# Il-Ġurnal Uffiċjali C 264/2023

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 264 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6627 ta' Lulju 2023 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 264

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6627 ta' Lulju 2023

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | II   Komunikazzjonijiet |
| | KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2023/C 264/01 | Avviż tal-kummissjoni — Linji gwida dwar l-istrateġiji u l-pjanijiet tal-adattament tal-Istati Membri | 1 |

Werrej

Paġna

II   Komunikazzjonijiet

KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2023/C 264/01

Avviż tal-kummissjoni — Linji gwida dwar l-istrateġiji u l-pjanijiet tal-adattament tal-Istati Membri

1

---

| | IV   Informazzjoni |
| --- | --- |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il–Kunsill |
| 2023/C 264/02 | Avviż għall-attenzjoni tas-suġġetti tad-data li għalihom japplikaw il-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 2020/1998 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem | 32 |
| 2023/C 264/03 | Avviż għall-attenzjoni tal-persuni u l-entitajiet soġġetti għall-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999, kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1500 u fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998, kif implimentat bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1495 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem | 34 |
| 2023/C 264/04 | Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta' Lulju 2023 li taħtar membru supplenti fil-Kumitat ta' Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-Ungerija | 35 |
| 2023/C 264/05 | Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta' Lulju 2023 li taħtar membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija taċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta' Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) għan-Netherlands | 37 |
| 2023/C 264/06 | Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta’ Lulju 2023 li taħtar membru u membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-Ungerija | 39 |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2023/C 264/07 | Wiċċ nazzjonali ġdid tal-muniti tal-euro maħsuba għaċ-ċirkolazzjoni | 41 |
| 2023/C 264/08 | Rata tal-kambju tal-euro — Is-26 ta' Lulju 2023 | 42 |
| | L-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal |
| 2023/C 264/09 | Avviż ta’ Kompetizzjoni miftuħa | 43 |

IV   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il–Kunsill

2023/C 264/02

Avviż għall-attenzjoni tas-suġġetti tad-data li għalihom japplikaw il-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 2020/1998 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem

32

2023/C 264/03

Avviż għall-attenzjoni tal-persuni u l-entitajiet soġġetti għall-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999, kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1500 u fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998, kif implimentat bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1495 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem

34

2023/C 264/04

Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta' Lulju 2023 li taħtar membru supplenti fil-Kumitat ta' Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-Ungerija

35

2023/C 264/05

Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta' Lulju 2023 li taħtar membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija taċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta' Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) għan-Netherlands

37

2023/C 264/06

Deċiżjoni tal-Kunsill tal-25 ta’ Lulju 2023 li taħtar membru u membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-Ungerija

39

Il-Kummissjoni Ewropea

2023/C 264/07

Wiċċ nazzjonali ġdid tal-muniti tal-euro maħsuba għaċ-ċirkolazzjoni

41

2023/C 264/08

Rata tal-kambju tal-euro — Is-26 ta' Lulju 2023

42

L-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal

2023/C 264/09

Avviż ta’ Kompetizzjoni miftuħa

43

---

| | V   Avviżi |
| --- | --- |
| | ATTI OĦRAJN |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2023/C 264/10 | Pubblikazzjoni ta’ komunikazzjoni dwar l-approvazzjoni ta’ emenda standard għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal isem fis-settur tal-inbid kif imsemmi fl-Artikolu 17(2) u (3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33 | 44 |
| 2023/C 264/11 | Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel | 63 |
| 2023/C 264/12 | Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel | 67 |

V   Avviżi

ATTI OĦRAJN

Il-Kummissjoni Ewropea

2023/C 264/10

Pubblikazzjoni ta’ komunikazzjoni dwar l-approvazzjoni ta’ emenda standard għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal isem fis-settur tal-inbid kif imsemmi fl-Artikolu 17(2) u (3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33

44

2023/C 264/11

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

63

2023/C 264/12

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

67

---

| | Rettifika |
| --- | --- |
| | Rettifika għas-Sejħa Miftuħa għall-Proposti — GP/DVQ/ReferNet_FPA/001/23 — ReferNet — In-Network Ewropew ta’ Għarfien Espert għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali (ETV) tas-Cedefop ( ĠU C 243, 10.7.2023 ) | 70 |

Rettifika

Rettifika għas-Sejħa Miftuħa għall-Proposti — GP/DVQ/ReferNet_FPA/001/23 — ReferNet — In-Network Ewropew ta’ Għarfien Espert għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali (ETV) tas-Cedefop ( ĠU C 243, 10.7.2023 )

( ĠU C 243, 10.7.2023 )

70

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

II Komunikazzjonijiet

KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/1 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/1

---

AVVIŻ TAL-KUMMISSJONI

Linji gwida dwar l-istrateġiji u l-pjanijiet tal-adattament tal-Istati Membri

(2023/C 264/01)

Werrej

| Introduzzjoni | 2 |
| --- | --- |

| Karatteristiċi ewlenin tal-politika ta’ adattament | 3 |
| --- | --- |

| Passi ewlenin fl-iżvilupp jew l-aġġornament ta’ strateġiji/pjanijiet ta’ adattament | 4 |
| --- | --- |

| Pass 1: | L-istabbiliment tal-qafas istituzzjonali u l-iżgurar tal-involviment tal-partijiet ikkonċernati | 4 |
| --- | --- | --- |

Pass 1:

| Pass 2: | It-twettiq ta’ valutazzjonijiet tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima | 9 |
| --- | --- | --- |

Pass 2:

| Pass 3: | L-identifikazzjoni u l-prijoritizzazzjoni tal-għażliet ta’ adattament | 15 |
| --- | --- | --- |

Pass 3:

| Pass 4: | L-iżvilupp ta’ pjan ta’ azzjoni u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ adattament | 17 |
| --- | --- | --- |

Pass 4:

| Pass 5: | Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni | 19 |
| --- | --- | --- |

Pass 5:

| Anness I – | Eżempju ta’ mudell ta’ strateġija tal-adattament | 23 |
| --- | --- | --- |

Anness I –

| Anness II – | Oqsma ġodda tal-politika ta’ adattament | 27 |
| --- | --- | --- |

Anness II –

| Reżiljenza ġusta | 27 |
| --- | --- |

| Adattament ħażin | 27 |
| --- | --- |

| Soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura | 29 |
| --- | --- |

| Ittestjar tal-istress tal-klima | 30 |
| --- | --- |

Introduzzjoni

Avvenimenti estremi reċenti – nirien fil-foresti, nixfiet, għargħar, u mewġiet tas-sħana fatali – kemm madwar l-Ewropa kif ukoll madwar id-dinja, urew li l-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima qed jolqtu lis-soċjetajiet tagħna b’mod eħrex u aktar malajr milli bassret ix-xjenza. Iż-żieda fl-avvenimenti estremi tat-temp u fid-diżastri naturali għandha impatt dejjem akbar fuq is-saħħa fiżika u mentali tan-nies, fuq il-bqija tan-natura u fuq l-assi ekonomiċi. Is-sitt rapport ta’ valutazzjoni tal-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) (1) iddikjara li “l-adattament globali fil-biċċa l-kbira qiegħed isir bil-mod, b’mod frammentat u inkrementali” u “anke bi tnaqqis fl-emissjonijiet suffiċjenti biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ftehim ta’ Pariġi, se jkun meħtieġ adattament trasformattiv” (2).

Sfortunatament, dawn l-avvenimenti kif ukoll ir-rapport tal-IPCC indikaw ukoll in-nuqqas ta’ tħejjija u l-isproporzjon bejn it-theddid klimatiku u l-mekkaniżmi ta’ rispons u l-istrutturi li hemm. Filwaqt li l-istima tar-riskju klimatiku futur tinvolvi l-inċertezza, l-eżitu finali fl-2100 fir-rigward tat-temperatura - sew jekk tajjeb, ħażin, jew ikrah - tabilħaqq ma jibdilx l-għażliet li qed jiffaċċjaw it-tfassil tal-politika dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima llum. Sabiex tiżdied it-tħejjija tas-soċjetà għall-impatti li qed jintensifikaw tat-tibdil fil-klima, huwa ċar li s-settur pubbliku jeħtieġ li jkollu rwol saħansitra akbar biex jikseb ir-reżiljenza għat-tibdil fil-klima u l-investimenti sostenibbli li huma meħtieġa. Hemm ukoll il-ħtieġa li jiġu żviluppati u stabbiliti ulterjorment il-kundizzjonijiet regolatorji t-tajbin u l-kapaċitajiet tal-ippjanar sabiex l-atturi u s-swieq differenti jkunu jistgħu jsegwu b’fiduċja u ċertezza u jidderieġu l-investimenti fir-reżiljenza.

L-istrateġija Ewropea ta’ adattament tal-2013 ħeġġet lill-Istati Membri kollha tal-UE jadottaw strateġiji komprensivi ta’ adattament. Il-Kummissjoni ppubblikat ukoll Linji Gwida dwar l-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ adattament biex tgħin lill-Istati Membri tal-UE jħejju l-istrateġiji ta’ adattament tagħhom. Bejn l-2013 u l-2018, l-għadd ta’ Stati Membri tal-UE bi strateġiji ta’ adattament żdied drastikament minn 15 għal 25, u sal-2020 l-Istati Membri kollha tal-UE kienu ħejjew l-istrateġiji tagħhom. Madankollu, dawn ivarjaw ħafna fl-ambitu, it-twettiq, u l-metodu ta’ implimentazzjoni.

Ir-Regolament tal-2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika jindirizza l-adattament għat-tibdil fil-klima b’żewġ modi. L-ewwel nett, jistabbilixxi obbligi ta’ rapportar attwali għall-Istati Membri tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima. It-tieni, jiddikjara li kull Stat Membru tal-UE jrid jistabbilixxi fil-pjan nazzjonali integrat tiegħu dwar l-enerġija u l-klima, meta rilevanti, objettivi u miri oħra, inklużi, fost dimensjonijiet oħra, għanijiet ta’ adattament.

Biex twieġeb għas-sitwazzjoni li qed tevolvi u trawwem it-tibdil strutturali, l-istrateġija l-ġdida tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima (2021) iddeskriviet ambizzjoni akbar u twessgħet biex tkopri oqsma u prijoritajiet ġodda biex tikkontribwixxi għall-vjaġġ tal-UE lejn ir-reżiljenza għall-klima, filwaqt li appellat għal rieżami tal-Linji Gwida tal-2013 dwar l-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ adattament.

Barra minn hekk, f’Lulju 2021, daħlet fis-seħħ il-Liġi Ewropea dwar il-Klima. Filwaqt li qabel, l-obbligi tar-Regolament dwar il-Governanza fir-rigward tal-adattament kienu pjuttost proċedurali fin-natura tagħhom, il-Liġi dwar il-Klima stabbiliet “dmir” ta’ adattament. B’mod speċifiku, din stabbiliet ir-rekwiżit li jiġi żgurat progress kontinwu fit-titjib tal-kapaċità ta’ adattament, fit-tisħiħ tar-reżiljenza u fit-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima f’konformità mal-Artikolu 7 tal-Ftehim ta’ Pariġi. Il-Liġi dwar il-Klima fiha dispożizzjonijiet għall-istrateġiji u l-pjanijiet nazzjonali ta’ adattament (flimkien mal-livell tal-Unjoni) u tartikola l-aspettattivi għall-kwalità ta’ politika ta’ adattament u l-eżiti tagħha. Dan jirrikjedi li l-Kummissjoni tivvaluta regolarment il-konsistenza tal-miżuri nazzjonali rilevanti mal-progress dwar l-adattament, u li toħroġ rakkomandazzjonijiet fejn issib li l-miżuri ta’ Stat Membru tal-UE huma inkonsistenti mal-iżgurar tal-progress fit-tisħiħ tal-kapaċità adattiva, it-tisħiħ tar-reżiljenza, u t-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima.

F’konformità ma’ dawn id-dispożizzjonijiet, l-għan ta’ dawn il-linji gwida huwa:

| — | Li jappoġġaw lill-Istati Membri tal-UE fir-reviżjoni tal-istrateġiji ta’ adattament tagħhom u fl-abbozzar/fir-reviżjoni tal-pjanijiet ta’ adattament tagħhom biex jissodisfaw l-isfidi relatati mal-adattament li jiffaċċjaw, filwaqt li jitqiesu d-differenzi fl-istrutturi amministrattivi tagħhom u l-mogħdijiet ta’ ppjanar tal-adattament li diġà ħadu. |
| --- | --- |

—

Li jappoġġaw lill-Istati Membri tal-UE fir-reviżjoni tal-istrateġiji ta’ adattament tagħhom u fl-abbozzar/fir-reviżjoni tal-pjanijiet ta’ adattament tagħhom biex jissodisfaw l-isfidi relatati mal-adattament li jiffaċċjaw, filwaqt li jitqiesu d-differenzi fl-istrutturi amministrattivi tagħhom u l-mogħdijiet ta’ ppjanar tal-adattament li diġà ħadu.

| — | Li jenfasizzaw il-karatteristiċi ewlenin li huma essenzjali għat-twettiq ta’ politika ta’ adattament ta’ kwalità u għar-riżultati. Peress li l-impatti tat-tibdil fil-klima jirrikjedu rispons aktar sistemiku u urġenti, l-istrateġiji u l-pjanijiet tal-adattament li ma jintegrawx l-oqsma ta’ politika kollha u li ma humiex inkorporati fit-teħid tad-deċiżjonijiet fil-livelli kollha ma għadhomx biżżejjed biex jagħmlu dan. Għalhekk, il-prinċipji japplikaw għall-qafas ta’ politika nazzjonali ġenerali dwar l-adattament filwaqt li l-istrateġiji u l-pjanijiet ta’ adattament jappoġġaw it-twassil ta’ eżiti tajbin tal-adattament. |
| --- | --- |

—

Li jenfasizzaw il-karatteristiċi ewlenin li huma essenzjali għat-twettiq ta’ politika ta’ adattament ta’ kwalità u għar-riżultati. Peress li l-impatti tat-tibdil fil-klima jirrikjedu rispons aktar sistemiku u urġenti, l-istrateġiji u l-pjanijiet tal-adattament li ma jintegrawx l-oqsma ta’ politika kollha u li ma humiex inkorporati fit-teħid tad-deċiżjonijiet fil-livelli kollha ma għadhomx biżżejjed biex jagħmlu dan. Għalhekk, il-prinċipji japplikaw għall-qafas ta’ politika nazzjonali ġenerali dwar l-adattament filwaqt li l-istrateġiji u l-pjanijiet ta’ adattament jappoġġaw it-twassil ta’ eżiti tajbin tal-adattament.

| — | Li jipprovdu eżempju ta’ mudell li jiddeskrivi struttura għall-istrateġija li se tagħmel l-aċċess u t-tqabbil ta’ dawn l-istrateġiji aktar faċli u li jiżguraw ħarsa ġenerali komparabbli tal-istat ta’ tħejjija u tal-azzjonijiet ippjanati fil-livell tal-UE. |
| --- | --- |

—

Li jipprovdu eżempju ta’ mudell li jiddeskrivi struttura għall-istrateġija li se tagħmel l-aċċess u t-tqabbil ta’ dawn l-istrateġiji aktar faċli u li jiżguraw ħarsa ġenerali komparabbli tal-istat ta’ tħejjija u tal-azzjonijiet ippjanati fil-livell tal-UE.

| — | Li jtejbu il-politika ta’ adattament b’oqsma ġodda. |
| --- | --- |

—

Li jtejbu il-politika ta’ adattament b’oqsma ġodda.

Minbarra dawn il-linji gwida, l-Għodda ta’ appoġġ għall-adattament (AST) żviluppata u miżmuma mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) tipprovdi dettall akbar, u eżempji tajbin ta’ prinċipji ta’ implimentazzjoni, proċessi u għażliet biex wieħed imur lil hinn mill-bażi koperta fil-linji gwida.

Qed jiġu żviluppati wkoll mogħdijiet ta’ adattament konkreti u dimostrazzjonijiet ta’ soluzzjonijiet trasformattivi mal-awtoritajiet reġjonali madwar l-Ewropa permezz tal-Missjoni ta’ Orizzont Ewropa dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima mnedija f’Settembru 2021.

Karatteristiċi ewlenin tal-politika ta’ adattament

Huma meħtieġa strateġiji u pjanijiet ta’ adattament b’saħħithom biex jiġi żgurat li t-tħejjija tas-soċjetà, politika u ekonomika tavvanza b’mod stabbli (f’konformità mal-Liġi Ewropea dwar il-Klima) u jkollha l-għan li tantiċipa l-kriżi klimatika (il-ġustifikazzjoni prattika aħħarija). Madankollu, l-implimentazzjoni b’suċċess tal-istrateġiji u tal-pjanijiet hija ddeterminata mill-impenn tal-partijiet ikkonċernati u mir-riżorsi disponibbli għalihom. Il-karatteristiċi li ġejjin huma essenzjali biex jitfasslu (mill-ġdid) strateġiji u pjanijiet ta’ adattament b’saħħithom, mirfuda minn qafas legali ta’ appoġġ, u biex issir realtà politika ta’ adattament ta’ kwalità għolja.

Uħud minn dawn il-karatteristiċi jirrappreżentaw l-elementi kostitwenti sostantivi tal-politika ta’ adattament, filwaqt li oħrajn huma aktar relatati mal-proċessi u l-mezzi. Flimkien, dawn jirrappreżentaw sett ta’ prekundizzjonijiet meħtieġa biex jinkiseb eżitu ta’ adattament ta’ kwalità għolja, b’rispons usa’, aktar mgħaġġel u aktar sistemiku għat-tibdil fil-klima.

Xiex (elementi kostitwenti sostantivi)

| 1. | Oqfsa legali li jistabbilixxu d-“dmir ta’ adattament” fil-livell nazzjonali, inklużi għanijiet ta’ adattament (settorjali) vinkolanti u aġġornati regolarment biex jitkejjel il-progress ġenerali fil-bini tar-reżiljenza għall-impatti tat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Strateġiji u pjanijiet ta’ adattament aġġornati regolarment stabbiliti, filwaqt li tiġi stabbilita l-politika ġenerali ta’ adattament u l-implimentazzjoni tagħha fil-livelli strateġiċi u operazzjonali (f’konformità mal-għanijiet ta’ adattament fil-punt 1 hawn fuq). |
| --- | --- |

2.

| 3. | Prijoritajiet tal-politika ta’ adattament li jidentifikaw is-setturi jew l-oqsma li għandhom jiġu involuti fl-ippjanar tal-adattament u koperti minnu u l-impatti jew ir-riskji li jeħtieġ li jiġu indirizzati fl-ippjanar tal-adattament. Il-prijoritajiet għandhom jiġu stabbiliti skont il-miri u l-objettivi, segwiti minn mogħdijiet ċari ta’ adattament li jistabbilixxu l-proċess ta’ kif dawn għandhom jintlaħqu permezz tas-sekwenza tal-għażliet u l-azzjonijiet (riflessi fl-istrateġiji u l-pjanijiet ta’ adattament fil-punt 2). |
| --- | --- |

3.

| 4. | Valutazzjonijiet tal-impatt tat-tibdil fil-klima u tal-vulnerabbiltà robusti u aġġornati regolarment ibbażati fuq l-aħħar xjenza klimatika biex jiġu identifikati l-popolazzjonijiet, l-infrastruttura essenzjali (assi) u s-setturi (attivitajiet) partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima, tiġi stabbilita d-direzzjoni strateġika ġenerali tal-politika ta’ adattament u jiġi infurmat kontinwament it-teħid ta’ deċiżjonijiet (jikkontribwixxu għall-punti 1,2 u 3). |
| --- | --- |

4.

| 5. | L-ittestjar tal-istress tal-infrastruttura u tas-sistemi (kritiċi) bħala kontribut ewlieni fil-valutazzjonijiet tar-riskju tat-tibdil fil-klima (jikkontribwixxi għall-punt 4). |
| --- | --- |

5.

Kif (proċessi u mezzi)

| 6. | Persunal infurmat u riżorsi finanzjarji suffiċjenti fl-istituzzjonijiet u d-dipartimenti amministrattivi relatati kollha għall-koordinazzjoni tal-attivitajiet u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet fil-livelli kollha ta’ governanza (nazzjonali, reġjonali, lokali). |
| --- | --- |

6.

| 7. | L-involviment tal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha (is-settur privat, l-NGOs, ċerti komunitajiet, eċċ.) li huma partikolarment esposti/vulnerabbli u/jew li għandhom għarfien/riżorsi/kapaċitajiet biex jinformaw u/jew jimplimentaw l-azzjonijiet ta’ adattament. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Il-koordinazzjoni u l-integrazzjoni f’diversi livelli, kemm orizzontali (eż. fil-ministeri kollha) kif ukoll vertikali (eż., ma’ saffi oħra tal-amministrazzjoni pubblika), meta jiġu ppjanati u implimentati l-azzjonijiet ta’ adattament. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Monitoraġġ u evalwazzjoni kontinwi tal-implimentazzjoni tal-azzjonijiet ta’ adattament, li jkopru l-proċessi kif ukoll l-effetti u l-eżiti, u li jkollhom l-istrumenti meħtieġa. L-infrastruttura għall-monitoraġġ tal-eżiti tal-adattament jista’ jkollha sinerġiji importanti mat-twissija bikrija. |
| --- | --- |

9.

Passi ewlenin fl-iżvilupp jew l-aġġornament ta’ strateġiji/pjanijiet ta’ adattament

Illustrazzjoni 1

Ħarsa ġenerali lejn il-passi preparatorji fl-iżvilupp jew l-aġġornament tal-istrateġija/tal-pjan ta’ adattament.

Image 1

| Sors: | Il-Kummissjoni Ewropea |
| --- | --- |

Sors:

Il-passi ewlenin fl-iżvilupp jew l-aġġornament tal-istrateġiji u tal-pjanijiet ta’ adattament huma miġbura fil-qosor fl-Illustrazzjoni 1 qabel it-taqsimiet aktar dettaljati ta’ hawn taħt.

Pass 1:
     
  L-istabbiliment tal-qafas istituzzjonali u l-iżgurar tal-involviment tal-partijiet ikkonċernati

| Il-pass 1 tal-linji gwida se jgħin biex:






  — | jitħejja l-proċess għall-istrateġiji ta’ adattament għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

Il-pass 1 tal-linji gwida se jgħin biex:

—

jitħejja l-proċess għall-istrateġiji ta’ adattament għat-tibdil fil-klima;

| — | jitfasslu l-oqfsa istituzzjonali li jinvolvu l-partijiet ikkonċernati rilevanti; |
| --- | --- |

—

jitfasslu l-oqfsa istituzzjonali li jinvolvu l-partijiet ikkonċernati rilevanti;

| — | jiġu involuti l-gvernijiet sottonazzjonali; |
| --- | --- |

—

jiġu involuti l-gvernijiet sottonazzjonali;

| — | jiġu mmobilizzati r-riżorsi għall-adattament għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

—

jiġu mmobilizzati r-riżorsi għall-adattament għat-tibdil fil-klima;

| — | tiġi kkomunikata l-ħtieġa tal-adattament. |
| --- | --- |

—

tiġi kkomunikata l-ħtieġa tal-adattament.

| — | l-integrazzjoni tal-politika dwar it-tibdil fil-klima fil-politiki settorjali (l-integrazzjoni). |
| --- | --- |

—

l-integrazzjoni tal-politika dwar it-tibdil fil-klima fil-politiki settorjali (l-integrazzjoni).

It-tisħiħ tal-ambizzjoni u l-effettività tal-politiki, l-istrateġiji, u l-pjanijiet ta’ adattament għat-tibdil fil-klima huwa essenzjali meta jitqiesu l-impatti dejjem akbar tat-tibdil fil-klima madwar l-Unjoni Ewropea (UE).

L-ewwel pass fit-tisħiħ tal-ambizzjoni jista’ jkun l-adozzjoni ta’ qafas legali (“liġi dwar il-klima”) għall-politika nazzjonali dwar il-klima biex jiġu stabbiliti għanijiet ta’ adattament vinkolanti u aġġornati regolarment biex jitkejjel il-progress globali fil-bini tar-reżiljenza. Il-liġijiet nazzjonali dwar il-klima jistgħu jipprovdu wkoll sostenn addizzjonali għall-oqfsa tal-politika ta’ adattament stabbiliti fl-istrateġiji u l-pjanijiet ta’ adattament.

Sabiex jiġi appoġġat it-twassil ta’ eżiti tajbin għall-adattament, jeħtieġ li l-istrateġiji u l-pjanijiet jiġu aġġornati regolarment (3). Barra minn hekk, hija meħtieġa enfasi akbar f’dawn id-dokumenti fuq l-integrazzjoni tal-adattament għat-tibdil fil-klima f’politiki oħra fis-setturi rilevanti, imsejħa wkoll “integrazzjoni” (4), filwaqt li ssir enfasi aktar ċara fuq l-eżiti diretti tal-isforzi ta’ adattament.

Għalhekk, l-involviment tal-livelli kollha tal-gvern u tas-soċjetà ċivili huwa kruċjali fl-iżvilupp ta’ strateġija u/jew pjan ta’ adattament għat-tibdil fil-klima effettivi. Biżżejjed persunal b’ħiliet suffiċjenti, għodod tekniċi u riżorsi finanzjarji fil-partijiet kollha tal-istituzzjonijiet u d-dipartimenti amministrattivi relatati fil-livelli kollha tal-governanza (nazzjonali, reġjonali, lokali) huma essenzjali għall-iżvilupp, il-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji u pjanijiet ta’ adattament.

L-iżgurar tal-koordinazzjoni bejn l-Istati Membri ġirien tal-UE huwa kruċjali għal miżuri effettivi ta’ adattament fiż-żoni tal-fruntiera, fejn l-esponiment għar-riskji ma huwiex limitat biss għal naħa waħda tal-fruntiera iżda jaffettwa liż-żewġ Stati Membri ġirien tal-UE. Minħabba din ir-raġuni, il-miżuri ta’ adattament fir-reġjuni tal-fruntiera jistgħu jkunu effettivi biss meta jiġu stabbiliti b’mod konġunt.

Pass 1.a:   Il-kisba ta’ appoġġ ta’ livell għoli

Appoġġ politiku ta’ livell għoli, jiġifieri, mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru, l-Uffiċċju Presidenzjali huwa fattur sinifikanti fl-għajnuna għall-mobilizzazzjoni u l-involviment tal-atturi governattivi u tas-soċjetà ċivili fl-integrazzjoni tal-adattament għat-tibdil fil-klima. Dan jiżgura wkoll impenn ta’ livell għoli u fit-tul għall-politiki, l-istrateġiji u l-pjanijiet ta’ adattament.

Pass 1.b:   L-istabbiliment tal-proċess

—   L-istabbiliment ta’ taskforce interdipartimentali nazzjonal għall-adattamenti

L-istrateġiji ta’ adattament huma għodod ewlenin għat-tisħiħ tat-tħejjija tas-soċjetà kontra l-impatti inevitabbli tat-tibdil fil-klima, għall-protezzjoni tal-popolazzjonijiet u tas-setturi l-aktar vulnerabbli u milquta. Dawk l-istrateġiji jeħtieġ li jipprovdu bażi għal azzjoni koordinata tal-gvern. Sabiex jiġi żgurat l-impenn meħtieġ u l-integrazzjoni b’suċċess tal-adattament għat-tibdil fil-klima f’politiki settorjali differenti, huwa ssuġġerit li tinħoloq taskforce jew kumitat interdipartimentali mmexxi mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru (jew ekwivalenti). Dan il-grupp għandu jkun responsabbli għas-sorveljanza tal-iżvilupp tal-istrateġija u/jew tal-pjan ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Għandu jingħata wkoll mandat ċar biex tiġi ġestita l-implimentazzjoni tiegħu.

Il-ministeri u/jew l-aġenziji relatati ma’ setturi b’riskju akbar ta’ impatti tat-tibdil fil-klima għandhom jiġu identifikati u involuti f’din it-taskforce. Il-ministeri ewlenin li għandhom jiġu involuti jinkludu t-tibdil fil-klima, l-ambjent/in-natura, is-saħħa pubblika, il-protezzjoni ċivili/l-affarijiet interni, l-infrastruttura, l-enerġija, l-affarijiet ekonomiċi/il-finanzi, l-agrikoltura, il-forestrija, is-sajd, il-ġestjoni tal-ilma, u l-impjiegi u l-affarijiet soċjali. L-atturi transfruntiera għandhom ikunu involuti wkoll biex jiżguraw azzjonijiet koordinati fost l-Istati Membri ġirien tal-UE fir-reġjuni tal-fruntiera. Hija prattika rrakkomandata li kull waħda mill-amministrazzjonijiet identifikati taħtar “uffiċjal tal-adattament” biex tiżgura l-involviment kontinwu tal-ministeri rispettivi fl-ippjanar tal-adattament.

