# Επίσημη Εφημερίδα C 367/10 Ο

| | ISSN 1977-0901 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 61ό έτος10 Οκτωβρίου 2018 |

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

61ό έτος10 Οκτωβρίου 2018

---

| Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή |
| | 536η Σύνοδος Ολομέλειας της ΕΟΚΕ, 11.7.2018-12.7.2018 |
| 2018/C 367/01 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Οι συνέπειες μιας νέας αποκεντρωμένης, ψηφιοποιημένης και χωρίς ανθρακούχες εκπομπές δομής ενεργειακού εφοδιασμού στις θέσεις εργασίας και τις περιφερειακές οικονομίες (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας) | 1 |
| 2018/C 367/02 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Η συμβολή των μεταφορών στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και οι συνακόλουθες επιδράσεις στον σχεδιασμό των πολιτικών της ΕΕ (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας) | 9 |
| 2018/C 367/03 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Οι έννοιες της ΕΕ όσον αφορά τη διαχείριση της μετάβασης σε έναν ψηφιοποιημένο κόσμο της εργασίας — σημαντική συμβολή σε μία λευκή βίβλο για το μέλλον της εργασίας (Διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αιτήματος της Αυστριακής Προεδρίας) | 15 |
| 2018/C 367/04 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Η κατάσταση των γυναικών με αναπηρία [διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αίτησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου]» | 20 |

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

536η Σύνοδος Ολομέλειας της ΕΟΚΕ, 11.7.2018-12.7.2018

2018/C 367/01

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Οι συνέπειες μιας νέας αποκεντρωμένης, ψηφιοποιημένης και χωρίς ανθρακούχες εκπομπές δομής ενεργειακού εφοδιασμού στις θέσεις εργασίας και τις περιφερειακές οικονομίες (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

1

2018/C 367/02

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Η συμβολή των μεταφορών στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και οι συνακόλουθες επιδράσεις στον σχεδιασμό των πολιτικών της ΕΕ (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

9

2018/C 367/03

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Οι έννοιες της ΕΕ όσον αφορά τη διαχείριση της μετάβασης σε έναν ψηφιοποιημένο κόσμο της εργασίας — σημαντική συμβολή σε μία λευκή βίβλο για το μέλλον της εργασίας (Διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αιτήματος της Αυστριακής Προεδρίας)

15

2018/C 367/04

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Η κατάσταση των γυναικών με αναπηρία [διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αίτησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου]»

[διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αίτησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου]»

20

---

| | III   Προπαρασκευαστικές πράξεις |
| --- | --- |
| | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |
| | 536η Σύνοδος Ολομέλειας της ΕΟΚΕ, 11.7.2018-12.7.2018 |
| 2018/C 367/05 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 924/2009 όσον αφορά ορισμένες επιβαρύνσεις για τις διασυνοριακές πληρωμές εντός της Ένωσης και των τελών για συναλλαγματικές μετατροπές[COM(2018) 163 final — 2018/0076 (COD)] | 28 |
| 2018/C 367/06 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 όσον αφορά την εφαρμογή του σταδίου Euro 5 για την έγκριση τύπου δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων[COM(2018) 137 final — 2018/0065 (COD)] | 32 |
| 2018/C 367/07 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών[COM(2018) 209 final — 2018/0103 (COD)] | 35 |
| 2018/C 367/08 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα[COM(2018) 259 final — 2018/0123 (COD)] | 39 |
| 2018/C 367/09 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων[COM(2018) 134 final — 2018/0060 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους διαχειριστές πιστώσεων, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων[COM(2018) 135 final — 2018/0063 (COD)] | 43 |
| 2018/C 367/10 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα εμπράγματα αποτελέσματα των συναλλαγών επί κινητών αξιών[COM(2018) 89 final], Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη διασυνοριακή διανομή συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων[COM(2018) 92 final — 2018/0041 (COD)], Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα έναντι τρίτων αποτελέσματα των εκχωρήσεων απαιτήσεων [COM(2018) 96 final — 2018/0044 (COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 345/2013 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 346/2013[COM(2018) 110 final — 2018/0045 (COD)] | 50 |
| 2018/C 367/11 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων[COM(2018) 93 final — 2018/0042 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ[COM(2018) 94 final — 2018/0043 (COD)] | 56 |
| 2018/C 367/12 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία: Για έναν πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα[COM(2018) 109 final] | 61 |
| 2018/C 367/13 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων[COM(2018) 99 final — 2018/0047 (COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης για επιχειρήσεις[COM(2018) 113 final — 2018/0048 (COD)] | 65 |
| 2018/C 367/14 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη φορολόγηση των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία[COM(2018) 147 final — 2018/0072 (CNS)] και Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου ψηφιακών υπηρεσιών επί εσόδων που προκύπτουν από την παροχή ορισμένων ψηφιακών υπηρεσιών[COM(2018) 148 final — 2018/0073 (CNS)] | 73 |
| 2018/C 367/15 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας[COM(2018) 212 final — 2018/0104 (COD)] | 78 |
| 2018/C 367/16 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων και την κατάργηση της απόφασης 2000/642/ΔΕΥ του Συμβουλίου[COM(2018) 213 final — 2018/0105 (COD)] | 84 |
| 2018/C 367/17 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις[COM(2018) 225 final — 2018/0108 (COD)] και Πρόταση οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων με σκοπό τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών[COM(2018) 226 final — 2018/0107(COD)] | 88 |
| 2018/C 367/18 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (αναδιατύπωση)[COM(2018) 144 final — 2018/0070 (COD)] | 93 |
| 2018/C 367/19 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Πλαίσιο παρακολούθησης για την κυκλική οικονομία[COM(2018) 29 final] | 97 |
| 2018/C 367/20 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πολυετούς σχεδίου σχετικά με τις αλιευτικές δραστηριότητες εκμετάλλευσης βενθοπελαγικών αποθεμάτων στη δυτική Μεσόγειο θάλασσα[COM(2018) 115 final — 2018/0050 (COD)] | 103 |
| 2018/C 367/21 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (αναδιατύπωση)[COM(2017) 753 final — 2017/0332(COD)] | 107 |
| 2018/C 367/22 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την υλοποίηση και τη λειτουργία του ονόματος τομέα ανωτάτου επιπέδου .eu και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής[COM(2018) 231 final — 2018/0110 (COD)] | 112 |
| 2018/C 367/23 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2006/112/ΕΚ και 2008/118/ΕΚ όσον αφορά τη συμπερίληψη του ιταλικού δήμου Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και των ιταλικών υδάτων της λίμνης του Λουγκάνο στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και στο πεδίο εδαφικής εφαρμογής της οδηγίας 2008/118/ΕΚ[COM(2018) 261 final — 2018/0124 (CNS)] | 117 |
| 2018/C 367/24 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής του προαιρετικού μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις ορισμένων αγαθών και την παροχή ορισμένων υπηρεσιών που είναι επιδεκτικά απάτης, και του μηχανισμού ταχείας αντίδρασης κατά της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ[COM(2018) 298 final — 2018/0150(CNS)] | 118 |
| 2018/C 367/25 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 όσον αφορά τις ονομαστικές ποσότητες για τη διάθεση στην αγορά της Ένωσης shochu μονής απόσταξης που παράγεται σε άμβυκα και εμφιαλώνεται στην Ιαπωνία[COM(2018) 199 final — 2018/0097 COD] | 119 |
| 2018/C 367/26 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 2003/17/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά την ισοδυναμία των καλλιεργητικών ελέγχων των σποροπαραγωγικών καλλιεργειών κτηνοτροφικών φυτών και δημητριακών που διενεργούνται στη Βραζιλία και την ισοδυναμία των σπόρων προς σπορά κτηνοτροφικών φυτών και δημητριακών που παράγονται στη Βραζιλία, και όσον αφορά την ισοδυναμία των καλλιεργητικών ελέγχων των σποροπαραγωγικών καλλιεργειών δημητριακών, κηπευτικών καθώς και ελαιούχων και κλωστικών φυτών που διενεργούνται στη Μολδαβία και την ισοδυναμία των σπόρων προς σπορά δημητριακών, κηπευτικών καθώς και ελαιούχων και κλωστικών φυτών που παράγονται στη Μολδαβία[COM(2017) 643 final — 2017/0297 (COD)] | 120 |

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

536η Σύνοδος Ολομέλειας της ΕΟΚΕ, 11.7.2018-12.7.2018

2018/C 367/05

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 924/2009 όσον αφορά ορισμένες επιβαρύνσεις για τις διασυνοριακές πληρωμές εντός της Ένωσης και των τελών για συναλλαγματικές μετατροπές[COM(2018) 163 final — 2018/0076 (COD)]

[COM(2018) 163 final — 2018/0076 (COD)]

28

2018/C 367/06

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 όσον αφορά την εφαρμογή του σταδίου Euro 5 για την έγκριση τύπου δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων[COM(2018) 137 final — 2018/0065 (COD)]

[COM(2018) 137 final — 2018/0065 (COD)]

32

2018/C 367/07

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών[COM(2018) 209 final — 2018/0103 (COD)]

[COM(2018) 209 final — 2018/0103 (COD)]

35

2018/C 367/08

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα[COM(2018) 259 final — 2018/0123 (COD)]

[COM(2018) 259 final — 2018/0123 (COD)]

39

2018/C 367/09

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων[COM(2018) 134 final — 2018/0060 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους διαχειριστές πιστώσεων, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων[COM(2018) 135 final — 2018/0063 (COD)]

[COM(2018) 134 final — 2018/0060 (COD)]

[COM(2018) 135 final — 2018/0063 (COD)]

43

2018/C 367/10

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα εμπράγματα αποτελέσματα των συναλλαγών επί κινητών αξιών[COM(2018) 89 final], Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη διασυνοριακή διανομή συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων[COM(2018) 92 final — 2018/0041 (COD)], Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα έναντι τρίτων αποτελέσματα των εκχωρήσεων απαιτήσεων [COM(2018) 96 final — 2018/0044 (COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 345/2013 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 346/2013[COM(2018) 110 final — 2018/0045 (COD)]

[COM(2018) 89 final]

[COM(2018) 92 final — 2018/0041 (COD)]

[COM(2018) 96 final — 2018/0044 (COD)]

[COM(2018) 110 final — 2018/0045 (COD)]

50

2018/C 367/11

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων[COM(2018) 93 final — 2018/0042 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ[COM(2018) 94 final — 2018/0043 (COD)]

[COM(2018) 93 final — 2018/0042 (COD)]

[COM(2018) 94 final — 2018/0043 (COD)]

56

2018/C 367/12

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία: Για έναν πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα[COM(2018) 109 final]

[COM(2018) 109 final]

61

2018/C 367/13

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων[COM(2018) 99 final — 2018/0047 (COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης για επιχειρήσεις[COM(2018) 113 final — 2018/0048 (COD)]

[COM(2018) 99 final — 2018/0047 (COD)]

[COM(2018) 113 final — 2018/0048 (COD)]

65

2018/C 367/14

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη φορολόγηση των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία[COM(2018) 147 final — 2018/0072 (CNS)] και Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου ψηφιακών υπηρεσιών επί εσόδων που προκύπτουν από την παροχή ορισμένων ψηφιακών υπηρεσιών[COM(2018) 148 final — 2018/0073 (CNS)]

[COM(2018) 147 final — 2018/0072 (CNS)]

[COM(2018) 148 final — 2018/0073 (CNS)]

73

2018/C 367/15

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας[COM(2018) 212 final — 2018/0104 (COD)]

[COM(2018) 212 final — 2018/0104 (COD)]

78

2018/C 367/16

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων και την κατάργηση της απόφασης 2000/642/ΔΕΥ του Συμβουλίου[COM(2018) 213 final — 2018/0105 (COD)]

[COM(2018) 213 final — 2018/0105 (COD)]

84

2018/C 367/17

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις[COM(2018) 225 final — 2018/0108 (COD)] και Πρόταση οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων με σκοπό τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών[COM(2018) 226 final — 2018/0107(COD)]

[COM(2018) 225 final — 2018/0108 (COD)]

[COM(2018) 226 final — 2018/0107(COD)]

88

2018/C 367/18

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (αναδιατύπωση)[COM(2018) 144 final — 2018/0070 (COD)]

[COM(2018) 144 final — 2018/0070 (COD)]

93

2018/C 367/19

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Πλαίσιο παρακολούθησης για την κυκλική οικονομία[COM(2018) 29 final]

[COM(2018) 29 final]

97

2018/C 367/20

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πολυετούς σχεδίου σχετικά με τις αλιευτικές δραστηριότητες εκμετάλλευσης βενθοπελαγικών αποθεμάτων στη δυτική Μεσόγειο θάλασσα[COM(2018) 115 final — 2018/0050 (COD)]

[COM(2018) 115 final — 2018/0050 (COD)]

103

2018/C 367/21

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (αναδιατύπωση)[COM(2017) 753 final — 2017/0332(COD)]

[COM(2017) 753 final — 2017/0332(COD)]

107

2018/C 367/22

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την υλοποίηση και τη λειτουργία του ονόματος τομέα ανωτάτου επιπέδου .eu και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής[COM(2018) 231 final — 2018/0110 (COD)]

[COM(2018) 231 final — 2018/0110 (COD)]

112

2018/C 367/23

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2006/112/ΕΚ και 2008/118/ΕΚ όσον αφορά τη συμπερίληψη του ιταλικού δήμου Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και των ιταλικών υδάτων της λίμνης του Λουγκάνο στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και στο πεδίο εδαφικής εφαρμογής της οδηγίας 2008/118/ΕΚ[COM(2018) 261 final — 2018/0124 (CNS)]

[COM(2018) 261 final — 2018/0124 (CNS)]

117

2018/C 367/24

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής του προαιρετικού μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις ορισμένων αγαθών και την παροχή ορισμένων υπηρεσιών που είναι επιδεκτικά απάτης, και του μηχανισμού ταχείας αντίδρασης κατά της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ[COM(2018) 298 final — 2018/0150(CNS)]

[COM(2018) 298 final — 2018/0150(CNS)]

118

2018/C 367/25

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 όσον αφορά τις ονομαστικές ποσότητες για τη διάθεση στην αγορά της Ένωσης shochu μονής απόσταξης που παράγεται σε άμβυκα και εμφιαλώνεται στην Ιαπωνία[COM(2018) 199 final — 2018/0097 COD]

[COM(2018) 199 final — 2018/0097 COD]

119

2018/C 367/26

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 2003/17/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά την ισοδυναμία των καλλιεργητικών ελέγχων των σποροπαραγωγικών καλλιεργειών κτηνοτροφικών φυτών και δημητριακών που διενεργούνται στη Βραζιλία και την ισοδυναμία των σπόρων προς σπορά κτηνοτροφικών φυτών και δημητριακών που παράγονται στη Βραζιλία, και όσον αφορά την ισοδυναμία των καλλιεργητικών ελέγχων των σποροπαραγωγικών καλλιεργειών δημητριακών, κηπευτικών καθώς και ελαιούχων και κλωστικών φυτών που διενεργούνται στη Μολδαβία και την ισοδυναμία των σπόρων προς σπορά δημητριακών, κηπευτικών καθώς και ελαιούχων και κλωστικών φυτών που παράγονται στη Μολδαβία[COM(2017) 643 final — 2017/0297 (COD)]

[COM(2017) 643 final — 2017/0297 (COD)]

120

---

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

536η Σύνοδος Ολομέλειας της ΕΟΚΕ, 11.7.2018-12.7.2018

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/1 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/1

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Οι συνέπειες μιας νέας αποκεντρωμένης, ψηφιοποιημένης και χωρίς ανθρακούχες εκπομπές δομής ενεργειακού εφοδιασμού στις θέσεις εργασίας και τις περιφερειακές οικονομίες»

(γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

(2018/C 367/01)

| Εισηγητής: | Lutz RIBBE |
| --- | --- |

Εισηγητής:

Lutz RIBBE

| Απόφαση της συνόδου ολομέλειας | 15.2.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 29 παράγραφος 2 του εσωτερικού κανονισμού |
| | Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας |
| Αρμόδιο τμήμα | Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 28.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 123/1/1 |

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας

15.2.2018

Νομική βάση

Άρθρο 29 παράγραφος 2 του εσωτερικού κανονισμού

Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας

Αρμόδιο τμήμα

Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

28.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

123/1/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η μετάβαση του ενεργειακού συστήματος προς έναν ψηφιακό, χωρίς ανθρακούχες εκπομπές και αποκεντρωμένο ενεργειακό εφοδιασμό προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες, ιδίως για τις διαρθρωτικά μειονεκτούσες και τις αγροτικές περιοχές της Ευρώπης. Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (στο εξής «ΑΠΕ») μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη στον τομέα της απασχόλησης και να καταστεί, κατ’ αυτόν τον τρόπο, παράγοντας προώθησης της περιφερειακής οικονομίας. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Ειδικότερα, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες να ενισχυθεί αμοιβαία ο θετικός αντίκτυπος των ευρωπαϊκών πολιτικών για την ενέργεια και τη συνοχή. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και τα κράτη μέλη, δεν έχουν ακόμη αναγνωρίσει επαρκώς τις δυνατότητες αυτές, πολλώ δε μάλλον για το ότι δεν τις έχουν ακόμη αξιοποιήσει. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η πολιτική συνοχής συμβάλλει, μετά τον επαναπροσανατολισμό της, στην προώθηση των ΑΠΕ και της ενεργειακής απόδοσης, στοιχείο το οποίο η ΕΟΚΕ επικροτεί. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική δεν υποστηρίζει παρά ελάχιστα την πολιτική συνοχής. Δεν λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι οι ΑΠΕ θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντική κινητήριο δύναμη για την οικονομική ανάπτυξη, ιδίως σε μειονεκτούσες περιφέρειες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, παραμένει αναξιοποίητο ένα τεράστιο δυναμικό των πολιτικών υπέρ της περιφερειακής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Προκειμένου να αξιοποιηθεί αυτό το δυναμικό, πρέπει να χορηγηθούν στις περιφέρειες δυνατότητες και στήριξη προκειμένου να αναπτύξουν τις ΑΠΕ και τις συναφείς εξειδικευμένες υποδομές δικτύου και να προωθήσουν, κατ’ αυτόν τον τρόπο, την περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη, εξασφαλίζοντας, συγχρόνως την ευρεία συμμετοχή του κοινού σε αυτή τη διαδικασία. Η ενίσχυση του ρόλου των καταναλωτών συνιστά μια εξαιρετικά σημαντική μορφή συμμετοχής για την περιφερειακή προστιθέμενη αξία. Χάρη στην ψηφιοποίηση, μεταξύ άλλων παραμέτρων, οι καταναλωτές δύνανται, υπό την ιδιότητά τους ως παραγωγοί-καταναλωτές, να αναλάβουν πλήρως νέες ευθύνες στο πεδίο της ενεργειακής οικονομίας, να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της οικονομίας και να παράσχουν στήριξη στους ευρύτερους πολιτικούς στόχους με γνώμονα μια προσέγγιση «ανάληψης δράσης για το κλίμα από τη βάση προς την κορυφή». |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Είναι σημαντικό να υιοθετηθεί μια ολιστική προσέγγιση της περιφερειακής οικονομίας όσον αφορά την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή και η χρήση των ΑΠΕ σε τοπικό επίπεδο — και μάλιστα συνολικά στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας, της θέρμανσης και της κινητικότητας — θα πρέπει να συντονίζονται μεταξύ τους. Η τεχνητή νοημοσύνη και τα «ευφυή δίκτυα» (smart grids) θα μπορούσαν να συμβάλλουν ουσιαστικά εν προκειμένω. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Σε ποιον βαθμό επιτυγχάνουν οι περιφέρειες αυτόν τον στόχο, γίνεται αντιληπτό με βάση τη σχέση μεταξύ της ενεργειακής ζήτησης σε περιφερειακό επίπεδο και των ΑΠΕ που παράγονται ή/και δύνανται να παραχθούν περιφερειακά. Η ΕΟΚΕ συνιστά, στο πλαίσιο των «περιφερειακών σχεδίων της κυκλικής οικονομίας στον τομέα της ενέργειας», την εκπόνηση αναλύσεων που θα καταστήσουν δυνατή μια διαφοροποιημένη αξιολόγηση των δυνατοτήτων των ΑΠΕ για την περιφερειακή οικονομία, σε κάθε περιφέρεια ξεχωριστά. Τα σχέδια θα πρέπει επίσης να απεικονίζουν τις επιπτώσεις στην πολιτική απασχόλησης στην εκάστοτε περιοχή. Μολονότι ισχύει εν γένει ότι μέσα από την ενεργειακή μετάβαση μπορούν να δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις εργασίας από ό, τι στο προηγούμενο ενεργειακό σύστημα, θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν περιφέρειες, οι οποίες θα επωφεληθούν περισσότερο από τον εν λόγω αντίκτυπο σε σύγκριση με άλλες περιφέρειες. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Τα περιφερειακά σχέδια της κυκλικής οικονομίας στον τομέα της ενέργειας θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση ενός διαρθρωμένου και διαφοροποιημένου διαλόγου με τους πολίτες σε τοπικό επίπεδο, ο οποίος είναι ζωτικής σημασίας α) για τη διατήρηση ή/και την καθιέρωση της αποδοχής των ΑΠΕ από την τοπική κοινωνία και β) για την ενίσχυση των περιφερειών ως τόπων εγκατάστασης οικονομικών δραστηριοτήτων. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την έκπληξή της για το γεγονός ότι, μέχρι σήμερα, τέτοιες αναλύσεις και σχέδια έχουν διενεργηθεί σε ελάχιστες μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Μια ολιστική προσέγγιση στην ανάπτυξη ΑΠΕ στο πλαίσιο της περιφερειακής οικονομίας μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής. Επιπλέον, την προσέγγιση αυτή θα δικαιολογούσαν αρκετοί ακόμη λόγοι από άποψη ενεργειακής πολιτικής (μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και της ενεργειακής φτώχειας, υποστήριξη της σύνδεσης τομέων, αξιοποίηση του δυναμικού καινοτομίας της ψηφιοποίησης, αποφόρτιση του δικτύου). |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Υπό αυτό το πρίσμα, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη μιας ολιστικής προσέγγισης όσον αφορά την ανάπτυξη των ΑΠΕ στο πλαίσιο της περιφερειακής οικονομίας: ορισμός της έννοιας των ενεργειακών περιφερειών, υποστήριξη κατά την εμπειρική καταγραφή της σχέσης μεταξύ της ενέργειας που ζητείται σε περιφερειακό επίπεδο και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που παράγονται ή/και μπορούν να παραχθούν περιφερειακά, στοχοθετημένη εκπαίδευση και κατάρτιση, κίνητρα για την εφαρμογή, π.χ. με την υποστήριξη της ανάπτυξης της υποδομής των ΑΠΕ, το άνοιγμα των δικτύων και την αντίστοιχη τιμολόγηση του κόστους δικτύου. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Ιστορικό πλαίσιο

| 2.1. | Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ενώπιον ριζικών αλλαγών όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό και την ενεργειακή πολιτική της. Το πλαίσιο αυτό δεν θα επηρεάσει μόνον την τεχνολογία παραγωγής (μετάβαση από τα ανθρακούχα ορυκτά καύσιμα στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας), αλλά θα επιφέρει επίσης τεράστιες διαρθρωτικές αλλαγές, τόσο σε σχέση με τον τόπο της ενεργειακής παραγωγής (μετάβαση από κεντρικούς σταθμούς μεγάλης κλίμακας προς αποκεντρωμένες δομές) όσο και με τη διάρθρωση των προμηθευτών και της κατανάλωσης (νέοι ενδιαφερόμενοι φορείς καθώς και νέα μοντέλα κατανάλωσης και διανομής, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα της ψηφιοποίησης). |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Η ΕΟΚΕ έχει ήδη ασχοληθεί σε διάφορες γνωμοδοτήσεις με τις επιπτώσεις της ενεργειακής μετάβασης στις περιφέρειες που πρόκειται να επηρεαστούν αρνητικά, π.χ. οι περιοχές εξόρυξης άνθρακα (1). Σε αυτές τις περιοχές, πολλοί άνθρωποι έχουν ήδη χάσει τις θέσεις εργασίας τους. Οι περαιτέρω απώλειες θέσεων εργασίας δεν μπορούν πλέον να αποφευχθούν. Είναι ύψιστης προτεραιότητας να εντοπιστούν εγκαίρως οι επικείμενες διαρθρωτικές αλλαγές και να πλαισιωθούν πολιτικά, με στόχο να περιοριστούν και να αμβλυνθούν κατά το δυνατόν οι οικονομικές και οι κοινωνικές συνέπειες. Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει, υπό αυτό το πρίσμα, τις πρώτες συναφείς πρωτοβουλίες της Επιτροπής (2). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι οι αναμενόμενες θετικές μεταβολές π.χ. όσον αφορά την περιφερειακή προστιθέμενη αξία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, συζητούνται, μέχρι τώρα, μόνο στο περιθώριο. Μολονότι η Επιτροπή εξετάζει σε διάφορα σημεία των αιτιολογικών σκέψεων της ισχύουσας οδηγίας -ΑΠΕ (2009/28/ΕΚ) τη σημασία των ΑΠΕ για την ανάπτυξη των περιφερειακών οικονομιών, εντούτοις, η ΕΟΚΕ διαπίστωσε κατά τις έρευνές της ότι α) δεν υφίστανται μελέτες σχετικά με τις πιθανές οικονομικές συνέπειες της επέκτασης των ΑΠΕ για την περιφερειακή οικονομία και β) στο πλαίσιο της Επιτροπής, αλλά και στα κράτη μέλη, δεν διαφαίνεται μια πραγματικά στοχοθετημένη στρατηγική για τη σύνδεση της ενεργειακής πολιτικής με την περιφερειακή ανάπτυξη. Επομένως, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για μια σαφή πολιτική στρατηγική, η οποία να αποσκοπεί στην πλήρη αξιοποίηση του αναφερόμενου δυναμικού. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Ομοίως, σήμερα υπάρχει ήδη στην Ευρώπη ένας μεγάλος αριθμός θετικών παραδειγμάτων «από τη βάση προς την κορυφή» (Bottom-up“-Beispielen) όσον αφορά την ανάπτυξη των ΑΠΕ σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό κατασκευάστηκε — για να αναφερθεί ένα τυχαίο παράδειγμα — στο Langres της Ανατολικής Γαλλίας (πληθυσμός 10 000 κατοίκων) μονάδα θερμικής ενέργειας, η οποία τροφοδοτεί άμεσα 22 μονάδες επεξεργασίας και παροχής ζεστού νερού και, έμμεσα, μεταξύ άλλων, ένα ξενοδοχείο, ένα υδάτινο θεματικό πάρκο και ένα γηροκομείο μέσω ενός τοπικού δικτύου θερμότητας μήκους 5 χιλιομέτρων. Ως αποτέλεσμα, εξοικονομούνται 3 400 τόνοι CO2 ετησίως. Το στοιχείο που προκαλεί εντύπωση σε πολλές από αυτές τις πρωτοβουλίες είναι το γεγονός ότι αυτές σπανίως αξιολογούνται σε συστηματική βάση ως προς τη σημασία τους για την περιφερειακή οικονομία. Σχετικά, διαπιστώνεται εκτεταμένη «έλλειψη στατιστικών γνώσεων». |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Ωστόσο, στο Feldheim (κοντά στο Βερολίνο), όχι μόνον αξιοποιούνται εδώ και 20 περίπου χρόνια, συστηματικά, οι τοπικοί πόροι για την παραγωγή και τον εφοδιασμό ενέργειας σε τοπικό επίπεδο, αλλά αναλύεται διεξοδικά και ο αντίκτυπος στην περιφερειακή οικονομία. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας του Feldheim καλύπτεται πλέον σε μεγάλο ποσοστό, ενώ η ζήτηση θερμότητας καλύπτεται πλήρως. Παράλληλα με τα άμεσα έσοδα που προέρχονται από την πώληση της ενέργειας, αξιοσημείωτες είναι επίσης οι εξοικονομήσεις όσον αφορά τις δαπάνες: η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας που πληρώνουν οι κάτοικοι στο Feldheim ανέρχεται σε 16,6 λεπτά ευρώ/kWh, ποσό που υπερβαίνει ελάχιστα το 50 % της μέσης τιμής ηλεκτρικής ενέργειας στη Γερμανία. Ο τοπικός πληθυσμός — «η κινητήρια δύναμη» — θα πρέπει να συμμετέχει όσο το δυνατόν εντατικότερα σε μια τέτοια ενεργειακή κυκλική οικονομία, η οποία λειτουργεί βάσει συστηματικής οργάνωσης (3). |
| --- | --- |

2.5.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, είναι σημαντικό να μπορούν να συγκριθούν οι εν λόγω δυνητικά θετικές οικονομικές επιδράσεις στην περιφερειακή οικονομία με τις προαναφερθείσες αρνητικές επιπτώσεις στο συνολικό ισοζύγιο ως αποτέλεσμα του ενεργειακού μετασχηματισμού.

| 2.6. | Η παρούσα γνωμοδότηση πρωτοβουλίας αναμένεται να συμβάλει προκειμένου να πραγματοποιηθεί εντέλει μια εμπεριστατωμένη συζήτηση, κατά την οποία θα περιγραφούν οι δυνατότητες και τα υποδείγματα προσεγγίσεων και επίσης θα προσδιοριστούν τυχόν ελλείψεις. |
| --- | --- |

2.6.

3.   Η σημασία των ΑΠΕ για την οικονομική και την κοινωνική ανάπτυξη της Ευρώπης και των περιφερειών της

| 3.1. | Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας παγκοσμίως: το 53 % της ζήτησης πρωτογενούς ενέργειας της ΕΕ εισάγεται ετησίως έναντι συνολικού ποσού που υπερβαίνει τα 400 δισεκατ. ευρώ. Η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ αποτελεί σημαντικό πρόβλημα από άποψη οικονομίας και γεωπολιτικής. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Στόχος της «Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Ένωσης» είναι α) η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, με μείωση των εισαγωγών ενέργειας, β) η ενθάρρυνση της δράσης για το κλίμα, γ) η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι αυτή η ευρωπαϊκή μακροοικονομική στοχοθέτηση θα αποφέρει επίσης οφέλη και θα πρέπει να εφαρμοστεί σε περιφερειακό επίπεδο. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Υπό αυτό το πρίσμα, η προώθηση των ΑΠΕ ως «εγχώριων» πηγών ενέργειας, οι οποίες — σε αντίθεση με τους ορυκτούς πόρους — είναι διαθέσιμες σε όλες τις περιφέρειες της Ένωσης, δεν πρέπει να συζητηθεί μόνο για λόγους προστασίας του κλίματος, αλλά θα πρέπει να αποτελέσει καθοριστικό στόχο και σε επίπεδο περιφερειακής οικονομίας: η παραγωγή ενέργειας θα μπορούσε και θα πρέπει να τονώσει τις περιφερειακές οικονομίες. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Όσο αποτελεσματικότερα κατορθώσουν οι περιφερειακοί φορείς — ανεξάρτητα από το εάν πρόκειται για πολίτες, περιφερειακές επιχειρήσεις ή τους ίδιους τους δήμους — να προωθήσουν την οικονομική σύμπραξη, τόσο περισσότερο θα ενισχυθεί η απαιτούμενη αποδοχή στην ανάπτυξη της υποδομής των ΑΠΕ. Η περιφερειακή προστιθέμενη αξία μέσω των ΑΠΕ αυξάνεται, όσο οι περιφερειακοί ενδιαφερόμενοι φορείς δραστηριοποιούνται πιο ενεργά. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Το ποια μορφή μπορεί να λάβει μια τέτοια οικονομική σύμπραξη ως προς τα επιμέρους στοιχεία της, εξηγεί μια διαφοροποιημένη ματιά στην αξιακή αλυσίδα των ΑΠΕ.






  — | Κατ’ αρχάς, πρέπει να γίνει αναφορά στις πραγματικές επενδύσεις σε εγκαταστάσεις ΑΠΕ: οι εγκαταστάσεις αυτές καθαυτές «εισάγονται» τις περισσότερες φορές από άλλες περιφέρειες. Το ίδιο ισχύει και για τη διαδικασία του σχεδιασμού, η οποία — ιδιαίτερα σε μεγαλύτερα έργα — διενεργείται συχνά από γραφεία τεχνικών μελετών ή ανάπτυξης, τα οποία, εξίσου συχνά, δεν έχουν την έδρα τους στην εν λόγω περιοχή. Επομένως, η επίδραση στην περιφερειακή οικονομία είναι μάλλον περιορισμένη. |
| --- | --- | --- |

3.5.

—

Κατ’ αρχάς, πρέπει να γίνει αναφορά στις πραγματικές επενδύσεις σε εγκαταστάσεις ΑΠΕ: οι εγκαταστάσεις αυτές καθαυτές «εισάγονται» τις περισσότερες φορές από άλλες περιφέρειες. Το ίδιο ισχύει και για τη διαδικασία του σχεδιασμού, η οποία — ιδιαίτερα σε μεγαλύτερα έργα — διενεργείται συχνά από γραφεία τεχνικών μελετών ή ανάπτυξης, τα οποία, εξίσου συχνά, δεν έχουν την έδρα τους στην εν λόγω περιοχή. Επομένως, η επίδραση στην περιφερειακή οικονομία είναι μάλλον περιορισμένη.

| — | Αντιθέτως, άμεση περιφερειακή προστιθέμενη αξία προκύπτει από τις δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης των εγκαταστάσεων. Αυτές οι δαπάνες, όσον αφορά τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ, είναι συγκριτικά ελάχιστες. Ευνοϊκά επιδρούν, π.χ. όσον αφορά τις αιολικές ή τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις εδάφους, μισθώματα προς τους τοπικούς ιδιοκτήτες ακινήτων, ενώ σε αυτά προστίθενται και πιθανά φορολογικά έσοδα για τους δήμους. |
| --- | --- |

—

Αντιθέτως, άμεση περιφερειακή προστιθέμενη αξία προκύπτει από τις δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης των εγκαταστάσεων. Αυτές οι δαπάνες, όσον αφορά τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ, είναι συγκριτικά ελάχιστες. Ευνοϊκά επιδρούν, π.χ. όσον αφορά τις αιολικές ή τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις εδάφους, μισθώματα προς τους τοπικούς ιδιοκτήτες ακινήτων, ενώ σε αυτά προστίθενται και πιθανά φορολογικά έσοδα για τους δήμους.

| — | Το ουσιαστικό οικονομικό όφελος από τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ προκύπτει από τη χρήση ή/και την πώληση της παραγόμενης ενέργειας. Κατά συνέπεια, είναι καθοριστικής σημασίας για την περιφερειακή οικονομία το ποιος αναλαμβάνει τη διαχείριση των εγκαταστάσεων και ποιος μπορεί να δημιουργήσει κέρδη από τη λειτουργία τους. |
| --- | --- |

—

Το ουσιαστικό οικονομικό όφελος από τις εγκαταστάσεις ΑΠΕ προκύπτει από τη χρήση ή/και την πώληση της παραγόμενης ενέργειας. Κατά συνέπεια, είναι καθοριστικής σημασίας για την περιφερειακή οικονομία το ποιος αναλαμβάνει τη διαχείριση των εγκαταστάσεων και ποιος μπορεί να δημιουργήσει κέρδη από τη λειτουργία τους.

| 3.6. | Μια μορφή οικονομικής σύμπραξης εκφράζεται με νέες θέσεις εργασίας σε περιφερειακό επίπεδο, οι οποίες μπορούν να δημιουργηθούν στον τομέα της ενέργειας στο πλαίσιο της ανάπτυξης των ΑΠΕ. Πολλές μελέτες καταδεικνύουν ότι το καθαρό αποτέλεσμα του μετασχηματισμού του συστήματος ενέργειας όσον αφορά την απασχόληση είναι σαφώς θετικό — όπως άλλωστε προκύπτει και από πρόσφατη έρευνα που διενεργήθηκε για τις Κάτω Χώρες (4). Πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με την εν λόγω έρευνα, όλες οι ολλανδικές επαρχίες επωφελούνται από αυτό το θετικό αποτέλεσμα. |
| --- | --- |

3.6.

Για να μπορέσουν να υλοποιηθούν αυτού του είδους οι θετικές εξελίξεις σε όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθούν το ταχύτερο δυνατόν επενδύσεις στην εξειδίκευση των πολιτών.

| 3.7. | Είναι προφανές ότι αυτά τα θετικά αποτελέσματα δεν μπορούν να αντισταθμίσουν σε κάθε περίπτωση όλα τα μειονεκτήματα των διαρθρωτικών αλλαγών, για παράδειγμα, όσον αφορά τις περιοχές εξόρυξης άνθρακα. Εντούτοις, η μετάβαση προς τις ΑΠΕ παρέχει πραγματικά μεγάλες ευκαιρίες για θετικές εξελίξεις στις πολυάριθμες περιφέρειες της Ευρώπης, οι οποίες είναι σήμερα καθαροί εισαγωγείς ενέργειας. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Μια ακόμη μορφή περιφερειακής οικονομικής σύμπραξης υλοποιείται μέσω της άμεσης συμμετοχής στις επενδύσεις για εγκαταστάσεις ΑΠΕ και, ως εκ τούτου, μέσω της λειτουργίας τους. Στις εγκαταστάσεις ΑΠΕ, το κόστος του κεφαλαίου αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού κόστους. Είναι, επομένως, ακόμη πιο σημαντικό για την περιφερειακή προστιθέμενη αξία να υπάρχει η δυνατότητα πραγματοποίησης επενδύσεων στις εγκαταστάσεις ΑΠΕ από περιφερειακούς φορείς. Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε για το ομόσπονδο κράτος της Έσσης, η περιφερειακή προστιθέμενη αξία μπορεί να αυξηθεί έως και οκτώ φορές, εφόσον κάποιο αιολικό πάρκο τελεί υπό τη διαχείριση της περιφέρειας (5). |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Σε ορισμένες ευρωπαϊκές περιφέρειες, οι πολιτικοί υπεύθυνοι έχουν αντιληφθεί τη σημασία της και έχουν δρομολογήσει πρωτοβουλίες που αναμένεται να ενισχύσουν την περιφερειακή σύμπραξη για τις ΑΠΕ, όπως: η Community Empowerment Bill (Σκωτία), η Lov om fremme af vedvarende energi (Δανία), η Bürger- und Gemeindenbeteiligungsgesetz («Νόμος περί συμμετοχής πολιτών και δήμων», ομόσπονδο κράτος του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας) ή η «Εθνική στρατηγική ενεργειακής ανεξαρτησίας» («National Energy Independence Strategy») της Λιθουανίας. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Μια τρίτη πιθανή μορφή σύμπραξης συνίσταται στο να εξασφαλιστεί στους καταναλωτές η δυνατότητα να προμηθεύονται απευθείας την ενέργεια που παράγεται σε εγκαταστάσεις της περιφέρειάς τους, για παράδειγμα, μέσω των λεγόμενων «συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας» (ΣΑΕ-«Power Purchase Agreements»PPA). Η ψηφιοποίηση θα καταστήσει τις ΣΑΕ προσβάσιμες και σε μικρότερους καταναλωτές ενέργειας, ενώ η εξέλιξη του κόστους υπόσχεται ότι το κόστος της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας που παράγεται σε τοπικό επίπεδο θα είναι ολοένα και συχνότερα χαμηλότερο από την τιμή στη χονδρική αγορά. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Σημαντικό θεωρείται επίσης ένα ακόμη ενδεχόμενο αποτέλεσμα. Εάν κάποια περιφερειακή κυκλική οικονομία στον τομέα της ενέργειας δημιουργεί, με εξοικονομήσεις ή/και με έσοδα από τις ΑΠΕ, νέα προστιθέμενη αξία σε μια περιοχή ή/και περιορίζει την εκροή κεφαλαίων από την εισαγωγή ενέργειας, τότε υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια που μπορούν να επενδυθούν και σε άλλους κλάδους της οικονομίας — ακόμη και εκτός του ενεργειακού κλάδου. Επομένως, δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνον ο «άμεσος» αντίκτυπος στον τομέα της απασχόλησης (όπως οι θέσεις εργασίας στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας), αλλά και ο «έμμεσος», ο οποίος μπορεί να προκύψει από τις νέες περιφερειακές χρηματοδοτικές ροές. |
| --- | --- |

3.11.

4.   Οι ΑΠΕ ως «περιφερειακή πολιτική» — ένα παράδειγμα «βέλτιστου σεναρίου» από την Πολωνία (διοικητική περιφέρεια Podlaskie)

| 4.1. | Η πολωνική διοικητική περιφέρεια Podlaskie συνιστά θετικό παράδειγμα που αξίζει ιδιαίτερα να σημειωθεί σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι παρατηρήσεις που διατυπώνονται στο κεφάλαιο 3 μπορούν να εφαρμοστούν σε περιφερειακό επίπεδο. Το συγκεκριμένο παράδειγμα καθιστά σαφές πώς, σε μια διαρθρωτικά μειονεκτούσα περιφέρεια, μπορεί να εφαρμοστεί μια επιτυχημένη περιφερειακή πολιτική χάρη στην ανάπτυξη των ΑΠΕ — ακόμη και όταν οι εθνικοί στόχοι κάθε άλλο παρά βέλτιστοι είναι. Ωστόσο, η υιοθέτηση μιας συστηματικής προσέγγισης — όπως περιγράφεται παρακάτω — είναι απολύτως αναγκαία. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Το 2012, το περιφερειακό κοινοβούλιο (Sejmik) του Podlaskie ψήφισε σχέδιο περιφερειακής ανάπτυξης, το οποίο αποτελούσε το υπόβαθρο για την υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που στόχευαν στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Το Podlaskie, το οποίο συγκαταλέγεται στις διαρθρωτικά ασθενέστερες και λιγότερο εύπορες περιφέρειες της Ευρώπης, εισάγει ετησίως ενέργεια αξίας περίπου 5,2 δισεκατ. πολωνικών ζλότι PLN (= 1,25 δισεκατ. ευρώ). Η συγκεκριμένη περιφέρεια δεν διαθέτει ίδιες ορυκτές πηγές ενέργειας. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η αναπτυξιακή στρατηγική κάνει λόγο για μια σχεδιασμένη «επανάσταση» με τέσσερις στόχους: 1) ανεξαρτησία από εισαγωγές ηλεκτρικού ρεύματος, 2) αύξηση των ποσοστών των ΑΠΕ στην κατανάλωση ενέργειας, 3) μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και 4) ενίσχυση του οικονομικού δυναμικού της περιφέρειας, με την αντικατάσταση των εισαγόμενων (ανθρακούχων) καυσίμων από περιφερειακές (καθαρές) μορφές ενέργειας. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Στο Podlaskie έγινε αντιληπτό ότι μια «περιφερειακή ενεργειακή πολιτική» μπορεί να επιτύχει μόνο, εάν εξεταστεί επίσης η δομή των φορέων που δραστηριοποιούνται στην αγορά ενέργειας. Στόχος είναι «οι κάτοικοι και οι επιχειρηματίες του Podlaskie να γίνουν κάτοχοι των αποκεντρωμένων πηγών ενέργειας». |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Από τα τέλη του 2016, ο δήμος Turośń Kościelna του Podlaskie αξιοποίησε χρηματοδοτικούς πόρους από το ΕΤΠΑ για την αγορά 38 αντλιών θερμότητας, 77 φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων και 270 εγκαταστάσεων ηλιοθερμικής ενέργειας για τους κατοίκους του. Ο δήμος συντονίζει την τιμολόγηση, τις παραγγελίες και την τοποθέτηση, απαλλάσσοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τους κατοίκους του από όλες τις νομικές και τεχνικές εργασίες Οι επενδύσεις επιχορηγήθηκαν κατά 85 % από τους πόρους των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ. Στο μέλλον, ποσοστό περίπου 25 % όλων των κατοικιών θα είναι εξοπλισμένο με σύγχρονες τεχνολογίες ΑΠΕ. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Σε συνδυασμό με τη μέθοδο καταμέτρησης της καθαρής ενέργειας («net metering») που εφαρμόζεται στην Πολωνία για μικρές φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, οι πολίτες παράγουν τη δική τους «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια (συμπεριλαμβανομένων όλων των πρόσθετων εξόδων) για περίπου 0,18 πολωνικά ζλότι ανά κιλοβατώρα [0,18 PLN/kWh] (περίπου 4,3 ct/kWh). Συγκριτικά: όσον αφορά την απόκτηση δικτύου (από ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται κυρίως από άνθρακα) πρέπει σήμερα να καταβάλλονται 0,65 PLN/kWh (= 15,5 ct/kWh). Από αυτό προκύπτει μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 75 %, ενώ τα χρήματα που εξοικονομούνται δρομολογούνται προς όφελος της περιφερειακής οικονομίας. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Η Περιφέρεια υιοθέτησε τη συγκεκριμένη προσέγγιση και το 2017 διευκόλυνε την υλοποίηση παρόμοιων έργων σε 62 περαιτέρω κοινότητες της Πολωνίας. Το σύνολο των αιτήσεων που υποβλήθηκαν για χρηματοδότηση αφορούσε περίπου 4 700 εγκαταστάσεις ηλιοθερμικής ενέργειας στέγης και 2 250 φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε στέγες κατοικιών με συνολική δυναμικότητα που υπερβαίνει τα 7 mWp· τα έργα αυτά αναμένεται να υλοποιηθούν το 2018. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Εδώ και καιρό, ωστόσο, αναπτύσσονται προβληματισμοί, π.χ. προς την κατεύθυνση της ηλεκτρικής κινητικότητας. Από τα 5,2 δισεκατ. πολωνικά ζλότι, τα οποία δαπανώνται ετησίως για εισαγωγές ενέργειας από το Podlaskie, περίπου 1,5 δισεκατ. πολωνικά ζλότι αντιπροσωπεύουν μόνο τις εισαγωγές βενζίνης και πετρελαίου ντίζελ για αυτοκίνητα. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.9.1. | Η «συλλογιστική του Podlaskie» σχετικά με συγκεκριμένο θέμα είναι η εξής: τα αυτοκίνητα που διαθέτουν άδεια κυκλοφορίας στην περιφέρεια διανύουν ετησίως περίπου 5,2 δισεκατ. χιλιόμετρα. Εάν όλα τα οχήματα κινούνταν με ηλεκτρική ενέργεια, θα χρειάζονταν για το σκοπό αυτόν, με κατανάλωση της τάξεως των 15 kWh/100 km, περίπου 800 000 MWh ηλεκτρικής ενέργειας. Με το ισχύον κόστος απόκτησης δικτύου να ανέρχεται στα 0,63 πολωνικά ζλότι/kWh, θα έπρεπε να δαπανηθούν για τον σκοπό αυτόν περίπου 500 εκατ. πολωνικά ζλότι αντί του 1,5 δισεκατ. πολωνικών ζλότι για τα ορυκτά καύσιμα που δαπανώνται σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο, 1 δισεκατ. πολωνικά ζλότι περίπου θα παρέμεναν στην περιφέρεια και θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση της οικονομίας!! |
| --- | --- |

4.9.1.

| 4.9.2. | Η αναγκαία ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να παραχθεί με περίπου 70 (περιφερειακά εγκατεστημένες) ανεμογεννήτριες. Η ετήσια ηλεκτρική ενέργεια μια τέτοιας εγκατάστασης επαρκεί για τη λειτουργία 7 000 περίπου αυτοκινήτων, μία kWh κοστίζει περίπου 0,06-0,07 ευρώ. Εάν 7 000 οδηγοί αυτοκινήτων συνενωθούν και λειτουργήσουν μια τέτοια εγκατάσταση συνεταιριστικά, η δαπάνη τους για τη λειτουργία των ηλεκτρικών οχημάτων θα μπορούσε να μειωθεί ακόμη περισσότερο. Αυτό θα έπρεπε, εντούτοις, να καταστεί δυνατόν από νομική και διοικητική άποψη, π.χ. με το άνοιγμα των δικτύων για τον επιμερισμό μεταξύ ομοτίμων. Η ψηφιοποίηση παρέχει αυτές τις δυνατότητες. Αντιθέτως, η πολιτική πραγματικότητα λειτουργεί ως τροχοπέδη! |
| --- | --- |

4.9.2.

| 4.10. | Επίσης, στο Podlaskie εξετάζεται η χρήση της αιολικής ενέργειας που παράγεται σε τοπικό επίπεδο για την υποκατάσταση του άνθρακα σε μονάδες παραγωγής θέρμανσης. Η αιολική ενέργεια θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε βιομηχανικές αντλίες θερμότητας καθώς και σε συσσωρευτές θερμότητας. Αυτό φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αποδοτικό από άποψη κόστους. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις παραμένουν μέχρι τώρα σε προκαταρκτική φάση. Δεν υπάρχουν πηγές χρηματοδότησης ούτε καν για μελέτες σκοπιμότητας. |
| --- | --- |

4.10.

5.   Μεγαλύτερη περιφερειακή προστιθέμενη αξία από την περιφερειακή χρήση των ΑΠΕ που παράγονται σε τοπικό επίπεδο

| 5.1. | Το «παράδειγμα του Podlaskie» καταδεικνύει το εξής: μια σημαντική επίδραση των ΑΠΕ εντοπίζεται στη δυνητική ενίσχυση της περιφερειακής αγοραστικής δύναμης. Προκειμένου αυτό να γίνει αντιληπτό, είναι σημαντικό, στο πλαίσιο μιας «περιφερειακής κυκλικής οικονομίας στον τομέα της ενέργειας», να εκτιμηθούν καταρχάς οι δυνατότητες, και μάλιστα τόσο στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής όσο και στους τομείς της θέρμανσης και των μεταφορών. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Οι δυνατότητες της προσέγγισης σε επίπεδο περιφερειακής οικονομίας είναι περισσότερο προφανείς στο παράδειγμα της ηλιοθερμικής ενέργειας. Η περιφερειακή προστιθέμενη αξία από την εγκατάσταση και τη λειτουργία είναι χαμηλή, εφόσον μάλιστα ανακύπτουν και αρνητικές επιπτώσεις, π.χ. όταν ένα σύστημα πετρελαίου θέρμανσης αντικαθίσταται, το αποτέλεσμα είναι να υφίστανται πίεση οι θέσεις εργασίας των διανομέων πετρελαίου θέρμανσης. Πράγματι, η ηλιοθερμική ενέργεια έχει άκρως θετικό αποτέλεσμα για τους καταναλωτές. Διότι όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό της ηλιακής θερμότητας στη συνολική κατανάλωση θερμότητας, τόσο περισσότερο μπορούν οι καταναλωτές να εγκαταλείψουν τις εισαγωγές ενεργειακών εμπορευμάτων, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο, οι οποίες συνεπάγονται εκροή αγοραστικής δύναμης από την περιφέρεια, τόσο προς όφελος των ανθρακοπαραγωγών και των πετρελαιοπαραγωγών χωρών όσο και των χωρών που εξάγουν αέριο ή/και των πολυεθνικών ομίλων ορυκτελαίων και φυσικού αερίου. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Συνολικά, κρίνεται αναγκαίο να συμπεριλαμβάνεται σε ένα περιφερειακό ενεργειακό ισοζύγιο ο βαθμός μέχρι τον οποίο επιτυγχάνεται ή θα μπορούσε να επιτευχθεί η κάλυψη της περιφερειακής κατανάλωσης ενέργειας με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που παράγονται σε περιφερειακό επίπεδο (και, υπό προϋποθέσεις, έχουν αποθηκευτεί προσωρινά). Το ισοζύγιο πρέπει να περιλαμβάνει τέσσερις πτυχές:






  1. | Πρέπει να καθοριστεί πόση ζήτηση για ενέργεια έχει μια περιφέρεια στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας, της θέρμανσης και της κινητικότητας. Η συνεκτίμηση του τομέα θέρμανσης και κινητικότητας είναι σημαντική για δύο λόγους: αφενός, το 75 % της κατανάλωσης ενέργειας αναλογεί σε αυτούς τους τομείς και, αφετέρου, οι εφαρμογές θέρμανσης και κινητικότητας είναι σημαντικές επιλογές ευελιξίας, οι οποίες είναι συνήθως διαθέσιμες μόνο σε τοπικό επίπεδο. |
| --- | --- | --- |

5.3.

1.

Πρέπει να καθοριστεί πόση ζήτηση για ενέργεια έχει μια περιφέρεια στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας, της θέρμανσης και της κινητικότητας. Η συνεκτίμηση του τομέα θέρμανσης και κινητικότητας είναι σημαντική για δύο λόγους: αφενός, το 75 % της κατανάλωσης ενέργειας αναλογεί σε αυτούς τους τομείς και, αφετέρου, οι εφαρμογές θέρμανσης και κινητικότητας είναι σημαντικές επιλογές ευελιξίας, οι οποίες είναι συνήθως διαθέσιμες μόνο σε τοπικό επίπεδο.

| 2. | Είναι αναγκαίο να καταγραφούν οι δυνατότητες κάλυψης των αναγκών θέρμανσης με τις τοπικές πηγές ανανεώσιμης ενέργειας. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει επίσης να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό μπορεί με την εφαρμογή αυτής της πρακτικής να επιτευχθεί πράγματι ένας αναπροσανατολισμός της ροής κεφαλαίου προς όφελος της περιφέρειας. Στην περίπτωση της βιοενέργειας, αυτό εξαρτάται από την προέλευση της βιομάζας, ενώ σε ό,τι αφορά όλες τις τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αυτό εξαρτάται από την προέλευση των εγκαταστάσεων και των επιχειρήσεων που έχουν αναλάβει την εγκατάσταση και τη συντήρηση. Επιπλέον, πρέπει να καθοριστεί με βάση τη δομή των φορέων εκμετάλλευσης και, ενδεχομένως, τον όγκο της ενδοπεριφερειακής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, εάν o κύκλος εργασιών που πραγματοποιήθηκε με τη λειτουργία στην περιφέρεια παραμένει διαθέσιμος και κατά πόσον συνεπάγεται την οικονομική σύμπραξη των περιφερειακών φορέων. |
| --- | --- |

2.

Είναι αναγκαίο να καταγραφούν οι δυνατότητες κάλυψης των αναγκών θέρμανσης με τις τοπικές πηγές ανανεώσιμης ενέργειας. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει επίσης να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό μπορεί με την εφαρμογή αυτής της πρακτικής να επιτευχθεί πράγματι ένας αναπροσανατολισμός της ροής κεφαλαίου προς όφελος της περιφέρειας. Στην περίπτωση της βιοενέργειας, αυτό εξαρτάται από την προέλευση της βιομάζας, ενώ σε ό,τι αφορά όλες τις τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αυτό εξαρτάται από την προέλευση των εγκαταστάσεων και των επιχειρήσεων που έχουν αναλάβει την εγκατάσταση και τη συντήρηση. Επιπλέον, πρέπει να καθοριστεί με βάση τη δομή των φορέων εκμετάλλευσης και, ενδεχομένως, τον όγκο της ενδοπεριφερειακής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, εάν o κύκλος εργασιών που πραγματοποιήθηκε με τη λειτουργία στην περιφέρεια παραμένει διαθέσιμος και κατά πόσον συνεπάγεται την οικονομική σύμπραξη των περιφερειακών φορέων.

| 3. | Η διαφορά μεταξύ της περιφερειακής ενεργειακής ζήτησης και το ποσοστό ενεργειακής ζήτησης που καλύπτεται από τις περιφερειακές ΑΠΕ καταδεικνύει το ποσό της ενέργειας που χρειάζεται να εισαχθεί από άλλες περιοχές (εκροές κεφαλαίων από την περιφέρεια). Πολλές ευρωπαϊκές περιφέρειες θα συνεχίσουν, και στο μέλλον, να εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας — απλώς επειδή είναι αναποτελεσματική, οικονομικά μη αποδοτική ή τεχνικώς αδύνατη η πλήρης κάλυψη των περιφερειακών ενεργειακών αναγκών με περιφερειακά παραγόμενη ενέργεια. |
| --- | --- |

3.

Η διαφορά μεταξύ της περιφερειακής ενεργειακής ζήτησης και το ποσοστό ενεργειακής ζήτησης που καλύπτεται από τις περιφερειακές ΑΠΕ καταδεικνύει το ποσό της ενέργειας που χρειάζεται να εισαχθεί από άλλες περιοχές (εκροές κεφαλαίων από την περιφέρεια). Πολλές ευρωπαϊκές περιφέρειες θα συνεχίσουν, και στο μέλλον, να εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας — απλώς επειδή είναι αναποτελεσματική, οικονομικά μη αποδοτική ή τεχνικώς αδύνατη η πλήρης κάλυψη των περιφερειακών ενεργειακών αναγκών με περιφερειακά παραγόμενη ενέργεια.

| 4. | Εφόσον στην περιφέρεια παράγεται περισσότερη ενέργεια από αυτήν που καταναλώνεται επιτόπου, πρέπει να καθοριστεί ποιος θα συμμετέχει στα έσοδα από τις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας. |
| --- | --- |

4.

Εφόσον στην περιφέρεια παράγεται περισσότερη ενέργεια από αυτήν που καταναλώνεται επιτόπου, πρέπει να καθοριστεί ποιος θα συμμετέχει στα έσοδα από τις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας.

| 5.4. | Το ισοζύγιο μεταξύ της περιφερειακής παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας θα πρέπει να καταρτιστεί για κάθε ευρωπαϊκή περιφέρεια, χωρίς τη θέσπιση σχετικής νομικής υποχρέωσης. Αντιθέτως, οι περιφέρειες έχουν κάθε συμφέρον να υπολογίζουν αυτό το ισοζύγιο σε εθελοντική βάση. Πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτό η κατοχυρωμένη κατηγορία των περιφερειών NUTS 3. Σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνονται επίσης ελκυστικές οι διασυνοριακές ενεργειακές περιφέρειες, ακόμη και με γνώμονα την ιδέα της «Ευρώπης των περιφερειών». Σε αυτό το πλαίσιο, η υπηρεσία ενεργειακής πληροφόρησης, τη δημιουργία της οποίας έχει ζητήσει η ΕΟΚΕ σε παλαιότερη γνωμοδότησή της (6), θα μπορούσε να αναλάβει το έργο του συντονισμού. |
| --- | --- |

5.4.

6.   Δυνατότητες σχετικά με την ενεργειακή και την περιφερειακή πολιτική ενός ισοσκελισμένου ή θετικού ενεργειακού ισοζυγίου

| 6.1. | Εφόσον βελτιωθεί το ισοζύγιο που περιγράφεται στο κεφάλαιο 5 σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που παράγονται και χρησιμοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο, θα υπάρξει συμβολή στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης. |
| --- | --- |

6.1.

| 6.2. | Εάν οι περιφερειακοί φορείς μπορούσαν να συμπράξουν οικονομικά σε αυξημένο βαθμό στις ΑΠΕ, τούτο θα ενίσχυε την περιφερειακή συνοχή. Αυτό συμβαίνει επειδή διαρθρωτικά αδύναμες περιφέρειες παρουσιάζουν συχνά το μεγαλύτερο δυναμικό επιφάνειας για τις ΑΠΕ και, επομένως, το αποτέλεσμα των ΑΠΕ ασκεί μεγαλύτερη επιρροή ως προς την περιφερειακή οικονομία. |
| --- | --- |

6.2.

| 6.3. | Η εκπόνηση ειδικών περιφερειακών ενεργειακών ισοζυγίων θα επέτρεπε να κατανοηθεί η σημασία της ενεργειακής μετάβασης για τις επιμέρους περιφέρειες. Η συζήτηση για τις διαρθρωτικές αλλαγές σε συγκεκριμένες περιφέρειες θα μπορούσε να τεθεί σε καλύτερες βάσεις. Ανάλογες παρεμβάσεις σε επίπεδο περιφερειακής πολιτικής θα μπορούσαν να αναπτυχθούν καλύτερα από ό,τι σήμερα, δεδομένου ότι γίνεται λόγος με σχεδόν ενιαίο τρόπο για «περιοχές εξόρυξης άνθρακα» ή για «ενεργειακές νησίδες». |
| --- | --- |

6.3.

| 6.4. | Αν μια περιφέρεια θεωρείται περιφέρεια εξαγωγής ή εισαγωγής ενέργειας ή παρουσιάζει ισοσκελισμένο ενεργειακό ισοζύγιο — αυτό έχει συγκεκριμένο αντίκτυπο στους ανθρώπους που ζουν εκεί. Ως προς το θέμα αυτό, πρέπει να διεξαχθεί διάλογος με τους περιφερειακούς ενδιαφερόμενους φορείς. Δεν υπάρχει η τέλεια λύση που να είναι ενιαία για όλες τις περιφέρειες. Αντ’ αυτού, πρέπει να συμφωνηθούν οι δικαιότερες λύσεις ανάλογα με την περιφέρεια — επίσης όσον αφορά τη χωροταξική δικαιοσύνη («spatial justice»), ήτοι για ποιο σκοπό χρησιμοποιούνται ορισμένες επιφάνειες. Οι εκπρόσωποι της περιφερειακής πολιτικής και διοίκησης πρέπει να διαθέτουν ανάλογα προσόντα. |
| --- | --- |

6.4.

| 6.5. | Όσο πιο αποτελεσματικά καλυφθούν οι περιφερειακές ενεργειακές ανάγκες με περιφερειακές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανεξαρτησία που θα έχουν οι καταναλωτές που ζουν και εργάζονται στην περιφέρεια από τις εξελίξεις των τιμών της παγκόσμιας αγοράς, ιδίως του ορυκτελαίου και του φυσικού αερίου. Αυτή είναι η καλύτερη προϋπόθεση για να μειωθούν η ενεργειακή φτώχεια και η τρωτότητα των τελικών καταναλωτών. Δεδομένου ότι οι τιμές της ενέργειας καθίστανται ολοένα και σημαντικότερος παράγοντας κατά τη λήψη των επενδυτικών αποφάσεων, μπορεί, συγχρόνως, να αυξηθεί η ελκυστικότητα του τοπικού οικονομικού και βιομηχανικού ιστού. |
| --- | --- |

6.5.

| 6.6. | Η επικείμενη ενσωμάτωση του τομέα θέρμανσης και κινητικότητας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να υποστηριχθεί με κίνητρα για την περιφερειακή χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που παράγονται σε τοπικό επίπεδο και, επομένως, να προωθηθεί στοχευμένα για την ενίσχυσή της. |
| --- | --- |

6.6.

| 6.7. | Η ψηφιοποίηση της οικονομίας της ενέργειας προσφέρει μεγάλες ευκαιρίες. Επίσης από αυτήν την άποψη, πολλαπλά κίνητρα για τη βελτίωση της περιφερειακής χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που παράγονται σε τοπικό επίπεδο θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν το ειδικό δυναμικό της ψηφιοποίησης και έτσι να προωθήσουν την καινοτομία. |
| --- | --- |

6.7.

| 6.8. | Στόχος της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Ένωσης είναι η ενίσχυση του ρόλου των πολιτών και των καταναλωτών ενέργειας στην ενεργειακή μετάβαση. Ωστόσο, στις διαπεριφερειακές αγορές ενέργειας υπάρχουν υψηλοί φραγμοί εισόδου στην αγορά, ενώ οι οικονομίες κλίμακας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο (7). Άλλωστε, αυτό είναι μια συνέπεια που οφείλεται σε ιστορικά καθιερωμένες μονοπωλιακές διαρθρώσεις στις αγορές. Στο επίπεδο της περιφέρειας, οι πολίτες και οι καταναλωτές είναι πολύ πιο εύκολο να διαδραματίσουν τον νέο και πιο ενεργό τους ρόλο, δηλαδή στο πλαίσιο μιας περιφερειακής κυκλικής οικονομίας στον τομέα της ενέργειας. |
| --- | --- |

6.8.

| 6.9. | Εάν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που παράγονται σε περιφερειακό επίπεδο χρησιμοποιούνται εντατικά επιτόπου, τούτο θα μειώσει τη συμφόρηση των δικτύων και, υπό προϋποθέσεις, θα περιορίσει την ανάγκη για μαζική ενίσχυση των ευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 52 της πρότασης σχετικά με οδηγία για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (COM(2016) 767 final)). |
| --- | --- |

6.9.

7.   Αιτήματα σε σχέση με μια περιφερειακή κυκλική οικονομία στον τομέα της ενέργειας

| 7.1. | Η ΕΟΚΕ καλεί τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να θεωρήσουν την περιφερειακή χρήση των ΑΠΕ που παράγονται σε περιφερειακό επίπεδο ως στόχο μιας ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, καθώς και της πολιτικής συνοχής, και να αξιοποιήσουν ως σημείο αναφοράς το ισοζύγιο μεταξύ περιφερειακών ενεργειακών αναγκών και περιφερειακής παραγωγής ΑΠΕ. Εξάλλου, με την περαιτέρω διαμόρφωση της προώθησης των ΑΠΕ, λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ιδιοπαραγόμενης ενέργειας και άλλων περιφερειακών φορέων που δεν επωφελούνται από οικονομίες κλίμακας (8). Ο στόχος πρέπει να είναι, ειδικότερα, η άρση των φραγμών όσον αφορά πρόσβαση στην αγορά, οι οποίοι παρεμποδίζουν τις ευκαιρίες των μικρών (περιφερειακών) ενδιαφερόμενων φορέων να καθιερωθούν στην αγορά. Χρήσιμο είναι επίσης ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τον χαρακτηρισμό των περιφερειακών φορέων καθώς και για την ενισχυμένη ανταλλαγή ορθών πρακτικών. |
| --- | --- |

7.1.

| 7.2. | Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη στρατηγικής απόφασης για τον προσανατολισμό της ενεργειακής πολιτικής προς την αποκέντρωση. Από αυτήν την άποψη, στη δέσμη μέτρων «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους» εξακολουθούν προφανώς να υπάρχουν ακόμη πάρα πολλές αντιφάσεις μεταξύ μιας μάλλον αποκεντρωμένης και μιας σαφώς συγκεντρωτικής ενεργειακής πολιτικής. Θα άξιζε να υποστηριχθεί η εκχώρηση στις ευρωπαϊκές περιφερειακές και τοπικές αρχές της αρμοδιότητας να ρυθμίζουν απευθείας τη σύμπραξη των περιφερειακών φορέων στη χρήση περιφερειακών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτό θα ήταν επίσης σύμφωνο με τη μακρά παράδοση των δημοτικών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη μέλη. |
| --- | --- |

7.2.

| 7.3. | Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση στην Επιτροπή να υποβάλει σχέδιο σχετικά με τα μέτρα του μείγματος ενεργειακής πολιτικής που θα βοηθούσαν σε ευρωπαϊκό, σε εθνικό και σε υποεθνικό επίπεδο στην προώθηση της περιφερειακής ενέργειας. Μέρος αυτού του σχεδίου μπορεί να αποτελέσει μια ανάλογη διατύπωση του δικαίου ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών. Επιπλέον, θα πρέπει να αναπτυχθεί μια μεθοδολογία, σύμφωνα με την οποία οι περιφέρειες θα έχουν τη δυνατότητα να καταρτίζουν το δικό τους ειδικό ενεργειακό ισοζύγιο. Θα ήταν επιθυμητή μια ηλεκτρονική εφαρμογή για πολιτικούς και ενδιαφερόμενους φορείς που δραστηριοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο, η οποία θα εκδίδει αποτελέσματα τουλάχιστον κατά προσέγγιση. |
| --- | --- |

7.3.

| 7.4. | Μια αναδιάρθρωση των τελών δικτύου, ενδεχομένως και των πρόσθετων τελών και φόρων, θα μπορούσε να βοηθήσει ώστε να επιτευχθούν τα περιγραφόμενα αποτελέσματα για την περιφερειακή οικονομία όσον αφορά την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Οι εξαγωγές και κυρίως οι εισαγωγές ενέργειας θα πρέπει να κοστολογηθούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να συνεκτιμούνται τουλάχιστον τα έξοδα μεταφοράς. |
| --- | --- |

7.4.

| 7.5. | Μια διαφοροποιημένη επιβολή τελών δικτύου — δηλαδή η τιμολόγηση μιας συναλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας σε συνάρτηση με το πόσα επίπεδα δικτύου απαιτούνται για τη διενέργεια της συναλλαγής –, σε συνδυασμό με μια ισχυρότερη κάλυψη των περιφερειακών ενεργειακών αναγκών από ΑΠΕ που παράγονται επίσης σε τοπικό επίπεδο, θα διευκόλυνε τον προσδιορισμό των πραγματικών αναγκών για την ανάπτυξη ενός δικτύου με βάση τις δυνάμεις της αγοράς. Είναι σημαντικό να υπάρξει επαρκής διασυνδεσιμότητα των ενεργειακών περιφερειών της Ευρώπης. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε και σε κάθε περίπτωση να δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη του δικτύου. Αυτό εξακολουθεί και σήμερα να συμβαίνει πολύ συχνά, χωρίς όμως να μπορεί να τεκμηριωθεί με οικονομικούς όρους (9). |
| --- | --- |

7.5.

Βρυξέλλες 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  ΕΕ C 303 της 19.8.2016, σ. 1.

1

(2)  https://ec.europa.eu/info/news/no-region-left-behind-launch-platform-coal-regions-transition-2017-dec-08_en.

2

(3)  Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε την παρουσίαση της περιπτωσιολογικής μελέτης που παρουσιάστηκε κατά την ακρόαση στην ΕΟΚΕ στις 31 Μαΐου με θέμα «Η ενεργειακή μετάβαση στις περιφέρειες της Ευρώπης — Εκτίμηση των επιπτώσεων της μετάβασης προς έναν έξυπνο και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών ενεργειακό εφοδιασμό για την περιφερειακή οικονομία». https://www.eesc.europa.eu/en/news-media/presentations/presentation-michael-knape

3

(4)  Weterings, A. et al. (2018): Effecten van de energietransitie op de regionale arbeidsmarkt — een quickscan”(Οι επιπτώσεις της ενεργειακής μετάβασης στην περιφερειακή αγορά εργασίας — μια συνοπτική επισκόπηση), Planbureau voor de Leefomgeving (PBL-Οργανισμός Αξιολόγησης του Περιβάλλοντος των Κάτω Χωρών), Χάγη, σ. 36.

4

Effecten van de energietransitie op de regionale arbeidsmarkt — een quickscan”

(5)  Institut für dezentrale Energietechnologien (Ινστιτούτο για αποκεντρωμένες τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας) (2016). Regionale Wertschöpfung in der Windindustrie am Beispiel Nordhessen (Περιφερειακή προστιθέμενη αξία στη βιομηχανία αιολικής ενέργειας: το παράδειγμα της Βόρειας Έσσης).

5

Institut für dezentrale Energietechnologien

Regionale Wertschöpfung in der Windindustrie am Beispiel Nordhessen

(6)  ΕΕ C 262 της 25.7.2018, σ. 86.

6

(7)  ΕΕ C 288 της 31.8.2017, σ. 91.

7

(8)  ΕΕ C 246 της 28.7.2017, σ. 55.

8

(9)  Βλέπε Peter, F., Grimm, V. & Zöttl, G. (2016). Αποκέντρωση και βελτιστοποίηση κυψελοειδών συστημάτων — Επιπτώσεις στην ανάγκη ανάπτυξης του δικτύου. https://www.fau.de/files/2016/10/Energiestudie_Studie.pdf.

9

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/9 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/9

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Η συμβολή των μεταφορών στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και οι συνακόλουθες επιδράσεις στον σχεδιασμό των πολιτικών της ΕΕ»

(γνωμοδότηση πρωτοβουλίας)

(2018/C 367/02)

| Εισηγήτρια: η κ. | Tellervo KYLÄ-HARAKKA-RUONALA |
| --- | --- |

Εισηγήτρια: η κ.

Tellervo KYLÄ-HARAKKA-RUONALA

| Απόφαση της συνόδου ολομέλειας | 15.2.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 29 παράγραφος 2 του Εσωτερικού Κανονισμού |
| | Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας |
| Αρμόδιο τμήμα | Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 28.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 136/0/3 |

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας

15.2.2018

Νομική βάση

Άρθρο 29 παράγραφος 2 του Εσωτερικού Κανονισμού

Γνωμοδότηση πρωτοβουλίας

Αρμόδιο τμήμα

Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

28.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

136/0/3

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Οι μεταφορές αποτελούν παράγοντα ζωτικής σημασίας για πολλούς στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Οι μεταφορές συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην εκπλήρωση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση, τη βιομηχανία, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), το εμπόριο και τις επενδύσεις. Συνεπώς, συντείνουν επίσης στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που αποσκοπούν στην προαγωγή της απασχόλησης και της ευημερίας, στη μείωση των ανισοτήτων και του κοινωνικού αποκλεισμού. Εν τω μεταξύ, στον τομέα των μεταφορών πρέπει να δοθούν λύσεις σε πολλά ζητήματα ως προς τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, όπως η ανάγκη περιορισμού των κλιματικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αναβάθμισης των συστημάτων μεταφορών και της ασφάλειας της κυκλοφορίας, καθώς και διασκέδασης των ανησυχιών που αφορούν την απασχόληση και την αξιοπρεπή εργασία. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει ένα νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για την επόμενη γενιά πολιτικής μεταφορών με στόχο να μπουν τα θεμέλια για την αναβάθμιση των μεταφορών και της κινητικότητας, με την εκπλήρωση παράλληλα των κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Για τον σκοπό αυτό, ο σχεδιασμός των πολιτικών της ΕΕ πρέπει να συνοδεύεται από ευνοϊκές προϋποθέσεις για τις μεταφορές ώστε να ικανοποιούνται οι μεταφορικές ανάγκες των ατόμων και των επιχειρήσεων. Κάτι τέτοιο απαιτεί, σύμφωνα με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, σημαντικές επενδύσεις σε κατάλληλες υποδομές, καινοτομία και εύρυθμα συστήματα μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων συγκοινωνιών. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Απαιτούνται επίσης προσπάθειες για την ανταπόκριση στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης που σχετίζονται με τις κοινωνικές πτυχές των μεταφορών, όπως π.χ. η προαγωγή της πλήρους και παραγωγικής απασχόλησης, της αξιοπρεπούς εργασίας, των προσόντων και της ισότητας των φύλων. Επίσης, πρέπει να έμφαση στις ανάγκες των ευπαθών ατόμων (π.χ. παιδιά, ΑμεΑ και ηλικιωμένοι). Ο δε κοινωνικός διάλογος θα πρέπει να συμβάλλει ουσιωδώς στην ορθή διαχείριση των διαρθρωτικών αλλαγών. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Ο στόχος που αφορά την αλλαγή του κλίματος είναι εξαιρετικά δύσκολος για τις μεταφορές και απαιτεί την εντατική ανάπτυξη συστημάτων μεταφορών, τη λήψη ευρέος φάσματος μέτρων απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και την πρόκριση νέων και ρηξικέλευθων προσεγγίσεων της κινητικότητας. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ψηφιοποίηση και η ρομποτοποίηση συγκαταλέγονται μεταξύ των μειζόνων τάσεων που επηρεάζουν την ανάπτυξη των μεταφορών και χρήζουν ορθής διαχείρισης των ευκαιριών και των συναφών προκλήσεων. Η ψηφιοποίηση συμβάλλει στην επίτευξη βιώσιμων μεταφορών με την ενίσχυση της αποδοτικότητας της υλικοτεχνικής υποστήριξης, την υποστήριξη της παροχής καλύτερων μεταφορικών πληροφοριών στους επιβάτες και τη βελτίωση της ασφάλειας της κυκλοφορίας. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Δεδομένου ότι οι μεταφορές συνιστούν ζήτημα για το σύνολο της κοινωνίας, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών κατά την εκπόνηση και την υλοποίηση της πολιτικής μεταφορών είναι ζητούμενα ζωτικής σημασίας. Ενώ η σημασία του δημόσιου τομέα είναι ουσιώδης, πρέπει επίσης να διευκολύνονται η δράση από τη βάση προς την κορυφή και οι λοιπές συμπράξεις στην προσπάθεια εξεύρεσης των καλύτερων δυνατών λύσεων για τις μεταφορές. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ, εξάλλου, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει υπό το πρίσμα των μεταφορών τους δείκτες των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και να μεριμνήσει για την ανάπτυξη όσων από αυτούς είναι σχετικοί, δίνουν μια ρεαλιστική και κατατοπιστική εικόνα των εξελίξεων και είναι σύμφωνοι με την ολοκληρωμένη προσέγγιση. |
| --- | --- |

1.8.

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης του θεματολογίου των Ηνωμένων Εθνών για το 2030 καλύπτουν σε γενικές γραμμές διάφορες πτυχές των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε παγκοσμίως. Κανείς από τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ δεν είναι μεν ειδικά εστιασμένος στους τομείς των μεταφορών και της κινητικότητας, αλλά οι μεταφορές σχετίζονται έμμεσα με πολλούς Στόχους. Επιπλέον, μερικοί από τους 169 επιμέρους στόχους που συμπληρώνουν τους Στόχους συνδέονται άμεσα με τις μεταφορές, ιδίως όσοι αφορούν τις υποδομές, τα συστήματα τοπικών μεταφορών και την οδική ασφάλεια. Αντίστοιχα, 3 από τους 232 δείκτες που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της συντελούμενης προόδου αφορούν τον τομέα των μεταφορών, τη μέτρηση του όγκου των συγκοινωνιών, την πρόσβαση στις δημόσιες μεταφορές, καθώς και τους θανάτους εξαιτίας τροχαίων δυστυχημάτων. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Οι μεταφορές έχουν διαφοροποιημένο ρόλο όσον αφορά τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Οι εν λόγω στόχοι συνεπάγονται ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις για τις μεταφορές, οι οποίες, από την πλευρά τους, ευνοούν την υλοποίηση και την προσαρμογή των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. Ο όρος «μεταφορές» αναφέρεται εν προκειμένω στη μεταφορά εμπορευμάτων και επιβατών, συμπεριλαμβανομένων όλων των τρόπων συγκοινωνιών. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Οι επιδιώξεις της εν λόγω γνωμοδότησης πρωτοβουλίας είναι οι εξής:






  — | να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο οι μεταφορές συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν οι εν λόγω στόχοι να βελτιώσουν ή να διαμορφώσουν τις μεταφορές· |
| --- | --- | --- |

2.3.

—

να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο οι μεταφορές συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο μπορούν οι εν λόγω στόχοι να βελτιώσουν ή να διαμορφώσουν τις μεταφορές·

| — | να αναλυθούν τα πιθανά αποτελέσματα της σύζευξης των μεταφορών με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης στις συναφείς με τις μεταφορές πολιτικές της ΕΕ τόσο στο εσωτερικό της όσο και παγκοσμίως· |
| --- | --- |

—

να αναλυθούν τα πιθανά αποτελέσματα της σύζευξης των μεταφορών με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης στις συναφείς με τις μεταφορές πολιτικές της ΕΕ τόσο στο εσωτερικό της όσο και παγκοσμίως·

| — | να διατυπωθούν οι απόψεις και προτάσεις της ΕΟΚΕ για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εξετάζονται οι εν λόγω διασυνδέσεις στο πλαίσιο των πολιτικών της ΕΕ και του σχεδιασμού των πολιτικών έτσι ώστε να αξιοποιούνται επαρκώς οι ευκαιρίες και να γίνεται ορθή διαχείριση των κινδύνων.
  Η σημασία των μεταφορών στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης αναλύεται στα κεφάλαια 3 και 4. Το κεφάλαιο 5 πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης επιδρούν θετικά στις μεταφορές με την ενίσχυση των βάσεών τους. Στα κεφάλαια 6 και 7 εξετάζονται τα ζητούμενα και οι προσδοκίες που ορίζονται στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης για τις μεταφορές. Βάσει αυτής της ανάλυσης, στο κεφάλαιο 8 συνοψίζονται τα πορίσματα εν είδει προεκτάσεων και συστάσεων για τη χάραξη πολιτικής. |
| --- | --- |

—

να διατυπωθούν οι απόψεις και προτάσεις της ΕΟΚΕ για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εξετάζονται οι εν λόγω διασυνδέσεις στο πλαίσιο των πολιτικών της ΕΕ και του σχεδιασμού των πολιτικών έτσι ώστε να αξιοποιούνται επαρκώς οι ευκαιρίες και να γίνεται ορθή διαχείριση των κινδύνων.

Η σημασία των μεταφορών στην επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης αναλύεται στα κεφάλαια 3 και 4. Το κεφάλαιο 5 πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης επιδρούν θετικά στις μεταφορές με την ενίσχυση των βάσεών τους. Στα κεφάλαια 6 και 7 εξετάζονται τα ζητούμενα και οι προσδοκίες που ορίζονται στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης για τις μεταφορές. Βάσει αυτής της ανάλυσης, στο κεφάλαιο 8 συνοψίζονται τα πορίσματα εν είδει προεκτάσεων και συστάσεων για τη χάραξη πολιτικής.

