Fanm ak enkyetid 

Ki sa ki enkyetid? 

Enkyetid se yon santiman enkyetid, nève, oswa laperèz pou 

yon evènman oswa sitiyasyon. Li se yon reyaksyon nòmal 

anvè estrès. Enkyetid ka ede w rete vijilan pou yon sitiyasyon 

difisil nan travay, etidye pi di pou yon egzamen, oswa rete 

konsantre sou yon diskou enpòtan. An jeneral, li ede w fè fas. 

Lè li vin difisil pou kontwole epi li afekte lavi w o-jou-le-jou, li 

ka tounen yon andikap. 

Ki sa ki se yon twoub enkyetid? 

Twoub enkyetid rive lè twòp enkyetid entèfere ak aktivite ou 

chak jou tankou ale nan travay oswa lekòl oswa pase tan ak 

zanmi oswa fanmi. Twoub enkyetid yo se maladi mantal grav. 

Twoub enkyetid yo se twoub mantal ki pi komen nan peyi 

Etazini. Yo afekte jiska 40 milyon adilt Ameriken chak ane. 

Fanm yo gen plis pase de fwa chans ke gason pou yo devlope 

yon twoub enkyetid nan lavi yo. Twoub enkyetid yo ka trete, 

men mwens pase 37% nan moun ki soufri yo jwenn tretman. 

Ki pi gwo kalite twoub enkyetid yo? 

Gen plizyè kalite gwo twoub enkyetid. Yo tout gen 

karakteristik pwòp yo epi yo gen enpak sou moun nan fason 

diferan. 

• Twoub enkyetid jeneralize (GAD) lakòz twòp enkyetid

sou aspè regilye nan lavi nou, tankou fanmi oswa revni.

Li ka rive chak jou epi fè li difisil pou pase jounen an

oswa dòmi lannwit. GAD ak gwo depresyon souvan rive

ansanm.

• Twoub panik enplike atak panik souvan ak toudenkou,

ki se santiman laterè inatandi ki rive san avètisman. Atak

panik ka rive lè pa gen okenn danje dirèk.

• Fobi yo se yon gwo krentif pou yon bagay ki pa gen

okenn menas. Sa a ka gen ladan vwayaje nan avyon

oswa rete alantou yon gwo gwoup moun.

Biwo Sante Fanm FDA 

www.fda.gov/womens 

Ki sentòm ki gen nan twoub enkyetid? 

Twoub enkyetid vini ak yon melanj sentòm. Yo ka varye selon 

moun ak kalite twoub enkyetid ou genyen. Sentòm yo kapab 

tou gen enpak sou fason w ap viv epi pase tan ak lòt moun. 

Gen anpil sentòm enkyetid. Sentòm ki anba yo pataje nan 

plizyè kalite twoub enkyetid: 

• Panse oswa kwayans enkyetid

• Santiman laperèz ak krent

• Sentòm fizik tankou yon batman kè rapid oswa kè plen

• Chanjman nan konpòtman tankou evite aktivite nòmal

anvan yo

Ki sa ki lakòz twoub enkyetid? 

Plizyè faktè ka ogmante risk pou yo devlope yon twoub 

enkyetid. Yo ka varye de yon fanm a yon lòt. Kèk faktè risk 

komen yo enkli: 

• Evènman twomatik nan anfans oswa adilt

• Chanjman ormon yo pandan sik règ

• Yon istwa familyal nan enkyetid oswa lòt maladi mantal

Ki opsyon tretman komen? 

Fòm tretman sa a gen ladan l pale ak yon pwofesyonèl sante 

mantal ki resevwa fòmasyon. Ansanm, ou ka travay nan jere 

enkyetid ou. 

• Konsèy (sikoterapi oswa terapi pou pale)

This form of treatment includes talking with a trained

mental health professional. Together, you can work

through managing your anxiety.

• Remèd

Medikaman pa geri twoub enkyetid men li ka ede

soulaje sentòm yo. Founisè swen sante yo ka preskri

medikaman pou enkyetid. Klas medikaman ki pi komen

yo itilize pou konbat twoub enkyetid yo se antidepresan,

medikaman anti-enkyetid (tankou benzodyazepin), ak

beta-blokè yo.