—   L-involviment tal-livell reġjonali u lokali tal-governanza

Il-frażi “naħsbu globalment, naġixxiu lokalment” issir dejjem aktar importanti meta jiġu diskussi l-istrateġiji u l-pjanijiet tal-adattament għat-tibdil fil-klima. L-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali huma xpruni ewlenin tal-adattament peress li ħafna interventi ta’ adattament għat-tibdil fil-klima jseħħu fil-livell lokali u reġjonali u għalhekk jiddependu minn kundizzjonijiet speċifiċi għall-kuntest. Il-gvernijiet lokali għandhom rwol ewlieni fit-trawwim tal-impenn pubbliku u l-azzjoni lokali, billi jinfurmaw lin-nies dwar il-benefiċċji tal-adattament għat-tibdil fil-klima għar-reġjun tagħhom. Barra minn hekk, il-gvernijiet lokali għandhom ħafna informazzjoni essenzjali dwar miżuri lokalizzati potenzjali ta’ adattament għat-tibdil fil-klima li huma vijabbli fiż-żona tagħhom. Għalhekk, it-taskforce interdipartimentali dwar l-adattament għandha tiżgura skambji sinifikattivi mal-awtoritajiet sottonazzjonali biex tinkludi l-għarfien espert tagħhom fit-tfassil tal-politika dwar l-adattament u biex tappoġġa l-attivitajiet reġjonali/lokali f’konformità mal-politika nazzjonali dwar l-adattament. Għandha tingħata kunsiderazzjoni speċifika dwar kif għandu jiġi involut il-livell reġjonali u lokali ta’ governanza. Pereżempju, billi jiġu kkuntattjati l-assoċjazzjonijiet reġjonali, jew in-networks tal-gvern lokali interreġjonali bħall-Patt tas-Sindki, fejn aktar minn 11 000 awtorità lokali u reġjonali li jirrappreżentaw lil 341 miljun persuna qegħdin iħejju lill-komunitajiet tagħhom dwar kif għandhom jgħixu bil-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima.

—   L-identifikazzjoni u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati

It-tibdil fil-klima se joħloq inċertezza u impatti fis-soċjetà kollha, li jisħaq l-importanza li t-taskforce interdipartimentali tidentifika l-gruppi rilevanti kollha tal-partijiet ikkonċernati inklużi s-sħab soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, li l-involviment tagħhom huwa meħtieġ biex jinħolqu miżuri robusti ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Il-parteċipazzjoni tal-partijiet ikkonċernati se żżid il-kwalità tat-teħid tad-deċiżjonijiet għall-adattament għat-tibdil fil-klima billi tiżgura s-sens ta’ sjieda tal-proċess għall-partijiet ikkonċernati. Dan min-naħa tiegħu se jtejjeb il-kwalità ġenerali ta’ strateġija jew pjan ta’ adattament għat-tibdil fil-klima maħluqa mit-taskforce interdipartimentali. Il-proċess ta’ identifikazzjoni tal-gruppi ta’ partijiet ikkonċernati jista’ jiġi megħjun billi ssir distinzjoni bejn żewġ gruppi ta’ partijiet ikkonċernati – l-aġenti tal-bidla u dawk potenzjalment affettwati mit-tibdil fil-klima:

| — | Wieħed mill-gruppi ta’ partijiet ikkonċernati jikkonsisti minn aġenti possibbli tal-bidla li jistgħu jikkontribwixxu għall-isforzi tal-amministrazzjonijiet nazzjonali u/jew reġjonali/lokali billi jipprovdu aktar informazzjoni, riżorsi, jew kapaċitajiet. Il-partijiet ikkonċernati li jaqgħu taħt din il-kategorija huma istituti tar-riċerka li jipprovdu jew itejbu l-bażijiet tal-għarfien dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, is-settur privat li jipprovdi informazzjoni siewja ta’ aġġustament aħjar tal-politiki ta’ adattament jew billi jipprovdi finanzjament, atturi transfruntiera biex jipprovdu fehim aħjar tat-territorji transfruntiera u tar-reġjuni tal-fruntiera u organizzazzjonijiet mhux governattivi, speċjalment l-organizzazzjonijiet lokali tas-soċjetà ċivili, li jgħinu biex jipprovdu fehim aħjar tat-territorji, jimplimentaw miżuri ta’ adattament u jikkomunikaw il-ħtieġa tal-adattament għat-tibdil fil-klima biex jiffaċilitaw il-bidla fil-livell lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

—

Wieħed mill-gruppi ta’ partijiet ikkonċernati jikkonsisti minn aġenti possibbli tal-bidla li jistgħu jikkontribwixxu għall-isforzi tal-amministrazzjonijiet nazzjonali u/jew reġjonali/lokali billi jipprovdu aktar informazzjoni, riżorsi, jew kapaċitajiet. Il-partijiet ikkonċernati li jaqgħu taħt din il-kategorija huma istituti tar-riċerka li jipprovdu jew itejbu l-bażijiet tal-għarfien dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, is-settur privat li jipprovdi informazzjoni siewja ta’ aġġustament aħjar tal-politiki ta’ adattament jew billi jipprovdi finanzjament, atturi transfruntiera biex jipprovdu fehim aħjar tat-territorji transfruntiera u tar-reġjuni tal-fruntiera u organizzazzjonijiet mhux governattivi, speċjalment l-organizzazzjonijiet lokali tas-soċjetà ċivili, li jgħinu biex jipprovdu fehim aħjar tat-territorji, jimplimentaw miżuri ta’ adattament u jikkomunikaw il-ħtieġa tal-adattament għat-tibdil fil-klima biex jiffaċilitaw il-bidla fil-livell lokali u reġjonali.

| — | Grupp ieħor ta’ partijiet ikkonċernati li jeħtieġ li jiġu inklużi fil-proċess ta’ adattament għat-tibdil fil-klima huma dawk bi probabbiltà elevata li jiġu affettwati mit-tibdil fil-klima. Dawn huma l-aktar komunitajiet vulnerabbli (inklużi, iżda mhux limitati għal persuni f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali u f’riskju, persuni b’diżabilità, anzjani u dawk b’kundizzjonijiet tas-saħħa preeżistenti, nisa tqal, persuni spostati, dawk soċjalment marġinalizzati, ħaddiema esposti għar-radjazzjoni jonizzanti, u tfal) jew difensuri u gruppi ta’ interess li jirrappreżentaw lil dawn il-komunitajiet vulnerabbli li altrimenti jiġu esklużi mill-proċess ta’ parteċipazzjoni. L-esponiment inugwali u l-vulnerabbiltà għall-impatti klimatiċi ta’ reġjuni u gruppi soċjoekonomiċi differenti jaggravaw l-inugwaljanzi u l-vulnerabbiltajiet diġà eżistenti. Għalhekk, huwa essenzjali li tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta li tnaqqas il-piż inugwali tar-riskju klimatiku u li tiżgura ekwità fid-distribuzzjoni tal-benefiċċji tal-adattament. |
| --- | --- |

—

Grupp ieħor ta’ partijiet ikkonċernati li jeħtieġ li jiġu inklużi fil-proċess ta’ adattament għat-tibdil fil-klima huma dawk bi probabbiltà elevata li jiġu affettwati mit-tibdil fil-klima. Dawn huma l-aktar komunitajiet vulnerabbli (inklużi, iżda mhux limitati għal persuni f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali u f’riskju, persuni b’diżabilità, anzjani u dawk b’kundizzjonijiet tas-saħħa preeżistenti, nisa tqal, persuni spostati, dawk soċjalment marġinalizzati, ħaddiema esposti għar-radjazzjoni jonizzanti, u tfal) jew difensuri u gruppi ta’ interess li jirrappreżentaw lil dawn il-komunitajiet vulnerabbli li altrimenti jiġu esklużi mill-proċess ta’ parteċipazzjoni. L-esponiment inugwali u l-vulnerabbiltà għall-impatti klimatiċi ta’ reġjuni u gruppi soċjoekonomiċi differenti jaggravaw l-inugwaljanzi u l-vulnerabbiltajiet diġà eżistenti. Għalhekk, huwa essenzjali li tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta li tnaqqas il-piż inugwali tar-riskju klimatiku u li tiżgura ekwità fid-distribuzzjoni tal-benefiċċji tal-adattament.

Is-separazzjoni kunċettwali ta’ dawn iż-żewġ gruppi ta’ partijiet ikkonċernati għandha l-għan li tiżgura kopertura sħiħa biżżejjed mill-angoli meħtieġa, iżda l-koinċidenza bejniethom għandha tiġi rikonoxxuta u meqjusa. Fi kliem ieħor, dawk partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima jistgħu jkunu wkoll aġenti possibbli tal-bidla anke jekk f’ċerti aspetti, ir-riżorsi tagħhom huma limitati. Jistgħu saħansitra jkollhom riżorsi, bl-aktar ovvji huma informazzjoni dwar kif jiġu esperjenzati l-vulnerabbiltajiet għat-tibdil fil-klima u dwar l-effettività probabbli tal-interventi, li hija inqas aċċessibbli għal dawk li ma humiex fil-pożizzjoni tagħhom. Barra minn hekk, id-differenzi bejn is-sessi fl-imġiba u fl-attitudnijiet rigward it-tibdil fil-klima (5) jenfasizzaw ukoll il-ħtieġa li tiġi żgurata l-parteċipazzjoni bilanċjata tal-irġiel u n-nisa fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u fl-implimentazzjoni tat-tmigħ. Tipikament, it-tfal ma humiex inklużi fit-teħid ta' deċiżjonijiet pubbliċi iżda d-dritt tagħhom li jipparteċipaw fit-teħid ta' deċiżjonijiet fil-kwistjonijiet kollha li jaffettwaw ħajjithom huwa fil-fatt prinċipju legali stabbilit sew. Peress li kull ġenerazzjoni ta’ tfal se tiret il-ħsara ambjentali kkawżata mill-ġenerazzjonijiet preċedenti, hemm argument partikolarment b’saħħtu għall-involviment ta’ gruppi ta’ età iżgħar (6) fid-deċiżjonijiet dwar il-politika dwar it-tibdil fil-klima.

Huwa rrakkomandat li t-taskforce interdipartimentali taqbel dwar ir-rwol tal-partijiet ikkonċernati minn qabel, speċjalment fil-każ ta’ partijiet ikkonċernati li jikkooperaw mal-amministrazzjoni nazzjonali fuq l-implimentazzjoni ta’ miżuri speċifiċi ta’ adattament.

Pass 1.c:   Il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi

| Eżempju ta’ każ 1: sħubija pubblika-privata għal distrett ġdid reżistenti għall-għargħar f’Bilbao, fi Spanja
  Id-distrett ta’ Zorrotzaurre f’Bilbao jinsab f’peniżola industrijali li spiss tbati mill-għargħar. Biż-żieda fil-preċipitazzjoni estrema mbassra madwar il-pajjiż Bask fil-futur minħabba t-tibdil fil-klima u l-ħtieġa ta’ akkomodazzjoni ġdida biex tilqa’ l-poplu ta’ Bilbao, bħalissa għaddej proġett kbir ta’ riġenerazzjoni urbana biex jiġi żviluppat mill-ġdid id-distrett ta’ Zorrotzaurre f’wieħed residenzjali ġdid reżistenti għall-għargħar. Il-protezzjoni mill-għargħar tinkludi ħames miżuri ewlenin: (1) il-ftuħ tal-kanal Deusto (it-tibdil tal-peniżola fi gżira), (2) il-provvista ta’ ħajt għall-protezzjoni mill-għargħar, (3) l-elevazzjoni tal-livell tal-art b’metru u nofs għall-bini l-ġdid, (4) l-installazzjoni ta’ tankijiet tal-ilma tal-maltemp u (5) il-provvista ta’ spazji pubbliċi ekoloġiċi li jistgħu jassorbu wkoll l-ilma tal-għargħar.
  Sabiex dan il-proġett ta’ riġenerazzjoni urbana jsir realtà, ġiet stabbilita sħubija pubblika-privata għall-finanzjament u l-ġestjoni tal-pjan. Il-kostijiet għax-xogħlijiet ta’ żvilupp mill-ġdid se jkunu koperti mis-sħubija pubblika-privata, jiġifieri s-sidien tal-art, skont is-sehem tas-sjieda tagħhom. |
| --- |

Eżempju ta’ każ 1: sħubija pubblika-privata għal distrett ġdid reżistenti għall-għargħar f’Bilbao, fi Spanja

Id-distrett ta’ Zorrotzaurre f’Bilbao jinsab f’peniżola industrijali li spiss tbati mill-għargħar. Biż-żieda fil-preċipitazzjoni estrema mbassra madwar il-pajjiż Bask fil-futur minħabba t-tibdil fil-klima u l-ħtieġa ta’ akkomodazzjoni ġdida biex tilqa’ l-poplu ta’ Bilbao, bħalissa għaddej proġett kbir ta’ riġenerazzjoni urbana biex jiġi żviluppat mill-ġdid id-distrett ta’ Zorrotzaurre f’wieħed residenzjali ġdid reżistenti għall-għargħar. Il-protezzjoni mill-għargħar tinkludi ħames miżuri ewlenin: (1) il-ftuħ tal-kanal Deusto (it-tibdil tal-peniżola fi gżira), (2) il-provvista ta’ ħajt għall-protezzjoni mill-għargħar, (3) l-elevazzjoni tal-livell tal-art b’metru u nofs għall-bini l-ġdid, (4) l-installazzjoni ta’ tankijiet tal-ilma tal-maltemp u (5) il-provvista ta’ spazji pubbliċi ekoloġiċi li jistgħu jassorbu wkoll l-ilma tal-għargħar.

Sabiex dan il-proġett ta’ riġenerazzjoni urbana jsir realtà, ġiet stabbilita sħubija pubblika-privata għall-finanzjament u l-ġestjoni tal-pjan. Il-kostijiet għax-xogħlijiet ta’ żvilupp mill-ġdid se jkunu koperti mis-sħubija pubblika-privata, jiġifieri s-sidien tal-art, skont is-sehem tas-sjieda tagħhom.

Image 2

Il-kostijiet tal-adattament għat-tibdil fil-klima qed jiżdiedu u se jaċċelleraw matul id-deċennji li ġejjin minħabba l-livell dejjem jiżdied ta’ urġenza għall-miżuri ta’ adattament. Għalhekk, il-finanzjament tal-adattament għandu jiżdied kif xieraq. Minbarra dan, jista’ jkun utli li jiġu identifikati l-kostijiet ipproġettati jew diġà mġarrba tan-nuqqas ta’ adattament (jiġifieri t-telf finanzjarju u d-dannu assoċjati mat-tibdil fil-klima) peress li dan jista’ jiġġustifika l-allokazzjoni mill-ġdid tal-fondi eżistenti għall-adattament. Madankollu, din tista’ tkun sfida għall-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali minħabba inċertezza dwar l-ammont ta’ fondi meħtieġa minħabba r-riskji u l-impatti klimatiċi spiss imprevedibbli. Filwaqt li għandhom jiġu esplorati sorsi tradizzjonali ta’ finanzjament pubbliku u privat, huwa ssuġġerit li jiġu mfittxija strumenti innovattivi ta’ finanzjament permezz ta’ kooperazzjoni mas-settur privat (7). Żewġ eżempji ta’ prattika tajba ta’ strumenti ta’ finanzjament innovattivi huma:

| 1. | sħubija pubblika-privata (PPP) għall-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima f’Malmo; u |
| --- | --- |

1.

sħubija pubblika-privata (PPP) għall-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima f’Malmo; u

| 2. | PPP għal distrett ġdid reżistenti għall-għargħar f’Bilbao, deskritt fil-qosor fl-eżempju tal-każ 1 tal-kaxxa tat-test hawn fuq. |
| --- | --- |

2.

PPP għal distrett ġdid reżistenti għall-għargħar f’Bilbao, deskritt fil-qosor fl-eżempju tal-każ 1 tal-kaxxa tat-test hawn fuq.

Id-diskrepanza fil-finanzjament tal-adattament hija partikolarment evidenti għal-livelli aktar baxxi ta’ governanza responsabbli għall-implimentazzjoni tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta’ adattament. Minbarra li l-finanzjament huwa diffiċli biex jiġi aċċessat, dan jista’ jkun riżultat ta’ nuqqas ta’ kapaċità u ta’ għarfien espert interni. Hija meħtieġa assistenza mmirata anke għall-iżgħar awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġu żgurati l-kapaċità u l-għarfien espert suffiċjenti meħtieġa għall-amministrazzjoni kif ukoll għall-implimentazzjoni.

L-UE tiffinanzja l-adattament għat-tibdil fil-klima permezz ta’ firxa wiesgħa ta’ strumenti. Dawn jinkludu:

| — | il-Programm LIFE, l-istrument ta’ finanzjament ewlieni tal-UE għall-ambjent u għall-azzjoni klimatika; |
| --- | --- |

—

il-Programm LIFE, l-istrument ta’ finanzjament ewlieni tal-UE għall-ambjent u għall-azzjoni klimatika;

| — | Orizzont Ewropa, il-programm ta’ finanzjament prinċipali tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

—

Orizzont Ewropa, il-programm ta’ finanzjament prinċipali tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni;

| — | il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, b’mod partikolari permezz ta’ proġetti ta’ INTERREG; |
| --- | --- |

—

il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, b’mod partikolari permezz ta’ proġetti ta’ INTERREG;

| — | il-Fond ta’ Koeżjoni, permezz ta’ investiment fl-ambjent u fin-Networks Trans-Ewropej tat-Trasport; |
| --- | --- |

—

il-Fond ta’ Koeżjoni, permezz ta’ investiment fl-ambjent u fin-Networks Trans-Ewropej tat-Trasport;

| — | il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, biex jittaffew l-impatti negattivi tat-tranżizzjoni għat-territorji l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika u r-reżiljenza għall-klima. |
| --- | --- |

—

il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, biex jittaffew l-impatti negattivi tat-tranżizzjoni għat-territorji l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika u r-reżiljenza għall-klima.

U hemm ħafna aktar eżempji ta’ strumenti ta’ finanzjament tal-UE li jistgħu jgħinu jiffinanzjaw l-adattament. Madankollu, filwaqt li l-finanzjament tal-UE jista’ jgħin fil-finanzjament ta’ miżuri ta’ adattament sa ċertu punt, il-finanzjament nazzjonali u privat huwa vitali biex titnaqqas id-diskrepanza fil-finanzjament tal-adattament.

Dawn il-flussi ta’ finanzjament għandhom jiġu aċċellerati, u l-baġits kif ukoll l-attivitajiet għandhom jinvolvu kemm lin-nisa kif ukoll lill-irġiel fil-livelli kollha tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

Pass 1.d:   Il-komunikazzjoni kontinwa tal-ħtieġa tal-adattament u s-sensibilizzazzjoni

Il-Komunitajiet madwar l-UE qed jesperjenzaw xejriet tat-temp estremi u volatili. Id-distakk fil-komunikazzjoni dwar il-klima bejn l-akkademja u l-gvernijiet minn naħa, u l-komunitajiet min-naħa l-oħra jista’ jwassal għal azzjoni skorretta dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, jew saħansitra għal nuqqas ta’ azzjoni totali. Komunikazzjoni aktar sistemika dwar il-klima għandha toħloq kuxjenza b’lingwa li tinftiehem faċilment. Dan jgħin biex iwitti t-triq għall-komunitajiet biex jieħdu azzjoni u jimpenjaw ruħhom f’miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Udjenzi fil-mira differenti (jiġifieri, is-settur pubbliku, il-komunitajiet) jirrikjedu messaġġi differenti f’formati xierqa biex tinħoloq sejħa għall-azzjoni.

—   Iċċarar tat-terminoloġija

Il-bini ta’ lingwa komuni li hija aċċessibbli għall-partijiet ikkonċernati kollha huwa essenzjali fil-komunikazzjoni tal-adattament għat-tibdil fil-klima biex jinħoloq fehim komuni. Il-glossarju jista’ jinbena fuq definizzjonijiet maqbula fil-livell internazzjonali, kif jidher fil-glossarju tal-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) jew fil-glossarju tal-IPCC, filwaqt li jiġi aġġustat ukoll għall-karatteristiċi u l-kuntesti lokali.

—   Il-komunikazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-ħtieġa ta’ adattament

Il-kondiviżjoni ta’ informazzjoni dwar l-impatti potenzjali tat-tibdil fil-klima u għalhekk il-ħtieġa tal-adattament kif ukoll tal-mitigazzjoni hija prekundizzjoni essenzjali għall-bini tar-reżiljenza. Dawn il-messaġġi għandhom jiġu rfinati b’mod faċli għall-utent u aġġustati kemm fl-istil kif ukoll fil-kontenut għal udjenzi fil-mira differenti, li jirriflettu r-rwoli tagħhom fil-politika ta’ adattament (eż. is-settur privat jew il-pubbliku usa’), l-isfond tagħhom (eż. l-ambjent urban jew rurali, il-ġeneru) u l-vulnerabbiltà u l-esponiment tagħhom għar-riskji. Għandhom jiġu kkunsidrati ostakli possibbli għall-aċċess għall-informazzjoni u għat-taħriġ. Huwa kruċjali wkoll li jiġu kkomunikati l-benefiċċji tal-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima biex tiżdied l-aċċettazzjoni soċjali u jitrawmu l-bidliet fl-imġiba. Barra minn hekk, ħafna miżuri ta’ adattament għandhom kobenefiċċji sinifikanti bħal pereżempju miżuri ta’ adattament ibbażati fuq in-natura li jtejbu l-bijodiversità u jnaqqsu t-tniġġis, il-ħolqien ta’ opportunitajiet ta’ impjieg lokali u ta’ kwalità, jew it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Opportunità ewlenija ta’ komunikazzjoni li spiss ma tintużax biżżejjed hija l-benefiċċji tal-adattament għas-saħħa u l-benesseri: livell għoli ta’ sensibilizzazzjoni dwar ir-riskji għas-saħħa li qed jiżdiedu li jaffettwaw lil kulħadd se jgħin biex tiġi spjegata l-ħtieġa ta’ azzjoni u biex tiżdied l-aċċettazzjoni tagħha.

L-amministraturi nazzjonali, reġjonali u lokali jistgħu jinvolvu ruħhom, pereżempju, permezz ta’ workshops u żjarat fuq il-post biex jinkoraġġixxu l-impenn ibbażat fuq il-fatti fl-azzjoni klimatika. Il-Komunitajiet għandhom jinvolvu ruħhom permezz ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi, kondiviżjoni tal-informazzjoni, u modi interattivi u informali bħal esibizzjonijiet, kompetizzjonijiet, logħob online, eċċ. L-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili u l-NGOs huma sħab importanti wkoll, li jservu bħala pont bejn il-partijiet ikkonċernati u l-komunikazzjoni dwar il-klima, permezz tal-esperjenza eżistenti tagħhom dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima fit-territorju u l-komunitajiet ikkonċernati u s-sensibilizzazzjoni dwar l-impatti tat-tibdil fil-klima u l-ħtieġa ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Sabiex jiġi żgurat li din il-komunikazzjoni tilħaq b’mod effettiv lill-komunitajiet, jeħtieġ li tkun appoġġata minn riżorsi xierqa, permezz tal-finanzjament u l-bini tal-kapaċitajiet.

Portali jew pjattaformi tal-web nazzjonali jew reġjonali li jiġbru informazzjoni mfassla apposta dwar it-tibdil fil-klima u l-adattament għat-tibdil fil-klima huma mezz eċċellenti għat-tixrid tal-informazzjoni rilevanti. Dawn il-pjattaformi għandhom ikunu konnessi ma’ portali eżistenti dwar politiki settorjali (eż. tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, ilma, saħħa, bijodiversità eċċ.) biex tiġi promossa l-integrazzjoni tat-tibdil fil-klima. Is-sit web tal-UE Climate-ADAPT għandu rwol ċentrali billi jgħin lin-nies jaċċessaw u jaqsmu d-data u informazzjoni dwar kwistjonijiet relatati mat-tibdil fil-klima u l-adattament għat-tibdil fil-klima. Ġew żviluppati portali nazzjonali tal-web dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi Ewropej ukoll, li joħolqu l-opportunità li wieħed jitgħallem minn eżempji ta’ prattika tajba minn pajjiżi jew reġjuni oħra. Dawn jistgħu jgħinu biex jispiraw azzjoni dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima. Madankollu, il-portali u l-pjattaformi tal-web għandhom jiġu kkomplementati minn attivitajiet oħra ta’ komunikazzjoni biex jiġi evitat it-twessigħ tad-distakk diġitali bejn l-Istati Membri tal-UE u r-reġjuni u biex jiġi żgurat l-aċċess għall-informazzjoni għal kulħadd.

Għal aktar informazzjoni dwar l-istabbiliment tal-qafas istituzzjonali u l-iżgurar tal-involviment tal-partijiet ikkonċernati, ara wkoll it-Taqsima tal-Għodda ta’ appoġġ għall-adattament fuq Preparing the ground for adaptation.

Pass 2:
     
  It-twettiq ta’ valutazzjonijiet tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima

| Il-pass 2 tal-linji gwida se jgħin biex:






  — | jiġu stabbiliti l-elementi ewlenin tal-valutazzjoni tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

Il-pass 2 tal-linji gwida se jgħin biex:

—

jiġu stabbiliti l-elementi ewlenin tal-valutazzjoni tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima;

| — | jiġu vvalutati l-impatti soċjali tat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

—

jiġu vvalutati l-impatti soċjali tat-tibdil fil-klima;

| — | jiġu vvalutati r-riskji transfruntiera u kaskata; |
| --- | --- |

—

jiġu vvalutati r-riskji transfruntiera u kaskata;

| — | jiġu deċiżi l-kriterji għal riskji “aċċettabbli” u tingħata prijorità lill-ħtiġijiet ta’ adattament. |
| --- | --- |

—

jiġu deċiżi l-kriterji għal riskji “aċċettabbli” u tingħata prijorità lill-ħtiġijiet ta’ adattament.

Wara li jkunu ġew stabbiliti l-pedamenti għas-sostenn ta’ pjan jew strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima, it-tieni pass huwa valutazzjoni tal-impatt u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima. L-għan ta’ din il-valutazzjoni huwa li jiġi stabbilit x’se jkunu l-impatti potenzjali tat-tibdil fil-klima f’ċerta żona, x’riskji huma assoċjati ma’ dawn l-impatti f’ċerta żona jew settur, u li tingħata prijorità lir-riskji li jirrikjedu reazzjonijiet aktar immedjati.

Sabiex tiġi żgurata l-effettività xierqa tal-istrateġiji jew tal-pjanijiet ta’ adattament għat-tibdil fil-klima, hija kkunsidrata prattika tajba li l-valutazzjoni tiġi aġġornata regolarment – tal-anqas b’mod parallel ma’ kull aġġornament tal-istrateġija/tal-pjan. Il-benefiċċji ta’ dan jinkludu:

| — | it-traċċar tal-bidliet rilevanti fir-riskji u l-vulnerabbiltajiet eżistenti inklużi r-riskji fiżiċi tal-infrastruttura u l-impatti soċjoekonomiċi u tas-saħħa fuq il-komunitajiet; |
| --- | --- |

—

it-traċċar tal-bidliet rilevanti fir-riskji u l-vulnerabbiltajiet eżistenti inklużi r-riskji fiżiċi tal-infrastruttura u l-impatti soċjoekonomiċi u tas-saħħa fuq il-komunitajiet;

| — | l-identifikazzjoni ta’ riskji u vulnerabbiltajiet ġodda u emerġenti li għandhom il-potenzjal li jkollhom impatti ekonomiċi, soċjali u/jew ambjentali kbar fil-futur; |
| --- | --- |

—

l-identifikazzjoni ta’ riskji u vulnerabbiltajiet ġodda u emerġenti li għandhom il-potenzjal li jkollhom impatti ekonomiċi, soċjali u/jew ambjentali kbar fil-futur;

| — | l-identifikazzjoni ta’ opportunitajiet ġodda li jinħolqu minħabba t-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

—

l-identifikazzjoni ta’ opportunitajiet ġodda li jinħolqu minħabba t-tibdil fil-klima.

B’mod ġenerali, il-valutazzjoni għandha tkun ibbażata fuq l-aħħar xjenza klimatika biex jiġu identifikati l-popolazzjonijiet, l-infrastrutturi essenzjali u s-setturi partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima, tiġi stabbilita d-direzzjoni strateġika ġenerali tal-politika ta’ adattament u jiġi infurmat kontinwament it-teħid ta’ deċiżjonijiet.

Pass 2.a.   L-iżvilupp ta’ metodoloġija komprensiva biex jiġi vvalutat l-impatt tat-tibdil fil-klima

| Eżempju ta’ każ 2: l-adattament għall-impatti tal-mewġiet tas-sħana fi klima li qed tinbidel f’Botkyrka, l-Iżvezja
  Il-mewġiet tas-sħana fl-Iżvezja żdiedu f’dawn l-aħħar deċennji, u dan qed iwassal għal żieda fil-mortalità. Fl-2010, il-muniċipalità ta’ Botkyrka esperjenzat temperaturi għoljin fit-tul, li wasslu għal problemi għall-anzjani fid-djar tal-anzjani u tal-kura. Saru sforzi estensivi, parzjalment fil-qafas ta’ proġett li sar fi ħdan il-programm Climatools, fil-muniċipalità ta’ Botkyrka biex jitnaqqas ir-riskju għas-saħħa tal-mewġiet tas-sħana. Il-persunal fid-djar tal-anzjani, tal-irtirar u tal-kura ġie mħarreġ dwar ir-riskji ta’ mewġiet tas-sħana u dwar x’għandu jsir f’każ ta’ twissijiet dwar mewġiet tas-sħana. Jekk ikun meħtieġ, jista’ jissejjaħ persunal addizzjonali sabiex jiġi żgurat appoġġ ulterjuri ħalli jiġi żgurat li tingħata l-kura xierqa. Għalhekk, matul il-mewġa tas-sħana tal-2018, il-muniċipalità kienet imħejjija u mgħammra ferm aħjar milli fis-snin preċedenti. Botkyrka qiegħda tappoġġa wkoll azzjonijiet li għandhom l-għan li jtejbu l-kumdità termali ta’ ġewwa u li joħolqu “żoni friski” f’diversi żoni fil-belt. |
| --- |

Eżempju ta’ każ 2: l-adattament għall-impatti tal-mewġiet tas-sħana fi klima li qed tinbidel f’Botkyrka, l-Iżvezja

Il-mewġiet tas-sħana fl-Iżvezja żdiedu f’dawn l-aħħar deċennji, u dan qed iwassal għal żieda fil-mortalità. Fl-2010, il-muniċipalità ta’ Botkyrka esperjenzat temperaturi għoljin fit-tul, li wasslu għal problemi għall-anzjani fid-djar tal-anzjani u tal-kura. Saru sforzi estensivi, parzjalment fil-qafas ta’ proġett li sar fi ħdan il-programm Climatools, fil-muniċipalità ta’ Botkyrka biex jitnaqqas ir-riskju għas-saħħa tal-mewġiet tas-sħana. Il-persunal fid-djar tal-anzjani, tal-irtirar u tal-kura ġie mħarreġ dwar ir-riskji ta’ mewġiet tas-sħana u dwar x’għandu jsir f’każ ta’ twissijiet dwar mewġiet tas-sħana. Jekk ikun meħtieġ, jista’ jissejjaħ persunal addizzjonali sabiex jiġi żgurat appoġġ ulterjuri ħalli jiġi żgurat li tingħata l-kura xierqa. Għalhekk, matul il-mewġa tas-sħana tal-2018, il-muniċipalità kienet imħejjija u mgħammra ferm aħjar milli fis-snin preċedenti. Botkyrka qiegħda tappoġġa wkoll azzjonijiet li għandhom l-għan li jtejbu l-kumdità termali ta’ ġewwa u li joħolqu “żoni friski” f’diversi żoni fil-belt.

