voldoende publiekelijk toegankelijke (snelle) oplaad- en tankpunten het vertrouwen van investeerders en consumenten kan worden vergroot. Op internationaal niveau moet een gelijk speelveld worden geschapen met open protocollen en interoperabiliteit, zodat elektrische bestuurders ook in het buitenland ongehinderd gebruik kunnen maken van de oplaadinfrastructuur. Verder moeten het vrachtvervoer en de scheepvaart kunnen beschikken over voldoende lng-tankpunten. Het Comité pleit voor een ambitieuze doelstelling van 2 000 lng-tankpunten in Europa overeenkomstig de lokale en regionale behoeften. |
| --- | --- |

36.

Daarnaast mogen de plannen met betrekking tot het aantal publiekelijk toegankelijke oplaadstations gerust wat ambitieuzer zijn. (Op grond van het actieplan moet elke lidstaat garanderen dat voor het eind van 2020 een minimumaantal oplaadpunten voor elektrische voertuigen is geïnstalleerd, waarvan ten minste 10 % openbaar toegankelijk moet zijn.) De ontwikkeling van publiekelijk toegankelijke oplaadstations moet de lokale en regionale omstandigheden en vraag weerspiegelen. Geschat wordt dat er in 2025 in Europa 2 miljoen publiekelijk toegankelijke oplaadstations voor elektrische voertuigen nodig zullen zijn, waarvan 70 % in stedelijke gebieden. Prioriteit moet worden gegeven aan de TEN-V-kernnetcorridors, waarbinnen in 2025 een volledige basisinfrastructuur voor alternatieve brandstoffen moet zijn gerealiseerd. Verwacht wordt dat door ten minste de stedelijke knooppunten van het TEN-V-kernnetwerk en de uitgebreide netwerken uit te rusten met voldoende publiekelijk toegankelijke (snelle) oplaad- en tankpunten het vertrouwen van investeerders en consumenten kan worden vergroot. Op internationaal niveau moet een gelijk speelveld worden geschapen met open protocollen en interoperabiliteit, zodat elektrische bestuurders ook in het buitenland ongehinderd gebruik kunnen maken van de oplaadinfrastructuur. Verder moeten het vrachtvervoer en de scheepvaart kunnen beschikken over voldoende lng-tankpunten. Het Comité pleit voor een ambitieuze doelstelling van 2 000 lng-tankpunten in Europa overeenkomstig de lokale en regionale behoeften.

| 37. | Gemeenten zouden ook bij dit proces moeten worden betrokken om er zeker van te zijn dat bij de keuze van locaties voor openbaar toegankelijke oplaadstations rekening wordt gehouden met de relevante plannen en aspecten van stedelijke ontwikkeling en om ervoor te zorgen dat oplaadpunten op de juiste locatie komen te staan, er niet te veel oplaadpunten komen en oplaadpunten niet op nutteloze locaties worden geplaatst. |
| --- | --- |

37.

Gemeenten zouden ook bij dit proces moeten worden betrokken om er zeker van te zijn dat bij de keuze van locaties voor openbaar toegankelijke oplaadstations rekening wordt gehouden met de relevante plannen en aspecten van stedelijke ontwikkeling en om ervoor te zorgen dat oplaadpunten op de juiste locatie komen te staan, er niet te veel oplaadpunten komen en oplaadpunten niet op nutteloze locaties worden geplaatst.

| 38. | Ook de tankinfrastructuur voor waterstof moet ambitieuzer worden aangepakt. Eén tankstation per 300 km is in dichtbevolkte gebieden veel te weinig. De spreiding moet afhankelijk zijn van het aantal inwoners, met één tankstation per 300 000 inwoners. |
| --- | --- |

38.

Ook de tankinfrastructuur voor waterstof moet ambitieuzer worden aangepakt. Eén tankstation per 300 km is in dichtbevolkte gebieden veel te weinig. De spreiding moet afhankelijk zijn van het aantal inwoners, met één tankstation per 300 000 inwoners.