3.   Μεταφορές και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: διευκόλυνση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης

| 3.1. | Οι μεταφορές αποτελούν έναν από τους κύριους παράγοντες οικονομικής ανάπτυξης τόσο στην ΕΕ όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο και, ως εκ τούτου, αξίζουν κεντρική θέση στο θεματολόγιο της ΕΕ. Οι μεταφορές συντελούν ουσιαστικά στην επίτευξη του Στόχου 8, ο οποίος αποσκοπεί στη διαρκή, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, στην πλήρη και παραγωγική απασχόληση και στην αξιοπρεπή εργασία για όλους. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Παρά το γεγονός ότι η ψηφιοποίηση επεκτείνεται σε όλους τους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας, δεν θέτει τέρμα στην υλική παραγωγή και κατανάλωση. Η εφοδιαστική συνδυάζει τα διάφορα τμήματα των αλυσίδων εφοδιασμού, καλύπτοντας τη μεταφορά πρώτων υλών, ενδιάμεσων προϊόντων και τελικών προϊόντων προς τους πελάτες. Συνεπώς, οι μεταφορές αποτελούν αναγκαιότητα για τις βιομηχανίες, τη γεωργία και το εμπόριο. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Με τη σωστή διαχείριση, οι μεταφορές μπορούν επίσης να συνεισφέρουν στην εκπλήρωση του ειδικού σκοπού του Στόχου 8, μέσω του οποίου ζητείται η θέσπιση πολιτικών υπέρ του βιώσιμου τουρισμού, με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προώθηση του πολιτισμού και των προϊόντων κάθε τόπου. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Εκτός από την εξυπηρέτηση άλλων κλάδων, οι μεταφορές αποτελούν από μόνες τους έναν αξιοσημείωτο επιχειρηματικό κλάδο καθότι συνίστανται σε εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συνεισφέρουν σημαντικά στην οικονομία. Επιπλέον, οι μεταφορές συμβάλλουν στη δημιουργία μεταποιητικών βιομηχανιών, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι σιδηρόδρομοι και η ναυτιλιακή και αεροναυπηγική βιομηχανία. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Εν γένει, οι μεταφορές συνεισφέρουν στην επίτευξη του Στόχου 9 περί σημαντικής αύξησης του μεριδίου της βιομηχανίας στην απασχόληση και το ΑΕγχΠ. Δεδομένου ότι στις εταιρείες που συνδέονται με τον κλάδο των μεταφορών συγκαταλέγονται πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι μεταφορές συμβάλλουν επίσης στην ενσωμάτωση των ΜΜΕ στις αλυσίδες προστιθέμενης αξίας και στις αγορές, καθώς και στη διευκόλυνση της ανάπτυξής τους, όπως επιδιώκεται στους Στόχους 9 και 8. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Αντιστοίχως, οι μεταφορές ενισχύουν τη δημιουργία θέσεων εργασίας, όπως επιδιώκεται στον Στόχο 8, στους τομείς που συνδέονται με τις μεταφορές. Οι μεταφορές συμβάλλουν επίσης στην καλύτερη γεωγραφική αντιστοίχιση μεταξύ θέσεων εργασίας και εργασίας και, κατά συνέπεια, στην αύξηση της απασχόλησης. Ωστόσο, υπάρχουν και προκλήσεις, όπως η μετάβαση που προκαλείται από την ψηφιοποίηση και τη ρομποτοποίηση, η οποία προβλέπεται να επιφέρει ριζικές αλλαγές στην εργασία και στα συναφή καθήκοντα. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Παγκοσμίως, οι μεταφορές, συμβάλλουν στην επίτευξη του Στόχου 17, ο οποίος αποσκοπεί στην ενίσχυση της παγκόσμιας σύμπραξης για την αειφόρο ανάπτυξη. Αυτός ο στόχος συνίσταται στην καθιέρωση ενός καθολικού, ανοικτού, χωρίς διακρίσεις και δίκαιου πολυμερούς εμπορικού συστήματος βάσει κανόνων στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Δεδομένου ότι οι μεταφορές αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του εμπορίου, έχουν σημαντικές δυνατότητες προώθησης αυτού του στόχου. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Ο Στόχος 9 αποσκοπεί στην ανάπτυξη βιώσιμων και ανθεκτικών υποδομών στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τούτο συνδέεται και με τον Στόχο 10, ο οποίος αφορά τη μείωση των ανισοτήτων εντός και μεταξύ των χωρών, την παροχή αναπτυξιακής βοήθειας και την πραγματοποίηση άμεσων ξένων επενδύσεων στα κράτη όπου η ανάγκη είναι μεγαλύτερη. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Δεδομένου ότι βοηθούν στη δημιουργία οικονομικής ανάπτυξης και θέσεων εργασίας μέσω της παραγωγής, του εμπορίου και των επενδύσεων, οι μεταφορές συντελούν επίσης στην επίτευξη του Στόχου 1, ο οποίος αποσκοπεί στην εξάλειψη της φτώχειας σε όλες της τις μορφές και παντού. |
| --- | --- |

3.9.

4.   Μεταφορές και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: διευκόλυνση της πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες

| 4.1. | Οι καταναλωτές χρησιμοποιούν τις μεταφορές για την πρόσβαση σε εμπορεύματα, είτε πρόκειται για τρόφιμα σύμφωνα με τον Στόχο 2 και άλλα βασικά προϊόντα, είτε για προϊόντα μεγαλύτερης πολυτέλειας. Επιπλέον, οι άνθρωποι χρειάζονται επίσης μεταφορές για να προσεγγίσουν υπηρεσίες, όπως αυτές που σχετίζονται με τον τουρισμό, τα χόμπι ή τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Οι μεταφορές αποτελούν ένα από τα βασικά στοιχεία που συνδέουν τις αγορές, είτε πρόκειται για την ενιαία αγορά είτε για το διεθνές εμπόριο. Οι συνδεδεμένες αγορές αποφέρουν οφέλη απόδοσης και κλιμάκωσης και έτσι συντείνουν στην προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα των αγαθών για τους καταναλωτές. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Οι μεταφορές είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την παροχή και χρήση υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως. Συνεπώς, οι μεταφορές συμβάλλουν στην επίτευξη του Στόχου 3, ο οποίος αποσκοπεί στην πρόληψη και τη θεραπεία ασθενειών και στη διασφάλιση της καλής υγείας και της ευημερίας όλων. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Το ίδιο ισχύει και όσον αφορά την παροχή και την παρακολούθηση εκπαίδευσης. Συνεπώς, οι μεταφορές συντείνουν στην υλοποίηση του Στόχου 4, ο οποίος έγκειται στην εξασφάλιση ποιοτικής εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς και επί ίσοις όροις, καθώς και στην προαγωγή ευκαιριών διά βίου μάθησης για όλους. |
| --- | --- |

4.4.

5.   Μεταφορές και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: οι βάσεις της κινητικότητας

| 5.1. | Εφόσον το ζητούμενο είναι η κυκλοφορία ατόμων και αγαθών, πρέπει οι μεταφορές να είναι προσιτές, οικονομικά συμφέρουσες, απρόσκοπτες, αποτελεσματικές και πολλαπλά ασφαλείς. Για τον λόγο αυτό, είναι ζητούμενο ζωτικής σημασίας για την ΕΕ να τονώσει τις επενδύσεις σε κατάλληλες υποδομές και κατάλληλη τεχνολογία και να ενισχύσει την εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων μεταφορών. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Ο Στόχος 9 λειτουργεί άμεσα ευεργετικά για την ανάπτυξη, καθότι μέσω αυτού επιδιώκεται η ανάπτυξη «ποιοτικών, αξιόπιστων, βιώσιμων και ανθεκτικών υποδομών», έτσι ώστε να υποστηριχθεί η οικονομική ανάπτυξη και η ευημερία των ανθρώπων. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Η ομαλή διέλευση των συνόρων στην εσωτερική αγορά και οι διεθνείς μεταφορές και τα ταξίδια είναι ζητούμενα υψίστης σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία των αγορών και τη ροή αγαθών και προσώπων. Ο Στόχος 9 προωθεί αυτόν τον επιμέρους στόχο υπογραμμίζοντας τον ρόλο των διασυνοριακών υποδομών. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Ο Στόχος 11 αποσκοπεί στην επίτευξη ασφαλών, ανθεκτικών, βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς πόλεων και οικισμών. Μέσω αυτού ζητείται να προσφέρεται σε όλους πρόσβαση σε ασφαλή, οικονομικά συμφέροντα, προσιτά και βιώσιμα συστήματα μεταφορών. Επίσης, πρέπει να έμφαση στις ανάγκες των ευπαθών ατόμων (π.χ. παιδιά, ΑμεΑ και ηλικιωμένοι). Κάτι τέτοιο απαιτεί σωστό προγραμματισμό της χρήσης γης και των συστημάτων κυκλοφορίας, καθώς και επαρκείς δημόσιες επενδύσεις σε υποδομές. Εν προκειμένω, η ανάπτυξη δημόσιων μεταφορών έχει ιδιαίτερη σημασία, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Όσον αφορά την καινοτομία, ο Στόχος 9 υποστηρίζει την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και την αναβάθμιση των τεχνολογικών δυνατοτήτων των βιομηχανικών τομέων. Αυτό είναι επίσης σημαντικό από την άποψη της ανάπτυξης των μεταφορών και των τομέων που σχετίζονται με τις μεταφορές. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Επιπλέον, μέσω του Στόχου 7 επιδιώκεται η διεθνής συνεργασία ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση στην έρευνα και τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, καθώς και την προώθηση επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές και οικολογικές ενεργειακές τεχνολογίες. Τα μέτρα αυτά, στα οποία συμπεριλαμβάνεται η ανάπτυξη υποδομής για εναλλακτικά καύσιμα και τη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, ωφελούν επίσης την απαλλαγή των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές. |
| --- | --- |

5.6.

| 5.7. | Με την αυξανόμενη ψηφιοποίηση και ρομποτοποίηση των μεταφορών, πρέπει να δίνεται ολοένα και μεγαλύτερη προσοχή στις ανάγκες της ψηφιακής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των αυτοματοποιημένων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου της κυκλοφορίας. Ο Στόχος 9 αναφέρεται στην ανάγκη να αυξηθεί σημαντικά η πρόσβαση στις ΤΠΕ και να καταβληθεί προσπάθεια να παρασχεθεί καθολική και οικονομικά προσιτή πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Στον δε Στόχο 17 ζητείται η ενίσχυση της χρήσης της τεχνολογίας γενικής εφαρμογής, ιδίως των ΤΠΕ. Η ψηφιοποίηση καθιστά πιο αποδοτική την υλικοτεχνική υποστήριξη και συντείνει π.χ. στην καλύτερη πληροφόρηση των επιβατών ως προς τις μεταφορές. |
| --- | --- |

5.7.

6.   Μεταφορές και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: ανταπόκριση στις κοινωνικές προσδοκίες

| 6.1. | Ενώ οι μεταφορές συμβάλλουν στην υγειονομική περίθαλψη και στην ευημερία, ενέχουν επίσης κινδύνους για την υγεία μέσω της ρύπανσης, όπως τα σωματίδια στον αέρα, αλλά και εξαιτίας των τροχαίων ατυχημάτων. Ο Στόχος 3 αποσκοπεί στη δραστική μείωση των εν λόγω κινδύνων. Τα αποτελεσματικά συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας, η κανονιστική ρύθμιση και η επιβολή της είναι όλα αναγκαία μέσα βελτίωσης της ασφάλειας της κυκλοφορίας. Με τη μείωση του ανθρώπινου λάθους, η προηγμένη αυτοματοποίηση εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σαφώς την ασφάλεια των μεταφορών, παρά τις αμφιβολίες που αφορούν την τεχνολογία. |
| --- | --- |

6.1.

| 6.2. | Η εκπαίδευση και κατάρτιση που ζητούνται βάσει του Στόχου 4 είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση των απαιτούμενων δεξιοτήτων στους εργαζομένους και τους επιχειρηματίες στους τομείς που σχετίζονται με τις μεταφορές. Οι μεταβολές των καθηκόντων που προκαλούνται, για παράδειγμα, από την ψηφιοποίηση, συνεπάγονται σημαντική αλλαγή στη ζήτηση δεξιοτήτων. Ο Στόχος 4 είναι ως εκ τούτου σημαντικός παράγοντας διευκόλυνσης των μεταφορών. |
| --- | --- |

6.2.

| 6.3. | Ο Στόχος 5 συνίσταται στην επίτευξη της ισότητας των φύλων και στη χειραφέτηση όλων των ανήλικων και ενήλικων γυναικών. Ο τομέας των μεταφορών μπορεί να ενισχύσει την ισότητα των φύλων, εάν ενταχθούν περισσότερες γυναίκες στον κλάδο ως επιχειρηματίες ή εργαζόμενοι, και άρα να συντείνει στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων των πολιτών και των δύο φύλων. Οι μεταφορές, ειδικά στις δημόσιες συγκοινωνίες, πρέπει επίσης να καταστούν ασφαλείς για τις γυναίκες που μετακινούνται. |
| --- | --- |

6.3.

| 6.4. | Ο Στόχος 8 έγκειται στην πλήρη και παραγωγική απασχόληση, στην πρόληψη του αποκλεισμού των νέων, στην αξιοπρεπή εργασία για όλους και στην προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων. Εν προκειμένω, οι προϋποθέσεις ποικίλλουν. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, ο πλέον σημαντικός στόχος μπορεί να είναι η εφαρμογή των βασικών δικαιωμάτων των εργαζομένων, ενώ στην ΕΕ το μεγαλύτερο μέλημα ως προς το μέλλον είναι η προαγωγή της πλήρους απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους. |
| --- | --- |

6.4.

| 6.5. | Η διαχείριση των διαρθρωτικών αλλαγών —λόγω της ψηφιοποίησης και της μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών— που αντιμετωπίζει η ΕΕ προϋποθέτει σφαιρικές στρατηγικές σχετικές με τον τρόπο διασφάλισης μιας δίκαιης και ομαλής μετάβασης, μείωσης των αρνητικών κοινωνικών επιπτώσεων, αλλά και γεφύρωσης του χάσματος δεξιοτήτων. |
| --- | --- |

6.5.

| 6.6. | Επιπλέον, στον Στόχο 10 ζητείται η προώθηση της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ένταξης όλων, καθώς και η εφαρμογή πολιτικών που αποσκοπούν σε μεγαλύτερη ισότητα. Οι πολιτικές αυτές επίσης προάγουν τον Στόχο 1, την εξάλειψη, δηλαδή, της φτώχειας. Όσον αφορά τις μεταφορές, με τον Στόχο 9 επιδιώκεται προσιτή και ισότιμη πρόσβαση για όλους. Παρέχοντας πρόσβαση στην εργασία, τα αγαθά και τις υπηρεσίες, οι μεταφορές —και ιδιαίτερα τα μέσα μαζικής μεταφοράς— συντελούν στην πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού των ανθρώπων. |
| --- | --- |

6.6.

| 6.7. | Με τον Στόχο 10 επιδιώκεται επίσης να διευκολυνθεί η εύρυθμη, ασφαλής, νόμιμη και υπεύθυνη μετανάστευση και κυκλοφορία των ανθρώπων. Αυτό σχετίζεται με τις μεταφορές με δύο τρόπους: οι μεταφορές είναι σημαντικές τόσο για την πρόληψη θανάτων όσο και την ασφαλή και νόμιμη μετακίνηση προσφύγων και μεταναστών. Από την άλλη πλευρά, ο τομέας των μεταφορών παρέχει ευκαιρίες στους μετανάστες να εντάσσονται στις αγορές εργασίας. |
| --- | --- |

6.7.

7.   Μεταφορές και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: υλοποίηση των περιβαλλοντικών στόχων

| 7.1. | Εκτός από την κάλυψη των αναγκών κινητικότητας των ανθρώπων και των επιχειρήσεων, οι μεταφορές πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις για το κλίμα και το περιβάλλον. Ο Στόχος 13 υπογραμμίζει την ανάγκη επείγουσας δράσης για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της. Δεδομένου ότι οι μεταφορές αποτελούν σημαντική πηγή εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς και έναν τομέα όπου αυξάνονται ακόμη οι εκπομπές αυτές, η επίτευξη του Στόχου αυτού είναι εν προκειμένω εξαιρετικά δύσκολη. Μέσω αυτού ζητείται να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια για την ευόδωση των επιδιώξεων των πολιτικών της ΕΕ, καθώς και υπέρ της παγκόσμιας συνεργασίας όσον αφορά τις διεθνείς αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές. |
| --- | --- |

7.1.

| 7.2. | Ο επιμέρους στόχος της αποσύνδεσης της οικονομικής ανάπτυξης από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, όπως ζητείται στον Στόχο 8, αποτελεί τεράστια πρόκληση από την άποψη των μεταφορών, καθώς υπάρχει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των μεταφορών και της οικονομικής ανάπτυξης. Η προσπάθεια αποσύνδεσης απαιτεί την εντατική ανάπτυξη των αειφόρων συστημάτων μεταφορών με τον ελάχιστο περιβαλλοντικό αντίκτυπο, την εισαγωγή προηγμένων τεχνολογιών, καθώς και νέες, ρηξικέλευθες προσεγγίσεις του ζητήματος της κινητικότητας. Αυτό ανταποκρίνεται επίσης στον Στόχο 12, ο οποίος αφορά την υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή. |
| --- | --- |

7.2.

| 7.3. | Οι υποδομές έχουν ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των μεταφορών. Ο Στόχος 15 αποσκοπεί στην προστασία, την αποκατάσταση και την προώθηση της βιώσιμης χρήσης των χερσαίων οικοσυστημάτων, κάτι το οποίο πρέπει να συνεκτιμάται στον χωροταξικό σχεδιασμό και την κατασκευή υποδομών. Το ίδιο ισχύει και για τον Στόχο 11, ο οποίος αφορά την ανάγκη να ενταθούν οι προσπάθειες για την προστασία και τη διαφύλαξη της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς. |
| --- | --- |

7.3.

| 7.4. | Εφόσον η ενέργεια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τις μεταφορές, ο σχετικός με την ενέργεια Στόχος αυτός αφορά άμεσα και τις μεταφορές. Μέσω αυτού επιδιώκονται σημαντική αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα, καθώς και σημαντική βελτίωση όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση. Ο Στόχος 12 με τη σειρά του περιλαμβάνει τον επιμέρους στόχο της σταδιακής κατάργησης των επιδοτήσεων επιβλαβών ορυκτών καυσίμων. Με δεδομένη την ευρέως διαδεδομένη χρήση ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές, ο επιμέρους αυτός στόχος έχει προφανή επίδραση στις μεταφορές και στους χρήστες τους. |
| --- | --- |

7.4.

| 7.5. | Ο Στόχος 14 αφορά τη διατήρηση και την αειφόρο εκμετάλλευση των ωκεανών, των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων. Εκτός από τις χερσαίες δραστηριότητες, επιδιώκονται η βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων και η μείωση των εκπομπών στις θαλάσσιες μεταφορές. |
| --- | --- |

7.5.

| 7.6. | Ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος δεν σχετίζεται μόνο με τις ίδιες τις μεταφορές, αλλά και με τον κύκλο ζωής των οχημάτων, των αεροσκαφών και των πλοίων, από την κατασκευή μέχρι το τέλος του κύκλου ζωής τους. Οι επιπτώσεις μπορούν να μετριαστούν με τη βελτίωση της αποδοτικότητας των πόρων και τη χρήση οικολογικών τεχνολογιών στις βιομηχανικές διαδικασίες, καθώς και την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση, όπως ζητείται στους στόχους 9 και 12. |
| --- | --- |

7.6.

| 7.7. | Τα μέτρα που βελτιώνουν τη ροή της κυκλοφορίας μπορούν επίσης να συντελέσουν στη μείωση των εκπομπών. Για τον σκοπό αυτό, υψίστης σημασίας είναι η υψηλή ποιότητα των υποδομών, η ομαλή διέλευση των συνόρων, η χρήση γης και ο πολεοδομικός σχεδιασμός, οι αποτελεσματικές δημόσιες συγκοινωνίες και οι εναλλακτικές πολυτροπικές εμπορευματικές μεταφορές. |
| --- | --- |

7.7.

| 7.8. | Η ανάπτυξη αυτόνομων μεταφορών ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη χρήση αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης λόγω της αυξημένης ευκολίας για τους επιβάτες. Από την άλλη πλευρά, η από κοινού χρήση αυτοκινήτων —μαζί με τη χρήση των δημόσιων συγκοινωνιών— αποσκοπεί στη μείωση του αριθμού αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης. Εν γένει, η ψηφιοποίηση και η ρομποτοποίηση οδηγούν σε αποδοτικότερες μεταφορές και υλικοτεχνική υποστήριξη, γεγονός το οποίο μετριάζει τις κλιματικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των μεταφορών. |
| --- | --- |

7.8.

| 7.9. | Εκτός από το γεγονός ότι υπάρχει ανάγκη μείωσης των εκπομπών ρύπων που προκαλούνται από τις μεταφορές, οι μεταφορές συμβάλλουν επίσης στην πρόληψη και την επίλυση κλιματικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων, χάρη στη διάδοση οικολογικών τεχνολογιών, προϊόντων και λύσεων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, όπως ζητείται στον Στόχο 17. |
| --- | --- |

7.9.

8.   Μεταφορές και στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης: οι προεκτάσεις όσον αφορά τη χάραξη πολιτικής

| 8.1. | Η ανάλυση στις προηγούμενες ενότητες καταδεικνύει σαφώς ότι οι μεταφορές σχετίζονται με ένα μεγάλο αριθμό στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. Δεδομένου ότι οι μεταφορές αποτελούν ζωτικό παράγοντα για την επίτευξη πολλών στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, η σημασία των μεταφορών θα πρέπει να αναγνωριστεί πλήρως κατά την εφαρμογή τους σε ενωσιακό, εθνικό και τοπικό επίπεδο. |
| --- | --- |

8.1.

| 8.2. | Παράλληλα, στην πολιτική μεταφορών της ΕΕ θα πρέπει να εξετάζονται οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης με ολοκληρωμένο τρόπο με σκοπό να μπουν τα θεμέλια για την αναβάθμιση των μεταφορών και της κινητικότητας, αλλά και την ευόδωση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων. |
| --- | --- |

8.2.

| 8.3. | Η προσέγγιση των μεταφορών από τα διαφορετικά σημεία εκκίνησης διαφόρων τομέων πολιτικής, «μεμονωμένα για κάθε ζήτημα», οδηγεί σε μη βέλτιστες λύσεις. Επομένως, είναι σημαντικό να αναπτυχθεί στο σύνολό της η πολιτική μεταφορών. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει ένα νέο, ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για την επόμενη γενιά πολιτικής μεταφορών. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει στη συνέχεια να λειτουργεί ως οδηγός για τη λήψη λεπτομερέστερων αποφάσεων ως προς τις μεταφορές. |
| --- | --- |

8.3.

| 8.4. | Το πλαίσιο πολιτικής θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει μια παγκόσμια διάσταση, στόχος της οποίας θα είναι η ενσωμάτωση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης στη διεθνή συνεργασία και στην εξωτερική δράση της ΕΕ σε θέματα μεταφορών. |
| --- | --- |

8.4.

| 8.5. | Δεδομένου ότι οι μεταφορές συνιστούν ζήτημα που αφορά το σύνολο της κοινωνίας, είναι σημαντική η συμμετοχή της κοινωνίας πολιτών κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή της πολιτικής μεταφορών. Κάτι τέτοιο ανταποκρίνεται στον Στόχο 16, ο οποίος αποσκοπεί στην ευπροσάρμοστη, χωρίς αποκλεισμούς, συμμετοχική και αντιπροσωπευτική διαδικασία λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα. Όσον αφορά δε τα ζητήματα που σχετίζονται με την αγορά εργασίας και τις διαδικασίες μετάβασης, ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να έχει βασική συμβολή. |
| --- | --- |

8.5.

| 8.6. | Ο Στόχος 17 συνηγορεί υπέρ της ενθάρρυνσης και της προώθησης αποτελεσματικών δημόσιων συμπράξεων, συμπράξεων τόσο δημόσιου-ιδιωτικού τομέα όσο και με την κοινωνία πολιτών, με την αξιοποίηση της πείρας και των στρατηγικών εκμετάλλευσης των πόρων των συμπράξεων. Παρά την καθοριστική σημασία του δημόσιου τομέα, η ΕΟΚΕ καλεί τους αρμοδίους χάραξης πολιτικής της ΕΕ να αναγνωρίσουν πλήρως την ουσιωδέστατη συμβολή των δράσεων και των συμπράξεων από τη βάση προς την κορυφή· κι αυτό γιατί συμβάλλουν στην εξεύρεση των καλύτερων δυνατών λύσεων στα ζητήματα που σχετίζονται με τις μεταφορές και τους τρόπους αξιοποίησης των ευκαιριών, για παράδειγμα μέσω νέων υποδειγμάτων παραγωγής και κατανάλωσης που αναπτύσσονται από επιχειρήσεις και πολίτες. |
| --- | --- |

8.6.

| 8.7. | Η ΕΟΚΕ, εξάλλου, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει υπό το πρίσμα των μεταφορών τους δείκτες των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης και να μεριμνήσει για την ανάπτυξη όσων από αυτούς είναι σχετικοί, δίνουν μια ρεαλιστική και κατατοπιστική εικόνα των εξελίξεων και είναι σύμφωνοι με την προαναφερθείσα ολοκληρωμένη προσέγγιση. |
| --- | --- |

8.7.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/15 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/15

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Οι έννοιες της ΕΕ όσον αφορά τη διαχείριση της μετάβασης σε έναν ψηφιοποιημένο κόσμο της εργασίας — σημαντική συμβολή σε μία λευκή βίβλο για το μέλλον της εργασίας»

(Διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αιτήματος της Αυστριακής Προεδρίας)

(2018/C 367/03)

| Εισηγήτρια: | η κ. Franca SALIS-MADINIER |
| --- | --- |
| Συνεισηγητής: | ο κ. Ulrich SAMM |

Εισηγήτρια:

η κ. Franca SALIS-MADINIER

Συνεισηγητής:

ο κ. Ulrich SAMM

| Αίτημα της Αυστριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ | Επιστολή με ημερομηνία 12.2.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  Άρθρο 29 παράγραφος 1 του Εσωτερικού Κανονισμού
  Διερευνητική γνωμοδότηση |
| Απόφαση του Προεδρείου | 13.3.2018 |
| Αρμόδιο τμήμα | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 6.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας υπ’ αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 152/1/4 |

Αίτημα της Αυστριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ

Επιστολή με ημερομηνία 12.2.2018

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Άρθρο 29 παράγραφος 1 του Εσωτερικού Κανονισμού

Διερευνητική γνωμοδότηση

Απόφαση του Προεδρείου

13.3.2018

Αρμόδιο τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

6.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας υπ’ αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

152/1/4

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει μια δίκαιη ψηφιακή μετάβαση, η οποία θα στηρίζεται στις ευρωπαϊκές αξίες που απαιτούν πλήρη απασχόληση, κοινωνική πρόοδο, υψηλό επίπεδο προστασίας και μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ ζητεί οι τεράστιες ευκαιρίες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες να ωφελήσουν όλους: εργαζόμενους, πολίτες και επιχειρήσεις. Σε αυτήν την εξέλιξη, δεν πρέπει να υπάρχουν χαμένοι. Οι πολιτικές θα πρέπει να προσανατολίζονται κατά προτεραιότητα στην ενίσχυση της ατομικής πορείας του καθενός —ώστε να εφοδιαστούν όλοι οι πολίτες με τις κατάλληλες ικανότητες— και των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, τα οποία οργανώνονται συλλογικά ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση στις παροχές κοινωνικής ασφάλισης που προβλέπονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, στις προτεραιότητες που διακήρυξαν οι ευρωπαϊκές αρχές στο Γκέτεμποργκ στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, και στις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ). |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Οι θέσεις εργασίας ενδέχεται να τροποποιηθούν υπό την επίδραση της αυτοματοποίησης, της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης. Η ΕΟΚΕ θεωρεί πρωταρχικό να αναβαθμιστεί το επίπεδο των δεξιοτήτων των Ευρωπαίων εργαζομένων, ιδίως για όσους το επίπεδο προσόντων και η απαξίωση των δεξιοτήτων τους δεν τους επιτρέπουν να καλύψουν τις νέες θέσεις εργασίας ή εκείνες που θα τροποποιηθούν λόγω της τεχνολογίας. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι επείγει να υιοθετηθεί, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και στα κράτη μέλη, μια πολιτική υπέρ του μετασχηματισμού της αρχικής κατάρτισης και της διά βίου μάθησης, προκειμένου να προωθηθούν οι κατάλληλες παιδαγωγικές μέθοδοι που θα είναι ικανές να αναπτύξουν τις δημιουργικές και ψηφιακές δεξιότητες οι οποίες καθίστανται όλο και περισσότερο αναγκαίες στις νέες θέσεις εργασίας. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η παρουσία των δύο φύλων πρέπει επίσης να βρίσκεται στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων: η κατάσταση είναι ανησυχητική στους κλάδους με έντονο το ψηφιακό στοιχείο, καθώς οι γυναίκες εκπροσωπούνται ελάχιστα (1). Η παρακολούθηση και μέτρηση των τάσεων αυτών και η προώθηση της πρόσβασης των γυναικών στους εν λόγω κλάδους έχει μεγάλη σημασία. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι μόνο το 0,3 % των συνολικών δημόσιων δαπανών στην Ευρώπη (2) προορίζονται για επενδύσεις σε κοινωνικές πολιτικές. Πρέπει να διατεθούν επαρκείς πόροι —ειδικότερα στο προσεχές πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου μετά το 2020 (3)— για την ενίσχυση των πολιτικών αυτών και για τη στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού στον κόσμο της εργασίας, προς όφελος των εργαζομένων, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας στο σύνολό της. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η αύξηση της παραγωγικότητας χάρη στην ψηφιοποίηση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετους πόρους. Η ΕΟΚΕ συνιστά ο κοινωνικός διάλογος σχετικά με την κατανομή της προστιθέμενης αξίας να οργανωθεί σε επίπεδο αλυσίδας παραγωγής και σε επίπεδο επιχειρήσεων, ώστε να συμφωνηθούν τρόποι διευθέτησης. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Προκειμένου να καλυφθούν όλες οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης που δημιουργεί η ψηφιοποίηση και να μην παραμεληθεί κανένας εργαζόμενος (4), η ΕΟΚΕ συγκαταλέγει στις προτεραιότητές της τη διαφύλαξη της ποιότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας των συστημάτων κοινωνικής προστασίας. Ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να οργανώσουν διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους με στόχο την προσαρμογή των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, ιδίως προς όφελος των εργαζομένων εκείνων που, λόγω του καθεστώτος τους, δεν καλύπτονται επαρκώς από τα συστήματα αυτά. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Στο πλαίσιο της εισαγωγής νέων τεχνολογιών, όπως τα ρομπότ ή οι ευφυείς μηχανές, η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην έκθεσή της τη σημασία της ενημέρωσης και της διαβούλευσης με τους εκπροσώπους των εργαζομένων σε αρχικό στάδιο, αλλά και την ανάγκη για συλλογική διαπραγμάτευση προς στήριξη των αλλαγών (5) που εισάγουν οι τεχνολογίες αυτές. Υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με την οδηγία σχετικά με το ευρωπαϊκό συμβούλιο εργαζομένων, η συλλογική διαπραγμάτευση είναι υποχρεωτική (6). |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η αδιαφάνεια της λειτουργίας των αλγορίθμων και το γεγονός ότι κάνουν επιλογές που διαφεύγουν του ανθρώπινου ελέγχου θέτουν τεράστιες προκλήσεις για την ΕΕ, καθώς και θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την κοινωνία στην οποία επιθυμούμε να ζήσουμε. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη επισημάνει ότι, στον νέο κόσμο της εργασίας, είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός της σχέσης του ανθρώπου με τη μηχανή. Είναι θεμελιώδους σημασίας μια προσέγγιση με επίκεντρο τον έλεγχο του ανθρώπου επί της μηχανής (7). |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη διαμόρφωση καθολικών στρατηγικών πλαισίων για την τεχνητή νοημοσύνη, που θα προσφέρουν στην ΕΕ ανταγωνιστικό πλεονέκτημα (8), ενθαρρύνει δε την ανάπτυξη κοινωνικά υπεύθυνης τεχνητής νοημοσύνης, στην υπηρεσία του κοινού καλού. Τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να προσφέρει τη στήριξή της στο νέο πεδίο έρευνας που συνιστά η γνωστική εργονομία, η οποία αποσκοπεί στην υιοθέτηση μέτρων που να διευκολύνουν μια χρήση των ευφυών τεχνολογιών που θα έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκφράσει τις απόψεις της σχετικά με τις νέες μορφές εργασίας και το μέλλον της εργασίας με την ευκαιρία τριών διερευνητικών γνωμοδοτήσεων που έχει εκπονήσει κατόπιν αιτημάτων της εσθονικής και της βουλγαρικής Προεδρίας του Συμβουλίου (9). Οι απόψεις αυτές εμπλουτίστηκαν από έναν ευρύτερο προβληματισμό με θέμα «Μια κοινωνικά βιώσιμη πρόταση για την ψηφιακή εποχή», ο οποίος αναπτύχθηκε με την ευκαιρία άλλης διερευνητικής γνωμοδότησης, κατόπιν αιτήματος της βουλγαρικής Προεδρίας (10). |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Η ΕΟΚΕ αντιτίθεται στο αξίωμα ότι «η ψηφιοποίηση θα δημιουργήσει νικητές και ηττημένους». Στην παρούσα γνωμοδότηση, η ΕΟΚΕ διατυπώνει προτάσεις ώστε η ψηφιοποίηση να ωφελήσει όλους τους πολίτες και κανείς να μην παραγκωνιστεί. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Προκειμένου να μην παραμεληθεί ένα μερίδιο των εργαζομένων και των πολιτών, είναι σκόπιμο να αυξηθούν οι δαπάνες για επενδύσεις σε κοινωνικές πολιτικές, οι οποίες σήμερα ανέρχονται μόλις στο 0,3 % των συνολικών δημόσιων δαπανών της ΕΕ (11). Πρέπει να διατεθούν επαρκείς πόροι —ειδικότερα στο προσεχές πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου μετά το 2020 (12)— για τη στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού στον κόσμο της εργασίας. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, για να ωφελήσει η αυτοματοποίηση το σύνολο της κοινωνίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να στηριχτούν σε ένα ποιοτικό και αποδοτικό σύστημα διά βίου κατάρτισης, σε διαρκή κοινωνικό διάλογο μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, σε πρόσφορες συλλογικές διαπραγματεύσεις και σε κατάλληλο φορολογικό σύστημα. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Είναι επείγον να δράσουμε τώρα προκειμένου να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των κατάλληλων δεξιοτήτων για το μέλλον, ώστε η ΕΕ και όλα τα κράτη μέλη της να παραμείνουν ανταγωνιστικά και να είναι σε θέση να δημιουργήσουν νέες επιχειρήσεις και νέες θέσεις εργασίας, να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες θα παραμένουν σε θέση να ενταχθούν στην αγορά εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας και να εξασφαλίσουν την ευημερία όλων. |
| --- | --- |

2.5.

3.   Τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία του ανθρώπου για τη διασφάλιση δίκαιης και ποιοτικής μετάβασης

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει τις προκλήσεις που θέτει στην ΕΕ η τεχνητή νοημοσύνη, νοούμενη ως το σύνολο των τεχνολογιών που στοχεύουν στην εκτέλεση μέσω της πληροφορικής γνωστικού έργου που παραδοσιακά εκτελείται από τον άνθρωπο. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Η ψηφιοποίηση και η όλο και ισχυρότερη και αποδοτικότερη τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται μεν να ωφελήσει τους εργαζομένους, τους πολίτες, τις επιχειρήσεις, καθώς και τα κράτη μέλη και την Ευρώπη, πρέπει όμως να παραμένει υπό έλεγχο, ενώ οι εν δυνάμει δυσμενείς επιπτώσεις της πρέπει να προλαμβάνονται και να τυγχάνουν ρύθμισης. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η νέα γενιά των ρομπότ, τα λεγόμενα «συνεργατικά ρομπότ», συνιστούν ευκαιρία που θα μπορούσε να ωφελήσει το σύνολο της κοινωνίας. Τα ρομπότ αυτά μπορούν να αναδειχθούν σε πραγματικούς εταίρους των εργαζομένων, μειώνοντας τον φόρτο της καθημερινής τους εργασίας και καθιστώντας τη λιγότερο αγχωτική. Μπορούν επίσης να βοηθούν τα άτομα με σωματικές ή νοητικές αναπηρίες, ιδίως δε τα άτομα μειωμένης κινητικότητας. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ τονίζει και πάλι (13) τη σημασία μιας προσέγγισης σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος είναι εκείνος που κατευθύνει το σύνολο της διαδικασίας ψηφιοποίησης. Η κοινωνία μας καλείται να αντιμετωπίσει τον φόβο ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν ίσως κάποια μέρα να λαμβάνουν αποφάσεις για σημαντικές πτυχές της ζωής μας χωρίς πλέον καμία ανθρώπινη παρέμβαση. Η προσέγγιση σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος διατηρεί τον έλεγχο αποτελεί μια αρχή που εγγυάται ότι ο ρόλος των μηχανών είναι σαφώς να υπηρετούν τον άνθρωπο και ότι τα πιο σύνθετα ζητήματα που συνδέονται με αυτόν, όπως η ανάληψη ευθυνών, η κρίση σχετικά με περιπτώσεις αμφιλεγόμενες ή που άπτονται της ηθικής, ή ακόμη οι ανορθολογικές συμπεριφορές, θα παραμένουν υπό τον έλεγχο του ανθρώπου. Η γενική αυτή αρχή μπορεί να χρησιμεύσει ως κατευθυντήρια αρχή για τις μελλοντικές ρυθμίσεις. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Όπως επισήμανε η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας της με θέμα «Η τεχνητή νοημοσύνη» (14), ο έλεγχος των αλγορίθμων και η διαφάνειά τους συνιστούν τεράστια πρόκληση για τις δημοκρατίες και τις θεμελιώδεις ελευθερίες μας, μεταξύ άλλων στον κόσμο της εργασίας. Ο κοινωνικά και ηθικά υπεύθυνος ψηφιακός μετασχηματισμός πρέπει να αποτελεί στόχο της Ευρώπης. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη διαμόρφωση καθολικών στρατηγικών πλαισίων για την τεχνητή νοημοσύνη, που θα προσφέρουν στην ΕΕ ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Τονίζει ότι η Ένωση πρέπει να προσφέρει τη στήριξή της στο νέο πεδίο έρευνας που συνιστά η γνωστική εργονομία, η οποία αποσκοπεί στην υιοθέτηση μέτρων που να διευκολύνουν μια χρήση των ευφυών τεχνολογιών που θα έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Με αλλοιωμένους αλγορίθμους, οι αποφάσεις και οι επιλογές που γίνονται μπορεί να εντείνουν τις διακρίσεις στις επιχειρήσεις, για παράδειγμα όσον αφορά τις πρακτικές προσλήψεων ή τις δραστηριότητες των τμημάτων ανθρωπίνων πόρων γενικότερα (15). Ωστόσο, ο καλός προγραμματισμός των δεδομένων και των αλγορίθμων μπορεί επίσης να καταστήσει τις προσλήψεις και τις πολιτικές στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού περισσότερο «έξυπνες» και δίκαιες. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Οι Ευρωπαίοι ερευνητές, μηχανικοί και επιχειρηματίες που συμβάλλουν στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εμπορία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να ενεργούν σύμφωνα με κριτήρια ηθικής και κοινωνικής ευθύνης. Η ενσωμάτωση της δεοντολογίας και των ανθρωπιστικών επιστημών στο πρόγραμμα σπουδών της κατάρτισης των μηχανικών μπορεί να αποτελεί καλή λύση για την απαίτηση αυτή (16). Ίσως ενδείκνυται η εκπόνηση ενός κώδικα δεοντολογίας της τεχνητής νοημοσύνης. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Η ΕΟΚΕ θα ήθελε να επιστήσει την προσοχή στην απειλή που συνιστά η τεχνητή νοημοσύνη για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και τον σεβασμό της ιδιωτικότητας. Πράγματι, με τη νέα αυτή τεχνολογία είναι πολύ πιο εύκολη η δημιουργία υψηλής ποιότητας πλαστών εικόνων, βιντεοταινιών, ομιλιών και κειμένων. Για να διευθετηθεί η σοβαρή αυτή απειλή, επιβάλλεται να της δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στην πολιτική της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.8.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

4.1.   Αντίκτυπος στην απασχόληση

| 4.1.1. | Το ζήτημα του αντικτύπου που θα έχει στον όγκο της απασχόλησης η εισαγωγή της αυτοματοποίησης, της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης στις διάφορες διαδικασίες παραγωγής είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενο. Ανάλογα με την υιοθετούμενη μέθοδο —ανάλυση των καθηκόντων ή των θέσεων εργασίας—, οι προβλέψεις για την απώλεια θέσεων εργασίας ποικίλλουν σημαντικά (17). |
| --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | Όποιες κι εάν είναι αυτές οι αποκλίσεις, εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι η μεγάλη πλειονότητα των θέσεων εργασίας θα επηρεαστεί από την ψηφιοποίηση, ορισμένα δε επαγγέλματα θα πληγούν περισσότερο από άλλα και ενδεχομένως σύντομα θα εξαφανιστούν (18). Άλλα, θα μεταμορφωθούν και θα χρειάζονται επιμόρφωση. |
| --- | --- |

4.1.2.

| 4.1.3. | Οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τον αντίκτυπο της αυτοματοποίησης στις θέσεις εργασίας είναι σημαντικές (19). Σύμφωνα με μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), κατά κανόνα, οι θέσεις εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις σκανδιναβικές χώρες και στις Κάτω Χώρες είναι λιγότερο εκτεθειμένες στον αυτοματισμό από τις θέσεις εργασίας στις χώρες της ανατολικής και της νότιας Ευρωπαϊκής Ένωσης (20). Οι διαφορές αυτές εξηγούνται από διάφορους παράγοντες: διαφορές στην οργάνωση των εργασιών εντός των οικονομικών κλάδων, διαφορές στη δομή των κλάδων και στις επενδύσεις (στις χώρες που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει τεχνολογίες ικανές να υποκαταστήσουν το εργατικό δυναμικό και επενδύσει σε τέτοιες τεχνολογίες, η δομή των εργασιών προσφέρεται περισσότερο για αυτοματοποίηση). Διαφορές υπάρχουν επίσης ως προς την οργάνωση του τόπου εργασίας εν γένει, ή ακόμη ως προς το επίπεδο εκπαίδευσης των εργαζομένων. |
| --- | --- |

4.1.3.

4.2.   Διασφάλιση των βασικών δεξιοτήτων όλων των πολιτών

| 4.2.1. | Με βάση τη διαπίστωση αυτή, η επάρκεια των δεξιοτήτων μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη της ΕΕ να ενσωματωθούν καλύτερα στις παγκοσμιοποιημένες αγορές και να ειδικευτούν στις πιο προηγμένες τεχνολογίες, με πιο καινοτόμες εταιρείες, που να παραμένουν ανταγωνιστικές. Προς τούτο, όλοι οι κλάδοι χρειάζονται εργαζομένους που να διαθέτουν όχι μόνο υψηλές δημιουργικές και γνωστικές δεξιότητες (στα πεδία του γραμματισμού, του αριθμητισμού και της επίλυσης σύνθετων προβλημάτων), αλλά και δεξιότητες διαχείρισης και επικοινωνίας και έφεση για μάθηση. |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Οι εργαζόμενοι που έχουν ανάγκη από μέτρα προτεραιότητας και ισχυρότερη στήριξη είναι εκείνοι που εργάζονται σε θέσεις εργασίας χαμηλής ειδίκευσης και με υψηλό δυναμικό αυτοματοποίησης, μετασχηματισμού, αντικατάστασης ή ακόμη και εξάλειψης. |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | Στην Ένωση, το χάσμα μεταξύ των δεξιοτήτων και των μελλοντικών θέσεων εργασίας επιδεινώνεται. Στα κράτη μέλη της ΕΕ, το 22 % των εργαζομένων κινδυνεύουν να μην διαθέτουν τις σωστές ψηφιακές δεξιότητες σε σχέση με τις εξελίξεις στις θέσεις εργασίας τους (21). Από το 2008, η μέση διάρκεια της ανεργίας και της μακροχρόνιας ανεργίας έχει αυξηθεί, ειδικά για τους εργαζόμενους με χαμηλό επίπεδο προσόντων. |
| --- | --- |

4.2.3.

| 4.2.4. | Όπως αναφέρεται σε πρόσφατη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ, απέναντι στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άνεργοι αυτοί για την πρόσβαση στην απασχόληση, επιβάλλεται να εξεταστεί επειγόντως το ζήτημα της κατάρτισης και των δεξιοτήτων, μέσω του κοινωνικού διαλόγου σε κλαδικό, σε τοπικό, σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο (22), έτσι ώστε όλοι οι εργαζόμενοι να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική απασχόληση και να εξελιχθούν κατά τη σταδιοδρομία τους. |
| --- | --- |

4.2.4.

4.3.   Μετασχηματισμός της αρχικής κατάρτισης και ενθάρρυνση της διά βίου μάθησης

| 4.3.1. | Απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι είναι επείγουσα η ανάγκη υιοθέτησης, στο επίπεδο της ΕΕ και των κρατών μελών της, μιας στοχευμένης πολιτικής υπέρ του μετασχηματισμού της αρχικής κατάρτισης και της διά βίου μάθησης, προκειμένου να προωθηθούν οι κατάλληλες παιδαγωγικές μέθοδοι που θα είναι ικανές να αναπτύξουν τις δημιουργικές δεξιότητες, οι οποίες αποκτούν όλο και πιο καίρια σημασία. |
| --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Η υιοθέτηση μίας και μόνο ενιαίας πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι πιθανόν να αποδειχθεί αναποτελεσματική, εφόσον τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα, παντού όμως είναι απαραίτητη μια πολιτική για τη μείωση του χάσματος μεταξύ των διαθέσιμων δεξιοτήτων και των μελλοντικών θέσεων εργασίας (23). |
| --- | --- |

4.3.2.

4.4.   Σημεία επαγρύπνησης όσον αφορά τον κίνδυνο διακρίσεων στην εργασία και την κοινωνία

| 4.4.1. | Ισότητα των φύλων: Οι θέσεις εργασίας του μέλλοντος κι εκείνες που θα αναγνωρίζονται και θα αμείβονται καλύτερα υπάγονται στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM), ιδιαίτερα δε στον κλάδο της τεχνολογίας των πληροφοριών (ΤΠ). Η παρουσία των δύο φύλων πρέπει να τεθεί στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων: η κατάσταση είναι ανησυχητική στους κλάδους με έντονο το ψηφιακό στοιχείο, καθώς οι γυναίκες εκπροσωπούνται ελάχιστα (24). Είναι σημαντική η παρακολούθηση και μέτρηση των τάσεων αυτών και η προώθηση της πρόσβασης των γυναικών στους εν λόγω κλάδους, εάν θέλουμε να αποφύγουμε περαιτέρω ανισότητες στον μελλοντικό κόσμο της εργασίας (25). |
| --- | --- |

4.4.1.

| 4.4.2. | Ανισότητες σε σχέση με την ηλικία: Οι αλλαγές στον κόσμο της εργασίας έχουν επιπτώσεις στις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων, ανεξαρτήτως ηλικίας. Οι μετασχηματισμοί αυτοί ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο επί της βιώσιμης εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής. Για παράδειγμα, η χρήση συμβάσεων ορισμένου χρόνου, η οποία σήμερα —μάλλον άδικα— αφορά κατά κύριο λόγο τους νέους (26), μπορεί να επεκταθεί και σε εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, με τις όποιες πιθανές συνέπειες. Ταυτόχρονα, η τεχνολογική ανάπτυξη που συνδέεται με την ψηφιοποίηση μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες στους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας. Οι εξελίξεις αυτές πρέπει να παρακολουθούνται με την εκπόνηση μελετών σχετικά με την εργασία. |
| --- | --- |

4.4.2.

5.   Κοινωνικός διάλογος και διάλογος πολιτών που καινοτομεί και προλαμβάνει

| 5.1. | Ο κοινωνικός διάλογος σε όλα τα επίπεδα —ευρωπαϊκό, εθνικό, τοπικό, κλαδικό και επιχείρησης— πρέπει να ενσωματώνει πλήρως τα ψηφιακά ζητήματα και να αναπτύσσει πολιτικές πρόληψης που θα τεκμηριώνονται με βάση κατάλληλα δεδομένα όσον αφορά τα επαγγέλματα που πλήττονται από τις αλλαγές, τις νέες θέσεις εργασίας και τις δεξιότητες που πρέπει να αναπτυχθούν για την πλήρωση των θέσεων αυτών. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να προσεγγίζει σφαιρικότερα τις συνθήκες εργασίας στην εποχή της αυτοματοποίησης, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι νέοι κίνδυνοι και οι νέες ευκαιρίες. Οι συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί χάρη στον κοινωνικό διάλογο στα διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ και στους διάφορους κλάδους θα πρέπει να αναλυθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με στόχο την εφαρμογή των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων (δικαίωμα αποσύνδεσης (27), συμφωνίες τηλεργασίας, μεταφερόμενα δικαιώματα που συνδέονται με το πρόσωπο, συλλογικές συμβάσεις που υπογράφονται με τις πλατφόρμες (28) κ.λπ.) (29). |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Προκειμένου να καλυφθούν όλες οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης που δημιουργεί η ψηφιοποίηση και να μην παραμεληθεί κανένας εργαζόμενος (30), η ΕΟΚΕ συγκαταλέγει στις προτεραιότητές της τη διαφύλαξη της ποιότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, σύμφωνα και με τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να οργανώσουν διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους με στόχο την προσαρμογή των συστημάτων κοινωνικής προστασίας στις νέες μορφές απασχόλησης. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Η αύξηση της παραγωγικότητας χάρη στην ψηφιοποίηση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετους πόρους. Ο κοινωνικός διάλογος σχετικά με την κατανομή της προστιθέμενης αξίας και την ανακατανομή της πρέπει να οργανωθεί σε επίπεδο αλυσίδων παραγωγής και σε επίπεδο επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Στο φορολογικό πεδίο, πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά μεταρρυθμίσεις των φορολογικών συστημάτων, ώστε να εξασφαλιστούν παρόμοια επίπεδα φορολόγησης όλων των μορφών εισοδήματος, είτε αυτό προκύπτει από κλάδους που οργανώνονται βάσει συλλογικών συμβάσεων είτε από τη συνεργατική οικονομία. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Τα ενδιαφερόμενα μέρη της κοινωνίας των πολιτών θα πρέπει να κληθούν να συμμετάσχουν ενεργά στις εξελίξεις αυτές. Οι πολιτικές κατάρτισης υπέρ των ομάδων που είναι ευάλωτες στις ταχείες τεχνολογικές αλλαγές, καθώς και οι πολιτικές ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιοποίησης, οι συνέπειες των οποίων αφορούν όλους τους πολίτες, νομιμοποιούν τον σημαντικό ρόλο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. |
| --- | --- |

5.6.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Women in the Digital Age, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2018.

1

Women in the Digital Age

(2)  COM(2017) 206 final, σ. 28.

2

(3)  ΕΕ C 262 της 25.7.2018, σ. 1.

3

(4)  ΕΕ C 303 της 19.8.2016, σ. 54 και ΕΕ C 129 της 11.4.2018, σ. 7.

4

(5)  Impact of digitalization and the on-demand economy on labour markets and the consequences for employment and industrial relations, ΕΟΚΕ, 2017.

5

Impact of digitalization and the on-demand economy on labour markets and the consequences for employment and industrial relations

(6)  ΕΕ L 122 της 16.5.2009, σ. 28.

6

(7)  ΕΕ C 288 της 31.08.2017, σ. 1.

7

(8)  ΕΕ C 288 της 31.08.2017, σ. 1.

8

(9)  ΕΕ C 434 της 15.12.2017, σ. 36 και ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 8.

9

(10)  ΕΕ C 237 της 6.7. 2018, σ. 1.

10

(11)  Ευρωπαϊκή Ένωση (2017). Έγγραφο προβληματισμού για την κοινωνική διάσταση της Ευρώπης, σ. 24.

11

(12)  ΕΕ C 262 της 25.7.2018, σ. 1.

12

(13)  ΕΕ C 288 της 31.08.2017, σ. 1.

13

(14)  ΕΕ C 288 της 31.08.2017, σ. 1.

14

(15)  The impact of technology on the quality and quantity of jobs, ΔΟΕ, 2018. Πρβλ. Villani C., Donner un sens à l'intelligence artificielle: Pour une stratégie nationale et européenne, 2018.

15

The impact of technology on the quality and quantity of jobs

Donner un sens à l'intelligence artificielle: Pour une stratégie nationale et européenne

(16)  Βλέπε την έκθεση του κ. Cédric Villani σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (Μάρτιος 2018).

16

(17)  «Automation, skills use and training», Nedelkoska, L. και G. Quintini (2018). Έγγραφα εργασίας του ΟΟΣΑ σχετικά με τα κοινωνικά ζητήματα, την απασχόληση και τις μεταναστεύσεις, αριθ. 202, εκδόσεις του ΟΟΣΑ, Παρίσι, 2018.

17

(18)  Intelligence artificielle et travail: rapport à la ministre du travail et au secrétaire d'État auprès du premier ministre, chargé du numérique, France Stratégie, 2018.

18

Intelligence artificielle et travail:

(19)  Cedefop (2018). Insights into skill shortages and skill mismatch: learning from Cedefop’s European skills and job survey.

19

(20)  «Automation, skills use and training», Nedelkoska, L. και G. Quintini (2018). Έγγραφα εργασίας του ΟΟΣΑ σχετικά με τα κοινωνικά ζητήματα, την απασχόληση και τις μεταναστεύσεις, αριθ. 202, εκδόσεις του ΟΟΣΑ, Παρίσι, 2018.

20

(21)  Cedefop (2018). Insights into skill shortages and skill mismatch: learning from Cedefop’s European skills and job survey.

21

(22)  ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 8.

22

(23)  Cedefop (2018). Insights into skill shortages and skill mismatch: learning from Cedefop’s European skills and job survey.

23

(24)  Women in the Digital Age, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2018.

24

Women in the Digital Age

(25)  Monitoring the digital economy & society 2016-2021, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2015.

25

Monitoring the digital economy & society 2016-2021

(26)  Non-standard forms of employment: Recent trends and future prospects, Eurofound, 2017, σ. 7, και Working conditions of workers at different ages, Eurofound, 2017.

26

Non-standard forms of employment: Recent trends and future prospects,

Working conditions of workers at different ages,

(27)  ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 8.

27

(28)  Βλέπε τη συμφωνία που υπεγράφη στη Δανία.

28

(29)  ΕΕ C 434 της 15.12.2017, σ. 30.

29

(30)  ΕΕ C 303 της 19.8.2016, σ. 54 και ΕΕ C 129 της 11.4.2018, σ. 7.

30

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/20 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/20

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Η κατάσταση των γυναικών με αναπηρία

[διερευνητική γνωμοδότηση κατόπιν αίτησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου]»

(2018/C 367/04)

| Εισηγήτρια: | η κ. Gunta ANČA |
| --- | --- |

Εισηγήτρια:

η κ. Gunta ANČA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 3.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 29 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Απόφαση της συνόδου ολομέλειας | 13.3.2018 |
| Αρμόδιο τμήμα | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 6.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 187/2/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 3.4.2018

Νομική βάση

Άρθρο 29 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας

13.3.2018

Αρμόδιο τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

6.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

187/2/0

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλαπλές και διατομεακές διακρίσεις με βάση τόσο το φύλο όσο και την αναπηρία τους. Οι γυναίκες με αναπηρία δεν έχουν ίσες ευκαιρίες να συμμετέχουν ισότιμα με τους άλλους σε όλες τις πτυχές της κοινωνίας. Αποκλείονται πολύ συχνά, μεταξύ άλλων, από την εκπαίδευση και την κατάρτιση χωρίς αποκλεισμούς, την απασχόληση, την πρόσβαση σε προγράμματα μείωσης της φτώχειας, την επαρκή στέγαση και τη συμμετοχή στην πολιτική και δημόσια ζωή, καθώς ορισμένες νομοθετικές πράξεις τούς στερούν τη δυνατότητα να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την ίδια τους τη ζωή, μεταξύ άλλων σχετικά με τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά τους δικαιώματα. Επιπλέον, αντιμετωπίζουν εμπόδια κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους ως πολίτες της ΕΕ (1). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η παρούσα γνωμοδότηση καλεί την ΕΕ, από κοινού με όλα τα κράτη μέλη της, να εφαρμόσει τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD) (2), τις συστάσεις που παρέλαβε η ΕΕ από την Επιτροπή της UNCRPD το 2015 αναφορικά με τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία και τη γενική παρατήρηση αριθ. 3 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το άρθρο 6 της σύμβασης. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Καλούμε την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συμπεριλάβουν την πτυχή της αναπηρίας στην επικείμενη στρατηγική, στις πολιτικές και τα προγράμματά της για την ισότητα των φύλων, καθώς και την πτυχή της ισότητας των φύλων στις στρατηγικές της για την αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αναπηρία 2020-2030 και του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (3). Ο διάδοχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη θα πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνει την πτυχή των γυναικών με αναπηρία, δεδομένου ότι η οικονομική και κοινωνική συμμετοχή τους είναι ουσιώδης για την επιτυχία της συνολικής οικονομικής και κοινωνικής στρατηγικής της Ευρώπης (4). |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, θα πρέπει να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να καθιερωθεί διαρθρωμένος διάλογος με επαρκές ανεξάρτητο κονδύλιο του προϋπολογισμού, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική διαβούλευση και η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην εφαρμογή και τις ρυθμίσεις της CRPD μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων, μεταξύ άλλων γυναικών, κοριτσιών και αγοριών με αναπηρία (5). |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η χρήση των σημερινών και μελλοντικών μέσων χρηματοδότησης της ΕΕ, ιδίως των διαρθρωτικών ταμείων και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως βασικό εργαλείο για την υποστήριξη των κρατών μελών όσον αφορά την προώθηση της προσβασιμότητας και της μη διακριτικής μεταχείρισης των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία (6). |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να προσχωρήσουν άμεσα στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (σύμβαση της Κωνσταντινούπολης) ως βήμα για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία (7). Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ποινικοποίηση της σεξουαλικής και άλλων μορφών βίας κατά των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία, καθώς και τον τερματισμό της αναγκαστικής στείρωσης (8). |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία έχουν ίση πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης για άτομα με αναπηρία, καθώς και σε προσιτές βασικές υπηρεσίες. Όλες οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία πρέπει να είναι σε θέση να ασκούν τις νομικές τους ικανότητες λαμβάνοντας τις δικές τους αποφάσεις, με στήριξη, όταν είναι επιθυμητό, ως προς την ιατρική και/ή θεραπευτική αγωγή, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων που αφορούν τη διατήρηση της γονιμότητας και της αναπαραγωγικής τους αυτονομίας (9). |
| --- | --- |

1.7.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Οι γυναίκες με αναπηρία εξακολουθούν να βρίσκονται στις παρυφές της κοινωνίας. Η κατάσταση των γυναικών με αναπηρία δεν είναι μόνο χειρότερη από την κατάσταση των γυναικών χωρίς αναπηρία, αλλά είναι και χειρότερη από την κατάσταση των ανδρών που βρίσκονται σε αντίστοιχη θέση (10). |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Οι γυναίκες με αναπηρία αποτελούν το 16 % του συνολικού γυναικείου πληθυσμού στην Ευρώπη. Ο αριθμός αυτός βασίζεται στον σημερινό ολικό γυναικείο πληθυσμό (λίγο κάτω από 250 εκατομμύρια) στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που σημαίνει ότι υπάρχουν περίπου 40 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια με αναπηρία (11). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Ο αριθμός των ηλικιωμένων αυξάνεται στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται αντίστοιχα και ο αριθμός των ατόμων με αναπηρία. Ο αριθμός των γυναικών με αναπηρία θα αυξηθεί δυσανάλογα λόγω του υψηλότερου προσδόκιμου ζωής των γυναικών (12). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Η παρούσα γνωμοδότηση καλεί την ΕΕ, από κοινού με όλα τα κράτη μέλη της, να εφαρμόσει τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD) (13), τις συστάσεις που παρέλαβε η ΕΕ από τη σύμβαση το 2015 αναφορικά με τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία και τη γενική παρατήρηση αριθ. 3 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το άρθρο 6 της σύμβασης. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει αμέσως να θέσουν σε ισχύ ένα σχέδιο δράσης, το χρονοδιάγραμμα και τους πόρους για την εφαρμογή της σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. |
| --- | --- |

2.4.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

Διεθνές και ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο

| 3.1. | Η ΕΕ, μαζί με τα 28 κράτη μέλη της, είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία. Δεσμεύονται πλέον από το διεθνές δίκαιο όσον αφορά τη σύμβαση, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι δεσμεύονται να προωθούν από κοινού, να προστατεύουν και να διασφαλίζουν τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία όπως κατοχυρώνονται στη σύμβαση, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να δίδουν το καλό παράδειγμα, καθώς πρόκειται για τον μόνο οργανισμό περιφερειακής ολοκλήρωσης σε όλο τον κόσμο που είναι συμβαλλόμενο μέρος στη σύμβαση και βρίσκεται σε μοναδική θέση να διασφαλίζει εναρμονισμένη και ισότιμη προστασία των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία σε ολόκληρη την Ευρώπη. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Η σύμβαση αναγνωρίζει στο άρθρο 6 ότι «οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις και γι’ αυτόν τον λόγο [τα συμβαλλόμενα μέρη] λαμβάνουν μέτρα για να διασφαλίσουν ότι τα εν λόγω άτομα απολαμβάνουν πλήρως και ισότιμα όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες τους. Τα συμβαλλόμενα κράτη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίζουν την πλήρη ανάπτυξη, την πρόοδο και τη χειραφέτηση των γυναικών, για να είναι σε θέση να ασκούν και να απολαμβάνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες που ορίζονται στην παρούσα σύμβαση». |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Το 2015 παρελήφθησαν σημαντικές συστάσεις από την Επιτροπή του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της κατάστασης των ατόμων αυτών, μεταξύ των οποίων γυναίκες και κορίτσια με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (βλέπε συστάσεις παραπάνω). |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Το 2016, η Επιτροπή της UNCRPD ενέκρινε τη γενική παρατήρησή της αριθ. 3 σχετικά με το άρθρο 6 της σύμβασης, η οποία τονίζει ότι τα συμβαλλόμενα κράτη της CRPD, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, θα πρέπει να λαμβάνουν τα μέτρα που αναφέρονται παραπάνω με στόχο την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ αποτελούν επίσης συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη όλων των Μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών (CEDAW), της πιο ολοκληρωμένης διεθνούς νομικής πράξης για την προώθηση της ίσης αναγνώρισης, της απόλαυσης και της άσκησης όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών σε πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, πολιτιστικό, αστικό και οικιακό πεδίο. Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία θα πρέπει επίσης να απολαμβάνουν πλήρως και να συμμετέχουν στις εθνικές προσπάθειες για την εφαρμογή της CEDAW. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Τα άρθρα 10 και 19 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) απαιτούν από την ΕΕ να καταπολεμά τις διακρίσεις λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και των δραστηριοτήτων της, καθώς και με την υιοθέτηση των κατάλληλων δράσεων. Το άρθρο 8 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι: «Σε όλες τις δράσεις της, η Ένωση επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προαχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών». |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Τα άρθρα 20 και 26 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ απαγορεύουν τις διακρίσεις λόγω αναπηρίας και αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να επωφελούνται μέτρων που θα τους εξασφαλίζουν την αυτονομία, την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη και τη συμμετοχή στον κοινοτικό βίο. Στον Χάρτη γίνεται επίσης αναφορά στην ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών και στην απαγόρευση των διακρίσεων για διάφορους λόγους — συμπεριλαμβανομένου του φύλου. |
| --- | --- |

3.7.

4.   Γενικές συστάσεις

| 4.1. | Σε αντίθεση με τις παραπομπές στις CRPD, CEDAW, ΣΛΕΕ και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ενσωματώσει την πτυχή της αναπηρίας σε όλες τις πολιτικές, στα προγράμματα και στις στρατηγικές της σχετικά με το φύλο, ούτε έχει υιοθετήσει την πτυχή της ισότητας των φύλων στις στρατηγικές της για την αναπηρία. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεν διαθέτουν σήμερα ισχυρό νομικό πλαίσιο για την προστασία, την προώθηση και τη διασφάλιση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία. Καλούμε την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συμπεριλάβουν την πτυχή της αναπηρίας στην επικείμενη στρατηγική, στις πολιτικές και τα προγράμματά της για την ισότητα των φύλων, καθώς και την πτυχή της ισότητας των φύλων στις στρατηγικές της για την αναπηρία, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αναπηρία 2020-2030 και του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Ο διάδοχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη θα πρέπει επίσης να συμπεριλαμβάνει την πτυχή των γυναικών με αναπηρία, δεδομένου ότι η οικονομική και κοινωνική συμμετοχή τους είναι ουσιώδης για την επιτυχία της συνολικής οικονομικής και κοινωνικής στρατηγικής της Ευρώπης (14). |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεν συμβουλεύονται ούτε και χρηματοδοτούν επαρκώς τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία. Τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, θα πρέπει να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να καθιερωθεί διαρθρωμένος διάλογος με επαρκές ανεξάρτητο κονδύλιο του προϋπολογισμού, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική διαβούλευση και η συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην εφαρμογή και τις ρυθμίσεις της CRPD μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων, μεταξύ άλλων γυναικών, κοριτσιών και αγοριών με αναπηρία (15). |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία εξακολουθούν να βρίσκονται στο περιθώριο όλων των κινημάτων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι περιοδικές εκθέσεις που εκπονούνται από τα αρμόδια για τη συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα όργανα της ΕΕ και των κρατών μελών πρέπει να περιλαμβάνουν αυτόματα πληροφορίες για τις γυναίκες με αναπηρία. Η πρακτική αυτή θα πρέπει να εκτείνεται σε όλα τα ιδρύματα που ασχολούνται με την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, των γυναικών εν γένει και των γυναικών με αναπηρία (16). |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεν διαθέτουν συνεκτικά και συγκρίσιμα δεδομένα και δείκτες ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία, ούτε και έρευνα σχετικά με την κατάσταση των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία στην ΕΕ (17). Η ΕΟΚΕ συνιστά οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί, ιδίως δε το Eurofound, το Cedefop, ο FRA και το EIGE, να υιοθετήσουν πιο συστηματική προσέγγιση στις εργασίες τους αναφορικά με τα άτομα με αναπηρίες και την κατάστασή τους στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία. Ιδιαίτερα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση των γυναικών και το γεγονός ότι η διατομεακότητα μπορεί να οδηγήσει σε πολλαπλές μορφές διακρίσεων. Η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης το ζήτημα αυτό να περιλαμβάνεται ρητά στα προγράμματα εργασίας τους. Τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, τα ζητήματα των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία πρέπει να ενσωματώνονται στη συλλογή δεδομένων και στατιστικών στοιχείων για το φύλο και την ηλικία, καθώς και στις υφιστάμενες στατιστικές σειρές και έρευνες σύμφωνα με τις αρχές της UNCRPD. Πρέπει να θεσπιστεί μηχανισμός για την παρακολούθηση της προόδου και τη χρηματοδότηση της συλλογής δεδομένων, των μελετών αλλά και της έρευνας σχετικά με τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών που προέρχονται από τις πιο περιθωριοποιημένες ομάδες της κοινωνίας, όπως είναι οι εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες, και τις διατομεακές διακρίσεις που αυτές αντιμετωπίζουν, ο οποίος θα αποτελέσει και τη βάση του πολιτικού σχεδιασμού. Όλες οι έρευνες σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πτυχή του φύλου, ενώ η έρευνα σχετικά με τις γυναίκες και τα κορίτσια θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πτυχή της αναπηρίας. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η χρήση των σημερινών και μελλοντικών μέσων χρηματοδότησης της ΕΕ, ιδίως των διαρθρωτικών ταμείων και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως βασικό εργαλείο για την υποστήριξη των κρατών μελών όσον αφορά την προώθηση της προσβασιμότητας και της μη διακριτικής μεταχείρισης των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία (18), καθώς για την ευαισθητοποίηση και την αύξηση της προβολής των ευκαιριών χρηματοδότησης για τέτοιου είδους μέτρα στα προγράμματα μετά το 2020. Οι οργανώσεις ατόμων με αναπηρίες πρέπει να λαμβάνουν πληροφορίες και υποστήριξη όσον αφορά την πρόσβαση σε δυνατότητες χρηματοδότησης. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να πέσουν θύματα πολλαπλών και διατομεακών διακρίσεων στην Ευρώπη. Το σημείο τομής της φυλής, της εθνικής καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της ηλικίας, του γενετήσιου προσανατολισμού, της εθνικότητας, της θρησκείας, του φύλου, της αναπηρίας, του καθεστώτος πρόσφυγα ή μετανάστη κ.λπ. έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα το οποίο αυξάνει τη διάκριση που βιώνουν οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία (19). Αυτή η διάκριση απορρέει από τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι δομούν την ταυτότητά τους, μη αναγνωρίζοντας την ποικιλομορφία μεταξύ των γυναικών με αναπηρία και τείνοντας να ομογενοποιούν τις γυναίκες με αναπηρία σε όλους τους κοινωνικούς τομείς και να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα που βιώνουν οι γυναίκες αυτές με γνώμονα τον αποκλεισμό (20). Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να καταργήσουν κάθε πολιτική, πρακτική και νομοθεσία που εισάγει διακρίσεις, και να απαγορεύσουν κάθε διάκριση με βάση το φύλο και την αναπηρία και τις διατομεακές της μορφές, μεταξύ άλλων υιοθετώντας ισχυρή και ευρεία ενωσιακή νομοθεσία που να προστατεύει τις γυναίκες με αναπηρία από τις διατομεακές διακρίσεις σε όλους τους τομείς της ζωής (21). |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Η ιστορία, οι συμπεριφορές και οι προκαταλήψεις που υφίστανται στην κοινωνία και τον οικογενειακό κύκλο, έχουν επιβάλει αρνητικά στερεότυπα για τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία, συμβάλλοντας έτσι στην κοινωνική τους απομόνωση και τον αποκλεισμό. Αγνοούνται σχεδόν παντελώς από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και, όταν κάποτε προσελκύουν την προσοχή των ΜΜΕ, αντιμετωπίζονται από μια ασεξουαλική ιατρική σκοπιά, χωρίς να αναγνωρίζονται οι δυνατότητες και η συμβολή τους στο περιβάλλον τους (22). Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία δεν γνωρίζουν επαρκώς τα δικαιώματά τους βάσει της CRPD, της CEDAW και της νομοθεσίας της ΕΕ. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να αναπτύξουν μια ολοκληρωμένη εκστρατεία ευαισθητοποίησης σχετικά με τη CRPD και τη CEDAW και να καταπολεμήσουν την προκατάληψη εις βάρος των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία (23). Τα μέσα ενημέρωσης θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συμβουλεύονται και να ευνοούν τη συμμετοχή γυναικών με αναπηρία, κατά προτίμηση ορισμένων από τις οργανώσεις τους, οι οποίες θα πρέπει επίσης να συμμετέχουν σε παρουσιάσεις και να παρακολουθούν προγράμματα. Οι οργανώσεις ατόμων με αναπηρία θα πρέπει να λαμβάνουν την αναγκαία χρηματοδότηση με σκοπό την ενημέρωση και εκπαίδευση των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία και των οικογενειών τους σχετικά με τα δικαιώματά τους στο πλαίσιο της σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Η ΕΕ ως δημόσια διοίκηση έχει υποχρέωση να εφαρμόζει τη σύμβαση εσωτερικά στο πλαίσιο των θεσμικών της οργάνων. Η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει ότι τα ζητήματα των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία περιλαμβάνονται πλήρως και γίνονται σεβαστά στις εκδηλώσεις και συναντήσεις, στις προσπάθειες επικοινωνίας, ενημέρωσης και διαβούλευσης και στις πολιτικές για την κοινωνική ασφάλιση και την απασχόληση. Θα πρέπει δε να καταβάλλει προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί ότι οι προϋπολογισμοί της λαμβάνουν υπόψη θέματα που αφορούν τη διάσταση του φύλου. Θα πρέπει να αναληφθούν θετικές δράσεις προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι γυναίκες με αναπηρία μπορούν να συμμετάσχουν, σε ισότιμη βάση με τους άλλους, στο έργο και τη λειτουργία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.8.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

5.1.   Βία

| 5.1.1. | Οι γυναίκες με αναπηρία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο βίας, εκμετάλλευσης και κακοποίησης σε σύγκριση με άλλες γυναίκες. Η βία μπορεί να είναι διαπροσωπική, θεσμική ή/και δομική. Θεσμική ή/και δομική βία είναι οποιαδήποτε μορφή διαρθρωτικής ανισότητας ή θεσμικής διάκρισης η οποία διατηρεί μια γυναίκα σε ήσσονα θέση, είτε σωματικά είτε ιδεολογικά, σε σύγκριση με άλλα άτομα στην οικογένεια, το νοικοκυριό ή την κοινότητά της (24). Μελέτη του 2014 της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων εκτίμησε ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία είναι 3 έως 5 φορές πιθανότερο να αποτελέσουν θύματα βίας, ιδιαίτερα ενδοοικογενειακής βίας (25). |
| --- | --- |

5.1.1.

| 5.1.2. | Η νομοθεσία της ΕΕ και η εθνική νομοθεσία για την πρόληψη της εκμετάλλευσης, της βίας και της κακοποίησης συχνά στερείται εστίασης στις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία. Η ΕΕ πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ενσωμάτωση της αναπηρίας σε όλες τις νομοθετικές πράξεις, τις πολιτικές και τις στρατηγικές για την καταπολέμηση της βίας, της κακοποίησης και της εκμετάλλευσης (26). Η βία κατά των γυναικών θα πρέπει να ποινικοποιηθεί. Συνιστάται να ληφθούν όλα τα κατάλληλα νομοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά μέτρα για την προστασία των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία, τόσο εντός όσο και εκτός της οικίας τους, από όλες τις μορφές εκμετάλλευσης, βίας και κακοποίησης, ενώ θα πρέπει να εξασφαλίζεται η πρόσβασή τους στη δικαιοσύνη με τη βοήθεια και την κατάλληλη υποστήριξη των κοινοτικών υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές ανάγκες τους, συμπεριλαμβανομένων συσκευών υποβοήθησης, για την αποφυγή της απομόνωσης και του περιορισμού κατ’ οίκον (27). |
| --- | --- |

5.1.2.

| 5.1.3. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να προσχωρήσουν άμεσα στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (σύμβαση της Κωνσταντινούπολης) ως βήμα για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ποινικοποίηση της σεξουαλικής και άλλων μορφών βίας κατά των γυναικών και κοριτσιών με αναπηρία, καθώς και τον τερματισμό της αναγκαστικής στείρωσης (28). |
| --- | --- |

5.1.3.

5.2.   Σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού για το σπίτι και την οικογένεια

| 5.2.1. | Τα παραπλανητικά στερεότυπα που σχετίζονται με την αναπηρία και το φύλο αποτελούν μορφή διάκρισης που έχει ιδιαίτερα σοβαρό αντίκτυπο ως προς τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα αντίστοιχα δικαιώματα, καθώς και την άσκηση του δικαιώματος δημιουργίας οικογένειας. Στα επιβλαβή στερεότυπα για τις γυναίκες με αναπηρία περιλαμβάνεται και η πεποίθηση ότι είναι ασεξουαλικές, ανίκανες, παράλογες ή/και ότι είναι υπερσεξουαλικές (29). |
| --- | --- |

5.2.1.

| 5.2.2. | Οι επιλογές των γυναικών με αναπηρία, ιδίως των γυναικών με ψυχοκοινωνική ή διανοητική αναπηρία, συχνά αγνοούνται και οι αποφάσεις τους συχνά υποκαθίστανται από τις αποφάσεις τρίτων προσώπων, μεταξύ άλλων νομικών εκπροσώπων, φορέων παροχής υπηρεσιών, κηδεμόνων και μελών της οικογένειας, κατά παράβαση των δικαιωμάτων τους που απορρέουν από το άρθρο 12 της CRPD (30). Πολύ συχνά, οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία υποβάλλονται διά της βίας σε στείρωση και έκτρωση, ή άλλες μορφές ελέγχου της γονιμότητάς τους. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα μέτρα ώστε να διασφαλίζεται ότι όλες οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία πρέπει να είναι σε θέση να ασκούν τις νομικές τους ικανότητες λαμβάνοντας τις δικές τους αποφάσεις, με στήριξη, όταν είναι επιθυμητό, ως προς την ιατρική και/ή θεραπευτική αγωγή, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων που αφορούν τη διατήρηση της γονιμότητας και της αναπαραγωγικής τους αυτονομίας, ασκώντας το δικαίωμά τους να επιλέγουν τον αριθμό και τον χρόνο απόκτησης παιδιών, θέματα που σχετίζονται με τη σεξουαλικότητά τους, καθώς και ασκώντας το δικαίωμά τους να δημιουργούν σχέσεις. Αυτό θα πρέπει να συμβαίνει χωρίς καταναγκασμό, διακρίσεις και βία. Η διά της βίας στείρωση και η διά της βίας έκτρωση αποτελούν μία μορφή βίας κατά των γυναικών και θα πρέπει να ποινικοποιηθούν, όπως ορίζεται στο άρθρο 39 της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (31). |
| --- | --- |

5.2.2.

| 5.2.3. | Στις γυναίκες με αναπηρία μπορεί επίσης να μη δίνεται πρόσβαση στην πληροφόρηση, την επικοινωνία και την αγωγή όσον αφορά τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία και τα αντίστοιχα δικαιώματά τους, με βάση επιβλαβή στερεότυπα με τα οποία εικάζεται ότι είναι ασεξουαλικές και, επομένως, δεν απαιτείται η εν λόγω ενημέρωση σε ισότιμη βάση με άλλους. Οι πληροφορίες ενδέχεται επίσης να μην είναι διαθέσιμες σε προσιτές μορφές. Οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των μαστογράφων και των κλινών γυναικολογικών εξετάσεων, είναι συχνά δυσπρόσιτα για τις γυναίκες με αναπηρία (32). Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα μέτρα ώστε να διασφαλίζεται ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία έχουν ίση πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης για άτομα με αναπηρία, καθώς και σε προσιτές βασικές υπηρεσίες, όπως οδοντιατρική και οφθαλμολογική φροντίδα, υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και πρόληψης, συμπεριλαμβανομένων γυναικολογικών συμβουλών, ιατρικών εξετάσεων, οικογενειακού προγραμματισμού και προσαρμοσμένης υποστήριξης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. |
| --- | --- |

5.2.3.

| 5.2.4. | Θα πρέπει να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα σε ό, τι αφορά την κατάρτιση των επαγγελματιών, κυρίως αυτών του τομέα της υγείας και του νομικού κλάδου, ώστε να εξασφαλίζεται ότι ακούγονται οι φωνές των κοριτσιών και των γυναικών με αναπηρία κατά τη διάρκεια δικαστικών ερευνών και διαδικασιών. Τα μέτρα αυτά πρέπει να λαμβάνονται σε στενή συνεργασία με τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των ατόμων με αναπηρίες. |
| --- | --- |

5.2.4.

5.3.   Εκπαίδευση και κατάρτιση

| 5.3.1. | Επιβλαβή στερεότυπα για το φύλο και την αναπηρία συνδυάζονται με συνέπεια να τροφοδοτούνται διακρίσεις όσον αφορά τις στάσεις, τις πολιτικές και τις πρακτικές, όπως να χρησιμοποιείται εκπαιδευτικό υλικό που διαιωνίζει τα λανθασμένα στερεότυπα φύλου και αναπηρίας, να διεξάγονται οικογενειακές δραστηριότητες με βάση το φύλο, να ανατίθενται ρόλοι φροντιστών σε γυναίκες και κορίτσια και σε ορισμένες περιοχές να προσδίδεται μεγαλύτερη αξία στην εκπαίδευση των αγοριών έναντι των κοριτσιών, να ενθαρρύνεται ο γάμος από την παιδική ηλικία των κοριτσιών με αναπηρία και να μην παρέχονται προσιτές εγκαταστάσεις υγιεινής στα σχολεία για τη διασφάλιση της αντιμετώπισης της εμμηνόρροιας κατά τρόπο υγιεινό. Με τη σειρά τους, τα παραπάνω οδηγούν σε υψηλότερα ποσοστά αναλφαβητισμού, σχολική αποτυχία, άνισα ημερήσια ποσοστά συμμετοχής, απουσίες και οριστική εγκατάλειψη του σχολείου (33). |
| --- | --- |

5.3.1.

| 5.3.2. | Συγκριτική ανάλυση της ΕΕ έδειξε ότι το 2011 μόλις το 27 % των ατόμων με αναπηρία ηλικίας 30-34 ετών είχε ολοκληρώσει την τριτοβάθμια ή ισοδύναμη εκπαίδευση στην ΕΕ (34). Ωστόσο, δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ειδικά για τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία. Στα ευρωπαϊκά σχολεία και σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ, πολλά κορίτσια και γυναίκες με αναπηρία δεν έχουν πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς, σύμφωνα με τη CRPD. Έχει καταδειχθεί ότι η χρηματοπιστωτική κρίση επηρέασε αρνητικά τις προσπάθειες για την επίτευξη εκπαίδευσης χωρίς αποκλεισμούς. |
| --- | --- |

5.3.2.

| 5.3.3. | Η γενική εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς για τα κορίτσια και τις γυναίκες με αναπηρία πρέπει να αντιμετωπίζεται με γνώμονα το πρότυπο της υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης, των ίσων ευκαιριών, της υποστήριξης και των εύλογων προσαρμογών (35), και της πρόσβασης όλων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, διασφαλίζοντας ότι οι γυναίκες με αναπηρία έχουν πρόσβαση στη συνεχή εκπαίδευση ως μέσο για την ενίσχυση της προσωπικής τους ανεξαρτησίας, της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους και της κοινωνικής τους ένταξης, καθώς και ότι συνεχίζουν να ασκούν μόνιμα το δικαίωμα να αποφασίζουν για τον εαυτό τους και να επιλέγουν τον τρόπο ζωής τους. Οι γονείς των μαθητών με αναπηρίες θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους τις αναγκαίες πληροφορίες όσον αφορά τα οφέλη που προκύπτουν από την κανονική εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς. |
| --- | --- |

5.3.3.

| 5.3.4. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογήσουν την τρέχουσα κατάσταση και να λάβουν μέτρα ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση και τη συμμετοχή σε υψηλής ποιότητας εκπαίδευση για όλους τους σπουδαστές με αναπηρία σύμφωνα με τη CRPD, προωθώντας τη χρήση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μέσων και συμπεριλαμβάνοντας ειδικούς για την αναπηρία δείκτες στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» κατά την επιδίωξη του εκπαιδευτικού στόχου. |
| --- | --- |

5.3.4.

| 5.3.5. | Οι σχετικοί κανονισμοί της ΕΕ και τα προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών (όπως το Erasmus+) έχουν βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβάνοντας οικονομική στήριξη για την κινητικότητα των μαθητών με αναπηρία. Ωστόσο, στην πράξη, οι σπουδαστές με αναπηρία αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πρόσβαση στις εθνικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες της χώρας προορισμού (ως προς την αντιμετώπιση, τα φυσικά εμπόδια, τους περιορισμούς στην επικοινωνία και την πληροφόρηση, καθώς και την έλλειψη ευελιξίας στα προγράμματα σπουδών) (36). Τα προγράμματα της ΕΕ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη διά βίου μάθηση θα πρέπει να περιλαμβάνουν υποστήριξη για τις γυναίκες με αναπηρία. Το πρόγραμμα ανταλλαγής ευρωπαίων επιχειρηματιών θα πρέπει να περιλαμβάνει την οικονομική στήριξη των νέων ατόμων με αναπηρία, σε αντίθεση με ό, τι συμβαίνει επί του παρόντος. Οι ορθές πρακτικές και οι προκλήσεις για τα προγράμματα ανταλλαγής σπουδαστών και νέων επιχειρηματιών θα πρέπει να κατανέμονται, και πρέπει να παρέχεται κατάρτιση στους εκπαιδευτικούς, τους κοινωνικούς εταίρους και τα μέσα ενημέρωσης. |
| --- | --- |

5.3.5.

| 5.3.6. | Η ίση πρόσβαση σε διάφορες συνιστώσες των εγκαταστάσεων ΤΠΕ και της κοινωνίας της πληροφορίας θα πρέπει να διασφαλίζεται για τις γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία. Κατά την ανάπτυξη των τεχνολογιών της πληροφόρησης και της επικοινωνίας, οι οικονομικοί παράγοντες, και η ανάγκη για κατάρτιση και ίσες ευκαιρίες ανεξαρτήτως ηλικίας θα πρέπει να ληφθούν υπόψη προκειμένου οι τεχνολογίες αυτές να καταστούν προσβάσιμες στα κορίτσια και τις γυναίκες με αναπηρίες που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. |
| --- | --- |

5.3.6.