Image 3

Il-metodoloġija tal-valutazzjoni hija l-pedament għal stima xierqa tar-riskji u l-vulnerabbiltajiet. Din tiżgura wkoll li l-valutazzjoni tkun tista’ terġa’ titwettaq relattivament malajr fil-futur, mingħajr ma tiġi żviluppata metodoloġija ġdida kull darba. L-elementi li ġejjin ta’ metodoloġija soda huma rrakkomandati sabiex tiġi pprovduta valutazzjoni kredibbli tar-riskji u l-vulnerabbiltajiet klimatiċi:

| — | Il-valutazzjoni għandha tibni fuq l-aħħar xjenza u għarfien, sabiex jiġu ggarantiti l-akkuratezza u r-rilevanza bil-previżjonijiet attwali dwar l-impatti futuri tat-tibdil fil-klima. L-informazzjoni dwar ix-xejriet tal-kundizzjonijiet klimatiċi attwali u l-aħħar projezzjonijiet dwar ix-xenarji klimatiċi futuri, inklużi l-avvenimenti li jibdew bil-mod u dawk estremi, għandha tkun parti mill-valutazzjoni. L-informazzjoni disponibbli għat-theddidiet u l-opportunitajiet futuri ta’ pajjiżek tista’ tinġabar u tiġi analizzata abbażi ta’ firxa wiesgħa ta’ rapporti u valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà mwettqa mill-Bord Intergovernattiv dwar it-Tibdil fil-Klima, mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka jew permezz tal-programm ta’ riċerka ta’ Orizzont Ewropa 2020. |
| --- | --- |

—

Il-valutazzjoni għandha tibni fuq l-aħħar xjenza u għarfien, sabiex jiġu ggarantiti l-akkuratezza u r-rilevanza bil-previżjonijiet attwali dwar l-impatti futuri tat-tibdil fil-klima. L-informazzjoni dwar ix-xejriet tal-kundizzjonijiet klimatiċi attwali u l-aħħar projezzjonijiet dwar ix-xenarji klimatiċi futuri, inklużi l-avvenimenti li jibdew bil-mod u dawk estremi, għandha tkun parti mill-valutazzjoni. L-informazzjoni disponibbli għat-theddidiet u l-opportunitajiet futuri ta’ pajjiżek tista’ tinġabar u tiġi analizzata abbażi ta’ firxa wiesgħa ta’ rapporti u valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà mwettqa mill-Bord Intergovernattiv dwar it-Tibdil fil-Klima, mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka jew permezz tal-programm ta’ riċerka ta’ Orizzont Ewropa 2020.

| — | Il-valutazzjoni għandha tkun ibbażata fuq ir-riżultati tal-ittestjar tal-istress, b’enfasi partikolari fuq l-infrastrutturi u s-sistemi li jipprovdu servizzi kritiċi. It-testijiet tal-istress klimatiku jidentifikaw r-riskji potenzjali f’settur jew f’sistema partikolari (bħas-saħħa pubblika, is-sikurezza u s-sigurtà tal-ilma, jew is-sikurezza u s-sigurtà tal-ikel) minħabba perikli relatati mal-klima, bħall-għargħar, is-sħana, in-nixfa, il-maltempati, eċċ. L-ewwel pass ta’ test tal-istress huwa li jiġu identifikati l-perikli potenzjali relatati mal-klima f’żona partikolari. It-tieni pass jinvolvi l-esplorazzjoni tal-vulnerabbiltajiet ġenerali ta’ ċerta żona jew settur għall-periklu klimatiku, li jistgħu jiġu kkomplementati b’valutazzjoni fil-fond tal-vulnerabbiltà. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll testijiet tal-istress u valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltajiet oħrajn imwettqa għal sett usa’ ta’ riskji ta’ diżastri mhux relatati mal-klima (8). Ir-riżultati tat-test tal-istress jistgħu jintużaw għall-istrateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. L-użu ta’ “djalogi dwar ir-riskju” fin-Netherlands huwa eżempju ta’ prattika tajba fil-qlib tar-riżultati f’azzjoni. Aktar informazzjoni dwar l-ittestjar tal-istress u d-djalogi tar-riskju tinstab fl-Anness II. |
| --- | --- |

—

Il-valutazzjoni għandha tkun ibbażata fuq ir-riżultati tal-ittestjar tal-istress, b’enfasi partikolari fuq l-infrastrutturi u s-sistemi li jipprovdu servizzi kritiċi. It-testijiet tal-istress klimatiku jidentifikaw r-riskji potenzjali f’settur jew f’sistema partikolari (bħas-saħħa pubblika, is-sikurezza u s-sigurtà tal-ilma, jew is-sikurezza u s-sigurtà tal-ikel) minħabba perikli relatati mal-klima, bħall-għargħar, is-sħana, in-nixfa, il-maltempati, eċċ. L-ewwel pass ta’ test tal-istress huwa li jiġu identifikati l-perikli potenzjali relatati mal-klima f’żona partikolari. It-tieni pass jinvolvi l-esplorazzjoni tal-vulnerabbiltajiet ġenerali ta’ ċerta żona jew settur għall-periklu klimatiku, li jistgħu jiġu kkomplementati b’valutazzjoni fil-fond tal-vulnerabbiltà. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll testijiet tal-istress u valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltajiet oħrajn imwettqa għal sett usa’ ta’ riskji ta’ diżastri mhux relatati mal-klima (8). Ir-riżultati tat-test tal-istress jistgħu jintużaw għall-istrateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. L-użu ta’ “djalogi dwar ir-riskju” fin-Netherlands huwa eżempju ta’ prattika tajba fil-qlib tar-riżultati f’azzjoni. Aktar informazzjoni dwar l-ittestjar tal-istress u d-djalogi tar-riskju tinstab fl-Anness II.

| — | Il-valutazzjoni għandha titwettaq fuq livell ta’ linja bażi, li għandu jiġi aġġornat b’kull aġġornament tal-valutazzjoni. Il-livell ta’ linja bażi hawnhekk jirreferi għal punt ta’ referenza relatat mal-istat tal-klima u l-vulnerabbiltà speċifika għas-sit f’żona. Il-linji bażi mfassla bir-reqqa huma essenzjali biex jitkejjel dak li nkiseb permezz tal-implimentazzjoni fi stadju aktar tard u jtejbu l-proċess ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

Il-valutazzjoni għandha titwettaq fuq livell ta’ linja bażi, li għandu jiġi aġġornat b’kull aġġornament tal-valutazzjoni. Il-livell ta’ linja bażi hawnhekk jirreferi għal punt ta’ referenza relatat mal-istat tal-klima u l-vulnerabbiltà speċifika għas-sit f’żona. Il-linji bażi mfassla bir-reqqa huma essenzjali biex jitkejjel dak li nkiseb permezz tal-implimentazzjoni fi stadju aktar tard u jtejbu l-proċess ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

| — | Il-valutazzjoni għandha preferibbilment tinkludi informazzjoni kwantitattiva dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima (ħsara fiżika, impatt fuq is-saħħa, impatt ekonomiku u fiskali). |
| --- | --- |

—

Il-valutazzjoni għandha preferibbilment tinkludi informazzjoni kwantitattiva dwar l-impatt tat-tibdil fil-klima (ħsara fiżika, impatt fuq is-saħħa, impatt ekonomiku u fiskali).

| — | Il-valutazzjoni għandha tinkludi skeda ta’ żmien ċara għat-twettiq tal-valutazzjoni nnifisha, u skeda ta’ żmien għar-riskji klimatiċi mistennija fil-futur. Pereżempju, jistgħu jkunu mistennija impatti differenzjati fuq terminu qasir (is-snin 30 tas-seklu 21), fuq terminu medju (is-snin 50 tas-seklu 21) jew fit-tul (l-ewwel deċennju tas-seklu 22). |
| --- | --- |

—

Il-valutazzjoni għandha tinkludi skeda ta’ żmien ċara għat-twettiq tal-valutazzjoni nnifisha, u skeda ta’ żmien għar-riskji klimatiċi mistennija fil-futur. Pereżempju, jistgħu jkunu mistennija impatti differenzjati fuq terminu qasir (is-snin 30 tas-seklu 21), fuq terminu medju (is-snin 50 tas-seklu 21) jew fit-tul (l-ewwel deċennju tas-seklu 22).

| — | Il-valutazzjoni għandha tindirizza l-lakuni fl-għarfien u l-inċertezzi, li hija sfida partikolari fl-indirizzar tar-riskji u l-adattament għat-tibdil fil-klima. Il-metodoloġija għat-testijiet tal-istress u t-tfassil ta’ strateġiji ta’ adattament b’mod aktar wiesa’ jeħtieġ li jqisu l-estent tal-lakuna fl-għarfien. Billi l-lakuni fl-għarfien isiru espliċiti u jiġu indirizzati fl-istrateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima, dan jista’ jinċentiva wkoll il-kondiviżjoni ta’ prattika tajba, riċerka u tagħlim soċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ għarfien. Barra minn hekk, biex jiġu indirizzati l-inċertezzi, huwa essenzjali li tiġi żviluppata politika ta’ valutazzjoni u adattament li ma tassumix futur wieħed, iżda pjuttost diversi xenarji futuri, kif diskuss qabel. |
| --- | --- |

—

Il-valutazzjoni għandha tindirizza l-lakuni fl-għarfien u l-inċertezzi, li hija sfida partikolari fl-indirizzar tar-riskji u l-adattament għat-tibdil fil-klima. Il-metodoloġija għat-testijiet tal-istress u t-tfassil ta’ strateġiji ta’ adattament b’mod aktar wiesa’ jeħtieġ li jqisu l-estent tal-lakuna fl-għarfien. Billi l-lakuni fl-għarfien isiru espliċiti u jiġu indirizzati fl-istrateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima, dan jista’ jinċentiva wkoll il-kondiviżjoni ta’ prattika tajba, riċerka u tagħlim soċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ għarfien. Barra minn hekk, biex jiġu indirizzati l-inċertezzi, huwa essenzjali li tiġi żviluppata politika ta’ valutazzjoni u adattament li ma tassumix futur wieħed, iżda pjuttost diversi xenarji futuri, kif diskuss qabel.

Pass 2.b.   Il-kunsiderazzjoni tal-impatti soċjali tat-tibdil fil-klima

Fatturi mhux klimatiċi jistgħu jagħmlu differenza sinifikanti għall-vulnerabbiltà għall-impatti klimatiċi. Ċerti gruppi soċjali u żoni ġeografiċi huma affettwati b’mod sproporzjonat mit-tibdil fil-klima minħabba li l-esponiment mhux uniformi jew minħabba vulnerabbiltajiet diġà eżistenti għall-impatti tat-tibdil fil-klima. Pereżempju, hemm vulnerabbiltà bijoloġikament ogħla ta’ nisa tqal, tfal, anzjani u dawk li jgħixu b’ċerti diżabilitajiet għal ħafna impatti klimatiċi. Fatturi ta’ riskju soċjali huma ugwalment importanti. Pereżempju, il-ġid finanzjarju jista’ jfisser aktar riżorsi għall-adattament, fejn wieħed jista’ jinnota li n-numru ta’ nisa fil-faqar għadu ogħla fl-UE min-numru ta’ rġiel fil-faqar u hemm korrelazzjoni b’saħħitha bejn il-faqar tan-nisa u l-faqar tat-tfal. Għalhekk, it-tibdil fil-klima jista’ jaggrava l-inugwaljanzi eżistenti, kif ukoll joħloq oħrajn ġodda. Skont l-IPCC Synthesis Report 2023, Summary for policymakers, “il-vulnerabbiltà hija aggravata mill-inekwità u l-emarġinazzjoni marbuta pereżempju mal-ġeneru, mal-etniċità, ma’ dħul baxx, ma’ residenzi informali, mad-diżabilità, mal-età, u ma’ xejriet storiċi u kontinwi ta’ inekwità bħall-kolonjaliżmu, speċjalment għal ħafna Komunitajiet indiġeni u lokali”.

Għalhekk huwa rrakkomandat li mhux biss jiġu inklużi l-impatti fiżiċi tat-tibdil fil-klima fil-valutazzjoni, iżda wkoll fatturi soċjali, filwaqt li jitqiesu mhux biss l-effetti “oġġettivi” tat-tibdil fil-klima fuq gruppi soċjali u żoni ġeografiċi differenti, iżda wkoll, pereżempju, id-differenzi bejn il-ġeneri fil-perċezzjoni tar-riskju. Dan isaħħaħ il-ħolqien ta’ “reżiljenza ġusta” fl-istrateġija ta’ valutazzjoni u adattament, li hija meqjusa essenzjali fl-iżvilupp tal-kapaċità ta’ adattament u ta’ parteċipazzjoni fil-benefiċċji pprovduti minn azzjonijiet ta’ adattament għall-komunitajiet vulnerabbli. L-importanza ta’ reżiljenza ġusta hija elaborata aktar fl-Anness II, b’eżempju ta’ prattika tajba li jinsab fil-kaxxa tat-test ta’ hawn fuq.

Aspett soċjali partikolarment importanti li għandu jiġi kopert huwa l-impatt fuq id-dinja tax-xogħol. Għaldaqstant, il-valutazzjonijiet jeħtieġ li jippreżentaw il-bidliet mistennija fil-metodi ta’ ħidma fi ħdan l-okkupazzjonijiet, inklużi l-istandards tas-sikurezza u tas-saħħa okkupazzjonali mfassla fid-dawl tal-bidliet fl-ambjent fiżiku, il-bidliet fil-kompożizzjoni settorjali tal-impjiegi, it-taħriġ mill-ġdid, u l-kwalifikazzjoni mill-ġdid tal-ħaddiema għal reżiljenza ġusta u ekwa, u l-ħolqien tal-impjiegi f’attivitajiet, bħall-kostruzzjoni, li jikkontribwixxu direttament għall-adattament. L-involviment tas-sħab soċjali fl-ippjanar għall-iżviluppi kollha ta’ hawn fuq jeħtieġ li jiġi żgurat.

Pass 2.c.   Il-kunsiderazzjoni tar-riskji transfruntiera u kaskata

Ir-riskju klimatiku huwa realtà kondiviża, peress li periklu relatat mal-klima ma huwiex neċessarjament limitat għat-territorju ta’ Stat Membru tal-UE wieħed iżda jista’ jseħħ f’territorju transfruntier, u għalhekk jaffettwa r-reġjuni tal-fruntiera ta’ żewġ Stati Membri ġirien tal-UE jew aktar. Anke meta periklu relatat mal-klima jseħħ biss fit-territorju ta’ Stat Membru tal-UE wieħed, dan jista’ jwassal għal kaskata ta’ konsegwenzi li jaqsmu l-fruntieri nazzjonali biex jaffettwa l-ħajja u l-għajxien tan-nies f’ieħor. Minħabba interdipendenzi territorjali, ekonomiċi, ambjentali u soċjali bejn il-pajjiżi, huwa għalhekk rakkomandat li l-valutazzjoni tqis ir-riskji transfruntiera u kaskata. Peress li r-riskju klimatiku huwa responsabbiltà kondiviża, l-adattament irid ikun responsabbiltà kondiviża. L-attivitajiet transfruntiera li jindirizzaw it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp konġunt ta’ reazzjonijiet ta’ adattament diġà qed iseħħu fir-reġjuni Ewropej, bħal fir-reġjun tal-Alpi, il-Karpazji, fil-Majjistral tal-Ewropa, fix-Xlokk tal-Ewropa, fil-Baħar Baltiku u bejn il-pajjiżi tal-Baċir tad-Danubju, li kollha huma appoġġati permezz ta’ finanzjament mill-UE.

L-adattament jista’ joħloq l-effetti transfruntiera proprji tiegħu, isaħħaħ ir-reżiljenza ta’ wħud għad-detriment ta’ oħrajn, u jqassam mill-ġdid l-vulnerabbiltà pjuttost milli jnaqqasha. Għalhekk, il-bini ta’ reżiljenza ġusta mhux biss iseħħ fuq skala nazzjonali, iżda wkoll fuq skala reġjonali, transfruntiera u internazzjonali. Kunsiderazzjonijiet li jistgħu jitqiesu ma’ sett usa’ ta’ pajjiżi milli dawk ġirien diretti biss jinvolvu l-kummerċ, il-migrazzjoni marbuta mat-tibdil fil-klima, l-instabbiltà, eċċ. Il-valutazzjonijiet tar-riskju bbażati fuq dawn is-suġġetti jistgħu jservu bħala bażijiet ta’ għarfien għat-tfassil ta’ miżuri konkreti ta’ adattament iffukati fuq il-bini tar-reżiljenza jew fi ħdan jew lil hinn mill-konfini nazzjonali. Il-valutazzjonijiet tar-riskju fuq firxa usa’ ta’ riskji ta’ diżastri għandhom jitqiesu wkoll f’dan il-kuntest bħala valutazzjonijiet komplementari ta’ riskji transkonfinali u kaskata.

Pass 2.d.   Il-valutazzjoni u l-prijoritizzazzjoni tal-impatti u l-vulnerabbiltajiet identifikati għall-istrateġija ta’ adattament

Abbażi tal-eżiti tal-valutazzjoni tar-riskju tat-tibdil fil-klima, bl-impatti u l-vulnerabbiltajiet identifikati, tista’ tingħata prijorità lill-perikli/is-setturi ewlenin (9). L-istruttura ta’ din il-parti tal-valutazzjoni għandha ssegwi waħda minn żewġ mogħdijiet: għandha tiffoka fuq il-perikli u r-riskji ewlenin f’ċerti setturi jew oqsma, jew fuq is-setturi jew iż-żoni ewlenin affettwati mit-tibdil fil-klima fuq terminu qasir (is-snin 30 tas-seklu 21), fuq terminu medju (is-snin 50 tas-seklu 21) jew fit-tul (l-ewwel deċennju tas-seklu 22). Hija meqjusa prattika tajba li jkun hemm enfasi fuq iż-żoni jew is-setturi li ġejjin:

| — | setturi u/jew żoni partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

—

setturi u/jew żoni partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima;

| — | setturi u/jew żoni li l-attivitajiet tagħhom huma essenzjali għar-reżiljenza ta’ setturi oħra; |
| --- | --- |

—

setturi u/jew żoni li l-attivitajiet tagħhom huma essenzjali għar-reżiljenza ta’ setturi oħra;

| — | setturi u/jew żoni li għandhom importanza sinifikanti għall-ekonomija nazzjonali jew għas-saħħa pubblika, anke jekk it-tibdil fil-klima ma jifformax theddida sinifikanti fiż-żmien tal-valutazzjoni. |
| --- | --- |

—

setturi u/jew żoni li għandhom importanza sinifikanti għall-ekonomija nazzjonali jew għas-saħħa pubblika, anke jekk it-tibdil fil-klima ma jifformax theddida sinifikanti fiż-żmien tal-valutazzjoni.

Il-kriterji ta’ x’riskji jitqiesu bħala “aċċettabbli” u x’riskji ma humiex jiddependu ħafna mill-kuntest, iżda eżempju ta’ prattika tajba huwa l-approċċ Netherlandiż fl-hekk imsejħa djalogi dwar ir-riskji, li huwa diskuss fl-Anness II.

Madankollu, b’mod ġenerali, it-tħassib ewlieni li jirrikjedi rispons prijoritarju jista’ jkun impatti u riskji li:

| — | Iseħħu llum jew huma mistennija li jiżdiedu minħabba t-tibdil fil-klima, l-iżvilupp soċjoekonomiku, jew fatturi oħra mhux klimatiċi. |
| --- | --- |

—

Iseħħu llum jew huma mistennija li jiżdiedu minħabba t-tibdil fil-klima, l-iżvilupp soċjoekonomiku, jew fatturi oħra mhux klimatiċi.

| — | Huma mistennija li jaffettwaw l-infrastruttura jew is-sistemi kritiċi b’ħajja twila. It-tħassib dwar ir-riskji klimatiċi għall-infrastruttura jew għas-sistemi kritiċi jista’ jiġi skrutinizzat aktar bl-użu ta’ testijiet tal-istress, li huma diskussi fl-Anness II. |
| --- | --- |

—

Huma mistennija li jaffettwaw l-infrastruttura jew is-sistemi kritiċi b’ħajja twila. It-tħassib dwar ir-riskji klimatiċi għall-infrastruttura jew għas-sistemi kritiċi jista’ jiġi skrutinizzat aktar bl-użu ta’ testijiet tal-istress, li huma diskussi fl-Anness II.

| — | Huma mistennija li jaffettwaw is-sistemi b’mod irriversibbli. |
| --- | --- |

—

Huma mistennija li jaffettwaw is-sistemi b’mod irriversibbli.

| Eżempju ta’ objettiv SMART 1: il-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-impatti tan-nixfa agrikola







  — | L-objettiv jimmira lejn qasam speċifiku: l-agrikoltura jew l-art agrikola. |
| --- | --- |

Eżempju ta’ objettiv SMART 1: il-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-impatti tan-nixfa agrikola

—

L-objettiv jimmira lejn qasam speċifiku: l-agrikoltura jew l-art agrikola.

| — | Jista’ jitkejjel kemm f’termini ta’ proċessi kif ukoll ta’ eżiti. L-indikaturi msemmija fil-paragrafi li ġejjin jipprovdu xi eżempji ta’ kif għandhom jiġu indirizzati l-proċessi u l-eżiti tal-politika, u jippermettu approċċi u indikaturi alternattivi.






  — | L-indikaturi tal-proċess jiddeskrivu l-miżuri amministrattivi, ekonomiċi, teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-ekosistema li ġew stabbiliti. Pereżempju, il-perċentwal ta’ art agrikola taħt l-appoġġ tal-Politika Agrikola Komuni1, il-volum ta’ appoġġ finanzjarju previst għall-implimentazzjoni ta’ miżuri tekniċi biex titnaqqas l-evaporazzjoni tal-ħamrija jew biex jittejjeb l-użu effettiv tal-ilma tal-irrigazzjoni, eċċ. |
| --- | --- | --- |

—

Jista’ jitkejjel kemm f’termini ta’ proċessi kif ukoll ta’ eżiti. L-indikaturi msemmija fil-paragrafi li ġejjin jipprovdu xi eżempji ta’ kif għandhom jiġu indirizzati l-proċessi u l-eżiti tal-politika, u jippermettu approċċi u indikaturi alternattivi.

—

L-indikaturi tal-proċess jiddeskrivu l-miżuri amministrattivi, ekonomiċi, teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-ekosistema li ġew stabbiliti. Pereżempju, il-perċentwal ta’ art agrikola taħt l-appoġġ tal-Politika Agrikola Komuni1, il-volum ta’ appoġġ finanzjarju previst għall-implimentazzjoni ta’ miżuri tekniċi biex titnaqqas l-evaporazzjoni tal-ħamrija jew biex jittejjeb l-użu effettiv tal-ilma tal-irrigazzjoni, eċċ.

| — | L-indikaturi tal-eżiti għall-kejl tan-nixfa agrikola spiss ikunu indikaturi komposti, normalment mibnija fuq indikaturi tal-preċipitazzjoni, tal-evapotraspirazzjoni, u tal-kontenut ta’ tira. Eżempju ta’ indikatur kompost bħal dan huwa l-Indikatur Ikkombinat tan-Nixfa żviluppat mill-Osservatorju Ewropew tan-Nixfa, użat għall-identifikazzjoni u l-monitoraġġ ta’ żoni li huma affettwati jew li huma f’riskju ta’ nixfa agrikola imminenti. Approċċ alternattiv jista’ jkun li tiġi kkunsidrata l-erja totali tal-art agrikola fejn il-kapaċità tal-infrastruttura naturali biex jiġu limitati l-impatti tat-tibdil fil-klima żdiedet. |
| --- | --- |

—

L-indikaturi tal-eżiti għall-kejl tan-nixfa agrikola spiss ikunu indikaturi komposti, normalment mibnija fuq indikaturi tal-preċipitazzjoni, tal-evapotraspirazzjoni, u tal-kontenut ta’ tira. Eżempju ta’ indikatur kompost bħal dan huwa l-Indikatur Ikkombinat tan-Nixfa żviluppat mill-Osservatorju Ewropew tan-Nixfa, użat għall-identifikazzjoni u l-monitoraġġ ta’ żoni li huma affettwati jew li huma f’riskju ta’ nixfa agrikola imminenti. Approċċ alternattiv jista’ jkun li tiġi kkunsidrata l-erja totali tal-art agrikola fejn il-kapaċità tal-infrastruttura naturali biex jiġu limitati l-impatti tat-tibdil fil-klima żdiedet.

| — | L-objettiv jista’ jintlaħaq minħabba l-prattiki ta’ ġestjoni u l-miżuri tekniċi disponibbli. |
| --- | --- |

—

L-objettiv jista’ jintlaħaq minħabba l-prattiki ta’ ġestjoni u l-miżuri tekniċi disponibbli.

| — | Huwa rilevanti għall-għan aħħari tal-bini tar-reżiljenza. |
| --- | --- |

—

Huwa rilevanti għall-għan aħħari tal-bini tar-reżiljenza.

| — | Jista’ jkun marbut mal-ħin tal-anqas f’termini tal-perjodu ta’ żmien tal-istrateġija jew tal-pjan ta’ azzjoni. Barra minn hekk, huwa rrakkomandat li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-impatti tan-nixfa agrikola għall-ħames sal-10 snin li ġejjin. L-evalwazzjoni għandha titwettaq kull sentejn biex tinġabar data għal rapporti biennali ta’ progress fl-adattament f’konformità mar-Regolament (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

—

Jista’ jkun marbut mal-ħin tal-anqas f’termini tal-perjodu ta’ żmien tal-istrateġija jew tal-pjan ta’ azzjoni. Barra minn hekk, huwa rrakkomandat li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi għall-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-impatti tan-nixfa agrikola għall-ħames sal-10 snin li ġejjin. L-evalwazzjoni għandha titwettaq kull sentejn biex tinġabar data għal rapporti biennali ta’ progress fl-adattament f’konformità mar-Regolament (UE) 2018/1999.

| 1 | Fl-ambitu tal-Politika Agrikola Komuni tal-2023-2027, l-istandards għal kundizzjonijiet agrikoli u ambjentali tajbin (KAAT) huma mistennija jkopru kważi 90 % tal-art agrikola tal-UE (Common Agricultural Policy for 2023-2027. 28 CAP strategic plans at a glance, link aċċessata fl-10 ta’ Frar 2023). |
| --- | --- |

1

Barra minn hekk, iż-żoni jew is-setturi speċifiċi li se jiġu affettwati minn aktar minn riskju wieħed għandhom jiġu skrutinizzati peress li joħolqu domanda akbar għall-adattament.

Ir-riżultati tal-valutazzjoni għandhom jiġu ppreżentati b’tali mod li jkunu jistgħu jiffaċilitaw id-direzzjoni strateġika f’termini tal-viżjoni fit-tul, l-objettivi jew l-oqsma strateġiċi ta’ nofs it-terminu u l-objettivi speċifiċi għal terminu qasir. Jekk ikun possibbli, dawn l-objettivi għandhom ikunu speċifiċi, li jistgħu jitkejlu u jinkisbu, rilevanti, u marbuta mal-ħin (SMART). Il-valutazzjoni ta’ jekk l-objettiv huwiex SMART dejjem tiddependi mill-kuntest u, f’xi każijiet, jista’ ma jkunx possibbli li jiġu ssodisfati l-kriterji kollha. Pereżempju, il-kapaċità tal-kejl tal-objettiv tiddependi mill-eżistenza ta’ metodoloġija xierqa u mid-disponibbiltà tad-data. Madankollu, xi eżempji ta’ objettivi SMART huma inklużi fil-kaxxi tat-test ta’ hawn taħt.

| Eżempju ta’ objettiv SMART 2: it-tnaqqis tar-riskji relatati mat-temperatura għolja fil-pajsaġġ urban







  — | L-objettiv jimmira lejn qasam speċifiku: il-pajsaġġ urban. |
| --- | --- |

Eżempju ta’ objettiv SMART 2: it-tnaqqis tar-riskji relatati mat-temperatura għolja fil-pajsaġġ urban

—

L-objettiv jimmira lejn qasam speċifiku: il-pajsaġġ urban.

| — | Jista’ jitkejjel kemm f’termini ta’ proċessi kif ukoll ta’ eżiti. L-indikaturi msemmija fil-paragrafi li ġejjin jipprovdu xi eżempji ta’ kif għandhom jiġu indirizzati l-proċessi u l-eżiti tal-politika, u jippermettu approċċi u indikaturi alternattivi.