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/33/EG inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen — COM(2017) 653

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2009/33/EG inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen — COM(2017) 653

| 39. | Het is goed dat de regels zijn aangepast waardoor lokale en regionale overheden ertoe worden aangezet schone voertuigen aan te schaffen. Ook is het Comité ingenomen met de afschaffing van de „monetariseringsberekening” en het feit dat er ook andere vormen van aanbesteding zijn opgenomen. Het Comité vestigt de aandacht op de zeer enge definitie van schone voertuigen en blijft erbij dat deze moet worden herzien, zodat lokale en regionale overheden naar eigen inzicht kunnen handelen en over echt kosteneffectieve en schone alternatieven beschikken wanneer zij voertuigen aankopen in verschillende regio's en rekening moeten houden met uiteenlopende vervoersbehoeften. |
| --- | --- |

39.

Het is goed dat de regels zijn aangepast waardoor lokale en regionale overheden ertoe worden aangezet schone voertuigen aan te schaffen. Ook is het Comité ingenomen met de afschaffing van de „monetariseringsberekening” en het feit dat er ook andere vormen van aanbesteding zijn opgenomen. Het Comité vestigt de aandacht op de zeer enge definitie van schone voertuigen en blijft erbij dat deze moet worden herzien, zodat lokale en regionale overheden naar eigen inzicht kunnen handelen en over echt kosteneffectieve en schone alternatieven beschikken wanneer zij voertuigen aankopen in verschillende regio's en rekening moeten houden met uiteenlopende vervoersbehoeften.

| 40. | Het aandeel openbaar aanbestede voertuigen mag dan wel klein zijn ten opzichte van alle voertuigen in een stad, desondanks kunnen lokale en regionale overheden die het goede voorbeeld geven toch de marktvraag stimuleren en een positieve impact hebben op autofabrikanten, waardoor ook de particuliere vraag weer zou kunnen toenemen. De richtlijn moet alleen worden toegepast wanneer het resultaat van de aanbestedingsprocedure naar verwachting voldoende gunstig zal zijn. |
| --- | --- |

40.

Het aandeel openbaar aanbestede voertuigen mag dan wel klein zijn ten opzichte van alle voertuigen in een stad, desondanks kunnen lokale en regionale overheden die het goede voorbeeld geven toch de marktvraag stimuleren en een positieve impact hebben op autofabrikanten, waardoor ook de particuliere vraag weer zou kunnen toenemen. De richtlijn moet alleen worden toegepast wanneer het resultaat van de aanbestedingsprocedure naar verwachting voldoende gunstig zal zijn.

| 41. | Het CvdR betreurt het dat de zeer hoge quota voor de aanschaf van alternatief aangedreven bussen een zware financiële last voor openbaarvervoersbedrijven en daarmee voor lokale en regionale overheden betekenen. Vele steden en regio's beschikken al in grote mate over een elektrische vloot in de vorm van trams, metro's en trolleybussen, die buiten beschouwing worden gelaten. Daarom zou bij de aanschaf van „schone voertuigen” naar het totale wagenpark moeten worden gekeken en mag de aandacht niet alleen naar bussen uitgaan. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR betreurt het dat de zeer hoge quota voor de aanschaf van alternatief aangedreven bussen een zware financiële last voor openbaarvervoersbedrijven en daarmee voor lokale en regionale overheden betekenen. Vele steden en regio's beschikken al in grote mate over een elektrische vloot in de vorm van trams, metro's en trolleybussen, die buiten beschouwing worden gelaten. Daarom zou bij de aanschaf van „schone voertuigen” naar het totale wagenpark moeten worden gekeken en mag de aandacht niet alleen naar bussen uitgaan.