5.4.   Απασχόληση

| 5.4.1. | Η συμμετοχή των γυναικών γενικότερα στην αγορά εργασίας παραμένει πολύ χαμηλότερη από των ανδρών (46,6 % έναντι 61,9 %). Οι αγορές εργασίας σε όλα τα κράτη μέλη παρουσιάζουν επίμονο και σημαντικό διαχωρισμό μεταξύ των φύλων. Ωστόσο, οι γυναίκες με αναπηρία αποκλείονται πολύ περισσότερο από την αγορά εργασίας. Μόνο το 18,8 % των γυναικών με αναπηρία απασχολούνται στην ΕΕ σύμφωνα με τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων του 2015 του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων. Αντίστοιχα, απασχολείται το 28,1 % των ανδρών με αναπηρία. Το υψηλό ποσοστό ανεργίας των γυναικών με αναπηρία παραμένει απαράδεκτο και καθιστά ακόμη πιθανότερο οι γυναίκες αυτές να ζουν σε συνθήκες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες όσον αφορά την είσοδο στην αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται για αυτές η ανάπτυξη ενός ανεξάρτητου τρόπου ζωής. Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρία συχνά αμείβονται ανεπαρκώς. Τα εμπόδια στην κινητικότητα, καθώς και η μεγαλύτερη εξάρτηση από τα μέλη της οικογένειας και τους φροντιστές, δημιουργούν εμπόδια στην ενεργό συμμετοχή τους στην εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και την κοινωνική και οικονομική ζωή της κοινότητας (37). |
| --- | --- |

5.4.1.

| 5.4.2. | Λαμβάνοντας υπόψη τα υψηλά ποσοστά ανεργίας και αδράνειας στην αγορά εργασίας για τις γυναίκες με αναπηρία, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της οφείλουν να αναπτύξουν βασικές αλλά και θετικές δράσεις με στόχο την προώθηση της εκπαίδευσης στις γυναίκες με αναπηρία, τις τοποθετήσεις σε θέσεις εργασίας, την πρόσβαση στην απασχόληση, τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, την ίση αμοιβή για ίση εργασία, την ίση επαγγελματική σταδιοδρομία, τις προσαρμογές στον χώρο εργασίας και την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Οι γυναίκες με αναπηρία πρέπει να έχουν το δικαίωμα, σε ισότιμη βάση με άλλους, να απολαύουν δίκαιων και ευνοϊκών συνθηκών εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ίσων ευκαιριών και της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας (38). |
| --- | --- |

5.4.2.

| 5.4.3. | Έχοντας κατά νου ότι το μέσο της ΕΕ για τη μικροχρηματοδότηση και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο έχουν ως στόχο την τόνωση της απασχόλησης και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης, θα πρέπει να προωθηθούν ευκαιρίες αυτοαπασχόλησης, η επιχειρηματικότητα των γυναικών με αναπηρία, η ίση εκπροσώπηση σε διοικητικά συμβούλια επιχειρήσεων, η ανάπτυξη κοινωνικών επιχειρήσεων ή η ίδρυση ιδίων επιχειρήσεων. Οι γυναίκες με αναπηρία θα πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα στη χρηματοδοτική βοήθεια καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της επιχείρησης και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ικανές επιχειρηματίες. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να παρασχεθούν μέτρα θετικής δράσης για τις γυναίκες με αναπηρία που είναι επιχειρηματίες μέσω δανείων με ευνοϊκούς όρους, μικροπιστώσεων και μη επιστρεπτέων επιχορηγήσεων, μεταξύ άλλων και για τις γυναίκες που ζουν σε αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

5.4.3.

| 5.4.4. | Η αύξηση του αριθμού των ατόμων με αναπηρία θα αυξήσει την επιβάρυνση επί των ατόμων που παρέχουν φροντίδα, και ιδίως επί αυτών που παρέχουν φροντίδα εντός της οικογένειας, που είναι κυρίως γυναίκες οι οποίες αναγκάζονται να μειώσουν τις ώρες εργασίας τους, ή ακόμη και να αποχωρήσουν από την αγορά εργασίας, προκειμένου να αναλάβουν τη φροντίδα των εξαρτώμενων μελών των οικογενειών τους (39). |
| --- | --- |

5.4.4.

| 5.4.5. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να προωθήσουν καλύτερη ισορροπία μεταξύ της επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής των γυναικών με αναπηρία και των ατόμων που φροντίζουν τα άτομα με αναπηρία μέσω αποτελεσματικών μέτρων που βασίζονται στις συγκεκριμένες απαιτήσεις τους. Στα πιθανά μέτρα που μπορεί να αποτελούν επιλογές για την επίτευξη του στόχου αυτού συμπεριλαμβάνονται η μισθολογική διαφάνεια, οι διαδικασίες πρόσληψης και οι πληρωμές κοινωνικής ασφάλισης, το ευέλικτο ωράριο εργασίας ή η τηλεργασία με μερική απασχόληση, η ισορροπία μεταξύ των δαπανών που συνδέονται με την αναπηρία σε σχέση με τη μητρότητα και τη φροντίδα άλλων ατόμων με υψηλές ανάγκες υποστήριξης, η προώθηση καθολικής πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στήριξης σε διαφορετικές ώρες της ημέρας, όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί ή υπηρεσίες φροντίδας για ηλικιωμένους και άλλα άτομα με υψηλές ανάγκες υποστήριξης (40). |
| --- | --- |

5.4.5.

| 5.4.6. | Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμπεριλάβουν τις γυναίκες με αναπηρία και τις οικογένειες των ατόμων με αναπηρία στην προτεινόμενη οδηγία σχετικά με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής για τους γονείς και τους φροντιστές και σε άλλα πολιτικά μέτρα για τη βελτίωση της ισορροπίας αυτής για τους εργαζόμενους και τους φροντιστές (41). |
| --- | --- |

5.4.6.

| 5.4.7. | Οι γυναίκες με αναπηρία αντιμετωπίζουν επίσης μοναδικά εμπόδια ως προς την ισότιμη συμμετοχή τους στον χώρο εργασίας, μεταξύ άλλων τη σεξουαλική παρενόχληση, την άνιση αμοιβή και την έλλειψη πρόσβασης σε αποζημίωση λόγω απόρριψης των αξιώσεών τους εξαιτίας της διακριτικής μεταχείρισης. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να εγγυώνται ασφαλείς και υγιεινές συνθήκες εργασίας για τις γυναίκες με αναπηρία και τους φροντιστές των ατόμων με αναπηρία, μεταξύ άλλων προστασία από την παρενόχληση και αντιμετώπιση των παραπόνων. Η παρενόχληση στον χώρο εργασίας θα πρέπει να αποτρέπεται με τη θέσπιση αποτελεσματικών πρωτοκόλλων για την παρενόχληση, σύμφωνα με την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78 της ΕΕ (42). |
| --- | --- |

5.4.7.

5.5.   Συμμετοχή στην πολιτική και τη δημόσια ζωή

| 5.5.1. | Οι απόψεις των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία κατά παράδοση παραβλέπονται, γεγονός στο οποίο οφείλεται η δυσανάλογη υποεκπροσώπησή τους στις δημόσιες διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Στην πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ, η στέρηση της νομικής ικανότητας των πολιτών με αναπηρία έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια του δικαιώματος ψήφου τους. Τα εμπόδια στο δικαίωμα ψήφου λαμβάνουν επίσης τη μορφή απρόσιτων διαδικασιών ψηφοφορίας, μεταξύ άλλων λόγω μη προσβάσιμων εκλογικών τμημάτων (43). Η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι γυναίκες με αναπηρία μπορούν να συμμετέχουν πλήρως στη δημόσια και πολιτική ζωή, και ιδιαίτερα στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2019. |
| --- | --- |

5.5.1.

| 5.5.2. | Λόγω των ανισορροπιών ισχύος και των πολλαπλών διακρίσεων, είχαν λιγότερες ευκαιρίες να δημιουργήσουν ή να ενταχθούν σε οργανώσεις που μπορούν να αντιπροσωπεύουν τις ανάγκες τους ως γυναίκες, παιδιά και άτομα με αναπηρία. Η ΕΕ θα πρέπει να λάβει μέτρα ώστε να ενθαρρύνει τις γυναίκες με αναπηρία να αναλάβουν ηγετικό ρόλο σε δημόσια όργανα λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα και να τους δώσει τη δυνατότητα να σχηματίσουν και να ενταχθούν σε οργανώσεις και δίκτυα γυναικών με αναπηρία (44). Προγράμματα παροχής συμβουλών και κατάρτισης θα πρέπει να παρέχονται στις γυναίκες με αναπηρία ενθαρρύνοντάς τες να εισέλθουν στον πολιτικό και δημόσιο βίο. |
| --- | --- |

5.5.2.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

O Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  UNCRPD, γενική παρατήρηση αριθ. 3 (CRPD/C/GC/3), σ. 1· ΕΤΑ Εναλλακτική έκθεση για την UNCRPD, σ. 57

1

(2)  Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

2

(3)  Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία — Τελικές παρατηρήσεις σχετικά με την αρχική έκθεση της ΕΕ, Ηνωμένα Έθνη (άρθρο 6 CRPD/C/EU/CO/1)

3

(4)  Έκθεση σχετικά με τις γυναίκες με αναπηρία, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 14/10/2013, σ. 6

4

(5)  Βλ. υποσημείωση 3, Άρθρο 4 παράγραφος 3· Βλ. υποσημείωση 1, σ. 17

5

(6)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 9

6

(7)  Βλ. υποσημείωση 3, Άρθρο 16

7

(8)  Έκθεση σχετικά με την κατάργηση της καταναγκαστικής στείρωσης των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία, 2018, σ. 49

8

(9)  2ο Μανιφέστο για τα δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία στην ΕΕ, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία, 2011, σ. 18 και 34

9

(10)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 4

10

(11)  Ειδική ενότητα της έρευνας της ΕΕ για το εργατικό δυναμικό (ΕΕΔ) σχετικά με τα άτομα με αναπηρία και τα μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας, 2002

11

(12)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 24

12

(13)  Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.

13

(14)  Βλ. υποσημείωση 3, άρθρο 6· Βλ. υποσημείωση 4, σ. 6

14

(15)  Βλ. υποσημείωση 3, άρθρο 4 παράγραφος 3· Βλ. υποσημείωση 1, σ. 17

15

(16)  Βλ. υποσημείωση 9, σ.47

16

(17)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 16

17

(18)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 9

18

(19)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 2

19

(20)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 52

20

(21)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 15

21

(22)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 11

22

(23)  Βλ. υποσημείωση 3, Άρθρο 8

23

(24)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 8

24

(25)  Έρευνα σχετικά με τη βία κατά των γυναικών, Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2014, σ. 186

25

(26)  Βλ. υποσημείωση 3, Άρθρο 16

26

(27)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 21

27

(28)  Βλ. υποσημείωση 3, Άρθρο 16· Βλ. υποσημείωση 8, σ. 49

28

(29)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 10

29

(30)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 11

30

(31)  Έκθεση σχετικά με την κατάργηση της καταναγκαστικής στείρωσης των γυναικών και των κοριτσιών με αναπηρία, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία, 2018, σ. 49 και 50

31

(32)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 11· Βλ. υποσημείωση 9, σ. 34

32

(33)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 14

33

(34)  Στατιστικές της ΕΕ για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC) 2011

34

(35)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 32

35

(36)  Εναλλακτική έκθεση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, σ. 43

36

(37)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 7

37

(38)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 41

38

(39)  Βλ. υποσημείωση 9, σ. 45· Βλ. υποσημείωση 4, σ. 6

39

(40)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 14· Βλ. υποσημείωση 9, σ. 43

40

(41)  Βλ. υποσημείωση 3, Άρθρο 23

41

(42)  Βλ. υποσημείωση 4, σ. 25

42

(43)  Εναλλακτική έκθεση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

43

(44)  Βλ. υποσημείωση 1, σ. 16

44

---

III Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

536η Σύνοδος Ολομέλειας της ΕΟΚΕ, 11.7.2018-12.7.2018

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/28 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/28

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 924/2009 όσον αφορά ορισμένες επιβαρύνσεις για τις διασυνοριακές πληρωμές εντός της Ένωσης και των τελών για συναλλαγματικές μετατροπές»

[COM(2018) 163 final — 2018/0076 (COD)]

(2018/C 367/05)

| Εισηγητής: | ο κ. Daniel MAREELS |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Daniel MAREELS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 19.4.2018
  Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 3.5.2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 7.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 116/0/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 19.4.2018

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 3.5.2017

Νομική βάση

Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

7.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

116/0/0

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υπό εξέταση πρόταση, η οποία θα καταστήσει δυνατή τη μείωση του κόστους των διασυνοριακών πληρωμών σε ευρώ στα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ, καθώς και την αύξηση της διαφάνειας ως προς το κόστος της μετατροπής νομισμάτων. Η ΕΟΚΕ ζητεί την εφαρμογή της πρότασης το συντομότερο δυνατό. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Οι άμεσες επιπτώσεις της πρότασης θα γίνουν αισθητές πρώτα στα κράτη μέλη που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ. Τα αυξημένα τέλη στις διασυνοριακές πληρωμές σε ευρώ εντός της ΕΕ μελλοντικά θα εξαφανιστούν γιατί θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τα χαμηλότερα τέλη που ισχύουν στις εγχώριες συναλλαγές σε εθνικό νόμισμα. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη μείωση του κόστους, η οποία θα αποβεί προς όφελος κυρίως των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η μείωση αυτή του κόστους θα αυξήσει με τη σειρά της αναμφίβολα τις διασυνοριακές μεταφορές και το ελεύθερο εμπόριο σε ολόκληρη την ΕΕ, γεγονός το οποίο θα ωφελήσει όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και οι θετικές οικονομικές συνέπειες που θα προκαλέσει είναι μεγάλης σημασίας. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι το μέτρο αυτό θα συμβάλει επίσης στην επίτευξη του αρχικού στόχου του ενιαίου χώρου πληρωμών σε ευρώ (ΕΧΠΕ) που συνίσταται στο να θεωρούνται όλες οι πληρωμές σε ευρώ στην ΕΕ ως εθνικές πληρωμές. Ταυτόχρονα, θα συμβάλει στην υλοποίηση της ενιαίας αγοράς για τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με την εξάλειψη του χάσματος που υφίσταται στην αγορά μεταξύ των χρηστών εντός και εκτός της ζώνης του ευρώ. Το χαμηλότερο κόστος που καταβάλλουν οι χρήστες εντός της ζώνης του ευρώ θα μπορούν, ως εκ τούτου, να το καταβάλλουν και οι χρήστες εκτός αυτής. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Στο πλαίσιο των επανειλημμένων εκκλήσεών της για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στο τραπεζικό τοπίο, η οποία αποτελεί εγγύηση για τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος, και προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις και οι μελλοντικές προκλήσεις, η ΕΟΚΕ ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα των δαπανών που θα αντιμετωπίσουν οι ενδιαφερόμενες τράπεζες συνεπεία της παρούσας πρότασης. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Οι παράγοντες της αγοράς θα πρέπει να κοινοποιούν το συνολικό κόστος ανταλλαγής νομισμάτων στο εξωτερικό και να ενημερώνουν σχετικά τους ενδιαφερόμενους προτού αυτοί προβούν στις συναλλαγές τους. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, οι εν λόγω νέες πρόσθετες απαιτήσεις διαφάνειας είναι επίκαιρες δεδομένου ότι θα επιτρέπουν στους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές κατά τις συναλλαγές αυτές, σε σωστή τιμή. Ωστόσο, και στην περίπτωση αυτή, πρέπει να ληφθεί υπόψη η μεγάλη τεχνική πολυπλοκότητα του ζητήματος και οι δαπάνες που συνεπάγεται για τους προμηθευτές. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Τέλος, η ΕΟΚΕ επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι, αν και πρόκειται για ένα πολύ τεχνικό θέμα, παρέχεται αναμφίβολα μια σημαντική ευκαιρία για αποτελεσματική και διαφανή επικοινωνία με όλους τους πολίτες της Ένωσης. Οι αλλαγές στον τομέα αυτόν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ συμβάλλει στην επίτευξη θετικών αλλαγών για όλους και βρίσκει λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας. |
| --- | --- |

1.7.

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, καταβλήθηκαν προσπάθειες για την εναρμόνιση του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιούνται οι λογιστικές πληρωμές στην Ευρώπη. Μετά την εισαγωγή του ευρώ, δημιουργήθηκε ένας ενιαίος χώρος πληρωμών σε ευρώ (ΕΧΠΕ/SEPA, Single Euro Payments Area) (1). Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε σταδιακή μετάβαση από το εθνικό σύστημα πληρωμών σε ένα ευρωπαϊκό σύστημα. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε το 2014. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Ο ΕΧΠΕ επιτρέπει στις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους εμπόρους να πραγματοποιούν εύκολα τις πληρωμές τους σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση (2) χρησιμοποιώντας τα ίδια μέσα πληρωμής: κάρτες, μεταφορές πιστώσεων και άμεσες χρεώσεις. Δεν υφίσταται πλέον διάκριση ανάλογα με τη χώρα διαμονής: όλες οι πληρωμές είναι «εσωτερικές πληρωμές» εντός της Ευρώπης. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Επιπλέον, δρομολογήθηκαν αρκετές ακόμη πρωτοβουλίες, όχι μόνο για να καταστούν τα έξοδα πληρωμών περισσότερο διαφανή, αλλά και για να μειωθούν. Σε αυτήν τη βάση, ευθυγραμμίστηκαν κυρίως οι δαπάνες για τις διασυνοριακές πληρωμές σε ευρώ εντός της Ένωσης με τις εγχώριες πληρωμές στο ίδιο νόμισμα. Η αλλαγή αυτή έγινε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 25602001, που αντικαταστάθηκε αργότερα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 924/2009. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Στην πράξη, η εξέλιξη αυτή επηρέασε μόνο τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ (3). Επηρέασε όμως και τη Σουηδία, η οποία έκανε χρήση μιας επιλογής (4) που προβλέπεται για τα υπόλοιπα κράτη μέλη δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επεκτείνουν το εν λόγω σύστημα στο εθνικό τους νόμισμα. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Στο πλαίσιο του «σχεδίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προς τους καταναλωτές: καλύτερα προϊόντα, περισσότερες δυνατότητες επιλογής» του Μαρτίου 2017, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προτείνει μέτρα που θα αποσκοπούν στη μείωση του κόστους των διασυνοριακών συναλλαγών σε όλα τα κράτη μέλη και να αξιολογήσει τις πρακτικές σε θέματα δυναμικής μετατροπής νομισμάτων (5). |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Η υπό εξέταση πρόταση σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 924/2009 (6) έχει ως στόχο να επεκτείνει τα οφέλη του παραπάνω συστήματος για τις συναλλαγές σε ευρώ εντός της ΕΕ στους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις των κρατών μελών που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ. Τα τέλη που ισχύουν για τις διασυνοριακές πληρωμές εντός της ΕΕ θα μπορούσαν να μειωθούν ευθυγραμμιζόμενα με τα τέλη που ισχύουν για τις εγχώριες συναλλαγές στο εθνικό νόμισμα του κράτους μέλους. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Παράλληλα (7), επιβάλλονται πρόσθετες απαιτήσεις διαφάνειας για τις πρακτικές μετατροπής νομισμάτων. Αυτές προβλέπουν ότι στο μέλλον θα πρέπει να δημοσιοποιείται το κόστος των διασυνοριακών συναλλαγών. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι επιβάλλεται μια σειρά από πρόσθετες απαιτήσεις διαφάνειας και στους παράγοντες της αγοράς για τις μετατροπές συναλλάγματος. Το συνολικό κόστος των διασυνοριακών συναλλαγών θα είναι ως εκ τούτου γνωστό στους ενδιαφερόμενους προτού αυτοί πραγματοποιήσουν τις συναλλαγές τους. |
| --- | --- |

2.8.

3.   Παρατηρήσεις και σχόλια

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προτάσεις που αποσκοπούν στην επέκταση των ωφελειών του ΕΧΠΕ και στους πολίτες και τις επιχειρήσεις των κρατών μελών που δεν ανήκουν στη ζώνη του ευρώ. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται σε γενικές γραμμές το κόστος των διασυνοριακών πληρωμών σε ευρώ εντός της ΕΕ, ιδιαίτερα στα συγκεκριμένα κράτη μέλη. Επιπλέον, ταυτόχρονα, αυξάνονται οι απαιτήσεις διαφάνειας όσον αφορά το κόστος της μετατροπής νομισμάτων. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Οι προτάσεις αυτές συμβάλλουν συνεπώς στη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς για τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, εξαλείφοντας το χάσμα που επικρατεί σήμερα στην αγορά των διασυνοριακών πληρωμών σε ευρώ εντός της ΕΕ. Οι χρήστες της ζώνης του ευρώ μπορούν να επωφελούνται πλήρως από τον ΕΧΠΕ για αυτό το είδος πληρωμής, ενώ προς το παρόν κάτι τέτοιο δεν ισχύει για τους χρήστες των κρατών μελών με νόμισμα διαφορετικό από το ευρώ. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Οι περισσότεροι χρήστες της ζώνης του ευρώ μπορούν να πραγματοποιούν τις εν λόγω πληρωμές με χαμηλό ή και αμελητέο κόστος. Αντιθέτως, κάτι τέτοιο δεν ισχύει για τους χρήστες εκτός της ζώνης του ευρώ. Κατά κανόνα, οφείλουν να καταβάλλουν υψηλά τέλη για αυτές τις συναλλαγές. Είναι δίκαιο και πολύ σημαντικό να μπει ένα τέλος στην κατάσταση αυτή. Οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών από αυτά τα κράτη μέλη θα πρέπει να ευθυγραμμίσουν τις χρεώσεις τους για τις διασυνοριακές συναλλαγές σε ευρώ με αυτές των εγχώριων συναλλαγών σε εθνικό νόμισμα, οι οποίες είναι γενικά χαμηλότερες. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Αυτή η μείωση των δαπανών θα έχει θετικό αντίκτυπο για την ελεύθερη κυκλοφορία και το διασυνοριακό εμπόριο εντός της ΕΕ, και μάλιστα σε όλα τα κράτη μέλη. Θα επιτρέψει στους καταναλωτές εκτός της ζώνης του ευρώ να έχουν ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές εντός ευρώ και να έχουν έτσι όφελος. Οι επιχειρήσεις, ιδίως οι ΜΜΕ, θα επωφεληθούν από την ευκολότερη αυτή πρόσβαση που θα τους δώσει τη δυνατότητα να βελτιώσουν τη θέση τους στις αγορές και την ανταγωνιστικότητά τους, γεγονός ιδιαίτερα επωφελές. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την απόφαση να επικεντρωθεί το προτεινόμενο καθεστώς στις συναλλαγές σε ευρώ. Πράγματι, στη γνωμοδότησή της με θέμα «Σχέδιο Δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προς τους καταναλωτές», η ΕΟΚΕ εξέφραζε την ικανοποίησή της «για το γεγονός ότι, στην παρούσα φάση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφεύγει τα ρυθμιστικά μέτρα» (8). Ταυτόχρονα, αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός για τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, τα οποία μπορεί να είχαν εδώ και καιρό την ευκαιρία να αναλάβουν μια τέτοια πρωτοβουλία, αλλά δεν το έπραξαν (9). |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Εκτός από πολλούς άλλους λόγους (10), η επιλογή αυτή αποτελεί επίσης τη χρυσή τομή ανάμεσα στα πιο τεκμηριωμένα αιτήματα των παρόχων υπηρεσιών (11) πληρωμών, αφενός, και των χρηστών τους (12), αφετέρου. Επιπλέον, η προτεινόμενη λύση συνάδει περισσότερο με την ιδέα της «επί παραγγελία» λύσης. Παρέχει τη δυνατότητα να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης κατάστασης των ενδιαφερομένων κρατών μελών, ιδίως στο επίπεδο των συστημάτων πληρωμών και των παρόχων υπηρεσιών. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Επιβάλλεται επίσης μια σειρά πρόσθετων απαιτήσεων διαφάνειας στους φορείς της αγοράς, ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να κάνουν τη σωστή επιλογή κατά την ανταλλαγή νομισμάτων στο εξωτερικό, κάτι το οποίο φαίνεται δύσκολο σήμερα, καθώς αυτοί δεν διαθέτουν πάντα εγκαίρως τις σωστές πληροφορίες. Κατά συνέπεια, το συνολικό κόστος των διασυνοριακών συναλλαγών θα δημοσιοποιείται και θα είναι γνωστό στους ενδιαφερόμενους προτού αυτοί πραγματοποιήσουν τις συναλλαγές τους. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Για την ΕΟΚΕ, αυτή η υποχρέωση διαφάνειας προς όφελος των χρηστών και των καταναλωτών είναι πολύ σημαντική, όπως και η ασφάλεια των συναλλαγών. Η ΕΟΚΕ αποδίδει την ίδια σημασία στον καθορισμό ενός ανώτατου ορίου για τις δαπάνες που σχετίζονται με τις υπηρεσίες αυτές, εν αναμονή των οριστικών μέτρων εφαρμογής (13). Όσον αφορά τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, το ζήτημα είναι ιδιαιτέρως περίπλοκο και δύσκολο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να δοθεί προσοχή στις δαπάνες που συνδέονται με το συγκεκριμένο ζήτημα. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Το κόστος και η απώλεια εσόδων που συνεπάγονται οι προτάσεις αυτές για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών δεν είναι καθόλου ασήμαντα (14). Ακόμη και αν ενδέχεται η σημερινή κατάσταση να μην είναι απολύτως ικανοποιητική και παρότι υπάρχει περίπτωση οι απώλειες να μετριαστούν σε κάποιο βαθμό μακροπρόθεσμα, η πτυχή αυτή του κόστους θα πρέπει να εξεταστεί ικανοποιητικά. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Όπως υπογράμμισε πρόσφατα η ΕΟΚΕ στην επιχειρηματολογία της υπέρ της βιοποικιλότητας του τραπεζικού τοπίου (15), είναι απαραίτητο να δοθεί προσοχή στο ζήτημα των δαπανών, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η αποτελεσματικότητα του συστήματος (16). Θα πρέπει επίσης να συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι οι τράπεζες αντιμετωπίζουν σήμερα πολλές και σημαντικές προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά το κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο, μια σειρά επικείμενων εξελίξεων (17), το εξακολουθητικά χαμηλό επιτόκιο και μια σειρά από άλλα ζητήματα (18). |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Τέλος, η ΕΟΚΕ επιθυμεί επίσης να τονίσει ότι, αν και πρόκειται για ένα πολύ τεχνικό θέμα, παρέχεται αναμφίβολα μια σημαντική ευκαιρία για αποτελεσματική και διαφανή επικοινωνία με όλους τους πολίτες της Ένωσης. Πράγματι, οι αλλαγές στον τομέα αυτόν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ συμβάλλει στην επίτευξη θετικών αλλαγών στη ζωή των επιχειρηματιών, των πολιτών και των καταναλωτών και βρίσκει λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας, όπως αυτά που αντιμετωπίζει κανείς ταξιδεύοντας. |
| --- | --- |

3.11.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Σχετικά με τον ΕΧΠΕ, βλέπε τον ιστότοπο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληρωμών: https://www.europeanpaymentscouncil.eu/.

1

(2)  Από γεωγραφικής άποψης, το σύστημα ΕΧΠΕ καλύπτει 34 χώρες και εδάφη: τα 28 κράτη μέλη, την Ισλανδία, τη Νορβηγία, το Λιχτενστάιν, την Ελβετία, το Μονακό και τον Άγιο Μαρίνο. Βλέπε τον ιστότοπο που αναφέρεται στη σημείωση 1.

2

(3)  Και, ως εκ τούτου, για τις πληρωμές σε ευρώ.

3

(4)  Επιλογή που προβλέπεται για όλα τα κράτη μέλη από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. o2560/2001 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. o924/2009, που τον διαδέχθηκε, σχετικά με τις διασυνοριακές πληρωμές.

4

o

o

(5)  Βλέπε COM(2017) 139 final, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/el/TXT/?uri=CELEX:52017DC0139. Βλέπε κυρίως τις προτεινόμενες δράσεις 1 και 2.

5

(6)  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 924/2009 όσον αφορά ορισμένες επιβαρύνσεις για τις διασυνοριακές πληρωμές εντός της Ένωσης και των τελών για συναλλαγματικές μετατροπές. Βλέπε http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1524213305690&uri=CELEX:52018PC0163.

6

(7)  Στην ίδια πρόταση κανονισμού.

7

(8)  Βλέπε ΕΕ C 434 της 15.12.2017, σ. 51, σημείο 1.1.

8

(9)  Βλέπε την επιλογή που προβλέπεται στο σημείο 2.4.

9

(10)  Ορισμένες από αυτές συνοψίζονται στις «Συχνές Ερωτήσεις: οι διασυνοριακές πληρωμές», που δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα με το δελτίο Τύπου σχετικά με τις υπό εξέταση προτάσεις. Βλέπε http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-18-2424_en.htm.

10

(11)  Υποστήριζαν στο παρελθόν το status quo.

11

(12)  Ευνοούσαν μάλλον τη ρύθμιση ακόμη μεγαλύτερου αριθμού συναλλαγών.

12

(13)  Λόγω του τεχνικού χαρακτήρα του ζητήματος αυτού και των ραγδαίων αλλαγών στο περιβάλλον, προβλέπεται προθεσμία η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τους 36 μήνες από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

13

(14)  Στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης, αναφέρεται ποσό ύψους 900 εκατ. ευρώ ετησίως για τις διασυνοριακές συναλλαγές σε ευρώ.

14

(15)  Βλέπε ΕΕ C 434 της 15.12.2017, σ. 51, γνωμοδότηση INT 822, σημείο 3.6.

15

(16)  ΕΕ C 251 της 31.7.2015, σ. 7, σημείο 1.1 και ΕΕ C 451 της 16.12.2014, σ. 45, σημείο 1.11.

16

(17)  Για παράδειγμα, όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες με βάση την τεχνολογία και τις αλυσίδες συστοιχιών, καθώς και τη χρηματοδότηση της βιώσιμης οικονομίας. Σχετικά με το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για τη χρηματοδότηση της αειφόρου ανάπτυξης, βλέπε COM(2018) 97 final (http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52018DC0097&from=el).

17

(18)  Ιδίως τη στρατηγική της ΕΕ για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/banking-and-finance/financial-supervision-and-risk-management/managing-risks-banks-and-financial-institutions/non-performing-loans-npls_el).

18

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/32 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/32

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 όσον αφορά την εφαρμογή του σταδίου Euro 5 για την έγκριση τύπου δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων»

[COM(2018) 137 final — 2018/0065 (COD)]

(2018/C 367/06)

| Εισηγητής: | ο κ. Gerardo LARGHI |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Gerardo LARGHI

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018
  Συμβούλιο, 4.4.2018 |
| --- | --- |
| | |
| Νομική βάση | Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο ειδικευμένο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 7.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 125/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018

Συμβούλιο, 4.4.2018

Νομική βάση

Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο ειδικευμένο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

7.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

125/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρόταση κανονισμού COM(2018) 137 final καθότι επιφέρει καίριες τροποποιήσεις στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 168/2013 με σκοπό να εξισορροπηθεί η ανάγκη ανάπτυξης των τεχνολογιών χαμηλού περιβαλλοντικού αντικτύπου (στάδιο Euro 5) με τη δυνατότητα ορισμένων εταιρειών να τις εφαρμόσουν εντός του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος (τεχνολογική εφικτότητα). Επομένως, οι παρεκκλίσεις δεν θα πρέπει να επιδρούν αρνητικά στην αγορά και στην απασχόληση, αν και θα πρέπει να εγγυώνται την τήρηση των υψηλότερων προδιαγραφών εκπομπών σε μικρό χρονικό διάστημα. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι αλλαγές που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι σύμφωνες με τις συστάσεις της προηγούμενης γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ επί του θέματος (1). Μεταξύ αυτών επισημαίνονται η σταδιακή και ελαστική εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού για την τεχνολογική εφικτότητα, το λογικό κόστος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, καθώς και η εξαίρεση των οχημάτων κατηγορίας L1 και L2 από τη χρήση διαγνωστικού συστήματος του οχήματος (OBD) (2). Η ΕΟΚΕ σημειώνει επίσης την ευρεία υποστήριξη που επιφύλαξαν στην πρόταση τα κράτη μέλη και όλοι οι συναρμόδιοι. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η νομοθεσία θα επηρεάσει θετικά το κόστος με το οποίο επιβαρύνονται οι επιχειρήσεις και, κατά συνέπεια, τις επιβαρύνσεις των καταναλωτών. Εν προκειμένω, θα πρέπει να υπογραμμιστεί ο κοινωνικός ρόλος των οχημάτων της κατηγορίας L στις αγροτικές περιοχές, όπου συχνά αποτελούν εναλλακτική λύση στην έλλειψη δημόσιων συγκοινωνιών, αλλά και στους δήμους, δεδομένου ότι συμβάλλουν στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της ανανέωσης της εντολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για ακόμη μία πενταετία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η προϋπόθεση αυτή είναι καθοριστικής σημασίας για την έγκαιρη προσαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας στις συνεχείς εξελίξεις της τεχνολογίας και της αγοράς που αφορούν τον τομέα. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι στη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (3) δεν λαμβάνεται υπόψη το κόστος, η τεχνική εφικτότητα και η δυνατότητα αναπαραγωγής της δοκιμής κατανάλωσης ενέργειας (δοκιμή τύπου VII) για τα εγκεκριμένα ηλεκτροκίνητα ποδήλατα (L1e-A) και τα δίκυκλα μοτοποδήλατα (L1e-B). Μάλιστα, η προαναφερθείσα μελέτη επικεντρώνεται στα οχήματα με κινητήρα καύσης. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει το συντομότερο δυνατό μια συμπληρωματική μελέτη με θέμα την ενεργειακή κατανάλωση των οχημάτων των κατηγοριών L1e-A και L1e-B με σκοπό να παράσχει ένα σαφές νομικό πλαίσιο για τη βιομηχανία. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναβάλει την επιβολή των ορίων εκπομπών του σταδίου Euro 5 για τα ελαφρά τετράτροχα μικροαυτοκίνητα (L6e-B), τα τρίκυκλα μοτοποδήλατα (L2eU), τις μοτοσικλέτες τύπου trial (L3e-AxT) και τις μοτοσικλέτες enduro (L3e-AxΕ). Ωστόσο, όσον αφορά την εξειδικευμένη παραγωγή (4) σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, η ΕΟΚΕ συνιστά να επεκταθεί η παρέκκλιση αυτή έως το 2024, όπως είχε αρχικά προταθεί στην εκτίμηση επιπτώσεων. Το μέτρο αυτό αναμένεται να επιτρέψει στις επιχειρήσεις του τομέα να έχουν μια λιγότερο τραυματική μετάβαση και να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας τους. |
| --- | --- |

1.6.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Ο τομέας οχημάτων κατηγορίας L περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ελαφρών δίκυκλων, τρίκυκλων και τετράκυκλων οχημάτων, ήτοι τις εξής επτά κατηγορίες: μηχανοκίνητα ποδήλατα και δίκυκλα μοτοποδήλατα (L1e), τρίκυκλα μοτοποδήλατα (L2e), δίκυκλες μοτοσικλέτες (L3e), τρίκυκλες μοτοσικλέτες με καλάθι (L4e), μηχανοκίνητα τρίκυκλα (L5e), τα ελαφρά (L6e) και τα βαρέα τετράτροχα μικροαυτοκίνητα (L7e τύπου quad). Κάθε κατηγορία υποδιαιρείται περαιτέρω σε συνολικά 25 υποκατηγορίες. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Η ποικιλία των μοντέλων, των συστημάτων προώθησης και χρήσεων καθιστούν την κατηγορία L την πλέον πολυδιάστατη και πολυχρηστική του τομέα των οχημάτων. Εκτιμάται δε ότι στην ΕΕ κυκλοφορούν πάνω από 35 εκατομμύρια οχήματα της κατηγορίας L. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Οι απαιτήσεις έγκρισης τύπου που ισχύουν για τα «οχήματα κατηγορίας L» (5) από την 1η Ιανουαρίου 2016 ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 168/2013 και στις τέσσερις κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές πράξεις του (6). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ορμώμενη από τις παρατηρήσεις της μελέτης «Effect study of the environmental step Euro 5 for L-category vehicles», προτείνει την τροποποίηση ή ενσωμάτωση ορισμένων άρθρων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 με σκοπό τη διευκρίνιση του σκεπτικού τους και τη διευκόλυνση της εφαρμογής τους. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Η παρούσα πρόταση —η οποία τυγχάνει της αποδοχής και των εταιρειών του τομέα (7)— καταρτίστηκε κατόπιν επίσημης διαβούλευσης με όλους τους συναρμοδίους (κατασκευαστές, εγκρίνουσες αρχές, κοινωνικοί εταίροι). |
| --- | --- |

2.5.

3.   Κύρια σημεία του εγγράφου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

3.1.   Διαγνωστικό σύστημα του οχήματος

| 3.1.1. | Το διαγνωστικό σύστημα του οχήματος (8) χρησιμεύει στον έλεγχο της γενικής λειτουργίας του οχήματος και ιδίως ειδοποιεί για βλάβες ή δυσλειτουργία που επιδρούν στις επιβλαβείς εκπομπές ρύπων. Το σύστημα αυτό υπήρχε ήδη στο στάδιο Euro 4 και θα αναπτυχθεί περαιτέρω στο Euro 5. Δυνάμει της νομοθεσίας για το Euro 5 θα ελέγχει τους αισθητήρες και τους ενεργοποιητές των οχημάτων με σκοπό την παρακολούθηση της εύρυθμης λειτουργίας όχι μόνο του κινητήρα, αλλά και της επεξεργασίας των καυσαερίων, καθώς και τον καταλύτη. |
| --- | --- |

3.1.1.

| 3.1.2. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την αναβολή έως το έτος 2025 της επιβολής του μέτρου υποχρεωτικής εγκατάστασης διαγνωστικού συστήματος του οχήματος σταδίου II και συγκεκριμένα όσον αφορά τον έλεγχο του καταλύτη. Το μέτρο αυτό προβλέπεται να ληφθεί μόνο για ορισμένους τύπους οχημάτων, καθότι ένας τέτοιος εξοπλισμός δεν θα είναι διαθέσιμος για τεχνικούς λόγους πριν από το 2020. Με την τροποποίηση της εν λόγω διάταξης εκτιμάται ότι θα δοθεί στις επιχειρήσεις αρκετός χρόνος ώστε να είναι σε θέση να εφαρμόσουν την οικεία νομοθεσία. |
| --- | --- |

3.1.2.

| 3.1.3. | Συν τοις άλλοις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι από την απαίτηση του διαγνωστικού συστήματος του οχήματος σταδίου II εξαιρούνται τα μοτοποδήλατα των κατηγοριών L1e και L2e, τα ελαφρά τετράτροχα (L6e) και οι μοτοσικλέτες των υποκατηγοριών enduro (L3e-AxE) και trial (L3e-AxT). |
| --- | --- |

3.1.3.

3.2.   Μέθοδος ελέγχου εκπομπών αερίων (μαθηματική διαδικασία υπολογισμού)

| 3.2.1. | Στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το στάδιο Euro 5 επισημαίνεται ότι η μέθοδος δοκιμής των οχημάτων έπειτα από 100 km πορείας δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική μείωση απόδοσης του συστήματος ελέγχου εκπομπών του οχήματος κατά τη διάρκεια ζωής του (9). |
| --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη σταδιακή εξάλειψη της παρούσας μεθόδου έως το 2025. Για τη μεταβατική περίοδο προτείνεται να αυξηθεί η απαιτούμενη συνολική απόσταση που έχει διανύσει το όχημα πριν από την υποβολή του σε δοκιμή, έτσι ώστε τα αποτελέσματά της να είναι αξιόπιστα. Ως εκ τούτου, προτείνεται η διενέργεια δοκιμής των περιβαλλοντικών επιδόσεων των οχημάτων με άδεια κυκλοφορίας εκδοθείσα από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως την 31η Δεκεμβρίου 2024 αφού έχουν διανύσει 2 500 km, εάν η μέγιστη ταχύτητά τους είναι κατώτερη των 130 km/ώρα, και μετά τα πρώτα 3 500 km, εφόσον η μέγιστη ταχύτητά τους ισούται ή υπερβαίνει τα 130 km/ώρα. |
| --- | --- |

3.2.2.

3.3.   Εφαρμογή των ορίων του σταδίου Euro 5

| 3.3.1. | Στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για το στάδιο Euro 5 επιβεβαιώνεται ότι υφίσταται ήδη η απαιτούμενη τεχνολογία για τη συμμόρφωση με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις με εξαίρεση ορισμένους τύπους οχημάτων της κατηγορίας L (L6e-B, L2e-U, L3e-AxT e L3e-AxE). |
| --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | Συνεπώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να αναβληθεί η εφαρμογή των ανωτέρω οριακών τιμών από το 2020 έως το 2022 για τις εν λόγω υποκατηγορίες. Το μέτρο αυτό αφενός θα επιτρέψει στους παραγωγούς —και δη στις ΜΜΕ— να τηρήσουν την προθεσμία για τη μετάβαση προς συστήματα πρόωσης με μηδενικές εκπομπές ρύπων και αφετέρου θα επιδράσει —ευεργετικά για τους καταναλωτές— στο κόστος. |
| --- | --- |

3.3.2.

| 3.3.3. | Συν τοις άλλοις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι πρέπει να αποσαφηνιστούν περαιτέρω οι οριακές τιμές ηχοστάθμης στο στάδιο Euro 5. Προτείνει, συνεπώς, να παραταθεί η ισχύς των σημερινών ορίων εκπομπών του σταδίου Euro 4 έως ότου οριστούν τα νέα όρια του σταδίου Euro 5. |
| --- | --- |

3.3.3.

3.4.   Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις

| 3.4.1. | Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε δικαίωμα να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για μία περίοδο πέντε ετών, η οποία έληξε την 21η Μαρτίου 2018. Δεδομένης της ανάγκης συνεχούς επικαιροποίησης της νομοθεσίας σύμφωνα με την τεχνολογική πρόοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητεί να ανανεωθεί η εντολή της να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για μία ακόμη πενταετία, με δυνατότητα σιωπηρής ανανέωσης. |
| --- | --- |

3.4.1.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

O Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  ΕΕ C 84 της 17.3.2011, σ. 30.

1

(2)  ΕΕ C 84 της 17.3.2011, σ. 30, σημεία 4.1, 4.3 και 5.3.

2

(3)  Μελέτη με τίτλο «Effect study of the environmental step Euro 5 for L-category vehicles», EU-Books, ET-04-17-619-EN-N [Σ.τ.μ. Δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά].

3

(4)  Εξάλλου, οι εν λόγω υποκατηγορίες οχημάτων αποτελούν λιγότερο από το 1 % της συνολικής παραγωγής οχημάτων κατηγορίας L.

4

(5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2013, για την έγκριση και την εποπτεία της αγοράς δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων (ΕΕ L 60 της 2.3.2013, σ. 52).

5

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 134/2014 της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2013, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις απαιτήσεις για τις περιβαλλοντικές επιδόσεις και τις επιδόσεις μονάδας πρόωσης και για την τροποποίηση του παραρτήματος V (ΕΕ L 53 της 21.2.2014, σ. 1).

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 44/2014 της Επιτροπής, της 21ης Νοεμβρίου 2013, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κατασκευή οχημάτων και τις γενικές απαιτήσεις για την έγκριση δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων (ΕΕ L 25 της 28.1.2014, σ. 1).

Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 3/2014 της Επιτροπής, της 24ης Οκτωβρίου 2013, που συμπληρώνει τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 168/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις απαιτήσεις λειτουργικής ασφάλειας των οχημάτων για την έγκριση δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ (ΕΕ L 7 της 10.1.2014, σ. 1).

(6)  Βλέπε υποσημείωση 3.

6

(7)  https://www.acem.eu/newsroom/press-releases/329-stefan-pierer-acem-president-we-urgently-need-clarity-from-the-ec-regarding-the-implementation-of-euro-5.

7

(8)  Ενσωματωμένη τεχνολογία. κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 168/2013, άρθρο. 21 και παράρτημα IV 1.8.1, 1.8.2 και 1.8.3.

8

Ενσωματωμένη τεχνολογία.

(9)  Άρθρο 23 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

9

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/35 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/35

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, για την τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 98/2013 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών»

[COM(2018) 209 final — 2018/0103 (COD)]

(2018/C 367/07)

| Εισηγητής: ο κ. | David SEARS |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

David SEARS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018
  Συμβούλιο, 31.5.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 114 της ΣΛΕΕ |
| Αρμόδιο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 7.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 128/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018

Συμβούλιο, 31.5.2018

Νομική βάση

Άρθρο 114 της ΣΛΕΕ

Αρμόδιο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

7.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

128/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τον προτεινόμενο κανονισμό. Ο εν λόγω κανονισμός βασίζεται και αντικαθιστά τον ισχύοντα κανονισμό, για τον οποίο η ΕΟΚΕ έχει υποβάλει τις παρατηρήσεις της τον Ιανουάριο του 2011 (1), και συγχρόνως επιδιώκει να αντλήσει διδάγματα από τις εμπειρίες σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, από τότε που ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ το 2013 και σε πλήρη (προβλεπόμενη) εφαρμογή τον Σεπτέβριο του 2014. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα χρονικά περιθώρια για την κατάρτιση του νέου κανονισμού περιορίστηκαν λόγω διαδικαστικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του σύντομου χρονικού διαστήματος που είναι επί του παρόντος διαθέσιμο πριν από το τέλος της τρέχουσας θητείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της νομοθετικής περιόδου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εκφράζεται απογοήτευση για τη μάλλον σύντομη χρονική περίοδο ισχύος και τη βραδεία εφαρμογή του υφιστάμενου κανονισμού, καθώς και για την ανάγκη σθεναρής υποστήριξης και δέσμευσης εκ μέρους των κρατών μελών αλλά και εκ μέρους όλων των παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού που συμμετέχουν στην αντικατάστασή του. Οι λόγοι στους οποίους οφείλεται αυτός ο αργός ρυθμός εφαρμογής του κανονισμού, ιδίως από τις κυριότερες χώρες που βρίσκονται στο στόχαστρο τρομοκρατικών ενεργειών εις βάρος του ίδιων των πολιτών τους, πρέπει να εξεταστούν διεξοδικότερα. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι, σε μια σειρά τομέων, χρειάζεται μεγαλύτερη σαφήνεια όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής και την απτή εφαρμογή του κανονισμού. Αυτοί οι τομείς πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ενδελεχέστερης συζήτησης με τα κράτη μέλη κατά τους προσεχείς μήνες. Οι διατάξεις αναφορικά με τις πωλήσεις μέσω διαδικτύου απαιτούν περαιτέρω προσπάθειες για να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο και θεωρείται δύσκολο να επιτευχθεί η δέουσα αποτελεσματικότητά τους εάν αυτές τεθούν σε εφαρμογή μόνον σε επίπεδο κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Τέλος, η ΕΟΚΕ εκφράζει, για άλλη μια φορά, τις αμφιβολίες της σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ταξινόμησης τόσο εξαιρετικά ανομοιογενών ομάδων ουσιών στο πλαίσιο ενός ενιαίου ρυθμιστικού καθεστώτος. Αυτή η παράμετρος καθιστά δύσκολη τη θέσπιση της νομοθεσίας και, ακόμη δυσκολότερη, την εφαρμογή ή την κατανόησή της από τους επαγγελματίες χρήστες ή από το ευρύ κοινό. Συνιστάται, επομένως, η υιοθέτηση μιας διαφορετικής προσέγγισης, ειδικά εστιασμένης στις ουσίες, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Η νομοθεσία της ΕΕ για τις πρόδρομες ουσίες ναρκωτικών αποτελεί ένα χρήσιμο πρότυπο προς τον σκοπό αυτό (2). |
| --- | --- |

1.4.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Οι αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί (IED/improvised explosive devices), οι οποίοι περιέχουν μια ποικιλία εκρηκτικών οικιακής παρασκευής (HME/home-made explosives), χρησιμοποιούνται από τους τρομοκράτες και από άλλους μη κρατικούς φορείς για την εκτέλεση επιθέσεων, είτε στατικών, είτε με παγιδευμένα οχήματα (VB/vehicle-borne), είτε με ανθρώπινη παρέμβαση (PB/person-borne), εναντίον στρατιωτικών και οικονομικών στόχων, ως επί το πλείστον για την τρομοκράτηση του αμάχου πληθυσμού στο όνομα των πολιτικών ή των θρησκευτικών ιδεωδών τους. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Οι γνώσεις που απαιτούνται για την παρασκευή, την αποθήκευση και την παράδοση τέτοιου είδους μηχανισμών είναι άμεσα διαθέσιμες στο διαδίκτυο. Οι πρώτες ύλες μπορούν να είναι υλικά γενικής χρήσης (παραδείγματος χάρη, άλευρα, ζάχαρη, πετρέλαιο, λιπάσματα). Για τις ισχυρότερες εκρηκτικές ύλες και τους πυροκροτητές (τριυπεροξείδιο της τριακετόνης [TATP/triacetone triperoxide], τετρανικός πενταερυθρίτης [PETN/pentaerythritol tetranitrate], HMTD [hexamethylentriperoxiddiamin]), απαιτείται η χημική σύνθεση άλλων ουσιών που διατίθενται στη λιανική αγορά για νόμιμους σκοπούς. Οι εμπορεύσιμες εκρηκτικές ύλες (συμπεριλαμβανομένων της δυναμίτιδας, της μαύρης πυρίτιδας και του τρινιτροτολουολίου [TNT/trinitrotoluene]) ελέγχονται ήδη πολύ αυστηρά και χρησιμοποιούνται σήμερα σπανίως, τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Η πλειονότητα των τρομοκρατικών ενεργειών πραγματοποιείται συχνά σε καθημερινή βάση και χωρίς να καταγράφεται πάντοτε πλήρως, ειδικά στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Σε αυτές τις ενέργειες οφείλεται περίπου το 99 % όλων των θανάτων που σχετίζονται με την τρομοκρατία. Ωστόσο, οι πλουσιότερες χώρες —οι οποίες χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη σταθερότητα και από υψηλότερο επίπεδο προστασίας— συνιστούν επίσης στόχους και, όταν οι τρομοκρατικές επιθέσεις επιτυγχάνουν, οι επιπτώσεις τους είναι συχνά ολέθριες, όπως μπορούν πλέον να επιβεβαιώσουν οι πολίτες πολλών μεγάλων πόλεων της ΕΕ (και των ΗΠΑ). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Παρά ταύτα, η πραγματική καθημερινή επικινδυνότητα παραμένει χαμηλή (τουλάχιστον σε σύγκριση με άλλους φυσικούς ή γενικά αποδεκτούς κινδύνους) και οι αντιδράσεις των κυβερνήσεων τείνουν να διαφέρουν ανάλογα με την τοπική εμπειρία και τις εθνικές πρακτικές. Είναι φυσικό τα απολυταρχικά καθεστώτα να μην έχουν τεθεί (ακόμη) στο στόχαστρο των επιθέσεων, ενώ τα περισσότερο φιλελεύθερα κράτη πλήττονται ενδεχομένως συχνότερα από τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά, συγχρόνως, μεριμνούν για τη διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις, δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Τα ζητήματα αυτά έχουν εξεταστεί σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ: το 2008 (3), στη γνωμοδότησή της σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση «μερικών επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων», συμπεριλαμβανομένου του «νιτρικού αμμωνίου (AN/ammonium nitrate), το οποίο χρησιμοποιείται σε πολύ μεγάλες ποσότητες ως λίπασμα με βάση το άζωτο και επίσης ως αποτελεσματικό και χαμηλού κόστους συστατικό στοιχείο των εμπορεύσιμων και των εκρηκτικών οικιακής παρασκευής (HME/home-made explosives), αλλά και το 2011 (4), στη γνωμοδότησή της σχετικά με τον πρώτο κανονισμό για τον έλεγχο των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών, ο οποίος είναι αναγκαίο να καταργηθεί και να αντικατασταθεί με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία. Οι πρόδρομες ουσίες των παράνομων ναρκωτικών και η εκτροπή τους από τη νόμιμη χρήση τους έχουν επίσης αποτελέσει θέμα εξέτασης και η συναφής νομοθεσία μπορεί να καταστεί χρήσιμο πρότυπο προς υιοθέτηση στην προκειμένη περίπτωση. |
| --- | --- |

2.5.

3.   Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 3.1. | Ο προτεινόμενος νέος κανονισμός για τον έλεγχο των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών (17 σελίδες) συνοδεύεται από μια εισαγωγή (21 σελίδες), 3 παραρτήματα (1 σελίδα έκαστο) και μια εκτίμηση επιπτώσεων (188 σελίδες). Η νομική του βάση είναι το άρθρο 114 της ΣΛΕΕ σχετικά με τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ο νέος κανονισμός επιβάλλει νέες υποχρεώσεις στα κράτη μέλη και σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς που ασχολούνται με το εμπόριο των ουσιών οι οποίες παρατίθενται στα παραρτήματα I («πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς») και ΙΙ («δηλωτέες πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών») και θεσπίζει το απαιτούμενο μορφότυπο για την έκδοση άδειας για «επαγγελματίες χρήστες» στο παράρτημα III. Ο κανονισμός προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και να ξεκινήσει να εφαρμόζεται ένα έτος μετά την εν λόγω ημερομηνία. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Συνεπώς, η γενική προσέγγιση παραμένει η ίδια: ορισμένες ουσίες (εννέα) τίθενται υπό περιορισμούς, σε ό,τι αφορά τα ποσοστά συγκέντρωσής τους (και, ως εκ τούτου, αναφορικά με την αξία και τη χρηστικότητά τους στην παρασκευή των εκρηκτικών υλικών οικιακής παρασκευής [HME]), με αποτέλεσμα να επιβάλλονται περιορισμοί και στις πωλήσεις τους στο ευρύ κοινό. Μια περαιτέρω ομάδα ουσιών (πάλι εννέα) μπορούν να πωλούνται ελεύθερα, ωστόσο, οι «ύποπτες» συναλλαγές είναι άξιες αναφοράς στα εθνικά σημεία επαφής που έχουν οριστεί. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Σε αυτούς τους καταλόγους ουσιών, το νιτρικό αμμώνιο (AN/ammonium nitrate) μεταφέρθηκε από τον δεύτερο στον πρώτο κατάλογο (με αντίστοιχη τροποποίηση του παραρτήματος XVII του κανονισμού REACH για την καταχώριση των χημικών ουσιών), ενώ τρεις νέες ουσίες ή ομάδες ουσιών, οι οποίες είχαν προστεθεί τον Νοέμβριο του 2016 με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής, έχουν συμπεριληφθεί στον δεύτερο κατάλογο (σκόνες αργιλίου, σκόνες μαγνησίου και το εξαένυδρο νιτρικό μαγνήσιο). Οι 14 υπόλοιπες ουσίες που έχουν ήδη καταλογογραφηθεί παραμένουν αμετάβλητες. Η εκτίμηση επιπτώσεων τεκμηριώνει το σκεπτικό αυτών των αλλαγών (μολονότι, οι τρεις νέες ουσίες που προστέθηκαν δεν αποτέλεσαν αντικείμενο εμπεριστατωμένης συζήτησης, ούτε παρέχονται πληροφορίες στον προτεινόμενο κανονισμό ή στο πλαίσιο των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων αναφορικά με τις αλυσίδες εφοδιασμού που επηρεάζονται, τις δυνητικές επιπτώσεις στην αγορά ή τις ποσότητες που πιθανόν να αγοραστούν από τους επαγγελματίες χρήστες ή από το ευρύ κοινό). |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Ο κανονισμός περιέχει, επίσης, την άκρως αναγκαία αποσαφήνιση των διαφορετικών ρόλων στις διάφορες αλυσίδες εφοδιασμού, παρέχοντας, ειδικότερα, σαφείς ορισμούς των «οικονομικών φορέων», των «επαγγελματιών χρηστών», των «γεωργών» και των «μελών του ευρέος κοινού». |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Δεδομένου ότι ο ισχύων κανονισμός εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος REFIT της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η νέα πρόταση αποσκοπεί να μειώσει το κόστος και να αυξήσει την αποδοτικότητα (και ευελπιστούμε και την αποτελεσματικότητα), μειώνοντας τον αριθμό των επιλογών που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη. Οι πολίτες (μη επαγγελματίες χρήστες) θα πρέπει να κατέχουν άδεια για τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών υπό περιορισμούς, σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές που καθορίζονται στο παράρτημα 1, ενώ η ισχύουσα, λιγότερο αυστηρή, διαδικασία αυτοκαταχώρισης δεν θα επαρκεί πλέον. Οι ισχύουσες άδειες μπορούν να ανανεωθούν μόνον εφόσον εκτιμάται ότι πληρούν τις απαιτήσεις του νέου κανονισμού. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Αναγνωρίζεται η ανάγκη ενημέρωσης και επαγρύπνησης όλων των φορέων που εμπλέκονται στις σχετικές φυσικές και επιγραμμικές αλυσίδες εφοδιασμού αναφορικά με τα νέα μέτρα, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται ποια μέθοδος θα χρησιμοποιηθεί για την απτή υλοποίηση αυτής της διαδικασίας. Τα δελτία δεδομένων ασφαλείας, για παράδειγμα, αποσκοπούν στο να προστατεύουν την ασφάλεια των εργαζομένων και των καταναλωτών όταν χρησιμοποιούν αυτές τις ουσίες και όχι στο να παρεμποδίζουν την παράνομη χρήση τους. Οι ύψιστης σημασίας οριακές τιμές που προσδιορίζονται στο παράρτημα I είναι δύσκολο να ερμηνευθούν για ορισμένες από τις ουσίες που παρατίθενται στον κατάλογο και ενδέχεται να χρήζουν αναθεώρησης, δεδομένου ότι κάθε οριακή τιμή αναφέρεται σε διαφορετική αλυσίδα εφοδιασμού και σε διαφορετική ομάδα οικονομικών φορέων. Εφόσον υπάρχουν σχετικές βέλτιστες πρακτικές σε επίπεδο κρατών μελών, αυτές θα πρέπει σαφώς να διαδοθούν όσο το δυνατόν ευρύτερα. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Τα κράτη μέλη μπορούν να προτείνουν αυστηρότερους ελέγχους (μεταξύ άλλων, τη θέσπιση χαμηλότερων επιπέδων συγκέντρωσης ή την πλήρη απαγόρευση) και η Επιτροπή μπορεί να προσθέσει νέες ουσίες στα παραρτήματα, εφόσον αυτό αποδειχθεί απαραίτητο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με τον αριθμό των αναφερόμενων ύποπτων συναλλαγών, τον αριθμό των αιτήσεων χορήγησης άδειας και τους λόγους απόρριψης μιας αίτησης χορήγησης άδειας, τις δράσεις ευαισθητοποίησης, καθώς και λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τις επιθεωρήσεις που διεξάγονται και αφορούν επιγραμμικές και μη επιγραμμικές δραστηριότητες. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Τέλος, η Επιτροπή θα δύναται, το νωρίτερο έως έξι έτη από την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, να επανεξετάσει την κατάσταση και να υποβάλει έκθεση σχετικά με την αποτελεσματικότητα του παρόντος κανονισμού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην ΕΟΚΕ. |
| --- | --- |

3.9.

4.   Γενικές και ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση για τη θέσπιση νέου κανονισμού και υποστηρίζει σθεναρά τους στόχους που επιδιώκονται. Οι ουσίες που αποτελούν αντικείμενο ελέγχου συνάδουν, σε μεγάλο βαθμό, με τους καταλόγους προτεραιότητας που ισχύουν σε άλλα μέρη του ανεπτυγμένου κόσμου. Οι νέοι ορισμοί αναμένεται ότι θα εξασφαλίσουν σαφήνεια σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να εφαρμόσουν τον κανονισμό. Εκτιμάται ότι θα υπάρξει κάποιο επιπλέον κόστος για τις κυβερνήσεις, αλλά το κόστος αυτό αναμένεται να είναι ανάλογο των ωφελειών από την περαιτέρω ελαχιστοποίηση της τρομοκρατικής δραστηριότητας. Η θέσπιση ενός κοινού κανονιστικού καθεστώτος σε όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποφέρει οφέλη τόσο για τους προμηθευτές όσο και για τους άλλους οικονομικούς φορείς. Φαίνεται να έχει επιτευχθεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της ανάγκης μείωσης των κινδύνων για το ευρύ κοινό (καθώς και για άλλα ιδιαίτερα προβεβλημένα πρόσωπα, το προσωπικό της αστυνομίας και το στρατιωτικό προσωπικό) και της εξασφάλισης της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών για νόμιμους σκοπούς. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την άποψη ότι υπάρχει ανάγκη για ανάληψη επείγουσας και συντονισμένης δράσης από τα κράτη μέλη και συμμερίζεται τις ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τον αργό ρυθμό και την ανομοιογενή διαχείριση του ισχύοντος κανονισμού. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Ωστόσο, αυτή η ανομοιογενής αντιμετώπιση εγείρει, με τη σειρά της, προβληματισμούς όσον αφορά τις ακολουθούμενες διαδικασίες για την προετοιμασία της αντικατάστασής τους, ιδίως ως προς το περιεχόμενο και την ποιότητα των δικαιολογητικών εγγράφων. Η εκτίμηση επιπτώσεων που εκπόνησε η Επιτροπή με βάση τις εργασίες της εταιρείας παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Ernst & Young στηρίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στις διαθέσιμες στο κοινό στατιστικές σε επίπεδο ΕΕ, οι οποίες μπορεί να είναι ή να μην είναι επαρκείς ή πλήρεις. Το μορφότυπο, σύμφωνα με τις ισχύουσες εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές, δεν επιτρέπει την εύκολη ανάγνωση ούτε διευκολύνει τη σαφήνεια. Η ανοικτή δημόσια διαβούλευση συγκέντρωσε μόλις 83 απαντήσεις διαφορετικής σπουδαιότητας. Τόσο το μορφότυπο όσο και η δημόσια διαβούλευση υλοποιήθηκαν εντός σύντομης προθεσμίας, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου των Χριστουγέννων και του Νέου Έτους 2017-18, με αποτέλεσμα ο χρόνος να είναι περιορισμένος ή μηδαμινός, προκειμένου να καλυφθούν οι ελλείψεις όσον αφορά τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν. Η διαθεσιμότητα των διαδικτυακών προϊόντων ελέγχθηκε με αναζητήσεις στον ιστότοπο του Amazon. Ωστόσο, δεν γίνεται καμία αναφορά σε περισσότερο αδιαφανείς πηγές στον σκοτεινό ιστό (ανώνυμο διαδίκτυο/dark web). |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το βασικό ζήτημα του πεδίου εφαρμογής του υπό εξέταση κανονισμού, δηλαδή το ποια προϊόντα θα πρέπει να ελέγχονται, εξετάστηκε από την Επιτροπή σε πρώιμο στάδιο, αλλά δεν προσδιορίζεται σαφώς στην εκτίμηση επιπτώσεων. Όπως έχει ήδη επισημανθεί, δεν φαίνεται να έχει διενεργηθεί ανάλυση της αγοράς για τις 3 ουσίες που προστέθηκαν το 2016 με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Η απουσία ελέγχων για το υδροχλωρικό οξύ, το οποίο συμπεριλήφθηκε στην εκτίμηση επιπτώσεων που εκπονήθηκε για τον ισχύοντα κανονισμό, αλλά εξαιρέθηκε χωρίς σχετική αιτιολόγηση την τελευταία στιγμή από τον ισχύοντα κατάλογο, παραμένει αδιευκρίνιστη. Άλλες πρόδρομες ουσίες μέσης προτεραιότητας, όπως π.χ. το υπερμαγγανικό κάλιο, το νιτρώδες νάτριο, η ουρία και η σκόνη ψευδαργύρου, οι οποίες συμπεριλαμβάνονται σε άλλους καταλόγους προϊόντων δυνητικής διπλής χρήσης, θα πρέπει τουλάχιστον να τεθούν υπό συζήτηση. Κρίνεται σκόπιμο να υποδειχθεί ως στόχος η κατάρτιση ενός παγκοσμίως αναγνωρισμένου καταλόγου, τουλάχιστον για τις ανεπτυγμένες χώρες. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον κατάλογο των πιθανών μέτρων ελέγχου που απορρίφθηκαν σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, εκφράζονται κάποιοι προβληματισμοί για το περιορισμένο φάσμα των προτεινόμενων ελέγχων, ιδίως με δεδομένη την εξαιρετικά ανομοιογενή φύση των σχετικών προϊόντων. Τα μεγέθη των συσκευασιών, οι γραμμικοί κώδικες και η επιμονή όσον αφορά την εκτέλεση των πληρωμών με ιχνηλάσιμες τραπεζικές κάρτες ή μέσω τραπεζικών μεταφορών από προσωπικούς ή εταιρικούς τραπεζικούς λογαριασμούς μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό ή στην ιχνηλάτηση των πωλήσεων. Οι τρέχουσες πρακτικές που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη ενδέχεται να διαφέρουν, αλλά αυτό δεν φαίνεται να αποτελεί πειστικό επιχείρημα στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Παρ’ όλα αυτά, οι διαφορές στην εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού θα επηρεάσουν το κόστος για ορισμένα κράτη μέλη, αλλά και για τους ενδιαφερόμενους φορείς που ασχολούνται με τη νόμιμη διανομή και χρήση των προϊόντων υπό περιορισμούς. Δεδομένου ότι απαιτήθηκε να εφαρμοστεί μια σειρά διαδικασιών επί παραβάσει προκειμένου να αναληφθεί δράση στο πλαίσιο του ισχύοντος καθεστώτος, ενδέχεται να υπάρξει κάποια απροθυμία για να γίνει αποδεκτή η προσέγγιση αποκλειστικά βάσει της χορήγησης άδειας, ανεξαρτήτως των μακροπρόθεσμων ωφελειών. Γίνεται αναφορά στους ελέγχους επί των πωλήσεων μέσω του διαδικτύου χωρίς, ωστόσο, να παρέχεται περαιτέρω ανάλυση που θεωρείται ότι συνιστά εθνική αρμοδιότητα. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Η πρόταση περιλαμβάνει εκτενή ανάλυση της συμβατότητας του προτεινόμενου κανονισμού και της νομιμότητάς του στο πλαίσιο άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του γενικού κανονισμού για την προστασία των δεδομένων (GDPR/General Data Protection Regulation) που τέθηκε πρόσφατα σε πλήρη ισχύ. Τα όρια του ισχύοντος συστήματος των κωδικών Συνδυασμένης Ονοματολογίας (ΣΟ) που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό διασυνοριακών μεταφορών ουσιών και μειγμάτων αποτελούν επίσης αντικείμενο συζητήσεων, όπως και πριν από οκτώ χρόνια, όταν καταρτίστηκε η προηγούμενη σχετική γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ. Δεδομένου ότι, επί του παρόντος, οι κατάλογοι περιλαμβάνουν 18 μόνο ουσίες —και ενδέχεται να μην μπορούν να προστεθούν περισσότερες από 12 επιπλέον ουσίες— θα πρέπει να καταστεί δυνατή η κατάρτιση κατάλληλων τελωνειακών κωδίκων, οι οποίοι θα χρησιμοποιούνται ειδικά στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, και να εξασφαλιστεί, συγχρόνως, ότι οι άλλες νομοθετικές πράξεις της ΕΕ που θεσπίζονται για διαφορετικούς σκοπούς δεν θα αντιβαίνουν στους βασικούς στόχους της ασφάλειας και της προστασίας των πολιτών της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει επίσης ότι τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους ως προς τον όγκο παραγωγής, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις θεμιτές τελικές χρήσεις τους τόσο για τους επαγγελματίες χρήστες όσο και για το ευρύ κοινό. Το μόνο κοινό τους στοιχείο είναι ότι έχουν εν δυνάμει αξία για τους τρομοκράτες και, ως εκ τούτου, σκοπός της νομοθεσίας είναι να διασπάσει τις εν λόγω ανεπιθύμητες αλυσίδες εφοδιασμού, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέτρα. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Τα μέτρα αυτά δεν θα είναι όμοια για κάθε προϊόν. Η καταναγκαστική ενσωμάτωσή τους σε ένα ενιαίο σύστημα ελέγχου είναι απίθανο να αποβεί τόσο αποτελεσματική όσο θα έπρεπε. Προτιμότερη προσέγγιση θα ήταν η έκδοση μιας απλής οδηγίας-πλαισίου στην οποία θα καθορίζονται οι γενικοί στόχοι και η οποία θα προβλέπει τη διενέργεια ειδικών διαβουλεύσεων, αναλύσεων, εκτιμήσεων επιπτώσεων και τη θέσπιση κανονισμών για καθεμία από τις απαριθμούμενες ουσίες. Συνολικά, αυτή η προσέγγιση θα συνέβαλε στην εξοικονόμηση χρόνου και στη διάσωση ανθρώπινων ζωών και θα ευνοούσε αναμφίβολα την καλύτερη ανταπόκριση στις απαιτήσεις του προγράμματος REFIT. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε επίσης να εξασφαλιστεί στενότερη μακροπρόθεσμη συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών με τους παρασκευαστές και με άλλους θιγόμενους παράγοντες οι οποίοι, στο σύνολό τους, στηρίζουν την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν να μειώσουν την κατάχρηση των προϊόντων τους. Ο όγκος των προϊόντων που εκτρέπονται προς παράνομες χρήσεις είναι ασήμαντος σε σχέση με οποιαδήποτε απώλεια φήμης ή με τον κίνδυνο επιβολής ευρύτερων περιορισμών. Οι παγκόσμιες προσπάθειες που καταβάλλονται για τον έλεγχο των πολύ μικρών ποσοτήτων οξικού ανυδρίτη (acetic anhydride) —ουσίας που απαιτείται για την παρασκευή παράνομων ναρκωτικών ουσιών, όπως η ηρωίνη— συνιστά ένα χρήσιμο παράδειγμα σχετικά με το τι μπορεί να επιτευχθεί στον τομέα αυτό. Η ΕΟΚΕ εξέδωσε τη γνωμοδότησή της σχετικά με την πρόταση για τις πρόδρομες ουσίες ναρκωτικών τον Ιανουάριο του 2013 (5). Πολλές από τις ιδέες που διατυπώθηκαν σε εκείνη τη γνωμοδότηση ισχύουν εξίσου για τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών που υπόκεινται σε περιορισμούς ή αποτελούν αντικείμενο υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης κανονισμού. |
| --- | --- |

4.10.

| 4.11. | Τέλος, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη συνέχιση της ενεργού συμμετοχής της στην κατάρτιση και την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, όμως —ιδίως υπό το πρίσμα των στενών χρονοδιαγραμμάτων που πρέπει να τηρηθούν κατά τη διαδικασία εκπόνησης της πρότασης— θεωρεί ότι κάθε μεταγενέστερη επανεξέταση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να πραγματοποιείται, το αργότερο, και όχι το νωρίτερο έως έξι έτη από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. |
| --- | --- |

4.11.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  ΕΕ C 84 της 17.3.2011, σ. 25.

1

(2)  ΕΕ C 76 της 14.3.2013, σ. 54.

2

(3)  ΕΕ C 204 της 9.8.2008, σ. 13.

3

(4)  ΕΕ C 84 της 17.3.2011, σ. 25.

4

(5)  ΕΕ C 76 της 14.3.2013, σ. 54.

5

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/39 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/39

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα»

[COM(2018) 259 final — 2018/0123 (COD)]

(2018/C 367/08)

| Εισηγητής: ο κ. | Antonello PEZZINI |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Antonello PEZZINI

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018
  Συμβούλιο, 29.5.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 147/0/2 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018

Συμβούλιο, 29.5.2018

Νομική βάση

Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

147/0/2

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ανέκαθεν υποστήριζε ότι μια αποτελεσματική τελωνειακή ένωση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ευόδωση της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων σε καθεστώς ασφάλειας και διαφάνειας· τούτο δε με μέλημα τη μέγιστη δυνατή προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, την καλύτερη δυνατή ενίσχυση της εργασίας και την αποτελεσματική αντιμετώπιση φαινομένων απάτης και απομιμήσεων. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ένα διαφανές και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο χωρίς αμφισημίες που θα ισχύει για όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς παράγοντες που δραστηριοποιούνται στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ. Το πλαίσιο αυτό θα περιέχει συγκεκριμένους ορισμούς, διαδικασίες και προθεσμίες με εφαρμογή στα εμπορεύματα που εισέρχονται στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ ή εξέρχονται από αυτό, έτσι ώστε να μπορεί η τελωνειακή ένωση να λειτουργεί αποτελεσματικά και σε συμφωνία με την εφαρμογή της κοινής εμπορικής πολιτικής. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ του προτεινόμενου κανονιστικού πλαισίου, δηλαδή υπέρ:






  — | των αλλαγών στους τεχνικούς κανόνες και κανονισμούς του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, |
| --- | --- | --- |

1.3.

—

των αλλαγών στους τεχνικούς κανόνες και κανονισμούς του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα,

| — | των διορθώσεων τεχνικών σφαλμάτων και παραλείψεων, της εναρμόνισης του κώδικα με τη διεθνή συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και του Καναδά (συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία/CETA), |
| --- | --- |

—

των διορθώσεων τεχνικών σφαλμάτων και παραλείψεων, της εναρμόνισης του κώδικα με τη διεθνή συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και του Καναδά (συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία/CETA),

| — | της συμπερίληψης, στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ, του θύλακα της Κοινότητας Καμπιόνε και των ιταλικών υδάτων της λίμνης Λουγκάνο, όπως ζητήθηκε από το εν λόγω κράτος μέλος. |
| --- | --- |

—

της συμπερίληψης, στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ, του θύλακα της Κοινότητας Καμπιόνε και των ιταλικών υδάτων της λίμνης Λουγκάνο, όπως ζητήθηκε από το εν λόγω κράτος μέλος.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας, για την ΕΕ και για τις χώρες με τις οποίες έχει συνάψει συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, η υποστήριξη αυτής της κοινής δέσμευσης, με στόχο τη διευκόλυνση του ελεύθερου και του δίκαιου εμπορίου σε μια κοινωνία δυναμική με το βλέμμα στραμμένο στο απώτερο μέλλον. Επιδιώκεται δε η τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας και η εμπέδωση των κοινών αξιών και ιδεών που έχουν βρει συγκεκριμένη έκφραση στην Ενιαία ευρωπαϊκή πράξη του 1986, στον Τελωνειακό κώδικα του 1992 (τελειοποιήθηκε στον Ενωσιακό τελωνειακό κώδικα του 2013), και οι οποίες περιλαμβάνονται, ως πρόταση στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027, εν είδει υποστήριξης μιας αποτελεσματικότερης φορολογικής και τελωνειακής συνεργασίας στην ΕΕ. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Όσον αφορά τη συμπερίληψη των «εδαφικών θυλάκων», η ΕΟΚΕ συνιστά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή έτσι ώστε να γίνουν εγκαίρως οι αναγκαίες τροποποιήσεις των οδηγιών 2008/118/ΕΚ (οδηγία για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης) και 2006/112/ΕΚ (οδηγία για τον ΦΠΑ). |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ ζητεί να της διαβιβάσει το έτος 2021 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την προγραμματισμένη έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης του νομικού πλαισίου του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, με σκοπό να αξιολογήσει τόσο την καταλληλότητα των τροποποιήσεων που επιφέρει στον παρόντα κανονισμό όσο και την αποτελεσματικότητα των κοινών ψηφιακών συστημάτων, τα οποία θα πρέπει να έχουν ενεργοποιηθεί μέχρι τη συγκεκριμένη ημερομηνία. |
| --- | --- |

1.6.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Χάρη στην τελωνειακή ένωση —η οποία αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα — υπήρξε:






  — | εναρμόνιση των προηγούμενων διαφορετικών κανόνων, |
| --- | --- | --- |

2.1.

—

εναρμόνιση των προηγούμενων διαφορετικών κανόνων,

| — | ίση μεταχείριση και |
| --- | --- |

—

ίση μεταχείριση και

| — | θεμιτή επιβολή κυρώσεων. |
| --- | --- |

—

θεμιτή επιβολή κυρώσεων.

| 2.2. | Από την 1η Μαΐου 2016, έχουν τεθεί σε ισχύ νέοι τελωνειακοί κανόνες με σκοπό αφενός μεν να καταστεί ευκολότερη η λειτουργία των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, αφετέρου δε να ενισχυθεί η προστασία των καταναλωτών. Με τον νέο τελωνειακό κώδικα της ΕΕ επιτεύχθηκε ο ουσιαστικός εκσυγχρονισμός της τελωνειακής νομοθεσίας της ΕΕ, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1992. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Με την Ενιαία ευρωπαϊκή πράξη του 1986, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1987, ξεκίνησε μια πορεία με τρία στάδια —το 1990 για τα κεφαλαιουχικά αγαθά, το 1993 για τα εμπορεύματα και το 1999 για το ενιαίο νόμισμα— η οποία έχει οδηγήσει, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 28 της ΣΛΕΕ, «[σ]την απαγόρευση των εισαγωγικών και εξαγωγικών δασμών και όλων των φορολογικών επιβαρύνσεων ισοδυνάμου αποτελέσματος μεταξύ των κρατών μελών». |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Μετά τον κώδικα του 1992 και τον κανονισμό του 2008, φθάσαμε στον ισχύοντα Ενωσιακό τελωνειακό κώδικα του 2013 —στον οποίο έχουν προστεθεί αρκετοί εκτελεστικοί ή κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμοί—, που αποτελεί τρόπον τινά τον ακρογωνιαίο λίθο της τελωνειακής ένωσης στην ΕΕ· κι αυτό γιατί ο εν λόγω κώδικας είναι το πλαίσιο εντός του οποίου είναι δυνατή η ετήσια εισαγωγή και εξαγωγή από την ΕΕ αγαθών αξίας άνω των 3 τρισ. ευρώ. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Μετά την έναρξη ισχύος των νέων ουσιαστικών διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 για τη θέσπιση του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, η διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις κατέστησε δυνατό τον εντοπισμό σφαλμάτων και τεχνικών ανωμαλιών που πρέπει να διορθωθούν για λόγους συνέπειας και ασφάλειας δικαίου. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Πράγματι, το τελωνειακό έδαφος της ΕΕ δεν συμπίπτει ακριβώς με το άθροισμα των εδαφών που αποτελούν μέρος του γεωφυσικού χάρτη της ΕΕ. Μάλιστα, ορισμένες ζώνες που καλύπτονται από διαφορετικές εθνικές επικράτειες εξαιρούνται από το ενωσιακό τελωνειακό έδαφος, ενώ άλλα εδάφη τα οποία δεν αποτελούν μέρος του γεωφυσικού χάρτη της ΕΕ θεωρούνται, από κάθε άποψη, μέρος του τελωνειακού εδάφους. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Ενώ αποτελούν μέρος του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ τα αυστριακά εδάφη του Γιούνγχολτς και του Μίτελμπεργκ, το Πριγκιπάτο του Μονακό, η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου, τα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα (Μαρτινίκα, Γουαδελούπη, Γαλλική Γουιάνα και Ρεϋνιόν), η Νήσος του Μαν και οι Κανάριες Νήσοι, εξαιρούνται ορισμένα εδάφη που αποτελούν μέρος του γεωφυσικού χάρτη της ΕΕ, όπως οι Νήσοι Φερόε, η Ελιγολάνδη και το έδαφος του Μπούσινγκεν, η Θέουτα και η Μελίγια, τα γαλλικά υπερπόντια εδάφη (Γαλλική Πολυνησία, Ουάλις και Φουτούνα, Νέα Καληδονία, τα γαλλικά νότια και ανταρκτικά νησιά, η διοικητική περιοχή του Μαγιότ, του Σεν Πιερ και Μικελόν) ή το Λιβίνιο. Είχαν εξαιρεθεί, μέχρι στιγμής, το Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και τα εθνικά ύδατα της λίμνης Λουγκάνο μεταξύ Πόντε Τρέζα και Πόρτο Τσερέζιο, εδάφη των οποίων τη συμπερίληψη είχε ζητήσει η Ιταλία. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη της ΣΟΕΣ ΕΕ-Καναδά ολοκληρώθηκαν στα τέλη Σεπτεμβρίου 2014, με την απόφαση (ΕΕ) 2017/37 του Συμβουλίου της 28ης Οκτωβρίου 2016. Η συμφωνία, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 21η Σεπτεμβρίου 2017, κατήργησε το 99 % των τελωνειακών δασμών και πολλά άλλα εμπόδια τα οποία, μέχρι σήμερα, δυσχέραιναν τις εμπορικές συναλλαγές. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Η ΣΟΕΣ —επί της οποίας η ΕΟΚΕ έχει διατυπώσει τις απόψεις της σε πολλές περιπτώσεις (1)— περιέχει πολλές πτυχές έντονου τελωνειακού ενδιαφέροντος, καθότι, δυνάμει του άρθρου 1 παράγραφος 4 της εν λόγω συμφωνίας εγκαθιδρύεται μια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ του Καναδά και της ΕΕ, σύμφωνα και με το άρθρο XXIV της GATT (1994) (2) και το άρθρο V της GATS (3). Η συμφωνία, εν πάση περιπτώσει, δεν θίγει τυχόν πρόσθετα δικαιώματα και υποχρεώσεις που υφίστανται μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών και τα οποία απορρέουν από τη συμφωνία ΠΟΕ, πόσο μάλλον, όσον αφορά άλλες συμφωνίες στις οποίες ο Καναδάς και η ΕΕ είναι επίσης συμβαλλόμενα μέρη (4). |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Η ζώνη ελεύθερων συναλλαγών περιλαμβάνει, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, τα εξής (5):






  — | (όσον αφορά τον Καναδά) τις χερσαίες εκτάσεις της καναδικής επικράτειας, τον εθνικό εναέριο χώρο, τα εθνικά εσωτερικά ύδατα και τα εθνικά χωρικά ύδατα, καθώς και την αποκλειστική οικονομική ζώνη, όπως ορίζεται στην εθνική νομοθεσία του Καναδά και σύμφωνα με το μέρος V της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία υπογράφηκε στο Μοντέγκο Μπέι στις 10 Δεκεμβρίου 1982 («Σύμβαση UNCLOS (6)»)· την υφαλοκρηπίδα του Καναδά, όπως αυτή καθορίζεται στην εθνική νομοθεσία του Καναδά, σύμφωνα με το μέρος VI της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, |
| --- | --- | --- |

2.10.