  — | L-indikaturi tal-proċess jiddeskrivu l-miżuri amministrattivi, ekonomiċi, teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-ekosistema li ġew stabbiliti. Pereżempju, aġġustamenti speċifiċi tar-regolamenti dwar il-ġestjoni tat-territorju, il-volum ta’ appoġġ finanzjarju previst għat-tħaddir ta’ żoni urbani, eċċ. |
| --- | --- | --- |

—

Jista’ jitkejjel kemm f’termini ta’ proċessi kif ukoll ta’ eżiti. L-indikaturi msemmija fil-paragrafi li ġejjin jipprovdu xi eżempji ta’ kif għandhom jiġu indirizzati l-proċessi u l-eżiti tal-politika, u jippermettu approċċi u indikaturi alternattivi.

—

L-indikaturi tal-proċess jiddeskrivu l-miżuri amministrattivi, ekonomiċi, teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-ekosistema li ġew stabbiliti. Pereżempju, aġġustamenti speċifiċi tar-regolamenti dwar il-ġestjoni tat-territorju, il-volum ta’ appoġġ finanzjarju previst għat-tħaddir ta’ żoni urbani, eċċ.

| — | L-indikaturi tal-eżitu jistgħu jkejlu:






  — | L-esponiment globali taż-żoni urbani għal temperaturi għoljin. Pereżempju, id-devjazzjoni tat-temperatura medja ta’ kull xahar minn dik normali ta’ kull xahar fuq perjodu twil ta’ żmien, in-numru ta’ ljieli tropikali (meta t-temperatura ma taqax taħt l-20°C), in-numru ta’ jiem ta’ mewġiet tas-sħana eċċ., li jipprovdu informazzjoni utli meta mqabbla mad-data minn żoni mhux urbani. |
| --- | --- | --- |

—

L-indikaturi tal-eżitu jistgħu jkejlu:

—

L-esponiment globali taż-żoni urbani għal temperaturi għoljin. Pereżempju, id-devjazzjoni tat-temperatura medja ta’ kull xahar minn dik normali ta’ kull xahar fuq perjodu twil ta’ żmien, in-numru ta’ ljieli tropikali (meta t-temperatura ma taqax taħt l-20°C), in-numru ta’ jiem ta’ mewġiet tas-sħana eċċ., li jipprovdu informazzjoni utli meta mqabbla mad-data minn żoni mhux urbani.

| — | Il-kapaċità ta’ adattament taż-żoni urbani għal temperaturi għoljin. Pereżempju, il-perċentwal ta’ żoni ekoloġiċi fil-pajsaġġ urban, id-distanza medja sal-eqreb żona ekoloġika1, il-proporzjon ta’ bini mgħammar bi tkessiħ attiv jew passiv, il-proporzjon ta’ bini b’iżolament termiku installat, eċċ. |
| --- | --- |

—

Il-kapaċità ta’ adattament taż-żoni urbani għal temperaturi għoljin. Pereżempju, il-perċentwal ta’ żoni ekoloġiċi fil-pajsaġġ urban, id-distanza medja sal-eqreb żona ekoloġika1, il-proporzjon ta’ bini mgħammar bi tkessiħ attiv jew passiv, il-proporzjon ta’ bini b’iżolament termiku installat, eċċ.

| — | Is-sensittività taż-żoni urbani għal temperatura għolja. Pereżempju, il-perċentwal taż-żona urbana kklassifikata bħala suxxettibbli ħafna għal tisħin eċċessiv, eċċ Fir-rigward tad-data dwar l-użu tal-art, is-servizzi ta’ osservazzjoni tad-dinja bħal Copernicus jew Landsat urew li huma riżorsi utli. |
| --- | --- |

—

Is-sensittività taż-żoni urbani għal temperatura għolja. Pereżempju, il-perċentwal taż-żona urbana kklassifikata bħala suxxettibbli ħafna għal tisħin eċċessiv, eċċ Fir-rigward tad-data dwar l-użu tal-art, is-servizzi ta’ osservazzjoni tad-dinja bħal Copernicus jew Landsat urew li huma riżorsi utli.

Grupp importanti ta’ indikaturi għall-kejl ta’ riskji relatati mat-temperatura għolja mhux biss fil-pajsaġġ urban huma l-indikaturi relatati mas-saħħa. Pereżempju, il-vulnerabbiltà għall-esponiment għas-sħana jew l-esponiment ta’ popolazzjonijiet vulnerabbli għal mewġiet tas-sħana, li t-tnejn ġew introdotti fir-rapport dwar l-Ewropa tal-2022 tal-Countdown ta’ Lancet dwar is-saħħa u t-tibdil fil-klima. Indikaturi oħra relatati mas-saħħa u l-klima rilevanti għall-Ewropa huma disponibbli fl-Osservatorju Ewropew għall-Klima u s-Saħħa.

| — | L-objettiv jista’ jintlaħaq minħabba l-għażliet ta’ adattament disponibbli. |
| --- | --- |

—

L-objettiv jista’ jintlaħaq minħabba l-għażliet ta’ adattament disponibbli.

| — | Huwa rilevanti għall-għan aħħari tal-bini tar-reżiljenza. |
| --- | --- |

—

Huwa rilevanti għall-għan aħħari tal-bini tar-reżiljenza.

| — | Jista’ jkun marbut mal-ħin tal-anqas f’termini tal-perjodu ta’ żmien tal-istrateġija jew tal-pjan ta’ azzjoni. Barra minn hekk, huwa rrakkomandat li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi għat-tnaqqis ta’ riskji relatati mat-temperatura għolja fil-pajsaġġ urban għall-5 sal-10 snin li ġejjin. L-evalwazzjoni għandha titwettaq kull sentejn biex tinġabar data għal rapporti biennali ta’ progress fl-adattament f’konformità mar-Regolament (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

—

Jista’ jkun marbut mal-ħin tal-anqas f’termini tal-perjodu ta’ żmien tal-istrateġija jew tal-pjan ta’ azzjoni. Barra minn hekk, huwa rrakkomandat li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi għat-tnaqqis ta’ riskji relatati mat-temperatura għolja fil-pajsaġġ urban għall-5 sal-10 snin li ġejjin. L-evalwazzjoni għandha titwettaq kull sentejn biex tinġabar data għal rapporti biennali ta’ progress fl-adattament f’konformità mar-Regolament (UE) 2018/1999.

| 1 | Pereżempju, l-Alleanza Urbana tal-IUCN qiegħda tippromwovi r-regola 3-30-300: li kulħadd għandu jkun jista’ jara mill-anqas tliet siġar (ta’ daqs deċenti) minn daru, li kullimkien fil-viċinat ikun hemm mill-anqas 30 fil-mija kopertura ta’ qċaċet tas-siġar, u li d-distanza sal-eqreb spazju ekoloġiku (ta’ mill-anqas ettaru wieħed) għandha tkun ta’ mhux aktar minn 300 metru. (Promoting health and wellbeing through urban forests – Introducing the 3-30-300 rule, link aċċessata fl-10 ta’ Frar 2023). |
| --- | --- |

1

| Eżempju ta’ objettiv SMART 3: it-tisħiħ tal-protezzjoni tas-servizzi kritiċi u tal-infrastruttura kritika







  — | L-objettiv jimmira lejn qasam speċifiku: is-servizzi kritiċi u l-infrastruttura kritika, jiġifieri l-provvista tal-enerġija u tal-ilma, it-trasport, eċċ. |
| --- | --- |

Eżempju ta’ objettiv SMART 3: it-tisħiħ tal-protezzjoni tas-servizzi kritiċi u tal-infrastruttura kritika

—

L-objettiv jimmira lejn qasam speċifiku: is-servizzi kritiċi u l-infrastruttura kritika, jiġifieri l-provvista tal-enerġija u tal-ilma, it-trasport, eċċ.

| — | Jista’ jitkejjel kemm f’termini ta’ proċessi kif ukoll ta’ eżiti. L-indikaturi msemmija fil-paragrafi li ġejjin jipprovdu xi eżempji ta’ kif għandhom jiġu indirizzati l-proċessi u l-eżiti tal-politika, u jippermettu approċċi u indikaturi alternattivi.






  — | L-indikaturi tal-proċess jiddeskrivu liema miżuri amministrattivi, ekonomiċi, teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-ekosistema ġew stabbiliti. Pereżempju, fis-settur tal-enerġija, id-diversifikazzjoni tal-ktajjen tal-provvista biex jiġu indirizzati diversi tipi ta’ interruzzjonijiet, ir-rilokazzjoni tal-aktar faċilitajiet vulnerabbli, eċċ. |
| --- | --- | --- |

—

Jista’ jitkejjel kemm f’termini ta’ proċessi kif ukoll ta’ eżiti. L-indikaturi msemmija fil-paragrafi li ġejjin jipprovdu xi eżempji ta’ kif għandhom jiġu indirizzati l-proċessi u l-eżiti tal-politika, u jippermettu approċċi u indikaturi alternattivi.

—

L-indikaturi tal-proċess jiddeskrivu liema miżuri amministrattivi, ekonomiċi, teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-ekosistema ġew stabbiliti. Pereżempju, fis-settur tal-enerġija, id-diversifikazzjoni tal-ktajjen tal-provvista biex jiġu indirizzati diversi tipi ta’ interruzzjonijiet, ir-rilokazzjoni tal-aktar faċilitajiet vulnerabbli, eċċ.

| — | L-indikaturi tal-eżiti, pereżempju, fis-settur tat-trasport, jistgħu jkejlu:






  — | L-esponiment, inkluż il-perċentwal tal-aċċidenti kollha assoċjati ma’ fatturi relatati mat-temp, il-perċentwal tal-infiq kollu fuq il-manutenzjoni tat-toroq assenjat għall-irkupru minn ħsara relatata mat-temp għall-infrastruttura, il-perċentwal tan-network tat-toroq-E li jinsab f’żoni suxxettibbli għall-għargħar Q20
  1, eċċ. |
| --- | --- | --- |

—

L-indikaturi tal-eżiti, pereżempju, fis-settur tat-trasport, jistgħu jkejlu:

—

L-esponiment, inkluż il-perċentwal tal-aċċidenti kollha assoċjati ma’ fatturi relatati mat-temp, il-perċentwal tal-infiq kollu fuq il-manutenzjoni tat-toroq assenjat għall-irkupru minn ħsara relatata mat-temp għall-infrastruttura, il-perċentwal tan-network tat-toroq-E li jinsab f’żoni suxxettibbli għall-għargħar Q20
  1, eċċ.

| — | Il-kapaċità ta’ adattament, inkluż il-firxa tal-infrastruttura koperta mis-sistemi ta’ monitoraġġ u twissija, il-perċentwal ta’ vetturi tat-trasport pubbliku tal-bliet mgħammra b’sistema tal-arja kundizzjonata fil-kompartiment tal-passiġġieri, eċċ. |
| --- | --- |

—

Il-kapaċità ta’ adattament, inkluż il-firxa tal-infrastruttura koperta mis-sistemi ta’ monitoraġġ u twissija, il-perċentwal ta’ vetturi tat-trasport pubbliku tal-bliet mgħammra b’sistema tal-arja kundizzjonata fil-kompartiment tal-passiġġieri, eċċ.

| — | Is-sensittività, inkluża l-firxa tal-infrastruttura li għaliha tapplika l-Gwida teknika tal-2021-2027 dwar il-verifika tal-klima tal-infrastruttura, il-perċentwal tat-trasport fuq il-passaġġi fuq l-ilma interni fil-prestazzjoni ġenerali tat-trasport, eċċ. |
| --- | --- |

—

Is-sensittività, inkluża l-firxa tal-infrastruttura li għaliha tapplika l-Gwida teknika tal-2021-2027 dwar il-verifika tal-klima tal-infrastruttura, il-perċentwal tat-trasport fuq il-passaġġi fuq l-ilma interni fil-prestazzjoni ġenerali tat-trasport, eċċ.

| — | L-objettiv jista’ jintlaħaq minħabba l-għażliet ta’ adattament disponibbli. |
| --- | --- |

—

L-objettiv jista’ jintlaħaq minħabba l-għażliet ta’ adattament disponibbli.

| — | Huwa rilevanti għall-għan aħħari tal-bini tar-reżiljenza. |
| --- | --- |

—

Huwa rilevanti għall-għan aħħari tal-bini tar-reżiljenza.

| — | Jista’ jkun marbut mal-ħin tal-anqas f’termini tal-perjodu ta’ żmien tal-istrateġija jew tal-pjan ta’ azzjoni. Barra minn hekk, huwa rrakkomandat li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi biex tissaħħaħ il-protezzjoni tal-infrastruttura kritika għall-5 sal-10 snin li ġejjin. L-evalwazzjoni għandha titwettaq kull sentejn biex tinġabar data għal rapporti biennali ta’ progress fl-adattament f’konformità mar-Regolament (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

—

Jista’ jkun marbut mal-ħin tal-anqas f’termini tal-perjodu ta’ żmien tal-istrateġija jew tal-pjan ta’ azzjoni. Barra minn hekk, huwa rrakkomandat li jiġu stabbiliti miri kwantitattivi biex tissaħħaħ il-protezzjoni tal-infrastruttura kritika għall-5 sal-10 snin li ġejjin. L-evalwazzjoni għandha titwettaq kull sentejn biex tinġabar data għal rapporti biennali ta’ progress fl-adattament f’konformità mar-Regolament (UE) 2018/1999.

| 1 | Għargħar b’perjodu ta’ ritorn ta’ 20 sena. |
| --- | --- |

1

It-twettiq ta’ valutazzjonijiet tar-riskju u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima huwa parti integrali minn kull strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Minbarra kunsiderazzjonijiet komuni dwar il-metodoloġija, bħall-inċertezzi u l-perjodi ta’ żmien, huwa essenzjali li jiġu kkunsidrati l-impatti soċjali tat-tibdil fil-klima billi tiġi mħeġġa reżiljenza ġusta u tiġi kkunsidrata n-natura transfruntiera u kaskata tar-riskji tat-tibdil fil-klima. Huwa biss meta jkun sar dan li jkunu jistgħu jsiru valutazzjoni u prijoritizzazzjoni xierqa tal-impatti u tal-vulnerabbiltajiet sabiex tiġi żgurata strateġija komprensiva ta’ adattament għat-tibdil fil-klima.

Għal aktar informazzjoni dwar it-twettiq tal-valutazzjoni tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima, ara wkoll it-Taqsima tal-Għodda ta’ appoġġ għall-adattament dwar Assessing climate change risks and vulnerabilities.

Pass 3:
     
  L-identifikazzjoni u l-prijoritizzazzjoni tal-għażliet ta’ adattament

| Il-pass 3 tal-linji gwida jgħin biex:






  — | jiġu identifikati l-għażliet ta’ adattament; |
| --- | --- |

Il-pass 3 tal-linji gwida jgħin biex:

—

jiġu identifikati l-għażliet ta’ adattament;

| — | jiġu vvalutati u tingħata prijorità lill-għażliet ta’ adattament; |
| --- | --- |

—

jiġu vvalutati u tingħata prijorità lill-għażliet ta’ adattament;

| — | jiġi pprevenut l-adattament ħażin; |
| --- | --- |

—

jiġi pprevenut l-adattament ħażin;

| — | tiġi indirizzata l-inċertezza tal-impatti tat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

—

tiġi indirizzata l-inċertezza tal-impatti tat-tibdil fil-klima.

Il-pass li ġej fl-iżvilupp ta’ strateġija u/jew pjan ta’ adattament huwa li jiġu identifikati l-għażliet ta’ adattament potenzjali, li tinġabar informazzjoni rilevanti għal dawn l-għażliet u li jingħataw prijorità abbażi tal-akbar gwadann jew il-prevenzjoni tal-akbar telf.

Pass 3.a.   L-identifikazzjoni tal-għażliet ta’ adattament u l-ħolqien ta’ portafoll ta’ għażliet

Sabiex jiġi indirizzat it-tħassib identifikat qabel għall-impatti negattivi relatati mal-klima, l-għażliet ta’ adattament rilevanti jistgħu jiġu identifikati u miġbura f’portafoll. L-għażliet ta’ adattament jistgħu jitqiesu minn varjetà ta’ sorsi, bħal rieżamijiet tal-letteratura (eż., il-pjattaforma CLIMATE-ADAPT, riżultati tal-proġetti, politiki eżistenti), konsultazzjoni ma’ esperti xjentifiċi u/jew kollegi minn awtoritajiet oħra, u permezz tal-involviment tal-partijiet ikkonċernati. Meta tiġi aġġornata strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima, il-miżuri ta’ adattament implimentati b’suċċess għandhom jiġu adattati u jingħataw prijorità, filwaqt li l-miżuri implimentati mingħajr suċċess għandhom jiġu kkunsidrati mill-ġdid u aġġustati.

L-għażliet ta’ adattament mhux biss għandhom l-għan li jevitaw jew inaqqsu l-esponiment għar-riskji klimatiċi, inkluż billi jibnu d-difiżi kontra l-għargħar. L-għażliet ta’ adattament jistgħu jinkludu wkoll l-aċċettazzjoni tal-impatti tal-klima u t-telf bit-tluq minn ċerta żona. Inkella, l-għażliet ta’ adattament jistgħu jiffukaw ukoll fuq it-teħid ta’ vantaġġ minn opportunitajiet ġodda permezz tat-tibdil fil-klima, inklużi kundizzjonijiet agrikoli differenti (u saħansitra mtejba). L-adattament finanzjarju jista’ jikkonċerna arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-riskji li jittrasferixxu r-riskju permezz tal-assigurazzjoni kontra d-diżastri, li jżommu r-riskju skont kundizzjonijiet definiti b’mod ċar, u li jassorbu parti mill-impatt permezz ta’ bafers finanzjarji personali.

Għal aktar informazzjoni dwar l-identifikazzjoni tal-għażliet ta’ adattament u l-ħolqien ta’ portafoll ta’ għażliet, ara wkoll it-Taqsima Adaptation support tool fuq Identifying adaptation options.

Pass 3.b.   Il-valutazzjoni u l-prijoritizzazzjoni tal-għażliet ta’ adattament

| Eżempju ta’ każ 3: soqfa ekoloġiċi f’Basel, l-Iżvizzera – it-taħlita ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni u ta’ adattament
  B’5,71 m2/abitant fl-2019, il-belt ta’ Basel fl-Iżvizzera għandha l-akbar erja ta’ soqfa ekoloġiċi per capita fid-dinja. L-inizjattivi li għandhom l-għan li jżidu s-soqfa ekoloġiċi f’Basel inizjalment kienu xprunati minn programmi ta’ ffrankar tal-enerġija, u sussegwentement mill-konservazzjoni tal-bijodiversità. Basel ippromwoviet is-soqfa ekoloġiċi permezz ta’ investiment fi programmi ta’ inċentivi, li pprovdew sussidji għall-installazzjoni ta’ soqfa ekoloġiċi. Il-programmi ġew iffinanzjati mill-Fond għall-Iffrankar tal-Enerġija, li kien ifformat minn 5 % tal-kontijiet tal-enerġija tal-konsumaturi kollha fil-canton ta’ Basel. Fl-2002, għaddiet emenda għal-Liġi ta’ Basel dwar il-Bini u l-Kostruzzjoni. Il-liġi tirrikjedi li s-soqfa ċatti l-ġodda u rinnovati kollha jridu jiġu mħaddra minbarra l-linji gwida assoċjati tad-disinn. Dan ir-rekwiżit issaħħaħ fl-2010 permezz ta’ regolament ta’ liġi ieħor li ordna tisqif ekoloġiku għas-soqfa ċatti kollha jekk ikunu parti minn modifika retroattiva ta’ bini, u fil-bini l-ġdid kollu b’soqfa ċatti. L-istrateġija tas-soqfa ekoloġiċi f’Basel hija mistennija li ġġib benefiċċji ta’ adattament fil-forma ta’ temperaturi aktar baxxi u tnaqqis fl-ilma tax-xeba’. |
| --- |

Eżempju ta’ każ 3: soqfa ekoloġiċi f’Basel, l-Iżvizzera – it-taħlita ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni u ta’ adattament

B’5,71 m2/abitant fl-2019, il-belt ta’ Basel fl-Iżvizzera għandha l-akbar erja ta’ soqfa ekoloġiċi per capita fid-dinja. L-inizjattivi li għandhom l-għan li jżidu s-soqfa ekoloġiċi f’Basel inizjalment kienu xprunati minn programmi ta’ ffrankar tal-enerġija, u sussegwentement mill-konservazzjoni tal-bijodiversità. Basel ippromwoviet is-soqfa ekoloġiċi permezz ta’ investiment fi programmi ta’ inċentivi, li pprovdew sussidji għall-installazzjoni ta’ soqfa ekoloġiċi. Il-programmi ġew iffinanzjati mill-Fond għall-Iffrankar tal-Enerġija, li kien ifformat minn 5 % tal-kontijiet tal-enerġija tal-konsumaturi kollha fil-canton ta’ Basel. Fl-2002, għaddiet emenda għal-Liġi ta’ Basel dwar il-Bini u l-Kostruzzjoni. Il-liġi tirrikjedi li s-soqfa ċatti l-ġodda u rinnovati kollha jridu jiġu mħaddra minbarra l-linji gwida assoċjati tad-disinn. Dan ir-rekwiżit issaħħaħ fl-2010 permezz ta’ regolament ta’ liġi ieħor li ordna tisqif ekoloġiku għas-soqfa ċatti kollha jekk ikunu parti minn modifika retroattiva ta’ bini, u fil-bini l-ġdid kollu b’soqfa ċatti. L-istrateġija tas-soqfa ekoloġiċi f’Basel hija mistennija li ġġib benefiċċji ta’ adattament fil-forma ta’ temperaturi aktar baxxi u tnaqqis fl-ilma tax-xeba’.

Image 4

Wara li jkunu ġew stabbiliti l-għażliet ta’ adattament, il-kriterji jistgħu jgħinu biex jiġu vvalutati u tingħata prijorità lil dawn l-għażliet abbażi ta’ kuntest lokalizzat. L-għażliet li jikkontribwixxu bl-aktar mod effettiv u effiċjenti biex jintlaħqu l-miri u l-objettivi ta’ adattament għandhom jiġu inklużi fl-istrateġija. L-effettività ta’ għażla ta’ adattament tista’ tiġi stabbilita, skont it-tip tagħha. Pereżempju, billi jitqies il-potenzjal tal-għażla li jitnaqqas/jitnaqqsu riskju/riskji partikolari, inkluża l-urġenza tal-periklu jew tar-riskju klimatiku li l-għażla għandha l-għan li timmitiga. L-effiċjenza ta’ għażla ta’ adattament tista’ tiġi stabbilita permezz ta’ analiżi kost-benefiċċji li tista’ titwettaq ukoll f’termini mhux monetarji.

Hija meħtieġa attenzjoni partikolari meta jitqiesu l-objettivi soċjali (l-ugwaljanza tal-protezzjoni, il-benefiċċji għas-saħħa u l-benesseri), ekonomiċi (il-piż tal-adattament) u ambjentali (riperkussjonijiet negattivi kif ukoll kobenefiċċji bil-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u għanijiet ambjentali oħra) usa’ u aspetti oħra meta jiġu vvalutati l-għażliet ta’ adattament, biex jitnaqqsu l-okkorrenzi ta’ adattament ħażin. Dan huwa diskuss f’aktar dettall fl-Anness II. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll għażliet oħra ta’ adattament li huma ta’ natura trasformattiva – bħat-tibdil fl-akkomodazzjoni ta’ grupp ta’ persuni f’ċerta żona fil-baxx – il-barrieri u l-fattibbiltà ġenerali, li jqisu l-aċċettazzjoni soċjali, il-konsegwenzi soċjali, u r-restrizzjonijiet baġitarji.

L-għażliet ta’ adattament jistgħu jġibu kobenefiċċji f’oqsma oħra, bħall-bijodiversità, il-mitigazzjoni tal-klima, l-ekonomija ċirkolari, jew is-saħħa u l-benesseri tal-bniedem: tali għażliet għandhom jingħataw prijorità. Bħala eżempju ta’ kobenefiċċji, it-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari tipprovdi opportunità għall-adattament għat-tibdil fil-klima, billi titnaqqas il-ħtieġa tagħna ta’ riżorsi u jinżamm il-valur tal-prodotti u l-materjali eżistenti, b’mod partikolari fid-dawl tal-iskarsezza u l-volatilità tal-prezzijiet. Ekonomija ċirkolari tikkontribwixxi wkoll għar-riġenerazzjoni tan-natura u tas-servizzi tal-ekosistema.

Ir-riżultati tal-valutazzjoni jirrappreżentaw bażi għall-prijoritizzazzjoni tal-għażliet ta’ adattament. Din il-prijoritizzazzjoni għandha preferibbilment tkun ibbażata fuq analiżi ta’ diversi kriterji.

L-impatti futuri tat-tibdil fil-klima f’ċerti oqsma jew setturi huma inċerti. Madankollu, dan ma jfissirx li n-nuqqas ta’ azzjoni ta’ adattament huwa r-rispons korrett. Il-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet fid-dawl tal-inċertezza jistgħu jiġu ffaċilitati billi ssir enfasi fuq l-għażliet ta’ adattament li jimminimizzaw ir-riskji assoċjati mal-implimentazzjoni, anke meta ffaċċjati b’inċertezzi assoċjati rigward ir-riskji u l-benefiċċji tal-għażliet:

| — | “L-għażliet mingħajr dispjaċir” huma kosteffettivi fil-kundizzjonijiet klimatiċi attwali u huma utli jkun xi jkun l-estent tat-tibdil fil-klima fil-futur, inkluż billi jiġi evitat il-bini f’żoni b’riskju għoli jew billi l-bini jiġi ddisinjat biex ikun reżistenti għas-sħana għax-xhur tas-sajf. |
| --- | --- |

—

“L-għażliet mingħajr dispjaċir” huma kosteffettivi fil-kundizzjonijiet klimatiċi attwali u huma utli jkun xi jkun l-estent tat-tibdil fil-klima fil-futur, inkluż billi jiġi evitat il-bini f’żoni b’riskju għoli jew billi l-bini jiġi ddisinjat biex ikun reżistenti għas-sħana għax-xhur tas-sajf.

| — | “L-għażliet b’dispjaċir baxx” għandhom kostijiet relattivament baxxi u jipprovdu benefiċċji relattivament kbar fil-klimi futuri previsti, inkluż billi jirrikjedu li l-iżviluppi l-ġodda jaħżnu l-ilma tax-xita u jirriċiklaw l-ilma domestiku mormi. |
| --- | --- |

—

“L-għażliet b’dispjaċir baxx” għandhom kostijiet relattivament baxxi u jipprovdu benefiċċji relattivament kbar fil-klimi futuri previsti, inkluż billi jirrikjedu li l-iżviluppi l-ġodda jaħżnu l-ilma tax-xita u jirriċiklaw l-ilma domestiku mormi.

| — | “L-għażliet ta’ benefiċċju għal kulħadd” jikkontribwixxu għall-adattament għal periklu klimatiku, filwaqt li jikkontribwixxu wkoll għal għan soċjali, ambjentali jew ekonomiku ieħor, inklużi soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura bħall-installazzjoni ta’ soqfa ekoloġiċi u ħitan ekoloġiċi li jżidu l-bijodiversità jew it-tħawwil akbar ta’ siġar fi spazji miftuħa. Eżempju ta’ prattika tajba jista’ jinstab fil-kaxxa tat-test tal-eżempju ta’ każ 3. |
| --- | --- |

—

“L-għażliet ta’ benefiċċju għal kulħadd” jikkontribwixxu għall-adattament għal periklu klimatiku, filwaqt li jikkontribwixxu wkoll għal għan soċjali, ambjentali jew ekonomiku ieħor, inklużi soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura bħall-installazzjoni ta’ soqfa ekoloġiċi u ħitan ekoloġiċi li jżidu l-bijodiversità jew it-tħawwil akbar ta’ siġar fi spazji miftuħa. Eżempju ta’ prattika tajba jista’ jinstab fil-kaxxa tat-test tal-eżempju ta’ każ 3.

| — | “L-għażliet ta’ ġestjoni flessibbli jew adattivi” jistgħu jiġu aġġustati faċilment, b’kostijiet baxxi, jekk iċ-ċirkostanzi klimatiċi jinbidlu meta mqabbla mal-projezzjonijiet inizjali. |
| --- | --- |

—

“L-għażliet ta’ ġestjoni flessibbli jew adattivi” jistgħu jiġu aġġustati faċilment, b’kostijiet baxxi, jekk iċ-ċirkostanzi klimatiċi jinbidlu meta mqabbla mal-projezzjonijiet inizjali.

| — | “L-għażliet b’benefiċċji multipli” jistgħu jikkontribwixxu għal għanijiet multipli bħall-mitigazzjoni, it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, il-ġestjoni ambjentali, jew is-sostenibbiltà. |
| --- | --- |

—

“L-għażliet b’benefiċċji multipli” jistgħu jikkontribwixxu għal għanijiet multipli bħall-mitigazzjoni, it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, il-ġestjoni ambjentali, jew is-sostenibbiltà.

Is-soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura spiss joffru għażliet effiċjenti, kosteffettivi u ta’ adattament, li huma diskussi f’aktar dettall fl-Anness II.

Għal aktar informazzjoni dwar il-prijoritizzazzjoni tal-għażliet ta’ adattament, ara wkoll it-Taqsima tal-Għodda ta’ appoġġ għall-adattament fuq Assessing adaptation options.