| 42. | Het CvdR dringt erop aan dat schone voertuigen gedefinieerd worden op basis van objectief meetbare emissies en energieconsumptie onder reële rijomstandigheden. Dat is de enige manier om ervoor te zorgen dat aanbestedende diensten voor hun langetermijnplanning weten waar ze aan toe zijn. Om emissieloze voertuigen te realiseren, moet de transitie stapsgewijs gebeuren. Nulemissie is nog niet haalbaar voor alle vervoerswijzen, waaronder het vrachtvervoer en de scheepvaart. Biogas en biobrandstoffen zijn nodig als overgangsbrandstoffen. Bestaande systemen kunnen behouden blijven als lokale grondstoffen worden gebruikt en er geen grondstoffen worden geïmporteerd. Biogas moet worden benut voor systemen waarvoor veel warmte nodig is. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR dringt erop aan dat schone voertuigen gedefinieerd worden op basis van objectief meetbare emissies en energieconsumptie onder reële rijomstandigheden. Dat is de enige manier om ervoor te zorgen dat aanbestedende diensten voor hun langetermijnplanning weten waar ze aan toe zijn. Om emissieloze voertuigen te realiseren, moet de transitie stapsgewijs gebeuren. Nulemissie is nog niet haalbaar voor alle vervoerswijzen, waaronder het vrachtvervoer en de scheepvaart. Biogas en biobrandstoffen zijn nodig als overgangsbrandstoffen. Bestaande systemen kunnen behouden blijven als lokale grondstoffen worden gebruikt en er geen grondstoffen worden geïmporteerd. Biogas moet worden benut voor systemen waarvoor veel warmte nodig is.

| 43. | Het voornemen om een exacte definitie van schone, lichte voertuigen uit te werken is een goede zaak. Het is belangrijk om gemeenschappelijke normen en duidelijke definities te hebben zodat overheden aanbiedingen van derden op correcte wijze kunnen beoordelen, vergelijken en controleren. Wel is het Comité van mening dat in deze definitie ook moet worden verwezen naar technologieneutraliteit en dat het klimaateffect ook vanuit een levenscyclusperspectief moet worden beoordeeld. Daarnaast moet rekening worden gehouden met overgangsbrandstoffen zoals biogas of andere biobrandstoffen, die met name voor het vrachtvervoer en de scheepvaart nodig zijn. |
| --- | --- |

43.

Het voornemen om een exacte definitie van schone, lichte voertuigen uit te werken is een goede zaak. Het is belangrijk om gemeenschappelijke normen en duidelijke definities te hebben zodat overheden aanbiedingen van derden op correcte wijze kunnen beoordelen, vergelijken en controleren. Wel is het Comité van mening dat in deze definitie ook moet worden verwezen naar technologieneutraliteit en dat het klimaateffect ook vanuit een levenscyclusperspectief moet worden beoordeeld. Daarnaast moet rekening worden gehouden met overgangsbrandstoffen zoals biogas of andere biobrandstoffen, die met name voor het vrachtvervoer en de scheepvaart nodig zijn.

| 44. | De algemene, technologisch neutrale benadering van het voorstel met betrekking tot zware bedrijfsvoertuigen oogst veel bijval, maar tegelijkertijd moet worden opgemerkt dat de lijst met „schone technologieën” op zichzelf een beperking van deze technologische neutraliteit vormt en technologieën als synthetische biobrandstoffen en biogas uitsluit. Biogas is een belangrijke transitiebrandstof voor zware bedrijfsvoertuigen. In sommige regio's, met name in de Scandinavische landen, kunnen investeringen in dergelijke technologieën, die klimaatvriendelijk zijn maar niet per definitie vrij van uitlaatemissies, in het gedrang komen omdat deze technologieën niet zijn opgenomen in de lijst met toegestane technologieën. Dit zou ook problemen kunnen opleveren met betrekking tot subsidiariteit. Andere aandrijvingstechnologieën, waaronder volledig niet-fossiele vloeibare en gasvormige brandstoffen zoals HVO100 en biomethaan, bieden ook een enorm potentieel voor schone mobiliteit. |
| --- | --- |

44.