Pale ak founisè swen sante w la pou w konnen ki tretman 

ki bon pou ou. Ou ta dwe tou pale ak founisè w la sou risk, 

benefis, ak efè segondè anvan ou kòmanse oswa sispann 

yon tretman medikal. 
 

 

 Jen 2023

Fanm ak enkyetid 

Kijan sante fizik mwen afekte sante mantal mwen? 

Moun ki pa an sante fizikman ka gen pwoblèm pou rete an 

sante mantalman. Moun k ap viv ak pwoblèm sante kwonik 

(alontèm) tankou dyabèt oswa maladi kè yo souvan gen plis 

chans pou yo gen pi wo nivo estrès ak enkyetid. Gen yon 

maladi kwonik pa toujou vle di ou pral gen yon kondisyon 

sante mantal tankou yon twoub enkyetid, men si w ap lite 

ak tou de, konnen ke ou pa poukont ou. Gwoup sipò yo ak 

pwofesyonèl swen sante yo ka ede. Manje an sante ak lòt 

abitid, tankou fè egzèsis, yoga, oswa meditasyon ka ede 

amelyore sante fizik ak diminye enkyetid. 

Kisa ou ta dwe fè si ou panse ou gen 

yon twoub enkyetid? 

Pran randevou pou w wè yon founisè swen sante. 

Nan vizit sa a, doktè swen prensipal ou a pral fè yon premye 

tès depistaj sante mantal. Soti nan sa, yo ka refere w bay yon 

espesyalis sante mantal. 

Patisipe nan swen ou. Ouvè sou sentòm ou yo epi koute 

opsyon ou yo. Bay opinyon ou sou opsyon ou santi ki ta ka 

bon pou ou. 

Pale ak moun ou fè konfyans pou sipò. Pandan w ap navige 

nan lavi w ak yon twoub enkyetid, li ede w genyen moun nan 

lavi w ke w fè konfyans. Jwenn zanmi ak gwoup sipò ke ou 

konnen ki pral koute enkyetid ou yo epi ede ou nan moman 

difisil. 

Rele oswa voye tèks Liy Suicide and Crisis Lifeline nan 988 si 

w gen enkyetid imedya sou sante mantal ou. 

Lifeline bay sipò 24/24, 7/7, gratis ak konfidansyèl pou 

moun ki nan detrès, ak resous prevansyon ak kriz pou ou 

menm oswa pou moun ou renmen yo Ozetazini. Rele 911 si 

oumenm oswa yon moun ou konnen an danje imedya oswa 

ale nan sal ijans ki pi pre a. 

Ki sa ou bezwen konnen sou twoub 

enkyetid ak gwosès? 

Si w ap panse pou w vin ansent, si w ansent, oswa w ap bay 

tete, ou ta dwe pale ak founisè swen sante w sou nenpòt 

medikaman ou ka pran pou enkyetid. Gen kèk medikaman ki 

ka afekte tibebe w ki poko fèt, men kondisyon sante mantal 

ki pa trete yo kapab afekte yon tibebe ki poko fèt tou. Gen 

kèk medikaman ki ka pase nan tibebe w la tou atravè lèt 

tete. Pale ak founisè w la sou ki tretman ki sekirize pou ou 

menm ak tibebe w la. 

Pandan gwosès oswa kòm yon nouvo manman, ou ka santi 

akable pafwa. Gen sipò ak resous sante mantal ki disponib 

atravè Liy Dirèk Nasyonal pou Sante Mantal Mantal. Li gratis, 

konfidansyèl, epi li disponib 24/24. Rele oswa voye tèks 

1-833-9-HELP4MOMS (1-833-943-5746). 

Pale ak founisè swen sante ou sou tout opsyon tretman 

medikal. Diskite sou risk ak benefis yo. Founisè w la ka 

reponn tout kesyon w yo Ansanm, ou ka deside ki tretman 

ki bon pou ou. 

Biwo Sante Fanm FDA a te devlope fèy enfòmasyon sa a. Enfòmasyon sa a se pou rezon edikatif, se pa 

tout enklizif, epi yo pa ta dwe itilize nan plas pale ak founisè swen sante ou. 

Pou aprann plis sou fanm ak enkyetid, ale nan: 

www.fda.gov/womens

Fanm ak enkyetid (Haitian) Jen 2023