Pass 4:
     
  L-iżvilupp ta’ pjan ta’ azzjoni u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ adattament

| Il-pass 4 tal-linji gwida se jgħin biex:






  — | l-għażliet ta’ adattament jinbidlu f’azzjonijiet ta’ adattament; |
| --- | --- |

Il-pass 4 tal-linji gwida se jgħin biex:

—

l-għażliet ta’ adattament jinbidlu f’azzjonijiet ta’ adattament;

| — | jinħoloq pjan ta’ azzjoni ta’ adattament; |
| --- | --- |

—

jinħoloq pjan ta’ azzjoni ta’ adattament;

| — | titħejja t-triq għall-implimentazzjoni permezz ta’ mogħdijiet ta’ adattament. |
| --- | --- |

—

titħejja t-triq għall-implimentazzjoni permezz ta’ mogħdijiet ta’ adattament.

Pjan ta’ azzjoni ta’ adattament jittrasforma l-għażliet ta’ adattament proposti f’azzjonijiet ta’ adattament speċifiċi li jistgħu jiġu implimentati. B’mod ġenerali, il-pjan jiddeskrivi fid-dettall x’jeħtieġ li jsir (minn min u meta), il-ħtiġijiet tar-riżorsi, l-allokazzjoni u d-disponibbiltà. Għalhekk, il-pjan(ijiet) ta’ azzjoni ta’ adattament huma parti integrali minn kwalunkwe strateġija ta’ adattament peress li jiffaċilitaw l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ adattament. Il-pjan ta’ azzjoni normalment ikopri perjodu ta’ żmien iqsar għall-kuntrarju tal-istrateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima, u jiġi rivedut b’mod aktar regolari. Għalhekk, l-implimentazzjoni ta’ strateġija unika ta’ adattament għat-tibdil fil-klima tista’ tiġi koperta minn diversi pjanijiet ta’ azzjoni.

Pass 4.a.   Elementi essenzjali ta’ pjan ta’ azzjoni ta’ adattament

| Eżempju ta’ każ 4: l-integrazzjoni tal-adattament fil-ġestjoni tal-ilma għall-protezzjoni mill-għargħar f’Isola Vicentina, l-Italja
  Isola Vicentina (l-Italja) iffirmat l-inizjattiva “Mayors Adapt” tal-UE fl-2014 u minn dak iż-żmien bdiet il-proċess tal-iżvilupp tal-Pjan ta’ ġestjoni tal-ilma muniċipali (MWMP) tagħha biex tintegra l-adattament għat-tibdil fil-klima fil-politiki tagħha dwar il-ġestjoni tal-ilma. Il-pjan analizza kull baċir tal-iskular, xmara u nixxiegħa li tgħaddi mill-muniċipalità, u evalwa r-rata massima tal-fluss tal-ilma u d-daqs tal-mewġa tal-għargħar tagħhom b’perjodi ta’ ritorn differenti (5, 10, 20, 30, 100, u 300 sena). Il-kwistjonijiet kritiċi identifikati kienu l-punt tat-tluq biex jiġu ppjanati l-miżuri ta’ prevenzjoni u tħejjija, kif ukoll madwar 50 miżura ta’ protezzjoni puntwali, bħal: (i) l-adozzjoni ta’ qafas ta’ regolament dwar il-ġestjoni u l-manutenzjoni fuq gandotti privati żgħar, (ii) waħda mit-tliet żoni ta’ żamma tal-ilma ppjanati issa qed tinbena, u (iii) l-identifikazzjoni ta’ żona pilota ta’ 10 ettari biex jiġi ssimulat kif il-preżervazzjoni tal-artijiet imsaġġra tista’ ttejjeb ir-reżiljenza tat-territorju muniċipali għall-għargħar u l-uqigħ tal-art. |
| --- |

Eżempju ta’ każ 4: l-integrazzjoni tal-adattament fil-ġestjoni tal-ilma għall-protezzjoni mill-għargħar f’Isola Vicentina, l-Italja

Isola Vicentina (l-Italja) iffirmat l-inizjattiva “Mayors Adapt” tal-UE fl-2014 u minn dak iż-żmien bdiet il-proċess tal-iżvilupp tal-Pjan ta’ ġestjoni tal-ilma muniċipali (MWMP) tagħha biex tintegra l-adattament għat-tibdil fil-klima fil-politiki tagħha dwar il-ġestjoni tal-ilma. Il-pjan analizza kull baċir tal-iskular, xmara u nixxiegħa li tgħaddi mill-muniċipalità, u evalwa r-rata massima tal-fluss tal-ilma u d-daqs tal-mewġa tal-għargħar tagħhom b’perjodi ta’ ritorn differenti (5, 10, 20, 30, 100, u 300 sena). Il-kwistjonijiet kritiċi identifikati kienu l-punt tat-tluq biex jiġu ppjanati l-miżuri ta’ prevenzjoni u tħejjija, kif ukoll madwar 50 miżura ta’ protezzjoni puntwali, bħal: (i) l-adozzjoni ta’ qafas ta’ regolament dwar il-ġestjoni u l-manutenzjoni fuq gandotti privati żgħar, (ii) waħda mit-tliet żoni ta’ żamma tal-ilma ppjanati issa qed tinbena, u (iii) l-identifikazzjoni ta’ żona pilota ta’ 10 ettari biex jiġi ssimulat kif il-preżervazzjoni tal-artijiet imsaġġra tista’ ttejjeb ir-reżiljenza tat-territorju muniċipali għall-għargħar u l-uqigħ tal-art.

Image 5

| — | Il-passi u l-mogħdijiet ta’ implimentazzjoni, filwaqt li titqies l-inċertezza tal-impatti tat-tibdil fil-klima fuq terminu qasir (is-snin 30 tas-seklu 21), fuq terminu medju (is-snin 50 tas-seklu 21) jew fit-tul (l-ewwel deċennju tas-seklu 22). Pjan ta’ azzjoni ta’ adattament jista’ jiġi strutturat f’mogħdijiet ta’ adattament, fejn l-iskema ta’ implimentazzjoni għal kull għażla ta’ adattament tikkonsisti f’sekwenza ta’ miżuri lejn għan aħħari ta’ adattament. Għalhekk, il-mogħdijiet ta’ adattament jixbhu arblu tad-deċiżjonijiet u, peress li l-miżuri jistgħu jiġu implimentati b’mod progressiv, jippermettu ppjanar flessibbli tal-politika. Avvenimenti jew bidliet estremi tat-temp ikkawżati mill-klima fil-klima futura projettata jistgħu jiskattaw mekkaniżmu ta’ valutazzjoni biex jiġi kkunsidrat jekk mogħdija ta’ adattament għadhiex tissodisfa l-objettiv tal-adattament. |
| --- | --- |

—

Il-passi u l-mogħdijiet ta’ implimentazzjoni, filwaqt li titqies l-inċertezza tal-impatti tat-tibdil fil-klima fuq terminu qasir (is-snin 30 tas-seklu 21), fuq terminu medju (is-snin 50 tas-seklu 21) jew fit-tul (l-ewwel deċennju tas-seklu 22). Pjan ta’ azzjoni ta’ adattament jista’ jiġi strutturat f’mogħdijiet ta’ adattament, fejn l-iskema ta’ implimentazzjoni għal kull għażla ta’ adattament tikkonsisti f’sekwenza ta’ miżuri lejn għan aħħari ta’ adattament. Għalhekk, il-mogħdijiet ta’ adattament jixbhu arblu tad-deċiżjonijiet u, peress li l-miżuri jistgħu jiġu implimentati b’mod progressiv, jippermettu ppjanar flessibbli tal-politika. Avvenimenti jew bidliet estremi tat-temp ikkawżati mill-klima fil-klima futura projettata jistgħu jiskattaw mekkaniżmu ta’ valutazzjoni biex jiġi kkunsidrat jekk mogħdija ta’ adattament għadhiex tissodisfa l-objettiv tal-adattament.

Illustrazzjoni 2

Eżempju ta’ mogħdija ta’ adattament għall-ġestjoni tar-riżorsi tal-ilma

Image 6

| Sors: | Kingsborough et al., 2016. |
| --- | --- |

Sors:

| — | Strumenti li joffru punti ta’ dħul għall-implimentazzjoni u l-integrazzjoni, jiġifieri, l-integrazzjoni tal-adattament f’politiki u strumenti settorjali oħra. L-adattament ma għandx jitwettaq b’mod iżolat mill-politiki eżistenti. Għalhekk, għandu jiġi promoss il-ħolqien ta’ rabtiet ejn l-adattament u l-istrumenti eżistenti. Għandhom jiġu sfruttati s-sinerġiji mal-politiki azzjonali u l-għodod eżistenti. L-istrumenti ewlenin li jservu bħala punti ta’ dħul għall-integrazzjoni tal-adattament jinkludu: il-leġiżlazzjoni, l-istrateġiji eżistenti, l-istandards, l-għodod tal-ippjanar, l-oqfsa ta’ valutazzjoni, il-programmi ta’ riċerka u żvilupp, in-networks u l-gruppi ta’ ħidma. Madankollu, din l-integrazzjoni tal-adattament ma għandhiex tkun limitata biss għall-istabbiliment ta’ għanijiet, għażliet u azzjonijiet speċifiċi għas-settur fl-istrateġija ta’ adattament. Hija meqjusa prattika tajba li tiġi rieżaminata l-konsistenza tal-miżuri rilevanti kollha mal-miri u l-objettivi ta’ adattament kif ukoll il-kontribut ta’ kull politika għal soluzzjonijiet ta’ adattament. Eżempju ta’ prattika tajba huwa diskuss fil-kaxxa tat-test tal-eżempju ta’ każ 4.
  L-aspett makrofiskali tal-adattament għat-tibdil fil-klima huwa qasam ta’ politika trażversali importanti. It-tibdil fil-klima għandu rilevanza makrofiskali peress li għandu impatt kemm fuq in-nefqa pubblika kif ukoll fuq id-dħul. Madankollu, l-oqfsa fiskali nazzjonali fl-Istati Membri tal-UE jirriflettu t-tibdil fil-klima u r-riskji fiskali relatati biss sa ċertu punt limitat, l-aktar b’arranġamenti baġitarji biex ilaħħqu mal-kost tad-diżastri relatati mal-klima. Sabiex tittejjeb ir-reżiljenza fiskali/finanzjarja għat-tibdil fil-klima, l-ippjanar baġitarju, il-governanza, u l-arranġamenti istituzzjonali jistgħu jqisu aħjar ir-riskji fiskali relatati mal-klima u t-telf relatat mal-klima. L-isforzi ta’ politika biex jitnaqqas id-distakk fil-protezzjoni tal-klima, jiġifieri l-proporzjon ta’ telf mhux assigurat, ikunu ta’ appoġġ għal dan l-għan ukoll, peress li jistgħu jillimitaw il-kost fiskali tat-tibdil fil-klima u b’hekk jippreżervaw ir-riżorsi għall-investimenti fl-adattament.
  Qasam ta’ politika prominenti ieħor ta’ importanza sinifikanti għall-implimentazzjoni u l-integrazzjoni tal-adattament huwa l-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri u r-rwol tal-protezzjoni ċivili. L-awtoritajiet tal-protezzjoni ċivili mhux biss huma l-ewwel rispondenti fl-avvenimenti ta’ diżastri dejjem aktar severi relatati mal-klima mistennija (għargħar, maltempati, nirien, eċċ.), iżda għandhom ukoll xenarju usa’ ta’ riskju ta’ diżastri fil-kompetenza tagħhom, li jindirizza diżastri naturali oħra (eż., terremoti, żbroffar ta’ vulkani) kif ukoll riskji teknoloġiċi u soċjetali (eż. theddid ċibernetiku, theddid ibridu, inċidenti industrijali). Huma importanti s-sinerġiji mill-qrib fl-iżvilupp ta’ pjanijiet ta’ azzjoni u fl-implimentazzjoni, inkluża l-allokazzjoni tar-riżorsi għal miżuri ta’ adattament u ta’ prevenzjoni u kunsiderazzjonijiet ta’ reżiljenza fiskali. Il-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima u l-miżuri ta’ prevenzjoni tad-diżastri għall-perikli relatati mal-klima huma mistennija li fil-biċċa l-kbira jkunu l-istess. Madankollu, huwa importanti wkoll li jiġu kkunsidrati aspetti oħra ta’ prevenzjoni tad-diżastri biex jiġu żgurati l-akbar sinerġiji possibbli bejn il-miżuri (eż. l-adattament tal-bini għat-tibdil fil-klima, filwaqt li meta rilevanti titqies ukoll is-sikurezza siżmika) u li l-prinċipji ta’ “tagħmel l-ebda ħsara” u adattament ħażin jiġu kkunsidrati f’perspettiva usa’ tar-reżiljenza għad-diżastri u tas-soċjetà. |
| --- | --- |

—

Strumenti li joffru punti ta’ dħul għall-implimentazzjoni u l-integrazzjoni, jiġifieri, l-integrazzjoni tal-adattament f’politiki u strumenti settorjali oħra. L-adattament ma għandx jitwettaq b’mod iżolat mill-politiki eżistenti. Għalhekk, għandu jiġi promoss il-ħolqien ta’ rabtiet ejn l-adattament u l-istrumenti eżistenti. Għandhom jiġu sfruttati s-sinerġiji mal-politiki azzjonali u l-għodod eżistenti. L-istrumenti ewlenin li jservu bħala punti ta’ dħul għall-integrazzjoni tal-adattament jinkludu: il-leġiżlazzjoni, l-istrateġiji eżistenti, l-istandards, l-għodod tal-ippjanar, l-oqfsa ta’ valutazzjoni, il-programmi ta’ riċerka u żvilupp, in-networks u l-gruppi ta’ ħidma. Madankollu, din l-integrazzjoni tal-adattament ma għandhiex tkun limitata biss għall-istabbiliment ta’ għanijiet, għażliet u azzjonijiet speċifiċi għas-settur fl-istrateġija ta’ adattament. Hija meqjusa prattika tajba li tiġi rieżaminata l-konsistenza tal-miżuri rilevanti kollha mal-miri u l-objettivi ta’ adattament kif ukoll il-kontribut ta’ kull politika għal soluzzjonijiet ta’ adattament. Eżempju ta’ prattika tajba huwa diskuss fil-kaxxa tat-test tal-eżempju ta’ każ 4.

L-aspett makrofiskali tal-adattament għat-tibdil fil-klima huwa qasam ta’ politika trażversali importanti. It-tibdil fil-klima għandu rilevanza makrofiskali peress li għandu impatt kemm fuq in-nefqa pubblika kif ukoll fuq id-dħul. Madankollu, l-oqfsa fiskali nazzjonali fl-Istati Membri tal-UE jirriflettu t-tibdil fil-klima u r-riskji fiskali relatati biss sa ċertu punt limitat, l-aktar b’arranġamenti baġitarji biex ilaħħqu mal-kost tad-diżastri relatati mal-klima. Sabiex tittejjeb ir-reżiljenza fiskali/finanzjarja għat-tibdil fil-klima, l-ippjanar baġitarju, il-governanza, u l-arranġamenti istituzzjonali jistgħu jqisu aħjar ir-riskji fiskali relatati mal-klima u t-telf relatat mal-klima. L-isforzi ta’ politika biex jitnaqqas id-distakk fil-protezzjoni tal-klima, jiġifieri l-proporzjon ta’ telf mhux assigurat, ikunu ta’ appoġġ għal dan l-għan ukoll, peress li jistgħu jillimitaw il-kost fiskali tat-tibdil fil-klima u b’hekk jippreżervaw ir-riżorsi għall-investimenti fl-adattament.

Qasam ta’ politika prominenti ieħor ta’ importanza sinifikanti għall-implimentazzjoni u l-integrazzjoni tal-adattament huwa l-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri u r-rwol tal-protezzjoni ċivili. L-awtoritajiet tal-protezzjoni ċivili mhux biss huma l-ewwel rispondenti fl-avvenimenti ta’ diżastri dejjem aktar severi relatati mal-klima mistennija (għargħar, maltempati, nirien, eċċ.), iżda għandhom ukoll xenarju usa’ ta’ riskju ta’ diżastri fil-kompetenza tagħhom, li jindirizza diżastri naturali oħra (eż., terremoti, żbroffar ta’ vulkani) kif ukoll riskji teknoloġiċi u soċjetali (eż. theddid ċibernetiku, theddid ibridu, inċidenti industrijali). Huma importanti s-sinerġiji mill-qrib fl-iżvilupp ta’ pjanijiet ta’ azzjoni u fl-implimentazzjoni, inkluża l-allokazzjoni tar-riżorsi għal miżuri ta’ adattament u ta’ prevenzjoni u kunsiderazzjonijiet ta’ reżiljenza fiskali. Il-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima u l-miżuri ta’ prevenzjoni tad-diżastri għall-perikli relatati mal-klima huma mistennija li fil-biċċa l-kbira jkunu l-istess. Madankollu, huwa importanti wkoll li jiġu kkunsidrati aspetti oħra ta’ prevenzjoni tad-diżastri biex jiġu żgurati l-akbar sinerġiji possibbli bejn il-miżuri (eż. l-adattament tal-bini għat-tibdil fil-klima, filwaqt li meta rilevanti titqies ukoll is-sikurezza siżmika) u li l-prinċipji ta’ “tagħmel l-ebda ħsara” u adattament ħażin jiġu kkunsidrati f’perspettiva usa’ tar-reżiljenza għad-diżastri u tas-soċjetà.

| — | Stima tal-ħtiġijiet ta’ investiment għall-pjan jew għall-istrateġija ta’ adattament. Huwa rrakkomandat li tiġi inkluża ħarsa ġenerali lejn l-investiment pubbliku u privat meħtieġ jew il-kostijiet li għandhom jiġġarrbu (inkluż is-sors tal-finanzjament) għall-implimentazzjoni tal-miżuri stabbiliti fil-pjan ta’ azzjoni jew fl-istrateġija ta’ adattament, wara l-valutazzjoni tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tal-klima. L-istima tal-ħtiġijiet jew tal-kostijiet tal-investiment fl-adattament tinforma l-għażliet magħmula fil-pjan ta’ azzjoni jew fl-istrateġija ta’ adattament u jeħtieġ li tkun konsistenti ma’ kwalunkwe stima u informazzjoni dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima pprovduti skont il-pjanijiet nazzjonali tal-Istati Membri għall-enerġija u l-klima (10). |
| --- | --- |

—

Stima tal-ħtiġijiet ta’ investiment għall-pjan jew għall-istrateġija ta’ adattament. Huwa rrakkomandat li tiġi inkluża ħarsa ġenerali lejn l-investiment pubbliku u privat meħtieġ jew il-kostijiet li għandhom jiġġarrbu (inkluż is-sors tal-finanzjament) għall-implimentazzjoni tal-miżuri stabbiliti fil-pjan ta’ azzjoni jew fl-istrateġija ta’ adattament, wara l-valutazzjoni tar-riskji u tal-vulnerabbiltajiet tal-klima. L-istima tal-ħtiġijiet jew tal-kostijiet tal-investiment fl-adattament tinforma l-għażliet magħmula fil-pjan ta’ azzjoni jew fl-istrateġija ta’ adattament u jeħtieġ li tkun konsistenti ma’ kwalunkwe stima u informazzjoni dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima pprovduti skont il-pjanijiet nazzjonali tal-Istati Membri għall-enerġija u l-klima (10).

| — | L-ippjanar tar-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-adattament, f’termini ta’ riżorsi umani, finanzjarji u relatati mal-għarfien. Huwa rrakkomandat li jkun hemm baġit iddedikat għall-adattament, li għandu jkun parti minn baġit komprensiv nazzjonali għall-azzjoni dwar it-tibdil fil-klima. Il-baġit komprensiv għandu jkopri l-adattament kif ukoll il-mitigazzjoni u jesplora sinerġiji bejniethom it-tnejn. |
| --- | --- |

—

L-ippjanar tar-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-adattament, f’termini ta’ riżorsi umani, finanzjarji u relatati mal-għarfien. Huwa rrakkomandat li jkun hemm baġit iddedikat għall-adattament, li għandu jkun parti minn baġit komprensiv nazzjonali għall-azzjoni dwar it-tibdil fil-klima. Il-baġit komprensiv għandu jkopri l-adattament kif ukoll il-mitigazzjoni u jesplora sinerġiji bejniethom it-tnejn.

| — | Ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-atturi ta’ implimentazzjoni fil-livelli kollha, li jinvolvu l-organizzazzjoni tal-komunikazzjoni, il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn il-partijiet ikkonċernati. L-adattament għat-tibdil fil-klima jikkonċerna s-soċjetà kollha, u għalhekk jirrikjedi azzjoni fil-livelli kollha ta’ governanza u mis-setturi kollha tas-soċjetà. Il-livell nazzjonali għandu jallinja l-politiki ta’ adattament tiegħu mal-livell tal-UE u l-livell tranżnazzjonali, meta rilevanti, filwaqt li fl-istess ħin jappoġġa l-bini tar-reżiljenza għall-klima fil-livell sottonazzjonali. Il-livell sottonazzjonali jista’ min-naħa tiegħu jipprovdi għarfien lil-livell nazzjonali li jista’ jgħin biex jiġu identifikati l-isfidi jew l-ostakli ewlenin tal-adattament u biex jiġu mmonitorjati u evalwati l-isforzi ta’ adattament. Barra minn hekk, jeħtieġ li jiġu indirizzati wkoll in-nuqqasijiet ta’ ħiliet għall-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ adattament billi jiġu żgurati t-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet fil-livelli kollha ta’ governanza, speċjalment fil-livelli lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

—

Ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-atturi ta’ implimentazzjoni fil-livelli kollha, li jinvolvu l-organizzazzjoni tal-komunikazzjoni, il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn il-partijiet ikkonċernati. L-adattament għat-tibdil fil-klima jikkonċerna s-soċjetà kollha, u għalhekk jirrikjedi azzjoni fil-livelli kollha ta’ governanza u mis-setturi kollha tas-soċjetà. Il-livell nazzjonali għandu jallinja l-politiki ta’ adattament tiegħu mal-livell tal-UE u l-livell tranżnazzjonali, meta rilevanti, filwaqt li fl-istess ħin jappoġġa l-bini tar-reżiljenza għall-klima fil-livell sottonazzjonali. Il-livell sottonazzjonali jista’ min-naħa tiegħu jipprovdi għarfien lil-livell nazzjonali li jista’ jgħin biex jiġu identifikati l-isfidi jew l-ostakli ewlenin tal-adattament u biex jiġu mmonitorjati u evalwati l-isforzi ta’ adattament. Barra minn hekk, jeħtieġ li jiġu indirizzati wkoll in-nuqqasijiet ta’ ħiliet għall-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ adattament billi jiġu żgurati t-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet fil-livelli kollha ta’ governanza, speċjalment fil-livelli lokali u reġjonali.

| — | L-ostakli, il-kunflitti, u s-sinerġiji potenzjali assoċjati mal-implimentazzjoni. L-ostakli jistgħu jkunu relatati man-nuqqas ta’ aċċettazzjoni soċjali tal-azzjoni proposta għall-adattament għat-tibdil fil-klima jew man-nuqqas ta’ finanzjament. Jistgħu jinqalgħu kunflitti ma’ ċerti għanijiet ekonomiċi jew soċjali ta’ żona, li jirrikjedu konsultazzjoni profonda mal-partijiet ikkonċernati. Jista’ jkun hemm ukoll sinerġiji, kif ġie diskuss qabel, ma’ strateġiji ta’ mitigazzjoni jew ma’ għanijiet soċjali koeżistenti. |
| --- | --- |

—

L-ostakli, il-kunflitti, u s-sinerġiji potenzjali assoċjati mal-implimentazzjoni. L-ostakli jistgħu jkunu relatati man-nuqqas ta’ aċċettazzjoni soċjali tal-azzjoni proposta għall-adattament għat-tibdil fil-klima jew man-nuqqas ta’ finanzjament. Jistgħu jinqalgħu kunflitti ma’ ċerti għanijiet ekonomiċi jew soċjali ta’ żona, li jirrikjedu konsultazzjoni profonda mal-partijiet ikkonċernati. Jista’ jkun hemm ukoll sinerġiji, kif ġie diskuss qabel, ma’ strateġiji ta’ mitigazzjoni jew ma’ għanijiet soċjali koeżistenti.

| — | Il-lakuni fl-għarfien u l-inċertezzi għandhom jiġu indirizzati, pereżempju, l-impatti potenzjali tat-tibdil fil-klima fuq perjodu ta’ żmien qasir u fit-tul. Madankollu, il-lakuni fl-għarfien u l-inċertezzi ma għandhomx ikunu raġuni għan-nuqqas ta’ azzjoni.
  Il-pjanijiet ta’ azzjoni ta’ adattament huma essenzjali biex jintlaħqu l-għanijiet deskritti fi strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Huwa kruċjali li l-pjan ta’ azzjoni jinkorpora l-flessibbiltà, biex jiġu mmitigati r-riskji assoċjati mal-inċertezzi, u l-integrazzjoni, biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni xierqa tal-adattament għat-tibdil fil-klima fis-setturi u fis-saffi kollha tas-soċjetà. Huwa biss meta jsir dan li strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima tkun tista’ timplimenta b’mod komprensiv u preċiż l-azzjonijiet ta’ adattament.
  Għal aktar informazzjoni dwar l-iżvilupp ta’ pjan ta’ azzjoni, ara wkoll it-Taqsima ta’ Adaptation Support Tool fuq Implementing adaptation. |
| --- | --- |

—

Il-lakuni fl-għarfien u l-inċertezzi għandhom jiġu indirizzati, pereżempju, l-impatti potenzjali tat-tibdil fil-klima fuq perjodu ta’ żmien qasir u fit-tul. Madankollu, il-lakuni fl-għarfien u l-inċertezzi ma għandhomx ikunu raġuni għan-nuqqas ta’ azzjoni.

Il-pjanijiet ta’ azzjoni ta’ adattament huma essenzjali biex jintlaħqu l-għanijiet deskritti fi strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima. Huwa kruċjali li l-pjan ta’ azzjoni jinkorpora l-flessibbiltà, biex jiġu mmitigati r-riskji assoċjati mal-inċertezzi, u l-integrazzjoni, biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni xierqa tal-adattament għat-tibdil fil-klima fis-setturi u fis-saffi kollha tas-soċjetà. Huwa biss meta jsir dan li strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima tkun tista’ timplimenta b’mod komprensiv u preċiż l-azzjonijiet ta’ adattament.

Għal aktar informazzjoni dwar l-iżvilupp ta’ pjan ta’ azzjoni, ara wkoll it-Taqsima ta’ Adaptation Support Tool fuq Implementing adaptation.

Pass 5:   Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni

| Il-pass 5 tal-linji gwida se jgħin biex:






  — | jiġu ddefiniti l-għan u l-iskop ta’ sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni; |
| --- | --- |

Il-pass 5 tal-linji gwida se jgħin biex:

—

jiġu ddefiniti l-għan u l-iskop ta’ sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni;

| — | jiġu inklużi l-partijiet ikkonċernati fil-proċess ta’ evalwazzjoni; |
| --- | --- |

—

jiġu inklużi l-partijiet ikkonċernati fil-proċess ta’ evalwazzjoni;

| — | jiġu ddefiniti l-indikaturi tas-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

jiġu ddefiniti l-indikaturi tas-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-isforzi kontinwi ta’ adattament huma meħtieġa għaż-żamma tar-responsabbiltà u għat-titjib tal-politika ġenerali ta’ adattament. Għalkemm jirrappreżentaw l-aħħar pass fiċ-ċiklu ta’ ppjanar tal-adattament, dawn għandhom jiġu diskussi bħala parti mill-istadji preċedenti tal-iżvilupp tal-politika. Formulazzjoni ċara tal-miri, l-objettivi, l-għażliet, u l-azzjonijiet ta’ adattament li jistgħu jitkejlu u jiġu mmonitorjati “faċilment” u li l-progress lejhom jista’ jiġi vvalutat u mbagħad ikkomunikat, tippermetti sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni aktar iffokata. Id-diffikultà tal-adattament meta mqabbla ma’ politiki oħra hija li adattament b’suċċess jipprevjeni l-impatti negattivi tat-tibdil fil-klima. Għalhekk, il-benefiċċji reali mhux dejjem ikunu viżibbli jew jistgħu jitkejlu.

Il-prattika prevalenti tiffoka fuq il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-proċessi stabbiliti mill-politiki ta’ adattament, filwaqt li twieġeb għall-mistoqsija “X’qed isir?”. Madankollu, biex tinkiseb stampa sħiħa tal-effettività u l-effiċjenza ġenerali tal-politika ta’ adattament, qed isir dejjem aktar importanti li wieħed jifhem l-effetti u l-eżiti ta’ dawn il-proċessi u l-azzjonijiet ta’ adattament assoċjati, filwaqt li jwieġeb għall-mistoqsija “x’differenza tagħmel għall-vulnerabbiltajiet u r-riskji tagħna?”. L-enfasi fuq l-effetti u l-eżiti tal-politiki ta’ adattament tista’ tgħin ukoll biex jiġi ddeterminat jekk l-istrateġija/pjan humiex ambizzjużi biżżejjed biex jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-bini tar-reżiljenza u biex jiġu esplorati kwistjonijiet emerġenti li jeħtieġu aktar attenzjoni fil-futur.

Għall-kuntrarju tal-prattika prevalenti, mhux biss l-effetti fiżiċi, iżda wkoll dawk soċjali u l-eżiti tal-azzjonijiet ta’ adattament, inkluża d-distribuzzjoni tagħhom fi gruppi differenti ta’ popolazzjoni, għandhom jiġu mmonitorjati u evalwati. Dan huwa importanti biex jiġi żgurat li l-azzjonijiet ta’ adattament jimmiraw lejn il-komunitajiet vulnerabbli, u jappoġġawhom, u ma jkollhomx effetti mhux intenzjonati ta’ deterjorament fl-inugwaljanzi jew ħolqien ta’ oħrajn ġodda.