De algemene, technologisch neutrale benadering van het voorstel met betrekking tot zware bedrijfsvoertuigen oogst veel bijval, maar tegelijkertijd moet worden opgemerkt dat de lijst met „schone technologieën” op zichzelf een beperking van deze technologische neutraliteit vormt en technologieën als synthetische biobrandstoffen en biogas uitsluit. Biogas is een belangrijke transitiebrandstof voor zware bedrijfsvoertuigen. In sommige regio's, met name in de Scandinavische landen, kunnen investeringen in dergelijke technologieën, die klimaatvriendelijk zijn maar niet per definitie vrij van uitlaatemissies, in het gedrang komen omdat deze technologieën niet zijn opgenomen in de lijst met toegestane technologieën. Dit zou ook problemen kunnen opleveren met betrekking tot subsidiariteit. Andere aandrijvingstechnologieën, waaronder volledig niet-fossiele vloeibare en gasvormige brandstoffen zoals HVO100 en biomethaan, bieden ook een enorm potentieel voor schone mobiliteit.

| 45. | Er wordt momenteel verschillend gedacht over de vraag hoelang de regelingen van toepassing moeten zijn. Het CvdR zou in dit verband graag zien dat de berekening vanaf resp. 2025 en 2030 begint (voor resp. de eerste en tweede termijn) en dat voor alle lidstaten dezelfde doelstellingen gelden. |
| --- | --- |

45.

Er wordt momenteel verschillend gedacht over de vraag hoelang de regelingen van toepassing moeten zijn. Het CvdR zou in dit verband graag zien dat de berekening vanaf resp. 2025 en 2030 begint (voor resp. de eerste en tweede termijn) en dat voor alle lidstaten dezelfde doelstellingen gelden.

| 46. | Aanbestedende diensten moeten i.v.m. hun langetermijnplanning weten waar ze aan toe zijn en dienen op adequate overgangstermijnen te kunnen rekenen. Met het oog op de noodzakelijke infrastructuuraanpassingen in verband met de nieuwe aankopen moet worden verduidelijkt dat de aanbestedingsregels alleen voor nieuwe contracten gelden. |
| --- | --- |

46.

Aanbestedende diensten moeten i.v.m. hun langetermijnplanning weten waar ze aan toe zijn en dienen op adequate overgangstermijnen te kunnen rekenen. Met het oog op de noodzakelijke infrastructuuraanpassingen in verband met de nieuwe aankopen moet worden verduidelijkt dat de aanbestedingsregels alleen voor nieuwe contracten gelden.

Voorstel voor een verordening tot wijziging van de gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten — COM(2017) 647

Voorstel voor een verordening tot wijziging van de gemeenschappelijke regels voor toegang tot de internationale markt voor touringcar- en autobusdiensten — COM(2017) 647

| 47. | Bussen zijn nog steeds minder milieuvriendelijk dan treinen, waarbij de trein het vervoersmiddel is dat de belangrijkste routes tussen verschillende steden en regio's bestrijkt. Langeafstandsbussen kunnen een aanvulling vormen op de spoorwegen en aantrekkelijker zijn dan particuliere auto's. |
| --- | --- |

47.

Bussen zijn nog steeds minder milieuvriendelijk dan treinen, waarbij de trein het vervoersmiddel is dat de belangrijkste routes tussen verschillende steden en regio's bestrijkt. Langeafstandsbussen kunnen een aanvulling vormen op de spoorwegen en aantrekkelijker zijn dan particuliere auto's.

| 48. | Aanbestedende diensten en exploitanten van openbaar vervoer moeten i.v.m. hun langetermijnplanning weten waar ze aan toe zijn en dienen op adequate overgangstermijnen te kunnen rekenen. |
| --- | --- |

48.

Aanbestedende diensten en exploitanten van openbaar vervoer moeten i.v.m. hun langetermijnplanning weten waar ze aan toe zijn en dienen op adequate overgangstermijnen te kunnen rekenen.

| 49. | De voorschriften inzake de interne markt en de diensten van algemeen economisch belang zouden moeten worden gehandhaafd wanneer de markt voor internationale touringcars wordt geopend, om de universele toegang en het vrij verkeer te waarborgen. |
| --- | --- |

49.