—

(όσον αφορά τον Καναδά) τις χερσαίες εκτάσεις της καναδικής επικράτειας, τον εθνικό εναέριο χώρο, τα εθνικά εσωτερικά ύδατα και τα εθνικά χωρικά ύδατα, καθώς και την αποκλειστική οικονομική ζώνη, όπως ορίζεται στην εθνική νομοθεσία του Καναδά και σύμφωνα με το μέρος V της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία υπογράφηκε στο Μοντέγκο Μπέι στις 10 Δεκεμβρίου 1982 («Σύμβαση UNCLOS (6)»)· την υφαλοκρηπίδα του Καναδά, όπως αυτή καθορίζεται στην εθνική νομοθεσία του Καναδά, σύμφωνα με το μέρος VI της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας,

| — | (όσον αφορά την ΕΕ) στα εδάφη στα οποία εφαρμόζεται η ΣΕΕ και η ΣΛΕΕ, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτές, καθώς και όσον αφορά τις διατάξεις που αφορούν τη δασμολογική μεταχείριση των αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των ζωνών του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ που δεν περιλαμβάνονται στις δύο προαναφερθείσες συνθήκες. |
| --- | --- |

—

(όσον αφορά την ΕΕ) στα εδάφη στα οποία εφαρμόζεται η ΣΕΕ και η ΣΛΕΕ, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται σε αυτές, καθώς και όσον αφορά τις διατάξεις που αφορούν τη δασμολογική μεταχείριση των αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των ζωνών του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ που δεν περιλαμβάνονται στις δύο προαναφερθείσες συνθήκες.

| 2.10.1. | Η ΕΕ και ο Καναδάς υπέγραψαν, μαζί με τη ΣΟΕΣ, κοινή ερμηνευτική πράξη (7) που θα έχει νομική ισχύ και θα περιγράφει σαφώς και επακριβώς το περιεχόμενο της συμφωνίας μεταξύ Καναδά και ΕΕ σε μια σειρά άρθρων της ΣΟΕΣ —π.χ. εκείνα που αφορούν το νέο σύστημα επενδυτικών δικαστηρίων, το δικαίωμα νομοθετικής ρύθμισης, τις δημόσιες υπηρεσίες και την προστασία του περιβάλλοντος και της εργασίας. |
| --- | --- |

2.10.1.

| 2.10.2. | Η τακτική διαδικασία διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τις επιχειρήσεις κατέστησε δυνατό τον εντοπισμό σφαλμάτων και τεχνικών ανωμαλιών που πρέπει να διορθωθούν για λόγους συνέπειας και ασφάλειας δικαίου. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ήτοι —μεταξύ άλλων— η εναρμόνιση του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα με μια διεθνή συμφωνία, η οποία δεν είχε τεθεί ακόμη σε ισχύ τη στιγμή της έγκρισης του κώδικα ή το αίτημα της Ιταλίας για συμπερίληψη στον τελωνειακό κώδικα ορισμένων εδαφών. |
| --- | --- |

2.10.2.

3.   Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 3.1. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα με σκοπό:






  — | τη διόρθωση τεχνικών σφαλμάτων και παραλείψεων, συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα με τις διατάξεις των διεθνών συμβάσεων που δεν είχαν ακόμη τεθεί σε ισχύ κατά τον χρόνο έγκρισης του κώδικα, όπως η ΣΟΕΣ μεταξύ της ΕΕ και του Καναδά, |
| --- | --- | --- |

3.1.

—

τη διόρθωση τεχνικών σφαλμάτων και παραλείψεων, συμπεριλαμβανομένης της εναρμόνισης του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα με τις διατάξεις των διεθνών συμβάσεων που δεν είχαν ακόμη τεθεί σε ισχύ κατά τον χρόνο έγκρισης του κώδικα, όπως η ΣΟΕΣ μεταξύ της ΕΕ και του Καναδά,

| — | την αλλαγή του ορισμού του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ, έτσι ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η ιταλική κοινότητα Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και τα ιταλικά ύδατα της λίμνης του Λουγκάνο, |
| --- | --- |

—

την αλλαγή του ορισμού του τελωνειακού εδάφους της ΕΕ, έτσι ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η ιταλική κοινότητα Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και τα ιταλικά ύδατα της λίμνης του Λουγκάνο,

| — | την πρόβλεψη ειδικών δηλώσεων και προσθηκών σχετικών με τις αποφάσεις και τις διαδικαστικές προθεσμίες, όσον αφορά τις δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες, τις συνοπτικές διασαφήσεις εισόδου, τις διασαφήσεις προσωρινής εναπόθεσης, τη συνοπτική διασάφηση εξόδου ή τη γνωστοποίηση επανεξαγωγής και τις απαλλαγές από εισαγωγικούς δασμούς βάσει του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεισαγωγή. |
| --- | --- |

—

την πρόβλεψη ειδικών δηλώσεων και προσθηκών σχετικών με τις αποφάσεις και τις διαδικαστικές προθεσμίες, όσον αφορά τις δεσμευτικές δασμολογικές πληροφορίες, τις συνοπτικές διασαφήσεις εισόδου, τις διασαφήσεις προσωρινής εναπόθεσης, τη συνοπτική διασάφηση εξόδου ή τη γνωστοποίηση επανεξαγωγής και τις απαλλαγές από εισαγωγικούς δασμούς βάσει του καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεισαγωγή.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται στο ακέραιο τον στόχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τις τεχνικές τροποποιήσεις στον ενωσιακό τελωνειακό κώδικα έτσι ώστε ο κώδικας να είναι συμβατός με τους στόχους της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, αλλά και για της καλύτερης προστασίας των δημοσιονομικών και οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, της αναβάθμισης της εργασίας και της ασφάλειας των καταναλωτών της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η ΣΟΕΣ στο εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και τις σχετικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει τα συμβαλλόμενα μέρη στην κοινή ερμηνευτική πράξη με σκοπό την ενίσχυση των διατάξεων της ΣΟΕΣ, καθώς και τη θετική προσέγγιση του νέου υποδείγματος που υιοθετήθηκε για την επίλυση διαφορών σε θέματα επενδύσεων. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ κρίνει θετική την πρόθεση να ευθυγραμμιστεί η νομοθεσία της ΕΕ με τις συμφωνίες που έχει υπογράψει με τον Καναδά σε θέματα:






  — | δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών, |
| --- | --- | --- |

4.3.

—

δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών,

| — | προσωρινής εναπόθεσης, |
| --- | --- |

—

προσωρινής εναπόθεσης,

| — | συνοπτικής διασάφησης εισόδου και για ενδείξεων που πρέπει να προστίθενται σε περίπτωση μη υποβολής πληροφοριών πριν από την άφιξη, όσον αφορά μη ενωσιακά εμπορεύματα, |
| --- | --- |

—

συνοπτικής διασάφησης εισόδου και για ενδείξεων που πρέπει να προστίθενται σε περίπτωση μη υποβολής πληροφοριών πριν από την άφιξη, όσον αφορά μη ενωσιακά εμπορεύματα,

| — | ακύρωσης διασάφησης προσωρινής εναπόθεσης, |
| --- | --- |

—

ακύρωσης διασάφησης προσωρινής εναπόθεσης,

| — | πλήρους απαλλαγής από εισαγωγικούς δασμούς σε ορισμένες περιπτώσεις, καθώς και |
| --- | --- |

—

πλήρους απαλλαγής από εισαγωγικούς δασμούς σε ορισμένες περιπτώσεις, καθώς και

| — | ακριβών ακυρωτικών όρων, σε περίπτωση διασάφησης προσωρινής εναπόθεσης, συνοπτικής διασάφησης εξόδου ή ανακοίνωσης επανεξαγωγής. |
| --- | --- |

—

ακριβών ακυρωτικών όρων, σε περίπτωση διασάφησης προσωρινής εναπόθεσης, συνοπτικής διασάφησης εξόδου ή ανακοίνωσης επανεξαγωγής.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την αποδοχή του αιτήματος της ιταλικής κυβέρνησης να συμπεριληφθούν στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ, από την 1η Ιανουαρίου 2019, η ιταλική Κοινότητα Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και τα εθνικά ύδατα της λίμνης του Λουγκάνο. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ συνιστά να πραγματοποιηθούν, παράλληλα με την παρούσα διαδικασία συμπερίληψης, οι αναγκαίες τροποποιήσεις των οδηγιών 2008/118/ΕΚ (οδηγία για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης) και 2006/112/ΕΚ (οδηγία για τον ΦΠΑ) και να τεθούν σε ισχύ την ίδια ημερομηνία, ήτοι την 1η Ιανουαρίου 2019. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Η ΕΟΚΕ ζητεί, κατά το 2021, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να της υποβάλει την προβλεπόμενη έκθεση αξιολόγησης για την αποτελεσματικότητα, τη συνοχή και την ορθότητα του νέου νομικού πλαισίου του Ενωσιακού τελωνειακού κώδικα, όπως τροποποιείται με τις παρούσες νομοθετικές προτάσεις. |
| --- | --- |

4.6.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  ΕΕ C 48 της 15.2.2011, σ. 87· ΕΕ C 332 της 8.10.2015, σ. 45· ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 27.

1

(2)  Γενική συμφωνία δασμών και εμπορίου.

2

Γενική συμφωνία δασμών και εμπορίου.

(3)  Γενική συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών.

3

Γενική συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών.

(4)  Πβ. άρθρο 1 παράγραφος 5 της ΣΟΕΣ.

4

(5)  Πβ. άρθρο 1 παράγραφος 3 της ΣΟΕΣ.

5

(6)  Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

6

(7)  Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο κατά την υπογραφή της ΣΟΕΣ, στις 28 Οκτωβρίου 2016· με αυτήν γίνεται μια δεσμευτική ερμηνεία της ΣΟΕΣ δυνάμει του άρθρου 31 της σύμβασης της Βιέννης περί του δικαίου των συνθηκών http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13541-2016-INIT/el/pdf.

7

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/43 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/43

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων»

[COM(2018) 134 final — 2018/0060 (COD)]

και «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους διαχειριστές πιστώσεων, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων»

[COM(2018) 135 final — 2018/0063 (COD)]

(2018/C 367/09)

| Εισηγητής: ο κ. | Juan MENDOZA CASTRO |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Juan MENDOZA CASTRO

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 24.4.2018·
  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 19.4.2018 |
| --- | --- |
| Κανονιστική βάση | Άρθρα 114 και 53 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 27.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 145/0/2 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 24.4.2018·

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 19.4.2018

Κανονιστική βάση

Άρθρα 114 και 53 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

27.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

145/0/2

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

Δέσμη για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμη της Επιτροπής, η οποία αποτελεί κεντρικό στοιχείο στο οπλοστάσιο της ΕΕ για την αντιμετώπιση του συνεχιζόμενου προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) και είναι θεμελιώδους σημασίας στην πορεία προς την Τραπεζική Ένωση. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ έχουν σημειώσει πρόοδο τόσο ως προς την ποιότητα των χαρτοφυλακίων χορηγήσεων όσο και ως προς τον συνολικό όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ). Ωστόσο, απαιτούνται επιπρόσθετα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για την πρόληψη της συσσώρευσης ΜΕΔ στο μέλλον. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Οποιαδήποτε σύγκριση στην ΕΕ ως προς το επίπεδο των ΜΕΔ θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι τράπεζες σε ορισμένες χώρες επωφελήθηκαν από σημαντικά ποσά κρατικής ενίσχυσης κατά την πρώιμη φάση της κρίσης (2008-2012), ενώ άλλες δεν ήταν σε θέση να το πράξουν λόγω μεταβολών στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στις κοινωνικές συνέπειες της χρηματοπιστωτικής κρίσης όσον αφορά τον αποκλεισμό, την κοινωνική δικαιοσύνη και τα εμπόδια στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η άρση των απομειωμένων χρεών από τους λογαριασμούς των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων είναι ζωτικής σημασίας για να αποφευχθούν οι συνέπειες της υπερχρέωσης στο μέλλον. Η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης υπεύθυνη δανειοδότηση από τα πιστωτικά ιδρύματα. |
| --- | --- |

1.5.

Υποχρεωτικοί προληπτικοί μηχανισμοί ασφαλείας

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την εφαρμογή των υποχρεωτικών προληπτικών μηχανισμών ασφαλείας ως προληπτικού μέτρου προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής κάλυψη των πιστωτικών ζημιών από μελλοντικά ΜΕΔ. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει το σκεπτικό της Επιτροπής για την πρόταση, προσθέτοντας ότι οι μηχανισμοί ασφαλείας δικαιολογούνται από τους διαφορετικούς στόχους που επιδιώκει το λογιστικό πλαίσιο σε σχέση με την προληπτική ρύθμιση. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πρέπει επίσης να επισημάνει ότι:






  — | η προσέγγιση της ενιαίας πολιτικής για όλες τις περιπτώσεις, δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά το εθνικό αστικό δίκαιο και τη διάρκεια των διαδικασιών στα πολιτικά δικαστήρια. |
| --- | --- | --- |

1.8.

—

η προσέγγιση της ενιαίας πολιτικής για όλες τις περιπτώσεις, δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά το εθνικό αστικό δίκαιο και τη διάρκεια των διαδικασιών στα πολιτικά δικαστήρια.

| — | Το χρονοδιάγραμμα για τις προβλέψεις νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί να εξαναγκάσει τις τράπεζες να τα πουλήσουν γρήγορα, αντί να περιμένουν να επιστρέψει η εταιρεία/επιχείρηση που βρίσκεται σε οικονομική δυσπραγία σε μια πιο βιώσιμη κατάσταση. |
| --- | --- |

—

Το χρονοδιάγραμμα για τις προβλέψεις νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί να εξαναγκάσει τις τράπεζες να τα πουλήσουν γρήγορα, αντί να περιμένουν να επιστρέψει η εταιρεία/επιχείρηση που βρίσκεται σε οικονομική δυσπραγία σε μια πιο βιώσιμη κατάσταση.

| 1.9. | Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει, εάν είναι δυνατόν, την ιδιαίτερη κατάσταση των μικρότερων και των εξειδικευμένων εταιρειών με λιγότερο σύνθετη δομή περιουσιακών στοιχείων. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι το ΔΠΧΑ 9 θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για όλες τις τράπεζες της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ προτείνει την εκπόνηση ειδικής ανάλυσης επιπτώσεων με στόχο την εκτίμηση του δυνητικού αντικτύπου του προτεινόμενου κανονισμού για τις τράπεζες, τη μεταφορά πιστώσεων προς τα νοικοκυριά, τις ΜΜΕ και την αύξηση του ΑΕγχΠ. |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η ΕΚΤ έχει ήδη εκδώσει την προσθήκη της χωρίς να λάβει υπόψη τους κανόνες του Πυλώνα 1 που θα εκδοθούν από το Κοινοβούλιο/το Συμβούλιο/την Επιτροπή και χωρίς να περιμένει τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ). |
| --- | --- |

1.12.

Ανάπτυξη δευτερογενών αγορών

| 1.13. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η Επιτροπή δίνει απάντηση σε πολλά από τα προβλήματα των κατακερματισμένων δευτερογενών αγορών μη εξυπηρετούμενων δανείων στην ΕΕ και επισημαίνει τις συγκεκριμένες προτάσεις σχετικά με την εν λόγω πτυχή· είναι, ωστόσο, της άποψης ότι οι ρυθμιστικές αρχές δεν πρέπει να ενθαρρύνουν την πώληση ΜΕΔ. |
| --- | --- |

1.13.

| 1.14. | Οι προτάσεις της ΕΟΚΕ σχετικά με τις συνέπειες των μεταβιβάσεων πιστώσεων έχουν ως εξής:






  — | Προστασία των καταναλωτών: σε γενικές γραμμές, οι προτάσεις της Επιτροπής επιδοκιμάζονται. Οι αρχές πρέπει να δώσουν προσοχή στα ειδικά μέτρα και τις συστάσεις για την προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών. |
| --- | --- | --- |

1.14.

—

Προστασία των καταναλωτών: σε γενικές γραμμές, οι προτάσεις της Επιτροπής επιδοκιμάζονται. Οι αρχές πρέπει να δώσουν προσοχή στα ειδικά μέτρα και τις συστάσεις για την προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών.

| — | Προστασία των εργαζομένων: οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την κινητικότητα και την προστασία των εργαζομένων των εταιρειών που συμμετέχουν σε μεταβιβάσεις εταιρειών σύμφωνα με την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία. |
| --- | --- |

—

Προστασία των εργαζομένων: οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την κινητικότητα και την προστασία των εργαζομένων των εταιρειών που συμμετέχουν σε μεταβιβάσεις εταιρειών σύμφωνα με την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία.

Ταχεία εξωδικαστική αναγκαστική εκτέλεση επί εξασφαλίσεων

| 1.15. | Η ΕΟΚΕ αξιολογεί θετικά και υπογραμμίζει τόσο το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, εφόσον κρίνεται αναγκαίο και εάν η εφαρμογή της εν λόγω διαδικασίας όπως προτείνεται στην παρούσα οδηγία είναι περιορισμένη. |
| --- | --- |

1.15.

| 1.16. | Σε πολλά κράτη μέλη η διαδικασία εκτέλεσης είναι ήδη αποτελεσματική. Η λύση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έγκειται κυρίως στην ενίσχυση των δικαστικών διαδικασιών σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.16.

2.   Πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 2.1. | Στις 14 Μαρτίου, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού (1) για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά την ελάχιστη κάλυψη ζημιών για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ), μαζί με πρόταση οδηγίας (2) για τους διαχειριστές πιστώσεων, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Και οι δύο προτάσεις συνοδεύονταν από έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής και από εκτιμήσεις αντικτύπου, την ίδια δε ημέρα η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης τη δεύτερη έκθεση προόδου της (3) σχετικά με τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρώπη και σχέδιο στρατηγικής (4) που παρείχε τεχνική καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο σύστασης εθνικών εταιρειών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (ΕΔΠΣ). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Οι προτάσεις αυτές αποτελούν σημαντικές συνιστώσες των προσπαθειών της Επιτροπής για την ενίσχυση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης της Ευρώπης (ΟΝΕ) και είναι απαραίτητες για την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης. Η αντιμετώπιση των υψηλών αποθεμάτων μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) και μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ), καθώς και της πιθανής συσσώρευσής τους στο μέλλον, αντιπροσωπεύει αναπόσπαστο μέρος των προσπαθειών της Ένωσης ώστε να μειωθούν περαιτέρω οι κίνδυνοι στο τραπεζικό σύστημα και να δοθεί στις τράπεζες η δυνατότητα να επικεντρωθούν στη χορήγηση δανείων σε επιχειρήσεις και πολίτες. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Στην πρόταση κανονισμού, η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση εκ του νόμου προβλεπόμενου προληπτικού μηχανισμού ασφαλείας με τον καθορισμό κοινών ελάχιστων επιπέδων κάλυψης για τα πρόσφατα χορηγηθέντα δάνεια που μετατρέπονται σε μη εξυπηρετούμενα με στόχο την αποτροπή τυχόν υπερβολικής μελλοντικής συσσώρευσης ΜΕΔ χωρίς επαρκή κάλυψη ζημίας στους ισολογισμούς των τραπεζών και τη διευκόλυνση της εξυγίανσής τους. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Στην πρόταση οδηγίας, η Επιτροπή επιδιώκει να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών είσπραξης οφειλών μέσω της πρόβλεψης διακριτής κοινής διαδικασίας για την ταχεία εξωδικαστική αναγκαστική εκτέλεση επί εξασφαλίσεων. Η οδηγία ενθαρρύνει επίσης την ανάπτυξη της δευτερογενούς αγοράς για τα ΜΕΔ, εναρμονίζοντας τις απαιτήσεις και δημιουργώντας μια ενιαία αγορά για τις πιστωτικές εργασίες και τη μεταφορά τραπεζικών δανείων σε τρίτα μέρη σε ολόκληρη την ΕΕ. |
| --- | --- |

2.5.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμη της Επιτροπής, η οποία αποτελεί κεντρικό στοιχείο στο οπλοστάσιο της ΕΕ για την αντιμετώπιση του συνεχιζόμενου προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) (5) και είναι θεμελιώδους σημασίας στην πορεία προς την Τραπεζική Ένωση. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Δεδομένου ότι η φερεγγυότητα και η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι θεμελιώδους σημασίας για την ΕΕ, ο μεγάλος όγκος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που συσσωρεύτηκαν στις τράπεζες ορισμένων κρατών μελών κατά τη διάρκεια της κρίσης και η επακόλουθη ύφεση αποτελούν αρνητική εξέλιξη για το χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σύνολό του, είναι επιζήμια για την οικονομία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επιβαρύνουν σοβαρά τον φορολογούμενο. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Τα τελευταία χρόνια, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ έχουν σημειώσει πρόοδο τόσο ως προς την ποιότητα των χαρτοφυλακίων χορηγήσεων όσο και ως προς τον συνολικό όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα τελευταία ωστόσο παραμένουν σε υψηλά επίπεδα (περίπου 813 δισεκατομμύρια ευρώ) (6). Οι τράπεζες και οι εποπτικές αρχές διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία για τη μείωση του αριθμού των υπερήμερων ή απομειωμένων δανείων, όμως απαιτούνται επιπρόσθετα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για την πρόληψη της συσσώρευσής τους στο μέλλον. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι τράπεζες σε ορισμένες χώρες επωφελήθηκαν από σημαντικά ποσά κρατικής ενίσχυσης κατά την πρώιμη φάση της κρίσης (2008-2012), ενώ άλλες δεν ήταν σε θέση να το πράξουν λόγω των μεταβολών που επήλθαν στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε σύγκριση του επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις εν λόγω διαφορές. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στις κοινωνικές συνέπειες της χρηματοπιστωτικής κρίσης όσον αφορά τον αποκλεισμό, την κοινωνική δικαιοσύνη και τα εμπόδια στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. Σε ορισμένα κράτη μέλη, τα ΜΕΔ αντικατοπτρίζουν το πόσο σοβαρά επλήγησαν οι οικογένειες και οι επιχειρηματίες των ΜΜΕ, κινδυνεύοντας μεταξύ άλλων να χάσουν το σπίτι τους ή να υποστούν αποκλεισμό από την αγορά. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Η άρση των απομειωμένων χρεών από τους λογαριασμούς των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων είναι ζωτικής σημασίας για να αποφευχθούν οι συνέπειες της υπερχρέωσης στο μέλλον, το δε σχέδιο του Ecofin πρέπει να συμβάλει στον στόχο αυτό. Η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης την υπεύθυνη χορήγηση δανείων, κάτι το οποίο θα απαιτεί από τα πιστωτικά ιδρύματα να αποδίδουν μεγαλύτερη προσοχή στις ανάγκες και την κατάσταση των δανειοληπτών τους μεμονωμένα και να βρίσκουν το καταλληλότερο χρηματοοικονομικό μέσο για την κάθε περίπτωση (7). |
| --- | --- |

3.6.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1.   
  Υποχρεωτικοί προληπτικοί μηχανισμοί ασφαλείας

| 4.1.1. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την εφαρμογή των υποχρεωτικών προληπτικών μηχανισμών ασφαλείας ως προληπτικού μέτρου προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής κάλυψη των πιστωτικών ζημιών από μελλοντικά ΜΕΔ. |
| --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | Για τη μείωση των ΜΕΔ και των ΜΕΑ (8), η προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΟΚΑ) περιλαμβάνει προοδευτικό χρονοδιάγραμμα για τα εξασφαλισμένα (έως οκταετή) και μη εξασφαλισμένα (διετή) δάνεια. |
| --- | --- |

4.1.2.

| 4.1.3. | Το σκεπτικό της Επιτροπής για την πρόταση έχει ως εξής (9):






  — | Το έργο επί των ζημιών από δάνεια ενδέχεται να μην είναι πάντοτε επαρκές από προληπτικής άποψης, καθώς αυτή έχει διαφορετικό πεδίο εφαρμογής, στόχο και σκοπό. |
| --- | --- | --- |

4.1.3.

—

Το έργο επί των ζημιών από δάνεια ενδέχεται να μην είναι πάντοτε επαρκές από προληπτικής άποψης, καθώς αυτή έχει διαφορετικό πεδίο εφαρμογής, στόχο και σκοπό.

| — | Το ΔΠΧΑ 9 (10) αναμένεται να αποφέρει πολύ μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με τα εποπτικά πρότυπα από ό, τι το ΔΛΠ 39 (11) και να συμβάλει στην αντιμετώπιση του ζητήματος των καθυστερημένων και ανεπαρκών προβλέψεων, εφόσον λειτουργεί με βάση την προσέγγιση της «αναμενόμενης ζημίας». Ωστόσο, το νέο πρότυπο εξακολουθεί να αφήνει περιθώρια διακριτικής ευχέρειας κατά την αξιολόγηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των υποκείμενων ασφαλειών και, κατά συνέπεια, και κατά τον καθορισμό των προβλέψεων. |
| --- | --- |

—

Το ΔΠΧΑ 9 (10) αναμένεται να αποφέρει πολύ μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με τα εποπτικά πρότυπα από ό, τι το ΔΛΠ 39 (11) και να συμβάλει στην αντιμετώπιση του ζητήματος των καθυστερημένων και ανεπαρκών προβλέψεων, εφόσον λειτουργεί με βάση την προσέγγιση της «αναμενόμενης ζημίας». Ωστόσο, το νέο πρότυπο εξακολουθεί να αφήνει περιθώρια διακριτικής ευχέρειας κατά την αξιολόγηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των υποκείμενων ασφαλειών και, κατά συνέπεια, και κατά τον καθορισμό των προβλέψεων.

| — | Η προληπτική ρύθμιση δίδει τη δυνατότητα στην εποπτική αρχή των τραπεζών να επηρεάζει το επίπεδο σχηματισμού προβλέψεων της τράπεζας (μεταξύ άλλων και για τα ΜΕΔ) εντός των ορίων του ισχύοντος λογιστικού πλαισίου και να απαιτεί ειδικές προσαρμογές στους υπολογισμούς των ιδίων κεφαλαίων της εν λόγω τράπεζας. Εντούτοις, δεσμευτικά μέτρα και απαιτήσεις μπορούν να εφαρμοστούν από τον φορέα εποπτείας μόνο κατά περίπτωση, ανάλογα με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της τράπεζας (αναφέρονται ως μέτρα του πυλώνα 2). |
| --- | --- |

—

Η προληπτική ρύθμιση δίδει τη δυνατότητα στην εποπτική αρχή των τραπεζών να επηρεάζει το επίπεδο σχηματισμού προβλέψεων της τράπεζας (μεταξύ άλλων και για τα ΜΕΔ) εντός των ορίων του ισχύοντος λογιστικού πλαισίου και να απαιτεί ειδικές προσαρμογές στους υπολογισμούς των ιδίων κεφαλαίων της εν λόγω τράπεζας. Εντούτοις, δεσμευτικά μέτρα και απαιτήσεις μπορούν να εφαρμοστούν από τον φορέα εποπτείας μόνο κατά περίπτωση, ανάλογα με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της τράπεζας (αναφέρονται ως μέτρα του πυλώνα 2).

| — | Τα εξατομικευμένα μέτρα εποπτείας βάσει κατά περίπτωση εκτίμησης από τον αρμόδιο εποπτικό φορέα είναι κατάλληλα για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων κινδύνων επιμέρους τραπεζών που συνδέονται με τα ΜΕΔ. |
| --- | --- |

—

Τα εξατομικευμένα μέτρα εποπτείας βάσει κατά περίπτωση εκτίμησης από τον αρμόδιο εποπτικό φορέα είναι κατάλληλα για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων κινδύνων επιμέρους τραπεζών που συνδέονται με τα ΜΕΔ.

| 4.1.4. | Η ΕΟΚΕ θα ήθελε να προσθέσει ότι οι μηχανισμοί ασφαλείας δικαιολογούνται από τους διαφορετικούς στόχους που επιδιώκει το λογιστικό πλαίσιο σε σχέση με την προληπτική ρύθμιση. |
| --- | --- |

4.1.4.

| 4.1.5. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πρέπει επίσης να επισημάνει ότι:






  — | Ο προτεινόμενος κανονισμός, ο οποίος ακολουθεί την προσέγγιση της ενιαίας πολιτικής για όλες τις περιπτώσεις, δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά το εθνικό αστικό δίκαιο και τη διάρκεια των διαδικασιών στα πολιτικά δικαστήρια. |
| --- | --- | --- |

4.1.5.

—

Ο προτεινόμενος κανονισμός, ο οποίος ακολουθεί την προσέγγιση της ενιαίας πολιτικής για όλες τις περιπτώσεις, δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται όσον αφορά το εθνικό αστικό δίκαιο και τη διάρκεια των διαδικασιών στα πολιτικά δικαστήρια.

| — | Το χρονοδιάγραμμα για τις προβλέψεις νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί να εξαναγκάσει τις τράπεζες να τα πουλήσουν γρήγορα, αντί να περιμένουν να επιστρέψει η εταιρεία/επιχείρηση που βρίσκεται σε οικονομική δυσπραγία σε μια πιο βιώσιμη κατάσταση. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να μειωθεί η δυνατότητα αναδιάρθρωσης του χρέους και παροχής στους επιχειρηματίες μιας δεύτερης ευκαιρίας, με δυνητικά υψηλό αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο και αρνητικό αντίκτυπο επί του δείκτη απασχόλησης. |
| --- | --- |

—

Το χρονοδιάγραμμα για τις προβλέψεις νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί να εξαναγκάσει τις τράπεζες να τα πουλήσουν γρήγορα, αντί να περιμένουν να επιστρέψει η εταιρεία/επιχείρηση που βρίσκεται σε οικονομική δυσπραγία σε μια πιο βιώσιμη κατάσταση. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να μειωθεί η δυνατότητα αναδιάρθρωσης του χρέους και παροχής στους επιχειρηματίες μιας δεύτερης ευκαιρίας, με δυνητικά υψηλό αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο και αρνητικό αντίκτυπο επί του δείκτη απασχόλησης.

| — | Σύμφωνα με μία ανάλυση (12), οι μικρότερες και οι εξειδικευμένες εταιρείες με λιγότερο σύνθετη δομή περιουσιακών στοιχείων είναι πιθανό να πληγούν σοβαρότερα από την ταυτόχρονη εισαγωγή του ΔΠΧΑ 9 και των εκ του νόμου προβλεπόμενων προληπτικών μηχανισμών ασφαλείας για τα ΜΕΑ. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσον είναι αναγκαία η προσαρμογή της πρότασης για την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος. |
| --- | --- |

—

Σύμφωνα με μία ανάλυση (12), οι μικρότερες και οι εξειδικευμένες εταιρείες με λιγότερο σύνθετη δομή περιουσιακών στοιχείων είναι πιθανό να πληγούν σοβαρότερα από την ταυτόχρονη εισαγωγή του ΔΠΧΑ 9 και των εκ του νόμου προβλεπόμενων προληπτικών μηχανισμών ασφαλείας για τα ΜΕΑ. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσον είναι αναγκαία η προσαρμογή της πρότασης για την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος.

| 4.1.6. | Αν και οι προτεινόμενοι μηχανισμοί ασφαλείας μπορούν να μετριάσουν τις διαφορές στον σχηματισμό προβλέψεων που απορρέουν από την υιοθέτηση διαφορετικών λογιστικών πλαισίων (ΔΠΧΑ 9 σε αντίθεση με τις εθνικές ΓΑΛΑ (13)), η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι το ΔΠΧΑ 9 θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για όλες τις τράπεζες της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.1.6.

| 4.1.7. | Η ΕΟΚΕ προτείνει την εκπόνηση ειδικής ανάλυσης με στόχο την εκτίμηση του δυνητικού αντικτύπου του προτεινόμενου κανονισμού για τις τράπεζες, τη μεταφορά πιστώσεων προς τα νοικοκυριά, τις ΜΜΕ και την αύξηση του ΑΕγχΠ. |
| --- | --- |

4.1.7.

| 4.1.8. | Άλλοι κίνδυνοι ενδέχεται να προκαλέσουν παρόμοια προβλήματα με εκείνα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδίως οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα βαριά σύνθετα παράγωγα και τα επανακτηθέντα περιουσιακά στοιχεία επιπέδου 2 και 3. Βάσει αυτού, η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι οι εν λόγω κίνδυνοι πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο προτεραιοτήτων για τη μείωση κινδύνων. |
| --- | --- |

4.1.8.

| 4.1.9. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η ΕΚΤ έχει ήδη εκδώσει την προσθήκη της χωρίς να λάβει υπόψη τους κανόνες του Πυλώνα 1 που θα εκδοθούν από το Κοινοβούλιο/το Συμβούλιο/την Επιτροπή και χωρίς να περιμένει να οριστικοποιηθούν οι κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ (που τελούν ακόμη υπό συζήτηση). Με τον τρόπο αυτό ενδέχεται να παραβιαστούν οι αρχές για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Επομένως, η προσθήκη της ΕΚΤ για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα πρέπει να προσαρμοστεί στο μελλοντικό πλαίσιο του πυλώνα 1 για τα ΜΕΔ ώστε να συνεχιστεί η διασφάλιση της συνάφειας των ευρωπαϊκών κανόνων. |
| --- | --- |

4.1.9.

4.2.   
  Μέτρα για την περαιτέρω ανάπτυξη δευτερογενών αγορών για τα ΜΕΔ

| 4.2.1. | Στην ΕΕ, οι συναλλαγές στις δευτερογενείς αγορές είναι σχετικά περιορισμένες (14). Αιτίες είναι, μεταξύ άλλων, οι αποσπασματικές κανονιστικές ρυθμίσεις, οι νομοθετικοί περιορισμοί για τους κατόχους ορισμένων κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων, για το εύρος συμμετοχής διαχειριστικών εταιρειών και για τους τύπους επενδυτών (σε ορισμένες περιπτώσεις μόνον άλλες τράπεζες ενδέχεται να είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν ή να αγοράσουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια), αλλά και οι διαφορετικές απόψεις σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές μεταξύ τοπικών τραπεζών και ξένων επενδυτών. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή δίνει απάντηση σε πολλά από αυτά τα προβλήματα. |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Μία από τις βασικές προκλήσεις για την αγορά ΜΕΔ είναι η έλλειψη δεδομένων υψηλής ποιότητας για τα ΜΕΔ, με αποτέλεσμα την ασυμμετρία των πληροφοριών. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τα πρότυπα δεδομένων που αποσκοπούν στην παροχή ομοιόμορφων και τυποποιημένων στοιχείων για τις μη εξυπηρετούμενες συμβάσεις πίστωσης. |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι ρυθμιστικές αρχές δεν πρέπει να ενθαρρύνουν την πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων επειδή η διαχείριση απομειωμένων δανείων εντός των τραπεζών μπορεί να συνεπάγεται υψηλότερη αξία μέσω της ανάκτησής τους από ό, τι οι τιμές που εισπράττονται για την πώλησή τους. |
| --- | --- |

4.2.3.

| 4.2.4. | Η ΕΟΚΕ θα ήθελε να τονίσει τις ακόλουθες πτυχές της πρότασης της Επιτροπής, τις οποίες και υποστηρίζει:






  — | Διαχειριστές πιστώσεων. Οι κανόνες σε επίπεδο ΕΕ ορίζουν ειδικές απαιτήσεις και διαδικασίες για τη χορήγηση, την απόρριψη ή την ανάκληση της άδειας (άρθρα 5 έως 7), μεταξύ άλλων ότι «έχουν τα απαιτούμενα εχέγγυα εντιμότητας, διαθέτουν λευκό ποινικό μητρώο και δεν υπόκεινται σε διαδικασία αφερεγγυότητας». Καλύπτουν επίσης: το μητρώο (άρθρο 8), τη συμβατική σχέση με τον πιστωτή (άρθρο 9), τις δραστηριότητες εξωτερικής ανάθεσης (άρθρο 10) και τη διασυνοριακή διαχείριση πιστώσεων (άρθρα 11 και 12). |
| --- | --- | --- |

4.2.4.

—

Διαχειριστές πιστώσεων. Οι κανόνες σε επίπεδο ΕΕ ορίζουν ειδικές απαιτήσεις και διαδικασίες για τη χορήγηση, την απόρριψη ή την ανάκληση της άδειας (άρθρα 5 έως 7), μεταξύ άλλων ότι «έχουν τα απαιτούμενα εχέγγυα εντιμότητας, διαθέτουν λευκό ποινικό μητρώο και δεν υπόκεινται σε διαδικασία αφερεγγυότητας». Καλύπτουν επίσης: το μητρώο (άρθρο 8), τη συμβατική σχέση με τον πιστωτή (άρθρο 9), τις δραστηριότητες εξωτερικής ανάθεσης (άρθρο 10) και τη διασυνοριακή διαχείριση πιστώσεων (άρθρα 11 και 12).

| — | Αγοραστές πιστώσεων. Ο πιστωτικός φορέας παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τη σύμβαση πίστωσης (άρθρο 13) σύμφωνα με τα τεχνικά πρότυπα που θα εκπονήσει η ΕΑΤ (άρθρο 14), η οποία δεν μπορεί να υπόκειται σε άλλες απαιτήσεις πέραν όσων προβλέπονται από τις εθνικές νομοθεσίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο (άρθρο 15). Μπορούν να εκτελέσουν άμεσα τη σύμβαση πίστωσης (άρθρο 18) ή να τη μεταβιβάσουν (άρθρο 19). |
| --- | --- |

—

Αγοραστές πιστώσεων. Ο πιστωτικός φορέας παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τη σύμβαση πίστωσης (άρθρο 13) σύμφωνα με τα τεχνικά πρότυπα που θα εκπονήσει η ΕΑΤ (άρθρο 14), η οποία δεν μπορεί να υπόκειται σε άλλες απαιτήσεις πέραν όσων προβλέπονται από τις εθνικές νομοθεσίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο (άρθρο 15). Μπορούν να εκτελέσουν άμεσα τη σύμβαση πίστωσης (άρθρο 18) ή να τη μεταβιβάσουν (άρθρο 19).

| — | Οι διαχειριστές πιστώσεων, τα πιστωτικά ιδρύματα ή οι θυγατρικές τους, που διαδραματίζουν ενεργό ρόλο σε πράξεις σχετικές με τα ΜΕΔ, περιλαμβάνονται στο άρθρο 16. |
| --- | --- |

—

Οι διαχειριστές πιστώσεων, τα πιστωτικά ιδρύματα ή οι θυγατρικές τους, που διαδραματίζουν ενεργό ρόλο σε πράξεις σχετικές με τα ΜΕΔ, περιλαμβάνονται στο άρθρο 16.

| — | Εποπτεία. Μια κρίσιμη πτυχή, επειδή ζητεί την εφαρμογή των ίδιων κανόνων σε ολόκληρη την ΕΕ, εποπτικό ρόλο για τις αρμόδιες εθνικές αρχές και διοικητικές κυρώσεις (άρθρα 20 έως 22). |
| --- | --- |

—

Εποπτεία. Μια κρίσιμη πτυχή, επειδή ζητεί την εφαρμογή των ίδιων κανόνων σε ολόκληρη την ΕΕ, εποπτικό ρόλο για τις αρμόδιες εθνικές αρχές και διοικητικές κυρώσεις (άρθρα 20 έως 22).

| — | Προστασία δεδομένων. Προϋπόθεση για τη μεταβίβαση δανείου είναι ο «σεβασμός των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και η συμμόρφωση με τους κανόνες για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το δίκαιο που διέπει τη σύμβαση πίστωσης» [άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ)]. |
| --- | --- |

—

Προστασία δεδομένων. Προϋπόθεση για τη μεταβίβαση δανείου είναι ο «σεβασμός των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και η συμμόρφωση με τους κανόνες για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το δίκαιο που διέπει τη σύμβαση πίστωσης» [άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ)].

4.2.5.   Προστασία των καταναλωτών

| — | Η ΕΟΚΕ κρίνει σημαντική την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. |
| --- | --- |

—

Η ΕΟΚΕ κρίνει σημαντική την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

| — | Υπό την έννοια αυτή, αποτιμά θετικά τη γενική αρχή της πρότασης, σύμφωνα με την οποία «η εξασφάλιση του ίδιου επιπέδου προστασίας, ανεξαρτήτως του ποιος έχει την κυριότητα ή διαχειρίζεται την πίστωση και ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος που ισχύει στο κράτος μέλος του αγοραστή πιστώσεων ή του διαχειριστή πιστώσεων»· ειδικότερα, πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες οδηγίες: η οδηγία σχετικά με την ενυπόθηκη πίστη (15), η οδηγία σχετικά με την ενυπόθηκη πίστη (16) και η οδηγία σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων (17). |
| --- | --- |

—

Υπό την έννοια αυτή, αποτιμά θετικά τη γενική αρχή της πρότασης, σύμφωνα με την οποία «η εξασφάλιση του ίδιου επιπέδου προστασίας, ανεξαρτήτως του ποιος έχει την κυριότητα ή διαχειρίζεται την πίστωση και ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος που ισχύει στο κράτος μέλος του αγοραστή πιστώσεων ή του διαχειριστή πιστώσεων»· ειδικότερα, πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες οδηγίες: η οδηγία σχετικά με την ενυπόθηκη πίστη (15), η οδηγία σχετικά με την ενυπόθηκη πίστη (16) και η οδηγία σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων (17).

| — | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει επίσης τις υποχρεώσεις του πιστωτή έναντι του καταναλωτή σε περίπτωση ενδεχόμενων τροποποιήσεων της σύμβασης πίστωσης (άρθρο 34). |
| --- | --- |

—

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει επίσης τις υποχρεώσεις του πιστωτή έναντι του καταναλωτή σε περίπτωση ενδεχόμενων τροποποιήσεων της σύμβασης πίστωσης (άρθρο 34).

| — | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η μεταβίβαση ενός δανείου σημαίνει ότι ο οφειλέτης πρέπει να αντιμετωπίσει μια μη χρηματοπιστωτική εταιρεία η οποία διαθέτει διαφορετικό προσωπικό, διαφορετικές μεθόδους εργασίας και διαφορετικό σκοπό. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να επιδειχθεί προσοχή από τις εθνικές αρχές στα μέτρα και τις συστάσεις για την προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών, όπως συμβαίνει με την Υπηρεσία Προστασίας Χρηστών Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ (18). |
| --- | --- |

—

Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η μεταβίβαση ενός δανείου σημαίνει ότι ο οφειλέτης πρέπει να αντιμετωπίσει μια μη χρηματοπιστωτική εταιρεία η οποία διαθέτει διαφορετικό προσωπικό, διαφορετικές μεθόδους εργασίας και διαφορετικό σκοπό. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να επιδειχθεί προσοχή από τις εθνικές αρχές στα μέτρα και τις συστάσεις για την προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών, όπως συμβαίνει με την Υπηρεσία Προστασίας Χρηστών Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ (18).

4.2.6.   Προστασία των εργαζομένων

Σε όλες τις περιπτώσεις μεταβιβάσεων πιστώσεων σε εξωτερικές εταιρείες, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την κινητικότητα και την προστασία των εργαζομένων των εταιρειών που συμμετέχουν σε τέτοιου είδους μεταβιβάσεις σύμφωνα με την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία.

4.3.   
  Ταχεία εξωδικαστική αναγκαστική εκτέλεση επί εξασφαλίσεων

| 4.3.1. | Η ΕΟΚΕ αποτιμά θετικά την υποχρέωση των κρατών μελών να διασφαλίζουν ότι η δανειολήπτρια επιχείρηση έχει το δικαίωμα προσβολής της χρήσης του εν λόγω μηχανισμού ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων (άρθρο 28), υποχρέωση η οποία εκτιμάται ότι θα προστατεύει επαρκώς το θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών και των εταιρειών σε δίκαιη δίκη (19), ιδίως σε περίπτωση άδικων ή καταχρηστικών συμβατικών όρων. |
| --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει τις αμφιβολίες που εκφράστηκαν από ορισμένα κράτη μέλη ότι ένα τέτοιο μέσο θα μπορούσε να επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία εκτέλεσης στα κράτη μέλη όπου οι διαδικασίες ενώπιον των δικαστηρίων διεκπεραιώνονται ήδη σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ενώ οι εξωδικαστικές διαδικασίες μπορεί να είναι επωφελείς για τον πιστωτή, η λύση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έγκειται κυρίως στην ενίσχυση των δικαστικών διαδικασιών σε ολόκληρη την ΕΕ. |
| --- | --- |

4.3.2.

| 4.3.3. | Εν πάση περιπτώσει, η ΕΟΚΕ αξιολογεί θετικά και υπογραμμίζει τους περιορισμούς ως προς την εφαρμογή της ταχείας εξωδικαστικής αναγκαστικής εκτέλεσης επί εξασφαλίσεων που προβλέπονται στην πρόταση. Πρώτον, συμπεριλαμβάνονται μόνο συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται μεταξύ πιστωτών και δανειοληπτριών επιχειρήσεων. Επιπλέον, εξαιρούνται συγκεκριμένα τα εξής:






  — | καταναλωτές που ασκούν μη επαγγελματικές δραστηριότητες (20)· |
| --- | --- | --- |

4.3.3.

—

καταναλωτές που ασκούν μη επαγγελματικές δραστηριότητες (20)·

| — | εταιρείες μη κερδοσκοπικού σκοπού· |
| --- | --- |

—

εταιρείες μη κερδοσκοπικού σκοπού·

| — | συμφωνίες παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας (21) και |
| --- | --- |

—

συμφωνίες παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας (21) και

| — | ακίνητο κατοικίας το οποίο είναι η κύρια κατοικία του δανειολήπτη επιχειρηματία (22). |
| --- | --- |

—

ακίνητο κατοικίας το οποίο είναι η κύρια κατοικία του δανειολήπτη επιχειρηματία (22).

4.4.   
  Σχέδιο στρατηγικής για τις εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (ΕΔΠΣ)

Κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις

| 4.4.1. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οι ΕΔΠΣ αποτέλεσαν σημαντικό μέρος των λύσεων για την εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών σε ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ωστόσο, συμφωνεί επίσης ότι, στην περίπτωση οχημάτων με την υποστήριξη ή την εγγύηση του δημοσίου, ενδέχεται να συμβάλουν επίσης σε κινδύνους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, ενδεχομένως μεταξύ άλλων στην ενίσχυση του λεγόμενου «βρόχου ανατροφοδότησης του δημόσιου χρέους». |
| --- | --- |

4.4.1.

| 4.4.2. | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη συνάφεια με το νομικό πλαίσιο της ΕΕ, ιδίως με την οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (23) και τον κανονισμό για τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης (24). |
| --- | --- |

4.4.2.

| 4.4.3. | Στην πράξη, σχεδόν όλες οι εθνικές ΕΔΠΣ επωφελήθηκαν κρατικής στήριξης υπό κάποια μορφή, όπως: εγγυήσεις για την κάλυψη τυχόν ζημιών ή για την εξασφάλιση χρηματοδότησης ΕΔΠΣ (αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα η ΕΔΠΣ να έχει αξιολόγηση «δημόσιου χρέους» έτσι ώστε τα χρεόγραφα ΕΔΠΣ να είναι, για παράδειγμα, επιλέξιμα ως εγγύηση επαναγοράς), οι ΕΔΠΣ να αγοράζουν περιουσιακά στοιχεία πάνω από την αγοραία αξία τους (την αξία που θα κατέβαλλε ένας επενδυτής), ως αποτέλεσμα της μακροπρόθεσμης θεώρησης της οικονομικής αξίας — το υπερβάλλον μέρος της οικονομικής αξίας έναντι της αγοραίας αξίας συνιστά κρατική ενίσχυση και απαιτεί τραπεζικού επιπέδου έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών που συμμετέχουν σε προγράμματα ΕΔΠΣ από την κυβέρνηση (25). |
| --- | --- |

4.4.3.

| 4.4.4. | Ακόμη και όπου επιτρέπεται κάποια μορφή κρατικής ενίσχυσης, οι πιο πρόσφατοι κανόνες της ΕΕ απαιτούν γενικά να διασφαλίζεται τουλάχιστον το χρέος μειωμένης εξασφάλισης μιας τράπεζας (διαγράφεται ή μετατρέπεται σε ίδια κεφάλαια), έτσι ώστε οποιαδήποτε επιβάρυνση αναδιάρθρωσης κεφαλαίου να κατανέμεται τουλάχιστον μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. |
| --- | --- |

4.4.4.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  COM(2018) 134 final — Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά την ελάχιστη κάλυψη ζημιών για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

1

(2)  COM(2018) 135 final — Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους διαχειριστές πιστώσεων, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων.

2

(3)  COM(2018) 133 final — Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα — Δεύτερη έκθεση προόδου σχετικά με τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρώπη.

3

(4)  SWD(2018) 72 final — Σχέδιο στρατηγικής για τις ΕΔΠΣ — Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα — Δεύτερη έκθεση προόδου σχετικά με τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρώπη.

4

(5)  Συμπεράσματα του Συμβουλίου για το «Σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρώπη» (11 Ιουλίου 2017).

5

(6)  Πίνακας κινδύνου της EAT, 4ο τρίμηνο 2017.

6

(7)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Πίστωση και κοινωνικός αποκλεισμός στην κοινωνία της αφθονίας» (ΕΕ C 44 της 16.2.2008, σ. 74).

7

(8)  Ορισμός της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ): «ΜΕΑ είναι κάθε άνοιγμα καθυστερούμενο κατά 90 ημέρες ή που είναι απίθανο να αποπληρωθεί χωρίς ρευστοποίηση της ασφάλειας, ακόμη και αν δεν αναγνωρίζεται ως υπερήμερο ή απομειωμένο. Τα υπερήμερα και απομειωμένα ανοίγματα, σύμφωνα με το άρθρο 178 της ΟΚΑ και το εφαρμοστέο λογιστικό πλαίσιο, αντίστοιχα, θεωρούνται πάντοτε ως μη εξυπηρετούμενα. Επιπρόσθετα, κάθε άνοιγμα σε οφειλέτη πρέπει να θεωρείται μη εξυπηρετούμενο όταν η καθυστέρησή του των 90 ημερών εντός ισολογισμού φτάσει το 20 % του ανεξόφλητου ποσού επί του συνόλου των ανοιγμάτων εντός ισολογισμού στον συγκεκριμένο οφειλέτη (“ελκτικό αποτέλεσμα”). Το σύνολο του ΜΕΑ προκύπτει από το άθροισμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, των μη εξυπηρετούμενων χρεωστικών τίτλων και των μη εξυπηρετούμενων στοιχείων εκτός ισολογισμού».

8

(9)  Έγγραφο διαβούλευσης σχετικά με τους εκ του νόμου προβλεπόμενους προληπτικούς μηχανισμούς ασφαλείας.

9

(10)  Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Ισχύει από 1.1.2018.

10

(11)  Διεθνή λογιστικά πρότυπα.

11

(12)  Eurofinas: απάντηση στις διαβουλεύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τους εκ του νόμου προβλεπόμενους προληπτικούς μηχανισμούς ασφαλείας.

12

(13)  Γενικά αποδεκτές λογιστικές αρχές.

13

(14)  KPGM: 100 δισεκατ. ευρώ, λιγότερο από το 10 % του ανεξόφλητου χρέους.

14

(15)  Οδηγία 2014/17/ΕΕ (ΕΕ L 60 της 28.2.2014, σ. 34).

15

(16)  Οδηγία 2011/83/ΕΕ (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64).

16

(17)  Οδηγία 93/13/ΕΟΚ, (ΕΕ L 95 της 21.4.1993, σ. 29).

17

(18)  https://www.consumerfinance.gov/about-us/newsroom/consumer-financial-protection-bureau-reminds-mortgage-servicers-of-legal-protections-for-consumers-when-transferring-loans.

18

(19)  Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 47.

19

(20)  Οδηγία 2008/48/ΕΚ για τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης, άρθρο 3 στοιχείο α).

20

(21)  Οδηγία 2002/47/ΕΚ για τις συμφωνίες παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας, άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α).

21

(22)  «Η χρηματοπιστωτική κρίση οδήγησε πολλούς αγοραστές κατοικίας στην πτώχευση και τους ανάγκασε να μεταπωλήσουν σε εξευτελιστικές τιμές τα ακίνητα περιουσιακά στοιχεία που είχαν αποκτήσει». Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για ακίνητα κατοικίας» (ΕΕ C 318 της 29.10.2011, σ. 133).

22

(23)  Οδηγία 2014/59/ΕΕ.

23

(24)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 806/2014 (ΕΕ L 225 της 30.7.2014, σ. 1).

24

(25)  KPGM.

25

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/50 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/50

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα

«Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα εμπράγματα αποτελέσματα των συναλλαγών επί κινητών αξιών»

[COM(2018) 89 final]

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη διασυνοριακή διανομή συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων»

[COM(2018) 92 final — 2018/0041 (COD)]

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα έναντι τρίτων αποτελέσματα των εκχωρήσεων απαιτήσεων

»[COM(2018) 96 final — 2018/0044 (COD)]

και

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 345/2013 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 346/2013»

[COM(2018) 110 final — 2018/0045 (COD)]

(2018/C 367/10)

| Εισηγητής: ο κ. | Petr ZAHRADNÍK |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Petr ZAHRADNÍK

| Αίτηση διαβούλευσης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 12.4.2018
  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 53 παράγραφος 1, 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 27.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 152/0/1 |

Αίτηση διαβούλευσης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 12.4.2018

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018

Νομική βάση

Άρθρα 53 παράγραφος 1, 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

27.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

152/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις συστηματικές προσπάθειες που έχουν ως στόχο τη δρομολόγηση όλων των βασικών στοιχείων της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019 και αναμένει ότι τα προσδοκώμενα οφέλη θα περιλαμβάνουν την επέκταση των επενδυτικών ευκαιριών, τον εξορθολογισμό της διαδικασίας χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης, τη διαφοροποίηση των επενδύσεων και τη βελτίωση της ικανότητας αντιμετώπισης των κινδύνων. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό, όσον αφορά τη δημιουργία νέων ευκαιριών για τη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων, να επιτευχθεί μια ισορροπημένη σχέση μεταξύ, αφενός, των απαιτήσεων για την προστασία των επενδυτών και, αφετέρου, της εξασφάλισης επαρκούς περιθωρίου δημιουργικότητας για τους σχεδιαστές και τους διανομείς επενδυτικών προϊόντων. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Όπως και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι βασικοί ρυθμιστικοί φραγμοί στη διασυνοριακή διανομή των επενδυτικών κεφαλαίων επί του παρόντος είναι οι απαιτήσεις εμπορικής προώθησης, τα ρυθμιστικά τέλη, οι διαδικασίες κοινοποίησης και οι διοικητικές απαιτήσεις σε εθνικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, έχει επίγνωση της ύπαρξης και άλλων εμποδίων που δεν καλύπτονται από τα προτεινόμενα μέτρα, όπως η εναρμόνιση των φορολογικών κανόνων η οποία, ρεαλιστικά, είναι περισσότερο εφικτή σε μακροπρόθεσμη βάση. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης ότι οι κυριότεροι λόγοι για τους υφιστάμενους φραγμούς στη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων δεν εντοπίζονται πρωτίστως στους ισχύοντες κανονισμούς και τις τρέχουσες οδηγίες, αλλά, οφείλονται κατά κύριο λόγο, στην έλλειψη έκδοσης λεπτομερών κατευθυντήριων γραμμών και οδηγιών εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ), με αποτέλεσμα κάθε εθνική δικαιοδοσία να έχει διαφορετικούς κανόνες. Ως εκ τούτου, οι περισσότερες από τις προτάσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από λεπτομερείς και επεξηγηματικές οδηγίες της ΕΑΚΑΑ και η πρόταση για νέο κανονισμό θα πρέπει να χρησιμεύει απλώς ως το γενικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει μια ενιαία προσέγγιση σε ό,τι αφορά τη θέσπιση των ρυθμιστικών διατάξεων. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, προκειμένου να επιτευχθούν αποτελέσματα οικονομιών κλίμακας, θα πρέπει να περιοριστούν οι εκδηλώσεις «εθνικής εφευρετικότητας» κατά την επεξεργασία των δομών χρέωσης και να ακολουθηθεί ο δρόμος της ύπαρξης σαφώς καθορισμένων και αδιαμφισβήτητων εθνικών διατάξεων, που θα εφαρμόζονται με συνεπή τρόπο σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί και υποστηρίζει την πρόθεση να βελτιωθεί η διαφάνεια όσον αφορά τα ρυθμιστικά τέλη, καθότι αυτό μπορεί να συμβάλει στην επιτάχυνση της διασυνοριακής διανομής επενδυτικών κεφαλαίων. Ο ρόλος της ΕΑΚΑΑ είναι κρίσιμης σημασίας εν προκειμένω. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ ζητεί τη θέσπιση κανόνων για τη συστηματική κοινοποίηση των διαφημιστικών ανακοινώσεων, οι οποίοι να είναι επαρκώς αυστηροί ώστε να αποτρέπουν τη συνέχιση πρακτικών που ενδεχομένως κατακερματίζουν την αγορά της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δημιουργία της βάσης δεδομένων της ΕΑΚΑΑ, επισημαίνει όμως ότι δεν θα πρέπει να συνεπάγεται την επιβολή πρόσθετων απαιτήσεων κοινοποίησης στους διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων και ότι οι απαιτήσεις αυτές θα πρέπει να ισχύουν αποκλειστικά για τις αρμόδιες εθνικές αρχές. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Όσον αφορά τους προτεινόμενους κανόνες για τη διακοπή της εμπορικής προώθησης και της εμπορίας επενδυτικών κεφαλαίων, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της άποψης ότι η απόφαση περί τερματισμού θα πρέπει να είναι προαιρετική και να εξαρτάται από την απόφαση του διαχειριστή των περιουσιακών στοιχείων. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ συνιστά να θεσπιστούν λεπτομερέστεροι κανόνες ώστε να διασφαλίζεται η επαλήθευση των προσόντων και των αρμοδιοτήτων των προσώπων που παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Ιστορικό και ευρύτερο πλαίσιο: εισαγωγή όλων των στοιχείων της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019

| 2.1. | Η Ένωση Κεφαλαιαγορών αποτελεί μακροπρόθεσμο σχέδιο της ΕΕ ώστε να καταστεί η χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη. Ο αντίκτυπός της θα πρέπει να εξεταστεί μετά το 2019 -όταν αναμένεται να δρομολογηθούν όλα τα δομικά στοιχεία που προβλέπονται σήμερα- με τη δημιουργία ενός ευνοϊκού επενδυτικού περιβάλλοντος σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, το οποίο θα συμβάλει στην επίτευξη ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και θέσεων εργασίας. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Σε συνδυασμό με την Τραπεζική Ένωση, μια εύρυθμη Ένωση Κεφαλαιαγορών θα υποστηρίζει το επιχειρησιακό περιβάλλον της ενιαίας αγοράς και θα ενισχύει την οικονομική και νομισματική ένωση. Θα συμβάλει επίσης στην αύξηση της ελκυστικότητας της ΕΕ για επενδύσεις παγκοσμίως. Κρίσιμης σημασίας στοιχείο είναι η ενίσχυση της πτυχής της διαφοροποίησης ως μέσου διασυνοριακού ιδιωτικού καταμερισμού του κινδύνου. Για να λειτουργήσει η προϋπόθεση αυτή, πρέπει να προληφθεί η εξάπλωση περιουσιακών στοιχείων χαμηλής ποιότητας. Διαφορετικά, ο κίνδυνος θα αυξηθεί περαιτέρω. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελούν συνέχεια των μέτρων που έχουν ληφθεί για τη δημιουργία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών από την έναρξη λειτουργίας της το 2015 με στόχο την αποτελεσματική άντληση κεφαλαίων και την τοποθέτησή τους -ανάλογα με την κερδοφορία τους- κατά τρόπο ώστε να είναι διαθέσιμα σε όλους τους τύπους επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Οι τρέχουσες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στοχεύουν συγκεκριμένα στη στήριξη της διασυνοριακής αγοράς επενδυτικών κεφαλαίων και επικεντρώνονται στην αγορά των καλυμμένων ομολόγων εντός της ΕΕ ως πηγής μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης και στην παροχή μεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου για τις διασυνοριακές συναλλαγές τίτλων και απαιτήσεων. Οι προτάσεις αυτές πρέπει να εξετάζονται βάσει της διασύνδεσής τους. Ταυτόχρονα, είναι επίσης σημαντικό να τηρηθεί το σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία (FinTech) και το σχέδιο δράσης για τη βιώσιμη χρηματοδότηση, δεδομένου ότι αμφότερα είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη μιας πλήρως ανεπτυγμένης Ένωσης Κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Το σκεπτικό είναι να σημειωθεί μεγαλύτερη πρόοδος ως προς την Ένωση Κεφαλαιαγορών έως το 2019 σε τρία τουλάχιστον επίπεδα: την ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών σημάτων και διαβατηρίων για τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, την εναρμόνιση και απλούστευση των κανόνων για την εμβάθυνση και την ομοιογένεια των κεφαλαιαγορών πέραν των συνόρων και τη διασφάλιση πιο συνεπούς και αποτελεσματικής εποπτείας τους. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Επιδιωκόμενος στόχος των προτεινόμενων μέτρων είναι η επίτευξη υψηλότερων επιπέδων ολοκλήρωσης και ομοιογένειας στην αγορά επενδυτικών κεφαλαίων, η μείωση του κόστους πέρα από τα σύνορα, η ουσιαστική αύξηση της προσφοράς προς τους επενδυτές και η επίτευξη καλύτερης προστασίας των επενδυτών βάσει κοινών κανόνων. Στο πνεύμα αυτό, το άνοιγμα των αγορών διασυνοριακής διανομής επενδυτικών κεφαλαίων αποτελεί ευκαιρία, μολονότι, για την εκπλήρωσή της, απαιτείται η άρση των εθνικών νομοθετικών και μη νομοθετικών φραγμών. |
| --- | --- |

2.6.

3.   Σκοπός των μέτρων διευκόλυνσης της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων

| 3.1. | Τα συλλογικά επενδυτικά κεφάλαια αποτελούν σημαντικό εργαλείο στη διαδικασία χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης, τα οποία επιτρέπουν την τοποθέτηση και επένδυση ιδιωτικών αλλά και δημόσιων χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων σε πραγματικά επιχειρηματικά σχέδια και έργα παραγωγικών δημόσιων επενδύσεων. Η αγορά επενδυτικών κεφαλαίων της ΕΕ ανέρχεται συνολικά σε 14,3 τρισεκατομμύρια ευρώ, ποσό το οποίο προσεγγίζει πολύ το ΑΕγχΠ της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Ωστόσο, το δυναμικό της δεν έχει αξιοποιηθεί πλήρως σε διασυνοριακό πλαίσιο, όπου μόνο το 37 % περίπου των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες και το 3 % περίπου των οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων είναι καταχωρισμένοι για πώληση σε περισσότερα από τρία κράτη μέλη. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Οι λόγοι για την κατάσταση αυτή, πέραν των φυσικών φραγμών που παραμένουν, είναι οι κανονιστικοί περιορισμοί που παρεμποδίζουν την ευρύτερη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων. Πρόθεση των προτάσεων της Επιτροπής είναι η μείωση του καταλόγου των περιορισμών αυτών για όλα τα είδη επενδυτικών κεφαλαίων και η διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής τους, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να επιταχύνει τη διαδικασία και να καταστήσει τα διανεμηθέντα προϊόντα φθηνότερα χάρη στις οικονομίες κλίμακας που επιτυγχάνονται. Οι κανονιστικοί περιορισμοί εντοπίζονται κυρίως στον τομέα των απαιτήσεων εμπορικής προώθησης, των ρυθμιστικών τελών, των διαδικασιών κοινοποίησης και των διοικητικών απαιτήσεων σε εθνικό επίπεδο. Ο τρόπος για την άρση αυτών των φραγμών είναι με τη διασφάλιση διαφάνειας και εναρμόνισης. Τα μέτρα που προτείνονται είναι κυρίως τεχνικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

3.3.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι κυριότεροι λόγοι για τους υφιστάμενους φραγμούς στη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων δεν εντοπίζονται πρωτίστως στους σχετικούς κανονισμούς και τις αντίστοιχες οδηγίες, όπως έχουν διαμορφωθεί σήμερα, αλλά μάλλον στην έλλειψη λεπτομερών κατευθυντήριων γραμμών ή εντολών από την ΕΑΚΑΑ και, ως εκ τούτου, στους διαφορετικούς κανόνες που ισχύουν στις διάφορες ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες. Συνεπώς, ο νέος κανονισμός θα πρέπει να εγκριθεί για έναν ελάχιστο αριθμό περιπτώσεων, ενώ οι περισσότερες από τις προτάσεις θα πρέπει να επικεντρώνονται σε λεπτομερείς και επεξηγηματικές οδηγίες της ΕΑΚΑΑ που θα διασφαλίζουν σαφή εξήγηση των υφιστάμενων κανόνων, αντί της υιοθέτησης νέων προτύπων, και θα βασίζονται, επομένως, στην έως τώρα θετική συμβολή της ΕΑΚΑΑ στην ευθυγράμμιση των κανόνων. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα μέτρα που προτείνονται στην παρούσα γνωμοδότηση είναι ασφαλώς σημαντικά, παρότι πολλά αυτά αποσκοπούν κυρίως στη στήριξη διαδικασιών τεχνικού χαρακτήρα. Συνολικά, ωστόσο, τα εν λόγω μέτρα συμβάλλουν σημαντικά στη λειτουργία της ΟΝΕ. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ συνιστά την ενσωμάτωση των ουσιαστικών στοιχείων και των τεσσάρων υπό εξέταση εγγράφων σε μια νέα ολοκληρωμένη πρόταση κανονισμού. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι κατά τη θέσπιση των νέων κανόνων του παιχνιδιού πρέπει να γίνεται σεβαστή η ισορροπημένη σχέση μεταξύ, αφενός, των απαιτήσεων για την προστασία των επενδυτών και, αφετέρου, της εξασφάλισης επαρκούς περιθωρίου δημιουργικότητας για τους μεταβιβάζοντες και τους πωλητές επενδυτικών προϊόντων. Ο αντίκτυπος της προστασίας των επενδυτών ενισχύεται με τη συστηματική χρηματοοικονομική εκπαίδευση. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η εξαιρετικά ολοκληρωμένη νομοθεσία της ΕΕ, όπως οι διατάξεις για τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ) και η οδηγία για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (ΔΟΕΕ) πρέπει να υπερισχύουν των γενικών κανόνων που περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, στην οδηγία για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η πραγματική εμπειρία καταδεικνύει ότι οι ΟΣΕΚΑ και οι ΔΟΕΕ παρέχουν ένα πολύ υγιές πλαίσιο για τα επενδυτικά κεφάλαια, ενώ η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η οδηγία MiFID συνεπάγεται -μαζί με ορισμένα οφέλη- κάποιες αβεβαιότητες, ως αποτέλεσμα των οποίων προκλήθηκε παραδόξως περαιτέρω κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς και προέκυψαν διαφορές μεταξύ χωρών εντός της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ σέβεται το γεγονός ότι η διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων απαιτεί σταθερό φορολογικό σύστημα, το οποίο δημιουργεί τα βασικά στοιχεία για ένα βιώσιμο επιχειρηματικό περιβάλλον. Σε αυτό το στάδιο, δεν τίθεται ζήτημα πλήρους εναρμόνισης των φορολογικών κανόνων, συμπεριλαμβανομένων των τιμολογίων. Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, στο μέλλον, οι προσπάθειες για φορολογική εναρμόνιση θα μπορούσαν να συμβάλουν στη δημιουργία ενιαίου φορολογικού καθεστώτος σε αυτόν τον τομέα σε ολόκληρη την ΕΕ. Παρά ταύτα, οι τρέχουσες προσπάθειες ευθυγράμμισης των φορολογικών παραμέτρων επικεντρώνονται σε άλλα φορολογικά μέσα. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, για να επιτευχθούν οι επιθυμητές οικονομίες κλίμακας, θα πρέπει να περιοριστεί η «εθνική εφευρετικότητα» κατά την εκπόνηση των δομών χρέωσης (η οποία πολλές φορές υπερβαίνει τις ρυθμίσεις της ΕΕ για την κάλυψη βασικών δαπανών) και να υπάρχουν σαφώς καθορισμένες, ξεκάθαρες και συνεπείς εθνικές διατάξεις. |
| --- | --- |

4.6.

4.7.   Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα εμπράγματα αποτελέσματα των συναλλαγών επί κινητών αξιών

| 4.7.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τον στόχο να ληφθούν μέτρα προκειμένου να περιοριστεί η έλλειψη ασφάλειας δικαίου στις διασυνοριακές συναλλαγές τίτλων και απαιτήσεων. Κρίνει δε σημαντικό να διασφαλιστούν η σαφήνεια και η προβλεψιμότητα της εθνικής νομοθεσίας που θα χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό του κατόχου των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων της συναλλαγής, εφόσον οι νομικοί κίνδυνοι που προκύπτουν από τις αβεβαιότητες ενδέχεται να δημιουργήσουν επιπρόσθετες ζημίες. Επομένως, είναι θεμελιώδους σημασίας και απαραίτητο να εξηγηθεί η νομική ορολογία για τον προσδιορισμό της ιδιοκτησίας και των ενοχικών στοιχείων. |
| --- | --- |

4.7.1.

4.8.   Κανονισμός σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα έναντι τρίτων αποτελέσματα των εκχωρήσεων απαιτήσεων

| 4.8.1. | Πέραν της προαναφερθείσας ανακοίνωσης, η ΕΟΚΕ επικροτεί την ιδέα περί εξάλειψης της νομικής αβεβαιότητας, η οποία επισημάνθηκε προηγουμένως, προτείνοντας ενιαίους κανόνες που θα ορίζουν σύμφωνα με ποιο εθνικό δίκαιο θα προσδιορίζεται η κυριότητα απαίτησης μετά τη διασυνοριακή εκχώρησή της. Η διασυνοριακή εκχώρηση μιας απαίτησης αποτελεί διαδικασία με την οποία οι επιχειρήσεις μπορούν να αποκτήσουν ρευστότητα και πρόσβαση σε πιστώσεις μέσω ειδικευμένων εταιρειών. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η ασφάλεια δικαίου στον εν λόγω τομέα θα συμβάλει στην ενίσχυση των διασυνοριακών επενδύσεων, μεταξύ άλλων μέσω της συμμετοχής μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), πράγμα το οποίο αφορά τις συμβάσεις πρακτορείας επιχειρηματικών απαιτήσεων (factoring), τις πράξεις παροχής ασφάλειας και την τιτλοποίηση. |
| --- | --- |

4.8.1.

4.9.   Οδηγία σχετικά με τη διασυνοριακή διανομή συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων

| 4.9.1. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την ιδέα περί δημιουργίας ενδεδειγμένου περιβάλλοντος για την καλύτερη αξιοποίηση του δυναμικού διασυνοριακής διανομής επενδυτικών κεφαλαίων, καθιστώντας τις εθνικές απαιτήσεις διάθεσης στην αγορά πιο διαφανείς σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθιστώντας τη δομή των ρυθμιστικών τελών πιο διαφανή σε επίπεδο ΕΕ και εξασφαλίζοντας ότι τα εν λόγω τέλη καθορίζονται σύμφωνα με ορισμένες κοινές αρχές. |
| --- | --- |

4.9.1.

| 4.9.2. | Η ΕΟΚΕ προτιμά η επιλογή των μέσων για την υποστήριξη των τοπικών επενδυτών να επαφίεται στους διαχειριστές των επενδυτικών κεφαλαίων. |
| --- | --- |

4.9.2.

| 4.9.3. | H ΕΟΚΕ χαιρετίζει την εναρμόνιση των διαδικασιών όσον αφορά τη χρήση του «διαβατηρίου» για τη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων. |
| --- | --- |

4.9.3.

| 4.9.4. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της καθιέρωσης εναρμονισμένων κανόνων για τις διαφημιστικές ανακοινώσεις. |
| --- | --- |

4.9.4.

| 4.9.5. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη δημιουργία ενός συστήματος βάσει του οποίου τα κράτη μέλη θα διασφαλίζουν εύκολη πρόσβαση στη νομοθεσία που διέπει τη διασυνοριακή εμπορική προώθηση των επενδυτικών κεφαλαίων στο έδαφός τους (με ηλεκτρονικά μέσα και σε γλώσσα που χρησιμοποιείται συνήθως στις διεθνείς χρηματοοικονομικές συναλλαγές). |
| --- | --- |

4.9.5.

4.10.   Κανονισμός για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων

| 4.10.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τον πρωταρχικό σκοπό του κανονισμού αυτού που συνίσταται στην εδραίωση μιας κοινής αντίληψης όσον αφορά τον προσδιορισμό των απαιτήσεων για τις διαφημιστικές ανακοινώσεις και τη λήψη μέτρων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαφάνειας των εθνικών διατάξεων σχετικά με τις απαιτήσεις για την εμπορία κεφαλαίων. |
| --- | --- |

4.10.1.

| 4.10.2. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της προτεινόμενης πρακτικής, σύμφωνα με την οποία τα τέλη είναι αναλογικά προς τα εκτελούμενα εποπτικά καθήκοντα. Η ΕΟΚΕ αναμένει πραγματικά μελλοντικά οφέλη από την τήρηση ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για τα τέλη και τις μεθόδους υπολογισμού τους και θεωρεί ότι το γεγονός αυτό αποτελεί πραγματική πρόκληση. Συνιστά, ωστόσο, την αξιολόγηση των συναφών οφελών σε συνάρτηση με τις πραγματοποιούμενες δαπάνες, καθώς και τον εντοπισμό των δυνητικών κινδύνων που σχετίζονται με τη λειτουργία της βάσης δεδομένων. Η ΕΟΚΕ προσβλέπει στην κατάρτιση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων για την ενημέρωση σχετικά με τα τέλη, καθώς και στη δημοσίευση και την τήρηση ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για τα τέλη οδηγιών εκ μέρους της ΕΑΚΑΑ. |
| --- | --- |

4.10.2.

| 4.10.3. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τόσο τη διευκρίνιση των απαιτήσεων για τις ροές πληροφοριών, καθώς και την τυποποίηση και την απλούστευσή τους, όσο και τη ρύθμιση της διαδικασίας πριν από την εμπορική προώθηση, κατά την οποία δοκιμάζεται η διάθεση των επενδυτών για μελλοντικές επενδυτικές ευκαιρίες ή στρατηγικές. |
| --- | --- |

4.10.3.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 5.1. | Όσον αφορά τα τέλη και τις χρεώσεις που εισπράττονται από τις εθνικές αρμόδιες αρχές και τη διαφάνειά τους, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόθεση της πρότασης να ενισχυθεί η διαφάνεια των ρυθμιστικών τελών, μεταξύ άλλων με τον προσδιορισμό του ρόλου της ΕΑΚΑΑ στη συγκέντρωση των απαιτούμενων πληροφοριών. Το μέτρο αυτό έχει τη δυνατότητα, όπως φρονεί η ΕΟΚΕ, να διευκολύνει περαιτέρω τη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Προτείνεται να θεσπιστούν κανόνες σε επίπεδο εθνικών αρμόδιων αρχών για τη συστηματική κοινοποίηση των διαφημιστικών ανακοινώσεων προκειμένου να καταστεί δυνατός ο εκ των προτέρων έλεγχος του εν λόγω υλικού. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ύπαρξη διαφορετικών κανόνων για τις αρμόδιες εθνικές αρχές θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατακερματισμό της αγοράς της ΕΕ, δεδομένου ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν διαφορές εντός της ενιαίας αγοράς. Η ΕΟΚΕ συνιστά να μην είναι δυνατό οι διάφορες αρμόδιες εθνικές αρχές να υιοθετούν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το θέμα αυτό. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Ενώ η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δημιουργία βάσης δεδομένων της ΕΑΚΑΑ με κατάλογο των ΔΟΕΕ, των εταιρειών διαχείρισης ΟΣΕΚΑ, των ΟΕΕ και των ΟΣΕΚΑ, θα ήθελε, ωστόσο, να προσθέσει ότι δεν είναι επιθυμητό να επιβληθούν περαιτέρω απαιτήσεις κοινοποίησης στους διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι οι απαιτήσεις κοινοποίησης που βασίζονται στα άρθρα 10 και 11 της πρότασης κανονισμού θα πρέπει να αποτελούν απαιτήσεις κοινοποίησης για τις αρμόδιες εθνικές αρχές και αυτές δεν θα πρέπει να επιβάλλουν πρόσθετες παρόμοιες απαιτήσεις στους συμμετέχοντες στην αγορά. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο προτεινόμενος ορισμός της περιόδου πριν από την εμπορική προώθηση δεν θα πρέπει να λαμβάνεται από τον ορισμό της οδηγίας για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων. Απαιτείται περαιτέρω νομική σαφήνεια και συνοχή, η δε εμπειρία στην πράξη υποδηλώνει ότι τα μη νομοθετικά μέσα και εργαλεία θα μπορούσαν να αποτελέσουν καλύτερο, ή και τον μοναδικό τρόπο για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Η ΕΟΚΕ διατηρεί την επιφύλαξη ότι η παρούσα πρόταση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς, ενθαρρύνοντας τις εθνικές ερμηνείες. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Όσον αφορά τους κανόνες για τη διακοπή της εμπορικής προώθησης και της εμπορίας επενδυτικών κεφαλαίων, η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι οι προτεινόμενοι κανόνες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε στρέβλωση της ενιαίας αγοράς όσον αφορά τα επενδυτικά κεφάλαια. Η απόφαση περί τερματισμού της εμπορικής προώθησης τυχόν μονάδων/μεριδίων επενδυτικών κεφαλαίων σε οποιαδήποτε δικαιοδοσία θα πρέπει να αποτελεί αποκλειστικά επιχειρηματική απόφαση της εταιρείας που διαχειρίζεται τα περιουσιακά στοιχεία. Όσον αφορά την προστασία των επενδυτών, αυτή προβλέπεται επαρκώς (όπως βεβαιώνει η πρακτική εμπειρία):






  — | με τη δημοσίευση των αποφάσεων, |
| --- | --- | --- |

5.5.

—

με τη δημοσίευση των αποφάσεων,

| — | με την παροχή πληροφοριών στους επενδυτές, |
| --- | --- |

—

με την παροχή πληροφοριών στους επενδυτές,

| — | δίνοντας στους επενδυτές την ευκαιρία να αποχωρήσουν από το κεφάλαιο εντός συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. |
| --- | --- |

—

δίνοντας στους επενδυτές την ευκαιρία να αποχωρήσουν από το κεφάλαιο εντός συγκεκριμένης χρονικής περιόδου.

5.6.   Άλλοι φραγμοί στη διασυνοριακή διανομή επενδυτικών κεφαλαίων

| 5.6.1. | Ένα από τα άλλα υφιστάμενα εμπόδια στη διασυνοριακή διανομή είναι οι κανόνες ελέγχου των προσόντων των προσώπων που παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστούν λεπτομερέστεροι κανόνες, για παράδειγμα:






  — | σε ποιες υπηρεσίες εφαρμόζονται οι ισχύοντες κανόνες, |
| --- | --- | --- |

5.6.1.

—

σε ποιες υπηρεσίες εφαρμόζονται οι ισχύοντες κανόνες,

| — | σε τι είδους δραστηριότητες κατά την παροχή των υπηρεσιών αυτών ισχύουν οι κανόνες, |
| --- | --- |

—

σε τι είδους δραστηριότητες κατά την παροχή των υπηρεσιών αυτών ισχύουν οι κανόνες,

| — | πώς θα πρέπει να διενεργείται ο έλεγχος των προσόντων όταν οι τοπικές (εθνικές) ρυθμιστικές αρχές δεν είναι σε θέση να θεσπίσουν εθνικές διαδικασίες, |
| --- | --- |

—

πώς θα πρέπει να διενεργείται ο έλεγχος των προσόντων όταν οι τοπικές (εθνικές) ρυθμιστικές αρχές δεν είναι σε θέση να θεσπίσουν εθνικές διαδικασίες,

| — | να αναγνωριστούν διάφοροι τρόποι ελέγχου των προσόντων σε επίπεδο ΕΕ, χρησιμοποιώντας πανευρωπαϊκές ή παγκόσμιες διαδικασίες, όπως οι δοκιμές από ορκωτούς χρηματοοικονομικούς αναλυτές (Chartered Financial Analyst/CFA). |
| --- | --- |

—

να αναγνωριστούν διάφοροι τρόποι ελέγχου των προσόντων σε επίπεδο ΕΕ, χρησιμοποιώντας πανευρωπαϊκές ή παγκόσμιες διαδικασίες, όπως οι δοκιμές από ορκωτούς χρηματοοικονομικούς αναλυτές (Chartered Financial Analyst/CFA).

| 5.6.2. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της θέσπισης λεπτομερών και αδιαμφισβήτητων κανόνων όσον αφορά τη νομοθεσία που διέπει τη διανομή επενδυτικών κεφαλαίων: δεν είναι σαφές προς το παρόν ποιες ρυθμίσεις ισχύουν για τη διανομή των κεφαλαίων (είτε η MiFID είτε οι ΟΣΕΚΑ/η οδηγία για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων [ΔΟΕΕ]). Ένας από τους κύριους φραγμούς για τη διασυνοριακή διανομή είναι, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, το γεγονός ότι κάθε νομοθέτης υιοθετεί διαφορετική προσέγγιση. Θα πρέπει να δηλώνεται σαφώς ότι η διανομή κεφαλαίων εμπίπτει αποκλειστικά στο πεδίο εφαρμογής των ΟΣΕΚΑ/της οδηγίας για τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (για τα ίδια κεφάλαια, τα υπό διαχείριση κεφάλαια και τα κεφάλαια τρίτων), όταν η εταιρεία διαχείρισης δεν χρειάζεται ούτε άδεια MiFID ούτε άδειες για την παροχή υπηρεσιών βάσει της MiFID. |
| --- | --- |

5.6.2.

| 5.6.3. | Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι δεν θα πρέπει να απαιτείται τοπική (εθνική) κοινοποίηση. Οι ρυθμιστικές αρχές δεν θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να θεσπίσουν υποχρέωση υποβολής εκθέσεων σχετικά με τα τοπικά (εθνικά) κεφάλαια είτε μέσω κανονιστικών εκθέσεων σε σχέση με τους ρυθμιστικούς φορείς, είτε μέσω οιασδήποτε υποχρέωσης δημοσίευσης δεδομένων — για παράδειγμα στον Τύπο. |
| --- | --- |

5.6.3.

| 5.6.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η διαδραστική βάση δεδομένων της ΕΑΚΑΑ για τα τέλη και τις χρεώσεις θα πρέπει να επεκταθεί στο μέλλον ώστε να περιλαμβάνει:






  — | απαίτηση του χρόνου που απαιτείται για κάθε τύπο άδειας/καταχώρισης, |
| --- | --- | --- |

5.6.4.