Pass 5.a.   Id-definizzjoni tal-għan u l-iskop tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni

| Eżempju ta’ każ 5:“Mückenatlas”: Proġett tax-xjenza fil-livell taċ-ċittadini għas-sorveljanza tan-nemus fil-Ġermanja
  L-aġenti tal-mard trażmessi lill-annimali u lill-bnedmin mill-gdim tan-nemus kienu l-istejjer ewlenin f’gazzetti madwar l-UE, hekk kif ġew irreġistrati każijiet tad-deni dengue, chikungunya u l-Virus tan-Nil tal-Punent (WNV), speċjalment fin-Nofsinhar tal-Ewropa. Madankollu, it-tixrid tal-ispeċijiet tan-nemus li jġorru dawn il-patoġeni tal-mard (bħal viruses, batterji u parassiti li jistgħu jikkawżaw mard) ġie ddokumentat ukoll f’pajjiżi aktar fit-Tramuntana fl-UE, inkluża l-Ġermanja. It-tibdil fil-klima ġie rikonoxxut bħala wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxu għal dan it-tixrid. Sabiex jiġu indirizzati r-riskji potenzjali għas-saħħa, iridu jingħaqdu flimkien il-miżuri ta’ sorveljanza, prevenzjoni u tnaqqis. Il-“Mückenatlas” (“atlas tan-nemus”) Ġermaniż huwa eżempju ta’ kif proġett tax-xjenza fil-livell taċ-ċittadini jista’ mhux biss jikkontribwixxi għar-riċerka, iżda wkoll jissupplimenta l-metodi tradizzjonali ta’ monitoraġġ biex jiffunzjona bħala sistema ta’ twissija bikrija. Il-proġett jinvolvi nies li jissottomettu kampjuni tan-nemus, li mbagħad jiġu identifikati u użati għar-riċerka mill-esperti. Għalhekk, il-“Mückenatlas” jikkontribwixxi għall-għarfien dwar l-ispeċijiet nattivi u invażivi tan-nemus u l-mard relatat fil-Ġermanja u jfittex li jistabbilixxi bażi ta’ informazzjoni għal dawk li jfasslu l-politika u r-riċerkaturi biex jivvalutaw ir-riskji futuri. |
| --- |

Eżempju ta’ każ 5:“Mückenatlas”: Proġett tax-xjenza fil-livell taċ-ċittadini għas-sorveljanza tan-nemus fil-Ġermanja

L-aġenti tal-mard trażmessi lill-annimali u lill-bnedmin mill-gdim tan-nemus kienu l-istejjer ewlenin f’gazzetti madwar l-UE, hekk kif ġew irreġistrati każijiet tad-deni dengue, chikungunya u l-Virus tan-Nil tal-Punent (WNV), speċjalment fin-Nofsinhar tal-Ewropa. Madankollu, it-tixrid tal-ispeċijiet tan-nemus li jġorru dawn il-patoġeni tal-mard (bħal viruses, batterji u parassiti li jistgħu jikkawżaw mard) ġie ddokumentat ukoll f’pajjiżi aktar fit-Tramuntana fl-UE, inkluża l-Ġermanja. It-tibdil fil-klima ġie rikonoxxut bħala wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxu għal dan it-tixrid. Sabiex jiġu indirizzati r-riskji potenzjali għas-saħħa, iridu jingħaqdu flimkien il-miżuri ta’ sorveljanza, prevenzjoni u tnaqqis. Il-“Mückenatlas” (“atlas tan-nemus”) Ġermaniż huwa eżempju ta’ kif proġett tax-xjenza fil-livell taċ-ċittadini jista’ mhux biss jikkontribwixxi għar-riċerka, iżda wkoll jissupplimenta l-metodi tradizzjonali ta’ monitoraġġ biex jiffunzjona bħala sistema ta’ twissija bikrija. Il-proġett jinvolvi nies li jissottomettu kampjuni tan-nemus, li mbagħad jiġu identifikati u użati għar-riċerka mill-esperti. Għalhekk, il-“Mückenatlas” jikkontribwixxi għall-għarfien dwar l-ispeċijiet nattivi u invażivi tan-nemus u l-mard relatat fil-Ġermanja u jfittex li jistabbilixxi bażi ta’ informazzjoni għal dawk li jfasslu l-politika u r-riċerkaturi biex jivvalutaw ir-riskji futuri.

Image 7

L-ewwel pass fl-iżvilupp ta’ sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni huwa li jiġu ddefiniti l-għan u l-iskop tagħha, peress li din id-deċiżjoni għandha konsegwenzi għall-koordinazzjoni u l-organizzazzjoni tax-xogħol.

Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni jistgħu jaqdu diversi skopijiet, bl-aktar wieħed prominenti jkun it-traċċar tal-progress u tal-prestazzjoni tal-politika ta’ adattament biex jiġi infurmat u jittejjeb it-tfassil tal-politika. Huwa tajjeb li wieħed jiffoka mhux biss fuq l-istrateġija jew il-pjan ta’ adattament stess iżda wkoll fuq politiki settorjali rilevanti. F’dan ir-rigward, l-ewwel pass huwa li jiġi vverifikat jekk u sa liema punt il-politiki settorjali integraw l-adattament. It-tieni pass huwa l-monitoraġġ regolari tal-azzjonijiet relatati mal-adattament li diġà huma artikolati fil-politiki settorjali.

L-iskop sekondarju tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni jista’ jkun li tiżdied ir-responsabbiltà fl-amministrazzjonijiet pubbliċi, li tittejjeb il-bażi tal-għarfien, li wieħed jitgħallem kif jaġġusta l-proċessi li għaddejjin jew futuri, jew is-sensibilizzazzjoni dwar il-ħtieġa ta’ adattament.

Pass 5.b.   Id-deċiżjoni dwar min għandu jkun involut fil-proċess

Id-deċiżjoni dwar min għandu jassumi r-responsabbiltà ġenerali għall-monitoraġġ, ir-rapportar, u l-evalwazzjoni, il-kjarifika tar-rwoli tal-atturi differenti u l-istabbiliment ta’ mekkaniżmi għall-koordinazzjoni vertikali u orizzontali ma’ diversi atturi fis-setturi u fil-livelli amministrattivi differenti huma essenzjali għal monitoraġġ, rapportar, u evalwazzjoni effettivi.

Ir-responsabbiltà ġenerali għall-monitoraġġ, ir-rapportar, u l-evalwazzjoni normalment hija r-responsabbiltà għall-koordinazzjoni tar-riżultati tal-proċess u tar-rapportar. Il-korp responsabbli għall-monitoraġġ, ir-rapportar, u l-evalwazzjoni jista’ jkun l-istess bħall-korp li jikkoordina l-politika nazzjonali ta’ adattament jew attur indipendenti minn dawk responsabbli għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politiki ta’ adattament. Iż-żewġ approċċi għandhom il-vantaġġi tagħhom. Minn naħa, rabta mill-qrib bejn il-monitoraġġ, ir-rapportar u l-evalwazzjoni u l-iżvilupp tal-politika tista’, pereżempju, tiffaċilita t-tagħlim u l-adozzjoni tas-sejbiet tal-monitoraġġ u tal-evalwazzjoni fl-iżvilupp u r-reviżjoni tal-politika. Min-naħa l-oħra, tista’ tkun mixtieqa l-indipendenza speċjalment għall-attivitajiet ta’ evalwazzjoni.

L-involviment tal-partijiet ikkonċernati, b’mod partikolari dawk identifikati taħt il-Pass 1, u l-livell reġjonali u lokali tal-amministrazzjoni ma huwiex biss kruċjali biex il-monitoraġġ, ir-rapportar u l-evalwazzjoni jirċievu informazzjoni, data u għarfien kwantitattivi u kwalitattivi rilevanti, iżda wkoll għall-interpretazzjoni u l-kisba ta’ messaġġi rilevanti mid-data disponibbli, li jwieġbu l-mistoqsijiet “kif” u “għaliex”.

Pass 5.c.   Id-definizzjoni ta’ indikaturi u approċċi ta’ metodu mħallat

Meta jiġi mmonitorjat u evalwat l-adattament, huwa rrakkomandat li jingħaqdu metodi kwantitattivi u kwalitattivi, peress li dan l-approċċ x’aktarx li jkun aktar flessibbli, jippermetti sorsi differenti ta’ data u informazzjoni li jistgħu jiġu vverifikati ma’ xulxin biex jiġi żgurat li n-narrattiva ġenerali tal-progress u tal-prestazzjoni tal-adattament tkun robusta, konsistenti u kuntestwalizzata. Dan l-approċċ jista’ jgħin ukoll biex jingħelbu wħud mil-limitazzjonijiet ta’ data kwantitattiva jew kwalitattiva użata b’mod iżolat, kif ukoll jipprovdi informazzjoni u evidenza minn diversi sorsi.

L-indikaturi kwantitattivi u s-settijiet ta’ indikaturi jipprovdu evidenza kwantifikabbli, li tidher mhux ambigwa, tal-progress u tal-prestazzjoni. Meta jiġu identifikati indikaturi xierqa, kemm għall-monitoraġġ kif ukoll għall-evalwazzjoni tal-proċess u tal-eżiti, huwa rrakkomandat li:

| — | Isir użu minn indikaturi diġà eżistenti, jekk jikkorrispondu għall-għan ġenerali tas-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

Isir użu minn indikaturi diġà eżistenti, jekk jikkorrispondu għall-għan ġenerali tas-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

| — | Jiġi żgurat li sett ta’ indikaturi jipprovdi stampa koerenti u robusta tal-progress u l-prestazzjoni tal-adattament. |
| --- | --- |

—

Jiġi żgurat li sett ta’ indikaturi jipprovdi stampa koerenti u robusta tal-progress u l-prestazzjoni tal-adattament.

| — | Issir riflessjoni u jiġu magħmula espliċiti s-suppożizzjonijiet, il-limitazzjonijiet u l-inċertezzi kollha fl-isfond li jirriżultaw min-natura tal-indikaturi. |
| --- | --- |

—

Issir riflessjoni u jiġu magħmula espliċiti s-suppożizzjonijiet, il-limitazzjonijiet u l-inċertezzi kollha fl-isfond li jirriżultaw min-natura tal-indikaturi.

| — | Isir użu minn taħlita ta’ indikaturi tal-proċess, tal-output, u tal-eżitu biex tiġi żgurata r-rappreżentattività u biex jitkejjel il-progress fuq l-azzjonijiet importanti jew determinanti, aktar milli fuq kwistjonijiet sekondarji. |
| --- | --- |

—

Isir użu minn taħlita ta’ indikaturi tal-proċess, tal-output, u tal-eżitu biex tiġi żgurata r-rappreżentattività u biex jitkejjel il-progress fuq l-azzjonijiet importanti jew determinanti, aktar milli fuq kwistjonijiet sekondarji.

| — | Ikkunsidra r-riżorsi disponibbli, kif ukoll l-aċċess għad-data, id-disponibbiltà u l-koerenza regolari tagħhom. |
| --- | --- |

—

Ikkunsidra r-riżorsi disponibbli, kif ukoll l-aċċess għad-data, id-disponibbiltà u l-koerenza regolari tagħhom.

Għalkemm l-adegwatezza ta’ kull indikatur uniku trid titqies fi ħdan il-qafas tas-sett tal-indikaturi, kull indikatur għandu jissodisfa l-kriterji li ġejjin:

| — | Validu: l-indikatur ikejjel ir-riżultat? |
| --- | --- |

—

Validu: l-indikatur ikejjel ir-riżultat?

| — | Preċiż: il-partijiet ikkonċernati jaqblu eżattament dwar xi jkejjel l-indikatur? |
| --- | --- |

—

Preċiż: il-partijiet ikkonċernati jaqblu eżattament dwar xi jkejjel l-indikatur?

| — | Prattiku, affordabbli, sempliċi: l-informazzjoni hija disponibbli b’kost raġonevoli? Se jkun faċli li tinġabar u tiġi analizzata? |
| --- | --- |

—

Prattiku, affordabbli, sempliċi: l-informazzjoni hija disponibbli b’kost raġonevoli? Se jkun faċli li tinġabar u tiġi analizzata?

| — | Affidabbli: hija miżura konsistenti maż-żmien? |
| --- | --- |

—

Affidabbli: hija miżura konsistenti maż-żmien?

| — | Sensittiv: meta jinbidel ir-riżultat, l-indikatur se jkun sensittiv għal dawk il-bidliet? |
| --- | --- |

—

Sensittiv: meta jinbidel ir-riżultat, l-indikatur se jkun sensittiv għal dawk il-bidliet?

| — | Ċar: aħna ċerti jekk żieda hijiex tajba jew ħażina? |
| --- | --- |

—

Ċar: aħna ċerti jekk żieda hijiex tajba jew ħażina?

| — | Utli: l-informazzjoni se tkun utli għat-teħid tad-deċiżjonijiet, għar-responsabbiltà, u għat-tagħlim? |
| --- | --- |

—

Utli: l-informazzjoni se tkun utli għat-teħid tad-deċiżjonijiet, għar-responsabbiltà, u għat-tagħlim?

| — | Sjieda: il-partijiet ikkonċernati jaqblu li dan l-indikatur jagħmel sens li jintuża? |
| --- | --- |

—

Sjieda: il-partijiet ikkonċernati jaqblu li dan l-indikatur jagħmel sens li jintuża?

Pass 5.d.   Komunikazzjoni tar-riżultati biex jiġu infurmati l-politika u l-prattika

Sabiex ir-riżultati tal-monitoraġġ u tal-evalwazzjoni jiġu sfruttati bis-sħiħ fit-titjib tal-politika ġenerali ta’ adattament, jeħtieġ li s-sejbiet jiġu kkomunikati lil firxa wiesgħa ta’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, fil-ħin opportun, u b’mod xieraq. Eżempju ta’ prattika tajba li jinvolvi lill-partijiet ikkonċernati u jinforma lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet dwar ir-riżultati huwa deskritt fl-eżempju ta’ każ 5 fil-kaxxa tat-test.

Sabiex jissaħħaħ l-użu tar-riżultati tal-monitoraġġ u tal-evalwazzjoni fit-tfassil tal-politika, huwa rrakkomandat li:

| — | Ikun hemm qbil dwar kif se jintużaw ir-riżultati qabel ma tiġi żviluppata s-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

Ikun hemm qbil dwar kif se jintużaw ir-riżultati qabel ma tiġi żviluppata s-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

| — | Jiġu involuti l-partijiet ikkonċernati matul l-iżvilupp jew ir-reviżjoni tal-istrateġija u tal-pjan ta’ azzjoni u r-riżultati preliminari jiġu diskussi magħhom sabiex jaqsmu l-fehmiet tagħhom dwar kif dawn jistgħu jiġu interpretati u kkomunikati. |
| --- | --- |

—

Jiġu involuti l-partijiet ikkonċernati matul l-iżvilupp jew ir-reviżjoni tal-istrateġija u tal-pjan ta’ azzjoni u r-riżultati preliminari jiġu diskussi magħhom sabiex jaqsmu l-fehmiet tagħhom dwar kif dawn jistgħu jiġu interpretati u kkomunikati.

| — | Tittejjeb il-komunikazzjoni dwar il-monitoraġġ, ir-rapportar, u l-evalwazzjoni billi jintużaw diversi mezzi u billi tingħata attenzjoni lill-gruppi fil-mira u l-kuntesti partikolari. |
| --- | --- |

—

Tittejjeb il-komunikazzjoni dwar il-monitoraġġ, ir-rapportar, u l-evalwazzjoni billi jintużaw diversi mezzi u billi tingħata attenzjoni lill-gruppi fil-mira u l-kuntesti partikolari.

| — | Ikun hemm fokus fuq it-tixrid, is-sensibilizzazzjoni u l-bini tal-kapaċitajiet. |
| --- | --- |

—

Ikun hemm fokus fuq it-tixrid, is-sensibilizzazzjoni u l-bini tal-kapaċitajiet.

| — | Jintużaw ir-riżultati tal-monitoraġġ u tal-evalwazzjoni biex jiġi żgurat li l-adattament ikun prijorità fuq l-aġenda politika fil-livelli kollha ta’ governanza. |
| --- | --- |

—

Jintużaw ir-riżultati tal-monitoraġġ u tal-evalwazzjoni biex jiġi żgurat li l-adattament ikun prijorità fuq l-aġenda politika fil-livelli kollha ta’ governanza.

Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima implimentati huma essenzjali biex jiġi żgurat li l-effetti fiżiċi u soċjali tal-miżura ta’ adattament għat-tibdil fil-klima jiġu rieżaminati biex jiġi vvalutat jekk l-istrateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima jeħtieġx li tiġi aġġornata.

Għal aktar informazzjoni dwar il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni, ara wkoll it-Taqsima ta’ Adaptation Support Tool fuq Monitoring and evaluating adaptation.

---

(1)  Il-kontribut tal-Grupp ta’ Ħidma II Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability.

(2)  Skont AR6 Synthesis Report, Summary for policy makers tal-IPCC (2023), il-bidla trasformattiva hija sostnuta minn “azzjonijiet ta’ adattament u mitigazzjoni, li jagħtu prijorità lill-ekwità, il-ġustizzja soċjali, il-ġustizzja klimatika, l-approċċi bbażati fuq id-drittijiet, u l-inklużività”. Dawn huma kkunsidrati wkoll “li jwasslu għal eżiti aktar sostenibbli, inaqqsu l-kompromessi... u jmexxu ’l quddiem l-iżvilupp reżiljenti għat-tibdil fil-klima”.

(3)  L-Artikolu 5(4) tal-Liġi Ewropea dwar il-Klima: L-Istati Membri għandhom jaġġornaw l-istrateġiji regolarment u jinkludu l-informazzjoni aġġornata relatata fir-rapporti li għandhom jiġu ppreżentati skont l-Artikolu 19(1) tar-Regolament (UE) 2018/1999.

(4)  L-integrazzjoni trid tkun maħsuba bħala proċess bidirezzjonali: għandha tikkunsidra wkoll il-kontribut ta’ politiki settorjali oħra għall-azzjoni ta’ adattament.

(5)  Pereżempju, ir-riċensjoni tissuġġerixxi li l-irġiel għandhom it-tendenza li jkunu inqas imħassba min-nisa dwar it-tibdil fil-klima meta l-pajjiżi jkunu aktar sinjuri. Ara eż., Bush and Clayton (2023).

(6)  Xi prattiki tajbin u linji gwida jistgħu jinstabu fi Children’s participation in public decision-making – Why should I involve children?

(7)  Se jinfetħu aktar għażliet bl-attivitajiet tal-Att delegat tat-Tassonomija tal-Klima taħt l-adattament għat-tibdil fil-klima.

(8)  B’referenza għall-valutazzjonijiet tar-riskju, ix-xenarji u l-għanijiet tar-reżiljenza għad-diżastri żviluppati skont il-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili.

(9)  Madankollu, il-valutazzjoni tar-riskju tista’ tagħmel aktar minn hekk billi tistabbilixxi u tagħti prijorità lill-miżuri ta’ adattament meħtieġa.

(10)  Avviż tal-Kummissjoni dwar il-Gwida lill-Istati Membri għall-aġġornament tal-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima tal-2021 sal-2030, it-Taqsima 3.6., fih gwida dwar l-istimi tal-ħtiġijiet ta’ investiment, inkluż għall-miżuri ta’ adattament. L-istess gwida tista’ tintuża għall-pjanijiet ta’ azzjoni u l-istrateġiji ta’ adattament, inkluż biex tiġi żgurata l-konsistenza mal-NECPs.

---

ANNESS I

Eżempju ta’ mudell ta’ strateġija tal-adattament

Dan il-mudell huwa eżempju tal-istruttura ta’ strateġija komprensiva ta’ adattament. Sa ċertu punt, dan jista’ japplika wkoll għall-pjan ta’ adattament (ara IV. Il-parti tal-implimentazzjoni tal-Anness I). L-informazzjoni dwar is-sustanza ta’ kull parti ma hijiex eżawrjenti.

I.   Introduzzjoni (madwar 10 % tat-tul totali)

a.   Informazzjoni elementari dwar l-istrateġija

| — | It-titolu sħiħ tal-istrateġija, il-fokus/l-ambitu tagħha, il-perjodu ta’ żmien, l-iskema ta’ aġġornamenti regolari, eċċ. |
| --- | --- |

—

It-titolu sħiħ tal-istrateġija, il-fokus/l-ambitu tagħha, il-perjodu ta’ żmien, l-iskema ta’ aġġornamenti regolari, eċċ.

b.   Il-kuntest tal-istrateġija/tal-pjan

| — | Min ħa d-deċiżjoni li jiżviluppa l-istrateġija, meta, u għaliex. |
| --- | --- |

—

Min ħa d-deċiżjoni li jiżviluppa l-istrateġija, meta, u għaliex.

| — | Kif l-istrateġija tirrifletti fuq l-istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

—

Kif l-istrateġija tirrifletti fuq l-istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima.

| — | Liema dokumenti strateġiċi u leġiżlazzjoni oħra tal-UE huma relatati mal-istrateġija u kif. |
| --- | --- |

—

Liema dokumenti strateġiċi u leġiżlazzjoni oħra tal-UE huma relatati mal-istrateġija u kif.

| — | Liema dokumenti strateġiċi nazzjonali oħra huma relatati mal-istrateġija u b’liema mod. |
| --- | --- |

—

Liema dokumenti strateġiċi nazzjonali oħra huma relatati mal-istrateġija u b’liema mod.

| — | L-istat tal-politika tal-adattament għat-tibdil fil-klima qabel ma ġiet żviluppata l-istrateġija. |
| --- | --- |

—

L-istat tal-politika tal-adattament għat-tibdil fil-klima qabel ma ġiet żviluppata l-istrateġija.

c.   Korpi responsabbli

| — | Min se jimplimenta l-istrateġija. |
| --- | --- |

—

Min se jimplimenta l-istrateġija.

| — | Min se jappoġġa l-iżvilupp/l-implimentazzjoni/il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-istrateġija permezz ta’ konsultazzjoni, komunikazzjoni, provvista ta’ data, eċċ. |
| --- | --- |

—

Min se jappoġġa l-iżvilupp/l-implimentazzjoni/il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-istrateġija permezz ta’ konsultazzjoni, komunikazzjoni, provvista ta’ data, eċċ.

d.   Gruppi fil-mira

| — | Min se/jista’ jiġi affettwat mill-implimentazzjoni. |
| --- | --- |

—

Min se/jista’ jiġi affettwat mill-implimentazzjoni.

| — | Min irid jikkonforma mal-istrateġija fix-xogħol/fl-operat ta’ kuljum tiegħu. |
| --- | --- |

—

Min irid jikkonforma mal-istrateġija fix-xogħol/fl-operat ta’ kuljum tiegħu.

e.   Terminoloġija

| — | Spjegazzjoni tal-kunċetti ewlenin użati fl-istrateġija. |
| --- | --- |

—

Spjegazzjoni tal-kunċetti ewlenin użati fl-istrateġija.

II.   Parti analitika (madwar 15 % tat-tul totali)

a.   It-tibdil fil-klima u l-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet ibbażata fuq l-aħħar xjenza

| — | Informazzjoni dwar l-impatti u r-riskji klimatiċi tal-passat u dawk attwali. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar l-impatti u r-riskji klimatiċi tal-passat u dawk attwali.

| — | Projezzjonijiet tax-xejriet futuri ta’ diversi varjabbli u perikli klimatiċi bbażati fuq firxa ta’ xenarji klimatiċi differenti. |
| --- | --- |

—

Projezzjonijiet tax-xejriet futuri ta’ diversi varjabbli u perikli klimatiċi bbażati fuq firxa ta’ xenarji klimatiċi differenti.

| — | L-eżiti tal-ittestjar tal-istress f’xenarji klimatiċi differenti. |
| --- | --- |

—

L-eżiti tal-ittestjar tal-istress f’xenarji klimatiċi differenti.

| — | Projezzjonijiet futuri tal-iżvilupp soċjoekonomiku u fatturi u megaxejriet mhux klimatiċi oħra li jista’ jkollhom influwenza sinifikanti fuq il-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

—

Projezzjonijiet futuri tal-iżvilupp soċjoekonomiku u fatturi u megaxejriet mhux klimatiċi oħra li jista’ jkollhom influwenza sinifikanti fuq il-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima.

b.   Valutazzjoni tal-progress

| — | Informazzjoni dwar l-approċċ għall-adattament għat-tibdil fil-klima sa issa u l-interkonnessjoni tiegħu mal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar l-approċċ għall-adattament għat-tibdil fil-klima sa issa u l-interkonnessjoni tiegħu mal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima.

| — | Evalwazzjoni tal-istrateġija/pjan ta’ adattament preċedenti f’termini ta’ proċessi u progress fit-tnaqqis tal-vulnerabbiltà u fit-tisħiħ tar-reżiljenza, preferibbilment abbażi ta’ sett ta’ indikaturi komprensiv. |
| --- | --- |

—

Evalwazzjoni tal-istrateġija/pjan ta’ adattament preċedenti f’termini ta’ proċessi u progress fit-tnaqqis tal-vulnerabbiltà u fit-tisħiħ tar-reżiljenza, preferibbilment abbażi ta’ sett ta’ indikaturi komprensiv.

c.   L-iżvilupp ta’ xenarju ta’ żamma tal-istatus quo

| — | Informazzjoni dwar l-iżvilupp futur jekk l-istrateġija ma tiġix implimentata. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar l-iżvilupp futur jekk l-istrateġija ma tiġix implimentata.

d.   Sommarju tal-analiżijiet ewlenin

| — | Sommarju ta’ analiżijiet ewlenin oħra importanti biex wieħed jifhem il-problema u l-iżvilupp tagħha jew bħala ġustifikazzjoni għall-azzjoni magħżula biex tiġi indirizzata l-problema. |
| --- | --- |

—

Sommarju ta’ analiżijiet ewlenin oħra importanti biex wieħed jifhem il-problema u l-iżvilupp tagħha jew bħala ġustifikazzjoni għall-azzjoni magħżula biex tiġi indirizzata l-problema.

III.   Parti strateġika (madwar 45 % tat-tul totali)

a.   Viżjoni u direzzjoni strateġika ewlenija (madwar 15 % ta’ din it-Taqsima)

| — | Il-loġika tal-intervent u l-ġerarkija tal-objettivi/tal-miri






  — | Identifikazzjoni ta’ x’jeħtieġ li jinkiseb u kif billi tiġi stabbilita d-direzzjoni strateġika. |
| --- | --- | --- |

—

Il-loġika tal-intervent u l-ġerarkija tal-objettivi/tal-miri

—

Identifikazzjoni ta’ x’jeħtieġ li jinkiseb u kif billi tiġi stabbilita d-direzzjoni strateġika.

| — | Spjegazzjoni tal-ġerarkija tal-objettivi strateġiċi u speċifiċi. |
| --- | --- |

—

Spjegazzjoni tal-ġerarkija tal-objettivi strateġiċi u speċifiċi.

| — | Viżjoni u oqsma/setturi strateġiċi






  — | Informazzjoni dwar il-viżjoni tal-istrateġija. |
| --- | --- | --- |

—

Viżjoni u oqsma/setturi strateġiċi

—

Informazzjoni dwar il-viżjoni tal-istrateġija.

| — | Informazzjoni dwar l-oqsma/is-setturi strateġiċi: kif jirrelataw mal-problema; x’inhuma l-interkonnessjonijiet ewlenin bejniethom; liema kompromessi jew kunflitti potenzjali jistgħu jinvolvu dawn l-interkonnessjonijiet. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar l-oqsma/is-setturi strateġiċi: kif jirrelataw mal-problema; x’inhuma l-interkonnessjonijiet ewlenin bejniethom; liema kompromessi jew kunflitti potenzjali jistgħu jinvolvu dawn l-interkonnessjonijiet.

| — | Objettivi strateġiċi






  — | Deskrizzjoni tal-objettivi strateġiċi u r-relazzjoni tagħhom mal-viżjoni/mal-għan globali tal-istrateġija. |
| --- | --- | --- |

—

Objettivi strateġiċi

—

Deskrizzjoni tal-objettivi strateġiċi u r-relazzjoni tagħhom mal-viżjoni/mal-għan globali tal-istrateġija.

| — | L-impatti, il-benefiċċji u l-valuri fil-mira li jikkonċernaw l-objettivi strateġiċi. |
| --- | --- |

—

L-impatti, il-benefiċċji u l-valuri fil-mira li jikkonċernaw l-objettivi strateġiċi.

b.   Deskrizzjoni tal-objettivi/tal-miri f’kull qasam/settur strateġiku (madwar 30 % ta’ din it-Taqsima)

| — | Deskrizzjoni tal-objettivi speċifiċi u l-impatti mistennija tagħhom






  — | Ħarsa ġenerali lejn l-objettivi speċifiċi u r-relazzjoni tagħhom mal-objettivi strateġiċi, u għanijiet oħra. |
| --- | --- | --- |

—

Deskrizzjoni tal-objettivi speċifiċi u l-impatti mistennija tagħhom

—

Ħarsa ġenerali lejn l-objettivi speċifiċi u r-relazzjoni tagħhom mal-objettivi strateġiċi, u għanijiet oħra.

| — | L-impatti, il-benefiċċji, u l-valuri fil-mira li jikkonċernaw objettivi speċifiċi. |
| --- | --- |

—

L-impatti, il-benefiċċji, u l-valuri fil-mira li jikkonċernaw objettivi speċifiċi.

| — | Ħarsa ġenerali lejn l-għażliet ta’ adattament






  — | Deskrizzjoni tal-għażliet ta’ adattament biex jintlaħqu l-objettivi speċifiċi, ibbażata fuq l-aħħar għarfien u bi preferenza għal soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura u bbażati fuq l-ekosistemi. |
| --- | --- | --- |

—

Ħarsa ġenerali lejn l-għażliet ta’ adattament

—

Deskrizzjoni tal-għażliet ta’ adattament biex jintlaħqu l-objettivi speċifiċi, ibbażata fuq l-aħħar għarfien u bi preferenza għal soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura u bbażati fuq l-ekosistemi.

| — | Il-kostijiet, il-benefiċċji, u l-impatti tal-implimentazzjoni ta’ kull miżura. |
| --- | --- |

—

Il-kostijiet, il-benefiċċji, u l-impatti tal-implimentazzjoni ta’ kull miżura.

| — | Ir-riżultati u l-eżiti tal-implimentazzjoni, l-indikaturi






  — | Ir-riżultati u l-eżiti mistennija ta’ kull miżura biex jikkontribwixxu għall-objettivi tal-istrateġija. |
| --- | --- | --- |

—

Ir-riżultati u l-eżiti tal-implimentazzjoni, l-indikaturi

—

Ir-riżultati u l-eżiti mistennija ta’ kull miżura biex jikkontribwixxu għall-objettivi tal-istrateġija.

| — | Indikaturi għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-miżuri. |
| --- | --- |

—

Indikaturi għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-miżuri.