De voorschriften inzake de interne markt en de diensten van algemeen economisch belang zouden moeten worden gehandhaafd wanneer de markt voor internationale touringcars wordt geopend, om de universele toegang en het vrij verkeer te waarborgen.

| 50. | Het voorstel biedt het regulerende orgaan de mogelijkheid om een aanvraag te weigeren wanneer een objectieve economische analyse aantoont dat het economische evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang komt. Het CvdR is echter van mening dat alle busdiensten, zowel openbare als particuliere diensten, aan dezelfde eisen voor lage emissies moeten voldoen.
  Commercieel geregeld vervoer mag de openbaredienstverplichting van een dienst van algemeen economisch belang — die niet alleen vanuit economisch oogpunt maar ook in bredere zin moet worden beoordeeld — niet ondermijnen. Om concurrentieverstoring te voorkomen, moeten particuliere busdiensten ook voldoen aan de eisen voor lage emissies. |
| --- | --- |

50.

Het voorstel biedt het regulerende orgaan de mogelijkheid om een aanvraag te weigeren wanneer een objectieve economische analyse aantoont dat het economische evenwicht van een openbaredienstcontract in het gedrang komt. Het CvdR is echter van mening dat alle busdiensten, zowel openbare als particuliere diensten, aan dezelfde eisen voor lage emissies moeten voldoen.

Commercieel geregeld vervoer mag de openbaredienstverplichting van een dienst van algemeen economisch belang — die niet alleen vanuit economisch oogpunt maar ook in bredere zin moet worden beoordeeld — niet ondermijnen. Om concurrentieverstoring te voorkomen, moeten particuliere busdiensten ook voldoen aan de eisen voor lage emissies.

Voorstel tot wijziging van de richtlijn inzake het gecombineerd vervoer van goederen — COM(2017) 648

Voorstel tot wijziging van de richtlijn inzake het gecombineerd vervoer van goederen — COM(2017) 648

| 51. | Het Comité is ingenomen met de impact van dit voorstel op de transitie van het vervoerssysteem naar een systeem dat milieuvriendelijker is en wijst erop dat er gebieden zijn die alleen kunnen worden ontlast door een modale verschuiving van weg- naar treinvervoer, en/of vervoer over water en/of vervoer met elektrische vrachtwagens. Intermodale terminals zijn hiervoor een belangrijke voorwaarde. Lokale en regionale overheden kunnen oplaad- en tankpunten plaatsen die zowel voor het openbaar vervoer als voor goederenvervoer kunnen worden gebruikt. Het is van essentieel belang dat meer wordt ingezet op economische steunmaatregelen voor de ontwikkeling van het gecombineerd vervoer; het gaat dan zowel om steun voor investeringen in nieuwe terminals, die gepaard moet gaan met een kosten-batenanalyse waarin rekening wordt gehouden met de externe kosten van het vervoer, als om steun voor investeringen op het vlak van de exploitatie, ten minste in de eerste jaren, met inbegrip van de afschrijving van de benodigde materiële middelen. |
| --- | --- |

51.

Het Comité is ingenomen met de impact van dit voorstel op de transitie van het vervoerssysteem naar een systeem dat milieuvriendelijker is en wijst erop dat er gebieden zijn die alleen kunnen worden ontlast door een modale verschuiving van weg- naar treinvervoer, en/of vervoer over water en/of vervoer met elektrische vrachtwagens. Intermodale terminals zijn hiervoor een belangrijke voorwaarde. Lokale en regionale overheden kunnen oplaad- en tankpunten plaatsen die zowel voor het openbaar vervoer als voor goederenvervoer kunnen worden gebruikt. Het is van essentieel belang dat meer wordt ingezet op economische steunmaatregelen voor de ontwikkeling van het gecombineerd vervoer; het gaat dan zowel om steun voor investeringen in nieuwe terminals, die gepaard moet gaan met een kosten-batenanalyse waarin rekening wordt gehouden met de externe kosten van het vervoer, als om steun voor investeringen op het vlak van de exploitatie, ten minste in de eerste jaren, met inbegrip van de afschrijving van de benodigde materiële middelen.

Brussel, 5 juli 2018.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(**)  
  24 maanden na de datum van inwerkingtreding conform artikel 2

**

24 maanden na de datum van inwerkingtreding conform artikel 2

---