—

απαίτηση του χρόνου που απαιτείται για κάθε τύπο άδειας/καταχώρισης,

| — | απαίτηση των λεπτομερών στοιχείων που απαιτούνται για την τοπική (εθνική) υποβολή εκθέσεων, |
| --- | --- |

—

απαίτηση των λεπτομερών στοιχείων που απαιτούνται για την τοπική (εθνική) υποβολή εκθέσεων,

| — | απαίτηση τοπικών (εθνικών) κανόνων διανομής. |
| --- | --- |

—

απαίτηση τοπικών (εθνικών) κανόνων διανομής.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/56 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/56

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων»

[COM(2018) 93 final — 2018/0042 (COD)]

και

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ»

[COM(2018) 94 final — 2018/0043 (COD)]

(2018/C 367/11)

| Εισηγητής: ο κ. | Daniel MAREELS |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Daniel MAREELS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 28.3.2018
  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 53, 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 27.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 165/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 28.3.2018

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018

Νομική βάση

Άρθρα 53, 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

27.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

165/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Για τους λόγους που αναφέρονται κατωτέρω, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις σχετικά με τα καλυμμένα ομόλογα (βλέπε σημείο 1.2 κ.εξ.). Η ΕΟΚΕ ζητεί να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να εξασφαλιστεί ταχεία πρόοδος και να επιτευχθεί αίσιο αποτέλεσμα. Σε αυτό το πλαίσιο, διατυπώνει επίσης ορισμένες προτάσεις (βλέπε σημείο 1.7 κ.εξ.). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Καταρχάς, οι εν λόγω προτάσεις εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο και συμβάλλουν στην επίτευξη στόχων πρωταρχικής σημασίας για την ΕΟΚΕ, όπως, για παράδειγμα, η ταχεία εγκαθίδρυση μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU) και η ολοκλήρωση της ΟΝΕ. Επίσης, τα καλυμμένα ομόλογα προωθούν τις διασυνοριακές πράξεις χρηματοδότησης και, συνεπώς, και τον αυξημένο ιδιωτικό καταμερισμό των κινδύνων. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ διατηρούν παραδοσιακά πολύ ισχυρή θέση στις διεθνείς και παγκόσμιες αγορές. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά την προληπτική εποπτεία των καλυμμένων ομολόγων χρησιμεύει ως οδηγός για ολόκληρο τον κόσμο. Οι παρούσες προτάσεις θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για την εδραίωση της ηγετικής αυτής θέσης, αλλά, όπου είναι δυνατόν, και για την ενίσχυσή της. Ιδιαίτερα υπό το πρίσμα των διαφόρων μεταβολών της παγκόσμιας ισχύος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, είναι ζωτικής σημασίας η ΕΕ να λάβει αποφασιστική και αποτελεσματική θέση. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ευκαιρία που παρουσιάζεται στις προτάσεις αυτές πρέπει να αξιοποιηθεί για την προώθηση της ευρείας υιοθέτησης των καλυμμένων ομολόγων και την ανάπτυξη αντίστοιχων αγορών σε ολόκληρη την ΕΕ. Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να στεφθεί με επιτυχία αυτός ο στόχος, ιδίως στα κράτη μέλη όπου τα εν λόγω μέσα και οι αγορές παραμένουν άγνωστα. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης θερμά τόσο την επιλεγείσα προσέγγιση της ελάχιστης εναρμόνισης που βασίζεται στα εθνικά καθεστώτα όσο και το περιεχόμενο των προτάσεων, για το οποίο, επιπλέον, έχουν τεθεί ισχυρά θεμέλια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις αρχές εποπτείας και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Όλα αυτά επέτρεψαν την επίτευξη ενός ποιοτικού αποτελέσματος χωρίς να επέλθει στρέβλωση των υφιστάμενων αγορών, και με λογικό κόστος. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Είναι πολύ σημαντικό τα καλυμμένα ομόλογα να παράσχουν στις τράπεζες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν πρόσθετους πόρους για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της οικονομίας. Τα νέα αυτά κονδύλια πρέπει, στη συνέχεια, να χρησιμοποιηθούν για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Εάν υλοποιηθεί αυτός ο στόχος, η παρούσα πρόταση θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον τραπεζικό και τον χρηματοπιστωτικό κόσμο. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η παρούσα πρόταση προβλέπει επίσης τα καλυμμένα ομόλογα να καταστούν προσιτά και για τις μικρότερες τράπεζες. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ ζητεί να εξεταστεί περαιτέρω ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως η δυνατότητα αυτή. Χωρίς παρέκκλιση από τους γενικώς εφαρμοστέους κανόνες θα μπορούσε, παραδείγματος χάρη, να εξεταστεί ποιες διοικητικές και άλλες υποχρεώσεις θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ειδικά για τις μικρότερες τράπεζες. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης θερμά να είναι υποχρεωτική η χρήση του ευρωπαϊκού σήματος για τα καλυμμένα ομόλογα και όχι προαιρετική, όπως προβλέπεται σήμερα. Εν προκειμένω, απαιτείται ένα σφαιρικό και προοδευτικό όραμα. Η γενικευμένη υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος αναπόφευκτα θα ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο και θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τα (μικρότερα κυρίως) κράτη μέλη που θα θελήσουν να επωφεληθούν πλήρως των ευκαιριών που προσφέρει το νέο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό τους παρέχεται εγγύηση ότι τα προϊόντα τους μπορούν να διανεμηθούν στην αγορά, ενώ, με την υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος, μπορεί, συγχρόνως, να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Λαμβάνοντας υπόψη τη γενικά αναγνωρισμένη ασφάλεια και τη ρευστότητα των καλυμμένων ομολόγων, καθώς και την πρόσθετη προστασία που παρέχουν από τη στιγμή που δεν υπόκεινται σε διάσωση με συμμετοχή των κατόχων τους, η ΕΟΚΕ ζητεί να εξεταστούν τα περαιτέρω μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την προσέλκυση ιδιωτών αποταμιευτών και καταναλωτών για τα ομόλογα του είδους αυτού. Ως μακροπρόθεσμα μέσα, τα καλυμμένα ομόλογα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για τα συνταξιοδοτικά προϊόντα, στο σημείο δε αυτό θα μπορούσαν να εξεταστούν και οι προτάσεις σχετικά με τη θέσπιση ενός πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP/Pan-European Personal Pension Product). |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι προβλέπεται αξιολόγηση του νέου συστήματος, ωστόσο η εφαρμογή της πρότασης μετά την παρέλευση τριών ετών φαίνεται να παρέχει πολύ στενά χρονικά περιθώρια. Δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα της αγοράς και πρέπει να δοθεί επαρκής χρόνος για την απόκτηση χρήσιμης εμπειρίας, η ΕΟΚΕ ζητεί να παραταθεί η εν λόγω περίοδος, για παράδειγμα, σε πέντε έτη. Και τα κράτη μέλη μπορούν ασφαλώς να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς την κατάσταση σε εθνικό επίπεδο. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Ιστορικό πλαίσιο

| 2.1. | Με την ανάληψη των καθηκόντων της το 2014, η Επιτροπή Juncker εκπόνησε ένα «Επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» με στόχο την επίτευξη των κορυφαίων προτεραιοτήτων της: ανάπτυξη, απασχόληση και επενδύσεις (1). Ένας από τους κύριους στόχους του σχεδίου είναι η σταδιακή επιδίωξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, παράλληλα με την Ψηφιακή ενιαία αγορά και την Ενεργειακή Ένωση. Στόχος είναι η ανάπτυξη μιας εύρυθμης και ολοκληρωμένης Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η οποία θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Με το «Σχέδιο Δράσης για την Οικοδόμηση Ένωσης Κεφαλαιαγορών» (2), η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να θέσει όλα τα δομικά στοιχεία μιας τέτοιας Ένωσης έως το 2019. Συνολικά, σχεδιάστηκαν περισσότερες από 33 πρωτοβουλίες και δράσεις. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Μετά από εκκλήσεις για ταχεία πρόοδο (3) (4), διεξήχθη, το 2017, ενδιάμεση αναθεώρηση του Σχεδίου Δράσης. Η επανεξέταση οδήγησε σε ορισμένες νέες δράσεις προτεραιότητας προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελισσόμενες προκλήσεις και οι μεταβαλλόμενες συνθήκες, μεταξύ των οποίων το «Brexit». |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Επιπλέον, η Επιτροπή δήλωσε με την ευκαιρία αυτή ότι ήταν αναγκαίο «να αυξήσουμε το επίπεδο φιλοδοξίας, να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια, αλλά, το πιο σημαντικό, να επωφεληθούμε από αυτές τις νέες ευκαιρίες» (5). Στο πλαίσιο αυτό, στις 8 Μαρτίου 2018, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση με θέμα «Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019 — καιρός να επιταχύνουμε την επίτευξη αποτελεσμάτων» και ανακοίνωσε σχετική δέσμη προτάσεων. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Οι τρέχουσες προτάσεις για τα καλυμμένα ομόλογα, οι οποίες αποτελούν μέρος της εν λόγω δέσμης (6), περιλαμβάνουν δύο κείμενα, και συγκεκριμένα: |
| --- | --- |

2.5.

| 2.5.1. | πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (7), και |
| --- | --- |

2.5.1.

| 2.5.2. | πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 575/2013 σχετικά με ανοίγματα υπό μορφή καλυμμένων ομολόγων (8). |
| --- | --- |

2.5.2.

| 2.6. | Οι προτάσεις αυτές αποσκοπούν στη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου για τα καλυμμένα ομόλογα σε επίπεδο ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται οι εξής παράμετροι: ένας ορισμός των εν λόγω ομολόγων, η χρήση ευρωπαϊκού σήματος στην αγορά, οι απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για την εξασφάλιση προνομιακής κεφαλαιακής αντιμετώπισης, καθώς και ορισμένες υποχρεώσεις των αρμόδιων αρχών. |
| --- | --- |

2.6.

3.   Παρατηρήσεις και σχόλια

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη μεγάλη ικανοποίησή της για τις προτάσεις αυτές που αποτελούν μέρος των μέτρων για τη δημιουργία μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών και ζητεί να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για ταχεία πρόοδο και επιτυχή αποτελέσματα. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Πρώτα από όλα, οι προτάσεις αυτές συμβάλλουν σε ορισμένους ευρύτερους στόχους που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ΕΟΚΕ και τους οποίους έχει υποστηρίξει στο παρελθόν (9). Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι εξής: |
| --- | --- |

3.2.

| 3.2.1. | Η οικοδόμηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η οποία θα πρέπει να συμβαδίζει με την ενίσχυση της οικονομικής και της κοινωνικής σύγκλισης και με τη χρηματοπιστωτική και οικονομική ολοκλήρωση και να αυξάνει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού και οικονομικού συστήματος, διευρύνοντας και διαφοροποιώντας ταυτοχρόνως τις πηγές χρηματοδότησης της οικονομίας. Η ταχεία εφαρμογή της Ένωσης Κεφαλαιαγορών πρέπει να παραμείνει κορυφαία προτεραιότητα. |
| --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Οι προτεινόμενοι κανόνες για τα καλυμμένα ομόλογα προωθούν τις διασυνοριακές πράξεις χρηματοδότησης και, ως εκ τούτου, τον ευρύτερο ιδιωτικό καταμερισμό των κινδύνων. Για τα κράτη μέλη, αυτό έχει ζωτική σημασία για την πρόληψη των ασύμμετρων κραδασμών σε περίπτωση κρίσης ή για τον μετριασμό των επιπτώσεών τους. Επιπλέον, η Ένωση Κεφαλαιαγορών συμβάλλει καθοριστικά στη συγκλίνουσα ανάπτυξη των κρατών μελών της Ένωσης, κάτι το οποίο θα δώσει την ευκαιρία στις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες να καλύψουν ταχύτερα τη διαφορά από τις οικονομίες με τις καλύτερες επιδόσεις. |
| --- | --- |

3.2.2.

| 3.2.3. | Η Ένωση Κεφαλαιαγορών έχει επίσης καίρια σημασία για την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) και είναι απαραίτητο να υλοποιηθεί. Σε συνδυασμό με μια πλήρως ανεπτυγμένη Τραπεζική Ένωση, η Ένωση Κεφαλαιαγορών αναμένεται να οδηγήσει σε μια πραγματική Χρηματοοικονομική Ένωση, η οποία αποτελεί έναν από τους τέσσερις πυλώνες της ΟΝΕ. |
| --- | --- |

3.2.3.

| 3.2.4. | Η Ευρώπη είναι παραδοσιακά πολύ ισχυρή στον τομέα των καλυμμένων ομολόγων (10). Οι προτάσεις αυτές πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο. Γενικότερα, και υπό το πρίσμα μιας διεθνούς προοπτικής, είναι σημαντικό η ΕΕ να ενεργεί αποτελεσματικά και να εδραιωθεί ουσιαστικά, ειδικά καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη ορισμένες αλλαγές στην παγκόσμια εξουσία μεταξύ Ανατολής και Δύσης. |
| --- | --- |

3.2.4.

| 3.3. | Οι προτάσεις αυτές θα βοηθήσουν στη δημιουργία πρόσθετων πόρων για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της οικονομίας. Πράγματι, η έκδοση καλυμμένων ομολόγων επιτρέπει στις τράπεζες να εξασφαλίσουν οικονομικά αποδοτική «χρηματοδότηση» (funding) σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα. Επομένως, συνολικά, το δυναμικό των πρόσθετων καλυμμένων ομολόγων ανέρχεται σε έως και 342 δισεκατομμύρια ευρώ και αποφέρει συνολικές ετήσιες εξοικονομήσεις για τους Ευρωπαίους δανειστές ύψους μεταξύ 1,5 και 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ (11). |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό οι νέοι πόροι να αποφέρουν οφέλη στην οικονομία. Η πρόσθετη αυτή χρηματοδότηση θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί από τις τράπεζες για τη χορήγηση συμπληρωματικών δανείων σε κυβερνήσεις, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Εάν υλοποιηθεί αυτός ο στόχος, η παρούσα πρόταση θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον τραπεζικό και τον χρηματοπιστωτικό κόσμο. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Για λόγους σταθερότητας και ασφάλειας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, είναι σημαντικό η νέα αυτή χρηματοδότηση να προέρχεται από εργαλεία τα οποία θα είναι ασφαλή και θα εξασφαλίζουν εγγυημένη ρευστότητα σε όλες τις περιστάσεις, οι παρούσες δε προτάσεις περιέχουν μια σειρά εγγυήσεων προς τον σκοπό αυτό. Η θέσπιση ενός ισχυρού καθεστώτος για τα καλυμμένα ομόλογα θα ωφελήσει επίσης τους επενδυτές μέσω περισσότερων και καλύτερων επιλογών στις αγορές. Ο μηχανισμός «διπλής προσφυγής» («dual recourse mechanism») (12) είναι ύψιστης σημασίας για αυτούς τους επενδυτές και, ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας οι αρχές να επιμένουν στην ορθή εκτίμηση των υποκείμενων στοιχείων του ενεργητικού από τους εκδότες. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Συνεπώς, η πρόταση για τη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου που θα διευκολύνει την ανάπτυξη των καλυμμένων ομολόγων και των αγορών για τα μέσα αυτά σε ολόκληρη την ΕΕ αξίζει την πλήρη υποστήριξη της ΕΟΚΕ. Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να σημειωθεί επιτυχία ως προς αυτό, ιδίως στα κράτη μέλη (13) όπου τα εν λόγω μέσα και οι αγορές είναι ακόμη άγνωστα. Είναι σημαντικό να αφαιρεθούν τα τελευταία κενά σημεία από τον χάρτη και να διασφαλιστεί η θέσπιση πλαισίου για τα καλυμμένα ομόλογα σε όλα τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Με την υποστήριξη αυτή, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να αναγνωρίσει και να στηρίξει τις παλαιότερες προσπάθειες που καταβάλλονται εδώ και αρκετά χρόνια από την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) και άλλους φορείς προς την κατεύθυνση της θέσπισης καθεστώτος για τα καλυμμένα ομόλογα σε επίπεδο ΕΕ. Η πλειοψηφία των κρατών μελών και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων, όπως ο επαγγελματικός σύλλογος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καλυμμένων Ομολόγων (European Covered Bond Council), έχουν επίσης εκφράσει την υποστήριξή τους υπέρ της πρότασης αυτής (14). |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Η επιλεγείσα πολιτική υπέρ της ελάχιστης εναρμόνισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο με βάση τα εθνικά καθεστώτα τυγχάνει επίσης πλήρους στήριξης από την ΕΟΚΕ, διότι επιτρέπει την επίτευξη πολλών στόχων με λογικό κόστος. Ταυτόχρονα, θα αποτρέψει τις στρεβλώσεις στις υφιστάμενες αγορές και θα οδηγήσει σε χαμηλότερο κόστος μετάβασης. Ωστόσο, είναι σημαντικό τα υφιστάμενα εθνικά καθεστώτα να υιοθετήσουν τον στόχο της ευρωπαϊκής πρότασης προκειμένου να προωθηθεί η αγορά των καλυμμένων ομολόγων. Συνεπώς, επίσης ανεπιθύμητα είναι τυχόν εμπόδια ή περιορισμοί σε εθνικό επίπεδο που αντιτίθενται στην πρόταση αυτή. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Όπως προαναφέρθηκε, ορισμένα κράτη μέλη είναι πολύ ισχυρά στην αγορά αυτή, παράλληλα, όμως, οι πρόσφατες εξελίξεις καταδεικνύουν ότι το ενδιαφέρον για καλυμμένα ομόλογα αυξάνεται και σε άλλα μέρη του κόσμου. Υπό το πρίσμα αυτό, η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί η περαιτέρω ενίσχυση της σημερινής ηγετικής θέσης της Ευρώπης στον τομέα αυτό στο διεθνές πλαίσιο και να καταβληθούν προσπάθειες για την προώθηση της ευρωπαϊκής προσέγγισης ως παγκόσμιου δείκτη αναφοράς. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει επίσης το γεγονός ότι προβλέπεται αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και της επιτυχίας των νέων αυτών κανόνων. Δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα της αγοράς και πρέπει να δοθεί επαρκής χρόνος για την απόκτηση χρήσιμης εμπειρίας, ιδίως στα κράτη μέλη για τα οποία πρόκειται για κάτι νέο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η προτεινόμενη περίοδος των τριών ετών είναι υπερβολικά σύντομη και ζητεί να παραταθεί η εν λόγω περίοδος, για παράδειγμα, σε πέντε έτη. Τα κράτη μέλη είναι, βεβαίως, ελεύθερα να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις σχετικές εξελίξεις σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή. |
| --- | --- |

3.10.

4.   Συμπληρωματικές παρατηρήσεις και σχόλια

| 4.1. | Επομένως, σε γενικές γραμμές, μπορεί να υποστηριχθεί η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τα καλυμμένα ομόλογα, με την παροχή σαφών και περιεκτικών κανόνων, συμπεριλαμβανομένων ενός ορισμού, μιας περιγραφής των διαρθρωτικών τους χαρακτηριστικών, της δημόσιας εποπτείας και ενός ευρωπαϊκού σήματος για τα καλυμμένα ομόλογα, καθώς και της προληπτικής εποπτείας του εν λόγω μέσου. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Είναι σημαντικό το σύστημα αυτό να είναι προσπελάσιμο και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά από όλες τις τράπεζες. Από την άποψη αυτή, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις δυσκολίες και τα προβλήματα που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι μικρότερες τράπεζες όταν θελήσουν να εκδώσουν καλυμμένα ομόλογα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να αξιοποιηθεί πλήρως η δυνατότητα αυτή. Χωρίς παρέκκλιση από τους γενικώς εφαρμοστέους κανόνες θα μπορούσε, παραδείγματος χάρη, να εξεταστεί ποιες διοικητικές απαιτήσεις και άλλες υποχρεώσεις θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ειδικά για τις μικρότερες τράπεζες. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η χρήση του ευρωπαϊκού σήματος για τα καλυμμένα ομόλογα πρόκειται να είναι καθαρά προαιρετική ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη να διατηρήσουν το δικό τους πλαίσιο εθνικού νομίσματος και σήμανσης (15). Η ΕΟΚΕ δεν συμμερίζεται αυτήν την άποψη, αλλά υποστηρίζει σθεναρά την υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος. Εν προκειμένω, απαιτείται ένα σφαιρικό και προοδευτικό όραμα. Η υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος αναπόφευκτα θα ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο και θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τα (μικρότερα κυρίως) κράτη μέλη που θα θελήσουν να επωφεληθούν πλήρως των ευκαιριών που προσφέρει το νέο σύστημα. Για αυτά τα κράτη, το σήμα της ΕΕ θα αποτελεί εγγύηση ότι τα καλυμμένα ομόλογά τους μπορούν να διανέμονται στις αγορές. Αυτή η υποχρεωτική χρήση θα μπορούσε να ενισχύσει επίσης την εμπιστοσύνη των επενδυτών. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η αγορά καλυμμένων ομολόγων κυριαρχείται, επί του παρόντος, από επαγγελματίες και θεσμικούς επενδυτές (16). Η ΕΟΚΕ ζητεί να εξεταστούν ποια περαιτέρω μέτρα πρέπει να ληφθούν για την ενεργότερη προσέλκυση ιδιωτών αποταμιευτών και καταναλωτών για τα ομόλογα του είδους αυτού. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που συνηγορούν υπέρ τους. Τα καλυμμένα ομόλογα θεωρούνται παραδοσιακά, ακόμη και σε περιόδους κρίσης, ασφαλή και ρευστά περιουσιακά στοιχεία. Εκτός αυτού, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η συμβολή των τρεχουσών προτάσεων. Επιπλέον, τα καλυμμένα ομόλογα δεν υπόκεινται σε υποχρέωση διάσωσης με τη συμμετοχή των κατόχων τους, στοιχείο το οποίο δεν είναι ασήμαντο στο πλαίσιο της προστασίας των ιδιωτών αποταμιευτών. Ως εκ τούτου, φαίνονται καταλληλότερα από κάποια άλλα προϊόντα (17). Ως μακροπρόθεσμα μέσα, τα καλυμμένα ομόλογα φαίνεται σίγουρα να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τα συνταξιοδοτικά προϊόντα, στο σημείο δε αυτό θα μπορούσαν να εξεταστούν και οι προτάσεις σχετικά με τη θέσπιση ενός πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP/Pan-European Personal Pension Product). |
| --- | --- |

4.4.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Βλέπε τον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

1

(2)  Σχέδιο Δράσης του Σεπτεμβρίου 2015. «Σχέδιο Δράσης για την Οικοδόμηση Ένωσης Κεφαλαιαγορών» — Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Βλέπε COM(2015) 468 final.

2

(3)  Για παράδειγμα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε «ταχεία και καθοριστική πρόοδο» όσον αφορά το σχέδιο «για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση και τη στήριξη των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία».

3

(4)  Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε επίσης ανακοίνωση με την οποία ζητούσε να ενισχυθούν οι μεταρρυθμίσεις. Βλέπε COM(2016) 601 final.

4

(5)  Βλέπε την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019 — καιρός να επιταχύνουμε την επίτευξη αποτελεσμάτων». Βλέπε COM(2018) 114 final.

5

(6)  Εκτός από την προαναφερθείσα πρόταση, η δέσμη περιλαμβάνει επίσης πρόταση για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων, πρόταση για ένα ευνοϊκό πλαίσιο σχετικά με τους ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης (ECSP/European crowdfunding service providers) για τις επιχειρήσεις, καθώς και πρόταση σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα έναντι τρίτων αποτελέσματα των εκχωρήσεων απαιτήσεων και ανακοίνωση σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα εμπράγματα αποτελέσματα των συναλλαγών επί κινητών αξιών.

6

(7)  Βλέπε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ.

7

(8)  Βλέπε πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό μορφή καλυμμένων ομολόγων.

8

(9)  Βλέπε, μεταξύ άλλων, ECO/437 — «Ενδιάμεση επανεξέταση του σχεδίου δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών» (ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 117).

9

(10)  Περίπου το 90 % όλων των καλυμμένων ομολόγων παγκοσμίως εκδίδονται από εννέα ευρωπαϊκές χώρες. Βλέπε επίσης τα στοιχεία που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καλυμμένων Ομολόγων (ECBC/European Covered Bond Council) στο εγχειρίδιό του σχετικά με τα ευρωπαϊκά καλυμμένα ομόλογα, 12η έκδοση (2017). Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ανεξόφλητο ποσό των καλυμμένων ομολόγων ανέρχεται περίπου σε 2,5 τρισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 2,1 τρισεκατομμύρια ευρώ εκδίδονται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στην Ευρώπη (βλέπε το «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — Εκτίμηση επιπτώσεων» [SWD 2018) 50 final]).

10

(11)  Βλέπε το «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — Εκτίμηση επιπτώσεων» ([SWD 2018) 50 final] για τις προαναφερόμενες προτάσεις.

11

(12)  Για τους κατόχους καλυμμένων ομολόγων, η «διπλή προσφυγή» συνίσταται στη διπλή απαίτηση έναντι των συνολικών στοιχείων κάλυψης και του εκδότη.

12

(13)  Επί του παρόντος, εξακολουθούν να υπάρχουν πάνω από δέκα κράτη μέλη στην ΕΕ που δεν διαθέτουν νομοθετικό πλαίσιο για τα καλυμμένα ομόλογα.

13

(14)  Για μια γενική επισκόπηση, βλέπε κεφάλαιο 3 τόσο της πρότασης οδηγίας όσο και της πρότασης κανονισμού.

14

(15)  Βλέπε την αιτιολογική σκέψη 33 της πρότασης οδηγίας.

15

(16)  Σύμφωνα με πληροφορίες που δόθηκαν προφορικά από εκπροσώπους της Επιτροπής, οι τράπεζες αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο της αγοράς, η ΕΚΤ επίσης ένα τρίτο και άλλα μέρη όπως επενδυτικά κεφάλαια και συνταξιοδοτικά ταμεία το υπόλοιπο τρίτο.

16

(17)  Θα μπορούσε ομοίως να γίνει αναφορά στις προτάσεις για την πληθοχρηματοδότηση και τη δανειοδότηση μεταξύ ομοτίμων (peer-to-peer lending). Τα χρηματοδοτικά μέσα που προσφέρονται στο πλαίσιο αυτό είναι κυρίως διαπραγματεύσιμα χρηματοπιστωτικά μέσα που χρησιμεύουν ως ίδια κεφάλαια (π.χ. μετοχές) ή χρέος (π.χ. ομόλογα). Η προστασία που προβλέπεται στο πλαίσιο αυτό για τους αποταμιευτές και τους επενδυτές μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι πολύ περιορισμένη.

17

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/61 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/61

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία: Για έναν πιο ανταγωνιστικό και καινοτόμο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα»

[COM(2018) 109 final]

(2018/C 367/12)

| Εισηγητής: ο κ. | Petru Sorin DANDEA |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Petru Sorin DANDEA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 10.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 27.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας υπ’ αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 126/1/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 10.4.2018

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

27.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας υπ’ αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

126/1/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί το σχέδιο δράσης της Επιτροπής και θεωρεί ότι η ανάπτυξη της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech) στον ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα μπορεί να αποφέρει μια σειρά από οφέλη, τόσο στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όσο και στους πελάτες τους. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι το σχέδιο δράσης που υποβάλλει η Επιτροπή μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για την ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών, αλλά και για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στον χρηματοπιστωτικό τομέα. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα μέτρα που συμπεριλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, καθώς και της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα είναι καθοριστικής σημασίας, ωστόσο, αυτά θα πρέπει να συμπληρωθούν με κανόνες που να εξασφαλίζουν ομοιομορφία στην ανάπτυξη της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας στην ΕΕ. Η EOKE θεωρεί, επίσης, ότι οι φορείς που δρουν στο χώρο της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας θα πρέπει να υπαχθούν στους ίδιους κανόνες με το χρηματοπιστωτικό τομέα, ιδίως όσον αφορά την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και την εποπτεία. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι, προκειμένου να επιτευχθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού όσον αφορά την πρόσβαση στα δεδομένα πελατών δυνάμει της δεύτερης οδηγίας για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά (PSD2), αλλά και του γενικού κανονισμού για την προστασία δεδομένων (GDPR), είναι ζωτικής σημασίας το δικαίωμα στη φορητότητα των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα να εφαρμόζεται κατά τρόπο που συνάδει με την οδηγία PSD2. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Δεδομένης της εξέλιξης των κρυπτονομισμάτων και της μεγάλης αστάθειας που παρουσιάζουν, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς και διαρκώς την κατάσταση στον τομέα αυτό σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές. Εφόσον απαιτείται, πρέπει να ληφθούν σε επίπεδο ΕΕ όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να μην υπάρχει περίπτωση να εκτεθούν σε κίνδυνο οποιαδήποτε στιγμή και κατ’ οιονδήποτε τρόπο η ασφάλεια και η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού και οικονομικού συστήματος. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Πρόσφατες μελέτες έχουν καταδείξει ότι η εισαγωγή της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας οδηγεί σε απώλεια σημαντικού αριθμού θέσεων εργασίας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας, τα οποία να εξασφαλίζουν στους εργαζομένους που πλήττονται από την εισαγωγή των καινοτόμων τεχνολογιών στον χρηματοπιστωτικό τομέα τη δυνατότητα εύρεσης ει δυνατόν συντομότερα νέας θέσης εργασίας. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να καθορίσει πιθανούς κανόνες για τις εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους σε ό,τι αφορά την ευθύνη τους για την ασφάλεια των δεδομένων που φιλοξενούν. Οι εταιρείες αυτές θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα όπως οι επιχειρήσεις που αναθέτουν εξωτερικά τέτοιου είδους υπηρεσίες. |
| --- | --- |

1.7.

2.   Η πρόταση της Επιτροπής

| 2.1. | Προκειμένου η χρηματοπιστωτική αγορά να καταστεί πιο ανταγωνιστική και καινοτόμος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε στις 8 Μαρτίου 2018 σχέδιο δράσης σχετικά με τους τρόπους αξιοποίησης των ευκαιριών που προσφέρει η καινοτομία βάσει της τεχνολογίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών — χρηματοοικονομική τεχνολογία (FinTech). |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Το σχέδιο δράσης που παρουσίασε η Επιτροπή αποσκοπεί στο να μπορέσει ο χρηματοπιστωτικός τομέας να ενσωματώσει και να αξιοποιήσει την ταχεία πρόοδο που καταγράφεται στον κλάδο των νέων τεχνολογιών, όπως, λόγου χάρη, η τεχνολογία blockchain (αλυσίδας συστοιχιών) (1), η τεχνητή νοημοσύνη ή οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η Ευρώπη θα πρέπει να καταστεί παγκόσμιος κόμβος στον τομέα της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech), ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και οι Ευρωπαίοι επενδυτές θα πρέπει να μπορούν να επωφεληθούν από την ενιαία αγορά σε αυτόν τον δυναμικό τομέα. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Με βάση τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου 2017, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναγκαιότητα για νομοθετικές ή κανονιστικές μεταρρυθμίσεις σε επίπεδο ΕΕ είναι, προς το παρόν, περιορισμένη. Ωστόσο, χρειάζεται μια σειρά ειδικών πρωτοβουλιών που να στοχεύουν στην αποδοχή εκ μέρους της ΕΕ της ψηφιοποίησης του χρηματοπιστωτικού τομέα. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Το σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν: στη διευκόλυνση της επέκτασης των καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων σε επίπεδο ΕΕ, στη στήριξη της αφομοίωσης της τεχνολογικής καινοτομίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα και, επίσης, στην ενίσχυση της ασφάλειας και της ακεραιότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Στο πλαίσιο του προτεινόμενου σχεδίου δράσης, παράλληλα με την παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή έχει υποβάλει πρόταση κανονισμού της ΕΕ σχετικά με τους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης (ECSP) βάσει επενδύσεων και βάσει δανεισμού για επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Η χορήγηση αδειών για τις εταιρείες χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ζητήσει από τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές (ΕΕΑ) να αξιολογήσουν τις υφιστάμενες διαδικασίες αδειοδότησης και να υποβάλουν στην Επιτροπή συστάσεις, όπου κρίνεται αναγκαίο, σχετικά με την προσαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Επίσης, κατά τη διάρκεια του 2018, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα των κρυπτοπεριουσιακών στοιχείων, σε συνεργασία με τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Με βάση την αξιολόγηση κινδύνου, η Επιτροπή θα εντοπίσει τις δυνητικές ανάγκες για κανονιστικές ρυθμίσεις σε επίπεδο ΕΕ. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Στον τομέα των κοινών προτύπων και των διαλειτουργικών λύσεων για την FinTech, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης και τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης, συμπεριλαμβανομένου του κλάδου της τεχνολογίας αλυσίδας συστοιχιών. Προκειμένου να αναπτυχθούν καινοτόμα επιχειρηματικά μοντέλα σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, η Επιτροπή θα παροτρύνει τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση της καινοτομίας. Επίσης, η Επιτροπή καλεί τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές να διευκολύνουν τη συνεργασία των εποπτικών αρχών, μέσω, μεταξύ άλλων, του συντονισμού και της διάδοσης των πληροφοριών που σχετίζονται με καινοτόμες τεχνολογίες, της σύστασης και λειτουργίας κόμβων καινοτομίας, καθώς και με τη θέσπιση προστατευμένων κανονιστικών περιβαλλόντων. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Για τη στήριξη της τεχνολογικής καινοτομίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα, η Επιτροπή θα συστήσει μια ομάδα εμπειρογνωμόνων που θα αξιολογεί το κατά πόσον υπάρχουν αδικαιολόγητα ρυθμιστικά εμπόδια για τη χρηματοπιστωτική καινοτομία. Η Επιτροπή καλεί τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές να εξετάσουν την ανάγκη για κατευθυντήριες οδηγίες όσον αφορά την εξωτερική ανάθεση σε παρόχους υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους. Η Επιτροπή θα διευκολύνει την ανάπτυξη τυποποιημένων συμβατικών ρητρών για την εξωτερική ανάθεση σε πάροχο υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φρονεί ότι το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά της ΕΕ να αξιοποιούν τα οφέλη της χρηματοοικονομικής καινοτομίας και να προσφέρουν, κατ’ αυτόν τον τρόπο, στους πελάτες τους προϊόντα υψηλότερης ποιότητας. |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει δημόσια διαβούλευση για την περαιτέρω ψηφιοποίηση των ρυθμιζόμενων πληροφοριών σχετικά με εταιρείες που είναι εισηγμένες σε οργανωμένες αγορές της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής υλοποίησης Ευρωπαϊκής Πύλης Χρηματοπιστωτικής Διαφάνειας (EFTG) με βάση την τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (κανονιστική τεχνολογία RegTech). |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | Αναφορικά με τις τεχνολογίες αλυσίδας συστοιχιών, η Επιτροπή δημιούργησε, τον Φεβρουάριο του 2018, το παρατηρητήριο — φόρουμ της ΕΕ για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών, ενώ, παράλληλα, δρομολόγησε και μελέτη σκοπιμότητας για τη δημιουργία δημόσιας υποδομής αλυσίδας συστοιχιών της ΕΕ για την ανάπτυξη διασυνοριακών υπηρεσιών. Η Επιτροπή επιθυμεί να αξιολογήσει κατά πόσο η τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποδομή ψηφιακών υπηρεσιών στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη». Επιπλέον, η Επιτροπή θα φιλοξενήσει εργαστήριο για την τεχνολογία FinTech στην ΕΕ. |
| --- | --- |

2.11.

| 2.12. | Για τη βελτίωση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα, η Επιτροπή θα οργανώσει εργαστήριο του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για την αξιολόγηση των εμποδίων που περιορίζουν την ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά τις απειλές στον κυβερνοχώρο μεταξύ των συμμετεχόντων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά και για τον προσδιορισμό πιθανών λύσεων. Ομοίως, η Επιτροπή καλεί τις ΕΕΑ να αξιολογήσουν το κόστος και τα οφέλη της ανάπτυξης συνεκτικού πλαισίου δοκιμών για την ανθεκτικότητα στον κυβερνοχώρο όσον αφορά σημαντικούς συμμετέχοντες στην αγορά και μείζονες υποδομές σε ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα της ΕΕ. |
| --- | --- |

2.12.

3.   Γενικές και ειδικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θεωρεί ότι η ανάπτυξη της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech) στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα αποφέρει μια σειρά από σημαντικά οφέλη αφενός στις επιχειρήσεις και, αφετέρου, στους καταναλωτές. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία είναι ύψιστης σημασίας τόσο για την εμβάθυνση και την επέκταση των κεφαλαιαγορών, μέσω της ολοκλήρωσης της ψηφιοποίησης, όσο και για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, η οποία συνιστά πρωταρχική προτεραιότητα της ΕΕ. Ομοίως, η ΕΟΚΕ θεωρεί, ότι το σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικό κίνητρο για τον τομέα των ΜΜΕ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 99 % του συνολικού αριθμού εταιρειών σε επίπεδο ΕΕ, μέσα από την ενίσχυση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης, ούτως ώστε αυτές να μπορούν να υιοθετούν απλές και προσβάσιμες λύσεις. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα μέτρα που συμπεριλαμβάνονται στο σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, καθώς και της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα είναι καθοριστικής σημασίας, ωστόσο, αυτά θα πρέπει να συμπληρωθούν με κανόνες που να εξασφαλίζουν ομοιομορφία στην ανάπτυξη της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας στην ΕΕ. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά της ΕΕ να αξιοποιούν τα οφέλη της χρηματοοικονομικής καινοτομίας και να προσφέρουν, κατ’ αυτόν τον τρόπο, στους πελάτες τους καλύτερα προϊόντα. Η ΕΟΚΕ κρίνει, επίσης, ότι αυτό δεν πρέπει να αποβαίνει εις βάρος της ασφάλειας. Είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για όλους τους φορείς εκμετάλλευσης, ανεξαρτήτως του τρόπου παρέμβασής τους (2). |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Οι κανονισμοί που διέπουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο κρατών μελών, ενισχύθηκαν μετά την τελευταία χρηματοπιστωτική κρίση. Αυτοί καλύπτουν, επίσης, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και θεσπίζουν δεσμευτικούς κανόνες και πρότυπα ασφαλείας για τον κλάδο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα πρότυπα για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο θα πρέπει επίσης να εφαρμοστούν σε επίπεδο ΕΕ και για τις επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες χρηματοοικονομικής τεχνολογίας. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή, τα εν λόγω πρότυπα θα πρέπει να ρυθμίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή ακόμη και να επεκτείνονται σε παγκόσμιο επίπεδο. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει το γεγονός ότι οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, κατά κανόνα, πραγματοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο. Επί του παρόντος, οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των αρχών των κρατών μελών σχετικά με τις απειλές στον κυβερνοχώρο ή τις επιθέσεις στον κυβερνοχώρο είναι μάλλον περιορισμένες λόγω των διατάξεων της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας. Είναι ζωτικής σημασίας να εφαρμοστεί ένα υψηλότερο επίπεδο συντονισμού, ρύθμισης και εποπτείας σε επίπεδο ΕΕ. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Όσον αφορά τα κρυπτοπεριουσιακά στοιχεία και ιδιαίτερα τα κρυπτονομίσματα, διαπιστώσαμε πρόσφατα στην Ευρώπη την εκρηκτική ανάπτυξη και την αστάθεια που παρουσιάζουν. Δεδομένων αυτών των εξελίξεων, της έλλειψης διαφάνειας που τις χαρακτηρίζει και των υψηλών κινδύνων που συνεπάγονται, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να παρακολουθεί διαρκώς και εκ του σύνεγγυς την κατάσταση στον τομέα αυτό σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές. Είναι επίσης σημαντικό να αναληφθεί δράση οποιαδήποτε στιγμή και κατ’ οποιονδήποτε τρόπο θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια και η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να ισχύουν για ολόκληρη την ΕΕ και, συνεπώς, να υιοθετηθούν σε αυτό το επίπεδο. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Στον τομέα των κρυπτοπεριουσιακών στοιχείων έχει παρατηρηθεί ότι οι καινοτομίες που βασίζονται στην τεχνολογία μπορούν να παρακάμπτουν το πεδίο εφαρμογής του ρυθμιστικού πλαισίου, μολονότι, σε πρακτικούς όρους, λειτουργούν σε μια υψηλά ρυθμιζόμενη αγορά. Έχοντας κατά νου τον υψηλό βαθμό μεταβλητότητας του τομέα των κρυπτοπεριουσιακών στοιχείων (crypto-assets) και της έλλειψης διαφάνειας που χαρακτηρίζει αυτόν τον τομέα, αλλά και τους υψηλούς κινδύνους που αυτά μπορούν να προκαλέσουν στους επενδυτές η χρήση κρυπτοπεριουσιακών στοιχείων, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη να διερευνήσουν μεθόδους για την εποπτεία των συναλλαγών που χρησιμοποιούν κρυπτοπεριουσιακά στοιχεία. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Η Επιτροπή πρότεινε τη σύσταση ενός παρατηρητηρίου για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, λόγω της υψηλής δυναμικής ανάπτυξης των εφαρμογών στον κλάδο των χρηματοοικονομικών τεχνολογιών, το πεδίο αρμοδιοτήτων του παρατηρητηρίου θα πρέπει να επεκταθεί για να καλύψει το σύνολο του τομέα της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας. Εξάλλου, οι εφαρμογές τύπου αλυσίδας συστοιχιών εγείρουν πολλαπλά ζητήματα αρμοδιοτήτων και ευθυνών σε σχέση με την ισχύουσα νομοθεσία. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της Επιτροπής να δρομολογήσει μια πρωτοβουλία αλυσίδας συστοιχιών σε επίπεδο Ένωσης, με την οποία να μπορεί να διασαφηνιστεί η χρήση αυτής της τεχνολογίας και συγχρόνως να καταπολεμηθεί ο σημερινός κατακερματισμός. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Έχει παρατηρηθεί ότι η εισαγωγή της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας οδηγεί σε απώλεια σημαντικού αριθμού θέσεων εργασίας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν ενεργητικά μέτρα για την αγορά εργασίας, τα οποία να εξασφαλίζουν στους εργαζομένους που πλήττονται από την εισαγωγή των καινοτόμων τεχνολογιών στον χρηματοπιστωτικό τομέα τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν όσο το δυνατόν συντομότερα μια νέα θέση εργασίας. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η εξωτερική ανάθεση υπηρεσιών εκ μέρους των χρηματοπιστωτικών εταιρειών σε παρόχους υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτεταμένο συγκεντρωτισμό όσον αφορά τη διαβίβαση πληροφοριών και δεδομένων σε μικρό αριθμό εταιρειών που συμμετέχουν στη συγκεκριμένη αγορά, οι οποίες, κατά κανόνα, δεν είναι ευρωπαϊκές εταιρείες. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να καθορίσει πιθανούς κανόνες για τις εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους σε ό,τι αφορά την ευθύνη τους για την ασφάλεια των δεδομένων που φιλοξενούν. |
| --- | --- |

3.11.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

O Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Μία αλυσίδα συστοιχιών (blockchain) είναι ένας συνεχώς αυξανόμενος κατάλογος αρχείων, οι λεγόμενες συστοιχίες (block), οι οποίες συνδέονται και προστατεύονται με κρυπτογράφηση. Ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού, οι αλυσίδες συστοιχιών είναι ανθεκτικές σε οποιαδήποτε τροποποίηση των δεδομένων. Μια αλυσίδα συστοιχιών συνιστά ένα «ανοιχτό, κατανεμημένο καθολικό (ledger) στο οποίο μπορούν να καταγράφονται αποτελεσματικά οι συναλλαγές μεταξύ δύο συμβαλλομένων με ασφαλή, επαληθεύσιμο και μόνιμο τρόπο». Μετά την εγγραφή τους, τα δεδομένα οποιασδήποτε συστοιχίας δεν μπορούν πλέον να τροποποιηθούν αναδρομικά χωρίς μεταγενέστερη τροποποίηση όλων των επακόλουθων συστοιχιών, διαδικασία για την οποία απαιτείται η συναίνεση της πλειοψηφίας του δικτύου. (πηγή: Βικιπαίδεια)

1

(2)  ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 63.

2

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/65 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/65

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων»

[COM(2018) 99 final — 2018/0047 (COD)]

και

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης για επιχειρήσεις»

[COM(2018) 113 final — 2018/0048 (COD)]

(2018/C 367/13)

| Εισηγητής: | ο κ. Daniel MAREELS |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Daniel MAREELS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018
  Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 27.3.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 114 και 53 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 27.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 146/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 27.3.2018

Νομική βάση

Άρθρα 114 και 53 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

27.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

146/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά τις παρούσες προτάσεις οι οποίες αποσκοπούν στη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου για την πληθοχρηματοδότηση μέσω ενός 29ου καθεστώτος. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί ταχεία δράση ώστε η έκβαση να είναι επιτυχής, κυρίως δεδομένου του γεγονότος ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ΕΟΚΕ (1). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι έχει ληφθεί υπόψη η χρηματοδότηση μικρών, νέων και καινοτόμων επιχειρήσεων. Η πληθοχρηματοδότηση αποτελεί σημαντική βαθμίδα της κλίμακας χρηματοδότησής τους, ιδίως όταν μεταβαίνουν από τη φάση της εκκίνησης στη φάση της επέκτασης και δεν είναι πάντοτε δυνατή η πρόσβαση στην παραδοσιακή χρηματοδότηση. Παράλληλα, δημιουργούνται περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες για τους επενδυτές. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι, για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιούνται καινοτόμα προϊόντα και λύσεις που υποστηρίζονται από τη σύγχρονη τεχνολογία, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι αυτή η μακρόπνοου χαρακτήρα πρόταση αποτελεί επίσης μέρος της υλοποίησης της ενιαίας ψηφιακής αγοράς. Η πρόταση προσθέτει επίσης μια διασυνοριακή διάσταση, η οποία συμβάλλει στην αποτελεσματική ολοκλήρωση και εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών. Η δημιουργία ενιαίας εναρμονισμένης αγοράς στην ΕΕ με τους ίδιους κανόνες τόσο για τους επιχειρηματίες όσο και για τους επενδυτές θα πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό μέλημα. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Έχοντας κατά νου το γεγονός ότι τα τεχνητά εμπόδια δεν θα πρέπει να αποτελέσουν τροχοπέδη για αυτό το καινοτόμο πλαίσιο, η ΕΟΚΕ ζητεί, εντούτοις —στη βάση μιας σφαιρικής και ολοκληρωμένης προσέγγισης— να ενισχυθούν οι προτάσεις και να θεσπιστούν συμπληρωματικά μέτρα όσον αφορά ορισμένες πτυχές, τουλάχιστον κατά το στάδιο εκκίνησης (βλέπε σημείο 1.5 και εξής). Η ΕΟΚΕ καθοδηγείται στο σημείο αυτό πρωτίστως από τις αρχές της «αξιοπιστίας», της «σαφήνειας» και της «εμπιστοσύνης». Αυτές οι αρχές συνεπάγονται, επίσης, ασφάλεια και προστασία για όλους τους ενδιαφερόμενους παράγοντες. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Καταρχάς, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την εξέταση των πτυχών του κινδύνου που συνδέονται με τις επιχειρήσεις και τις αγορές, ταυτόχρονα, όμως, πιστεύει ότι —τουλάχιστον στα αρχικά στάδια— θα πρέπει να δίδεται ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στις πτυχές αυτές για τον καλύτερο εντοπισμό ή τον μετριασμό τους, όπου είναι δυνατόν. Οι πτυχές αυτές αφορούν τα ακόλουθα στοιχεία: |
| --- | --- |

1.5.

| 1.5.1. | Διαφάνεια και προστασία των επενδυτών. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η εκτίμηση των κινδύνων για συγκεκριμένα έργα σε πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης επαφίεται σε υπερβολικό βαθμό στις αγορές και στους επενδυτές. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι απαιτούνται κατάλληλα μέτρα για τον καλύτερο εντοπισμό ή των μετριασμό όλων των κινδύνων, χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών. Σε τελική ανάλυση, ύψιστη προτεραιότητα είναι η καλύτερη προστασία των επενδυτών. Η προσέγγιση της οδηγίας MiFID (οδηγία για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων) θα μπορούσε να αποτελέσει εν προκειμένω μια ενδεδειγμένη βάση. Επιπλέον, υφίσταται κίνδυνος να δημιουργηθούν στο πλαίσιο αυτό άνισες συνθήκες ανταγωνισμού με τους παραδοσιακούς παρόχους, όπως τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που υποχρεούνται να εφαρμόζουν αυστηρούς κανόνες προστασίας στις σχέσεις με τους πελάτες τους. |
| --- | --- |

1.5.1.

| 1.5.2. | Πιθανοί τομείς έντασης ως προς το καθεστώς των παρόχων και τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Η πιθανότητα οι πάροχοι υπηρεσιών να συνάπτουν συμβάσεις με τους επενδυτές βάσει των οποίων μπορούν να «ασκούν διακριτική ευχέρεια» ώστε να επιτυγχάνουν το βέλτιστο αποτέλεσμα για τους εν λόγω επενδυτές μπορεί να οδηγήσει σε ευαίσθητες καταστάσεις για τους παρόχους, οι οποίοι πρέπει να ενεργούν πρώτα και κύρια ως «ουδέτεροι διαμεσολαβητές». |
| --- | --- |

1.5.2.

| 1.5.3. | Εποπτεία. Ο ρόλος της ESMA (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών/ΕΑΚΑΑ — European Securities and Markets Authority) φαίνεται να είναι σαφής, ενώ εκείνος των εθνικών εποπτικών αρχών λιγότερο σαφής. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια στο πλαίσιο αυτό. Επιπροσθέτως, η ΕΟΚΕ διερωτάται κατά πόσο θα πρέπει ενδεχομένως να ανατεθεί ουσιαστικός ρόλος στις εθνικές εποπτικές αρχές, εφόσον βρίσκονται εγγύτερα στις εθνικές αγορές και μπορούν να εκτιμήσουν καλύτερα τις τοπικές συνθήκες. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό για την ΕΟΚΕ οι αρχές και οι εποπτικοί φορείς σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο να διαβουλεύονται και να συνεργάζονται σε μόνιμη και σταθερή βάση, τόσο με στόχο την περαιτέρω εναρμόνιση και ολοκλήρωση στην Ένωση όσο και την επιτυχή υλοποίηση των τρεχουσών προτάσεων. |
| --- | --- |

1.5.3.

| 1.6. | Εφόσον το 29ο καθεστώς και τα εθνικά συστήματα θα λειτουργούν παράλληλα βάσει των επιλογών που θα γίνονται, τα ενδιαφερόμενα μέρη ενδέχεται να αντιμετωπίζουν διαφορετικές νομοθεσίες, διαφορετικούς όρους και άνιση προστασία ταυτόχρονα και στην ίδια αγορά, γεγονός το οποίο μπορεί να προκαλέσει σύγχυση και αβεβαιότητα. Απαιτούνται περαιτέρω μέτρα ως προς αυτό προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερη σαφήνεια: |
| --- | --- |

1.6.

| 1.6.1. | Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, θα πρέπει να υπάρξουν πρόσθετες υποχρεώσεις για τις αρχές και τους εποπτικούς φορείς ώστε να παρέχονται σε όλους τους χρήστες ακριβείς και εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες που παρέχουν βεβαιότητα και είναι διαθέσιμες στη γλώσσα τους. |
| --- | --- |

1.6.1.

| 1.6.2. | Μία επιλογή είναι να υποχρεωθούν οι πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης να αναφέρουν ρητά και σαφώς το «σήμα της ΕΕ» που διαθέτουν όποτε απευθύνονται στο κοινό και σε όλη την εξωτερική τους επικοινωνία. |
| --- | --- |

1.6.2.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης ότι οι προτεινόμενοι κανόνες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας παραμένουν σχετικά περιορισμένοι και, σε μεγάλο βαθμό, έμμεσοι, και ότι πρέπει να επεκταθούν και να ενισχυθούν οι διατάξεις για την υπαγωγή των πλατφορμών πληθοχρηματοδότησης στους κανόνες αυτούς. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι δεν μπορεί η δυνατότητα αυτή να παρέχεται μόνον άπαξ και η Επιτροπή να έχει αποκλειστικά την εξουσία να προτείνει την υπαγωγή των παρόχων υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης στους προαναφερθέντες κανόνες. Επιπλέον, πρέπει να καθοριστούν σαφή κριτήρια και όροι για την απόφαση αυτή. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Είναι επίσης αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν εξετάζεται η φορολογική μεταχείριση των εισοδημάτων από την πληθοχρηματοδότηση, ούτε και οι φορολογικές υποχρεώσεις των οφειλετών, παρά το γεγονός ότι η φορολογία θα μπορούσε εύλογα να θεωρηθεί ότι αποτελεί, σε κάθε περίπτωση, έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχία της πρωτοβουλίας αυτής. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί να ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες πτυχές στη συζήτηση. Αν κριθεί αναγκαίο, οι σχετικοί κανόνες θα πρέπει να προσαρμοστούν στο κατάλληλο επίπεδο. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα που συνεπάγεται επιπτώσεις για την αγορά, η ΕΟΚΕ θεωρεί υψίστης σημασίας, για την πραγματική επιτυχία των προτάσεων αυτών, να επιτευχθεί ευρεία ομοφωνία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων. Είναι σημαντικό οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές να κάνουν αποτελεσματική και εκτεταμένη χρήση του 29ου καθεστώτος. Από την άποψη της αγοράς, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο ο καθορισμός του ορίου χρηματοδότησης στο 1 εκατ. ευρώ ανά έργο θα αποτελέσει εμπόδιο. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Τέλος, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική και συνεχής επιτυχία των πλατφορμών πληθοχρηματοδότησης, η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι θα πρέπει επίσης να προβλεφθούν τακτικά μέτρα για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και τη μέτρηση της επιτυχίας του 29ου καθεστώτος. Η διαβούλευση και ο διάλογος με όλους τους παράγοντες και τα ενδιαφερόμενα μέρη είναι εξίσου σημαντικές παράμετροι στο σημείο αυτό. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Με την ανάληψη των καθηκόντων της το 2014, η Επιτροπή Juncker εκπόνησε ένα «Επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» με στόχο την επίτευξη των κορυφαίων προτεραιοτήτων της: ανάπτυξη, απασχόληση και επενδύσεις (2). Ένας από τους κύριους στόχους του σχεδίου είναι η σταδιακή επιδίωξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, παράλληλα με την Ενιαία Ψηφιακή Αγορά και την Ενεργειακή Ένωση. Στόχος είναι η ανάπτυξη μιας εύρυθμης και ολοκληρωμένης Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η οποία θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Με το «Σχέδιο Δράσης για την Οικοδόμηση Ένωσης Κεφαλαιαγορών» (3), η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να θέσει όλα τα δομικά στοιχεία μιας τέτοιας Ένωσης έως το 2019. Συνολικά, καθορίστηκαν περισσότερες από 33 πρωτοβουλίες και δράσεις. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Μετά από εκκλήσεις για ταχεία πρόοδο (4) (5), διεξήχθη, το 2017, ενδιάμεση αναθεώρηση του Σχεδίου Δράσης. Η επανεξέταση οδήγησε σε ορισμένες νέες δράσεις προτεραιότητας προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελισσόμενες προκλήσεις και οι μεταβαλλόμενες συνθήκες, μεταξύ των οποίων το «Brexit». Συγχρόνως, είναι σημαντικό να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος προς την εκπλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Εν προκειμένω, θα πρέπει να δοθεί ύψιστη προτεραιότητα στη συνοχή και στη συνεκτικότητα. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Επιπλέον, η Επιτροπή δήλωσε με την ευκαιρία αυτή ότι πρέπει «να αυξήσουμε το επίπεδο φιλοδοξίας, να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια, αλλά, το πιο σημαντικό, να επωφεληθούμε από αυτές τις νέες ευκαιρίες» (6). Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δημοσίευσε, στις 8 Μαρτίου 2018, ανακοίνωση με δύο σχέδια δράσης (7). |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Το σχέδιο δράσης για τις χρηματοοικονομικές τεχνολογίες (FinTech) επιδιώκει την υλοποίηση της φιλοδοξίας να μετατραπεί η Ευρώπη σε παγκόσμιο κόμβο στον τομέα των χρηματοοικονομικών τεχνολογιών (FinTech), όπου οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές στην ΕΕ θα μπορούν να επωφελούνται στο έπακρο από τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς σε αυτόν τον ταχέως εξελισσόμενο τομέα (8). |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Η προώθηση της πληθοχρηματοδότησης και του δανεισμού μεταξύ ιδιωτών αποτελεί ένα από τα βασικά μέτρα στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης. Στο επίκεντρο βρίσκεται τόσο η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και σημάτων όσο και η ολοκλήρωση των κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Πιο συγκεκριμένα, οι ιδέες της Επιτροπής εκτίθενται στα εξής έγγραφα: |
| --- | --- |

2.7.

| 2.7.1. | στην «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους Ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης για επιχειρήσεις» (9) και |
| --- | --- |

2.7.1.

| 2.7.2. | στην «πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/65/ΕΚ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων» (10). |
| --- | --- |

2.7.2.

| 2.8. | Οι προτάσεις αυτές αποσκοπούν στην καθιέρωση ευρωπαϊκού σήματος για τις πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης που θα διευκολύνει τις διασυνοριακές δραστηριότητες. Θα πρέπει να εξασφαλίζει τη δυνατότητα στις υπηρεσίες πληθοχρηματοδότησης να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και να αναπτύσσονται σε επίπεδο ΕΕ, παρέχοντας παράλληλα μεγαλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση για επιχειρηματίες και επιχειρήσεις, ιδίως για τις μικρές, νέες και καινοτόμες επιχειρήσεις. Οι προτάσεις εφαρμόζονται μόνο σε υπηρεσίες πληθοχρηματοδότησης υπό μορφή επένδυσης επί μεταβιβάσιμων κινητών αξιών. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Ταυτόχρονα, στόχος είναι οι πλατφόρμες αυτές να υπάγονται σε προσαρμοσμένη, αλλά και κατάλληλη, ρύθμιση και εποπτεία. Με τον τρόπο αυτό θα πρέπει να καθίσταται δυνατή όχι μόνον η διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην ΕΕ αλλά, ακόμη πιο σημαντικό, η αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, ιδίως σε διασυνοριακό πλαίσιο. |
| --- | --- |

2.9.

3.   Παρατηρήσεις και σχόλια

Γενικές παρατηρήσεις — μια ευπρόσδεκτη πρωτοβουλία

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη μεγάλη ικανοποίησή της για τις παρούσες προτάσεις όσον αφορά την καθιέρωση ενός 29ου καθεστώτος για την πληθοχρηματοδότηση και ζητεί να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για γρήγορα και επιτυχή αποτελέσματα. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Πρώτα από όλα, οι προτάσεις αυτές συμβάλλουν σε ορισμένους ευρύτερους στόχους που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ΕΟΚΕ και τους οποίους έχει υποστηρίξει στο παρελθόν (11). Σε αυτούς περιλαμβάνονται: |
| --- | --- |

3.2.

| 3.2.1. | Η οικοδόμηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η οποία θα πρέπει να συμβαδίζει με την ενίσχυση της οικονομικής και της κοινωνικής σύγκλισης και με τη χρηματοπιστωτική και οικονομική ολοκλήρωση, πρέπει να αυξάνει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού και οικονομικού συστήματος διευρύνοντας και διαφοροποιώντας τις πηγές χρηματοδότησης της οικονομίας. Η ταχεία εφαρμογή της Ένωσης Κεφαλαιαγορών πρέπει να παραμείνει κορυφαία προτεραιότητα. |
| --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Η θέσπιση ενιαίου σήματος της ΕΕ για τις πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης προωθεί τις διασυνοριακές πράξεις χρηματοδότησης και, συνεπώς, τον επιμερισμό των κινδύνων στον ιδιωτικό τομέα. Αυτό είναι σημαντικό για την πρόληψη των ασύμμετρων κραδασμών σε περίπτωση κρίσης ή για τη μείωση των επιπτώσεών τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη συγκλίνουσα ανάπτυξη των κρατών μελών της Ένωσης, κάτι που σημαίνει ότι οι λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες θα είναι σε θέση να καλύψουν ταχύτερα τη διαφορά από τις οικονομίες με τις καλύτερες επιδόσεις. |
| --- | --- |

3.2.2.

| 3.2.3. | Η Ένωση Κεφαλαιαγορών έχει επίσης καίρια σημασία για την εμβάθυνση και την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) και είναι απαραίτητο να υλοποιηθεί. Σε συνδυασμό με μια πλήρως ανεπτυγμένη Τραπεζική Ένωση, η Ένωση Κεφαλαιαγορών αναμένεται να οδηγήσει σε μια πραγματική Χρηματοοικονομική Ένωση, η οποία αποτελεί έναν από τους τέσσερις πυλώνες της ΟΝΕ. |
| --- | --- |

3.2.3.

| 3.2.4. | Δεδομένου ότι η πληθοχρηματοδότηση δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένη στην ΕΕ σε σύγκριση με άλλες μεγάλες οικονομίες, στο σημείο αυτό θα μπορούσε επίσης να αναφερθεί η θέση της ΕΕ σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο. Η ΕΕ πρέπει να εδραιώσει σταθερά τη θέση της και να προετοιμαστεί αποτελεσματικά, ειδικά επειδή βρίσκονται σε εξέλιξη ορισμένες μεταβολές όσον αφορά την παγκόσμια εξουσία μεταξύ Ανατολής και Δύσης. |
| --- | --- |

3.2.4.

| 3.3. | Σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις (12), η ΕΟΚΕ εξέφραζε ανησυχίες και έθετε ερωτήματα όσον αφορά τη σημασία και την αποτελεσματικότητα της Ένωσης Κεφαλαιαγορών για τις ΜΜΕ. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι διαμορφώνεται πλέον μια σχετική προσέγγιση. Η πληθοχρηματοδότηση απευθύνεται κυρίως σε μια συγκεκριμένη ομάδα ΜΜΕ και σε μια συγκεκριμένη βαθμίδα της κλίμακας χρηματοδότησης. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις τρέχουσες προτάσεις οι οποίες βελτιώνουν και διευκολύνουν τη χρηματοδότηση των μικρών, νέων και καινοτόμων επιχειρήσεων δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες για τους επενδυτές. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Τέλος, στο σημείο αυτό θα μπορούσε να αναφερθεί ο μελλοντοστραφής χαρακτήρας των προτάσεων στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για τις FinTech, το οποίο επιδιώκει την υλοποίηση της φιλοδοξίας να μετατραπεί η Ευρώπη σε παγκόσμιο κόμβο στον τομέα των FinTech. Αξιοποιώντας το δυναμικό καινοτόμων προϊόντων και λύσεων που υποστηρίζονται από τη σύγχρονη τεχνολογία, η παρούσα πρόταση αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος της υλοποίησης της ψηφιακής ενιαίας αγοράς. |
| --- | --- |

3.4.

Οι προτάσεις — μια καλή βάση, ωστόσο απαιτούνται πρόσθετα μέτρα προστασίας

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την επιτυχή υλοποίηση των προτάσεων αυτών. Για την ΕΟΚΕ, είναι πολύ σημαντικό το νέο σύστημα να χαρακτηρίζεται από «αξιοπιστία», «σαφήνεια» και «εμπιστοσύνη». Η πληθοχρηματοδότηση θα πρέπει να παρέχεται εντός ενός πλαισίου που θα εγγυάται ασφάλεια και προστασία σε όλους τους ενδιαφερομένους. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη μεγάλη ικανοποίησή της για την επιλογή του «29ου καθεστώτος» το οποίο, αξιοποιώντας τις νέες και προσανατολισμένες προς το μέλλον τεχνολογίες, θέτει τα θεμέλια για τη δημιουργία μιας ενιαίας εναρμονισμένης αγοράς με τους ίδιους κανόνες τόσο για τους νέους επιχειρηματίες που αναζητούν διασυνοριακή χρηματοδότηση όσο και για τους επενδυτές που αναζητούν πρόσθετες επενδυτικές ευκαιρίες. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Επομένως, η επιλογή ενός «κανονισμού» για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι απολύτως κατάλληλη στην περίπτωση αυτή. Η παρούσα πρόταση μπορεί να θεωρηθεί υπόδειγμα αποτελεσματικής ολοκλήρωσης και εμβάθυνσης των κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Ανεξαρτήτως των όσων θα ακολουθήσουν, η ΕΟΚΕ εκφράζει επίσης την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή επέδειξε εξαρχής προσοχή ως προς τις πτυχές του κινδύνου που συνδέονται με τις πράξεις και τις αγορές πληθοχρηματοδότησης. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ των όρων που πρέπει να πληρούν οι πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης και οι υπηρεσίες που παρέχουν (13), καθώς και υπέρ της προβλεπόμενης εποπτείας. Επιπλέον, συνιστάται στους επενδυτές να περιορίσουν τους κινδύνους που αναλαμβάνουν (14). |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Ωστόσο, και από μια σφαιρική προοπτική, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι —τουλάχιστον στα αρχικά στάδια— θα πρέπει να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στους κινδύνους που συνδέονται με την πληθοχρηματοδότηση. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι οι κίνδυνοι, τόσο οι χρηματοοικονομικοί όσο και οι μη χρηματοοικονομικοί πρέπει να εντοπίζονται καλύτερα και να μετριάζονται στο μέτρο του δυνατού. Επιπλέον, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή και σε ορισμένους άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες που είναι σημαντικοί για την επιτυχία αυτών των προτάσεων. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Η πολιτική επιλογή υπέρ της συμπληρωματικής λύσης με βάση τις υπηρεσίες (15) σημαίνει ότι θα υπάρχουν και θα εφαρμόζονται παράλληλα εθνικοί και κοινοτικοί κανονισμοί. Τα ενδιαφερόμενα μέρη θα αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα και στην ίδια αγορά φορείς με διαφορετικό καθεστώς, όπως παρόχους με σήμα της ΕΕ που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά, τους ίδιους παρόχους να εργάζονται σε τοπικό επίπεδο και παρόχους που υπόκεινται στους (υφιστάμενους) εθνικούς κανόνες ή στις υφιστάμενες εγκρίσεις (16). Ενδέχεται να προκύπτουν διαφορετικοί νόμοι, διαφορετικές συνθήκες και άνιση προστασία (17). Η ΕΟΚΕ ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα αυτό, το οποίο μπορεί να προκαλέσει αβεβαιότητα και σύγχυση (18). Στη συνέχεια διατυπώνει μια σειρά συγκεκριμένων προτάσεων. |
| --- | --- |

3.10.

Πάροχοι υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης

| 3.11. | Οι πάροχοι υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης θα μπορούν να εκτελούν τις δραστηριότητές τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση βάσει μιας άδειας, η οποία θα τους επιτρέπει να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους. Πρόκειται για σημαντική καινοτομία και μεγάλο βήμα προόδου σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση, στο πλαίσιο της οποίας είναι σχεδόν αδύνατη η διεξαγωγή διασυνοριακών δραστηριοτήτων. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Ανεξάρτητα από τα παραπάνω (19), η ΕΟΚΕ ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή σε ενδεχόμενους τομείς έντασης σχετικά με το καθεστώς των παρόχων και τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Για παράδειγμα, η δυνατότητα που έχουν οι πάροχοι να συνάπτουν συμβάσεις με τους επενδυτές, βάσει των οποίων μπορούν να «ασκούν διακριτική ευχέρεια» φαίνεται να δημιουργεί ευαίσθητες καταστάσεις. Ως διαμεσολαβητές, οι πάροχοι πρέπει να είναι «ουδέτεροι», παρά το γεγονός ότι είναι συμβατικά υποχρεωμένοι «να επιτυγχάνουν το βέλτιστο αποτέλεσμα για τον πελάτη» (20). Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η υποχρέωση ουδετερότητας δεν μπορεί να αμφισβητείται σε καμία περίπτωση. Απαιτούνται πρόσθετα μέτρα στο σημείο αυτό. Οι πλατφόρμες οφείλουν να προσφέρουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Για όλους τους δυνητικούς χρήστες, επιχειρηματίες και επενδυτές, είναι απαραίτητο και πρωταρχικής σημασίας να γνωρίζουν με σαφήνεια με ποια πλατφόρμα ασχολούνται. Κάτι τέτοιο καθίσταται ακόμη σημαντικότερο με δεδομένο ότι, όπως προαναφέρθηκε, θα υπάρχουν και θα εφαρμόζονται παράλληλα εθνικοί και ευρωπαϊκοί κανονισμοί (21). Στο πλαίσιο αυτό, τα μητρώα των πλατφορμών της ΕΕ που τηρούνται από την ESMA θεωρούνται ανεπαρκή ως μέσα δημοσιότητας. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, θα πρέπει να υπάρξουν πρόσθετες υποχρεώσεις για τις αρχές και τους εποπτικούς φορείς ώστε να παρέχονται σε όλους τους χρήστες ακριβείς και εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες που παρέχουν βεβαιότητα και είναι διαθέσιμες στη γλώσσα τους. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι πλατφόρμες πρέπει επίσης να υπόκεινται σε υποχρεώσεις δημοσιότητας. Συγκεκριμένα, θα μπορούσε να προβλεφθεί ότι οι πλατφόρμες θα πρέπει να δηλώνουν ρητά και σαφώς ότι διαθέτουν «σήμα της ΕΕ» όποτε απευθύνονται στο κοινό ή στα ενδιαφερόμενα μέρη (22) και σε όλη την εξωτερική τους επικοινωνία (23). |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Ο εποπτικός ρόλος και η ευθύνη της ESMA φαίνεται σαφής, μπορεί όμως και να ανακύψει το ερώτημα κατά πόσον πρέπει να ανατεθεί ρόλος και στις εθνικές εποπτικές αρχές, ιδίως επειδή βρίσκονται εγγύτερα στις εθνικές αγορές και είναι περισσότερο εξοικειωμένες με τις τοπικές συνθήκες. Εν πάση περιπτώσει, απαιτείται σαφήνεια στο σημείο αυτό. Το θέμα είναι επίσης σημαντικό και για τους υπόλοιπους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρηματιών που επιθυμούν να κάνουν χρήση της πληθοχρηματοδότησης. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.16. | Γενικότερα, και όπως προαναφέρθηκε, δεδομένου ότι θα υπάρχουν και θα εφαρμόζονται παράλληλα εθνικοί και κοινοτικοί κανόνες, είναι σημαντικό για την EOKE, σε κάθε περίπτωση (24), οι διάφορες αρχές και οι εποπτικοί φορείς σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο να διαβουλεύονται συνεπώς και διαρκώς μεταξύ τους και να συνεργάζονται, με στόχο κυρίως την περαιτέρω εναρμόνιση και ολοκλήρωση σε επίπεδο Ένωσης. Επιπλέον, μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο ως προς την «εμπιστοσύνη», η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της πληθοχρηματοδότησης. |
| --- | --- |

3.16.

| 3.17. | Εάν η ESMA επιβάλλει κυρώσεις στο πλαίσιο του εποπτικού της ρόλου, οι τυχόν προσφυγές θα πρέπει, όταν ενδείκνυται, να κατατίθενται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Όχι μόνο πρόκειται για σύνθετη διαδικασία αλλά, επιπλέον, εγείρει και το ερώτημα τού κατά πόσο κάτι τέτοιο θα πρέπει να εμπίπτει στην αρμοδιότητα του ΔΕΕ. |
| --- | --- |

3.17.

Επιχειρήσεις που κάνουν χρήση της πληθοχρηματοδότησης

| 3.18. | Η πληθοχρηματοδότηση απευθύνεται κυρίως σε νεοφυείς επιχειρήσεις και σε εταιρείες σε πρώιμο στάδιο που έχουν λιγότερο εύκολη πρόσβαση στην τραπεζική χρηματοδότηση ή που ασχολούνται με πιο επικίνδυνα και καινοτόμα έργα, κατά την αρχική περίοδο των δραστηριοτήτων τους, ιδίως όταν μεταβαίνουν από τη φάση της εκκίνησης στη φάση της επέκτασης. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι οι νέες προτάσεις δημιουργούν για τις ΜΜΕ και τις επιχειρήσεις αυτού του είδους μια πρόσθετη, ευρύτερη και ευχερέστερη δυνατότητα χρηματοδότησης, με διασυνοριακή διάσταση. |
| --- | --- |

3.18.

| 3.19. | Επιπλέον, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη (25) ότι υπάρχουν και άλλα οφέλη από την πληθοχρηματοδότηση εκτός των όσων ήδη αναφέρθηκαν. Για παράδειγμα, μπορεί να παρέχει στον κύριο του έργου επιβεβαίωση της επιχειρηματικής σύλληψης και της ιδέας του, να εξασφαλίζει πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό ατόμων που μπορούν να παράσχουν στον επιχειρηματία εμπεριστατωμένες απόψεις και πληροφόρηση και να αποτελέσει εργαλείο εμπορικής προώθησης σε περίπτωση επιτυχημένης έκβασης της εκστρατείας πληθοχρηματοδότησης. |
| --- | --- |

3.19.

| 3.20. | Οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης των έργων τους μέχρι ποσού 1 εκατ. ευρώ για περίοδο δώδεκα μηνών. Το ερώτημα, συνεπώς, που τίθεται είναι κατά πόσο το όριο αυτό είναι πολύ χαμηλό ή όχι, ειδικά όταν η πληθοχρηματοδότηση βασίζεται στις επενδύσεις (26). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η υποχρεωτική μεταβιβασιμότητα των τίτλων αποτελεί σημαντική διασφάλιση για τους επενδυτές που επιθυμούν να αποχωρήσουν από ένα έργο (27). Θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί εάν το προβλεπόμενο κατώτατο όριο του 1 εκατομμυρίου θα μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο για τη δημιουργία και την ομαλή λειτουργία των αγορών αυτού του είδους τίτλων. Επιπλέον, φαίνεται δυνατή η θέσπιση υψηλότερων ορίων βάσει των εθνικών κανόνων (28). |
| --- | --- |

3.20.

(Δυνητικοί) επενδυτές

| 3.21. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι διανοίγεται ένας νέος δίαυλος για τους επενδυτές που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακή βάση. Με τον τρόπο αυτό διευρύνονται και αυξάνονται οι επιλογές των επενδυτών. |
| --- | --- |

3.21.

| 3.22. | Είναι αναμφισβήτητα θετικό το στοιχείο ότι η πρόταση προβλέπει μια αρχική αξιολόγηση της καταλληλότητας του δυνητικού επενδυτή μέσω της αξιολόγησης των γνώσεων των επενδυτών πριν από την πραγματοποίηση μιας επένδυσης, καθώς και τη δυνατότητα προσομοίωσης της ικανότητάς τους να επωμιστούν ζημίες (29), ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο όταν ο κίνδυνος (και η εκτίμησή του) εναπόκειται αποκλειστικά στην αγορά και στους δυνητικούς επενδυτές. |
| --- | --- |

3.22.

| 3.23. | Στην πραγματικότητα, το γεγονός ότι, σύμφωνα με την πρόταση, οι αρμόδιες αρχές δεν απαιτούν «εκ των προτέρων» έγκριση (30) του «δελτίου βασικών πληροφοριών για τους επενδυτές», αλλά ούτε και οιαδήποτε κοινοποίηση (31), σίγουρα δεν συμβάλλει στην προστασία των δυνητικών επενδυτών. Οι περιορισμένες υποχρεώσεις όσον αφορά τη μετάφραση των βασικών εγγράφων (32) επίσης δεν βοηθούν. Η κατάσταση αυτή δεν φαίνεται ικανοποιητική. Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, τουλάχιστον κατά τα αρχικά στάδια του καθεστώτος, απαιτούνται τα κατάλληλα μέτρα για τον καλύτερο εντοπισμό του κινδύνου ή τη μείωσή του, στο μέτρο του δυνατού, όσον αφορά τους επενδυτές. Το ίδιο ισχύει και για τις πληροφορίες που λαμβάνουν. |
| --- | --- |

3.23.

| 3.24. | Εάν ληφθεί επίσης υπόψη ο πιο παραδοσιακός τρόπος προσφοράς τίτλων, ιδίως μέσω τραπεζών και χρηματιστηριακών εταιρειών, τότε η περιορισμένη προστασία των επενδυτών υπό τις τρέχουσες προτάσεις κινδυνεύει να δημιουργήσει άνισους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των διαφόρων παρόχων (33). Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να αποφευχθούν οι υπερβολικές διαφορές στον τομέα αυτό, διότι κάτι τέτοιο ενδέχεται να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη ορισμένων συμμετεχόντων στην αγορά και να οδηγήσει σε καθεστώτα εποπτείας. Σε τελική ανάλυση, μπορεί επίσης να έχει συνέπειες στην οικονομική σταθερότητα της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.24.

Πρόσθετες παρατηρήσεις

| 3.25. | Όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, οι προτεινόμενοι κανόνες δεν είναι αρκετά τολμηροί, ιδίως επειδή η ESMA έχει ήδη επισημάνει κατά το παρελθόν συγκεκριμένους κινδύνους και απειλές στον τομέα αυτό (34). Έχουν τεθεί ερωτήματα όσον αφορά τη σχετικά περιορισμένη φύση των προτεινόμενων κανόνων ως προς αυτό (35), καθώς και όσον αφορά την εξουσία που δίδεται στην Επιτροπή για την ενδεχόμενη υπαγωγή των παρόχων υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης στους σχετικούς κανόνες (36). Το ερώτημα που προκύπτει στο σημείο αυτό είναι κατά πόσον η εν λόγω απόφαση πρέπει να εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής. Εάν ναι, ποια κριτήρια ισχύουν στην προκειμένη περίπτωση (37); Επιπλέον, γιατί αυτή η δυνατότητα, δηλαδή η υπαγωγή των παρόχων υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης στους εν λόγω κανόνες, προβλέπεται μία μόνο φορά (38); Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η επιλογή αυτή θα πρέπει να υφίσταται ανά πάσα στιγμή και να μην αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής. Επιπλέον, πρέπει να καταστούν σαφείς οι όροι και τα κριτήρια βάσει των οποίων είναι δυνατή η επέκταση. |
| --- | --- |

3.25.

| 3.26. | Ιδιαίτερα υπό το πρίσμα των επιδιωκόμενων στόχων, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν εξετάζονται, ούτε συζητούνται στις τρέχουσες προτάσεις (39), η φορολογική μεταχείριση των εισοδημάτων από την πληθοχρηματοδότηση ή οι υποχρεώσεις των οφειλετών στον τομέα αυτό (40). Αυτό συμβαίνει δε παρά το γεγονός ότι η φορολογία θα μπορούσε εύλογα να θεωρηθεί ότι αποτελεί έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχία της πρωτοβουλίας αυτής. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί να ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες πτυχές. Αν κριθεί αναγκαίο, οι σχετικοί κανόνες θα πρέπει να προσαρμοστούν στο κατάλληλο επίπεδο. |
| --- | --- |

3.26.

Προσεκτική εκκίνηση, οικοδόμηση αξιοπιστίας και όραμα για το μέλλον

| 3.27. | Προκειμένου αυτή η πρόταση που συνδέεται με την αγορά να αποτελέσει μια πραγματική επιτυχία, είναι ύψιστης σημασίας να επιτευχθεί ευρεία ομοφωνία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων. Κάτι τέτοιο θα συμβεί μόνον εάν οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές κάνουν αποτελεσματική και εκτεταμένη χρήση του ευνοϊκού πλαισίου που δημιουργείται με τις τρέχουσες προτάσεις. Μόνο τότε θα αναδυθεί μια πραγματική αγορά, όπου η ζήτηση και η προσφορά πιστώσεων θα μπορούν να συμβαδίζουν αρμονικά. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, είναι σημαντικό να οικοδομήσουμε αξιοπιστία στην αρχική φάση και να ξεκινήσουμε προσεκτικά και επιφυλακτικά, αποδίδοντας μεγαλύτερη έμφαση στη διαχείριση των κινδύνων και στους συγκυριακούς παράγοντες. |
| --- | --- |

3.27.

| 3.28. | H ΕΟΚΕ συνιστά θερμά να προγραμματίζεται σε τακτική βάση η παρακολούθηση, η αξιολόγηση και η μέτρηση της επιτυχίας του 29ου καθεστώτος, προκειμένου να εξασφαλιστεί το μέλλον του. Στο εγχείρημα αυτό θα πρέπει επίσης να συμμετέχουν και άλλα συστήματα πληθοχρηματοδότησης τα οποία ισχύουν στα κράτη μέλη. Είναι σημαντικό να αντληθούν διδάγματα από τις καλύτερες πρακτικές της αγοράς και να ενσωματωθούν στο ευρωπαϊκό σύστημα. Η διαβούλευση και ο διάλογος με όλους τους παράγοντες και τα ενδιαφερόμενα μέρη είναι εξίσου σημαντικές παράμετροι στο σημείο αυτό. |
| --- | --- |

3.28.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Βλέπε σημεία 3.1 και 3.4.

1

(2)  Βλέπε τον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής http://ec.europa.eu/priorities/jobs-growth-investment/plan/index_en.htm.

2

(3)  Το σχέδιο Δράσης δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2015. «Σχέδιο Δράσης για την οικοδόμηση Ένωσης Κεφαλαιαγορών» — Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών [COM(2015) 468 final]. Βλέπε http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1447000363413&uri=CELEX:52015DC0468.

3

(4)  Για παράδειγμα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε «ταχεία και καθοριστική πρόοδο» όσον αφορά το σχέδιο «για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση και τη στήριξη των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία». Βλέπε http://www.consilium.europa.eu/el/press/press-releases/2016/06/28-euco-conclusions/.

4

(5)  Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε επίσης ανακοίνωση με την οποία ζητούσε να επιταχυνθούν οι μεταρρυθμίσεις. Βλέπε COM(2016) 601 final.