Illustrazzjoni 3

Eżempju tal-ġerarkija tal-objettivi speċifiċi u tal-għażliet ta’ adattament taħt għan strateġiku partikolari

Image 8

IV.   Il-parti tal-implimentazzjoni – il-pjan ta’ azzjoni (madwar 25 % tat-tul totali)

a.   Ġestjoni tal-implimentazzjoni

| — | Informazzjoni dwar min huwa responsabbli għall-implimentazzjoni. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar min huwa responsabbli għall-implimentazzjoni.

| — | Informazzjoni dwar is-sistema u l-istruttura tal-implimentazzjoni tat-tmexxija (rwoli, responsabbiltajiet, u mandati ta’ atturi partikolari). |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar is-sistema u l-istruttura tal-implimentazzjoni tat-tmexxija (rwoli, responsabbiltajiet, u mandati ta’ atturi partikolari).

| — | Id-definizzjoni ta’ punti skattaturi li jinvolvu bidliet fl-implimentazzjoni, inkluż kif dawn il-bidliet se jiġu eżegwiti. |
| --- | --- |

—

Id-definizzjoni ta’ punti skattaturi li jinvolvu bidliet fl-implimentazzjoni, inkluż kif dawn il-bidliet se jiġu eżegwiti.

b.   Pjan ta’ implimentazzjoni

| — | Prijoritizzazzjoni tal-flussi tax-xogħol. |
| --- | --- |

—

Prijoritizzazzjoni tal-flussi tax-xogħol.

c.   L-iskeda ta’ żmien tal-implimentazzjoni

| — | Skeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni ta’ miżuri partikolari, inklużi r-responsabbiltajiet, il-kontinwità tal-implimentazzjoni, l-istadji importanti, eċċ. |
| --- | --- |

—

Skeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni ta’ miżuri partikolari, inklużi r-responsabbiltajiet, il-kontinwità tal-implimentazzjoni, l-istadji importanti, eċċ.

d.   Il-baġit u r-riżorsi finanzjarji

| — | Stima tal-ħtiġijiet ta’ investiment għall-pjan ta’ azzjoni magħżul, inklużi dawk li jaqgħu taħt il-baġits pubbliċi u li taħt il-mobilizzazzjoni tal-finanzjament privat. |
| --- | --- |

—

Stima tal-ħtiġijiet ta’ investiment għall-pjan ta’ azzjoni magħżul, inklużi dawk li jaqgħu taħt il-baġits pubbliċi u li taħt il-mobilizzazzjoni tal-finanzjament privat.

| — | Informazzjoni dwar il-baġit għall-implimentazzjoni tal-istrateġija u r-riżorsi ta’ finanzjament disponibbli. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar il-baġit għall-implimentazzjoni tal-istrateġija u r-riżorsi ta’ finanzjament disponibbli.

e.   Is-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni

| — | Informazzjoni dwar min huwa responsabbli għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar min huwa responsabbli għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni.

| — | Informazzjoni dwar is-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni kontinwi tal-proċess ta’ implimentazzjoni u l-progress fl-ilħuq tal-objettivi. |
| --- | --- |

—

Informazzjoni dwar is-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni kontinwi tal-proċess ta’ implimentazzjoni u l-progress fl-ilħuq tal-objettivi.

| — | Il-pjan ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni tal-istrateġija, filwaqt li jitqiesu l-obbligi ta’ rapportar attwali. |
| --- | --- |

—

Il-pjan ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni tal-istrateġija, filwaqt li jitqiesu l-obbligi ta’ rapportar attwali.

V.   Sommarju eżekuttiv (madwar 5 % tat-tul totali)

| — | Sommarju fil-qosor tal-attivitajiet ewlenin, il-passi u l-istadji prinċipali stabbiliti fl-implimentazzjoni tal-istrateġija. |
| --- | --- |

—

Sommarju fil-qosor tal-attivitajiet ewlenin, il-passi u l-istadji prinċipali stabbiliti fl-implimentazzjoni tal-istrateġija.

VI.   Anness

Normalment, l-anness tal-istrateġija jinkludi d-dokumenti ta’ sfond imħejjija matul l-istadju tal-iżvilupp tal-istrateġija. Dan jista’ jinkludi, eż., dokumenti analitiċi (bħall-analiżijiet SWOT (1) jew l-analiżijiet kost-benefiċċji) jew dokumenti li jipprovdu aktar dettall dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġija (bħal skeda ta’ żmien aktar dettaljata jew sett ta’ indikaturi komprensivi).

---

(1)  Analiżijiet biex jiġu identifikati l-punti b’saħħithom, id-dgħufijiet, l-opportunitajiet u t-theddidiet.

---

ANNESS II

Oqsma ġodda tal-politika ta’ adattament

Reżiljenza ġusta

L-aktar gruppi vulnerabbli fis-soċjetà spiss ikunu l-aktar milquta mit-tibdil fil-klima, u għalhekk il-valutazzjoni tal-impatt u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima ma għandhiex tittraskura l-konsegwenzi sproporzjonati fuq gruppi żvantaġġati ta’ persuni u żoni ġeografiċi. Sabiex tinkiseb reżiljenza ġusta, huwa essenzjali li jiġu pprevenuti piżijiet mhux uniformi u li ħadd ma jitħalla jibqa’ lura.

| — | Piżijiet mhux uniformi: ċerti gruppi soċjali u żoni ġeografiċi huma affettwati b’mod sproporzjonat mit-tibdil fil-klima minħabba li l-esponiment ma huwiex l-istess jew minħabba vulnerabbiltajiet diġà eżistenti għall-impatti tat-tibdil fil-klima, kapaċitajiet ekonomiċi u politiċi differenti jew aċċess differenti għas-servizzi pubbliċi u għall-infrastruttura. F’dan ir-rigward, it-tibdil fil-klima jista’ jaggrava l-inugwaljanzi eżistenti, kif ukoll joħloq oħrajn ġodda.






  — | Pereżempju, il-gruppi b’introjtu baxx spiss ikunu aktar esposti u vulnerabbli għas-sħana peress li jistgħu jkunu jgħixu fi djar li ma humiex iżolati tajjeb u ma jkollhomx il-flus għal protezzjoni addizzjonali mis-sħana, eż. krema għall-protezzjoni mix-xemx. Barra minn hekk, dawn jistgħu jkunu jgħixu fi nħawi b’popolazzjoni densa li ma għandhomx spazji pubbliċi ekoloġiċi. Bl-istess mod, il-gruppi li jgħixu f’żoni fil-baxx u qrib il-qigħan tax-xmajjar ibatu aktar minn għargħar u jista’ jkollhom kapaċità aktar baxxa li jirrilokaw minħabba l-prezz aktar baxx tal-akkomodazzjoni tagħhom. |
| --- | --- | --- |

—

Piżijiet mhux uniformi: ċerti gruppi soċjali u żoni ġeografiċi huma affettwati b’mod sproporzjonat mit-tibdil fil-klima minħabba li l-esponiment ma huwiex l-istess jew minħabba vulnerabbiltajiet diġà eżistenti għall-impatti tat-tibdil fil-klima, kapaċitajiet ekonomiċi u politiċi differenti jew aċċess differenti għas-servizzi pubbliċi u għall-infrastruttura. F’dan ir-rigward, it-tibdil fil-klima jista’ jaggrava l-inugwaljanzi eżistenti, kif ukoll joħloq oħrajn ġodda.

—

Pereżempju, il-gruppi b’introjtu baxx spiss ikunu aktar esposti u vulnerabbli għas-sħana peress li jistgħu jkunu jgħixu fi djar li ma humiex iżolati tajjeb u ma jkollhomx il-flus għal protezzjoni addizzjonali mis-sħana, eż. krema għall-protezzjoni mix-xemx. Barra minn hekk, dawn jistgħu jkunu jgħixu fi nħawi b’popolazzjoni densa li ma għandhomx spazji pubbliċi ekoloġiċi. Bl-istess mod, il-gruppi li jgħixu f’żoni fil-baxx u qrib il-qigħan tax-xmajjar ibatu aktar minn għargħar u jista’ jkollhom kapaċità aktar baxxa li jirrilokaw minħabba l-prezz aktar baxx tal-akkomodazzjoni tagħhom.

| — | impatti klimatiċi minħabba l-esponiment tagħhom (jiġifieri l-istress tas-sħana) jew il-piż fiżiku, pereżempju l-ħaddiema fl-agrikoltura, fil-forestrija, u fil-kostruzzjoni. |
| --- | --- |

—

impatti klimatiċi minħabba l-esponiment tagħhom (jiġifieri l-istress tas-sħana) jew il-piż fiżiku, pereżempju l-ħaddiema fl-agrikoltura, fil-forestrija, u fil-kostruzzjoni.

| — | Ħadd ma jitħalla jibqa’ lura: il-kostijiet u l-benefiċċji tal-għażliet ta’ adattament għandhom jinqasmu b’mod ġust.






  — | Eżempju ta’ approċċ “inġust” għall-adattament, peress li l-miżuri ta’ protezzjoni mill-għargħar jistgħu jkunu għaljin ħafna, jista’ jkun miżuri ta’ ġestjoni tal-għargħar li jiffavorixxu lil individwi għonja bi proprjetajiet f’żoni suxxettibbli għall-għargħar għad-detriment ta’ komunitajiet li għandhom anqas vuċi fil-ħajja politika u/jew valuri ekonomiċi f’riskju aktar baxxi. |
| --- | --- | --- |

—

Ħadd ma jitħalla jibqa’ lura: il-kostijiet u l-benefiċċji tal-għażliet ta’ adattament għandhom jinqasmu b’mod ġust.

—

Eżempju ta’ approċċ “inġust” għall-adattament, peress li l-miżuri ta’ protezzjoni mill-għargħar jistgħu jkunu għaljin ħafna, jista’ jkun miżuri ta’ ġestjoni tal-għargħar li jiffavorixxu lil individwi għonja bi proprjetajiet f’żoni suxxettibbli għall-għargħar għad-detriment ta’ komunitajiet li għandhom anqas vuċi fil-ħajja politika u/jew valuri ekonomiċi f’riskju aktar baxxi.

Madankollu, huwa importanti li jiġu inklużi kunsiderazzjonijiet ta’ reżiljenza ġusta f’kull pass tal-ippjanar tal-adattament għat-tibdil fil-klima, eż. meta jiġu identifikati l-partijiet ikkonċernati rilevanti li għandhom jiġu inklużi fil-proċess, meta titwettaq valutazzjoni tar-riskju u tal-vulnerabbiltajiet tat-tibdil fil-klima, meta jiġu vvalutati l-għażliet ta’ adattament, meta jiġu mmonitorjati u evalwati l-isforzi ta’ adattament, eċċ.

Hemm lok li wieħed imur lil hinn mill-kunsiderazzjoni u mill-indirizzar tal-piżijiet mhux ugwali tat-tibdil fil-klima fil-politika ta’ adattament. Pereżempju, l-integrazzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi tinvolvi l-integrazzjoni ta’ perspettiva tal-ġeneri fit-tħejjija, fid-disinn, fl-implimentazzjoni, fil-monitoraġġ u fl-evalwazzjoni ta’ politiki, miżuri regolatorji u programmi ta’ nfiq, bil-għan li tiġi promossa l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, u tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni.

Għal aktar informazzjoni dwar ir-reżiljenza ġusta ara wkoll il-paġna tal-politika ta’ Climate-ADAPT Just Resilience.

Adattament ħażin

Kull sforz ta’ adattament iseħħ fil-qafas ta’ kundizzjonijiet li jinbidlu b’mod kostanti u huwa assoċjat ma’ rata għolja ta’ inċertezza. Għalhekk, l-adattament huwa proċess kontinwu, li l-eżiti tiegħu huma diffiċli li jiġu mbassra. F’xi każijiet, l-isforzi ta’ adattament jistgħu jwasslu għal konsegwenzi negattivi li ma kinux previsti u ma kinux intenzjonati, imsejħa “adattament ħażin”.

L-IPCC jiddefinixxi l-adattament ħażin bħala “azzjonijiet li jistgħu jwasslu għal riskju akbar ta’ eżiti avversi relatati mal-klima, inkluż permezz ta’ żieda fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra, vulnerabbiltà akbar jew ittrasferita għat-tibdil fil-klima, eżiti aktar inekwitabbli, jew tnaqqis fil-benesseri, issa jew fil-futur”.

Il-grad ta’ suċċess tal-isforzi ta’ adattament jiddependi ħafna mill-kuntest u jista’ jvarja mit-trasformazzjoni lejn mogħdijiet reżiljenti għat-tibdil fil-klima minn naħa għal li l-grupp fil-mira jsir aktar vulnerabbli għat-tibdil fil-klima min-naħa l-oħra.

Illustrazzjoni 4

Spettru ta’ risponsi mill-adattament sal-adattament ħażin

Image 9

| Sors: | Schipper, 2020 |
| --- | --- |

Sors:

Minkejja l-inċertezza u l-importanza tal-kuntest, ġew identifikati xi tipi ġenerali ta’ adattament ħażin biex jgħinu fl-identifikazzjoni ta’ każijiet potenzjali ta’ adattament ħażin.

Schipper (2020) jirrikonoxxi tliet kategoriji wesgħin ta’ adattament ħażin: adattament infrastrutturali, istituzzjonali u tal-imġiba ħażin. Dawn iż-żewġ kategoriji tal-aħħar jisħqu b’mod partikolari fuq l-importanza li jitqiesu mhux biss il-konsegwenzi fiżiċi iżda wkoll dawk soċjali tal-għażliet ta’ adattament.

Barnet u O’Neill (2010) jirrikonoxxu ħames tipi ta’ adattament ħażin:

| 1. | Żieda fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra.
  Eżempju magħruf sew ta’ dan it-tip ta’ adattament ħażin huwa l-użu ta’ sistema tal-arja kundizzjonata jew ta’ teknoloġiji oħra intensivi fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

1.

Żieda fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra.

Eżempju magħruf sew ta’ dan it-tip ta’ adattament ħażin huwa l-użu ta’ sistema tal-arja kundizzjonata jew ta’ teknoloġiji oħra intensivi fl-użu tal-enerġija.

| 2. | It-tfigħ ta’ piż sproporzjonat fuq dawk l-aktar vulnerabbli.
  Pereżempju, prezzijiet ogħla tal-ilma jħallu impatt sproporzjonat fuq unitajiet domestiċi b’introjtu baxx li jħallsu sehem ogħla mill-introjtu tagħhom għall-ilma u għandhom anqas opportunitajiet biex inaqqsu l-konsum tal-ilma tagħhom. |
| --- | --- |

2.

It-tfigħ ta’ piż sproporzjonat fuq dawk l-aktar vulnerabbli.

Pereżempju, prezzijiet ogħla tal-ilma jħallu impatt sproporzjonat fuq unitajiet domestiċi b’introjtu baxx li jħallsu sehem ogħla mill-introjtu tagħhom għall-ilma u għandhom anqas opportunitajiet biex inaqqsu l-konsum tal-ilma tagħhom.

| 3. | Il-kostijiet għoljin tal-opportunitajiet (jiġifieri, il-kostijiet ekonomiċi, soċjali, jew ambjentali jkunu għoljin meta mqabbla mal-alternattivi).
  Pereżempju, il-kostruzzjoni ta’ diga ġġib magħha kostijiet ekonomiċi, soċjali, u ambjentali għoljin f’termini ta’ kostijiet tal-kostruzzjoni u tal-manutenzjoni, ir-risistemazzjoni tal-popolazzjoni, u bidliet fl-ekosistema tax-xmajjar. |
| --- | --- |

3.

Il-kostijiet għoljin tal-opportunitajiet (jiġifieri, il-kostijiet ekonomiċi, soċjali, jew ambjentali jkunu għoljin meta mqabbla mal-alternattivi).

Pereżempju, il-kostruzzjoni ta’ diga ġġib magħha kostijiet ekonomiċi, soċjali, u ambjentali għoljin f’termini ta’ kostijiet tal-kostruzzjoni u tal-manutenzjoni, ir-risistemazzjoni tal-popolazzjoni, u bidliet fl-ekosistema tax-xmajjar.

| 4. | Inċentiv imnaqqas għall-adattament (eż., billi tiġi mħeġġa dipendenza bla bżonn fuq oħrajn, tiġi stimulata mġiba ta’ tiftix ta’ redditu, jew tiġi ppremjata l-kompjaċenza).
  Pereżempju, l-assigurazzjoni jew is-sussidji għandhom jitfasslu biex jipprovdu inċentivi għall-adattament. Fil-każ tal-agrikoltura, il-kumpens mill-assigurazzjoni tal-għelejjel u/jew mis-sussidji tal-għelejjel jista’ b’xi mod ieħor jiskoraġġixxi l-miżuri ta’ adattament mill-bdiewa li jkabbru l-għelejjel biex ifittxu approċċi alternattivi ħalli jipprevjenu l-fallimenti tal-għelejjel u dawn isiru dipendenti fuq l-assigurazzjoni u s-sussidji mingħajr ma jqisu r-riskji tat-tħawwil ta’ għelejjel differenti. |
| --- | --- |

4.

Inċentiv imnaqqas għall-adattament (eż., billi tiġi mħeġġa dipendenza bla bżonn fuq oħrajn, tiġi stimulata mġiba ta’ tiftix ta’ redditu, jew tiġi ppremjata l-kompjaċenza).

Pereżempju, l-assigurazzjoni jew is-sussidji għandhom jitfasslu biex jipprovdu inċentivi għall-adattament. Fil-każ tal-agrikoltura, il-kumpens mill-assigurazzjoni tal-għelejjel u/jew mis-sussidji tal-għelejjel jista’ b’xi mod ieħor jiskoraġġixxi l-miżuri ta’ adattament mill-bdiewa li jkabbru l-għelejjel biex ifittxu approċċi alternattivi ħalli jipprevjenu l-fallimenti tal-għelejjel u dawn isiru dipendenti fuq l-assigurazzjoni u s-sussidji mingħajr ma jqisu r-riskji tat-tħawwil ta’ għelejjel differenti.

| 5. | Dipendenza fuq il-mogħdija (it-tnaqqis tal-għażla tal-għażliet ta’ adattament disponibbli fil-futur).
  Pereżempju, l-impjanti tad-desalinizzazzjoni u żviluppi infrastrutturali kbar oħra qed jimpenjaw kapital u istituzzjonijiet għal trajettorji li huma diffiċli li jinbidlu fil-futur, u għalhekk qed inaqqsu l-flessibbiltà fir-rispons għal bidliet mhux previsti fil-kundizzjonijiet ambjentali, ekonomiċi u soċjali, u jnaqqsu l-portafoll tal-għażliet ta’ adattament. |
| --- | --- |

5.

Dipendenza fuq il-mogħdija (it-tnaqqis tal-għażla tal-għażliet ta’ adattament disponibbli fil-futur).

Pereżempju, l-impjanti tad-desalinizzazzjoni u żviluppi infrastrutturali kbar oħra qed jimpenjaw kapital u istituzzjonijiet għal trajettorji li huma diffiċli li jinbidlu fil-futur, u għalhekk qed inaqqsu l-flessibbiltà fir-rispons għal bidliet mhux previsti fil-kundizzjonijiet ambjentali, ekonomiċi u soċjali, u jnaqqsu l-portafoll tal-għażliet ta’ adattament.

Sabiex jiġi evitat kemm jista’ jkun l-adattament ħażin, dawk li jfasslu l-politika jeħtieġ li jifhmu bis-sħiħ il-kuntest tas-sitwazzjoni li qed jindirizzaw. Dan ifisser li wieħed jifhem x’inhuma l-kawżi (mhux is-sintomi) tal-vulnerabbiltà u min huma l-atturi u l-partijiet ikkonċernati ewlenin li għandhom jinstemgħu. Għandhom ukoll iħarsu lil hinn mill-iskeda ta’ żmien tal-politika jew tal-proġett u jqisu l-interkonnettività tal-mogħdijiet ta’ żvilupp u d-dipendenza ta’ diversi gruppi fuq l-infrastruttura jew l-istrutturi istituzzjonali.

Soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura

Il-Patt Ekoloġiku Ewropew b’mod ġenerali, u l-politiki tal-UE dwar l-adattament u l-bijodiversità b’mod aktar speċifiku, jitolbu sforzi akbar biex jiġu introdotti soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura (NBS) b’mod ħafna aktar mgħaġġel u fuq skala akbar milli fil-preżent.

In-NU jiddefinixxu l-NBS bħala “azzjonijiet għall-protezzjoni, il-konservazzjoni, ir-restawr, l-użu sostenibbli u l-ġestjoni tal-ekosistemi terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar naturali jew modifikati li jindirizzaw, b’mod effettiv u li jadatta, l-isfidi soċjali, ekonomiċi u ambjentali, filwaqt li fl-istess ħin jipprovdu benefiċċji f’termini tal-benesseri tal-bniedem, is-servizzi tal-ekosistema, ir-reżiljenza u l-bijodiversità” (1).

Is-sitt rapport ta’ valutazzjoni tal-IPCC (2) jisħaq li l-konservazzjoni, il-protezzjoni, ir-restawr u l-ġestjoni ta’ sehem sinifikanti tal-ekosistemi tad-dinja huma meħtieġa biex titnaqqas il-vulnerabbiltà tagħhom u biex tinżamm ir-reżiljenza tagħhom għall-klima. Dan jissottolinja wkoll il-potenzjal kbir tal-NBS biex inaqqsu b’mod effettiv ir-riskji klimatiċi u fl-istess ħin itejbu l-benesseri tal-bniedem, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli u emarġinati. L-ekosistemi madwar id-dinja huma essenzjali fil-protezzjoni tal-komunitajiet u tan-natura mill-impatti klimatiċi, bħall-għargħar u d-deżertifikazzjoni.

B’mod ġenerali, l-NBS iġibu aktar karatteristiċi u proċessi diversi, tan-natura u naturali fil-bliet, fil-pajsaġġi u fil-pajsaġġi tal-baħar. Huma ta’ benefiċċju għall-bijodiversità, jappoġġaw it-twassil ta’ firxa ta’ servizzi tal-ekosistema, u jistgħu jgħinu biex jintlaħqu l-miri ta’ restawr u protezzjoni tal-ekosistema.

L-NBS jistgħu jiġu implimentat b’mod indipendenti jew jiġu integrati f’miżuri oħra ta’ adattament, flimkien ma’ soluzzjonijiet aktar teknoloġiċi jew ibbażati fuq l-infrastruttura.

Dawn jagħtu l-aħjar riżultati meta l-implimentazzjoni tagħhom tqis kif xieraq il-kumplessità tal-ekosistemi u l-effetti previsti tat-tibdil fil-klima fuqhom, iżda wkoll il-kuntest lokali speċifiku u d-diversi interessi u valuri marbuta magħhom. Għalhekk huwa importanti li l-partijiet ikkonċernati u l-komunitajiet jiġu involuti f’kull stadju sabiex jiġu żgurati l-appoġġ u s-sjieda konġunta. Dan jista’ jsir ferm aktar faċli permezz ta’ qafas regolatorju li jwassal, standards tekniċi, governanza kollaborattiva, trasferiment tal-għarfien, bini tal-kapaċitajiet, u finanzjament suffiċjenti.

Skont l-EEA (2021), is-soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura li jnaqqsu l-esponiment u s-sensittività għall-perikli klimatiċi u jtejbu l-kapaċità tal-adattament għall-indirizzar ta’ perikli bħal dawn jinvolvu diversi livelli ta’ intervent:

| 1. | Il-konservazzjoni u r-restawr (inkluża l-konverżjoni lura għal stat selvaġġ) tal-ekosistemi naturali f’postijiet fejn jipprovdu servizzi tal-ekosistema kritiċi għall-adattament u l-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri (eż. il-protezzjoni u r-restawr tal-artijiet mistagħdra biex tiġi sostnuta l-protezzjoni tal-komunitajiet umani minn temp estrem). |
| --- | --- |

1.

Il-konservazzjoni u r-restawr (inkluża l-konverżjoni lura għal stat selvaġġ) tal-ekosistemi naturali f’postijiet fejn jipprovdu servizzi tal-ekosistema kritiċi għall-adattament u l-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri (eż. il-protezzjoni u r-restawr tal-artijiet mistagħdra biex tiġi sostnuta l-protezzjoni tal-komunitajiet umani minn temp estrem).

| 2. | Il-ġestjoni sostenibbli u r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima tal-ekosistemi ġestiti biex jiġu pprovduti diversi servizzi tal-ekosistema (eż. id-diversifikazzjoni tal-pajsaġġi agrikoli u tal-foresti). |
| --- | --- |

2.

Il-ġestjoni sostenibbli u r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima tal-ekosistemi ġestiti biex jiġu pprovduti diversi servizzi tal-ekosistema (eż. id-diversifikazzjoni tal-pajsaġġi agrikoli u tal-foresti).

| 3. | Il-ħolqien ta’ ekosistemi ġodda u ggwidati lejn ħtiġijiet ta’ adattament partikolari (eż. soqfa ekoloġiċi jew soluzzjonijiet ibridi għall-ġestjoni tal-kosta). |
| --- | --- |

3.

Il-ħolqien ta’ ekosistemi ġodda u ggwidati lejn ħtiġijiet ta’ adattament partikolari (eż. soqfa ekoloġiċi jew soluzzjonijiet ibridi għall-ġestjoni tal-kosta).

Madankollu, kif iddikjarat minn Eggermont et al. (2015), il-konfini bejn dawn it-tliet tipi ma humiex ċari peress li jeżistu soluzzjonijiet ibridi tul dan il-gradjent kemm fl-ispazju kif ukoll fil-ħin. Pereżempju, fuq l-iskala tal-pajsaġġ, it-taħlit ta’ żoni protetti u ġestiti jista’ jkun meħtieġ biex jintlaħqu l-għanijiet tal-multifunzjonalità u tas-sostenibbiltà; art mistagħdra kostruwita tista’ tiġi żviluppata bħala ekosistema ġdida iżda, meta tkun stabbilita sew, tista’ sussegwentement tiġi ppreżervata u mistħarrġa bħala ekosistema naturali.

Ittestjar tal-istress tal-klima

B’reazzjoni għad-diżastru tal-impjant tal-enerġija nukleari ta’ Fukushima fil-Ġappun, il-Kunsill Ewropew fl-24 u l-25 ta’ Marzu 2011 iddikjara li “[s]-sikurezza tal-impjanti nukleari kollha tal-UE għandha tiġi rieżaminata, abbażi ta’ valutazzjoni komprensiva u trasparenti tar-riskju u s-sikurezza (‘simulazzjonijiet ta’ kriżi’)”. Dawn it-testijiet tal-istress kienu jikkonsistu minn żewġ elementi: (i) evalwazzjoni tar-robustezza ta’ impjant tal-enerġija nukleari meta jiffaċċja sett ta’ sitwazzjonijiet estremi (ipotetiċi) (3) u (ii) verifika tal-miżuri preventivi u ta’ mitigazzjoni magħżula inklużi l-marġnijiet disponibbli (4). 10 snin wara, il-metodoloġija ta’ dawn it-testijiet tal-istress issa tista’ tiġi estrapolata għal sett usa’ ta’ testijiet Ewropej tal-istress tal-klima biex jiġu identifikati r-riskji u d-dgħufijiet f’żona relatata mal-impatti tat-tibdil fil-klima. Bħal fil-każ tat-testijiet tal-istress nukleari li l-għan tagħhom kien li jiffokaw fuq miżuri li jistgħu jittieħdu biex tiġi pprevenuta ħsara fir-reattur nukleari wara diżastru naturali kif ukoll fuq miżuri ta’ mitigazzjoni, it-testijiet tal-istress tal-klima għandhom jiffokaw ukoll fuq miżuri li jistgħu jittieħdu qabel avvenimenti estremi tat-temp ikkawżati mill-klima li jnaqqsu r-riskju tal-impatt. Il-passi li ġejjin se jiggwidaw lejn test tal-istress tal-klima mfassal apposta.

Pass 1:   Id-definizzjoni tal-perikli f’test tal-istress tal-klima speċifiku għall-kuntest

Test tal-istress tal-klima fil-qalba tiegħu jidentifika r-riskji possibbli f’żona partikolari minħabba perikli relatati mal-klima, inklużi l-għargħar, is-sħana, in-nixfa, il-maltempati, eċċ. Dan isir billi tinġabar u tinħoloq informazzjoni dwar l-effetti tat-tibdil fil-klima (l-istress), u dwar il-vulnerabbiltà tas-sistemi u tal-oġġetti kontra dawn l-effetti. Tingħata attenzjoni partikolari lir-riskji ewlenin tal-klima - l-aktar importanti l-infrastruttura (ewlenija), iżda wkoll is-sigurtà tal-ilma, is-sigurtà tal-ikel, is-saħħa pubblika, il-bijodiversità u l-ekosistemi, eċċ. Hija meqjusa bħala prattika tajba li l-ittestjar tal-istress tal-infrastruttura kritika jibda jsir f’żona indikata li hija essenzjali għal sistemi kritiċi oħra bħall-ikel, l-ilma u s-saħħa. Ir-riskji u l-perikli tal-klima huma mifruxa ħafna f’termini tal-ispazju, u jvarjaw mhux biss fuq skala nazzjonali jew sottonazzjonali, iżda wkoll minn raħal għal ieħor, minn triq għal oħra, jew saħansitra minn dar għal oħra. Għalhekk, l-identifikazzjoni tal-iskala spazjali ta’ test tal-istress tal-klima, u l-perikli assoċjati miegħu, għandha tkun l-ewwel eżerċizzju.