5

(6)  Βλέπε την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019 — καιρός να επιταχύνουμε την επίτευξη αποτελεσμάτων». Βλέπε https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2018/EL/COM-2018-114-F1-EL-MAIN-PART-1.PDF.

6

(7)  Το «Σχέδιο δράσης για τη βιώσιμη χρηματοδότηση», εκτός από το σχέδιο δράσης που αναφέρεται στο σημείο 2.5.

7

(8)  Δελτίο Τύπου της 8ης Μαρτίου 2018«FinTech: η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για μια πιο ανταγωνιστική και καινοτόμα χρηματοπιστωτική αγορά». Βλέπε http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-1403_el.htm.

8

(9)  Βλέπε http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1521456325451&uri=CELEX:52018PC0113.

9

(10)  Βλέπε http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1521456325451&uri=CELEX:52018PC0099.

10

(11)  Βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Ενδιάμεση επανεξέταση του σχεδίου δράσης για την ένωση κεφαλαιαγορών» (ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 117).

11

(12)  Βλέπε ειδικότερα τις γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ με τα εξής θέματα: «Σχέδιο δράσης για την οικοδόμηση ένωσης κεφαλαιαγορών» (ΕΕ C 133 της 14.4.2016, σ. 117) και «Ενδιάμεση επανεξέταση του σχεδίου δράσης για την ένωση κεφαλαιαγορών» (ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 117).

12

(13)  Βλέπε την αιτιολογική έκθεση της πρότασης κανονισμού καθώς και τα άρθρα 1 έως 9.

13

(14)  Βλέπε άρθρο 16 της πρότασης κανονισμού. Το βασικό ενημερωτικό δελτίο για τις επενδύσεις που θα διατεθεί στους ενδιαφερόμενους περιλαμβάνει την ακόλουθη σύσταση: «δεν θα πρέπει να επενδύετε περισσότερο από το 10 % του καθαρού σας πλούτου σε προγράμματα πληθοχρηματοδότησης».

14

(15)  Στην εκτίμηση επιπτώσεων προσδιορίζονται 4 επιλογές πολιτικής. Βλέπε την πρόταση κανονισμού, κεφάλαιο 3, «Εκτίμηση επιπτώσεων».

15

(16)  Συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων που θεσπίζονται στην οδηγία για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (MiFID II), στην οδηγία για τις υπηρεσίες πληρωμών (PSD) και στην οδηγία σχετικά με τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (AIFMD).

16

(17)  Ανάλογα με το εάν ο ενδιαφερόμενος φορέας είναι επιχειρηματίας ή επενδυτής.

17

(18)  Αυτός είναι ένας από τους «περιβαλλοντικούς παράγοντες» που η ΕΟΚΕ ζήτησε να εξεταστούν στο σημείο 3.9.

18

(19)  Βλέπε σημείο 3.8.

19

(20)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 16 της πρότασης κανονισμού.

20

(21)  Βλέπε σημείο 3.10.

21

(22)  Για παράδειγμα, στον ιστότοπό τους.

22

(23)  Για παράδειγμα, σε όλα τα έγγραφα που προορίζονται για τα ενδιαφερόμενα μέρη.

23

(24)  Ανεξάρτητα από τις ρυθμίσεις επιτήρησης και τις εκτιμήσεις που αναφέρονται στο σημείο 3.15.

24

(25)  Αιτιολογική σκέψη 4 της πρότασης κανονισμού.

25

(26)  Για παράδειγμα, σε μετοχές ή τίτλους του ίδιου τύπου.

26

(27)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 11 της υπό εξέταση πρότασης κανονισμού.

27

(28)  Ο κανονισμός σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο (ο οποίος τίθεται σε ισχύ τον Ιούλιο του 2018) δεν περιέχει ειδική παρέκκλιση για την πληθοχρηματοδότηση. Πολλά κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένου του Βελγίου, εφαρμόζουν δικά τους καθεστώτα παρέκκλισης. Κάτι τέτοιο επιτρέπεται για συναλλαγές κάτω των 8 εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες δεν είναι εναρμονισμένες (πάνω από το ποσό αυτό, απαιτείται ενημερωτικό δελτίο σε κάθε περίπτωση). Το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε κράτος μέλος έχει αναπτύξει το δικό του σύστημα εξαιρέσεων από την υποχρέωση παροχής ενημερωτικού δελτίου για τις συναλλαγές πληθοχρηματοδότησης, γεγονός το οποίο οδηγεί σε κατακερματισμό της αγοράς. Οι πλατφόρμες που επιδιώκουν να δραστηριοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη πρέπει, επομένως, να παρακολουθούν και να συμμορφώνονται με το εθνικό σύστημα σε κάθε περίπτωση. Η πρόταση περιορίζεται επί του παρόντος σε συναλλαγές μικρότερες του 1 εκατομμυρίου ευρώ και, ως εκ τούτου, δεν συμβάλλει ιδιαίτερα στην αγορά της πληθοχρηματοδότησης για συναλλαγές άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ.

28

(29)  Άρθρο 15 της πρότασης κανονισμού.

29

(30)  Συγκεκριμένα, οι αρμόδιες εθνικές αρχές. Βλέπε άρθρο 16 παράγραφος 8 της πρότασης κανονισμού.

30

(31)  Βλέπε άρθρο 16 της πρότασης κανονισμού.

31

(32)  Η πρόταση θεσπίζει ότι «το δελτίο βασικών πληροφοριών για τους επενδυτές συντάσσεται σε μία τουλάχιστον από τις επίσημες γλώσσες τους οικείου κράτους μέλους ή σε γλώσσα ευρέως διαδεδομένη στον διεθνή χρηματοοικονομικό τομέα». Ο επενδυτής «μπορεί να ζητήσει από τον πάροχο υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης να μεριμνήσει για τη μετάφραση του δελτίου βασικών πληροφοριών για τους επενδυτές σε γλώσσα της επιλογής του επενδυτή», όμως ο πάροχος δεν φαίνεται να έχει κάποια απόλυτη υποχρέωση να παράσχει την εν λόγω μετάφραση. Βλέπε άρθρο 16 της πρότασης κανονισμού.

32

(33)  Οι τράπεζες και οι χρηματιστηριακές εταιρείες υπόκεινται στους κανόνες της οδηγίας MiFID, ενώ οι πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης εξαιρούνται (βλέπε σχέδιο οδηγίας). Οι τελευταίες υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες, όπως προβλέπεται στην πρόταση κανονισμού.

33

(34)  Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ/ESMA) ισχυρίστηκε ότι η «πληθοχρηματοδότηση βάσει επενδύσεων συνεπάγεται κίνδυνο κατάχρησης για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, ιδίως όταν οι πλατφόρμες δεν ασκούν την επιμέλεια που οφείλουν στους φορείς υλοποίησης έργων και στα έργα τους. Οι φορείς υλοποίησης έργων θα μπορούσαν τότε, φανερά ή κρυφά, να χρησιμοποιήσουν τις πλατφόρμες πληθοχρηματοδότησης με τη μορφή επενδύσεων για να συγκεντρώσουν κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. ESMA, «Questions and Answers Investment-based crowdfunding: money laundering/terrorist financing» (Ερωτήσεις και απαντήσεις για την πληθοχρηματοδότηση με τη μορφή επενδύσεων: νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/χρηματοδότηση της τρομοκρατίας). Βλέπε https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2015/11/esma_2015_1005_qa_crowdfunding_money_laundering_and_terrorist_financing.pdf.

34

(35)  Βλέπε την παρούσα πρόταση κανονισμού. Ειδικότερα, το άρθρο 9 ορίζει ότι οι πληρωμές για πράξεις πληθοχρηματοδότησης πρέπει να διενεργούνται μέσω οντοτήτων που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας βάσει της οδηγίας για τις υπηρεσίες πληρωμών (PSD) και, ως εκ τούτου, υπόκεινται στην 4η οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AMLD), ανάλογα με το αν η πληρωμή προέρχεται από την ίδια την πλατφόρμα ή από τρίτο μέρος. Το άρθρο 9 ορίζει επίσης ότι οι πάροχοι υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι φορείς υλοποίησης έργων αποδέχονται χρηματοδότηση προσφορών πληθοχρηματοδότησης ή οποιαδήποτε πληρωμή μόνο μέσω οντότητας που θα έχει λάβει άδεια βάσει της οδηγίας για τις υπηρεσίες πληρωμών. Το άρθρο 10 θεσπίζει απαιτήσεις περί «εντιμότητας» των διευθυντικών στελεχών, οι οποίες περιλαμβάνουν την απουσία ποινικού μητρώου βάσει της νομοθεσίας περί νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το άρθρο 13 απαιτεί από τις εθνικές αρμόδιες αρχές (NCA), συμπεριλαμβανομένων των εθνικών αρμόδιων αρχών που έχουν οριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849, να ενημερώνουν την ESMA για οποιοδήποτε θέμα το οποίο είναι συναφές δυνάμει της AMLD και περιλαμβάνει πλατφόρμα πληθοχρηματοδότησης. Η ESMA μπορεί, στη συνέχεια, να ανακαλεί την άδεια λειτουργίας βάσει των εν λόγω πληροφοριών.

35

(36)  Βλέπε άρθρο 38 της πρότασης κανονισμού.

36

(37)  Βλέπε άρθρο 38 της πρότασης κανονισμού. Σε μια επισκόπηση σημείο προς σημείο, η πρόταση αναφέρει ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει έκθεση στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού εντός προθεσμίας που θα καθοριστεί (2 έτη). Η έκθεση πρέπει να αξιολογεί «την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της επιβολής σε παρόχους υπηρεσιών πληθοχρηματοδότησης υποχρεώσεων συμμόρφωσης με τις εθνικές διατάξεις» (για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας). Κατά περίπτωση, η έκθεση αυτή θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση.

37

(38)  Βλέπε προηγούμενη υποσημείωση: με βάση το προαναφερθέν άρθρο 38, αυτή φαίνεται να είναι η μοναδική στιγμή κατά την οποία μπορεί να ληφθεί απόφαση σχετικά με την υπαγωγή των πλατφορμών πληθοχρηματοδότησης σε αυτούς τους κανόνες.

38

(39)  Αυτό στο οποίο γίνεται συγκεκριμένα αναφορά στο σημείο αυτό είναι οι υποχρεώσεις των οφειλετών όσον αφορά (μεταξύ άλλων) τους τόκους και τα μερίσματα βάσει των υποχρεώσεων διαφάνειας, όπως, για παράδειγμα, οι υποχρεώσεις παρακράτησης και υποβολής εκθέσεων.

39

(40)  Πρόκειται για έναν ακόμη «συγκυριακό παράγοντα» που η ΕΟΚΕ ζήτησε να εξεταστεί στο σημείο 3.9.

40

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/73 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/73

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη φορολόγηση των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία»

[COM(2018) 147 final — 2018/0072 (CNS)]

και

«Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου ψηφιακών υπηρεσιών επί εσόδων που προκύπτουν από την παροχή ορισμένων ψηφιακών υπηρεσιών»

[COM(2018) 148 final — 2018/0073 (CNS)]

(2018/C 367/14)

| Εισηγητής: ο κ. | Krister ANDERSSON |
| --- | --- |
| Συνεισηγητής: ο κ. | Petru Sorin DANDEA |

Εισηγητής: ο κ.

Krister ANDERSSON

Συνεισηγητής: ο κ.

Petru Sorin DANDEA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 11.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση: | Άρθρα 113 και 115 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 27.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 175/6/3 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 11.4.2018

Νομική βάση:

Άρθρα 113 και 115 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

27.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

175/6/3

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αναλαμβάνει ψηφιακές φορολογικές πρωτοβουλίες, δίδοντας περαιτέρω ώθηση στις διεθνείς συζητήσεις προσφέροντας ένα σαφές παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσαν να μετασχηματιστούν οι τρέχουσες φορολογικές αρχές. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ολόκληρη η οικονομία πρέπει να ψηφιοποιηθεί και, όπως και η Επιτροπή, πιστεύει ακράδαντα ότι η λύση πρέπει τελικά να είναι παγκόσμια, προκειμένου να αξιοποιηθούν καλύτερα τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης, με κατάλληλη παγκόσμια διακυβέρνηση και παγκόσμιους κανόνες. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί τη στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και του ΟΟΣΑ για την υποστήριξη της εξεύρεσης μιας διεθνούς λύσης. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι πολύ σημαντικό να αναπτυχθούν νέες αρχές σχετικά με τον τρόπο καταλογισμού και φορολόγησης των κερδών των εταιρειών σε μια χώρα της ΕΕ, σε διάλογο με τους εμπορικούς εταίρους, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν κλιμάκωση των εμπορικών και φορολογικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομικών παραγόντων του κόσμου. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για δίκαιες και συναινετικές λύσεις. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η εκτίμηση των επιπτώσεων θα πρέπει να συμπληρωθεί με ανάλυση του αντίκτυπου που θα έχει το προσωρινό μέτρο στις επενδύσεις, στις νεοσύστατες επιχειρήσεις, στην απασχόληση και στην ανάπτυξη. Πρέπει επίσης να καταδειχθεί με ποιον τρόπο η πρόταση θα επηρεάσει τις ΜΜΕ. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Το προσωρινό μέτρο που προτείνει η Επιτροπή για τη φορολόγηση ορισμένων ψηφιακών υπηρεσιών δεν φορολογεί τα εταιρικά κέρδη, αλλά τον κύκλο εργασιών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η προσέγγιση αυτή είναι διαφορετική από το παγκόσμιο σύστημα φορολογίας των επιχειρήσεων, το οποίο βασίζεται στη φορολόγηση των κερδών, αναγνωρίζει όμως ότι για τις ψηφιακές εταιρείες που δεν έχουν φυσική παρουσία, η χώρα στην οποία πραγματοποιούνται πωλήσεις δεν θα εισπράττει φόρους επί των εταιρικών κερδών. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι μια τέτοια μετατόπιση του βάρους της φορολόγησης θα ωφελήσει τις μεγαλύτερες οικονομίες με πολλούς καταναλωτές σε βάρος των μικρότερων εξαγωγικών οικονομιών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι κάθε λύση, είτε βραχυπρόθεσμη είτε μακροπρόθεσμη, στη φορολόγηση των ψηφιακών επιχειρηματικών μοντέλων πρέπει να οδηγεί σε ένα δίκαιο και ισότιμο οικονομικό αποτέλεσμα για όλες τις οικονομίες της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Κατά την αξιολόγηση του πραγματικού επιπέδου φορολόγησης του ψηφιακού τομέα, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις των φορολογικών κωδίκων που προωθούνται λόγω της εν εξελίξει εφαρμογής των κανόνων BEPS και, ειδικότερα, την ανάγκη να ληφθεί υπόψη το σημαντικά αυξημένο επίπεδο φορολόγησης στις ΗΠΑ των αμερικανικών ψηφιακών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, λόγω αλλαγών στον φορολογικό κώδικα των ΗΠΑ. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι δεν υπάρχει ρήτρα λήξης ισχύος ή άλλος μηχανισμός που να διασφαλίζει ότι το προσωρινό φορολογικό μέτρο θα αποσυρθεί όταν βρεθεί μια πιο μακροπρόθεσμη λύση. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά το Συμβούλιο να αναπτύξει τέτοιου είδους κανόνες σε περίπτωση που θεσπιστεί το προσωρινό μέτρο. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η πρόταση για την εφαρμογή φόρου επί του κύκλου εργασιών έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση σε διεθνές επίπεδο, κάτι που αποτελούσε έναν από τους σκοπούς της πρωτοβουλίας. Η Ευρώπη πρέπει πλέον να καταλήξει σε μια κοινή θέση στις εν εξελίξει συζητήσεις στον ΟΟΣΑ. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Εισαγωγή και ιστορικό

| 2.1. | Με την ανακοίνωσή της με τίτλο «Καιρός για ένα σύγχρονο, δίκαιο και αποδοτικό φορολογικό πρότυπο για την ψηφιακή οικονομία», η οποία δημοσιεύθηκε στις 21 Μαρτίου 2018, η Επιτροπή υπέβαλε τη νομοθετική της δέσμη για μια εναρμονισμένη μεταρρύθμιση των κανόνων της ΕΕ για τη φορολόγηση των εταιρειών στον τομέα των ψηφιακών δραστηριοτήτων. Η δέσμη περιλαμβάνει δύο οδηγίες του Συμβουλίου που συνοδεύονται από μια μη δεσμευτική σύσταση που αφορά τη φορολόγηση των εταιρειών με σημαντική ψηφιακή παρουσία. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Συγκεκριμένα, η Επιτροπή πρότεινε δύο νέες οδηγίες: i) μια μακροπρόθεσμη πρόταση, η οποία θεσπίζει κανόνες και διατάξεις για την «ψηφιακή παρουσία» (digital PE) (1) και αποσκοπεί στη μεταρρύθμιση των κανόνων φορολογίας των εταιρειών, έτσι ώστε τα κέρδη να καταχωρούνται και να φορολογούνται εκεί όπου οι επιχειρήσεις έχουν σημαντική αλληλεπίδραση με τους χρήστες μέσω ψηφιακών διαύλων και όχι εκεί που πραγματοποιούν τα κέρδη τους: ii) μια βραχυπρόθεσμη πρόταση σχετικά με ενδιάμεσο φόρο κύκλου εργασιών για την παροχή ορισμένων τύπων ψηφιακών υπηρεσιών (2). Η ψηφιακή ενιαία αγορά της ΕΕ χρειάζεται ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο που θα συμβαδίζει με τα ψηφιακά επιχειρηματικά μοντέλα. Αυτό αναμένεται να τονώσει την καινοτομία, με την εξασφάλιση σταθερού επενδυτικού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις που θα τους επιτρέπει να αναπτυχθούν. Οι εταιρείες που αναπτύσσουν ψηφιακές δραστηριότητες, όπως όλες οι άλλες επιχειρήσεις, πρέπει να συμβάλλουν στα δημόσια οικονομικά και να επιμερίζονται τη φορολογική επιβάρυνση που χρειάζεται για τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών (3). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Συγκεκριμένα, η μακροπρόθεσμη πρόταση θεσπίζει κανόνες για τη διαπίστωση της ύπαρξης φορολογητέου συνδετικού στοιχείου (taxable nexus) για τις ψηφιακές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο, σε περίπτωση μη φυσικής εμπορικής παρουσίας, καθώς και αρχές για τον καταλογισμό των κερδών σε μια ψηφιακή επιχείρηση που αποτυπώνουν καλύτερα τη δημιουργία αξίας των ψηφιακών επιχειρήσεων. Τα μέτρα αυτά ισχύουν για εταιρείες που πληρούν ένα από τα ακόλουθα κριτήρια: α) κατώτατο όριο που υπερβαίνει τα 7 εκατ. ευρώ σε ετήσια έσοδα σε ένα κράτος μέλος· β) περισσότερους από 100 000 χρήστες σε ένα κράτος μέλος σε ένα οικονομικό έτος· ή γ) σύναψη άνω των 3 000 επιχειρηματικών συμβάσεων παροχής ψηφιακών υπηρεσιών μεταξύ της επιχείρησης και των επιχειρηματικών χρηστών σε ένα οικονομικό έτος. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Η βραχυπρόθεσμη πρόταση σχετικά με το προσωρινό φόρο κύκλου εργασιών θα εφαρμόζεται, ως έμμεσος φόρος, σε δραστηριότητες τα έσοδα των οποίων δημιουργούνται: α) από την πώληση επιγραμμικού διαφημιστικού χώρου· β) από ψηφιακές ενδιάμεσες δραστηριότητες που επιτρέπουν στους χρήστες να αλληλεπιδρούν με άλλους χρήστες και οι οποίες μπορούν να διευκολύνουν την πώληση αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ τους· και γ) από την πώληση δεδομένων που προκύπτουν από πληροφορίες που παρέχει ο χρήστης. Ο φόρος αυτός θα επιβάλλεται μόνο στις επιχειρήσεις με συνολικά ετήσια έσοδα ύψους 750 εκατ. ευρώ παγκοσμίως και 50 εκατ. ευρώ στην ΕΕ. Εάν εφαρμοστεί με συντελεστή 3 %, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κατ’ εκτίμηση έσοδα ύψους 5 δισεκατ. ευρώ ετησίως. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Η πρόταση της Επιτροπής πρόκειται να συνδυάσει τις νέες οδηγίες με τις τροποποιήσεις της κοινής ενοποιημένης βάσης φορολογίας εταιρειών (ΚΕΒΦΕ), διασφαλίζοντας ότι τα συστήματα φορολογίας εταιρειών των κρατών μελών και η προτεινόμενη ΚΕΒΦΕ διαθέτουν κανόνες που αντιμετωπίζουν την πρόκληση της φορολόγησης της ψηφιακής οικονομίας (4). |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Όσον αφορά το μέλλον, η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι η λύση πρέπει να είναι παγκόσμια, συνεργάζεται δε στενά με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την υποστήριξη της εξεύρεσης διεθνούς λύσης σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση του ΟΟΣΑ για τη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας, που δημοσιεύθηκε στις 16 Μαρτίου 2018. |
| --- | --- |

2.6.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ολόκληρη η οικονομία πρέπει να ψηφιοποιηθεί. Δεδομένης της ταχείας ανάπτυξης επιχειρηματικών μοντέλων, ιδίως στον τομέα των ψηφιακών υπηρεσιών, είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξελιχθούν επίσης τα φορολογικά μας συστήματα. Η ψηφιακή οικονομία υπερβαίνει τα σύνορα, ενώ υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη το φορολογικό πλαίσιο να συμβαδίζει με τα ψηφιακά επιχειρηματικά μοντέλα. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ, όπως και η Επιτροπή, πιστεύει ακράδαντα ότι η λύση πρέπει τελικά να είναι παγκόσμια, προκειμένου να αξιοποιηθούν καλύτερα τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης, με κατάλληλη παγκόσμια διακυβέρνηση και παγκόσμιους κανόνες. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί τη στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και του ΟΟΣΑ για την υποστήριξη της εξεύρεσης μιας διεθνούς λύσης. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Παράλληλα με τις διεθνείς συζητήσεις και μετά την ανακοίνωσή της (5) που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2017, η Επιτροπή προτείνει τώρα λύσεις σε επίπεδο ΕΕ. Όπως δηλώνει η Επιτροπή (6), η πρωτοβουλία αυτή θα δώσει περαιτέρω ώθηση στις διεθνείς συζητήσεις δίνοντας ένα σαφές παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι αρχές που συζητούνται σε διεθνές επίπεδο μπορούν να μετατραπούν σε ένα σύγχρονο, δίκαιο και αποδοτικό πλαίσιο φορολόγησης των εταιρειών προσαρμοσμένο στην ψηφιακή οικονομία. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντική την ύπαρξη ίσων όρων ανταγωνισμού στον τομέα της φορολόγησης των εταιρειών. Τα τελευταία χρόνια έχει καταστεί σαφές ότι μεμονωμένες εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν συγκεκριμένους φορολογικούς κανόνες σε ορισμένα κράτη μέλη, μειώνοντας τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή τους σχεδόν στο μηδέν. Στο αποτέλεσμα αυτό συνέβαλε και η έλλειψη διαφάνειας. Ορισμένες από τις περιπτώσεις αφορούσαν πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ψηφιακών υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συμμερίζεται τη φιλοδοξία της Επιτροπής να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό και τη μη διαφάνεια από τα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των εταιρειών και να προωθηθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αναλαμβάνει ψηφιακές φορολογικές πρωτοβουλίες, δίδοντας περαιτέρω ώθηση στις διεθνείς συζητήσεις προσφέροντας ένα σαφές παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσαν να μετασχηματιστούν οι τρέχουσες φορολογικές αρχές. Η πρόταση για την εφαρμογή φόρου επί του κύκλου εργασιών έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση σε διεθνές επίπεδο, κάτι που αποτελούσε έναν από τους σκοπούς της πρωτοβουλίας. Η Ευρώπη πρέπει πλέον να καταλήξει σε μια κοινή θέση στις εν εξελίξει συζητήσεις στον ΟΟΣΑ. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι οποιαδήποτε λύση προτεινόμενη σε επίπεδο ΕΕ πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη την παγκόσμια διάσταση και αναγνωρίζει, όπως και η Επιτροπή, ότι «οι προτάσεις αυτές αποτελούν τη συνεισφορά της Επιτροπής στη διαμόρφωση λύσης σε βάση ομοφωνίας που επιδιώκει να επιτύχει ο ΟΟΣΑ έως το 2020. Οι προτάσεις δίνουν ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι υπό διεθνή συζήτηση αρχές μπορούν να εφαρμοστούν» (7). |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Είναι πολύ σημαντικό να αναπτυχθούν νέες αρχές σχετικά με τον τρόπο καταλογισμού και φορολόγησης των κερδών των εταιρειών σε μια χώρα της ΕΕ, σε διάλογο με τους εμπορικούς εταίρους, προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν κλιμάκωση των εμπορικών και φορολογικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομικών παραγόντων του κόσμου. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για δίκαιες και συναινετικές λύσεις. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Τα σημερινά συστήματα φορολόγησης εταιρειών παγκοσμίως βασίζονται στην αξιολόγηση του εταιρικού κέρδους που καταλογίζεται σε κάθε σχετική δικαιοδοσία. Η φορολόγηση θα πρέπει να βασίζεται στο πού δημιουργείται η αξία. Δεδομένων των δυσκολιών προσδιορισμού του πού εμφανίζεται το κέρδος της αξιακής αλυσίδας, πρέπει να αναζητηθούν καθολικές αρχές για τον τρόπο με τον οποίο θα εκτιμάται το πού δημιουργείται η αξία. Κανόνες του είδους αυτού έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του ολοκληρωμένου έργου του ΟΟΣΑ, με τη διαμόρφωση φορολογικών αρχών και ορισμών του τρόπου τιμολόγησης αγαθών και υπηρεσιών (κανόνες των τιμών μεταβίβασης) εταιρειών εντός επιχειρηματικών ομίλων. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι διεθνείς φορολογικοί κανόνες πρέπει να αναθεωρούνται κατά καιρούς, καθώς εξελίσσονται τα επιχειρηματικά μοντέλα. Οι ισχύοντες κανόνες αναθεωρήθηκαν πρόσφατα σε συνάρτηση με τη συμφωνία για τη διάβρωση της φορολογικής βάσης και τη μετατόπιση κερδών (BEPS) (8). Τώρα πλέον εφαρμόζονται οι νέοι κανόνες και ορισμοί. Αναμένεται ότι θα μειώσουν σημαντικά την ευκαιρία για επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό και διάβρωση των φορολογικών βάσεων (9). |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Είναι σημαντικό και οι άλλες εξελίξεις στον τομέα των εταιρικών φόρων να είναι σύμφωνες με τα όσα έχουν ήδη επιτευχθεί στο πλαίσιο της BEPS. Μία από τις αρχές της BEPS είναι να κατανέμονται τα κέρδη στις χώρες ανάλογα με το πού δημιουργείται η αξία. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Η ΕΟΚΕ θα ήθελε να υπογραμμίσει την ανάγκη εκπόνησης των κατάλληλων εκτιμήσεων επιπτώσεων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η εκτίμηση επιπτώσεων δεν είναι επαρκώς ολοκληρωμένη. Η Επιτροπή δεν έχει αναλύσει τις επιπτώσεις που θα έχει το προσωρινό μέτρο στις επενδύσεις, στις νεοσύστατες επιχειρήσεις, στις θέσεις εργασίας και στην ανάπτυξη. Η εκτίμηση των επιπτώσεων δεν καταδεικνύει ούτε με ποιον τρόπο οι προτάσεις θα επηρεάσουν τις ΜΜΕ. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Πρέπει επίσης να αναλυθεί ο αντίκτυπος επί των εσόδων για τις μικρότερες και μεγαλύτερες οικονομίες, καθώς και το αποτέλεσμα που απορρέει από τα μέτρα που λειτουργούν παράλληλα με την εφαρμογή της BEPS σε διάφορες χώρες και από τη φορολογική μεταρρύθμιση των ΗΠΑ. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι, με τη φορολόγηση του κύκλου εργασιών και τις αρνητικές αλυσιδωτές συνέπειες που αναγνωρίζονται ρητώς από την Επιτροπή, θα μπορούσε να προκληθεί ζημία στην ανάπτυξη των ψηφιακών υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά τις νεοσύστατες επιχειρήσεις. Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις προκύπτουν όταν οι υπηρεσίες πωλούνται αρκετές φορές και φορολογούνται κάθε φορά. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να αυξηθεί το όριο των 7 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία μόνιμης εγκατάστασης από την οποία θα τεθεί σε ισχύ το νέο καθεστώς. Καλό θα ήταν οι διαβουλεύσεις στο Συμβούλιο να οδηγήσουν σε ένα αποτέλεσμα το οποίο δεν θα ενέχει κινδύνους παρεμπόδισης της ψηφιοποίησης αλλά, αντίθετα, θα ενισχύει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Κατά την αξιολόγηση του πραγματικού επιπέδου φορολόγησης του ψηφιακού τομέα, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι τροποποιήσεις των φορολογικών κωδίκων που προωθούνται λόγω της εν εξελίξει εφαρμογής των κανόνων BEPS και, ειδικότερα, την ανάγκη να ληφθεί υπόψη το σημαντικά αυξημένο επίπεδο φορολόγησης στις ΗΠΑ των αμερικανικών ψηφιακών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, λόγω αλλαγών στον φορολογικό κώδικα των ΗΠΑ (10). |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Η φορολόγηση του κύκλου εργασιών αντί του κέρδους και η επιβολή φόρων εκεί όπου πραγματοποιούνται οι πωλήσεις αντί του τόπου όπου δημιουργείται η αξία αποτελεί θεμελιώδη αλλαγή σε σχέση με τις σημερινές αρχές της φορολογίας. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι μια τέτοια μετατόπιση του βάρους της φορολόγησης θα ωφελήσει τις μεγαλύτερες οικονομίες με πολλούς καταναλωτές σε βάρος των μικρότερων εξαγωγικών οικονομιών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι κάθε λύση, είτε βραχυπρόθεσμη είτε μακροπρόθεσμη, ως προς τη φορολόγηση των ψηφιακών επιχειρηματικών μοντέλων πρέπει να οδηγεί σε ένα δίκαιο και ισότιμο οικονομικό αποτέλεσμα για όλες τις οικονομίες της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.16. | Το προτεινόμενο προσωρινό μέτρο σημαίνει ότι ακόμη και μη κερδοφόρες επιχειρήσεις θα φορολογούνται. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι το παγκόσμιο σύστημα φορολογίας των επιχειρήσεων βασίζεται στη φορολόγηση των κερδών, αναγνωρίζει όμως ότι για τις ψηφιακές εταιρείες που δεν έχουν φυσική παρουσία, η χώρα στην οποία πραγματοποιούνται πωλήσεις δεν θα εισπράττει φόρους επί των εταιρικών κερδών. |
| --- | --- |

3.16.

| 3.17. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι δεν υπάρχει ρήτρα λήξης ισχύος ή άλλος μηχανισμός που να διασφαλίζει ότι το προσωρινό φορολογικό μέτρο θα αποσυρθεί όταν βρεθεί μια πιο μακροπρόθεσμη λύση. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά το Συμβούλιο να αναπτύξει τέτοιου είδους κανόνες σε περίπτωση που θεσπιστεί το προσωρινό μέτρο. |
| --- | --- |

3.17.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Ο σταθερός συντελεστής 3 %, ο οποίος είναι ένα από τα στοιχεία που καθορίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν μπορεί να εξετάζεται παρά μόνον ως ενδεικτικός, καθώς επιβάλλεται η δέουσα αξιολόγηση του ζητήματος. Εξάλλου, θα ήταν ίσως σκόπιμο να παρέχεται κάποιος βαθμός ευελιξίας προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η ικανότητα συνεισφοράς του κάθε συνεισφέροντος. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η έλλειψη διασυνοριακής ελάφρυνσης κερδών και ζημιών και η συχνότητα του φαινομένου των τιμών μεταβίβασης και των διαφορών όσον αφορά την ψηφιακή παρουσία εντός της ΕΕ οδηγούν συχνά σε διεθνή διπλή φορολόγηση, δημιουργώντας έτσι σημαντικά εμπόδια στην ενιαία αγορά. Η καθιέρωση φόρου επί του κύκλου εργασιών για τις ψηφιακές υπηρεσίες που δεν θα πιστώνεται σε φόρους εισοδήματος σε άλλες χώρες θα αυξήσει περαιτέρω τη διπλή φορολόγηση, προσθέτοντας ένα επιπλέον εμπόδιο στην ενιαία αγορά. Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να αποφευχθεί η θέσπιση μέτρων που θα οδηγούσαν σε οποιαδήποτε μορφή διπλής φορολόγησης. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η μέθοδος του ΟΟΣΑ για την ανάπτυξη του ορισμού της ψηφιακής παρουσίας συνιστά μια δυναμική διαδικασία κατά την οποία οι αλλαγές, καταρχήν, τυγχάνουν παγκόσμιας αποδοχής. Παρεκκλίνοντας από τη διαδικασία αυτή με την πρόταση μονομερούς ορισμού, η πολυπλοκότητα του διεθνούς φορολογικού συστήματος αυξάνεται, όπως και η αβεβαιότητα για τους επενδυτές. Ακόμη και στην απίθανη περίπτωση που ο ΟΟΣΑ υιοθετήσει τον ίδιο ορισμό στην αναμενόμενη τελική έκθεσή του για την ψηφιακή οικονομία το 2020, σύντομα τα δύο συστήματα θα αποκλίνουν και πάλι (11). |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι ο αριθμός των χρηστών των ψηφιακών υπηρεσιών αποτελεί κριτήριο για το φορολογητέο συνδετικό στοιχείο. Ο αριθμός των κλικ σε έναν ιστότοπο μπορεί εύκολα να παραποιηθεί και οι εταιρείες κινδυνεύουν να χάσουν τον έλεγχο ως προς τη δικαιοδοσία εντός της οποίας θεωρείται ότι δραστηριοποιούνται. |
| --- | --- |

4.4.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  COM(2018) 147 final.

1

(2)  COM(2018) 148 final.

2

(3)  COM(2018) 146 final.

3

(4)  COM(2018) 146 final. Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε ΕΕ C 434 της 15.12.2017, σ. 58.

4

https://www.eesc.europa.eu/el/our-work/opinions-information-reports/opinions/common-consolidated-corporate-tax-base

(5)  COM(2017) 547 final.

5

(6)  COM(2018) 146 final, σ. 5.

6

(7)  COM(2018) 146 final, σ. 6.

7

(8)  ΟΟΣΑ 2015.

8

(9)  Στην ΕΕ, αναφέρεται από την Επιτροπή ότι η μεταβίβαση εταιρικών κερδών και η διάβρωση της βάσης από εταιρείες ανέρχεται σε 50-70 δισεκατ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί με το 4 τοις χιλίοις του ΑΕγχΠ [COM(2018) 81 final].

9

(10)  «Νόμος για τις φορολογικές περικοπές και την απασχόληση», 22 Δεκεμβρίου 2017.

10

(11)  Ο λόγος γι’ αυτό είναι ότι ο ορισμός της ψηφιακής παρουσίας που θα θεσπιστεί από την ΕΕ μέσω οδηγίας θα αναπτυχθεί με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ενώ ο ορισμός του ΟΟΣΑ που θα εφαρμόζεται στον υπόλοιπο κόσμο θα αναπτυχθεί μέσω της διεθνούς συναίνεσης που εκφράζει ο ΟΟΣΑ με τις συνεχείς του αναθεωρήσεις.

11

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/78 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/78

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας»

[COM(2018) 212 final — 2018/0104 (COD)]

(2018/C 367/15)

| Γενικός εισηγητής: ο κ. | Jorge PEGADO LIZ |
| --- | --- |

Γενικός εισηγητής: ο κ.

Jorge PEGADO LIZ

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018
  Συμβούλιο, 18.6.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 43 παράγραφος 2 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη |
| Απόφαση του προεδρείου | 22.5.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 155/8/5 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018

Συμβούλιο, 18.6.2018

Νομική βάση

Άρθρο 43 παράγραφος 2 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη

Απόφαση του προεδρείου

22.5.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

155/8/5

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ κρίνει πολύ θετική την υπό εξέταση πρωτοβουλία —την οποία θεωρεί αναγκαία και επείγουσα—, συμφωνεί με τη νομική βάση —η οποία είναι κατάλληλη για το περιορισμένο αντικείμενο της πρότασης— και με την επιλογή του νομικού μέσου, επιβεβαιώνει ότι η πρόταση σέβεται τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, καθώς και τα θεμελιώδη δικαιώματα, και απευθύνει έκκληση για επείγουσα υιοθέτησή της. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Συμφωνεί επίσης με την υποχρεωτική ενσωμάτωση της εικόνας του προσώπου του δικαιούχου και δύο δακτυλικών αποτυπωμάτων καταχωρισμένων σε διαλειτουργικό μορφότυπο, καθώς επίσης και με την απαίτηση διαχωρισμού των βιομετρικών δεδομένων από όλα τα άλλα δεδομένα που ενδέχεται να περιλαμβάνονται στο δελτίο. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή δεν αιτιολογεί επαρκώς τη νομοθετική επιλογή της και δεν τεκμηριώνει τους λόγους που την εμπόδισαν να προβεί σε πρόταση που να στηρίζεται σε ευρύτερη νομοθετική εναρμόνιση, δημιουργώντας ένα πραγματικό ενιαίο σύστημα εγγράφων ταυτότητας, το οποίο θα παρουσίαζε αναμφισβήτητα πλεονεκτήματα σε επίπεδο εξασφάλισης της ευχέρειας και της ταχύτητας των ελέγχων και ομοιογένειας των διαδικασιών, με σαφή οφέλη για τους πολίτες. Δεν είναι κατανοητό για ποιον λόγο δεν θεσπίστηκαν τα υποχρεωτικά στοιχεία που προβλέπονταν στο παράρτημα της εκτίμησης επιπτώσεων, κατ’ αναλογία προς τα ισχύοντα για τα έγγραφα διαμονής για πολίτες της Ένωσης, συγκεκριμένα δε: τίτλος του εγγράφου, όνομα, φύλο, εθνικότητα, ημερομηνία και τόπος γέννησης, τόπος έκδοσης του εγγράφου, υπογραφή και ημερομηνία λήξης του εγγράφου. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Εξάλλου, φρονεί ότι η πρόταση υπολείπεται ακόμη και των συμπερασμάτων του REFIT (του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου) και των διαβουλεύσεων με τους πολίτες, στα οποία αναδείχθηκαν καταστάσεις που εμποδίζουν σαφώς την ελεύθερη κυκλοφορία στον ευρωπαϊκό χώρο, καθώς διατηρεί τον προαιρετικό για τα κράτη μέλη χαρακτήρα της καθιέρωσης δελτίων ταυτότητας στην εθνική τους επικράτεια, καθώς επίσης και του προσδιορισμού της εμβέλειας, των ελάχιστων πληροφοριών και του είδους των δελτίων ταυτότητας. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε να είχε εξετάσει η Επιτροπή το ενδεχόμενο δημιουργίας ευρωπαϊκού δελτίου ταυτότητας, που θα παρείχε στους Ευρωπαίους πολίτες τη δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος ψήφου μέσω του δελτίου αυτού, παρότι αυτό θα απαιτούσε να είχε χρησιμοποιηθεί άλλη νομική βάση. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ φοβάται μήπως το κόστος συμμόρφωσης των νέων δελτίων ταυτότητας βαρύνει τους πολίτες, με ύψος της δαπάνης ανεξακρίβωτο, μη προσαρμοσμένο και δυσανάλογο, δεδομένου ότι επαφίεται στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης των κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Ακόμη, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι άλλα πρόσθετα στοιχεία που τα κράτη μέλη εντάσσουν στα εν λόγω δελτία θα μπορούσαν να είχαν επίσης εξεταστεί και, στο μέτρο που αυτό είναι πρόσφορο, να είχαν εναρμονιστεί, είτε ως προς τη συμπερίληψή τους είτε ως προς τη χρήση τους από τους ίδιους τους ενδιαφερομένους ή από τρίτους. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Για την ΕΟΚΕ έχει καθοριστική σημασία η εφαρμογή της υπό εξέταση πρότασης να παρακολουθείται και να ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να εξασφαλίζεται η σαφής αναγνώριση των εγγράφων που αποτελούν αντικείμενο της υπό εξέταση πρότασης, όχι μόνον ως στοιχείων ταυτοποίησης, αλλά και ως εργαλείο που παρέχει το δικαίωμα στον δικαιούχο να πραγματοποιεί ένα σύνολο πράξεων σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, ειδικότερα δε την κυκλοφορία στον χώρο Σένγκεν και την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και την πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Λόγω της επιτακτικής ανάγκης του κανονισμού αυτού, η ΕΟΚΕ συνιστά να συντομευθεί το σύνολο των προθεσμιών που προβλέπονται για την έναρξη της ισχύος του και για τη μελλοντική παρακολούθηση. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Ζητά από την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη τις προτάσεις που διατυπώνει στις ειδικές παρατηρήσεις, ιδίως ως προς στοιχεία που θεωρεί καθοριστικής σημασίας, καθώς επίσης και για ορισμένους κανόνες χρήσης των ίδιων αυτών τίτλων από τρίτους, που αποδείχθηκαν ιδιαίτερα σημαντικοί σε ορισμένα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Σύνοψη του περιεχομένου της πρότασης και της αιτιολόγησής της

| 2.1. | Στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο —Δέκατη τέταρτη έκθεση προόδου προς μια αποτελεσματική και πραγματική Ένωση Ασφάλειας (1)—, μεταξύ άλλων προβληματισμών σχετικά με τις εξελίξεις όσον αφορά δύο βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής άμυνας —ήτοι την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και των μέσων που τα στηρίζουν, αφενός, και την ενίσχυση της άμυνάς μας και την οικοδόμηση ανθεκτικότητας έναντι αυτών των απειλών, αφετέρου—, η Επιτροπή αναφέρεται, μεταξύ άλλων μέτρων (2), σε νομοθετική πρόταση με στόχο τη βελτίωση της ασφάλειας των εθνικών δελτίων ταυτότητας και των εγγράφων διαμονής, η οποία «θα καταστήσει πιο δύσκολη την κατάχρηση ή παραποίηση των εγγράφων αυτών από τρομοκράτες και άλλους εγκληματίες προκειμένου να εισέρχονται ή να μετακινούνται εντός της ΕΕ». |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Στην ανακοίνωση αυτή, η Επιτροπή αναφέρει συγκεκριμένα ότι, όπως προκύπτει από τις στατιστικές του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής σχετικά με τα πλαστά και παραποιημένα έγγραφα, «τα εθνικά δελτία ταυτότητας που δεν διαθέτουν αυστηρά χαρακτηριστικά ασφαλείας είναι τα ταξιδιωτικά έγγραφα που αποτελούν συχνότερα αντικείμενα δόλιας χρήσης εντός της ΕΕ». Ως τμήμα της απόκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απάτη σχετικά με ταξιδιωτικά έγγραφα, όπως καθορίζεται στο σχέδιο Δράσης του Δεκεμβρίου του 2016, η Επιτροπή εξέδωσε, μαζί με την έκθεση προόδου, πρόταση κανονισμού για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους. «Η ενίσχυση των χαρακτηριστικών ασφαλείας των δελτίων ταυτότητας και των εγγράφων διαμονής θα καταστήσει πιο δύσκολη την κατάχρηση ή παραποίηση των εγγράφων αυτών από εγκληματίες προκειμένου να μετακινούνται εντός της ΕΕ ή να διέρχονται τα εξωτερικά σύνορά της. Η ύπαρξη πιο ασφαλών ταυτοτήτων θα συμβάλει στην ενίσχυση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ (μεταξύ άλλων, όσον αφορά το πρόβλημα των αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών που επιστρέφουν και των μελών των οικογενειών τους), ενώ ταυτόχρονα πιο ασφαλή και αξιόπιστα έγγραφα θα διευκολύνουν τους πολίτες της ΕΕ να ασκούν το δικαίωμά τους στην ελεύθερη κυκλοφορία», αναφέρεται στην πρόταση. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Η πρόταση της Επιτροπής, στηριζόμενη σε εκτίμηση επιπτώσεων και δημόσια διαβούλευση, καθορίζει τα ελάχιστα πρότυπα ασφαλείας για τα εθνικά δελτία ταυτότητας, τα οποία περιλαμβάνουν ιδίως βιομετρική φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα που πρέπει να αποθηκεύονται σε ολοκληρωμένο κύκλωμα (τσιπ) στο δελτίο ταυτότητας. Η πρόταση προβλέπει επίσης τις ελάχιστες πληροφορίες οι οποίες πρέπει να παρέχονται στα έγγραφα διαμονής που εκδίδονται για τους μετακινούμενους πολίτες της ΕΕ, καθώς και την πλήρη εναρμόνιση των δελτίων διαμονής των μελών των οικογενειών τους που είναι πολίτες τρίτων χωρών. Η Επιτροπή καλεί τους συννομοθέτες να εξετάσουν τη νομοθετική πρόταση χωρίς καθυστέρηση προκειμένου να καταλήξουν σύντομα σε συμφωνία. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Μέσα σε αυτό το συνολικό πλαίσιο πρέπει να εκτιμηθεί και να αξιολογηθεί η υπό εξέταση πρόταση κανονισμού, μεταξύ των στόχων της οποίας ξεχωρίζουν οι εξής:






  α) | βελτιωμένη και ενισχυμένη συνοριακή διαχείριση στα εξωτερικά σύνορα· |
| --- | --- | --- |

2.4.

α)

βελτιωμένη και ενισχυμένη συνοριακή διαχείριση στα εξωτερικά σύνορα·

| β) | καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος και οικοδόμηση μιας αυθεντικής Ένωσης Ασφάλειας· |
| --- | --- |

β)

καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος και οικοδόμηση μιας αυθεντικής Ένωσης Ασφάλειας·

| γ) | διευκόλυνση της κινητικότητας των πολιτών της ΕΕ κατά την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και πιστοποίηση της ταυτότητάς τους ενώπιον δημόσιων και ιδιωτικών φορέων όταν ασκούν το δικαίωμα διαμονής σε άλλη χώρα της ΕΕ· |
| --- | --- |

γ)

διευκόλυνση της κινητικότητας των πολιτών της ΕΕ κατά την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και πιστοποίηση της ταυτότητάς τους ενώπιον δημόσιων και ιδιωτικών φορέων όταν ασκούν το δικαίωμα διαμονής σε άλλη χώρα της ΕΕ·

| δ) | ενίσχυση της απόκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απάτη σχετικά με ταξιδιωτικά έγγραφα και μείωση του κινδύνου πλαστογραφίας και απάτης σχετικά με τα έγγραφα· |
| --- | --- |

δ)

ενίσχυση της απόκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην απάτη σχετικά με ταξιδιωτικά έγγραφα και μείωση του κινδύνου πλαστογραφίας και απάτης σχετικά με τα έγγραφα·

| ε) | πρόληψη καταχρήσεων και απειλών της εσωτερικής ασφάλειας που απορρέουν από ελλείψεις στην ασφάλεια των εγγράφων· |
| --- | --- |

ε)

πρόληψη καταχρήσεων και απειλών της εσωτερικής ασφάλειας που απορρέουν από ελλείψεις στην ασφάλεια των εγγράφων·

| στ) | αποτροπή της μετάβασης σε τρίτες χώρες για συμμετοχή σε τρομοκρατικές δραστηριότητες και της επιστροφής στην ΕΕ ατιμωρητί. |
| --- | --- |

στ)

αποτροπή της μετάβασης σε τρίτες χώρες για συμμετοχή σε τρομοκρατικές δραστηριότητες και της επιστροφής στην ΕΕ ατιμωρητί.

| 2.5. | Για την επίτευξη των στόχων αυτών, η Επιτροπή υπέβαλε την υπό εξέταση πρόταση κανονισμού, την οποία θεωρεί το κατάλληλο νομικό μέσο βάσει του άρθρου 21 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και για την οποία φρονεί ότι σέβεται την αρχή της επικουρικότητας και ότι εντάσσεται εντός των ορίων της αρχής της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Εξετάστηκαν τρεις επιλογές: α) διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης· β) αντιμετώπιση ευρείας εναρμόνισης και γ) υιοθέτηση ενός συστήματος καθορισμού ελάχιστων προτύπων ασφάλειας για τα δελτία ταυτότητας και ελάχιστων κοινών απαιτήσεων για τα έγγραφα διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της ΕΕ, και, στην περίπτωση των δελτίων διαμονής για υπηκόους τρίτων χωρών που είναι μέλη της οικογένειας πολιτών της ΕΕ, χρήση κοινού ενιαίου τύπου αδειών διαμονής για τους υπηκόους τρίτων χωρών. Προκρίθηκε η τρίτη επιλογή, η οποία κρίθηκε ότι σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, ειδικότερα δε την προστασία των δεδομένων και τη διαφύλαξη του ιδιωτικού βίου. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Η υπό εξέταση πρόταση θα συνοδεύεται από μη δεσμευτικά μέτρα (όπως δράσεις ευαισθητοποίησης και κατάρτισης), ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή εφαρμογή της, η οποία θα είναι προσαρμοσμένη στη συγκεκριμένη κατάσταση και στις ειδικές ανάγκες κάθε κράτους μέλους. Μεταξύ των μέτρων αυτών ξεχωρίζουν τα εξής:






  α) | πρόγραμμα για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου του κανονισμού· |
| --- | --- | --- |

2.7.

α)

πρόγραμμα για την παρακολούθηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου του κανονισμού·

| β) | κοινοποίηση στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη των πληροφοριών που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική παρακολούθηση της λειτουργίας του κανονισμού, ένα έτος μετά την έναρξη της εφαρμογής και, στη συνέχεια, σε ετήσια βάση· |
| --- | --- |

β)

κοινοποίηση στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη των πληροφοριών που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική παρακολούθηση της λειτουργίας του κανονισμού, ένα έτος μετά την έναρξη της εφαρμογής και, στη συνέχεια, σε ετήσια βάση·

| γ) | αξιολόγηση από την Επιτροπή της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, της καταλληλότητας, της συνοχής και της προστιθέμενης αξίας για την ΕΕ του προκύπτοντος νομικού πλαισίου, όχι νωρίτερα όμως από έξι έτη μετά την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής για να εξασφαλιστεί ότι θα υπάρχουν επαρκή στοιχεία και διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να συγκεντρωθούν απόψεις σχετικά με τις συνέπειες της εφαρμογής των νομοθετικών μεταβολών και των μη δεσμευτικών μέτρων. |
| --- | --- |

γ)

αξιολόγηση από την Επιτροπή της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, της καταλληλότητας, της συνοχής και της προστιθέμενης αξίας για την ΕΕ του προκύπτοντος νομικού πλαισίου, όχι νωρίτερα όμως από έξι έτη μετά την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής για να εξασφαλιστεί ότι θα υπάρχουν επαρκή στοιχεία και διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να συγκεντρωθούν απόψεις σχετικά με τις συνέπειες της εφαρμογής των νομοθετικών μεταβολών και των μη δεσμευτικών μέτρων.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ κρίνει πολύ θετική την υπό εξέταση πρωτοβουλία —την αναγκαιότητα της οποίας είχε ήδη υποστηρίξει σε άλλες γνωμοδοτήσεις της—, συμφωνεί με τη νομική βάση —η οποία είναι κατάλληλη για το περιορισμένο αντικείμενο της πρότασης— και με την επιλογή του νομικού μέσου, επιβεβαιώνει ότι η πρόταση σέβεται τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, καθώς και τα θεμελιώδη δικαιώματα, και απευθύνει επίσης έκκληση για επείγουσα υιοθέτησή της. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Συμφωνεί επίσης με την υποχρεωτική ενσωμάτωση της εικόνας του προσώπου του δικαιούχου και δύο δακτυλικών αποτυπωμάτων καταχωρισμένων σε διαλειτουργικό μορφότυπο, καθώς και με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις, αλλά και με την απαίτηση διαχωρισμού των βιομετρικών δεδομένων από όλα τα άλλα δεδομένα που ενδέχεται να περιλαμβάνονται στο δελτίο βάσει απόφασης των κρατών μελών. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τα συμπεράσματα του REFIT και των διαβουλεύσεων με τους πολίτες, στα οποία αναδείχθηκαν καταστάσεις που εμποδίζουν σαφώς την ελεύθερη κυκλοφορία στον ευρωπαϊκό χώρο, κυρίως όσον αφορά δελτία ταυτότητας που δεν αναγνωρίζονται από τις αρχές ως έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο, ποικιλία ως προς τη διάρκεια ισχύος που δυσχεραίνει την αναγνώριση από τα κράτη μέλη και δυσχέρειες πρόσβασης των πολιτών σε αγαθά και υπηρεσίες. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Ωστόσο, φρονεί ότι η πρόταση υπολείπεται των συμπερασμάτων αυτών, καθώς διατηρεί τον προαιρετικό για τα κράτη μέλη χαρακτήρα της καθιέρωσης δελτίων ταυτότητας στην εθνική τους επικράτεια και του προσδιορισμού της εμβέλειας, των ελάχιστων πληροφοριών και του είδους των δελτίων ταυτότητας. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι, κανονικά, τα δελτία ταυτότητας εκδίδονται ως κύριο αποδεικτικό στοιχείο της ταυτότητας του δικαιούχου και παρέχουν στους πολίτες πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες —ειδικότερα το άνοιγμα τραπεζικού λογαριασμού—, σε κοινωνικές παροχές, σε ιατροφαρμακευτική κάλυψη, σε υπηρεσίες εκπαίδευσης, καθώς και στην άσκηση έννομων δικαιωμάτων, πολιτικών και άλλων. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Εξάλλου, όπως και η μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου The Legal and Political Context for setting up a European Identity Document [Το νομικό και πολιτικό πλαίσιο για τη δημιουργία ευρωπαϊκού δελτίου ταυτότητας], η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε να είχε εξετάσει η Επιτροπή το ενδεχόμενο θέσπισης ευρωπαϊκού δελτίου ταυτότητας, που θα παρείχε στους Ευρωπαίους πολίτες τη δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος ψήφου αποκλειστικά μέσω του δελτίου αυτού, παρότι αυτό θα απαιτούσε να είχε χρησιμοποιηθεί άλλη νομική βάση. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Επιπλέον, η ΕΟΚΕ φοβάται μήπως το κόστος συμμόρφωσης των νέων δελτίων ταυτότητας βαρύνει τους πολίτες, με ύψος της δαπάνης ανεξακρίβωτο, δεδομένου ότι επαφίεται στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης των κρατών μελών. Επί του προκειμένου, η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαίο να εκτιμηθεί εκ των προτέρων το κόστος του αντικτύπου της υπό εξέταση πρότασης, ώστε να είναι προσαρμοσμένο και αναλογικό. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Η ΕΟΚΕ οφείλει να τονίσει ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση επιπτώσεων της υπό εξέταση πρότασης, πολλά από τα κράτη μέλη που εκδίδουν δελτία ταυτότητας δεν επιτρέπουν ακόμη τη λήψη βιομετρικών στοιχείων (Τσεχική Δημοκρατία, Γαλλία, Κροατία, Ιταλία, Μάλτα, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία και Φινλανδία), συνεπώς είναι σημαντικό να εκτιμηθεί και να προβλεφθεί η οικονομική και τεχνολογική επίπτωση των μέτρων αυτών για τους πολίτες και τη δημόσια διοίκηση των κρατών αυτών. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει επίσης ότι η υπό εξέταση πρόταση θα πρέπει να διασαφηνίσει κατά πόσον το δελτίο ταυτότητας νομιμοποιείται ως μέσο που παρέχει στον δικαιούχο τη δυνατότητα να πραγματοποιεί ένα σύνολο πράξεων σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, συγκεκριμένα δε να κυκλοφορεί στον χώρο Σένγκεν και να αποκτά αγαθά και υπηρεσίες, όλως ιδιαιτέρως δε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Από την άλλη πλευρά, η ΕΟΚΕ οφείλει επίσης να υπογραμμίσει τα προβλήματα που έχουν διαπιστωθεί όσον αφορά τα έγγραφα διαμονής, κυρίως δε την ύπαρξη μεγάλης ποικιλίας διαφορετικών εγγράφων και την απαγόρευση εισόδου στα κράτη μέλη, καθώς και πρόσβασης σε θεμελιώδη αγαθά και υπηρεσίες, εκφράζει δε τον φόβο ότι η υπό εξέταση πρόταση δεν επαρκεί για τη διευθέτηση των καταστάσεων αυτών. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Εντούτοις, τονίζει ότι είναι αναγκαίο να τηρηθεί η αρχή της ελαχιστοποίησης της επεξεργασίας των δεδομένων, με εξασφάλιση του ότι οι στόχοι της συλλογής βιομετρικών στοιχείων θα είναι σαφείς, διαφανείς και θα ανταποκρίνονται σε νόμιμους, σαφώς προσδιορισμένους και διαφανείς σκοπούς. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αιτιολογεί επαρκώς τη νομοθετική επιλογή της και δεν τεκμηριώνει τους λόγους που την εμπόδισαν να προβεί σε πρόταση που να στηρίζεται σε ευρύτερη νομοθετική εναρμόνιση, δημιουργώντας ένα πραγματικό ενιαίο σύστημα εγγράφων ταυτότητας, το οποίο θα παρουσίαζε αναμφισβήτητα πλεονεκτήματα ως προς την εξασφάλιση της ευχέρειας και της ταχύτητας των ελέγχων και την ομοιογένεια των διαδικασιών, με σαφή οφέλη για τους πολίτες. Ούτε καν υποδεικνύεται ένα τέτοιο σύστημα τουλάχιστον ως επιθυμητός μεσοπρόθεσμος στόχος. Μάλιστα, η επιλογή αυτή, όπως αναφέρεται ρητώς στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής [SWD(2018) 111 final (3)], είχε προκριθεί από την «πλειοψηφία των πολιτών της ΕΕ που συμμετείχαν στη διαβούλευση [οι οποίοι] υποστηρίζουν την ευρύτερη εναρμόνιση των εθνικών δελτίων ταυτότητας (ID 2) σε επίπεδο ΕΕ και είναι υπέρ της γενικής εναρμόνισης των εγγράφων διαμονής (RES 3)». |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Πράγματι, δεν είναι κατανοητό για ποιον λόγο, όπως συμβαίνει και με τα έγγραφα διαμονής για πολίτες της Ένωσης, δεν θεσπίστηκαν τα υποχρεωτικά στοιχεία που προβλέπονταν στο παράρτημα της εκτίμησης επιπτώσεων της υπό εξέταση πρότασης, και συγκεκριμένα: τίτλος του εγγράφου, όνομα, φύλο, εθνικότητα, ημερομηνία και τόπος γέννησης, τόπος έκδοσης του εγγράφου, υπογραφή και ημερομηνία λήξης του εγγράφου. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι απαιτείται να ενισχυθεί η πολιτική ελέγχου της απάτης, με ιδιαίτερη προσοχή στις μεταφορές, ιδίως τις αεροπορικές, τις χερσαίες και τις θαλάσσιες, και να παρασχεθεί στις συνοριακές υπηρεσίες επαρκής ανθρώπινη και υλικοτεχνική ικανότητα ώστε να εξασφαλίζεται όχι μόνο η αναγνώριση των εγγράφων όλων των κρατών μελών, αλλά και η ενίσχυση του ελέγχου τους. |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Επί του προκειμένου, καθοριστική σημασία έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί και να ελέγχει την εφαρμογή της υπό εξέταση πρότασης, εξασφαλίζοντας τη σαφή αναγνώριση των εγγράφων που αποτελούν αντικείμενο της πρότασης ως εγγράφων ταξιδίου και πρόσβασης σε δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.16. | Ακόμη, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι άλλα πρόσθετα στοιχεία που τα κράτη μέλη εντάσσουν στα εν λόγω δελτία θα μπορούσαν, εφόσον υπήρχε ανάγκη, να είχαν επίσης εξεταστεί και, στο μέτρο που αυτό είναι πρόσφορο, να είχαν εναρμονιστεί, είτε ως προς τη συμπερίληψή τους είτε ως προς τη χρήση τους από τους ίδιους τους ενδιαφερομένους ή από τρίτους. |
| --- | --- |

3.16.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | ΑΡΘΡΟ 1 — Λαμβανομένης υπόψη της εμβέλειας της υπό εξέταση πρότασης, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι το αντικείμενό της θα έπρεπε να αναφέρεται στις ελάχιστες απαιτήσεις πληροφόρησης.
  Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι πρέπει να οριστεί σαφώς ότι ο υπό εξέταση κανονισμός τηρεί την αρχή της νομιμότητας, καθώς και τις αρχές της γνησιότητας, του αληθούς, της μονοσημίας και της ασφάλειας των στοιχείων ταυτοποίησης των πολιτών. |
| --- | --- |

4.1.

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι πρέπει να οριστεί σαφώς ότι ο υπό εξέταση κανονισμός τηρεί την αρχή της νομιμότητας, καθώς και τις αρχές της γνησιότητας, του αληθούς, της μονοσημίας και της ασφάλειας των στοιχείων ταυτοποίησης των πολιτών.

| 4.2. | ΑΡΘΡΟ 2 — Πέρα από το πεδίο εφαρμογής, και με την επιφύλαξη της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη να ορίζεται στην πρόταση το «δελτίο ταυτότητας υπηκόου κράτους μέλους», έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι πρόκειται για εναρμονισμένο σε όλα τα κράτη μέλη έγγραφο. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | ΑΡΘΡΟ 3 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 — Η ΕΟΚΕ διερωτάται κατά πόσον είναι σκόπιμη η απαίτηση συμπερίληψης «μία[ς] τουλάχιστον άλλη[ς] επίσημη[ς] γλώσσα[ς]», εφόσον δεν είναι αρμόζουσα ούτε και πρόσφορη για τη διευκόλυνση της αναγνώρισης του δελτίου σε διασυνοριακό επίπεδο. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | ΑΡΘΡΟ 3 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 10 — Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η διάρκεια ισχύος των εγγράφων αυτών θα έπρεπε να ορίζεται κατά τρόπο ομοιόμορφο στον κανονισμό, σε συνάρτηση με ομοιόμορφες ηλικιακές ομάδες. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | ΑΡΘΡΟ 5 — Η προθεσμία για την κατάργηση των υφιστάμενων δελτίων θα έπρεπε να είναι τρία έτη και όχι πέντε. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | ΑΡΘΡΟ 6 |
| --- | --- |

4.6.

| 4.6.1. | Στα έγγραφα διαμονής θα πρέπει να αναφέρονται επίσης τα εξής στοιχεία:






  — | ονοματεπώνυμο πατρός και μητρός, |
| --- | --- | --- |

4.6.1.

—

ονοματεπώνυμο πατρός και μητρός,

| — | υπηκοότητα, |
| --- | --- |

—

υπηκοότητα,

| — | τόπος γέννησης, |
| --- | --- |

—

τόπος γέννησης,

| — | φύλο, |
| --- | --- |

—

φύλο,

| — | ύψος, |
| --- | --- |

—

ύψος,

| — | χρώμα οφθαλμών, |
| --- | --- |

—

χρώμα οφθαλμών,

| — | υπογραφή. |
| --- | --- |

—

υπογραφή.

| 4.6.2. | Όσον αφορά το ονοματεπώνυμο του δικαιούχου, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ταυτοποίηση των πολιτών, θα πρέπει να αναγράφεται το πλήρες όνομα, σύμφωνα με αυτό που αναγράφεται στο πιστοποιητικό γεννήσεως, και να τηρείται η επίσημη ορθογραφία. |
| --- | --- |

4.6.2.

| 4.7. | ΑΡΘΡΟ 8 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 — Η προθεσμία για την κατάργηση των υφιστάμενων δελτίων θα έπρεπε να είναι τρία έτη και όχι πέντε. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | ΑΡΘΡΟ 10 — Με την επιφύλαξη της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η υπό εξέταση πρόταση θα έπρεπε να περιλαμβάνει ειδικούς κανόνες σχετικά με τον σκοπό της βάσης δεδομένων, τον τρόπο συλλογής και ενημέρωσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την κοινοποίηση και αναζήτησή τους και την πρόσβαση σε αυτά, καθώς και τη διατήρησή τους. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | ΑΡΘΡΟ 12 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 — Η προθεσμία για την υποβολή έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού θα έπρεπε να είναι τρία έτη και όχι τέσσερα, όπως εξάλλου αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 21. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | ΑΡΘΡΟ 12 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 — Η προθεσμία για την έκθεση αξιολόγησης θα έπρεπε να είναι πέντε έτη και όχι έξι. |
| --- | --- |

4.10.

| 4.11. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα ήταν σκόπιμο να ορίζει ο κανονισμός την προθεσμία εντός της οποίας απαιτείται η έκδοση δελτίου ταυτότητας μετά τη γέννηση (για παράδειγμα 30 ημέρες). |
| --- | --- |

4.11.

| 4.12. | Θα έπρεπε επίσης να ορίζει ότι ο έλεγχος έγκυρων δελτίων ταυτότητας από οποιονδήποτε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα θα περιορίζει την κατακράτηση ή τη διατήρηση του δελτίου κατά την επίδειξή του στο απολύτως αναγκαίο για λόγους ασφάλειας και άμυνας των κρατών μελών, καθώς και να απαγορεύει την αναπαραγωγή του δελτίου ταυτότητας με φωτοαντιγραφική ή οποιαδήποτε άλλη μέθοδο χωρίς τη ρητή συγκατάθεση του δικαιούχου, εκτός από την περίπτωση απόφασης δικαστικής αρχής, για προφανείς λόγους ασφάλειας, πρόληψης απάτης ή αθέμιτης χρήσης και για λόγους προστασίας των δεδομένων και διαφύλαξης της ιδιωτικότητας. |
| --- | --- |

4.12.

| 4.13. | Επιπλέον, θα πρέπει να προβλέπεται ρητώς η άμεση διαγραφή των δεδομένων σε περίπτωση απώλειας, κλοπής, ληστείας ή αντικατάστασης του δελτίου, για την αποτροπή της δόλιας χρήσης επίσημων εγγράφων. |
| --- | --- |

4.13.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  COM(2018) 211 final της 17.4.2018.

1

(2)  Εκ των οποίων επισημαίνονται τα εξής: νέα εργαλεία για τη συλλογή ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές διαδικασίες· η διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών πληροφοριών για την πρόληψη, ανίχνευση, διερεύνηση ή δίωξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων· η ενίσχυση των κανόνων κατά των πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή αυτοσχέδιων εκρηκτικών· η βελτίωση των ελέγχων εισαγωγής και εξαγωγής πυροβόλων όπλων για την πρόληψη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων· η καταπολέμηση του τρομοκρατικού περιεχομένου στο διαδίκτυο· η διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφοριών και η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών· η προστασία έναντι χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών κινδύνων και η προστασία των δημοσίων χώρων· η καταπολέμηση του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο και η ενίσχυση της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.

2

(3)  Περίληψη της εκτίμησης επιπτώσεων που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας.

3

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/84 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/84

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων και την κατάργηση της απόφασης 2000/642/ΔΕΥ του Συμβουλίου»

[COM(2018) 213 final — 2018/0105 (COD)]

(2018/C 367/16)

| Γενικός εισηγητής: ο κ. | Victor ALISTAR |
| --- | --- |

Γενικός εισηγητής: ο κ.

Victor ALISTAR

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 87 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη |
| Απόφαση του Προεδρείου | 22.5.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 176/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2017

Νομική βάση

Άρθρο 87 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη

Απόφαση του Προεδρείου

22.5.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

176/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι σκοπός της δράσης της Ένωσης είναι να δημιουργεί προστιθέμενη αξία με την παροχή εναρμονισμένης προσέγγισης, η οποία ενισχύει την εγχώρια και διασυνοριακή συνεργασία κατά τη διεξαγωγή χρηματοοικονομικών ερευνών σχετικά με τη σοβαρή εγκληματικότητα και την τρομοκρατία. Επιπλέον, η δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ικανή να οδηγήσει σε εναρμονισμένα μέτρα, ιδίως σε θέματα προστασίας των δεδομένων, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα ενός κοινού χώρου ασφάλειας και δικαιοσύνης. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Για την επίτευξη του στόχου αυτού, απαιτείται συμπλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τις μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ) —οι οποίες συστάθηκαν δυνάμει του άρθρου 114— με την προσθήκη ενός νομικού μέσου που θα δημιουργηθεί βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η επιλογή που προκρίθηκε συνίσταται σε σύνδεση της πρόσβασης σε χρηματοοικονομικά δεδομένα, σύμφωνα με την πέμπτη οδηγία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (1), με τους μηχανισμούς δικαστικής συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η προτεινόμενη οδηγία συνιστά μέσο για την ενίσχυση της ικανότητας διερεύνησης και πάταξης της εγκληματικότητας στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς εξασφαλίζει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών πιο άμεση πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα, με στόχο την ανίχνευση των προϊόντων παράνομης δραστηριότητας και τον εντοπισμό των προτύπων εγκληματικότητας. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Το πεδίο εφαρμογής που ορίζει η Επιτροπή αφορά τη διερεύνηση και τη δίωξη των αδικημάτων βάσει μηχανισμών δικαστικής συνεργασίας, όσον αφορά δε τον ορισμό των σοβαρών ποινικών αδικημάτων, το άρθρο 2 στοιχείο ιβ) παραπέμπει στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 σχετικά με την Ευρωπόλ (2). Ως προς το σημείο αυτό, η ΕΟΚΕ κρίνει αναγκαία την κατάρτιση ακριβέστερου και πιο περιοριστικού καταλόγου των ποινικών αδικημάτων για τα οποία επιτρέπεται η προσφυγή στον συγκεκριμένο μηχανισμό. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Θα ήταν σκόπιμο η Επιτροπή, στην πρόταση οδηγίας της, να είχε επιτύχει να βελτιώσει την ισορροπία ανάμεσα στα θεμελιώδη δικαιώματα των προσώπων —που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης— και στην ανάγκη εξασφάλισης καλύτερης εφαρμογής της νομοθεσίας για την καταπολέμηση και την καταστολή της εγκληματικότητας, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται περιβάλλον ασφάλειας και δικαιοσύνης σε επίπεδο Ένωσης. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Για την επίτευξη ισορροπίας ανάμεσα στην πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών και στην αρχή της ανάγκης γνώσης (need-to-know), η οδηγία πρέπει οπωσδήποτε να περιορίζεται αποκλειστικά σε στόχους ανίχνευσης και δίωξης των ποινικών αδικημάτων και να μην αποβλέπει καταρχήν σε υπερβολικά γενικούς προληπτικούς στόχους. Συνιστάται, λοιπόν, η προσφυγή στον κανόνα των δεόντως αιτιολογημένων περιπτώσεων. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Τα κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών θα μπορούσαν να συμπληρωθούν με την ενσωμάτωση των χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικά με τους επενδυτικούς λογαριασμούς των διαχειριστών επενδύσεων στην κεφαλαιαγορά, δεδομένου ότι οι επενδύσεις αυτές συμπεριλαμβάνονται επίσης στις σύγχρονες μορφές νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και απόκρυψης παράνομα αποκτηθέντων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εκτιμήσει επίσης κατά πόσον θα ήταν δυνατό να συνδεθούν μεταξύ τους τα δεδομένα που συλλέγονται δυνάμει της πέμπτης οδηγίας κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (3), δυνάμει της υπό εξέταση πρότασης οδηγίας και δυνάμει της τέταρτης οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας (4), όσον αφορά την τελευταία, μόνο σε ό,τι αφορά την τεκμηρίωση σοβαρών εγκλημάτων, και με μοναδικό στόχο την επισήμανση διαφορών στα δεδομένα που συλλέχθηκαν κατά τις έρευνες και στις πληροφορίες υπό διαχείριση. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Όσον αφορά τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία τεχνικά στοιχεία, η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπληρωθεί το άρθρο 17 με διαδικαστικές διατάξεις που θα παραπέμπουν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία περί δικαστικής συνεργασίας και στην ανταλλαγή χρηματοοικονομικών πληροφοριών με τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να επανεξετάσει τους ορισμούς του άρθρου 2 στοιχεία στ) «πληροφορίες σχετικές με την επιβολή του νόμου» και (ιβ) «σοβαρά ποινικά αδικήματα», προκειμένου να εξασφαλιστεί η σαφήνεια, η προβλεψιμότητα και η αναλογικότητα των κανόνων που θεσπίζουν μηχανισμούς πρόσβασης στα χρηματοοικονομικά δεδομένα των πολιτών της Ένωσης. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Επιπλέον, η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να ρυθμίσει τη σκοπιμότητα πρόσβασης στα στοιχεία που περιλαμβάνονται στα εθνικά κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών, περιορίζοντας την πρόσβαση για προληπτικούς λόγους στα ποινικά αδικήματα που απειλούν τη συλλογική και ατομική ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών —δηλαδή την τρομοκρατία, την εμπορία ανθρώπων και σωματεμπορία και τη διακίνηση ναρκωτικών—, και διευρύνοντας την πρόσβαση σε όλα τα σοβαρά εγκλήματα μόνο για λόγους ανίχνευσης ορισμένων ποινικών αδικημάτων και σχετικής διεξαγωγής ερευνών και διώξεων ή για την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων που απορρέουν από τα αδικήματα. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Οι εγκληματικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατών, κινούνται μεταξύ διαφόρων κρατών μελών, και τα περιουσιακά τους στοιχεία, ειδικότερα δε οι τραπεζικοί λογαριασμοί, βρίσκονται σε διάφορες χώρες, εντός ή εκτός ΕΕ. Χρησιμοποιούν σύγχρονες τεχνολογίες οι οποίες τους παρέχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν χρήματα μεταξύ διαφόρων τραπεζικών λογαριασμών και σε διάφορα νομίσματα μέσα σε λίγες ώρες. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι σκοπός της δράσης της Ένωσης είναι να δημιουργεί προστιθέμενη αξία με την παροχή εναρμονισμένης προσέγγισης, η οποία ενισχύει την εγχώρια και διασυνοριακή συνεργασία κατά τη διεξαγωγή χρηματοοικονομικών ερευνών σχετικά με τη σοβαρή εγκληματικότητα και την τρομοκρατία. Επιπλέον, η ανάληψη δράσης στο επίπεδο της Ένωσης θα συμβάλει στην εξασφάλιση εναρμονισμένων διατάξεων, μεταξύ άλλων όσον αφορά την προστασία δεδομένων, ενώ εάν τα κράτη μέλη αναλάβουν τη θέσπιση νομοθεσίας ανεξάρτητα, θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί εναρμονισμένο επίπεδο εγγυήσεων. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Η πέμπτη οδηγία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (5) θεσπίζει τα εθνικά κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών, τα οποία αυξάνουν την ικανότητα επεξεργασίας των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ) και την αποτελεσματικότητά τους. Ωστόσο, προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των δικαστικών ερευνών και διώξεων, οι αρμόδιες δικαστικές αρχές πρέπει να έχουν δυνατότητα ταχύτερης πρόσβασης στις χρηματοοικονομικές πληροφορίες. Προς τούτο, απαιτείται συμπλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τις ΜΧΠ —οι οποίες συστάθηκαν δυνάμει του άρθρου 114— με τη δημιουργία ενός νομικού μέσου βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες αρχές θα έχουν άμεση πρόσβαση στα εθνικά κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών, γεγονός που θα διευκολύνει το έργο των δικαστικών αρχών, των φορολογικών αρχών, και των αρμόδιων για την καταπολέμηση της διαφθοράς αρχών, οι οποίες διαθέτουν εξουσίες έρευνας δυνάμει του εθνικού δικαίου. Στην κατηγορία αυτή θα πρέπει επίσης να ενταχθούν οι υπηρεσίες ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων, στις οποίες ανατίθεται η ανίχνευση και ο εντοπισμός προϊόντων εγκλήματος με στόχο την ενδεχόμενη δέσμευση και κατάσχεσή τους, ώστε να στερούνται οι εγκληματίες των παρανόμων εσόδων τους. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Το πεδίο εφαρμογής που ορίζει η Επιτροπή αφορά τη διερεύνηση και τη δίωξη των αδικημάτων βάσει μηχανισμών δικαστικής συνεργασίας, όσον αφορά δε τον ορισμό των σοβαρών ποινικών αδικημάτων, το άρθρο 2 στοιχείο ιβ) παραπέμπει στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 σχετικά με την Ευρωπόλ (6). Ως προς το σημείο αυτό, η ΕΟΚΕ κρίνει αναγκαία την κατάρτιση ακριβέστερου και πιο περιοριστικού καταλόγου των ποινικών αδικημάτων για τα οποία επιτρέπεται η προσφυγή στον συγκεκριμένο μηχανισμό. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Εξάλλου, δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1939 (7), πρόσβαση στα εθνικά κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών διαθέτουν επίσης οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς, γεγονός που θα αυξήσει τις ικανότητες έρευνας για περιπτώσεις απάτης που πλήττει τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

2.6.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημασία των μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ αρχών επιβολής του νόμου των κρατών μελών και χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής για τη δημιουργία μηχανισμών που θα παρέχουν στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ταχύτερη και πιο άμεση πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά στοιχεία που τηρούνται στην επικράτεια άλλων κρατών μελών. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Η προτεινόμενη οδηγία συνιστά μέσο για την ενίσχυση της ικανότητας διερεύνησης και πάταξης της εγκληματικότητας στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς εξασφαλίζει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών πιο άμεση πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα, με στόχο την ανίχνευση των προϊόντων παράνομης δραστηριότητας και τον εντοπισμό των προτύπων εγκληματικότητας. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Θα ήταν σκόπιμο η Επιτροπή, στην πρόταση οδηγίας της, να είχε επιτύχει να βελτιώσει την ισορροπία ανάμεσα στα θεμελιώδη δικαιώματα των προσώπων —που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης— και στην ανάγκη εξασφάλισης αποτελεσματικότερης εφαρμογής της νομοθεσίας για την καταπολέμηση και την καταστολή της εγκληματικότητας. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Επομένως, περιορισμοί του δικαιώματος στον σεβασμό και την προστασία της ιδιωτικότητας είναι καλό να επιβάλλονται αποκλειστικά και μόνον εάν το μέτρο αυτό είναι αναλογικό προς το δημόσιο συμφέρον της εξασφάλισης περιβάλλοντος ασφάλειας και δικαιοσύνης σε όλο το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Για την επίτευξη ισορροπίας ανάμεσα στην πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών και στην αρχή της ανάγκης γνώσης (need-to-know), η οδηγία πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά σε στόχους ανίχνευσης και δίωξης των ποινικών αδικημάτων και να μην αποβλέπει καταρχήν σε υπερβολικά γενικούς προληπτικούς στόχους. Συνιστάται, λοιπόν, η προσφυγή στον κανόνα των δεόντως αιτιολογημένων περιπτώσεων. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Η πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα θα πρέπει να χορηγείται αποκλειστικά στις αρχές που είναι αρμόδιες για τη διερεύνηση ποινικών αδικημάτων και την κίνηση σχετικών διώξεων, καθώς και στις υπηρεσίες ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ώστε να αποτραπεί η δημιουργία συνόλων μεταδεδομένων τα οποία θα κατέχουν στη συνέχεια εθνικοί ή ευρωπαϊκοί φορείς που δεν διαθέτουν ίδιες αρμοδιότητες ανίχνευσης και διερεύνησης. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Τα κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών θα μπορούσαν να συμπληρωθούν με την ενσωμάτωση των χρηματοοικονομικών στοιχείων σχετικά με τους επενδυτικούς λογαριασμούς των διαχειριστών επενδύσεων στην κεφαλαιαγορά, δεδομένου ότι οι επενδύσεις αυτές συμπεριλαμβάνονται επίσης στις σύγχρονες μορφές νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και απόκρυψης παράνομα αποκτηθέντων χρηματοοικονομικών προϊόντων. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Θα ήταν επίσης σκόπιμο να συμπληρωθεί η πρόταση οδηγίας με τη συμπερίληψη διαδικαστικών διατάξεων που θα παραπέμπουν σε άλλες ευρωπαϊκές νομικές πράξεις σχετικές με τη δικαστική συνεργασία και την ανταλλαγή χρηματοοικονομικών πληροφοριών με τρίτες χώρες, ούτως ώστε να πληρούνται οι εξής δύο απαιτήσεις: αφενός, να οριστούν γενικοί νομικοί κανόνες για τις δικαστικές διαδικασίες με στόχο την έγκυρη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων όταν χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά άλλες νομοθετικές πράξεις και, αφετέρου, να εφαρμόζονται πιο ευρέως οι στόχοι δημόσιας πολιτικής που ορίζονται στην αιτιολογική έκθεση και την εκ των υστέρων ανάλυση που διενήργησε η Επιτροπή. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει —και εκφράζει την ικανοποίησή της γι’ αυτό— ότι η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής προβλέπει σαφέστατες διατάξεις για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων· επισημαίνει όμως ότι οι διατάξεις αυτές περιορίζονται στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που διαβιβάζονται βάσει του δημιουργούμενου μηχανισμού και για την πρόσβαση στα κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών, αλλά δεν περιλαμβάνουν ειδικούς κανόνες που να προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα προστασίας της ιδιωτικότητας και να εξασφαλίζουν διαδικαστικές εγγυήσεις ως προς τον περιορισμό των δικαιωμάτων αυτών. |
| --- | --- |

3.9.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις και συστάσεις

| 4.1. | Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι, κατά την εφαρμογή των μέσων συνεργασίας που προβλέπονται στην υπό εξέταση πρόταση οδηγίας, ο περιορισμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας θα παραμένει θεμιτά αναλογικός, θα ήταν σκόπιμο να διαγραφεί ο σκοπός της πρόληψης στον ορισμό των χρηματοοικονομικών πληροφοριών στο άρθρο 2 στοιχείο ε), με την επιφύλαξη του ορισμού που δίνεται στην πέμπτη οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (8), ο οποίος παραμένει ως έχει, σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) της υπό εξέταση πρότασης οδηγίας. Έτσι θα αποκλεισθεί κάθε κίνδυνος παραβίασης των διατάξεων της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Από την ανάλυση του ορισμού των «σοβαρών ποινικών αδικημάτων» —που παρέχεται στο άρθρο 2 στοιχείο ιβ), και ο οποίος παραπέμπει στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 για την Ευρωπόλ (9)— σύμφωνα με το πνεύμα της υπό εξέταση πρότασης οδηγίας, καθώς και υπό το πρίσμα της νομοθεσίας που διέπει την πρόσβαση σε δεδομένα για σκοπούς πρόληψης σοβαρών αδικημάτων, προκύπτει ότι η προβλεπόμενη πρόσβαση είναι δυσανάλογη προς τον επιδιωκόμενο γενικό στόχο. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να επιτραπεί η πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα των πολιτών για σκοπούς πρόληψης παραβάσεων με την ευκαιρία θανατηφόρων τροχαίων δυστυχημάτων ή πράξεων ρατσισμού, ξενοφοβίας ή εκβιασμού. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ συνιστά να τροποποιηθεί ως εξής ο ορισμός του άρθρου 2 στοιχείο ιβ): «σοβαρά ποινικά αδικήματα»: οι μορφές εγκλήματος που συνδέονται με την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, τη διακίνηση ναρκωτικών, την εμπορία ανθρώπων και σωματεμπορία, τη διαφθορά, τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τα αδικήματα που σχετίζονται με πυρηνικές και ραδιενεργές ουσίες, τη διακίνηση μεταναστών, το παράνομο εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων και ιστών, την απαγωγή, παράνομη κατακράτηση και περιαγωγή σε ομηρία, τη ληστεία και διακεκριμένη κλοπή, την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των αρχαιοτήτων και των έργων τέχνης, τις εγκληματικές πράξεις κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, την κατάχρηση εμπιστευτικών πληροφοριών και χειραγώγηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς, την «προστασία» έναντι χρημάτων, την παραποίηση/απομίμηση και πειρατεία προϊόντων, την πλαστογραφία χρημάτων και μέσων πληρωμής, την παράνομη διακίνηση όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών, τα εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος, περιλαμβανομένης της ρύπανσης από τα πλοία, τη σεξουαλική κακοποίηση και σεξουαλική εκμετάλλευση, περιλαμβανομένης της παιδικής πορνογραφίας και της διαφθοράς ανηλίκων ή παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς, τη γενοκτονία, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τα εγκλήματα πολέμου. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Με το ίδιο πνεύμα, προκειμένου να διασαφηνιστεί το αντικείμενο της νομοθετικής ρύθμισης και να εξασφαλιστεί η συνοχή με τους αναγγελλόμενους στόχους δημόσιας πολιτικής, η πρόσβαση για προληπτικούς λόγους στα εθνικά κεντρικά μητρώα τραπεζικών λογαριασμών πρέπει να επιτρέπεται αποκλειστικά για την πρόληψη των πράξεων τρομοκρατίας, της διακίνησης ναρκωτικών και της εμπορίας ανθρώπων, ενώ η πρόσβαση για σκοπούς ανίχνευσης, διερεύνησης, δίωξης, επιβολής κυρώσεων και αποζημίωσης, θα επιτρέπεται τόσο για τα προαναφερόμενα αδικήματα όσο και για όλα τα υπόλοιπα που ορίζονται στην προτεινόμενη οδηγία. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Το άρθρο 5 της πρότασης οδηγίας πρέπει να συμπληρωθεί με νέα παράγραφο 3, όπου θα κατοχυρώνονται εγγυήσεις αναλογικότητας και νομιμότητας κατά την πρόσβαση των υπηρεσιών επιβολής του νόμου στα προσωπικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών δεδομένων. Υπό αυτή την έννοια, πρέπει να προβλεφθεί στην παράγραφο 3 η υποχρέωση κατά περίπτωση εξέτασης των αιτημάτων πρόσβασης, με βάση την αρχή της «δεόντως αιτιολογημένης περίπτωσης», ούτως ώστε, εφόσον τα δεδομένα αυτά θα καταστούν στη συνέχεια δικαστικά αποδεικτικά στοιχεία, η πρόσβαση στα δεδομένα να τηρεί τις προϋποθέσεις νομιμότητας σχετικά με τη συγκέντρωση και χρήση αποδεικτικών στοιχείων, όπως τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες, μεταξύ άλλων στα πλαίσια δίκαιης διαδικασίας, όπως προκύπτει από την πρακτική του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) του Στρασβούργου, και τα δεδομένα να μπορούν να αξιοποιηθούν επιτυχώς για την επιβολή κυρώσεων από τα εθνικά δικαστήρια για τα διαπραχθέντα αδικήματα. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Ως προς τούτο, δεν αρκεί να ορίζεται ότι η πρόσβαση στα χρηματοοικονομικά δεδομένα των φυσικών προσώπων πρέπει να υπόκειται στον σεβασμό των εθνικών διαδικαστικών εγγυήσεων, όπως προβλέπεται στα άρθρα 7 και 8 της πρότασης οδηγίας, δεδομένου ότι στα δεδομένα αυτά έχουν πρόσβαση και οργανισμοί που δεν διαθέτουν ίδιες εξουσίες έρευνας, όπως η Ευρωπόλ, που προβλέπεται στο άρθρο 10. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Το άρθρο 7 παράγραφος 1 θα πρέπει να συσχετιστεί με τις παρατηρήσεις που εκτίθενται παραπάνω, στο σημείο 4.1, σχετικά με το άρθρο 2 στοιχείο ε) της πρότασης οδηγίας. Προτείνεται, λοιπόν, να τροποποιηθεί το άρθρο 7 παράγραφος 1 ως εξής: «[...] είναι αναγκαίες για την πρόληψη

  των ποινικών αδικημάτων στους τομείς της τρομοκρατίας, της εμπορίας ανθρώπων και της διακίνησης ναρκωτικών, καθώς και για

  την ανίχνευση

  τέτοιων αδικημάτων και κάθε άλλου σοβαρού ποινικού αδικήματος, ή για

  τη διερεύνηση ή τη δίωξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων.» Για λόγους συνέπειας και συμμετρίας, προτείνεται να τροποποιηθεί αναλόγως και το άρθρο 7 παράγραφος 2. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι στο άρθρο 9 παράγραφος 4 της πρότασης οδηγίας, η Επιτροπή προβλέπει ότι σε περίπτωση τεχνικής βλάβης του δικτύου FIU.net, οι μηχανισμοί που θα το υποκαταστήσουν για τη διαβίβαση των πληροφοριών πρέπει να τηρούν τις ίδιες προϋποθέσεις ασφαλείας με το εν λόγω δίκτυο. Όταν αυτό επιβάλλεται από τις περιστάσεις, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι μηχανισμοί υποκατάστασης για τη διαβίβαση χρηματοοικονομικών πληροφοριών πρέπει επίσης να παρέχουν τη δυνατότητα παραγωγής γραπτής τεκμηρίωσης υπό συνθήκες που θα καθιστούν δυνατή την πιστοποίηση της γνησιότητάς της, όπως ισχύει με το δίκτυο FIU.net. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Όσον αφορά το άρθρο 10, που προσδιορίζει την πρόσβαση της Ευρωπόλ, παράλληλα με την πρόσβαση των προβλεπόμενων στο άρθρο 3 αρμόδιων αρχών, η ΕΟΚΕ ζητά το εν λόγω δικαίωμα πρόσβασης να οριστεί σε συνάρτηση με τις ίδιες εξουσίες διερεύνησης της εν λόγω υπηρεσίας και να συνοδεύεται από τις αναγκαίες εγγυήσεις όσον αφορά την ανάλυση των μεταδεδομένων. |
| --- | --- |

4.9.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Οδηγία (ΕΕ) 2018/843 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, και για την τροποποίηση των οδηγιών 2009/138/ΕΚ και 2013/36/ΕΕ (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 43).

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και την αντικατάσταση και κατάργηση των αποφάσεων του Συμβουλίου 2009/371/ΔΕΥ, 2009/934/ΔΕΥ, 2009/935/ΔΕΥ, 2009/936/ΔΕΥ και 2009/968/ΔΕΥ (ΕΕ L 135 της 24.5.2016, σ. 53).

2

(3)  Βλέπε υποσημείωση 1.

3

(4)  Οδηγία (ΕΕ) 2016/881 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 2016, για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ όσον αφορά την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της φορολογίας (ΕΕ L 146 της 3.6.2016, σ. 8).

4

(5)  Βλέπε υποσημείωση 1.

5

(6)  Βλέπε υποσημείωση 2.

6

(7)  Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή ενισχυμένης συνεργασίας για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (ΕΕ L 283 της 31.10.2017, σ. 1).

7

(8)  Βλέπε υποσημείωση 1.

8

(9)  Βλέπε υποσημείωση 2.

9

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/88 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/88

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις»

[COM(2018) 225 final — 2018/0108 (COD)]

και «Πρόταση οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων με σκοπό τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών»

[COM(2018) 226 final — 2018/0107(COD)]

(2018/C 367/17)

Γενικός εισηγητής: ο κ.

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 31.5.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 82 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και δικαιώματα του πολίτη |
| Απόφαση του Προεδρείου | 22.5.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 157/2/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 31.5.2018

Νομική βάση

Άρθρο 82 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και δικαιώματα του πολίτη

Απόφαση του Προεδρείου

22.5.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

157/2/0

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί την αυξανόμενη χρήση των υπηρεσιών πληροφόρησης ως πρόκληση για τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Μέχρι σήμερα, υπάρχει έλλειψη αξιόπιστης συνεργασίας με τους παρόχους υπηρεσιών, έλλειψη διαφάνειας και ασφάλειας δικαίου όσον αφορά τη δικαιοδοσία για τα ερευνητικά μέτρα. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τη θέσπιση δεσμευτικών ευρωπαϊκών μέσων για τη διασφάλιση των δεδομένων και την πρόσβαση σε αυτά μέσω των προταθεισών ευρωπαϊκών εντολών υποβολής και διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής αποδεικτικών στοιχείων και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης αποδεικτικών στοιχείων ως ερευνητικά μέτρα που μπορούν να εκδοθούν μόνο στο πλαίσιο ποινικής έρευνας ή ποινικής διαδικασίας για συγκεκριμένα ποινικά αδικήματα. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το ότι η ευρωπαϊκή εντολή υποβολής αποδεικτικών στοιχείων θα εφαρμόζεται μόνο για τις πιο σοβαρές μορφές εγκλημάτων. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο στόχος αυτός θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα εφαρμόζοντας ποινή με ελάχιστο όριο τριών μηνών ως κατευθυντήρια γραμμή παρά ποινή με μέγιστο όριο τριών ετών. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι ο κανονισμός θα πρέπει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και να τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τα συντάγματα των κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι πολύ συχνά δίνονται σε εθνικά επίπεδα διαφορετικές λύσεις σε ερωτήματα σχετικά με το πότε δικαιολογείται η πρόσβαση σε δεδομένα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και ποιος αποφασίζει επ’ αυτού. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη ομοιόμορφων ευρωπαϊκών προτύπων όσον αφορά τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα χορηγείται πρόσβαση στα δεδομένα. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το ότι και οι δύο εντολές θα πρέπει να εκδίδονται ή να εγκρίνονται από δικαστική αρχή κράτους μέλους. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ κρίνει προβληματική την έκδοση εντολής υποβολής στοιχείων με την οποία ζητείται η υποβολή δεδομένων συνδρομητή ή πρόσβασης από εισαγγελείς και υποστηρίζει την ενίσχυση των δικαστικών αρχών ώστε να δύνανται να εκδίδουν εντολές υποβολής αποδεικτικών στοιχείων για τη συλλογή όλων των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Όπως και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΟΚΕ θεωρεί προβληματική την εκ μέρους τρίτων χωρών επιβολή υποχρεώσεων οι οποίες δεν συνάδουν με τις προϋποθέσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ στους παρόχους υπηρεσιών της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι στην πρόταση εμπεριέχονται ισχυρές εγγυήσεις και ρητές αναφορές στους υφιστάμενους όρους και τις διασφαλίσεις που κατοχυρώνονται στο κεκτημένο της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να έχει ο αποδέκτης της εντολής τη δυνατότητα να αμφισβητεί τη νομιμότητα, την αναγκαιότητα ή την αναλογικότητα της εντολής υποβολής αποδεικτικών στοιχείων, και κρίνει σκόπιμο το κράτος έκδοσης να σέβεται τις ασυλίες και τα προνόμια που προστατεύουν τα ζητούμενα δεδομένα, όπως αυτά ορίζονται από το κράτος μέλος του παρόχου υπηρεσιών. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καθιστά υποχρεωτικό για τους παρόχους υπηρεσιών τον ορισμό νόμιμου εκπροσώπου στην Ένωση, ο οποίος θα παραλαμβάνει και θα εκτελεί αποφάσεις που στοχεύουν στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να δίνεται στους παρόχους υπηρεσιών το δικαίωμα να ζητήσουν την επιστροφή των δαπανών τους, όταν αυτό προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο του κράτους έκδοσης. |
| --- | --- |

1.11.

2.   Πλαίσιο της πρότασης

| 2.1. | Περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου των ποινικών ερευνών σήμερα περιλαμβάνει αίτηση διασυνοριακής πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία, όπως μηνύματα, ηλεκτρονικά μηνύματα ή εφαρμογές μηνυματοδοσίας κινητών τηλεφώνων. Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέους κανόνες ώστε η πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία θεωρούνται αναγκαία για την έρευνα σχετικά με τη σύλληψη και καταδίκη των εγκληματιών και των τρομοκρατών, να καταστεί ευκολότερη και ταχύτερη για τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Το 2016, το Συμβούλιο (1) ζήτησε να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα με βάση μια κοινή προσέγγιση της ΕΕ, προκειμένου να καταστεί η δικαστική συνδρομή πιο αποτελεσματική, η συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών και των παρόχων υπηρεσιών σε τρίτες χώρες να βελτιωθεί και προκειμένου να προταθούν λύσεις όσον αφορά τον προσδιορισμό της δικαιοδοσίας στον κυβερνοχώρο και των σχετικών αρμοδιοτήτων δίωξης. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Επίσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2) τόνισε τις προκλήσεις που μπορεί να δημιουργήσει το υφιστάμενο κατακερματισμένο νομικό πλαίσιο για τους παρόχους υπηρεσιών που επιθυμούν να ανταποκριθούν σε αιτήματα των αρχών επιβολής του νόμου και ζήτησε ένα ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, που θα περιλαμβάνει εγγυήσεις για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες όλων των εμπλεκομένων |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Για τις περιπτώσεις στις οποίες είτε τα αποδεικτικά στοιχεία είτε ο πάροχος υπηρεσιών βρίσκονται σε άλλη χώρα, έχουν αναπτυχθεί μηχανισμοί συνεργασίας μεταξύ χωρών εδώ και δεκαετίες. Παρά τις τακτικές μεταρρυθμίσεις, οι εν λόγω μηχανισμοί συνεργασίας υφίστανται εντεινόμενη πίεση από την αυξανόμενη ανάγκη έγκαιρης διασυνοριακής πρόσβασης σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Για να ανταποκριθούν στο φαινόμενο αυτό, ορισμένα κράτη μέλη και τρίτες χώρες έχουν καταφύγει στην επέκταση των εθνικών τους εργαλείων. Ο κατακερματισμός που προκύπτει δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και συγκρουόμενες υποχρεώσεις και εγείρει ερωτήματα ως προς την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δικονομικών εγγυήσεων για τα πρόσωπα που θίγονται από τα σχετικά αιτήματα. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Η ΕΟΚΕ αντιλαμβάνεται την αυξανόμενη χρήση των υπηρεσιών πληροφοριών ως πρόκληση για τις αρχές επιβολής του νόμου, καθώς οι εν λόγω αρχές συχνά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα για να χειριστούν ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Η χρονοβόρα διαδικασία για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων αναγνωρίζεται επίσης ως ένα από τα κύρια εμπόδια. Μέχρι σήμερα, υπάρχει έλλειψη αξιόπιστης συνεργασίας με τους παρόχους υπηρεσιών, έλλειψη διαφάνειας και ασφάλειας δικαίου όσον αφορά τη δικαιοδοσία για τα ερευνητικά μέτρα. Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την άμεση διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου και των παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών στο πλαίσιο ποινικών ερευνών. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο της ΕΕ αποτελείται από ενωσιακές νομικές πράξεις για τη συνεργασία, όπως η οδηγία 2014/41/ΕΕ περί της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας σε ποινικές υποθέσεις (3) (οδηγία ΕΕΕ), η σύμβαση για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (4), η απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση της Eurojust (5), ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 για την Ευρωπόλ (6), η απόφαση-πλαίσιο 2002/465/ΔΕΥ του Συμβουλίου σχετικά με τις κοινές ομάδες έρευνας (7), καθώς και διμερείς συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών. |
| --- | --- |

2.6.

3.   Εντολή διατήρησης και εντολή υποβολής αποδεικτικών στοιχείων

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση δεσμευτικών ευρωπαϊκών μέσων για τη διασφάλιση των δεδομένων και την πρόσβαση σε αυτά μέσω των προταθέντων ευρωπαϊκών εντολών υποβολής και διατήρησης ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές υποθέσεις [COM(2018) 225]. Αποδέκτες των εντολών είναι οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, μέσων κοινωνικής δικτύωσης, επιγραμμικών αγορών, υπηρεσιών φιλοξενίας και υποδομών διαδικτύου, όπως διευθύνσεων IP και μητρώων ονομάτων χώρου. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Η οδηγία ΕΕΕ καλύπτει κάθε διασυνοριακό ερευνητικό μέτρο στην ΕΕ. Αυτό συμπεριλαμβάνει πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία, όμως η οδηγία ΕΕΕ δεν περιέχει συγκεκριμένες διατάξεις ως προς τη διασυνοριακή συλλογή ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέους κανόνες ώστε η πρόσβαση σε ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία να καταστεί ευκολότερη και ταχύτερη για τις αστυνομικές και τις δικαστικές αρχές |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την ευρωπαϊκή εντολή υποβολής αποδεικτικών στοιχείων και την ευρωπαϊκή εντολή διατήρησης αποδεικτικών στοιχείων ως ερευνητικά μέτρα που μπορούν να εκδοθούν μόνο στο πλαίσιο ποινικής έρευνας ή ποινικής διαδικασίας για συγκεκριμένα ποινικά αδικήματα. Η σύνδεση με συγκεκριμένη έρευνα τις διαχωρίζει από τα προληπτικά μέτρα ή τις υποχρεώσεις διατήρησης δεδομένων που προβλέπονται από τον νόμο και διασφαλίζει την εφαρμογή των δικονομικών δικαιωμάτων που ισχύουν σε ποινικές διαδικασίες. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι οι εντολές για την υποβολή δεδομένων συνδρομητή και πρόσβασης πρέπει να εκδίδονται για οποιοδήποτε ποινικό αδίκημα, ενώ εντολή για την υποβολή δεδομένων συναλλαγών ή περιεχομένου πρέπει να εκδίδεται μόνο για ποινικά αδικήματα που επισύρουν, στο κράτος έκδοσης, στερητική της ελευθερίας ποινή με ανώτατο όριο τουλάχιστον τριών ετών, ή για συγκεκριμένα εγκλήματα που αναφέρονται στην πρόταση και όταν υπάρχει συγκεκριμένος σύνδεσμος με ηλεκτρονικά εργαλεία και εγκλήματα που καλύπτονται από την οδηγία (ΕΕ) 2017/541 για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Η ευθυγράμμιση με το ανώτατο όριο των τριών ετών πρέπει να διασφαλίσει ότι η ευρωπαϊκή εντολή υποβολής αποδεικτικών στοιχείων θα χρησιμοποιείται μόνο για τις πιο σοβαρές μορφές εγκλημάτων σε σχέση με τα εν λόγω δεδομένα. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο στόχος αυτός, τον οποίο και συμμερίζεται, θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα εφαρμόζοντας ποινή με ελάχιστο όριο τριών μηνών ως κατευθυντήρια γραμμή. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Η νομική βάση στην οποία στηρίζεται η δράση στον τομέα της δικαιοσύνης είναι το άρθρο 82 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Στο άρθρο 82 παράγραφος 1 προβλέπεται ότι μπορούν να λαμβάνονται μέτρα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία για τον καθορισμό κανόνων και διαδικασιών για να εξασφαλίζεται η αναγνώριση, σε ολόκληρη την Ένωση, όλων των τύπων δικαστικών αποφάσεων και διαταγών. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Με σκοπό τη διευκόλυνση της διασυνοριακής συλλογής ηλεκτρονικών αποδεικτικών στοιχείων, τα νέα μέσα θα βασιστούν στις αρχές της αμοιβαίας αναγνώρισης. Αρχή της χώρας στην οποία βρίσκεται ο αποδέκτης της εντολής δεν θα χρειάζεται να συμμετέχει στην επίδοση και την εκτέλεση της εντολής. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει, ότι αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να δίνεται πρόσβαση σε δεδομένα πολιτών σε αρχή άλλου κράτους, βάσει των δικών της κανόνων. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι ο κανονισμός θα πρέπει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και να τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από τα συντάγματα των κρατών μελών. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, ο σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η επιχειρηματική ελευθερία, το δικαίωμα ιδιοκτησίας, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου, το τεκμήριο αθωότητας και τα δικαιώματα της υπεράσπισης, οι αρχές της νομιμότητας και της αναλογικότητας, καθώς και το δικαίωμα του προσώπου να μη δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η προστασία των εν λόγω δικαιωμάτων εξαρτάται επίσης από τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα δικαιώματα αυτά μπορούν να θίγονται και από το ποιος αποφασίζει επ’ αυτού. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι πολύ συχνά δίνονται σε εθνικά επίπεδα διαφορετικές λύσεις σε ερωτήματα σχετικά με το πότε δικαιολογείται η πρόσβαση σε δεδομένα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και ποιος αποφασίζει επ’ αυτού. Το δικαίωμα πρόσβασης σε δεδομένα μπορεί να δίνεται στην αστυνομία, τις εισαγγελικές αρχές ή τα δικαστήρια. Διαφορές επίσης προκύπτουν κατά τον καθορισμό του σταδίου της έρευνας και του βαθμού υπόνοιας που θα καθιστούν την πρόσβαση σε δεδομένα νόμιμη. Η ΕΟΚΕ ζητεί τη θέσπιση ενιαίων προτύπων στην ΕΕ που θα καθορίζουν πότε θα δίνεται πρόσβαση στα δεδομένα. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι και οι δύο εντολές θα πρέπει να εκδίδονται ή να εγκρίνονται από δικαστική αρχή κράτους μέλους. Στην έκδοση ευρωπαϊκής εντολής υποβολής στοιχείων ή ευρωπαϊκής εντολής διατήρησης στοιχείων πρέπει πάντα να συμμετέχει δικαστική αρχή, είτε ως αρχή έκδοσης είτε ως αρχή έγκρισης. Για τις εντολές υποβολής δεδομένων συναλλαγών και περιεχομένου, η δικαστική αρχή μπορεί να είναι δικαστής ή δικαστήριο. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα αυξήσει το συνολικό επίπεδο νομικής προστασίας στην Ευρώπη. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Εντούτοις, η ΕΟΚΕ κρίνει προβληματική την έκδοση εντολής υποβολής στοιχείων με την οποία ζητείται η υποβολή δεδομένων συνδρομητή ή πρόσβασης από εισαγγελείς, δεδομένου ότι πρόκειται για προσωπικά δεδομένα. Εφόσον δοθεί πρόσβαση σε δεδομένα σε ένα κράτος μέλος είναι δύσκολο να ασκηθεί εκ των υστέρων δικαστικός έλεγχος. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την επέκταση των αρμοδιοτήτων των δικαστικών αρχών στη συλλογή όλων των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη δυνατότητα αμφισβήτησης από τον αποδέκτη της νομιμότητας, της αναγκαιότητας ή της αναλογικότητας της εντολής υποβολής αποδεικτικών στοιχείων που προβλέπεται στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τα δικαιώματα με βάση το δίκαιο του κράτους εκτέλεσης γίνονται βάσει της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πλήρως σεβαστά, καθώς διασφαλίζεται ότι οι ασυλίες και τα προνόμια που προστατεύουν τα ζητούμενα δεδομένα στο κράτος μέλος του παρόχου υπηρεσιών λαμβάνονται υπόψη στο κράτος εκτέλεσης. Σύμφωνα με την πρόταση, αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την περίπτωση στην οποία αυτά προβλέπουν μεγαλύτερη προστασία απ’ ό,τι το δίκαιο του κράτους έκδοσης της εντολής. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η εντολή επηρεάζει επίσης και τα δικαιώματα των παρόχων υπηρεσιών, ιδίως την επιχειρηματική ελευθερία. Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η πρόταση περιλαμβάνει το δικαίωμα του παρόχου να προβάλλει ορισμένες αντιρρήσεις στο κράτος μέλος έκδοσης της εντολής, ιδίως αν η εντολή δεν έχει εκδοθεί ή εγκριθεί από δικαστική αρχή. Αν η εντολή διαβιβάζεται προς εκτέλεση στο κράτος εκτέλεσης, η αρχή εκτέλεσης μπορεί να αποφασίσει να μην αναγνωρίσει ή να μην εκτελέσει την εντολή αν, κατά την παραλαβή της, συντρέχει προδήλως οποιοσδήποτε από τους περιορισμένους λόγους, και κατόπιν διαβούλευσης με την αρχή έκδοσης. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπεται ότι οι πάροχοι υπηρεσιών μπορούν επίσης να ζητήσουν την απόδοση των δαπανών τους από το κράτος έκδοσης, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο του κράτους έκδοσης, εφόσον αυτό προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο του κράτους έκδοσης για τις εθνικές εντολές σε παρόμοιες εθνικές υποθέσεις, Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να δίνεται στους παρόχους υπηρεσιών το δικαίωμα να ζητήσουν την επιστροφή των δαπανών τους, όταν αυτό προβλέπεται στο εθνικό δίκαιο του κράτους έκδοσης. |
| --- | --- |

3.13.

4.   Σύγκρουση υποχρεώσεων

| 4.1. | Όπως και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ΕΟΚΕ θεωρεί προβληματική την εκ μέρους τρίτων χωρών επιβολή υποχρεώσεων, οι οποίες δεν συνάδουν με τις προϋποθέσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του υψηλού επιπέδου προστασίας των δεδομένων που διασφαλίζεται από το ενωσιακό κεκτημένο, στους παρόχους υπηρεσιών της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η πρόταση δίνει λύση στο πρόβλημα αυτό εφαρμόζοντας μέτρο το οποίο περιλαμβάνει ισχυρές εγγυήσεις και ρητές αναφορές στους υφιστάμενους όρους και τις διασφαλίσεις που κατοχυρώνονται στο κεκτημένο της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει υπόδειγμα κατά τη θέσπιση νομοθεσίας τρίτων χωρών. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επίσης την προβλεπόμενη στην πρόταση προσθήκη ειδικής ρήτρας για συγκρουόμενες υποχρεώσεις. Αυτή δίνει στους παρόχους υπηρεσιών τη δυνατότητα προσδιορισμού και αντιμετώπισης των συγκρουόμενων υποχρεώσεων, γεγονός το οποίο θέτει σε κίνηση τον μηχανισμό δικαστικού ελέγχου. Η ρήτρα αυτή θα διασφαλίσει τη συμμόρφωση με δύο είδη νομοθεσίας: αφενός, της νομοθεσίας που προβλέπει γενική απαγόρευση (blocking statutes), όπως για παράδειγμα ο νόμος των ΗΠΑ για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (ECPA), που απαγορεύει τη γνωστοποίηση σε σχέση με δεδομένα περιεχομένου που εμπίπτουν στο γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του εκτός από περιορισμένες περιπτώσεις, και αφετέρου της νομοθεσίας που δεν απαγορεύει γενικά τη γνωστοποίηση αλλά ενδέχεται να την απαγορεύει σε μεμονωμένες περιπτώσεις. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι διεθνείς συμφωνίες με άλλους βασικούς εταίρους μπορούν να περιορίσουν περαιτέρω καταστάσεις σύγκρουσης νόμων. Αυτός θα ήταν ο καλύτερος τρόπος αποφυγής συγκρούσεων. |
| --- | --- |

4.4.

5.   Οδηγία σχετικά με τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων

| 5.1. | Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις ευρωπαϊκές εντολές υποβολής και διατήρησης αποδεικτικών στοιχείων ολοκληρώνεται με μια οδηγία για τη θέσπιση ενιαίων κανόνων για τον ορισμό νόμιμων εκπροσώπων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών [COM(2018) 226]. Επί του παρόντος, υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους παρόχους υπηρεσιών. Ο κατακερματισμός εμφανίζεται ιδιαίτερα στα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία. Η ανεπάρκεια αυτή δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου για όσους εμπλέκονται και μπορεί να επιβάλει στους παρόχους υπηρεσιών διαφορετικές και, ενίοτε, αντικρουόμενες υποχρεώσεις και συναφή συστήματα επιβολής κυρώσεων, ανάλογα με το αν παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε εθνικό επίπεδο, σε διασυνοριακό επίπεδο εντός της Ένωσης ή από χώρες εκτός της Ένωσης. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Η προταθείσα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή οδηγία καθιστά υποχρεωτικό για τους παρόχους υπηρεσιών τον ορισμό νόμιμου εκπροσώπου στην Ένωση, ο οποίος θα παραλαμβάνει, θα συμμορφώνεται με και θα εκτελεί αποφάσεις που στοχεύουν στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων από τις αρμόδιες εθνικές αρχές στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κανονισμός αυτός θα εξασφαλίσει την καλύτερη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, με τρόπο που να συνάδει με την ανάπτυξη κοινού χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Η υποχρέωση ορισμού νόμιμου εκπροσώπου για όλους τους παρόχους υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στην Ένωση θα διασφαλίσει ότι υπάρχει πάντα ένας σαφής αποδέκτης εντολών για την εκτέλεση των ερευνητικών μέτρων. Αυτό, με τη σειρά του, θα διευκολύνει τη συμμόρφωση των παρόχων υπηρεσιών με τις εν λόγω εντολές, καθώς ο νόμιμος εκπρόσωπος θα είναι αρμόδιος για την παραλαβή, τη συμμόρφωση με και την εκτέλεση των εν λόγω εντολών εξ ονόματος του παρόχου υπηρεσιών. |
| --- | --- |

5.3.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Συμπεράσματα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 9ης Ιουνίου 2016 για τη βελτίωση της ποινικής δικαιοσύνης στον κυβερνοχώρο, ST9579/16.

1

(2)  P8_TA(2017)0366.

2

(3)  Οδηγία 2014/41/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2014, περί της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας σε ποινικές υποθέσεις (ΕΕ L 130 της 1.5.2014, σ. 1).

3

(4)  Πράξη του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000 για κατάρτιση, σύμφωνα με το άρθρο 34 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της σύμβασης για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικών υποθέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4

(5)  Απόφαση 2002/187/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με τη σύσταση της Eurojust προκειμένου να ενισχυθεί η καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος.

5

(6)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ).

6

(7)  Απόφαση-πλαίσιο 2002/465/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002.

7

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/93 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/93

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (αναδιατύπωση)»

[COM(2018) 144 final — 2018/0070 (COD)]

(2018/C 367/18)

| Εισηγητής: ο κ. | Brian CURTIS |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Brian CURTIS

| Αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου
  Αίτηση γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου | 13.4.2018
  16.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 192 παράγραφος 1 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Απόφαση του προεδρείου | 19.9.2017 (εν αναμονή της αίτησης γνωμοδότησης) |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 26.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 157/0/4 |

Αίτηση γνωμοδότησης του Συμβουλίου

Αίτηση γνωμοδότησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

13.4.2018

16.4.2018

Νομική βάση

Άρθρα 192 παράγραφος 1 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Απόφαση του προεδρείου

19.9.2017 (εν αναμονή της αίτησης γνωμοδότησης)

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

26.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

157/0/4

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία αποσκοπεί στην αναδιατύπωση του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους («ο κανονισμός POP/Persistent Organic Pollutants») προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεπής και αποτελεσματική εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν για την ΕΕ από τη σύμβαση της Στοκχόλμης. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι στην ΕΕ έχει ήδη εξαλειφθεί η διάθεση στην αγορά και χρήση των περισσότερων έμμονων οργανικών ρύπων. Ωστόσο, λόγω των εξαιρετικά επικίνδυνων επιπτώσεις των έμμονων οργανικών ρύπων στον άνθρωπο και στο περιβάλλον, η παραγωγή των ουσιών αυτών πρέπει να απαγορευτεί και οι εξαιρέσεις πρέπει να περιορίζονται σε ειδικές εφαρμογές. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει αυστηρότερα μέτρα ελέγχου, σύμφωνα με την προληπτική προσέγγιση και τη Διακήρυξη του Ρίο για το περιβάλλον και την ανάπτυξη. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση όσον αφορά την εκχώρηση καθηκόντων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA/European Chemicals Agency) προκειμένου να διαμορφωθεί ένα καταλληλότερο περιβάλλον για την παροχή διοικητικής, επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης σε ό,τι αφορά την εφαρμογή. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη θέσπισης μιας σταθερής μεθόδου εργασίας, στην οποία θα συμμετέχουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ECHA, τα κράτη μέλη και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ συνιστά την ορθή και περιορισμένη χρήση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων προκειμένου να διατηρηθεί ένας ανοικτός διάλογος με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και στη διαφάνεια. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ προτρέπει την ΕΕ να αναλάβει ηγετικό ρόλο στον αγώνα για τον περιορισμό των έμμονων οργανικών ρύπων. Οι δράσεις της ΕΕ πρέπει να επικεντρωθούν στην εναρμόνιση των εθνικών στρατηγικών και νομοθετικών ρυθμίσεων για την εποπτεία και τον έλεγχο των έμμονων οργανικών ρύπων. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει τη βιωσιμότητα και την τήρηση των διατάξεων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους στις διμερείς και τις πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση διοργάνωσης ευρείας εκστρατείας ευαισθητοποίησης σχετικά με τους έμμονους οργανικούς ρύπους σε επίπεδο ΕΕ στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι μια ανοικτή τράπεζα δεδομένων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους θα αποτελέσει ένα χρήσιμο μέσο για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι τα μαθήματα επιμόρφωσης με θέμα τους έμμονους οργανικούς ρύπους θα πρέπει να είναι υποχρεωτικά και διαθέσιμα για όλους τους Ευρωπαίους εργαζομένους των οποίων η εργασία συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τις ουσίες αυτές. Συγκεκριμένα, η ΕΟΚΕ συνιστά να εναρμονιστούν οι πρωτοβουλίες εκπαίδευσης και κατάρτισης και να θεωρούνται μέρος της ίδιας στρατηγικής, σύμφωνα με την προσέγγιση για τη διά βίου μάθηση. |
| --- | --- |

1.7.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Οι έμμονοι οργανικοί ρύποι (POP/Persistent Organic Pollutants) αποτελούν οργανικές ενώσεις οι οποίες είναι ανθεκτικές στην περιβαλλοντική αποδόμηση μέσω χημικών, βιολογικών και φωτολυτικών διεργασιών. Λόγω της ανθεκτικότητάς τους, οι έμμονοι οργανικοί ρύποι βιοσυσσωρεύονται με πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Πολλοί έμμονοι οργανικοί ρύποι χρησιμοποιούνται σήμερα ή χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν ως παρασιτοκτόνα, διαλύτες, φαρμακευτικά προϊόντα και βιομηχανικά χημικά προϊόντα. Αν και κάποιοι έμμονοι οργανικοί ρύποι απαντούν στη φύση, για παράδειγμα στα ηφαίστεια και σε διάφορες πορείες βιοσύνθεσης, οι περισσότεροι ρύποι είναι ανθρωπογενείς, παραγόμενοι μέσω συνολικής σύνθεσης. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Η επίδραση των έμμονων οργανικών ρύπων στην ανθρώπινη υγεία και στο φυσικό περιβάλλον συζητήθηκε από τη διεθνή κοινότητα κατά την εκπόνηση της σύμβασης της Στοκχόλμης για τους έμμονους οργανικούς ρύπους το 2001 (1). Η σύμβαση της Στοκχόλμης, η οποία κυρώθηκε από 180 συμβαλλόμενα μέρη και βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης, είναι μια παγκόσμια συνθήκη η οποία παρέχει το νομικό πλαίσιο για την εξάλειψη της παραγωγής, χρήσης, εισαγωγής και εξαγωγής έμμονων οργανικών ρύπων. Η σύμβαση, η οποία περιείχε εκείνη την εποχή κατάλογο 12 στοιχείων (συμπεριλαμβανομένου του DDT [διχλωροδιφαινυλοτριχλωραιθάνιο/dichlorodiphenyltrichloroethane]), υπογράφηκε από την ΕΕ το 2005. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Η δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνίστατο στην εισαγωγή μέτρων για τη μείωση της έκλυσης έμμονων οργανικών ρύπων στο περιβάλλον προκειμένου να μειωθεί η έκθεση των ανθρώπων και της χλωροπανίδας. Η ΕΕ αποδείχθηκε πολύ δραστήρια ως προς τον καθορισμό νέων ουσιών δυνάμει της σύμβασης (2). Το νομικό μέσο που υλοποιεί τη δέσμευση της ΕΕ και των μελών της στο πλαίσιο της σύμβασης είναι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/2004 (ή «κανονισμός POP»). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Μια δεύτερη σύμβαση, το «πρωτόκολλο του Άαρχους για τους έμμονους οργανικούς ρύπους» (που τροποποιήθηκε για τελευταία φορά το 2009), αφορά τη διασυνοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση από ρυπογόνες ουσίες. Το εν λόγω πρωτόκολλο απαγορεύει ξεκάθαρα την παραγωγή κάποιων εξ αυτών. Για άλλες, θέτει προθεσμία για την εξάλειψή τους. Σήμερα 22 ουσίες περιλαμβάνονται στον κατάλογο του πρωτοκόλλου. |
| --- | --- |

2.4.

3.   Κύρια σημεία της πρότασης

| 3.1. | Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποσκοπεί στην αναδιατύπωση του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους (POP). Η εν λόγω πρωτοβουλία δεν μεταβάλλει την ισχύουσα νομοθεσία όσον αφορά τις αρχές (αρχή της προφύλαξης) και τους στόχους (προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας), αλλά ανταποκρίνεται μάλλον στην ανάγκη πλήρους νομοθετικής ευθυγράμμισης και βελτίωσης της εφαρμογής. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Ειδικότερα, η πρόταση αντιμετωπίζει τις ακόλουθες προκλήσεις:






  — | Εναρμόνιση του κανονισμού περί έμμονων οργανικών ρύπων, ο οποίος συνδέεται με την οδηγία 67/548/ΕΟΚ και την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 και την οδηγία 2008/98/ΕΚ. Συγκεκριμένα, ο κανονισμός περί έμμονων οργανικών ρύπων αναφέρεται σε μια κανονιστική επιτροπή η οποία δεν υφίσταται πλέον (3) και πρέπει να εναρμονιστεί με τη συνθήκη της Λισαβόνας (ΣΛΕΕ). Τέλος, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι διατάξεις που υπόκεινται σε εκτελεστικές πράξεις και να διευκρινιστούν οι προϋποθέσεις για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. |
| --- | --- | --- |

3.2.

—

Εναρμόνιση του κανονισμού περί έμμονων οργανικών ρύπων, ο οποίος συνδέεται με την οδηγία 67/548/ΕΟΚ και την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 και την οδηγία 2008/98/ΕΚ. Συγκεκριμένα, ο κανονισμός περί έμμονων οργανικών ρύπων αναφέρεται σε μια κανονιστική επιτροπή η οποία δεν υφίσταται πλέον (3) και πρέπει να εναρμονιστεί με τη συνθήκη της Λισαβόνας (ΣΛΕΕ). Τέλος, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι διατάξεις που υπόκεινται σε εκτελεστικές πράξεις και να διευκρινιστούν οι προϋποθέσεις για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

| — | Κρίνεται σκόπιμη η εκχώρηση καθηκόντων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον ECHA (4), προκειμένου να καθοριστεί καταλληλότερο περιβάλλον για την παροχή διοικητικής, επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης σε ό,τι αφορά την εφαρμογή. Επίσης, προτείνεται να υποστηριχθεί η επιβολή του κανονισμού περί έμμονων οργανικών ρύπων από τα κράτη μέλη μέσω της θέσπισης συντονιστικού ρόλου για το φόρουμ ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο εφαρμογής, το οποίο έχει συσταθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου («REACH») (5). |
| --- | --- |

—

Κρίνεται σκόπιμη η εκχώρηση καθηκόντων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον ECHA (4), προκειμένου να καθοριστεί καταλληλότερο περιβάλλον για την παροχή διοικητικής, επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης σε ό,τι αφορά την εφαρμογή. Επίσης, προτείνεται να υποστηριχθεί η επιβολή του κανονισμού περί έμμονων οργανικών ρύπων από τα κράτη μέλη μέσω της θέσπισης συντονιστικού ρόλου για το φόρουμ ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο εφαρμογής, το οποίο έχει συσταθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου («REACH») (5).

| — | Συμπερίληψη τροποποιήσεων του διατακτικού που έχουν τεχνικό χαρακτήρα, όπως η διασαφήνιση υφιστάμενων ορισμών και η προσθήκη ορισμών για τις έννοιες «παρασκευή», «χρήση» και «ενδιάμεσο προϊόν σε κλειστό σύστημα και σε συγκεκριμένο χώρο» προκειμένου να βελτιωθούν και να απλουστευτούν οι τρέχουσες διαδικασίες. |
| --- | --- |

—

Συμπερίληψη τροποποιήσεων του διατακτικού που έχουν τεχνικό χαρακτήρα, όπως η διασαφήνιση υφιστάμενων ορισμών και η προσθήκη ορισμών για τις έννοιες «παρασκευή», «χρήση» και «ενδιάμεσο προϊόν σε κλειστό σύστημα και σε συγκεκριμένο χώρο» προκειμένου να βελτιωθούν και να απλουστευτούν οι τρέχουσες διαδικασίες.

| 3.3. | Η πρόταση εστιάζει ειδικότερα στη διαφάνεια και στην πρόσβαση του κοινού στην ενημέρωση. Πρέπει να προάγονται και να ενισχύονται προγράμματα ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τους έμμονους οργανικούς ρύπους, ιδίως για τις πλέον ευάλωτες ομάδες, όσο και για τα προγράμματα εκπαίδευσης εργατών, επιστημόνων, εκπαιδευτικών αλλά και τεχνικού και διοικητικού προσωπικού. Επιπλέον, το κοινό θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει στην εκπόνηση, την εφαρμογή και την επικαιροποίηση σχεδίων εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο. |
| --- | --- |

3.3.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αποσκοπεί στην αναδιατύπωση του κανονισμού για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεπής και αποτελεσματική εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν για την ΕΕ από τη σύμβαση της Στοκχόλμης. Τα μέτρα αυτά είναι θεμελιώδους σημασίας για τον καθορισμό ενός κοινού νομικού πλαισίου υπό το οποίο θα μπορούν να λαμβάνονται μέτρα για την εξάλειψη της παραγωγής, της διάθεσης στην αγορά και της χρήσης εκουσίως παραγόμενων έμμονων οργανικών ρύπων (POP) και για την καθιέρωση ετήσιων ελέγχων από κάθε επιμέρους κράτος μέλος και την παραγωγή συγκρίσιμων δεδομένων για την ΕΕ. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι στην ΕΕ έχει ήδη εξαλειφθεί η διάθεση στην αγορά και χρήση των περισσότερων έμμονων οργανικών ρύπων. Ωστόσο, για να ελαχιστοποιηθεί η έκλυση έμμονων οργανικών ρύπων, πρέπει να απαγορευθεί η παρασκευή τέτοιου είδους ουσιών και οι εξαιρέσεις θα πρέπει να περιορίζονται σε όσες πληρούν μια βασική λειτουργία σε μια συγκεκριμένη εφαρμογή. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει αυστηρότερα μέτρα ελέγχου από τα προβλεπόμενα στη σύμβαση της Στοκχόλμης, σύμφωνα με την προληπτική προσέγγιση για την περιβαλλοντική προστασία, όπως θεσπίζεται στη Δήλωση του Ρίο για το περιβάλλον και την ανάπτυξη (6). |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρακάμψει τυχόν επίσημες διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα κράτη μέλη έχει ως κίνητρο τη γενική ενοποιημένη συμφωνία με όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αναδιατύπωση του κανονισμού περί έμμονων οργανικών ρύπων (POP). Ωστόσο, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσει μια αποτελεσματική και χωρίς αποκλεισμούς προσέγγιση κατά τα επόμενα βήματα της υλοποίησης. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση όσον αφορά την εκχώρηση καθηκόντων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA/European Chemicals Agency) προκειμένου να διαμορφωθεί ένα καταλληλότερο περιβάλλον για την παροχή διοικητικής, επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης σε ό,τι αφορά την εφαρμογή. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη θέσπισης μιας σταθερής μεθόδου εργασίας, στην οποία θα συμμετέχουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ECHA και τα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί αποτελεσματική συνεργασία και καλύτερα αποτελέσματα. Ένας ακρογωνιαίος λίθος του νέου αυτού πλαισίου εργασίας θα πρέπει να είναι η διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ορισμένες πτυχές της αναδιατύπωσης είναι εξολοκλήρου τεχνικού χαρακτήρα. Σύμφωνα με προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της (7), η ΕΟΚΕ θεωρεί τους έμμονους οργανικούς ρύπους σοβαρή απειλή για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συνιστά την ορθή και περιορισμένη χρήση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων (όπου είναι απολύτως απαραίτητο), προκειμένου να διατηρηθεί ένας ανοικτός διάλογος με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, με ιδιαίτερη έμφαση στην ευαισθητοποίηση του κοινού και τη διαφάνεια. |
| --- | --- |

4.5.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 5.1. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καθορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πρόταση βάσει της οποίας τα κράτη μέλη πρέπει να παρέχουν ευκαιρίες για συμμετοχή των πολιτών στην κατάρτιση, την εφαρμογή και την ενημέρωση των εθνικών σχεδίων εφαρμογής. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι μέθοδοι συμμετοχής θα πρέπει να είναι σαφείς και κοινές για όλα τα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι, περισσότερο από τους μεμονωμένους πολίτες, η οργανωμένη κοινωνία των πολιτών θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Επιπλέον, δεν είναι σαφές εάν και με ποιον τρόπο οι πρωτοβουλίες αυτές θα τύχουν οικονομικής υποστήριξης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτε με ποιον τρόπο θα γίνει γνωστή η σημαντική αυτή ευκαιρία. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Οι έμμονοι οργανικοί ρύποι (POP) συνιστούν παγκόσμια απειλή. Επί του παρόντος, η πρωταρχική πρόκληση σε παγκόσμιο επίπεδο είναι η εναρμόνιση των εθνικών στρατηγικών και νομοθεσιών για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των έμμονων οργανικών ρύπων. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναλάβει η ΕΕ πιο ενεργό ρόλο έναντι των τρίτων χωρών, με σκοπό την αντιμετώπιση των εκπομπών έμμονων οργανικών ρύπων. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η «ανταλλαγή πληροφοριών» (8) με τρίτες χώρες που δεν συμμετέχουν στη σύμβαση της Στοκχόλμης ή η «έγκαιρη τεχνική αρωγή κατόπιν σχετικού αιτήματος και εντός του πλαισίου των διαθέσιμων πόρων» (9) για την εφαρμογή της σύμβασης εξακολουθούν να είναι υπερβολικά ασαφείς για την εξάλειψη των έμμονων οργανικών ρύπων. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει τη βιωσιμότητα και την τήρηση των διατάξεων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους στις διμερείς και πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες (10). Ακόμη και συναρμόδια διεθνή όργανα, όπως η Επιτροπή Εφαρμογής και Συμμόρφωσης («Implementation and Compliance Committee») που θεσπίστηκε με τη σύμβαση της Μιναμάτα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό σημείο αναφοράς ως προς αυτό (11). Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι η ΕΕ μπορεί να καταστεί πρωτοπόρος ως προς τη βιώσιμη καινοτομία. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση διοργάνωσης ευρείας εκστρατείας ευαισθητοποίησης σχετικά με τους έμμονους οργανικούς ρύπους σε επίπεδο ΕΕ. Ταυτόχρονα, η ΕΕ πρέπει να δραστηριοποιηθεί περισσότερο στην ενίσχυση της εκπαίδευσης στα θέματα αειφορίας και στη διάδοση πληροφοριών για τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της βιωσιμότητας (12). Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ εισηγείται να δημιουργηθεί μια ανοικτή τράπεζα δεδομένων για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, καθότι θα αποτελέσει ένα χρήσιμο μέσο για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα μαθήματα επιμόρφωσης με θέμα τους έμμονους οργανικούς ρύπους θα πρέπει να καταστούν υποχρεωτικά και να είναι διαθέσιμα για όλους τους Ευρωπαίους εργαζομένους των οποίων η εργασία συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τις ουσίες αυτές. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι οι πτυχές αυτές αποτελούν ήδη μέρος της ισχύουσας νομοθεσίας, όμως η αβέβαιη και χαλαρή εφαρμογή συνεπάγεται ότι πρέπει να εντοπιστούν νέα μέσα για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή τους. Συγκεκριμένα, η ΕΟΚΕ συνιστά να εναρμονιστούν οι πρωτοβουλίες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και κατάρτισης και να θεωρούνται μέρος της ίδιας στρατηγικής, σύμφωνα με την προσέγγιση για τη διά βίου μάθηση. |
| --- | --- |

5.5.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

O Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  http://chm.pops.int/

1

(2)  Τα τελευταία χρόνια προστέθηκαν στον αρχικό κατάλογο 16 επιπλέον στοιχεία. http://chm.pops.int/TheConvention/ThePOPs/TheNewPOPs/tabid/2511/Default.aspx

2

(3)  Από την 1η Ιουνίου 2015.

3

(4)  Κανονισμός (EE) αριθ. 1907/2006.

4

(5)  Καταχώριση, αξιολόγηση, αδειοδότηση και περιορισμοί των χημικών προϊόντων (REACH/Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals).

5

Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals

(6)  Δήλωση του Ρίο, 1992. Αρχή 15: «Για την προστασία του περιβάλλοντος, μέτρα προφυλάξεως πρέπει να τύχουν ευρείας εφαρμογής από τα κράτη, σύμφωνα με τις δυνατότητές τους. Σε περίπτωση κινδύνου σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας, η έλλειψη απόλυτης επιστημονικής βεβαιότητας δεν πρέπει να αποτελέσει πρόσχημα για την αναβολή της λήψεως αποτελεσματικών μέτρων σκοπούντων στην πρόληψη της υποβαθμίσεως του περιβάλλοντος».

6

Για την προστασία του περιβάλλοντος, μέτρα προφυλάξεως πρέπει να τύχουν ευρείας εφαρμογής από τα κράτη, σύμφωνα με τις δυνατότητές τους. Σε περίπτωση κινδύνου σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας, η έλλειψη απόλυτης επιστημονικής βεβαιότητας δεν πρέπει να αποτελέσει πρόσχημα για την αναβολή της λήψεως αποτελεσματικών μέτρων σκοπούντων στην πρόληψη της υποβαθμίσεως του περιβάλλοντος».

(7)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα τους έμμονους οργανικούς ρύπους (ΕΕ C 32 της 5.2.2004, σ. 45) (NAT/197/209/210).

7

έμμονους οργανικούς ρύπους

(8)  COM(2018) 144 final, σημείο 18.

8

(9)  COM(2018) 144 final, σημείο 21.

9

(10)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Η μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο ευρωπαϊκό μέλλον»(
  ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 44).

10

(

(11)  Η σύμβαση της Μιναμάτα για τον υδράργυρο είναι μια παγκόσμια συνθήκη για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος από τις δυσμενείς επιπτώσεις του υδραργύρου. Συμφωνήθηκε στη Γενεύη της Ελβετίας στις 19 Ιανουαρίου 2013, εγκρίθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2013 σε διπλωματική διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Κουμαμότο της Ιαπωνίας και τέθηκε σε ισχύ στις 16 Αυγούστου 2017. Αντικατοπτρίζει μια καινοτόμο και ολοκληρωμένη προσέγγιση, η οποία αφορά τον υδράργυρο καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του, από την εξόρυξη μέχρι τη διαχείριση των αποβλήτων. http://www.mercuryction.org/. Άρθρο 15.

11

(12)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Ρίο+20: προς μια πράσινη οικονομία και καλύτερη διακυβέρνηση» (EE C 376 της 22.12.2011, σ. 102), βλέπε σημείο 4.13.

12

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/97 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/97

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Πλαίσιο παρακολούθησης για την κυκλική οικονομία»

[COM(2018) 29 final]

(2018/C 367/19)

| Εισηγητής: ο κ. | Cillian LOHAN |
| --- | --- |
| Συνεισηγήτρια: η κ. | Tellervo KYLÄ-HARAKKA-RUONALA |

Εισηγητής: ο κ.

Cillian LOHAN

Συνεισηγήτρια: η κ.

Tellervo KYLÄ-HARAKKA-RUONALA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 12.2.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Απόφαση της συνόδου ολομέλειας | 19.9.2017 |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 26.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 172/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 12.2.2018

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας

19.9.2017

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

26.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

172/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την Ανακοίνωση με θέμα «Πλαίσιο παρακολούθησης για την κυκλική οικονομία» και θεωρεί ότι αποτελεί σημαντική συνέχεια του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία, όπως είχε ήδη συστήσει στη σχετική γνωμοδότησή της NAT/676. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η Ανακοίνωση αποτελεί μια καλή αφετηρία· ωστόσο, δεν περιλαμβάνει ορισμένους κατάλληλους και σημαντικούς δείκτες σχετικά με τα εξής:






  — | οικολογικό σχεδιασμό, |
| --- | --- | --- |

1.2.

—

οικολογικό σχεδιασμό,

| — | ανάπτυξη (νέων) προτύπων επιχειρηματικής δραστηριότητας, |
| --- | --- |

—

ανάπτυξη (νέων) προτύπων επιχειρηματικής δραστηριότητας,

| — | συνεργατική οικονομία, |
| --- | --- |

—

συνεργατική οικονομία,

| — | κοινωνικούς δείκτες, |
| --- | --- |

—

κοινωνικούς δείκτες,

| — | στοιχεία για τις εκπομπές. |
| --- | --- |

—

στοιχεία για τις εκπομπές.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι, αν και συμβουλευτικό όργανο των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, δεν ζητήθηκε η γνώμη της κατά τη διαδικασία διαβούλευσης για την ανάπτυξη των εν λόγω δεικτών. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η κυκλική οικονομία συνδέεται με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης και, ως εκ τούτου, οι δείκτες παρακολούθησης πρέπει να αντανακλούν το γεγονός αυτό. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η παρακολούθηση δεν πρέπει να επικεντρώνεται υπερβολικά στα απόβλητα. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Ο ορισμός των «κλάδων της κυκλικής οικονομίας» είναι περιοριστικός και πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω, δεδομένου ότι έχει συνέπειες για διάφορους δείκτες. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η έλλειψη δεδομένων σε συγκεκριμένο τομέα δεν θα πρέπει να αποτελεί λόγο αποκλεισμού. Τα κενά δεδομένων πρέπει να αναδειχθούν και να εξευρεθούν στρατηγικές για την κάλυψή τους. Αν συνεχίσουμε να περιοριζόμαστε στα παλαιά παραδοσιακά δεδομένα, τότε δεν θα μπορέσουμε να μετρήσουμε με ακρίβεια τη μετάβαση σε ένα νέο οικονομικό μοντέλο. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Υπάρχουν ανακολουθίες μεταξύ πολιτικών και κανονιστικών ρυθμίσεων οι οποίες εμποδίζουν τη μετάβαση σε ένα μοντέλο κυκλικής οικονομίας για τον επιχειρηματικό τομέα. Οι εν λόγω ανακολουθίες θα πρέπει να καταγραφούν ως μέρος του πλαισίου παρακολούθησης. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Η χρήση δημόσιων πόρων πρέπει να παρακολουθείται με βάση ειδικό για τον σκοπό αυτό δείκτη. Οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται για πρωτοβουλίες της κυκλικής οικονομίας πρέπει να ενσωματώνουν στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη του εν λόγω δείκτη. Είναι επίσης σημαντικό να υπάρξει παρακολούθηση τόσο των πόρων που «δαπανώνται» όσο και αυτών που «επενδύονται». |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα ενδιαφερομένων φορέων για την κυκλική οικονομία θα πρέπει να χρησιμεύσει ως μέσο συνεργασίας με φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα· παράλληλα, και για την επιτυχία του εγχειρήματος, θα πρέπει να καταρτιστεί και να εφαρμοστεί μια επικοινωνιακή στρατηγική με συγκεκριμένους στόχους. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Πρέπει να γίνονται μετρήσεις της ευαισθητοποίησης και της εκπαίδευσης σε επίπεδο καταναλωτών και χρηστών, προκειμένου να εξασφαλίζεται καλύτερη κατανόηση του ρόλου των καταναλωτών στην κυκλική οικονομία και στη ροή των υλικών. Επίσης, θα πρέπει να δίνεται ώθηση και να πραγματοποιούνται μετρήσεις, αφενός, σε υποστηρικτικές υποδομές που θα επιτρέπουν στους καταναλωτές να βελτιώνουν τη συμπεριφορά τους ως προς την αποδοτική χρήση των πόρων και, αφετέρου, σε δραστηριότητες που στηρίζουν τη μετατροπή από την ιδιότητα του «καταναλωτή» σε αυτήν του «χρήστη». |
| --- | --- |

1.11.

2.   Γενικές παρατηρήσεις

| 2.1. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την Ανακοίνωση της Επιτροπής. Η παρακολούθηση της προόδου που σημειώνεται προς την επίτευξη των στόχων και των επιδιώξεων του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία αποτελεί ουσιαστικό μέρος της διαδικασίας. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Η διαβούλευση για την ανάπτυξη του πλαισίου παρακολούθησης επικεντρώθηκε στα ενδιαφερόμενα μέρη. Σε αυτά θα έπρεπε να είχε συμπεριληφθεί η ΕΟΚΕ, δεδομένου ότι ο ρόλος της ως συμβουλευτικού οργάνου κατοχυρώνεται από τις Συνθήκες και στα μέλη της συγκαταλέγονται πολλές από τις σχετικές ομάδες ενδιαφερομένων. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Είναι σημαντικό οι παράμετροι σε κάθε αποτελεσματικό σύστημα παρακολούθησης να βασίζονται σε αξιόπιστα στοιχεία που είναι συγκρίσιμα μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Είναι σαφές ότι η παρακολούθηση της προόδου προς μια κυκλική οικονομία παρουσιάζει προκλήσεις. Θα είναι ζωτικής σημασίας να μετρηθούν όλα τα στοιχεία της μετάβασης στην κυκλική οικονομία και να εξασφαλιστεί ότι τα κενά δεδομένων εντοπίζονται σαφώς. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Οι πόροι θα πρέπει να κατανέμονται κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι συμπληρώνονται τυχόν κενά δεδομένων και να θεσπίζονται επειγόντως κριτήρια και να συλλέγονται δεδομένα που θα χρησιμεύσουν στον προσδιορισμό των αρχικών στοιχείων. Συνιστώνται η συνεχής έρευνα και η παρακολούθηση των κριτηρίων, των μετρήσεων και των δεικτών. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Ο ορισμός των «κλάδων της κυκλικής οικονομίας» είναι αρκετά περιορισμένος και θα μπορούσε να υποστεί περαιτέρω επεξεργασία. Ο ορισμός αυτός είναι περιοριστικός για τις μετρήσεις ως προς την αξιολόγηση της οικονομικής δραστηριότητας, της δημιουργίας θέσεων εργασίας, της καινοτομίας και άλλων δεικτών.
  Διάγραμμα 1: Ροές υλικών στην οικονομία (ΕΕ-28, 2014)



  Διάγραμμα1: Διατίθεται στον σύνδεσμο http://ec.europa.eu/eurostat/web/circular-economy/material-flow-diagram |
| --- | --- |

2.6.

Διάγραμμα 1: Ροές υλικών στην οικονομία (ΕΕ-28, 2014)

Image

Διάγραμμα1: Διατίθεται στον σύνδεσμο http://ec.europa.eu/eurostat/web/circular-economy/material-flow-diagram

| 2.7. | Τα γενικά στοιχεία για τις ροές υλικών δείχνουν ότι κάθε χρόνο στην ΕΕ 8 δισεκατομμύρια τόνοι υλικών μετατρέπονται μέσω επεξεργασίας σε ενέργεια ή σε προϊόντα. Αν και μόλις 0,6 δισεκατ. τόνοι εξάγονται στη συνέχεια, η συντριπτική πλειοψηφία εξακολουθεί να τελεί υπό τον έλεγχο φορέων εντός της ΕΕ. Ωστόσο, η ανάλυση αυτή είναι επιλεκτική όσον αφορά τα υλικά που περιλαμβάνονται, ενώ εξαιρούνται σημαντικές ροές όπως τρόφιμα και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Πρέπει να συνεκτιμηθεί ο αντίκτυπος της παραγωγής σε αντιπαράθεση με τον αντίκτυπο της κατανάλωσης και να εξεταστεί πως και τι παράγουμε, εξάγουμε και εισάγουμε. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Στην Ανακοίνωση θα έπρεπε να είχε συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι οι συντάκτες της έρευνας αναφέρουν ότι τα στοιχεία για την ανακύκλωση είναι αισιόδοξα και είναι πιθανό να αποτελούν υπερεκτίμηση του τι πραγματικά συμβαίνει. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Είναι απαραίτητο να συνδεθεί η κυκλική οικονομία με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ένα πλαίσιο παρακολούθησης πρέπει να περιλαμβάνει αυτόν τον σύνδεσμο για να ενισχύσει τις δράσεις και να αποτρέπει την αλληλεπικάλυψη προσπαθειών, βελτιώνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της μετάβασης. |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Η Ανακοίνωση επικεντρώνεται υπερβολικά στα απόβλητα. Αυτό εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι τα στοιχεία για τα απόβλητα είναι αξιόπιστα, συνεκτικά και συγκρίσιμα. Ωστόσο, η μελλοντική παρακολούθηση πρέπει να προχωρά πέρα από τα απόβλητα και την ανακύκλωση, και να εστιάζει στον σχεδιασμό, την παραγωγή και την κατανάλωση. |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | Πρέπει να γίνονται μετρήσεις της ευαισθητοποίησης και της εκπαίδευσης σε επίπεδο καταναλωτών και χρηστών, προκειμένου να εξασφαλίζεται καλύτερη κατανόηση του ρόλου των καταναλωτών στην κυκλική οικονομία και στη ροή των υλικών. Πρέπει να θεσπιστούν τεκμηριωμένες και πρακτικές λύσεις· η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο· επίσης, πολύ σημαντική είναι και η νοοτροπία της κυκλικής οικονομίας, με βάση την επανεξέταση των αξιών και τη μεταβολή των υφιστάμενων προτύπων κατανάλωσης. |
| --- | --- |

2.11.

| 2.12. | Χρειάζεται να διαμορφωθεί μια εγκεκριμένη ενωσιακή ορολογία σχετικά με την κυκλική οικονομία. Η τρέχουσα παρακολούθηση των τομέων της κυκλικής οικονομίας είναι, εξ ορισμού, πολύ περιορισμένη και δεν αποτυπώνει το είδος συστημικών αλλαγών που προβλέπονται στο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία και που επιθυμεί η κοινωνία. Επίσης, χρειάζεται να επανακαθοριστεί το τι εννοούμε με τον όρο απόβλητα. |
| --- | --- |

2.12.

3.   Οι δέκα δείκτες

| 3.1. | Οι δέκα δείκτες απαριθμούνται στα κεφάλαια για την παραγωγή και την κατανάλωση, τη διαχείριση αποβλήτων, τις δευτερογενείς πρώτες ύλες, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Δεν υπάρχουν δείκτες για την εξέταση των ατμοσφαιρικών εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, που συνδέονται με το ισχύον γραμμικό μοντέλο. Αυτό έχει καίρια σημασία για τη σύνδεση της κυκλικής οικονομίας με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια, και τη συμφωνία του Παρισιού. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Οι δέκα δείκτες εστιάζουν κυρίως στα απόβλητα. Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ευρύτερη ανάλυση που να περιλαμβάνει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των προϊόντων και των υλικών, και να περιλαμβάνει τον οικολογικό σχεδιασμό, τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα, τις μεταβολές στην επιχειρηματική και βιομηχανική συμβίωση, καθώς και νέα καταναλωτικά πρότυπα. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Σε γενικές γραμμές, οι δείκτες θα πρέπει, αφενός, να μετρούν τα αποτελέσματα και τα οφέλη της κυκλικής οικονομίας και, αφετέρου, να εξετάζουν την κυκλικότητα των πόρων. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Ενώ οι συντομότεροι, μικρότεροι βρόχοι είναι προτιμότεροι για μια κυκλική οικονομία, η έμφαση στην αυτάρκεια, ανεξάρτητα από τους άλλους δείκτες, δεν αποτελεί δείκτη κυκλικότητας. Το ποσοστό ανάκτησης πρώτων υλών και η χρήση δευτερογενών πρώτων υλών μπορούν να αυξήσουν την αυτάρκεια. Η έμφαση στην αυτάρκεια ως δείκτη δημιουργεί κίνδυνο να καταστεί η ίδια στόχος, ενώ η πρόθεση δεν είναι αυτή. Η αυτάρκεια μπορεί αθέλητα να προκαλέσει μετατόπιση της έμφασης από την πιο αποδοτική χρήση των πρώτων υλών και των προϊόντων. Μια συστημική σκέψη είναι απαραίτητη. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Είναι κατανοητό ότι συνεκτιμήθηκε η διαθεσιμότητα των δεδομένων κατά την επιλογή των δέκα δεικτών. Ωστόσο, τα κενά δεδομένων πρέπει να προσδιοριστούν σαφώς και ρητώς. Ως μέρος του πλαισίου παρακολούθησης, πρέπει να αναπτυχθεί επειγόντως ένα σχέδιο για την εξάλειψη των εν λόγω ανακολουθιών. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Το τρέχον σχέδιο για τη βελτίωση της γνωστικής βάσης εξακολουθεί να δίνει, κατά κύριο λόγο, έμφαση στα απόβλητα· συνεπώς, πρέπει να διευρυνθεί ώστε να συμπεριλάβει και άλλες πτυχές της κυκλικής οικονομίας. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα ενδιαφερόμενων φορέων για την κυκλική οικονομία, μια κοινή πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΟΚΕ, θα πρέπει να χρησιμεύσει ως μέσο για τον προσδιορισμό κενών στα δεδομένα, για την κατανόηση των τάσεων στους εμπλεκόμενους φορείς και για τον εντοπισμό εμποδίων κατά τη μετάβαση. |
| --- | --- |

3.8.

4.   Αρχικές διαπιστώσεις

4.1.   Παραγωγή και κατανάλωση

| 4.1.1. | Οι δείκτες σχετικά με την παραγωγή και την κατανάλωση επικεντρώνονται υπερβολικά στα απόβλητα. |
| --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | Ελλείψει σχετικών στοιχείων, μετράται η αυτάρκεια στην προσφορά πρώτων υλών. Η αυτάρκεια αυτή καθαυτή δεν αποτελεί δείκτη της κυκλικής οικονομίας (βλέπε 3.4). Η διάκριση μεταξύ πρωτογενών, δευτερογενών ή τριτογενών πρώτων υλών πρέπει να αποσαφηνιστεί. Θα ήταν επίσης χρήσιμη η παρακολούθηση των εξελίξεων με αναλυτικότερο τρόπο, για παράδειγμα με τη μέτρηση της χρήσης ανανεώσιμων έναντι μη ανανεώσιμων πόρων, της ανάκτησης πόρων καθοριστικής σημασίας, όπως σπάνια μέταλλα, καθώς και των συνεπειών της παραγωγής, των εισαγωγών και των εξαγωγών (βλέπε 2.8). |
| --- | --- |

4.1.2.

| 4.1.3. | Οι πράσινες δημόσιες συμβάσεις (ΠΔΣ) είναι ένας καλός δείκτης της χρήσης των δημόσιων πόρων και μπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για την κυκλικότητα. Η εφαρμογή των σχεδίων ΠΔΣ στα κράτη μέλη θα μπορούσε να διευκολυνθεί με σαφή επικοινωνία και διάθεση πόρων για κατάρτιση με θέμα τη σχέση των ΠΔΣ με την κυκλικότητα, τους ΣΒΑ και τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού για μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. |
| --- | --- |

4.1.3.

| 4.1.4. | Κατά την αξιολόγηση των περιφερειακών και εθνικών σχεδίων ΠΔΣ, θα πρέπει να υπάρξει παρακολούθηση των προγραμμάτων κατάρτισης για τους υπεύθυνους δημοσίων συμβάσεων καθώς και ανταλλαγή πληροφοριών. Πρέπει να αντιμετωπιστεί η ανεπαρκής κατανόηση των προφανών αντιφάσεων μεταξύ των κυκλικών ή των πράσινων δημόσιων συμβάσεων και των κανόνων της ενιαίας αγοράς. |
| --- | --- |

4.1.4.

| 4.1.5. | Ουσιαστικής σημασίας είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του περίπλοκου ζητήματος της σπατάλης τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων. Δεν αρκεί μόνον ο περιορισμός της σπατάλης τροφίμων σε επίπεδο καταναλωτή αλλά απαιτείται συστημική αλλαγή για να αντιμετωπιστεί αυτό το τεράστιο πρόβλημα. |
| --- | --- |

4.1.5.

| 4.1.6. | Ωστόσο, τα απορρίμματα τροφίμων είναι μία πτυχή της εισαγωγής της κυκλικότητας στον αγροδιατροφικό κλάδο. Ακόμη, απαιτούνται σαφείς ορισμοί για τον καθορισμό των κυκλικών γεωργικών πρακτικών. Τούτοι πρέπει να αναπτυχθούν επειγόντως σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη (βλέπε 2.13). Η σπατάλη τροφίμων πρέπει να παρακολουθείται ως μέρος ενός συστήματος, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι αλληλεξαρτήσεις μεταξύ της παραγωγής και της σπατάλης τροφίμων, καθώς και με άλλες πτυχές, όπως η ενέργεια, η κινητικότητα και η διαχείριση των υδάτων. |
| --- | --- |

4.1.6.

| 4.1.7. | Υπάρχουν βασικές πτυχές της μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία που δεν καλύπτονται εν προκειμένω, οι οποίες πρέπει να αποτελέσουν τμήμα της παραγωγής και κατανάλωσης στο πλαίσιο της παρακολούθησης. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο οικολογικός σχεδιασμός, τα νέα μοντέλα ιδιοκτησίας, οι εθελοντικές συμφωνίες, οι πληροφορίες για τους καταναλωτές, η συμπεριφορά των καταναλωτών, οι υποστηρικτικές υποδομές, η χαρτογράφηση των επιδοτήσεων που ενδέχεται να στηρίζουν μη κυκλικές δραστηριότητες και η σύνδεση με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ). |
| --- | --- |

4.1.7.

4.2.   Διαχείριση αποβλήτων

| 4.2.1. | Θεμελιώδη σημασία για την κυκλική οικονομία κατέχουν τα εξής: επαναπροσδιορισμός της διαχείρισης των αποβλήτων, επαναπροσδιορισμός των αποβλήτων, προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας στον τομέα της ανακύκλωσης, νέα επιχειρηματικά μοντέλα, νέες αλυσίδες δημιουργίας αξίας και υπέρβαση της ανακύκλωσης. Σε αυτό θα μπορούσε να συμπεριληφθεί η μετάβαση από τη διαχείριση αποβλήτων σε διαχείριση πόρων. |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Το σημαντικότερο ερώτημα που τίθεται σε ό, τι αφορά την παρακολούθηση των αστικών αποβλήτων, και των ποσοστών ανακύκλωσης, είναι σε ποιο σημείο της αλυσίδας πραγματοποιείται η μέτρηση: πριν τη διαλογή ή μετά. Στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής υπάρχει σχετική μνεία αλλά δεν υπάρχει σχετική ρητή αναφορά στην Ανακοίνωση. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σταθερά ότι η μέτρηση μετά τη διαλογή είναι η πιο ακριβής. |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | Η παρακολούθηση των αστικών αποβλήτων πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τα λύματα. Τα ανθρώπινα απόβλητα αποτελούν βιώσιμη πηγή ενέργειας όταν γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας σε αναερόβια χωνευτήρια. Αυτό μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση των εκπομπών από άλλες πηγές ενέργειας. |
| --- | --- |

4.2.3.

4.3.   Δευτερογενείς πρώτες ύλες

| 4.3.1. | Μια δυναμική, λειτουργική αγορά δευτερογενών πρώτων υλών στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, είναι ζωτικής σημασίας. |
| --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Σε μια κυκλική οικονομία, οι έννοιες των ροών υλικών πρέπει να προχωρήσουν πέρα από την ανακύκλωση, και να συμπεριλάβουν την παρακολούθηση των ροών υλικών στους τομείς της επισκευής, επαναχρησιμοποίησης και, βεβαίως, ανακατασκευής. Και πάλι, οι ορισμοί έχουν ουσιαστική σημασία, διότι τα απόβλητα ενός κλάδου μπορούν να αποτελούν εν δυνάμει πόρους για έναν άλλο. |
| --- | --- |

4.3.2.

| 4.3.3. | Θα πρέπει να αναγνωριστεί η διάκριση μεταξύ του τέλους της ζωής ενός προϊόντος (δηλαδή το τέλος της λειτουργίας του προϊόντος) και το τέλος του κύκλου ζωής των συστατικών στοιχείων και των υλικών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή του. |
| --- | --- |

4.3.3.

| 4.3.4. | Η ροή των υλικών εντός της κυκλικής οικονομίας θα πρέπει επίσης να παρακολουθεί την αλλαγή κυριότητας ενός επιχειρηματικού μοντέλου που βασίζεται σε υπηρεσίες. |
| --- | --- |

4.3.4.

| 4.3.5. | Η ενότητα αυτή εστιάζει στη διαχείριση των παραγόμενων αποβλήτων, και επισημαίνει τη συνεπόμενη ευκαιρία δημιουργίας δευτερογενών πρώτων υλών. Η εν λόγω πρωτοβουλία είναι ευπρόσδεκτη, ωστόσο, έχει περιορισμένη εμβέλεια διότι από τις ροές υλικών που αξιολογήθηκαν εξαιρούνται σημαντικά είδη, όπως τρόφιμα και υφαντουργικά προϊόντα. |
| --- | --- |

4.3.5.

| 4.3.6. | Είναι σημαντική η παρακολούθηση των κοινωνικών τάσεων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο μιας κοινωνίας να μπορούν να ανακτηθούν με τη λήξη της λειτουργικότητας ή της ελκυστικότητας ενός συγκεκριμένου προϊόντος. Με τον τρόπο αυτό, θα υπερδιπλασιαστεί το δυναμικό διαχείρισης των ροών υλικών. Η ψηφιοποίηση μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση αυτή. |
| --- | --- |

4.3.6.

| 4.3.7. | Η Ανακοίνωση θα μπορούσε να βελτιώσει τη διαφάνεια και τη σαφήνεια όσον αφορά τα υλικά που περιλαμβάνονται στην αξιολόγηση των κοινωνικών τάσεων, και ποιος μπορεί να είναι ο τρόπος μέτρησης και παρακολούθησης. |
| --- | --- |

4.3.7.

4.4.   Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία

| 4.4.1. | Η καινοτομία, οι επενδύσεις και το εμπόριο αποτελούν τις βασικές λειτουργίες μέσω των οποίων οι επιχειρήσεις συμβάλλουν στην επίτευξη της κυκλικής οικονομίας. Δεδομένου ότι η κυκλική οικονομία είναι σημαντική για όλους τους επιχειρηματικούς κλάδους και, το κυριότερο, απαιτεί συνεργασία όλων των κλάδων, είναι απαραίτητη μια ευρύτερη προσέγγιση προς την κατεύθυνση της κυκλικής οικονομίας. |
| --- | --- |

4.4.1.

| 4.4.2. | Πρέπει να παρακολουθούνται συγκεκριμένες εξελίξεις στον τομέα του οικολογικού σχεδιασμού καθώς και η ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών μοντέλων που βασίζονται στις υπηρεσίες και στις ευέλικτες μορφές ιδιοκτησίας. Για παράδειγμα, πρέπει να παρακολουθούνται η ανάπτυξη και η έγκριση των προτύπων οικολογικού σχεδιασμού που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία. |
| --- | --- |

4.4.2.

| 4.4.3. | Υπάρχουν εταιρείες που κινούνται προς την ανακατασκευή και καταλαμβάνουν σημαντικά τμήματα των αγορών. Οι τάσεις αυτές θα πρέπει να καταγραφούν ως μέρος του πλαισίου παρακολούθησης. |
| --- | --- |

4.4.3.

| 4.4.4. | Επίσης, η χρήση δημόσιων πόρων πρέπει να παρακολουθείται με βάση ειδικό για τον σκοπό αυτό δείκτη. Οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν ειδικά για πρωτοβουλίες στον τομέα της κυκλικής οικονομίας πρέπει να περιλαμβάνουν στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη του εν λόγω δείκτη, έτσι ώστε να μετρώνται όχι μόνο οι πόροι που δαπανήθηκαν αλλά και ο αντίκτυπος που επιτεύχθηκε. |
| --- | --- |

4.4.4.

| 4.4.5. | Οι ιδιωτικές επενδύσεις διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Οι επενδυτικοί, ασφαλιστικοί και τραπεζικοί κλάδοι έχουν ήδη αναπτύξει εργαλεία και μοντέλα αξιολόγησης. Ως εκ τούτου, οι ιδιωτικές επενδύσεις και οι δημόσιοι πόροι μπορούν να ποσοτικοποιούνται στο σύστημα παρακολούθησης. |
| --- | --- |

4.4.5.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/103 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/103

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πολυετούς σχεδίου σχετικά με τις αλιευτικές δραστηριότητες εκμετάλλευσης βενθοπελαγικών αποθεμάτων στη δυτική Μεσόγειο θάλασσα»

[COM(2018) 115 final — 2018/0050 (COD)]

(2018/C 367/20)

| Εισηγητής: ο κ. | Gabriel SARRÓ IPARRAGUIRRE |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Gabriel SARRÓ IPARRAGUIRRE

| Αιτήσεις γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 15.3.2018
  Συμβούλιο, 20.3.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 43 παράγραφος 2, άρθρο 114 παράγραφος 1 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Απόφαση της συνόδου ολομέλειας | 13.2.2018 (εν αναμονή της αίτησης γνωμοδότησης) |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 26.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 165/0/2 |

Αιτήσεις γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 15.3.2018

Συμβούλιο, 20.3.2018

Νομική βάση

Άρθρο 43 παράγραφος 2, άρθρο 114 παράγραφος 1 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας

13.2.2018 (εν αναμονή της αίτησης γνωμοδότησης)

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

26.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

165/0/2

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως προς τη σκοπιμότητα εκπόνησης πολυετούς σχεδίου με θέμα την αλιεία βενθοπελαγικών ειδών στη δυτική Μεσόγειο. Το εν λόγω σχέδιο προβλέπει μέτρα για την αντιστροφή της υπερεκμετάλλευσης της πλειονότητας των βενθοπελαγικών ειδών, για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Με αυτά κατά νου, η ΕΟΚΕ κρίνει κατάλληλη τη χρήση του καθεστώτος διαχείρισης της αλιευτικής προσπάθειας βάσει των ημερών αλιείας και των διαχειριστικών μονάδων (γεωγραφική υποπεριοχή) για τις τράτες και επικροτεί τη δυνατότητα καθιέρωσης ενός συστήματος συνολικών επιτρεπόμενων αλιευμάτων (TAC) σε περίπτωση αποτυχίας της διαχείρισης βάσει της αλιευτικής προσπάθειας. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι ο στόχος του σχεδίου πρέπει να είναι η τριπλά βιώσιμη αλιεία από περιβαλλοντικής, κοινωνικής και οικονομικής άποψης. Ως εκ τούτου, τα μέτρα πρέπει να είναι αναλογικά, έτσι ώστε οι κοινωνικοοικονομικές συνέπειες να είναι αποδεκτές και βιώσιμες για τους αλιείς της Μεσογείου. Υπό αυτήν την έννοια, δεδομένης της ημερομηνίας έκδοσης και έναρξης ισχύος της υπό εξέταση πρότασης (όχι πριν από τα μέσα του 2019), θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση (ΜΒΑ) για όλα τα ιχθυαποθέματα έως το 2020. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη διεθνή δέσμευση της ΕΕ για επίτευξη της ΜΒΑ έως το 2020, καθώς η σημασία της στα πλαίσια του υπό εξέταση πολυετούς σχεδίου είναι καίρια, ιδίως για τα πλέον υπεραλιευόμενα είδη που κινδυνεύουν με βιολογική κατάρρευση. Για τον λόγο αυτόν, θα ήταν σκόπιμο να τεθούν πιο ρεαλιστικές και εύλογες προθεσμίες για τη ΜΒΑ για όλα τα ιχθυαποθέματα. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ, παρότι αναγνωρίζει τις περιφερειακές ιδιαιτερότητες των αλιευτικών πεδίων της Μεσογείου, εκτιμά ότι η «ιδιαιτερότητα» της Μεσογείου απαιτεί την ανάληψη δράσης σε θέματα μεταρρύθμισης της αλιείας, και συνιστά στους συννομοθέτες να υποστηρίξουν ένα κατάλληλο καθεστώς διαχείρισης, που θα εγγυάται ισοτιμία μεταξύ παράκτιων περιφερειών της Ευρώπης και θα επιτρέπει την πλήρη επίτευξη των στόχων της κοινής αλιευτικής πολιτικής στην περιοχή της Μεσογείου. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημαντική μείωση του αριθμού αλιευτικών σκαφών τα τελευταία χρόνια, εκφράζει όμως τη λύπη της για το γεγονός ότι οι προσπάθειες αυτές του κλάδου της αλιείας δεν επέτρεψαν τη μείωση της πραγματικής θνησιμότητας λόγω αλιείας για τα κύρια αποθέματα, ιδίως λόγω της διαρθρωτικής πλεονάζουσας αλιευτικής ικανότητας ορισμένων τμημάτων του στόλου, ειδικότερα δε του στόλου αλιείας με τράτα, και λόγω της αύξησης της αλιευτικής αποδοτικότητας χάρη στον εκσυγχρονισμό των κινητήρων και των αλιευτικών εργαλείων και τεχνολογιών. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει επίσης υπόψη τους άλλους παράγοντες και τις ανθρώπινες δραστηριότητες που επηρεάζουν την κατάσταση των ιχθυαποθεμάτων και των οικοσυστημάτων στην περιοχή της Μεσογείου, όπως αναφέρεται στο σημείο 3.5 της παρούσας γνωμοδότησης, και προτείνει τη λήψη κατάλληλων μέτρων για τη μείωση του αντίκτυπου τους στα ιχθυαποθέματα. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Δεδομένου ότι η Μεσόγειος είναι μια ημίκλειστη θάλασσα με 22 παράκτια κράτη —τα περισσότερα εξ αυτών εκτός της ΕΕ—, η ΕΟΚΕ εισηγείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταβάλει τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια ώστε να υπάρχει συντονισμός με τα άλλα κράτη των μέτρων διαχείρισης των κοινών ειδών, ιδίως υπό τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Υπό τις συνθήκες σοβαρής υπεραλίευσης στην περιοχή, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την ανάγκη λήψης μέτρων χωρικού και χρονικού περιορισμού ειδικά για την αλιεία με τράτα, το κύριο εργαλείο που χρησιμοποιείται στην αλιεία που καλύπτεται από το πολυετές σχέδιο, προκειμένου να περιοριστεί ουσιωδώς, όταν κρίνεται αναγκαίο σύμφωνα με τις εκθέσεις των επιστημόνων, η επίπτωσή της στα ανεπιθύμητα αλιεύματα βενθοπελαγικών ειδών, ιδίως γόνου, καθώς και στους ζωτικούς βιοτόπους των ιχθύων (τόποι αναπαραγωγής ή συγκέντρωσης του γόνου). |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ προτείνει στους συννομοθέτες να αφαιρέσουν τη χωρο-χρονική απαγόρευση χρήσης τράτας έως την ισοβαθή των 100 μέτρων από την 1η Μαΐου έως τις 31 Ιουλίου κάθε έτους για τους λόγους που διατυπώνονται στο σημείο 4.3 της παρούσας γνωμοδότησης. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει τη συμπερίληψη των συνοδευτικών μέτρων για την αντιστάθμιση των απωλειών που θα υποστούν οι αλιείς με τη μείωση της αλιευτικής προσπάθειας και της θνησιμότητας λόγω αλιείας. Υπό αυτήν την έννοια, θα ήταν χρήσιμο να επεκταθούν οι ενισχύσεις για την προσωρινή παύση των αλιευτικών δραστηριοτήτων και να επανεξεταστούν οι ενισχύσεις για την οριστική παύση τους. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Τέλος, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει υπόψη της όλες τις παρατηρήσεις που διατυπώνονται στις γενικές και ειδικές παρατηρήσεις της παρούσας γνωμοδότησης. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Κύρια σημεία της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 2.1. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση πολυετούς σχεδίου για τις αλιευτικές δραστηριότητες εκμετάλλευσης βενθοπελαγικών αποθεμάτων στη δυτική Μεσόγειο θάλασσα. Το σχέδιο αφορά την αλιεία κόκκινης γαρίδας, κόκκινης γαρίδας βαθέων υδάτων, κόκκινης γιγαντογαρίδας, μπακαλιάρου, καραβίδας και κουτσομούρας από στόλους αλιευτικών σκαφών (κυρίως τράτες) από την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Οι γενικοί στόχοι της πρότασης είναι επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση για τα εν λόγω ιχθυαποθέματα, να δοθεί έμφαση στην πρόληψη και το οικοσύστημα και να διευκολυνθεί η εφαρμογή της υποχρέωσης εκφόρτωσης. Όλα αυτά γίνονται με μέλημα οι αλιευτικές δραστηριότητες να είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες σε βάθος χρόνου και να υπόκεινται σε διαχείριση επωφελή για την οικονομία, την κοινωνία και την απασχόληση. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε την υπό εξέταση πρόταση διότι θεωρεί ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 του Συμβουλίου (1) και τα εθνικά σχέδια διαχείρισης δεν λειτούργησαν ικανοποιητικά καθότι, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, περισσότερο από το 80 % των αναλυθέντων ιχθυαποθεμάτων υπεραλιεύεται σε αυτήν την υποπεριοχή, με την αλίευση να υπερβαίνει σαφώς το εύρος τιμών θνησιμότητας λόγω αλιείας που είναι συμβατές με την επίτευξη των στόχων της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Η πρόταση περιέχει ένα σύνολο μέτρων όπως τα εξής: ορίζονται στόχοι θνησιμότητας λόγω αλιείας (FMSY), σημεία αναφοράς διατήρησης, μέτρα έκτακτης ανάγκης και ένας μέγιστος αριθμός ημερών αλιείας με σημαντική μείωση της αλιευτικής προσπάθειας κατά το πρώτο έτος. Σε περίπτωση που τα μέτρα αυτά αποδειχθούν αναποτελεσματικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη λήψη του μέτρου των συνολικών επιτρεπομένων αλιευμάτων και, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, ενός ευρέος φάσματος τεχνικών μέτρων διατήρησης των ιχθυαποθεμάτων. Συν τοις άλλοις, προτείνεται η καθιέρωση, σε όλα τα γεωγραφικά πεδία εφαρμογής της πρότασης, χωρο-χρονικής απαγόρευσης χρήσης τράτας έως την ισοβαθή των 100 μέτρων από την 1η Μαΐου έως τις 31 Ιουλίου κάθε έτους. |
| --- | --- |

2.4.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ, έχοντας υπόψη τις δημοσιευθείσες σχετικές επιστημονικές μελέτες, αναγνωρίζει το εύρος του προβλήματος της υπεραλίευσης και της συνδεόμενης με αυτήν σοβαρής οικολογικής κρίσης και συμφωνεί με την ανάγκη να ληφθούν πρόσθετα διαχειριστικά μέτρα για να μειωθούν η αλιευτική προσπάθεια και η θνησιμότητα λόγω αλιείας με σκοπό να αποκατασταθούν τα βασικά αποθέματα βενθοπελαγικών ιχθύων που υπεραλιεύονται στη δυτική Μεσόγειο θάλασσα. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι αυτό πρέπει να γίνει με αναλογικό τρόπο και χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο το μέλλον των αλιέων στη Μεσόγειο, οι οποίοι έχουν ήδη να αντιμετωπίσουν τα τελευταία χρόνια τη σημαντική μείωση του αριθμού των αλιευτικών σκαφών και, συνεπώς, των ευκαιριών απασχόλησης. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Επίσης, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, όπως έχει η κατάσταση των ιχθυαποθεμάτων σήμερα και δεδομένης της ημερομηνίας έκδοσης και έναρξης ισχύος της υπό εξέταση πρότασης (όχι πριν από τα μέσα του 2019), θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση για όλα τα ιχθυαποθέματα έως το 2020. Για τον λόγο αυτόν, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα περισσότερο υπεραλιευόμενα είδη που κινδυνεύουν με βιολογική κατάρρευση (π.χ. μπακαλιάρος μερλούκιος, κουτσομούρα), ώστε να μην αποτύχουν οι στόχοι αυτοί. Για τον λόγο αυτόν, θα ήταν σκόπιμο να τεθούν πιο ρεαλιστικές και εύλογες προθεσμίες για τη ΜΒΑ για όλα τα ιχθυαποθέματα. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Ομοίως, η ΕΟΚΕ κρίνει ότι, για άλλη μία φορά, κατά την ανάλυση της κατάστασης των ιχθυαποθεμάτων και την υποβολή προτάσεων για την αύξησή τους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φαίνεται να συνεκτιμά τους λοιπούς παράγοντες και ανθρώπινες δραστηριότητες που επηρεάζουν αυτά τα ιχθυαποθέματα, δηλαδή, μεταξύ άλλων, την κλιματική αλλαγή, την οξίνιση, τη μόλυνση, τις δραστηριότητες που σχετίζονται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, τις θαλάσσιες μεταφορές, τη θαλάσσια ρύπανση, τις πλημμελείς δραστηριότητες στις ακτές κ.λπ. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι δεν μπορεί να κατηγορηθεί αποκλειστικά ο κλάδος της αλιείας για την κατάσταση των ιχθυαποθεμάτων και ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στο οικοσύστημα με τη συνεκτίμηση όλων των προαναφερθέντων παραγόντων και δραστηριοτήτων. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Από την άλλη πλευρά, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της αναγνώρισης της σημασίας της παραδοσιακής μεθόδου της τράτας από κοινωνικοοικονομικής άποψης στην περιοχή της Μεσογείου. Περίπου το 75 % των αλιευμάτων βενθοπελαγικών ειδών προέρχεται από τις τράτες. Για τον λόγο αυτόν, πρέπει να ληφθεί μέριμνα έτσι ώστε να θεσπιστούν οι κατάλληλες ρυθμίσεις (χωροχρονικά μέτρα) και να βελτιωθεί η επιλεκτικότητά τους. Η τράτα είναι η μοναδική μέθοδος αλιείας στη Μεσόγειο που καθιστά δυνατή την αλίευση μεγάλου όγκου ειδών όπως η κοινή γαρίδα, η κόκκινη γαρίδα, η καραβίδα, η κατσαρίδα της θάλασσας, το προσφυγάκι, ο πετροσαλούβαρδος, το σκυλοψαράκι, το θράψαλο βυθού, το καλαμαράκι, η κοκκινοσουπιά κ.λπ. Ωστόσο, για ορισμένα είδη, υπάρχουν τεχνικές πιο επιλεκτικές και με λιγότερες επιπτώσεις, όπως π.χ. οι κιούρτοι, τα κοφινέλα, τα απλάδια ή τα μανωμένα δίχτυα. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη σημασία της αποτελεσματικής προστασίας των αλιευτικών λειτουργικών ζωνών και των ευαίσθητων ενδιαιτημάτων βαθέων υδάτων, ιδίως όταν οι επιστημονικές γνωμοδοτήσεις επισημαίνουν συγκέντρωση γόνου ή τόπους αναπαραγωγής βενθοπελαγικών ειδών όπως ο μπακαλιάρος μερλούκιος, η καραβίδα ή οι γαρίδες. Στις περιοχές αυτές, που είναι σημαντικές για την αποκατάσταση των ιχθυαποθεμάτων, πρέπει να απαγορεύεται οριστικά ή προσωρινά η αλιεία, σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού της ΚΑλΠ, σχετικά με τον ορισμό περιοχών αποκατάστασης αποθεμάτων ιχθύων. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εισαγωγή πολλών περιοχών στο σχέδιο αυτό, όπως το δέλτα του ποταμού Ebro της Ισπανίας, ο κόλπος του Λέοντος ή ακόμη τα αβαθή ύδατα του Carloforte. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, για μία ακόμα φορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την υπερβολική χρήση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων κι αυτό γιατί πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα εμπίπτουν στο πεδίο της συναπόφασης (άρθρα 13, 16 και 18). |
| --- | --- |

3.7.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει την άποψη της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ) (17-02) ότι η διαχείριση της αλιευτικής προσπάθειας είναι σχετικά αναποτελεσματική για την ουσιαστική μείωση της θνησιμότητας λόγω αλιείας και ότι απαιτούνται δραστικές μειώσεις για να αποκατασταθούν τα ιχθυαποθέματα σε επίπεδα βιωσιμότητας. Επομένως, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να ενθαρρύνει τη μετάβαση προς μια προσέγγιση διαχείρισης βάσει ορίου αλιευμάτων (συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα — TAC), η οποία είναι σύμφωνη προς τις επιστημονικές απόψεις και είναι η μόνη που επιτρέπει πραγματικό έλεγχο της θνησιμότητας λόγω αλιείας. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι στην αιτιολογική σκέψη 5, στην οποία γίνεται αναφορά στους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑλΠ), θα πρέπει να περιλαμβάνονται η κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Όσον αφορά την αιτιολογική σκέψη 26, που παραπέμπει στο άρθρο 8, η ΕΟΚΕ προτείνει τη διατήρηση της αναφοράς στην έγκριση των μέτρων διαχείρισης με βάση τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα ως μακροπρόθεσμη φιλοδοξία για τη διαχείριση των μεικτών αλιευτικών πεδίων της Μεσογείου. Θα ήταν ευκταίο η ΕΤΟΕΑ να μπορούσε να μεριμνήσει σχετικά με τα κύρια αποθέματα που μπορούν να λάβουν επιστημονικές γνωμοδοτήσεις για συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα πρόληψης ενόψει της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης (ΜΒΑ). |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Στην αιτιολογική σκέψη 28 και στο άρθρο 11 παράγραφος 1 προτείνεται η χωροχρονική απαγόρευση χρήσης τράτας έως την ισοβαθή των 100 μέτρων από την 1η Μαΐου έως τις 31 Ιουλίου κάθε έτους. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το μέτρο αυτό είναι δυσανάλογο και αβάσιμο. Υπάρχουν ήδη στην ενωσιακή νομοθεσία και στις εθνικές νομοθεσίες επαρκείς εγγυήσεις για την αποτροπή της χρήσης τράτας σε ευπαθείς θαλάσσιους βυθούς. Ομοίως, υπάρχουν περιοχές στη Μεσόγειο όπου η υφαλοκρηπίδα είναι πιο πεπλατυσμένη και η προτεινόμενη περίοδος απαγόρευσης της αλιείας θα καθιστούσε αδύνατη την αλιευτική δραστηριότητα πολλών σκαφών με τράτα βυθού. Αντ’ αυτού, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ του ορισμού ειδικά απαγορευμένων περιοχών, με τη δέουσα επιστημονική αιτιολόγηση, όπως αυτές που έχει ήδη προτείνει ο ίδιος κλάδος της αλιείας σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Όσον αφορά την αιτιολογική σκέψη 37, που συνδέεται με το άρθρο 19, και αναφέρεται στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) και στην οποία προτείνεται η χρήση μέτρων προσωρινής παύσης των δραστηριοτήτων, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμπεριλάβει επίσης τη μόνιμη παύση, η οποία θα είναι δυνατόν να χρηματοδοτείται τόσο από το ισχύον ΕΤΘΑ όσο και από αυτό που θα τεθεί σε ισχύ από το έτος 2021· τούτο δε με το σκεπτικό ότι προϋποτίθεται η μείωση της αλιευτικής προσπάθειας και ικανότητας, για την οποία θα απαιτηθούν αντισταθμιστικά μέτρα υπέρ των ιδιοκτητών των σκαφών και των εργαζομένων. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Όπως αναφέρεται στο σημείο 3.3 ανωτέρω, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, ρεαλιστικά, είναι δύσκολο να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση για όλα τα ιχθυαποθέματα έως το 2020, όπως προτείνεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, χωρίς να υπάρξουν ανεξέλεγκτες κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις για τον στόλο. Τα πολυετή σχέδια υποβλήθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 σχετικά με την κοινή αλιευτική πολιτική, για λόγους άσχετους με τον κλάδο της αλιείας, και ως εκ τούτου η ΕΟΚΕ κρίνει ότι δεν είναι δυνατόν πλέον να εγείρεται η αξίωση να επιτευχθούν αυτοί οι ανεκπλήρωτοι στόχοι. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Αναφορικά με το άρθρο 7 παράγραφος 1, η ΕΟΚΕ κρίνει κατάλληλη της χρήση του καθεστώτος αλιευτικής προσπάθειας βάσει των ημερών αλιείας για την αλιεία με τράτα. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ διαφωνεί με τη διάκριση ανά κατηγορία μήκους, όπως αναφέρεται στο παράρτημα I, ανά ομάδες αλιευτικής προσπάθειας ανάλογα με τα είδη των αλιευμάτων —είτε πρόκειται για την κόκκινη γαρίδα και την κόκκινη γιγαντογαρίδα σε βαθέα ύδατα είτε πρόκειται για την κουτσομούρα, τον μπακαλιάρο, την κόκκινη γαρίδα βαθέων υδάτων ή την καραβίδα στην υφαλοκρηπίδα και στο ανώτερο πρανές. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι προτιμότερο να γίνεται η διαχείριση του συνόλου των τρατών με διαχειριστικές μονάδες (ανά γεωγραφική υποπεριοχή), χωρίς διάκριση όσον αφορά το μήκος και το βάθος, κι αυτό γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να αποτελέσει τεχνητή διάκριση, καθότι, για πρακτικούς λόγους, δεν υπάρχει τέτοια διαφορά. Πράγματι, κατά την ίδια αλιευτική προσπάθεια ένα σκάφος με τράτα είναι δυνατόν να αλιεύει είδη τόσο από την υφαλοκρηπίδα όσο και από τα βαθέα ύδατα. Είναι σημαντικό η διαχείριση να πραγματοποιείται ανεξαρτήτως και ανά γεωγραφική υποπεριοχή, με ειδικά μέτρα για την ανάκτηση των ειδών κάθε γεωγραφικής υποπεριοχής, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση των ειδών άλλων γεωγραφικών υποπεριοχών. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Όσον αφορά τη γραμμή βάσης του άρθρου 7 παράγραφος 4, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, για να μην φτάσουμε σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή ως προς την κερδοφορία των επιχειρήσεων, θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθεί ένα ελάχιστο όριο ημερών που δεν θα επιδέχεται περαιτέρω μείωση. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι, γενικά, πρέπει να υπάρχει ανώτατο όριο 12 ωρών ανά ημέρα αλιείας, 5 ημέρες αλιείας την εβδομάδα ή σε ισοδύναμο χρόνο, όπως δηλαδή ορίζεται στο άρθρο 9 παράγραφος 3. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ συνιστά να προβλέπονται ορισμένες —δεόντως αιτιολογημένες και με ειδική άδεια— εξαιρέσεις στους απομακρυσμένους ψαρότοπους ή στα ανοιχτά της Μεσογείου, κατά τρόπο ώστε να επιτρέπεται η αύξηση του χρόνου μετακίνησης (όχι των ωρών αλιείας), όπως συμβαίνει ήδη σε ορισμένες χώρες. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι στο άρθρο 9 παράγραφος 5 πρέπει να παραμείνει ανοικτή η δυνατότητα ανταλλαγής της ικανότητας μεταξύ των διαφορετικών ζωνών διαχείρισης, εφόσον το επιτρέπει η βελτίωση της κατάστασης των πόρων (σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στη νομοθεσία σχετικά με τα συνολικά ανώτατα όρια ικανότητας). |
| --- | --- |

4.10.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με μέτρα διαχείρισης για τη βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στη Μεσόγειο Θάλασσα, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2847/93 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1626/94 (ΕΕ L 409 της 30.12.2006, σ. 11).

1

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/107 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/107

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (αναδιατύπωση)»

[COM(2017) 753 final — 2017/0332(COD)]

(2018/C 367/21)

| Εισηγητής: ο κ. | Gerardo LARGHI |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Gerardo LARGHI

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 8.2.2018
  Συμβούλιο, 28.2.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Απόφαση της συνόδου ολομέλειας | 13.2.2018 |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 26.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 12.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 161/1/2 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 8.2.2018

Συμβούλιο, 28.2.2018

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Απόφαση της συνόδου ολομέλειας

13.2.2018

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

26.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

12.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

161/1/2

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για την επικαιροποίηση της οδηγίας για το πόσιμο νερό, συμμεριζόμενη σε μεγάλο βαθμό τη δομή, τους στόχους και τα μέτρα της. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει με ικανοποίηση ότι για πρώτη φορά ολοκληρώνεται μια νομοθετική διαδικασία που δρομολογήθηκε με πρωτοβουλία των Ευρωπαίων πολιτών, με την τήρηση των γενικών στόχων της. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι η ποιότητα του παρεχόμενου πόσιμου νερού συμμορφώνεται σε ποσοστό άνω του 99 % με τις διατάξεις της ισχύουσας οδηγίας 98/83/ΕΚ. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Σύμφωνα με την προηγούμενη γνωμοδότησή της (1), η ΕΟΚΕ διαπιστώνει μετά λύπης ότι στην πρόταση οδηγίας δεν προβλέπεται ρητά η αναγνώριση του καθολικού δικαιώματος πρόσβασης στο πόσιμο νερό και στις υπηρεσίες αποχέτευσης, όπως ζητήθηκε από την πρωτοβουλία «Right2Water» και περιλαμβάνεται στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (2). |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το μοντέλο που προτείνει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), που βασίζεται σε ελάχιστες ποσότητες νερού ημερησίως ανά άτομο, αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Για τον σκοπό αυτό είναι σημαντικό να ακολουθηθεί μια ολιστική προσέγγιση (3), με την ενσωμάτωση των κανονισμών για την αειφορία και την κυκλική οικονομία καθώς και της περιβαλλοντικής, οικονομικής και κοινωνικής διάστασης (4). |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή πρέπει: να αποδεχθεί τις παραμετρικές τιμές που προτείνει η ΠΟΥ· να διατηρήσει τον μηχανισμό παρεκκλίσεων, όπως είναι τώρα ρυθμισμένος· να επανεξετάσει τον αυτοματισμό που προβλέπει το άρθρο 12 της οδηγίας. Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να εξασφαλιστούν τα βέλτιστα ποιοτικά πρότυπα σε συνδυασμό με τον καθορισμό πρωτοκόλλων που να ενεργοποιούνται σε περιόδους πραγματικού κινδύνου για τους χρήστες. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της θέσπισης μέτρων για τα κράτη μέλη, προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση σε πόσιμο νερό των ευάλωτων ομάδων ή όσων ζουν σε απομονωμένες γεωγραφικές περιοχές, σε μειονεκτικές ή απόκεντρες αγροτικές περιοχές. Ωστόσο, βάσει της αρχής της επικουρικότητας, η λεπτομερής εφαρμογή αυτών των μέτρων θα πρέπει να γίνεται σε συμφωνία με τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση τη θέσπιση των αρχών της προφύλαξης και «ο ρυπαίνων πληρώνει» (5) και τάσσεται υπέρ της διοργάνωσης εκστρατειών ενημέρωσης για την προώθηση μιας ευρύτερης και πιο συνειδητής χρήσης του δημόσιου νερού, συνιστώντας τη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων και όχι μόνο των διαδικτυακών. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η οδηγία περιλαμβάνει σημαντικές καινοτομίες όσον αφορά την εποπτεία και τη διαφάνεια των πληροφοριών. Ωστόσο, προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση των χρηστών σχετικά με τη σημασία της κατανάλωσης νερού βρύσης, συνιστάται οι πληροφορίες που διαβιβάζονται να είναι σαφείς και κατανοητές. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) στη διανομή του νερού. Για να αποφευχθεί η γραφειοκρατική επιβάρυνση των ΜΜΕ, οι ρόλοι πρέπει να είναι αναλογικοί. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, βάσει της οδηγίας 2000/60/ΕΚ, προέχουν: η παρακολούθηση των πηγών παροχής νερού, με τη δημιουργία δεξαμενών νερού, εκεί όπου υφίσταται ανάγκη, για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών· η μελέτη νέων προσεγγίσεων με εναλλακτικές πηγές, όπως τα όμβρια ύδατα· η πιο ορθολογική χρήση των υδροφόρων οριζόντων ώστε να περιοριστεί η σπατάλη. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το νερό για οικιακή χρήση πρέπει να εμπίπτει στην κυκλική οικονομία και ότι είναι σημαντικό η οδηγία της Επιτροπής να το εντάξει σε αυτό το πλαίσιο, θεσπίζοντας νέους κανόνες για την παραγωγή, την ανάκτηση και την επαναχρησιμοποίησή του. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι το προβλεπόμενο αυξημένο κόστος για τους ελέγχους και τις παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού και συμμόρφωσης του δικτύου διανομής με τις προδιαγραφές ενδέχεται να μετακυλιστεί μόνο στους τελικούς καταναλωτές και να μην κατανεμηθεί μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων και των εταιρειών ύδρευσης. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ εύχεται τα κράτη μέλη να θεσπίσουν προσαρμοσμένες χρεώσεις νερού για τους πολίτες με χαμηλά εισοδήματα ή κάτω από το όριο της φτώχειας, καθώς και όσων ζουν σε μειονεκτικές αγροτικές περιοχές. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ συνιστά μέτρα για την αποθάρρυνση της αλόγιστης χρήσης νερού και την προώθηση της δέουσας συμπεριφοράς. Αυτό θα πρέπει να ισχύσει και για τις βιομηχανικές και γεωργικές χρήσεις του νερού. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη αποτελεσματικής συντήρησης του δικτύου ύδρευσης. Αυτό το μέτρο θα οδηγήσει στη μείωση της διαφοράς μεταξύ του όγκου αντληθέντων υδάτων και του όγκου καταναλωθέντων υδάτων για την καταπολέμηση της σπατάλης. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας, για λόγους διασφάλισης αλληλεγγύης με τις χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες, η διατήρηση της φθίνουσας αναλογικότητας για τους μεγάλους καταναλωτές που θα οδηγήσει στη μείωση των σταθερών τελών. |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό. Για τον λόγο αυτό τα υπόγεια ύδατα, οι υδρογεωλογικές λεκάνες και οι μεγάλοι φυσικοί υδροταμιευτήρες δεν μπορούν να ιδιωτικοποιούνται και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να παραμείνουν στη διάθεση του κοινού. Για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας πόσιμου νερού για όλους, το κράτος μέλος μπορεί να επιδιώξει τη συμμετοχή ιδιωτικών παρόχων στη διανομή νερού για οικιακή και βιομηχανική χρήση. Ο ρόλος των εν λόγω παρόχων, ωστόσο, πρέπει να είναι υποστηρικτικός και όχι δεσπόζων σε σχέση με την παρουσία φορέων δημοσίου δικαίου. |
| --- | --- |

1.12.

| 1.13. | Η ΕΟΚΕ ζητά, στο μέλλον, να γίνεται διάκριση μεταξύ της αναγνώρισης του δικαιώματος στο νερό και της προστασίας της υγείας. |
| --- | --- |

1.13.

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Το πόσιμο νερό είναι ένα βασικό αγαθό, ζωτικής σημασίας για την υγεία, την ευημερία και την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου. Η ποιότητα ζωής όλων των ανθρώπων, όπως επίσης οι οικονομικές και παραγωγικές δραστηριότητες, επηρεάζονται αισθητά από τη διαθεσιμότητα νερού ή από τις διαταραχές του υδρογεωλογικού κύκλου. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Σήμερα, περίπου το 40 % του παγκόσμιου πληθυσμού εξαρτάται από διασυνοριακές λεκάνες για την ύδρευση και έως το 2030 περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι είναι πιθανόν να ζουν σε περιοχές που πλήττονται από λειψυδρία. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Μολονότι οι χώρες της ΕΕ είναι αναμφίβολα από τις πλέον αποτελεσματικές στη διαχείριση του πόσιμου νερού, δύο εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες δεν διαθέτουν ακόμη ασφαλή, καθαρή και φθηνή ύδρευση· κι αυτό παρόλο που η ποιότητα του παρεχόμενου πόσιμου νερού συμμορφώνεται σε ποσοστό άνω του 99 % με τις διατάξεις της οδηγίας 98/83/ΕΚ. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Η ποιότητα του νερού επηρεάζει την τροφική αλυσίδα και για τον λόγο αυτό είναι σαφές ότι πρέπει, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002, να εξασφαλίζεται η ύδρευση με καθαρό νερό σε όλους τους τομείς της τροφικής αλυσίδας. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Πολλοί παράγοντες, όπως π.χ. η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, οι αυξανόμενες ανάγκες για νερό οικιακής, βιομηχανικής και γεωργικής χρήσης, η ρύπανση και η κλιματική αλλαγή θέτουν νέες προκλήσεις όσον αφορά τον ανεφοδιασμό, την πρόσβαση, τη διαχείριση και την ανακύκλωση των υδάτων. Αυτό καθιστά αναγκαία την επικαιροποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας 98/83/ΕΚ. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Το 2013, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών «Right2Water» συγκέντρωσε πάνω από 1,8 εκατ. υπογραφές με σκοπό την επικαιροποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων, ζητώντας κατά κύριο λόγο την αναγνώριση του καθολικού δικαιώματος πρόσβασης στο πόσιμο νερό και στις υπηρεσίες αποχέτευσης (6). |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (7) και η ΕΟΚΕ (8) υποστήριξαν σθεναρά την πρωτοβουλία αυτή, η οποία βρήκε περαιτέρω υποστήριξη στο θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για το 2030 (9). |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Right2Water», η Επιτροπή δρομολόγησε μια δημόσια διαβούλευση (10) και στη συνέχεια μια επίσημη διαβούλευση όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, η οποία οδήγησε στην αναθεώρηση της οδηγίας 98/83/ΕΚ στο πλαίσιο του προγράμματος REFIT. Η πρόσβαση σε πόσιμο και ποιοτικό νερό, όπως και η αποτελεσματική διαχείρισή του, αντιπροσωπεύουν έναν από τους άξονες του ευρωπαϊκού κοινωνικού πυλώνα, του συστήματος προληπτικής υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και της προμήθειας ασφαλών τροφίμων και μπορούν, μαζί με την επαναχρησιμοποίηση του νερού, να αποτελέσουν μέρος του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία (11). |
| --- | --- |

2.8.

3.   Κύρια σημεία του εγγράφου της Επιτροπής

| 3.1. | Οι πυλώνες που ορίζει η οδηγία είναι οι εξής: η επικαιροποίηση του καταλόγου των παραμέτρων· η εισαγωγή της προσέγγισης βάσει κινδύνου· η βελτίωση των κανόνων για τη διαφάνεια και η διευκόλυνση της επικαιροποιημένης πληροφόρησης των καταναλωτών· η μεγαλύτερη διαφάνεια και η πρόσβαση στα δεδομένα· η βελτίωση του ελεύθερου εμπορίου υλικών που έρχονται σε επαφή με το πόσιμο νερό· η πρόσβαση όλων σε πόσιμο νερό. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Στην πρόταση προβλέπονται: η αναβάθμιση των παραμέτρων για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης εν μέρει σύμφωνα με τις ειδικές συστάσεις της ΠΟΥ (12), έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι θα είναι υγιεινό· περισσότεροι έλεγχοι για τους παθογόνους παράγοντες και το μικρόβιο της legionella· νέες παράμετροι για τα χημικά και τους ενδοκρινικούς διαταράκτες· χαμηλότερα όρια για τον μόλυβδο και το χρώμιο. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να μεριμνούν ώστε η παροχή, η επεξεργασία και η διανομή του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης να στηρίζεται σε μια προσέγγιση με βάση την επικινδυνότητα των υδατικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται για την άντληση νερού, την παροχή και την οικιακή διανομή (για την τελευταία οι εκτιμήσεις θα διενεργούνται ανά τριετία, ενώ για τον κίνδυνο που συνδέεται με την παροχή ανά εξαετία). |
| --- | --- |

3.3.

| 3.3.1. | Τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν επιπρόσθετους ελέγχους για ουσίες ή μικροοργανισμούς, για τους οποίους δεν έχουν οριστεί παράμετροι. |
| --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | Η νέα προσέγγιση με βάση τον κίνδυνο συνυπάρχει με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». |
| --- | --- |

3.3.2.

| 3.4. | Η πρόταση εισάγει διατάξεις για τη μείωση των υφιστάμενων διαφορών και την εναρμόνιση των προτύπων για τα υλικά που έρχονται σε επαφή με το νερό, τα οποία μέχρι σήμερα αποτελούν εμπόδιο στο ελεύθερο εμπόριο. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Τα κράτη μέλη καλούνται: να εξασφαλίσουν σε όλους πρόσβαση στο νερό, ιδίως στις ευάλωτες και περιθωριοποιημένες ομάδες· να βελτιώσουν την ποιότητα της υπηρεσίας όπου προσφέρεται ήδη· να διασφαλίσουν προσιτό κόστος για το νερό οικιακής χρήσης· να δρομολογήσουν εκστρατείες για την προώθηση της χρήσης του πόσιμου νερού, την ενημέρωση όσον αφορά την ποιότητα του πόσιμου νερού στο έδαφός τους, τα εφαρμοζόμενα μέτρα ελέγχου, τη συλλογή και την επεξεργασία των λυμάτων. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Το κόστος αυτό θα το επωμιστούν κυρίως οι φορείς ύδρευσης, ενώ οι καταναλωτές θα διαπιστώσουν μια πολύ οριακή αύξηση των λογαριασμών τους· σε κάθε περίπτωση, η οδηγία αποκλείει τον κίνδυνο απαγορευτικού κόστους για το πόσιμο νερό. Το κόστος ανά νοικοκυριό ενδέχεται να αυξηθεί από 0,73 % έως 0,76 %, ήτοι από 7,90 έως 10,40 ευρώ ετησίως, αλλά η καλύτερη ποιότητα του νερού οικιακής χρήσης θα περιορίσει την κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Οι απώλειες θέσεων εργασίας θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν από την αύξηση της απασχόλησης στον τομέα της ύδρευσης και από την εξοικονόμηση κόστους όσον αφορά τη συσκευασία και την ανακύκλωση των πλαστικών. Οι θέσεις εργασίας θα πρέπει να δημιουργούνται κατά κύριο λόγο εκεί όπου βρίσκονται οι πηγές εφοδιασμού. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Αναμένονται θετικές συνέπειες για τις ΜΜΕ, ιδίως για όσες σχετίζονται με τις αναλύσεις και την επεξεργασία των υδάτων. Εκτιμήθηκε ότι οι διοικητικές δαπάνες για τις εθνικές αρχές θα είναι αμελητέες ή μειούμενες. |
| --- | --- |

3.8.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ εξετάζει προσεκτικά την πρόταση της Επιτροπής για την επικαιροποίηση της οδηγίας για το πόσιμο νερό. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση για το γεγονός ότι, για πρώτη φορά, ολοκληρώνεται μια νομοθετική διαδικασία που δρομολογήθηκε με πρωτοβουλία των Ευρωπαίων πολιτών με την τήρηση των γενικών στόχων της. Εντούτοις, σημειώνεται ότι η ποιότητα του παρεχόμενου πόσιμου νερού συμμορφώνεται σε ποσοστό άνω του 99 % με τις διατάξεις της οδηγίας 98/83/ΕΚ και είναι βέλτιστης ποιότητας (13). |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι στην οδηγία δεν προβλέπεται ρητά η αναγνώριση του καθολικού δικαιώματος πρόσβασης στο πόσιμο νερό και στις υπηρεσίες αποχέτευσης, όπως ζητήθηκε από την πρωτοβουλία «Right2Water» η οποία περιλαμβάνεται στο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών της 25ης Σεπτεμβρίου 2015«Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development (Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: το θεματολόγιο του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη)», καθώς και στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (Στόχος αριθ. 6 «να επιτευχθεί καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε ασφαλές και οικονομικώς προσιτό πόσιμο νερό για όλους»). |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την επιλογή της Επιτροπής να χρησιμοποιήσει το μέσο της οδηγίας, καθώς, υπό το πρίσμα της αρχής της επικουρικότητας, ανταποκρίνεται καλύτερα στις ειδικές ανάγκες και στα υφιστάμενα προβλήματα σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, υπό τον όρο ωστόσο ότι θα ακολουθείται πάντα μια ολιστική προσέγγιση που θα περιλαμβάνει ειδικότερα όλα τα νομοθετικά μέτρα σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κυκλική οικονομία, προκειμένου να διασφαλίζεται η παροχή ποιοτικού πόσιμου νερού. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει ικανοποίηση σχετικά με το γεγονός ότι, με γνώμονα την αρχή της επικουρικότητας, παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα θέσπισης ειδικών μέτρων, προκειμένου να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε πόσιμο νερό των ευάλωτων και περιθωριοποιημένων ομάδων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει έντονες αμφιβολίες σχετικά με την κατάργηση του ισχύοντος συστήματος παρεκκλίσεων σε εθνικό επίπεδο και της καθιέρωσης αυτόματων μηχανισμών σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας. Πράγματι, στα μέτρα αυτά δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε τόπου και θα μπορούσαν να προκαλέσουν αιφνίδια διακοπή του εφοδιασμού χωρίς πάντως πραγματικό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις τάσεις που αφορούν τη σύνθεση του νερού, και όχι σε μεμονωμένα περιστασιακά στοιχεία. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της διοργάνωσης μεγάλων ενημερωτικών εκστρατειών για την πληροφόρηση των πολιτών σχετικά με τους νέους κανονισμούς για την προστασία της υγείας και την προώθηση μιας ευρύτερης και πιο συνειδητής χρήσης του δημόσιου νερού. Αυτές οι εκστρατείες θα πρέπει να διεξάγονται και με μη ψηφιακά μέσα προκειμένου να συμμετέχουν όλες οι ομάδες του πληθυσμού. Η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει τα οικονομικά μέτρα για τις εκστρατείες ανακύκλωσης και για τη χρηματοδότηση όσων αγοράζουν οικιακές ηλεκτρικές συσκευές χαμηλής κατανάλωσης νερού. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση εναρμόνισης των υφιστάμενων νομοθεσιών σχετικά με τα υλικά που έρχονται σε επαφή με το πόσιμο νερό. Συγκεκριμένα, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το μέτρο αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία σημαντικών οικονομιών κλίμακας στην εσωτερική αγορά και στην πρόοδο στον τομέα της υγείας. |
| --- | --- |

4.6.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 5.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί την εμπειρία της πρωτοβουλίας «Right2Water» μια σημαντική περίπτωση προς μελέτη, την οποία θα πρέπει να εξετάσει η Επιτροπή με την προοπτική της ενίσχυσης του μέσου της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας πολιτών. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι αυτή είναι η πρώτη και μοναδική πρωτοβουλία που ολοκληρώθηκε, γεγονός που επιβεβαιώνει την υπερβολική περιπλοκότητα του μέσου τόσο στο στάδιο παρουσίασης της πρωτοβουλίας και συγκέντρωσης δηλώσεων υποστήριξης της επιτροπή προώθησης, όσο και στη συνέχεια που δίνει σε αυτήν η Επιτροπή (14), όπως εν μέρει αναγνωρίζεται ήδη στην πρόσφατη πρόταση κανονισμού COM(2017) 482. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το μοντέλο που προτείνει η ΠΟΥ, το οποίο βασίζεται σε ελάχιστες ποσότητες νερού ημερησίως ανά άτομο, αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική λύση (15). Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να ηγηθεί η ΕΕ της εκστρατείας για την καταπολέμηση της ανεπαρκούς ύδρευσης σε παγκόσμιο επίπεδο. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Σύμφωνα με τις προβλέψεις των κατευθυντήριων γραμμών της ΠΟΥ, είναι σημαντικό να θεσπιστούν πολιτικές για τους ευάλωτες καταναλωτές, προκειμένου να βελτιωθεί η πρόσβαση στο πόσιμο νερό βάσει των ακόλουθων δεικτών:






  — | ασφαλές: πιθανά ίχνη παθογόνων μικροοργανισμών και χημικών ουσιών δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια ή να προκαλούν ραδιολογικούς κινδύνους, |
| --- | --- | --- |

5.3.

—

ασφαλές: πιθανά ίχνη παθογόνων μικροοργανισμών και χημικών ουσιών δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια ή να προκαλούν ραδιολογικούς κινδύνους,

| — | αποδεκτό: το νερό πρέπει να έχει αποδεκτό χρώμα, οσμή και γεύση, |
| --- | --- |

—

αποδεκτό: το νερό πρέπει να έχει αποδεκτό χρώμα, οσμή και γεύση,

| — | προσιτό: όλοι έχουν δικαίωμα σε υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης που να είναι άμεσα διαθέσιμες στο εσωτερικό ή σε πολύ κοντινή απόσταση από τις κατοικίες, τα σχολεία, τους χώρους εργασίας ή τις μονάδες υγείας, |
| --- | --- |

—

προσιτό: όλοι έχουν δικαίωμα σε υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης που να είναι άμεσα διαθέσιμες στο εσωτερικό ή σε πολύ κοντινή απόσταση από τις κατοικίες, τα σχολεία, τους χώρους εργασίας ή τις μονάδες υγείας,

| — | οικονομικά προσιτό: στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) προβλέπεται ότι το κόστος για το νερό δεν πρέπει να υπερβαίνει το 3 % του οικογενειακού εισοδήματος. |
| --- | --- |

—

οικονομικά προσιτό: στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) προβλέπεται ότι το κόστος για το νερό δεν πρέπει να υπερβαίνει το 3 % του οικογενειακού εισοδήματος.

| 5.4. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για τον κίνδυνο αύξησης του κόστους για τους καταναλωτές και επαναλαμβάνει το αίτημα αναγνώρισης του δικαιώματος πρόσβασης στο πόσιμο νερό σε τιμές προσιτές για όλους τους πολίτες. Καλούνται συνεπώς τα κράτη μέλη και η Επιτροπή να παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών, με στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η επικαιροποίηση της οδηγίας θα μπορούσε να δημιουργήσει ευκαιρίες και νέες θέσεις εργασίας σε πολλές ΜΜΕ, κυρίως σε εκείνες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των αναλύσεων και των ελέγχων του νερού, της συντήρησης και των νέων εγκαταστάσεων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ διαπιστώνει το χαμηλό ενδιαφέρον της Επιτροπής για την ύπαρξη του ενδεδειγμένου αριθμού εργαζομένων με επαρκείς δεξιότητες και ικανών να ανταποκριθούν στις νέες προκλήσεις του τομέα. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο των ΜΜΕ στη διανομή του νερού. Για να αποφευχθεί η γραφειοκρατική επιβάρυνση των ΜΜΕ, οι ρόλοι πρέπει να είναι αναλογικοί. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Η ΕΟΚΕ καταγγέλλει τους κινδύνους που θα μπορούσε να επιφέρει η οδηγία στον τομέα της παραγωγής μεταλλικών νερών, με σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση. Ο κίνδυνος αυτός δεν λαμβάνεται δεόντως υπόψη από την Επιτροπή, τόσο σχετικά με την υποστήριξη των εταιρειών για ενδεχόμενες βιομηχανικές αναδιαρθρώσεις, όσο και σχετικά με τους εργαζόμενους για την ενδεχόμενη στήριξή τους στα στάδια της ανεργίας και της απόκτησης νέων δεξιοτήτων με σκοπό την εργασιακή τους επανένταξη. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα προβλήματα αυτά απαιτούν διαχείριση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την ενεργοποίηση όλων τα προβλεπόμενων μέσων, συμπεριλαμβανομένου και του κοινωνικού διαλόγου. |
| --- | --- |

5.6.

| 5.7. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, βάσει της οδηγίας 2000/60/ΕΚ, προέχει η παρακολούθηση των πηγών παροχής νερού με τη δημιουργία δεξαμενών νερού, εκεί όπου υφίσταται ανάγκη, για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών· η μελέτη νέων προσεγγίσεων με εναλλακτικές πηγές, όπως τα όμβρια ύδατα· η αφαλάτωση· η πιο ορθολογική χρήση των υδροφόρων οριζόντων ώστε να περιοριστεί η σπατάλη. |
| --- | --- |

5.7.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  Γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα «Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!» (ΕΕ C 12 της 15.1.2015, σ. 33). Σημείο 1.8.

1

(2)  Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών της 25ης Σεπτεμβρίου 2015: «Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development» (Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: το θεματολόγιο του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη). Στόχος 6 «Να επιτευχθεί καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε ασφαλές και οικονομικώς προσιτό πόσιμο νερό για όλους».

2

(3)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για το νερό» (ΕΕ C 44 της 15.2.2013, σ. 147). Σημείο 1.2.

3

(4)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Η ενσωμάτωση της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλες συναφείς πολιτικές» (ΕΕ C 248 της 25.8.2011, σ. 43). Σημείο 1.1.

4

(5)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης» (ΕΕ C 327 της 12.11.2013, σ. 93). Σημείο 1.5.

5

(6)  www.right2water.eu

6

(7)  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 8ης Σεπτεμβρίου 2015, σχετικά με τη συνέχεια της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών «Δικαίωμα στο νερό» (Right2Water).

7

(8)  Γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα «Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!» (ΕΕ C 12 της 15.1.2015, σ. 33).

8

(9)  Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, της 25ης Σεπτεμβρίου 2015: «Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development» (Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: το θεματολόγιο του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη). Στόχος 6 «Να επιτευχθεί καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε ασφαλές και οικονομικώς προσιτό πόσιμο νερό για όλους».

9

(10)  Η Επιτροπή έλαβε πάνω από 5 900 απαντήσεις και στη συνέχεια διοργάνωσε επίσημες συνεδριάσεις για να συζητηθούν θέματα διαφάνειας και συγκριτικής ανάλυσης.

10

(11)  COM (2017) 614 final.

11

(12)  Έργο συνεργασίας για τις παραμέτρους του πόσιμου νερού, του περιφερειακού γραφείου της ΠΟΥ για την Ευρώπη «Υποστήριξη της σύστασης για αναθεώρηση του παραρτήματος I της οδηγίας 98/83/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης (οδηγία για το πόσιμο νερό) — Σύσταση», 11 Σεπτεμβρίου 2017.

12

(13)  COM(2016) 666.

13

(14)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών» (ΕΕ C 237 της 6.7.2018, σ. 74).

14

(15)  http://www.ohchr.org/Documents/Publications/FactSheet35en.pdf

15

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/112 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/112

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την υλοποίηση και τη λειτουργία του ονόματος τομέα ανωτάτου επιπέδου .eu και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής»

[COM(2018) 231 final — 2018/0110 (COD)]

(2018/C 367/22)

| Εισηγητής: ο κ. | Philippe DE BUCK |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Philippe DE BUCK

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018
  Συμβούλιο, 5.6.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 172 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία των πληροφοριών |
| Υιοθέτήθηκε από το τμήμα | 28.6.2018 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 133/1/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 28.5.2018

Συμβούλιο, 5.6.2018

Νομική βάση

Άρθρο 172 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία των πληροφοριών

Υιοθέτήθηκε από το τμήμα

28.6.2018

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

133/1/0

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τους στόχους που περιλαμβάνονται στον προτεινόμενο κανονισμό σχετικά με την υλοποίηση και τη λειτουργία του ονόματος ανωτάτου επιπέδου.eu και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2002 της Επιτροπής. Σκοπός είναι, αφενός, η εξέταση των παρωχημένων διατάξεων και, αφετέρου, η δυνατότητα ταχύτερης αντίδρασης στις επικείμενες εξελίξεις. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι, λόγω της σημασίας ενός διαδικτυακού αναγνωριστικού κωδικού για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις οργανώσεις της ΕΕ, το όνομα ανωτάτου επιπέδου.eu πρέπει να θεωρείται ως υπηρεσία γενικού συμφέροντος (ΥΓΣ). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει το μητρώο να είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με μοναδική ενασχόληση τη λειτουργική διαχείριση του ονόματος τομέα και κάθε πλεόνασμα να μεταφέρεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι ο ορισμός του μητρώου πραγματοποιείται κατόπιν διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού, αλλά επιθυμεί να τονίσει ότι πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διασφάλιση της αδιάκοπης λειτουργίας του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu. Η καθιέρωση διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη σταθερότητα του συμμετέχοντος προσωπικού, τη διατήρηση σταθερών σχέσεων με τους πολυάριθμους καταχωρητές, αλλά και την εμπιστοσύνη και το κύρος του ονόματος τομέα. Επομένως, όλα τα κριτήρια επιλογής θα πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς και επαρκώς εκ των προτέρων, ιδίως όσον αφορά τη δυνατότητα —ή μη— να είναι το μητρώο εμπορική εταιρεία. Εν πάση περιπτώσει, η ΕΟΚΕ ζητεί να καταστεί η όλη διαδικασία απολύτως διαφανής. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίσει εάν το μητρώο πρέπει να είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός ή όχι. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δημιουργίας πολυμερούς συμβουλίου και επιθυμεί να εκπροσωπείται σε αυτό. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη διεύρυνση των όρων επιλεξιμότητας για την απόκτηση ονόματος τομέα .eu από φυσικά πρόσωπα. Η διαμονή σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποτελεί πλέον εκ των ουκ άνευ προϋπόθεση. Με το να επιτρέπεται σε οποιονδήποτε υπήκοο κράτους μέλους, ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής του, να αποκτήσει όνομα τομέα .eu, όχι μόνο θα ενισχυθεί το προφίλ της ΕΕ, αλλά και θα καταδειχθεί επίσης σαφώς η ύπαρξη δεσμών με την ΕΕ. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Το Brexit θα έχει συνέπειες για τα κριτήρια επιλεξιμότητας όταν και εάν το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή όταν λήξει η όποια ενδεχόμενη μεταβατική περίοδος. Όλοι οι φορείς που ασχολούνται με τη διακυβέρνηση και τις λειτουργικές αρμοδιότητες του ονόματος τομέα .eu θα πρέπει να προετοιμαστούν για τις νέες περιστάσεις και οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες ονομάτων τομέα .eu θα πρέπει να ενημερώνονται εγκαίρως για την ανάκληση των δικαιωμάτων τους. Κρίνεται σκόπιμο να καθοριστούν ρεαλιστικές προθεσμίες. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ ζητεί μια ομαλή μεταβατική περίοδο με τον υφιστάμενο κατεστημένο φορέα εκμετάλλευσης. Δεδομένου ότι η σύμβαση του τρέχοντος μητρώου, ήτοι του EURid, λήγει τον Οκτώβριο του 2019 και είναι πιθανό ο νέος κανονισμός και οι εκτελεστικές πράξεις της Επιτροπής να μην είναι πλήρως εκτελεστές εκείνη την εποχή, θα απαιτηθεί μεταβατική περίοδος, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι η σύμβαση με τον EURid θα χρειαστεί είτε να παραταθεί είτε να επαναδιατυπωθεί κατόπιν διαπραγματεύσεων. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, εφόσον η σύμβαση μπορεί να χρειαστεί να τροποποιηθεί, οι εν λόγω διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν διακοπή της λειτουργίας του ονόματος τομέα.eu. |
| --- | --- |

1.8.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | O τομέας ανωτάτου επιπέδου (TLD/top-level domain).eu είναι το όνομα τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πολιτών της. Εκχωρείται στην ΕΕ και τελεί υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. O τομέας ανωτάτου επιπέδου.eu θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 733/2002 για την υλοποίηση και τις λειτουργίες του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu. Διέπεται επίσης από τους κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 874/2004 και στις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του, για τη θέσπιση κανόνων δημοσίου συμφέροντος σχετικά με την υλοποίηση και τη λειτουργία του .eu τομέα ανωτάτου επιπέδου και τις αρχές που διέπουν την καταχώριση. O τομέας ανωτάτου επιπέδου.eu εκχωρήθηκε από το ICANN (το Σώμα του Διαδικτύου για την εκχώρηση ονομάτων και αριθμών/διαδίκτυο Corporation for Assigned Names and Numbers) τον Μάρτιο του 2005 και εγκαινιάστηκε έπειτα από ειδική περίοδο προεγγραφής (τη λεγόμενη «sunrise period») τον Δεκέμβριο του 2005. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | O τομέας ανωτάτου επιπέδου.eu δημιουργήθηκε με στόχο την ενίσχυση της διαδικτυακής ταυτότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πολιτών της, την προβολή της εικόνας της ΕΕ στα παγκόσμια δίκτυα πληροφοριών και την ενίσχυση της προβολής της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ στην εικονική αγορά του Διαδικτύου. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά, ο τομέας ανωτάτου επιπέδου.eu δίνει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και στους πολίτες τη δυνατότητα συμμετοχής στο ηλεκτρονικό εμπόριο και αυξάνει τη συμμετοχή τους στη διαδικτυακή ενιαία αγορά. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Το μητρώο τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu είναι μια οργάνωση που έχει επιλεγεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βάσει διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού και για περίοδο πέντε ετών. Από την ίδρυσή του, το μητρώο αυτό τελεί υπό τη διαχείριση του EURid (European Registry for διαδίκτυο Domains), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ο οποίος λειτουργεί βάσει σύμβασης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ισχύουσα σύμβαση με τον EURid λήγει στο τέλος Οκτωβρίου 2019. Η μέχρι στιγμής διαχείριση του ονόματος τομέα .eu κρίνεται ικανοποιητική. Ο EURid τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερου μητρώου βάσεις έρευνας του βαθμού ικανοποίησης των καταχωρητών. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Τα ονόματα τομέα .eu μπορούν να καταχωρισθούν μέσω δικτύου «διαπιστευμένων καταχωρητών». Επί του παρόντος, το όνομα τομέα .eu μπορεί να καταχωριστεί μόνο από φυσικό πρόσωπο, εταιρεία ή οργανισμό («καταχωρούμενος») που διαμένει ή εδρεύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν ή τη Νορβηγία («περιορισμός διαμονής»). |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Ορισμένα ονόματα τομέα σχετικά με γεωγραφικές έννοιες έχουν δεσμευτεί. Οι δεσμεύσεις αυτές μπορούν να διενεργούνται από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη, τις χώρες του ΕΟΧ και τις χώρες που τελούν υπό προσχώρηση στην ΕΕ, καθώς και από το EURid. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1654/2005 καθορίζει τον κατάλογο των ονομάτων που είναι δεσμευμένα (π.χ. «republicaportuguesa»,«hrvatska») και δηλώνει ότι τα ονόματα του καταλόγου που περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού δεσμεύονται ή καταχωρίζονται αποκλειστικά ως ονόματα δεύτερου επιπέδου αμέσως κάτω από τον τομέα ανωτάτου επιπέδου (TLD).eu. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | O τομέας ανωτάτου επιπέδου.eu κατατάσσεται μεταξύ των μεγαλύτερων διεθνών τομέων ανωτάτου επιπέδου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, υπάρχουν πάνω από 3,8 εκατομμύρια καταχωρίσεις. Μετά τους «.de»,«.uk» και «.nl», είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος τομέας ανωτάτου επιπέδου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Υπάρχουν περισσότεροι από 700 διαπιστευμένοι καταχωρητές παγκοσμίως. Η αύξηση των καταχωρίσεων .eu από την έναρξη της λειτουργίας του είναι σημαντική, ωστόσο, κατά τα δύο τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να σταθεροποιείται. Ο μέσος όρος ανανέωσης (80 %) είναι υψηλότερος από τον συνολικό μέσο όρο (70-75 %). Επιπλέον, η χρήση κινητών εφαρμογών, μηχανών αναζήτησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για την πρόσβαση σε διαδικτυακό περιεχόμενο μειώνει την ορατότητα των ονομάτων τομέα, ασκώντας πιέσεις στα παραδοσιακά ονόματα τομέα. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Από τότε που θεσπίστηκαν οι κανονισμοί για τον τομέα.eu, το διαδικτυακό περιβάλλον και το πολιτικό και νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ έχουν παρουσιάσει σημαντικές αλλαγές. Με την ταχεία άνοδο νέων τομέων ανωτάτου επιπέδου γενικού χαρακτήρα (gTLD/generic top-level domains, όπως οι top,.trade,.club ή.xyz), ο ανταγωνισμός στον τομέα των ονομάτων τομέα έχει αυξηθεί σημαντικά, πράγμα το οποίο έχει επηρεάσει τη δυναμική καταχωρητών-καταχωρούμενων. Αυτοί οι τελευταίοι είναι πλέον περισσότερο εξουσιοδοτημένοι να αποφασίζουν ποια μητρώα εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή προβολή όταν προσφέρουν ονόματα τομέα στους πελάτες τους. Ταυτόχρονα, η διακυβέρνηση του Διαδικτύου και το δυναμικό οικοσύστημα των τομέων ανωτάτου επιπέδου έχουν υποστεί σημαντικές τεχνικές αλλαγές. Ο φορέας εκμετάλλευσης του μητρώου τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu πρέπει να ανταποκρίνεται σε όλο και πιο σύνθετες απαιτήσεις ποιότητας. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.8.1. | Επιπλέον, η εμφάνιση και η αύξηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης διαφοροποίησαν τη ζήτηση για μοναδικούς διαδικτυακούς αναγνωριστικούς κωδικούς. Οι μοναδικοί διαδικτυακοί αναγνωριστικοί κωδικοί είναι οι παντός είδους συμβολοσειρές (τομείς, ονόματα χρηστών) που καθιστούν εφικτή τη διαδικτυακή παρουσία. Οι ιδιώτες και οι ΜΜΕ διαθέτουν φθηνές και εξυπηρετικές εναλλακτικές επιλογές για την εδραίωση της διαδικτυακής τους παρουσίας, πράγμα το οποίο έχει σημαντικό αντίκτυπο στην αγορά ονομάτων τομέα. |
| --- | --- |

2.8.1.

| 2.9. | Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα βασικά προβλήματα στο τρέχον πλαίσιο που πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι: |
| --- | --- |

2.9.

| 2.9.1. | ο τομέας ανωτάτου επιπέδου.eu διέπεται από ένα παρωχημένο και άκαμπτο νομικό πλαίσιο που δεν μπορεί να επικαιροποιηθεί εύκολα· οι κανονισμοί περιέχουν πολύ λεπτομερείς διατάξεις οι οποίες ενδέχεται να μην είναι πλέον σχετικές, κάτι το οποίο επηρεάζει την καθημερινή διαχείριση του τομέα.eu· δεν υφίσταται η απαιτούμενη ευελιξία για αποτελεσματική προσαρμογή στην ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά του συστήματος ονομάτων τομέα (DNS/Domain Name System)· |
| --- | --- |

2.9.1.

| 2.9.2. | η τρέχουσα δομή δεν εξασφαλίζει μια βέλτιστη δομή διακυβέρνησης όσον αφορά την εποπτεία και τη λογοδοσία έναντι του φορέα εκμετάλλευσης του μητρώου, δεν λαμβάνει υπόψη τον πολυσυμμετοχικό χαρακτήρα της διακυβέρνησης του Διαδικτύου και δεν παρέχει επαρκείς εποπτικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή έναντι του φορέα εκμετάλλευσης του μητρώου· |
| --- | --- |

2.9.2.

| 2.9.3. | οι ισχύοντες κανόνες δεν επιτρέπουν στο μητρώο τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu να πωλεί το ίδιο ονόματα τομέα.eu απευθείας στους πελάτες. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να παρεμποδίζει την ικανότητά του να εμπορεύεται αποτελεσματικά τις υπηρεσίες του. |
| --- | --- |

2.9.3.

3.   Κύρια σημεία του εγγράφου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 3.1. | Οι καίριες πτυχές της νέας πρότασης είναι οι εξής: |
| --- | --- |

3.1.

| 3.1.1. | Ένα νομικό πλαίσιο που θα περιλαμβάνει:







  — | βασιζόμενους σε αρχές, ευέλικτους και μελλοντικά βιώσιμους κανονισμούς· |
| --- | --- | --- |

3.1.1.

—

βασιζόμενους σε αρχές, ευέλικτους και μελλοντικά βιώσιμους κανονισμούς·

| — | διαδικασίες επιτροπολογίας που περιορίζονται σε βασικές πτυχές της διαχείρισης του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu, όπως, λόγου χάρη, τα κριτήρια επιλογής για τον φορέα εκμετάλλευσης του μητρώου ή τα δεσμευμένα ονόματα τομέα· |
| --- | --- |

—

διαδικασίες επιτροπολογίας που περιορίζονται σε βασικές πτυχές της διαχείρισης του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu, όπως, λόγου χάρη, τα κριτήρια επιλογής για τον φορέα εκμετάλλευσης του μητρώου ή τα δεσμευμένα ονόματα τομέα·

| — | σύμβαση μεταξύ της Επιτροπής και του φορέα εκμετάλλευσης του μητρώου με όλες τις σχετικές λεπτομερείς αρχές και διαδικασίες, στην οποία περιλαμβάνονται ως παράρτημα οι πολιτικές και οι διαδικασίες που σχετίζονται με τη διαχείριση των ονομάτων τομέα. Αυτό σημαίνει ότι, στο μέλλον, τυχόν τεχνικές αλλαγές θα πρέπει μελλοντικά να εισάγονται μέσω συμβατικής αναθεώρησης. |
| --- | --- |

—

σύμβαση μεταξύ της Επιτροπής και του φορέα εκμετάλλευσης του μητρώου με όλες τις σχετικές λεπτομερείς αρχές και διαδικασίες, στην οποία περιλαμβάνονται ως παράρτημα οι πολιτικές και οι διαδικασίες που σχετίζονται με τη διαχείριση των ονομάτων τομέα. Αυτό σημαίνει ότι, στο μέλλον, τυχόν τεχνικές αλλαγές θα πρέπει μελλοντικά να εισάγονται μέσω συμβατικής αναθεώρησης.

| 3.1.2. | Βελτιώσεις όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τη διαχείριση του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu μέσω:







  — | ενός συμβουλευτικού οργάνου, του πολυμερούς συμβουλίου, για την παροχή συνδρομής και συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με την ορθή εφαρμογή του κανονισμού και τη λειτουργία του τομέα.eu· |
| --- | --- | --- |

3.1.2.

—

ενός συμβουλευτικού οργάνου, του πολυμερούς συμβουλίου, για την παροχή συνδρομής και συμβουλών στην Επιτροπή σχετικά με την ορθή εφαρμογή του κανονισμού και τη λειτουργία του τομέα.eu·

| — | νέων εποπτικών εξουσιών της Επιτροπής έναντι του μητρώου, με στόχο την καλύτερη εποπτεία της οργάνωσης, της διοίκησης και της λειτουργίας του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu και την επαλήθευση της συμμόρφωσης του μητρώου με τον κανονισμό. Το μητρώο θα ελέγχεται κάθε δύο χρόνια από εξωτερικό ελεγκτή. |
| --- | --- |

—

νέων εποπτικών εξουσιών της Επιτροπής έναντι του μητρώου, με στόχο την καλύτερη εποπτεία της οργάνωσης, της διοίκησης και της λειτουργίας του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu και την επαλήθευση της συμμόρφωσης του μητρώου με τον κανονισμό. Το μητρώο θα ελέγχεται κάθε δύο χρόνια από εξωτερικό ελεγκτή.

| 3.1.3. | Διεύρυνση των τωρινών κριτηρίων επιλεξιμότητας για την καταχώριση ονομάτων τομέα.eu:







  — | Οι πολίτες της ΕΕ που κατοικούν σε τρίτες χώρες θα δικαιούνται να καταχωρίσουν τομέα.eu. Τα φυσικά πρόσωπα και οι επιχειρήσεις από τρίτες χώρες που εδρεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (με διαμονή/έδρα αντίστοιχα) δικαιούνται επίσης να καταχωρίσουν τομέα.eu. |
| --- | --- | --- |

3.1.3.

—

Οι πολίτες της ΕΕ που κατοικούν σε τρίτες χώρες θα δικαιούνται να καταχωρίσουν τομέα.eu. Τα φυσικά πρόσωπα και οι επιχειρήσεις από τρίτες χώρες που εδρεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (με διαμονή/έδρα αντίστοιχα) δικαιούνται επίσης να καταχωρίσουν τομέα.eu.

| 3.1.4. | Άρση των αυστηρών απαγορεύσεων στον κάθετο διαχωρισμό:







  — | Η Επιτροπή θα μπορούσε να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των υπηρεσιών του μητρώου (πώληση ονομάτων τομέα σε τελικούς χρήστες, απευθείας καταχώριση ονομάτων τομέα στην ιστοσελίδα του μητρώου), με την επιφύλαξη της εφαρμογής των κανόνων περί θεμιτού ανταγωνισμού. |
| --- | --- | --- |

3.1.4.

—

Η Επιτροπή θα μπορούσε να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής των υπηρεσιών του μητρώου (πώληση ονομάτων τομέα σε τελικούς χρήστες, απευθείας καταχώριση ονομάτων τομέα στην ιστοσελίδα του μητρώου), με την επιφύλαξη της εφαρμογής των κανόνων περί θεμιτού ανταγωνισμού.

| 3.2. | Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή του κανονισμού και θα υποβάλει έκθεση αξιολόγησής της το αργότερο πέντε έτη μετά την ημερομηνία εφαρμογής του. Επιπλέον, η πρόοδος του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu θα παρακολουθείται τακτικά με την υποβολή έκθεσης σχετικά με την υλοποίηση, την αποτελεσματικότητα και τη λειτουργία του ονόματος τομέα τρία έτη μετά την υποβολή της προαναφερθείσας έκθεσης αξιολόγησης και, στη συνέχεια, ανά τριετία. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Η παρούσα πρόταση είναι συνεπής με τους στόχους της στρατηγικής για την ψηφιακή ενιαία αγορά, στους οποίους περιλαμβάνεται η προώθηση της ευρωπαϊκής επιχειρηματικότητας και των νεοφυών επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα ενισχύεται η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη στο διαδικτυακό περιβάλλον. Ο κανονισμός πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τα θεμελιώδη δικαιώματα στον τομέα της προστασίας δεδομένων, της ιδιωτικής ζωής, της ασφάλειας και της πολυγλωσσίας. Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ήδη από τον σχεδιασμό και εκ προεπιλογής θα πρέπει να ενσωματώνεται σε όλα τα συστήματα επεξεργασίας δεδομένων και τις βάσεις δεδομένων που αναπτύσσονται ή/και διατηρούνται. |
| --- | --- |

3.3.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τους στόχους που περιλαμβάνονται στον προτεινόμενο κανονισμό σχετικά με την υλοποίηση και τη λειτουργία του ονόματος ανωτάτου επιπέδου.eu και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 733/2002 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 874/2004 της Επιτροπής. Σκοπός είναι, αφενός, η εξέταση των παρωχημένων διατάξεων και, αφετέρου, η δυνατότητα ταχύτερης αντίδρασης στις επικείμενες εξελίξεις. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να τονίσει ότι, λόγω της σημασίας ενός διαδικτυακού αναγνωριστικού κωδικού για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις οργανώσεις της ΕΕ, το όνομα ανωτάτου επιπέδου.eu πρέπει να θεωρείται ως υπηρεσία γενικού συμφέροντος (ΥΓΣ). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει το μητρώο να είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με μοναδική ενασχόληση τη λειτουργική διαχείριση του ονόματος τομέα και κάθε πλεόνασμα να μεταφέρεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι ο ορισμός του μητρώου πραγματοποιείται κατόπιν διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού, αλλά επιθυμεί να τονίσει ότι πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διασφάλιση της αδιάκοπης λειτουργίας του τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu. Η καθιέρωση διαδικασίας ανοικτού διαγωνισμού θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη σταθερότητα του συμμετέχοντος προσωπικού, τη διατήρηση σταθερών σχέσεων με τους πολυάριθμους καταχωρητές, αλλά και την εμπιστοσύνη και το κύρος του ονόματος τομέα. Επομένως, όλα τα κριτήρια επιλογής θα πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς και επαρκώς εκ των προτέρων, ιδίως όσον αφορά τη δυνατότητα —ή μη— να είναι το μητρώο εμπορική εταιρεία. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Το περιβάλλον και η αγορά ονομάτων τομέα εξελίσσονται ουσιαστικά λόγω των νέων ενδιαφερομένων φορέων στο Διαδίκτυο, του πολλαπλασιασμού των ονομάτων τομέα γενικού χαρακτήρα και της ταχείας εξέλιξης της επικοινωνίας μέσω Διαδικτύου εκ μέρους των επιχειρήσεων και των ιδιωτών χρηστών. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι ο νέος κανονισμός βασίζεται σε αρχές, πράγμα που σημαίνει ότι μόνο οι βασικές και οι γενικές αρχές καθορίζονται στους προτεινόμενους κανόνες. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένα ειδικά ρυθμιστικά στοιχεία, όπως τα δεσμευμένα ονόματα τομέων και τα κριτήρια επιλογής του μητρώου, θα καθοριστούν λεπτομερώς από την Επιτροπή μέσω εκτελεστικών πράξεων και επιτροπολογίας. Άλλες, λεπτομερέστερες προδιαγραφές που θα επιβληθούν στο επιλεγμένο μητρώο θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και θα καθοριστούν στο πλαίσιο της σύμβασης. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Αν και η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ μιας πιο ευέλικτης προσέγγισης στις διαπραγματεύσεις σχετικά με τον κανονισμό και τη σύμβαση, ζητεί ολόκληρη η διαδικασία δημοσίευσης της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και η διαπραγμάτευση της σύμβασης να είναι απολύτως διαφανείς από την αρχή και καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν σαφή εικόνα των υποχρεώσεων, των όρων και των δικαιωμάτων κατά τη διαμόρφωση των απαντήσεών τους στην πρόσκληση, καθώς και κατά την προετοιμασία ενόψει των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη της σύμβασης. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.6.1. | Σε σύγκριση με τον ισχύοντα κανονισμό, ο νέος κανονισμός δεν αποκλείει την κάθετη ενσωμάτωση, γεγονός που σημαίνει ότι το ορισθέν μητρώο μπορεί να λειτουργεί και ως καταχωρητής και να προσφέρει το όνομα τομέα.eu στην αγορά. Η ΕΟΚΕ θα μπορούσε να αποδεχθεί αυτήν την καινοτομία, ιδίως σε χώρες ή περιφέρειες όπου οι καταχωρούμενοι έχουν περιορισμένες δυνατότητες επιλογής τοπικών καταχωρητών. Κάτι τέτοιο θα ενθάρρυνε την αύξηση της διείσδυσης στην αγορά του ονόματος τομέα.eu, ιδίως όσον αφορά τις παραλλαγές του σε άλλα αλφάβητα. |
| --- | --- |

4.6.1.

| 4.6.2. | Ομοίως, σύμφωνα με τη νέα πρόταση, το ορισθέν μητρώο δεν θα είναι υποχρεωτικό να είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Εάν η Επιτροπή επιβεβαιώσει την προσέγγιση αυτή, κάτι τέτοιο συνιστά, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, μια μεγάλη αλλαγή που θα έχει σημαντικές συνέπειες. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εμπορικές οντότητες θα ενεργούν διαφορετικά, καθώς θα χρειάζεται να αποκομίζουν κέρδος από το όνομα τομέα.eu και τα πλεονάσματα που θα παράγονται από το μητρώο δεν θα μεταφέρονται πλέον στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να διευκρινίσει το σημείο αυτό το συντομότερο δυνατόν, έτσι ώστε η νομοθετική διαδικασία να μπορεί να διεξαχθεί με όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες. |
| --- | --- |

4.6.2.

| 4.6.3. | Όπως υποδεικνύεται στην εκτίμηση επιπτώσεων, αξίζει να επισημανθεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επωφεληθεί από την υφιστάμενη δομή του μητρώου διότι πρόσφερε στην Επιτροπή τη δυνατότητα να στηρίξει μια σειρά σχεδίων και πρωτοβουλιών, όπως οι συναντήσεις με τον EuroDIG και το ICANN στις Βρυξέλλες. |
| --- | --- |

4.6.3.

| 4.7. | Μια σημαντική νέα προσθήκη θα είναι η δημιουργία πολυμερούς συμβουλίου το οποίο, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 20, θα βασίζεται σε ένα συνεκτικό σύνολο παγκόσμιων και περιεκτικών αρχών για το Διαδίκτυο. Η σύνθεση του συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2, θα αποτελείται από τις εξής έξι ομάδες: τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, τον ιδιωτικό τομέα, την κοινωνία των πολιτών, ακαδημαϊκούς, διεθνείς οργανισμούς και την τεχνολογική κοινότητα. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.7.1. | Η ΕΟΚΕ μπορεί να υποστηρίξει πλήρως αυτήν την προσέγγιση καθώς, όσον αφορά το Διαδίκτυο, οι εν λόγω ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να συμβουλεύουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ σχετικά με κοινές αρχές, πρότυπα, κανόνες, διαδικασίες λήψης αποφάσεων και προγράμματα τα οποία διαμορφώνουν την εξέλιξη και τη χρήση του Διαδικτύου. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία να διευκρινιστεί ότι ρόλος του πολυμερούς συμβουλίου δεν θα είναι να παρεμβαίνει λειτουργική διαχείριση του ονόματος τομέα.eu. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον ρόλο και το πεδίο δράσης του εν λόγω συμβουλίου. Απαιτείται δε να παρασχεθούν επαρκή οικονομικά μέσα στο συμβούλιο αυτό για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας του. |
| --- | --- |

4.7.1.

| 4.7.2. | Θεωρείται λογικό να διαθέτει η ΕΟΚΕ, ως εκπρόσωπος της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών και δεδομένου του σημαντικού έργου που επιτελεί (μεταξύ άλλων και σε συναφή θέματα όπως η ψηφιοποίηση της οικονομίας και η εξέλιξη του ηλεκτρονικού εμπορίου), τα απαραίτητα εχέγγυα για την εκπροσώπησή της στο συμβούλιο. |
| --- | --- |

4.7.2.

| 4.8. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης το γεγονός ότι θα ενισχυθεί η εποπτεία της τήρησης των νομικών υποχρεώσεων όλων των διαδικασιών που διεξάγονται από το μητρώο με την καθιέρωση εξωτερικού ελέγχου που θα διενεργείται ανά διετία. Επιπλέον, το πολυμερές συμβούλιο θα παρέχει συμβουλές ως προς το πώς και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να διεξαχθεί έλεγχος. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη διεύρυνση των όρων επιλεξιμότητας για την απόκτηση ονόματος τομέα.eu από φυσικά πρόσωπα. Η διαμονή σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποτελεί πλέον εκ των ουκ άνευ προϋπόθεση. Με το να επιτρέπεται σε οποιονδήποτε υπήκοο κράτους μέλους, ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής του, να αποκτήσει όνομα τομέα.eu, όχι μόνο θα ενισχυθεί το προφίλ της ΕΕ, αλλά και θα καταδειχθεί επίσης σαφώς η ύπαρξη δεσμών με την ΕΕ. |
| --- | --- |

4.9.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 5.1. | Δεδομένου ότι η σύμβαση του τρέχοντος μητρώου, ήτοι του EURid, λήγει τον Οκτώβριο του 2019 και είναι πιθανό ο νέος κανονισμός και οι εκτελεστικές πράξεις της Επιτροπής να μην είναι πλήρως εκτελεστές εκείνη την εποχή, θα απαιτηθεί μεταβατική περίοδος, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι η σύμβαση με τον EURid θα χρειαστεί είτε να παραταθεί είτε να επαναδιατυπωθεί κατόπιν διαπραγματεύσεων. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, εφόσον η σύμβαση μπορεί να χρειαστεί να τροποποιηθεί, οι εν λόγω διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν διακοπή της λειτουργίας του ονόματος τομέα.eu. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι οι διαδικασίες εναλλακτικής επίλυσης διαφορών (ΕΕΔ/ADR) συμπληρώνονται με δυνατότητες ηλεκτρονικής επίλυσης διαφορών (ΗΕΔ/ODR). |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 16, το άρθρο 11 στοιχείο στ) επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα του μητρώου για σκοπούς πρόληψης, εντοπισμού, διερεύνησης και δίωξης εγκλημάτων. Η τρέχουσα διατύπωση υποδηλώνει ότι οι αρχές επιβολής του νόμου μπορούν να έχουν απρόσκοπτη και άνευ διακρίσεων πρόσβαση σε δεδομένα καταχώρισης. Κάθε νομική υποχρέωση συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές, θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει ελέγχους και ισορροπίες, καθώς και περιορισμούς ως προς τις εν λόγω υποχρεώσεις. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Το άρθρο 12 παράγραφος 1 ορίζει ότι: «Το μητρώο δημιουργεί και διαχειρίζεται βάση δεδομένων WHOIS με σκοπό την παροχή ακριβών και ενημερωμένων στοιχείων καταχώρισης όσον αφορά τα ονόματα τομέα που έχουν καταχωριστεί υπό τον τομέα ανωτάτου επιπέδου.eu.» Η ακρίβεια των δεδομένων της βάσης WHOIS δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί στο Σύστημα Ονομάτων Τομέα (DNS), όπου καταχωρίζονται δεδομένα από πλήθος μερών επί των οποίων το μητρώο δεν έχει πραγματική δυνατότητα ελέγχου· παραδείγματος χάρη, αυτός που συνήθως συνάπτει σύμβαση με τον τελικό χρήστη (καταχωρούμενο) είναι ο καταχωρητής. Παρότι ορισμένα μητρώα προβαίνουν σε εκ των υστέρων ελέγχους της ακρίβειας των δεδομένων, δεν είναι εφικτό για κανένα μητρώο ονόματος τομέα να διασφαλίζει ότι τα δεδομένα της βάσης WHOIS είναι 100 % ακριβή ή επικαιροποιημένα. Η διάταξη αυτή ενέχει τον κίνδυνο καθορισμού ενός ανέφικτου και μη ρεαλιστικού επιπέδου ακριβείας. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Ο ορισμός του όρου «μητρώο» [άρθρο 2 στοιχείο α)] περιλαμβάνει την ακόλουθη διατύπωση: «...και της διάδοσης των αρχείων ζώνης του τομέα ανωτάτου επιπέδου». Η εν λόγω διατύπωση είναι ασαφής και θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως επιβολή στο μητρώο της υποχρέωσης να δημοσιεύει το δικό του αρχείο ζώνης του τομέα. Οι περισσότεροι εθνικοί τομείς ανωτάτου επιπέδου (ccTLD) δεν δημοσιεύουν τα δικά τους αρχεία ζώνης του τομέα για λόγους προστασίας της ιδιωτικής ζωής και κυβερνοασφάλειας. Στη διατύπωση του προαναφερθέντος ορισμού θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η δημοσίευση των αρχείων ζώνης του τομέα δεν είναι υποχρεωτική. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Το Brexit θα έχει συνέπειες για τα κριτήρια επιλεξιμότητας όταν και εάν το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή όταν λήξει η όποια ενδεχόμενη μεταβατική περίοδος. Όλοι οι φορείς που ασχολούνται με τη διακυβέρνηση και τις λειτουργικές αρμοδιότητες του ονόματος τομέα .eu θα πρέπει να προετοιμαστούν για τις νέες περιστάσεις και οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες ονομάτων τομέα .eu θα πρέπει να ενημερώνονται εγκαίρως για την ανάκληση των δικαιωμάτων τους. Κρίνεται σκόπιμο να καθοριστούν ρεαλιστικές προθεσμίες. |
| --- | --- |

5.6.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/117 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/117

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα

«Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2006/112/ΕΚ και 2008/118/ΕΚ όσον αφορά τη συμπερίληψη του ιταλικού δήμου Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και των ιταλικών υδάτων της λίμνης του Λουγκάνο στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και στο πεδίο εδαφικής εφαρμογής της οδηγίας 2008/118/ΕΚ»

[COM(2018) 261 final — 2018/0124 (CNS)]

(2018/C 367/23)

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 29.5.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 174/0/2 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 29.5.2018

Νομική βάση

Άρθρο 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

174/0/2

Η ΕΟΚΕ, επειδή κρίνει ότι το περιεχόμενο της πρότασης είναι ικανοποιητικό και δεν αποτελεί αντικείμενο παρατηρήσεων εκ μέρους της, αποφασίζει ομόφωνα να μην διεξαχθεί γενική συζήτηση και να προβεί αμέσως σε ψηφοφορία (άρθρο 50 παράγραφος 4 και άρθρο 56 παράγραφος 3 του Εσωτερικού Κανονισμού).

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/118 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/118

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά την περίοδο εφαρμογής του προαιρετικού μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης για τις παραδόσεις ορισμένων αγαθών και την παροχή ορισμένων υπηρεσιών που είναι επιδεκτικά απάτης, και του μηχανισμού ταχείας αντίδρασης κατά της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ»

[COM(2018) 298 final — 2018/0150(CNS)]

(2018/C 367/24)

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 11.6.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 175/1/3 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 11.6.2018

Νομική βάση

Άρθρο 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

175/1/3

Επειδή η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση είναι απολύτως ικανοποιητική, και δεδομένου ότι έχει ήδη εκφέρει γνώμη για το θέμα αυτό στην προηγούμενη γνωμοδότησή της με θέμα «Παρέκκλιση ΦΠΑ — Μηχανισμός αντιστροφής της επιβάρυνσης», η οποία υιοθετήθηκε στις 31 Μαΐου 2017 (1), αποφάσισε, κατά την 536σύνοδο ολομέλειάς της, στις 11 και 12 Ιουλίου 2018 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), με 175 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 3 αποχές, να εκδώσει θετική γνωμοδότηση για το προτεινόμενο κείμενο και να παραπέμψει στη θέση που έλαβε στο προαναφερόμενο έγγραφο.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(1)  OJ C 288 της 31.8.2017, σ. 52.

1

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/119 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/119

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 όσον αφορά τις ονομαστικές ποσότητες για τη διάθεση στην αγορά της Ένωσης shochu μονής απόσταξης που παράγεται σε άμβυκα και εμφιαλώνεται στην Ιαπωνία»

[COM(2018) 199 final — 2018/0097 COD]

(2018/C 367/25)

| Αίτηση διαβούλευσης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2.5.2018
  Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 30.4.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση: | Άρθρο 114 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 170/0/5 |

Αίτηση διαβούλευσης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2.5.2018

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 30.4.2018

Νομική βάση:

Άρθρο 114 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

170/0/5

Επειδή θεωρεί ότι η πρόταση είναι απολύτως ικανοποιητική και δεν χρήζει περαιτέρω σχολίων εκ μέρους της, η ΕΟΚΕ, κατά την 536η σύνοδο ολομέλειας, της 11ης και 12ης Ιουλίου 2018 (συνεδρίαση της 12ης Ιουλίου), αποφάσισε, με 170 ψήφους υπέρ και 5 αποχές, να εκδώσει θετική γνωμοδότηση για το προτεινόμενο κείμενο.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

| 10.10.2018 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 367/120 |
| --- | --- | --- | --- |

10.10.2018

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 367/120

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της απόφασης 2003/17/ΕΚ του Συμβουλίου όσον αφορά την ισοδυναμία των καλλιεργητικών ελέγχων των σποροπαραγωγικών καλλιεργειών κτηνοτροφικών φυτών και δημητριακών που διενεργούνται στη Βραζιλία και την ισοδυναμία των σπόρων προς σπορά κτηνοτροφικών φυτών και δημητριακών που παράγονται στη Βραζιλία, και όσον αφορά την ισοδυναμία των καλλιεργητικών ελέγχων των σποροπαραγωγικών καλλιεργειών δημητριακών, κηπευτικών καθώς και ελαιούχων και κλωστικών φυτών που διενεργούνται στη Μολδαβία και την ισοδυναμία των σπόρων προς σπορά δημητριακών, κηπευτικών καθώς και ελαιούχων και κλωστικών φυτών που παράγονται στη Μολδαβία»

[COM(2017) 643 final — 2017/0297 (COD)]

(2018/C 367/26)

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 18.6.2018 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 43 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 11.7.2018 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 536 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 166/0/4 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 18.6.2018

Νομική βάση

Άρθρο 43 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

11.7.2018

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

536

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

166/0/4

Στις 18 Ιουνίου 2018, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το συμβιβαστικό κείμενο 9299/18 που ενέκρινε η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων κατά τη συνεδρίασή της στις 27 Απριλίου 2018, μετά την τροποποίηση της νομικής βάσης ώστε να παραπέμπει στο άρθρο 43 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

Δεδομένου ότι έχει ήδη εκφέρει γνώμη επί του θέματος στη γνωμοδότησή της EESC 2018/00043 (NAT/726), που υιοθέτησε στις 14 Φεβρουαρίου 2018 (*1), η ΕΟΚΕ, κατά την 536η σύνοδο της ολομέλειάς της, στις 11 και 12 Ιουλίου 2018 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2018), αποφάσισε με 166 ψήφους υπέρ και 4 αποχές να μην καταρτίσει εκ νέου γνωμοδότηση επί του θέματος, αλλά να παραπέμψει στη θέση που είχε υποστηρίξει στο προαναφερόμενο έγγραφο.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

---

(*1)  ΕΕ C 227 της 28.6.2018, σ. 76.

*1

---