Pass 2:   L-esplorazzjoni tal-vulnerabbiltajiet ġenerali

It-tieni pass jinvolvi l-esplorazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-perikli klimatiċi ddeterminati qabel permezz ta’ għarfien disponibbli għall-pubbliku, bħal mapep nazzjonali jew lokali. Dan l-“iskanjar rapidu” jippermetti l-ġbir ta’ informazzjoni bażika malajr, u jagħti l-ewwel indikazzjoni tal-impatti klimatiċi u l-vulnerabbiltajiet f’ċerta żona. Ir-riżultati huma adatti għas-sensibilizzazzjoni u biex tiġi pprovduta informazzjoni lill-partijiet ikkonċernati rilevanti li għadhom ma humiex involuti biżżejjed fl-adattament għat-tibdil fil-klima.

Pass 2.a:   Valutazzjoni profonda tal-vulnerabbiltajiet

L-informazzjoni miġbura fil-Pass 2 f’ħafna każijiet ma tkunx speċifika biżżejjed biex jiġu identifikati l-vulnerabbiltajiet fuq skala lokali. F’din is-sitwazzjoni, ikun utli li tiġi ġġenerata informazzjoni mfassla apposta b’data addizzjonali u b’kalkoli tal-mudell dwar żona speċifika.

Pass 3:   Mit-test tal-istress għall-istrateġija ta’ adattament għall-klima

Meta jkun twettaq test tal-istress, il-pass li jmiss huwa li din l-informazzjoni tissarraf fi strateġija ta’ adattament għat-tibdil fil-klima għal dak is-settur jew għal dik iż-żona. Qabel ma jiġu diskussi l-possibbiltajiet li dawn ir-riżultati jinqalbu f’azzjoni, huwa importanti li jiġi nnotat x’jagħmel, x’ma jagħmilx, test tal-istress:

| — | Ma tistax tfalli jew tgħaddi minn test tal-istress. Huwa mfassal biex jiġu identifikati vulnerabbiltajiet u riskji potenzjali f’qasam li jista’ jipprovdi input għall-pjanijiet jew l-istrateġiji ta’ adattament għall-klima. |
| --- | --- |

—

Ma tistax tfalli jew tgħaddi minn test tal-istress. Huwa mfassal biex jiġu identifikati vulnerabbiltajiet u riskji potenzjali f’qasam li jista’ jipprovdi input għall-pjanijiet jew l-istrateġiji ta’ adattament għall-klima.

| — | Test tal-istress standardizzat ma joffrix “blueprints” ta’ listi ta’ kontroll. Pjuttost, għandu l-għan li jappoġġa strateġiji jew pjanijiet ta’ adattament għall-klima mfassla apposta. |
| --- | --- |

—

Test tal-istress standardizzat ma joffrix “blueprints” ta’ listi ta’ kontroll. Pjuttost, għandu l-għan li jappoġġa strateġiji jew pjanijiet ta’ adattament għall-klima mfassla apposta.

| — | It-test tal-istress ma jordnax normi għall-adattament iżda jipprovdi input għal diskussjonijiet dwar liema livelli ta’ riskji huma aċċettabbli u liema ma humiex. |
| --- | --- |

—

It-test tal-istress ma jordnax normi għall-adattament iżda jipprovdi input għal diskussjonijiet dwar liema livelli ta’ riskji huma aċċettabbli u liema ma humiex.

| — | It-test tal-istress ma jinkludix il-kostijiet ta’ ċerti miżuri ta’ adattament, dan l-eżerċizzju baġitarju għandu jitwettaq fi stadju aktar tard meta l-miżuri ta’ adattament ikunu jistgħu jitqabblu. |
| --- | --- |

—

It-test tal-istress ma jinkludix il-kostijiet ta’ ċerti miżuri ta’ adattament, dan l-eżerċizzju baġitarju għandu jitwettaq fi stadju aktar tard meta l-miżuri ta’ adattament ikunu jistgħu jitqabblu.

| — | It-test tal-istress ma jiġġudikax u ma jimponix miżuri – dan isir f’kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati, kif jidher fl-eżempju prattiku li ġej. |
| --- | --- |

—

It-test tal-istress ma jiġġudikax u ma jimponix miżuri – dan isir f’kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati, kif jidher fl-eżempju prattiku li ġej.

Eżempju prattiku: prattika Netherlandiża dwar l-inkorporazzjoni ta’ testijiet tal-istress tal-klima fil-pjanijiet ta’ adattament għat-tibdil fil-klima permezz ta’ djalogi dwar ir-riskju

Fin-Netherlands, il-muniċipalitajiet kollha, il-bordijiet tal-ilma reġjonali, il-provinċji, u l-gvern ċentrali jaħdmu flimkien fil-programm Delta, programm ta’ adattament għall-klima. Bħala parti mill-ġestjoni tat-territorju tal-pjan Delta, bil-għan li n-Netherlands ikunu reżistenti għall-klima u reżiljenti f’termini tal-ilma sal-2050, il-partijiet kollha qablu li jwettqu test tal-istress tal-klima f’kollaborazzjoni ma’ diversi partijiet ikkonċernati. It-test tal-istress iffoka fuq in-nixfa, is-sħana, it-tifqigħ bl-ilma u l-għargħar urban/mix-xita. Bħala l-pass li jmiss, huma impenjaw ruħhom li jorganizzaw djalogi dwar ir-riskju u jinkorporaw l-eżitu tat-testijiet tal-istress u d-djalogi dwar ir-riskju fl-iżvilupp tal-aġendi tal-implimentazzjoni. Sal-2021, ir-reġjuni operattivi kollha kienu wettqu test tal-istress. Barra minn hekk, kważi r-Reġjuni operattivi kollha kienu bdew djalogi dwar ir-riskju, u għadd dejjem jikber ta’ muniċipalitajiet u Reġjuni operattivi stabbilew aġenda ta’ implimentazzjoni għall-adattament għat-tibdil fil-klima.

Djalogu dwar ir-riskju huwa proċess rikorrenti li jikkonsisti f’konverżazzjonijiet multipli dwar ir-riskji relatati mal-klima. Isiru djalogi interni dwar ir-riskju bejn l-impjegati taċ-ċivil fil-livell (sotto)nazzjonali filwaqt li jsiru djalogi esterni dwar ir-riskju bejn il-gvernijiet nazzjonali u partijiet oħra, bħar-residenti u n-negozji. L-objettiv għal djalogu dwar ir-riskju huwa doppju:

| 1. | Is-sensibilizzazzjoni dwar il-vulnerabbiltà ta’ żona partikolari għat-tibdil fil-klima. Il-parteċipanti jistgħu jiddiskutu r-riżultati tat-test tal-istress tal-klima matul id-djalogu dwar ir-riskju, filwaqt li jikkunsidraw liema riskji jqisu aċċettabbli u liema le. |
| --- | --- |

1.

Is-sensibilizzazzjoni dwar il-vulnerabbiltà ta’ żona partikolari għat-tibdil fil-klima. Il-parteċipanti jistgħu jiddiskutu r-riżultati tat-test tal-istress tal-klima matul id-djalogu dwar ir-riskju, filwaqt li jikkunsidraw liema riskji jqisu aċċettabbli u liema le.

| 2. | Id-djalogi jrawmu wkoll diskussjonijiet dwar kif jitnaqqsu l-vulnerabbiltajiet b’azzjonijiet konkreti. |
| --- | --- |

2.

Id-djalogi jrawmu wkoll diskussjonijiet dwar kif jitnaqqsu l-vulnerabbiltajiet b’azzjonijiet konkreti.

Il-gvern Netherlandiż ifforma pjan direzzjonali biex joħloq djalogi dwar ir-riskju li min-naħa tagħhom jipprovdu informazzjoni għall-istrateġiji u l-pjanijiet ta’ adattament għat-tibdil fil-klima.

Tabella 1

Ħarsa ġenerali lejn il-proċess tad-djalogu dwar ir-riskju

| Tħejjija | Organizzazzjoni tad-djalogu | Tlestija |
| --- | --- | --- |
| Għaliex? Min? Kif, liema forma? X’inhuma r-riskji ewlenin tal-klima? X’suġġetti għandhom jiġu diskussi? Kif għandu jiġi organizzat id-djalogu? Kif għandhom jiġu informati l-partijiet ikkonċernati? Meta? Min huwa s-sid tal-proċess? | X’inhuma t-temi li jorbtu? Min huwa affettwat mill-impatti? X’inhuma s-soluzzjonijiet? Opportunitajiet? Riskji ġodda? Kif jista’ kulħadd jiġi fuq l-istess livell? Min jimmodera l-proċess? Kif għandu jibqa’ involut kulħadd? | X’inhuma l-ftehimiet muniċipali? X’inhu l-prodott tad-djalogu dwar ir-riskju? Min jagħmel xiex u għaliex? Għandna nirrepetu d-djalogu? Kif għandu nikkondividu r-riżultati? Liema metodi ta’ komunikazzjoni se jintużaw? |

Tħejjija

Organizzazzjoni tad-djalogu

Tlestija

Għaliex? Min? Kif, liema forma? X’inhuma r-riskji ewlenin tal-klima? X’suġġetti għandhom jiġu diskussi? Kif għandu jiġi organizzat id-djalogu? Kif għandhom jiġu informati l-partijiet ikkonċernati? Meta? Min huwa s-sid tal-proċess?

X’inhuma t-temi li jorbtu? Min huwa affettwat mill-impatti? X’inhuma s-soluzzjonijiet? Opportunitajiet? Riskji ġodda? Kif jista’ kulħadd jiġi fuq l-istess livell? Min jimmodera l-proċess? Kif għandu jibqa’ involut kulħadd?

X’inhuma l-ftehimiet muniċipali? X’inhu l-prodott tad-djalogu dwar ir-riskju? Min jagħmel xiex u għaliex? Għandna nirrepetu d-djalogu? Kif għandu nikkondividu r-riżultati? Liema metodi ta’ komunikazzjoni se jintużaw?

Ma hemm l-ebda blueprint definit għal djalogu dwar ir-riskju, peress li dan jiddependi minn ħafna fatturi, bħall-iskala, iż-żmien, u l-kapaċità. Issa saru diversi djalogi dwar ir-riskju bbażati fuq testijiet tal-istress fin-Netherlands, li ġew ikkompilati f’ħarsa ġenerali u mappa. Il-gvern Netherlandiż jipprovdi wkoll lill-muniċipalitajiet, lir-reġjuni u lil korpi amministrattivi oħra b’lista ta’ organizzazzjonijiet li jistgħu jgħinu fl-iffaċilitar tad-djalogi dwar ir-riskju, b’eżempji ta’ djalogi dwar ir-riskju li diġà saru.

---

(1)  Definizzjoni ta’ NBS maqbula b’mod multilaterali, adottata mill-Ħames Assemblea tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent tal-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent fit-2 ta’ Marzu 2022 (UNEP/EA.5/Res.5), link aċċessata fit-13 ta’ April 2023.

(2)  Il-kontribut tal-Grupp ta’ Ħidma II Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability, link aċċessata fit-13 ta’ April 2023.

(3)  Avvenimenti li jibdew b’mod naturali, fosthom terremot, tsunami u temp estrem, it-telf ta’ sistemi ta’ sikurezza u l-ġestjoni tal-aċċidenti severi kienu s-suġġetti ewlenin għar-rieżami.

(4)  Ara wkoll EU Stress tests specifications, link aċċessata fit-13 ta’ April 2023.

---

IV Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il–Kunsill

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/32 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/32

---

Avviż għall-attenzjoni tas-suġġetti tad-data li għalihom japplikaw il-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 2020/1998 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem

(2023/C 264/02)

Qed tinġibed l-attenzjoni tas-suġġetti tad-data għall-informazzjoni li ġejja f'konformità mal-Artikolu 16 tar-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1).

Il-bażijiet legali għal din l-operazzjoni ta' pproċessar huma d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 (2), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1500 (3), u r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998 (4), kif implimentat bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1495 (5).

Il-kontrollur ta' din l-operazzjoni ta' pproċessar huwa l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea rappreżentat mid-Direttur Ġenerali tad-Direttorat Ġenerali għar-Relazzjonijiet Esterni (RELEX) tas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill u d-dipartiment inkarigat bl-operazzjoni ta' pproċessar huwa r-RELEX.1 li jista' jiġi kkuntattjat f'dan l-indirizz:

| Kunsill tal-Unjoni Ewropea Segretarjat Ġenerali |
| --- |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussell |
| BELGIQUE/BELGIË |

Kunsill tal-Unjoni Ewropea Segretarjat Ġenerali

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussell

BELGIQUE/BELGIË

indirizz elettroniku: sanctions@consilium.europa.eu

L-Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data tal-Kunsill jista' jiġi kkuntattjat f'dan l-indirizz:

| | Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data |
| --- | --- |

Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data

| | data.protection@consilium.europa.eu |
| --- | --- |

data.protection@consilium.europa.eu

L-għan tal-operazzjoni ta' pproċessar huwa l-istabbiliment u l-aġġornament tal-lista ta' persuni soġġetti għal miżuri restrittivi f'konformità mad-Deċiżjoni (PESK) 2020/1999, kif emendata bid-Deċiżjoni (PESK) 2023/1500, u r-Regolament (UE) 2020/1998 kif implimentat bir-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) 2023/1495, dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem.

Is-suġġetti tad-data huma l-persuni fiżiċi li jissodisfaw il-kriterji għall-elenkar kif stabbilit fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 u r-Regolament (UE) 2020/1998.

Id-data personali miġbura tinkludi d-data meħtieġa għall-identifikazzjoni korretta tal-persuna kkonċernata, id-dikjarazzjoni tar-raġunijiet u kull data oħra marbuta mar-raġunijiet għall-elenkar.

Il-bażijiet legali għat-trattament tad-data personali huma d-Deċiżjonijiet tal-Kunsill adottati skont l-Artikolu 29 TUE u r-Regolamenti tal-Kunsill adottati skont l-Artikolu 215 TFUE li jiddeżinjaw persuni fiżiċi (suġġetti tad-data) u jimponu ffriżar tal-assi u restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar.

L-ipproċessar ikun meħtieġ għat-twettiq ta' kompitu li jsir fl-interess pubbliku f'konformità mal-Artikolu 5(1)(a) u għall-konformità mal-obbligi legali stipulati fl-atti legali msemmija hawn fuq li għalihom huwa soġġett il-kontrollur f'konformità mal-Artikolu 5(1)(b) tar-Regolament (UE) 2018/1725.

L-ipproċessar ikun meħtieġ għal raġunijiet ta' interess pubbliku sostanzjali f'konformità mal-Artikolu 10(2)(g) tar-Regolament (UE) 2018/1725.

Il-Kunsill jista' jikseb data personali tas-suġġetti tad-data mill-Istati Membri u/jew mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna. Ir-riċevituri tad-data personali huma l-Istati Membri, il-Kummissjoni Ewropea u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna.

Id-data personali kollha pproċessata mill-Kunsill fil-kuntest tal-miżuri restrittivi awtonomi tal-UE tinżamm għal 5 snin mill-mument li s-suġġett tad-data jkun tneħħa mil-lista ta' persuni soġġetti għall-iffriżar tal-assi jew il-validità tal-miżura tkun skadiet jew, jekk titressaq azzjoni legali quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, sakemm tingħata sentenza finali. Id-data personali li tinsab f'dokumenti rreġistrati mill-Kunsill tinżamm mill-Kunsill għal finijiet ta' arkivjar fl-interess pubbliku, skont it-tifsira tal-Artikolu 4(1)(e) tar-Regolament (UE) 2018/1725.

Il-Kunsill jista' jkollu bżonn jiskambja data personali dwar suġġett tad-data ma' pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali fil-kuntest tat-traspożizzjoni mill-Kunsill tad-deżinjazzjonijiet tan-NU jew fil-kuntest tal-kooperazzjoni internazzjonali rigward il-politika tal-UE dwar il-miżuri restrittivi.

Fin-nuqqas ta' deċiżjoni ta' adegwatezza, jew ta' salvagwardji xierqa, it-trasferiment ta' data personali lil pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali jkun ibbażat fuq il-kondizzjoni(jiet) li ġejja/ġejjin, skont l-Artikolu 50 tar-Regolament (UE) 2018/1725:

| — | it-trasferiment ikun meħtieġ għal raġunijiet importanti ta' interess pubbliku; |
| --- | --- |

—

it-trasferiment ikun meħtieġ għal raġunijiet importanti ta' interess pubbliku;

| — | it-trasferiment ikun meħtieġ għall-istabbiliment, l-eżerċitar jew id-difiża ta' talbiet legali. |
| --- | --- |

—

it-trasferiment ikun meħtieġ għall-istabbiliment, l-eżerċitar jew id-difiża ta' talbiet legali.

L-ebda teħid ta' deċiżjonijiet awtomatizzat ma huwa involut fl-ipproċessar tad-data personali tas-suġġett tad-data.

Is-suġġetti tad-data għandhom id-dritt għall-informazzjoni u d-dritt ta' aċċess għad-data personali tagħhom. Għandhom ukoll id-dritt li jikkoreġu u jimlew b'mod komplet id-data tagħhom. Taħt ċerti ċirkostanzi, jista' jkollhom id-dritt li jiksbu t-tħassir tad-data personali tagħhom, jew id-dritt li joġġezzjonaw għall-ipproċessar tad-data personali tagħhom jew li jitolbu li din tiġi ristretta.

Is-suġġetti tad-data jistgħu jeżerċitaw dawn id-drittijiet billi jibagħtu ittra elettronika lill-kontrollur b'kopja lill-Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data kif indikat hawn fuq.

Mehmuż mat-talba tagħhom, is-suġġetti tad-data jridu jipprovdu kopja ta' dokument ta' identifikazzjoni biex jikkonfermaw l-identità tagħhom (karta tal-identità jew passaport). Dan id-dokument għandu jkollu numru ta' identifikazzjoni, il-pajjiż tal-ħruġ, il-perjodu ta' validità, l-isem, l-indirizz u d-data tat-twelid. Kwalunkwe data oħra li tkun tinsab fil-kopja tad-dokument ta' identifikazzjoni, bħal ritratt jew kwalunkwe karatteristika personali, tista' titgħatta bl-iswed.

Is-suġġetti tad-data għandhom id-dritt li jressqu lment quddiem il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data f'konformità mar-Regolament (UE) 2018/1725 (edps@edps.europa.eu).

Qabel ma jagħmlu dan, huwa rakkomandat li s-suġġetti tad-data l-ewwel jippruvaw jiksbu rimedju billi jikkuntattjaw lill-kontrollur u/jew lill-Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data tal-Kunsill.

---

(1)  ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39.

(2)  ĠU L 410 I , 7.12.2020, p. 13.

(3)  OJ L 183 I , 20.7.2023, p. 35.

(4)  ĠU L 410 I , 7.12.2020, p. 1.

(5)  OJ L 183 I , 20.7.2023, p. 1.

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/34 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/34

---

Avviż għall-attenzjoni tal-persuni u l-entitajiet soġġetti għall-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999, kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1500 u fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998, kif implimentat bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1495 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem

(2023/C 264/03)

L-informazzjoni li ġejja qed tinġieb għall-attenzjoni tal-persuni u l-entitajiet li jidhru fl-Anness għad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/1999 (1), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2023/1500 (2), u fl-Anness I għar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998 (3) kif implimentat bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2023/1495 (4), dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem.

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ddeċieda li dawk il-persuni u l-entitajiet għandhom jiġu inklużi fil-lista ta' persuni fiżiċi u ġuridiċi, entitajiet u korpi soġġetti għall-miżuri restrittivi previsti fid-Deċiżjoni (PESK) 2020/1999 u r-Regolament (UE) 2020/1998. Ir-raġunijiet għad-deżinjazzjonijiet ta' dawk il-persuni u l-entitajiet jidhru fl-entrati rilevanti f'dawk l-Annessi.

Qed tinġibed l-attenzjoni tal-persuni u l-entitajiet ikkonċernati għall-possibbiltà li ssir applikazzjoni lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru jew l-Istati Membri rilevanti kif indikat fuq is-siti web fl-Anness II għar-Regolament (UE) 2020/1998, sabiex tinkiseb awtorizzazzjoni biex il-fondi ffriżati jintużaw għal ħtiġijiet bażiċi jew ħlasijiet speċifiċi (ara l-Artikolu 4 tar-Regolament).

Il-persuni u l-entitajiet ikkonċernati jistgħu jressqu talba quddiem il-Kunsill qabel it-28 ta' Lulju 2023, flimkien ma' dokumentazzjoni ta' sostenn li d-deċiżjoni li tinkludihom fil-lista msemmija hawn fuq jenħtieġ terġa' tiġi kkunsidrata, fl-indirizz li ġej:

| Council of the European Union |
| --- |
| General Secretariat |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Council of the European Union

General Secretariat

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

indirizz elettroniku: sanctions@consilium.europa.eu

Kwalunkwe osservazzjoni li tasal għall-fini tar-rieżami perjodiku tal-Kunsill ser titqies, skont l-Artikolu 10 tad-Deċiżjoni (PESK) 2020/1999.

---

(1)  ĠU L 410 I, 7.12.2020, p. 13.

(2)  ĠU L 183 I, 20.7.2023, p. 35.

(3)  ĠU L 410 I, 7.12.2020, p. 1.

(4)  ĠU L 183 I, 20.7.2023, p. 1.

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/35 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/35

---

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

tal-25 ta' Lulju 2023

li taħtar membru supplenti fil-Kumitat ta' Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-Ungerija

(2023/C 264/04)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-22 ta’ Lulju 2003 li tistabbilixxi Kumitat ta’ Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 3 tagħha,

Wara li kkunsidra l-listi ta’ kandidati ppreżentati lill-Kunsill mill-Gvernijiet tal-Istati Membri,

Billi:

| (1) | Permezz tad-Deċiżjoni tiegħu tal-24 ta’ Frar 2022 (2), il-Kunsill ħatar membri u membri supplenti tal-Kumitat ta’ Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-perjodu mill-1 ta’ Marzu 2022 sat-28 ta’ Frar 2025. |
| --- | --- |

(1)

Permezz tad-Deċiżjoni tiegħu tal-24 ta’ Frar 2022 (2), il-Kunsill ħatar membri u membri supplenti tal-Kumitat ta’ Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-perjodu mill-1 ta’ Marzu 2022 sat-28 ta’ Frar 2025.

| (2) | Il-gvern tal-Ungerija ppreżenta nomina għal post vakanti wieħed li għandu jimtela, |
| --- | --- |

(2)

Il-gvern tal-Ungerija ppreżenta nomina għal post vakanti wieħed li għandu jimtela,

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Il-persuna li ġejja hija maħtura membru supplenti tal-Kumitat ta’ Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-perjodu li jintemm fit-28 ta’ Frar 2025:

RAPPREŻENTANTI TAT-TRADE UNIONS

| Stat Membru | Membru supplenti |
| --- | --- |
| L-Ungerija | Is-Sa Sára FELSZEGHI |

Stat Membru

Membru supplenti

L-Ungerija

Is-Sa Sára FELSZEGHI

Artikolu 2

Il-Kunsill għandu jaħtar lill-membri u lill-membri supplenti li għadhom ma ġewx innominati f’data aktar tard.

Artikolu 3

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fid-data tal-adozzjoni tagħha.

Magħmul fi Brussell, il-25 ta' Jannar 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

L. PLANAS PUCHADES

---

(1)  ĠU C 218, 13.9.2003, p. 1.

1

(2)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-24 ta' Frar 2022 li taħtar il-membri u l-membri supplenti tal-Kumitat ta’ Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol (ĠU C 92, 25.2.2022, p. 1).

2

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/37 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/37

---

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

tal-25 ta' Lulju 2023

li taħtar membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija taċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta' Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) għan-Netherlands

(2023/C 264/05)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/128 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Jannar 2019 li jistabbilixxi Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta’ Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 337/75 (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 4 tiegħu,

Wara li kkunsidra l-listi ta’ kandidati għall-ħatra ppreżentati lill-Kunsill mill-Gvernijiet tal-Istati Membri u mill-organizzazzjonijiet ta’ min iħaddem u dawk tal-ħaddiema,

Billi:

| (1) | Bid-Deċiżjoni tiegħu tat-28 ta’ Marzu 2023 (2), il-Kunsill ħatar membri u membri supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tas-Cedefop għall-perjodu mill-1 ta’ April 2023 sal-31 ta’ Marzu 2027. |
| --- | --- |

(1)

Bid-Deċiżjoni tiegħu tat-28 ta’ Marzu 2023 (2), il-Kunsill ħatar membri u membri supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tas-Cedefop għall-perjodu mill-1 ta’ April 2023 sal-31 ta’ Marzu 2027.

| (2) | L-organizzazzjoni ta’ min iħaddem BusinessEurope ppreżentat nomina għal post wieħed li jrid jimtela, |
| --- | --- |

(2)

L-organizzazzjoni ta’ min iħaddem BusinessEurope ppreżentat nomina għal post wieħed li jrid jimtela,

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Il-persuna li ġejja tinħatar bħala membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija taċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta' Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) għall-perjodu li jintemm fil-31 ta' Marzu 2027:

| | RAPPREŻENTANTI TAL-ORGANIZZAZZJONIJIET TA' MIN IĦADDEM






  Stat Membru | Membru supplenti |
| --- | --- | --- |
| In-Netherlands | Is-Sa Eva VAN DER BOOM |

RAPPREŻENTANTI TAL-ORGANIZZAZZJONIJIET TA' MIN IĦADDEM

Stat Membru

Membru supplenti

In-Netherlands

Is-Sa Eva VAN DER BOOM

Artikolu 2

Il-Kunsill għandu jaħtar lill-membri u lill-membri supplenti li għadhom ma ġewx innominati f’data aktar tard.

Artikolu 3

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fid-data tal-adozzjoni tagħha.

Magħmul fi Brussell, 25 ta' Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

L. PLANAS PUCHADES

---

(1)  ĠU L 30, 31.1.2019, p. 90.

1

(2)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-28 ta' Marzu 2023 li taħtar il-membri u l-membri supplenti tal-Bord tat-Tmexxija taċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta' Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) (ĠU C 116, 31.3.2023, p. 15).

2

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/39 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/39

---

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

tal-25 ta’ Lulju 2023

li taħtar membru u membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol għall-Ungerija

(2023/C 264/06)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/126 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Jannar 2019 li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol (EU-OSHA), u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2062/94 (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 4 tiegħu,

Wara li kkunsidra l-listi ta’ kandidati għall-ħatra ppreżentati lill-Kunsill mill-Gvernijiet tal-Istati Membri u mill-organizzazzjonijiet tal-impjegati u ta’ min iħaddem,

Wara li kkunsidra l-lista tal-membri u membri supplenti tal-Kumitat ta’ Konsulenza dwar is-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol,

Billi:

| (1) | Permezz tad-Deċiżjoni tiegħu tat-28 ta’ Marzu 2023 (2), il-Kunsill ħatar membri u membri supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-EU-OSHA għall-perjodu mill-1 ta’ April 2023 sal-31 ta’ Marzu 2027. |
| --- | --- |

(1)

Permezz tad-Deċiżjoni tiegħu tat-28 ta’ Marzu 2023 (2), il-Kunsill ħatar membri u membri supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-EU-OSHA għall-perjodu mill-1 ta’ April 2023 sal-31 ta’ Marzu 2027.

| (2) | L-organizzazzjoni tal-impjegati ETUC ippreżentat proposti oħra għaż-żewġ postijiet li jridu jimtlew għall-Ungerija, |
| --- | --- |

(2)

L-organizzazzjoni tal-impjegati ETUC ippreżentat proposti oħra għaż-żewġ postijiet li jridu jimtlew għall-Ungerija,

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Il-persuni li ġejjin huma maħturin membru u membru supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-EU-OSHA għall-perjodu li jintemm fil-31 ta' Marzu 2027:

| | RAPPREŻENTANTI TAL-ORGANIZZAZZJONIJIET TAL-IMPJEGATI







  Stat Membru | Membru | Membru supplenti |
| --- | --- | --- | --- |
| Ungerija | Is-Sa Sára FELSZEGHI | Is-Sur László MISKÉRI |

RAPPREŻENTANTI TAL-ORGANIZZAZZJONIJIET TAL-IMPJEGATI

Stat Membru

Membru

Membru supplenti

Ungerija

Is-Sa Sára FELSZEGHI

Is-Sur László MISKÉRI

Artikolu 2

Il-Kunsill għandu jaħtar lill-membri u lill-membri supplenti li għadhom ma ġewx innominati f’data aktar tard.

Artikolu 3

Din id-Deċiżjoni tidħol fis-seħħ fid-data tal-adozzjoni tagħha.

Magħmul fi Brussell, l-25 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

L. PLANAS PUCHADES

---

(1)  ĠU L 30, 31.1.2019, p. 58.

1

(2)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-28 ta' Marzu 2023 li taħtar il-membri u l-membri supplenti tal-Bord tat-Tmexxija tal-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol (EU-OSHA) (ĠU C 116, 31.3.2023, p. 19).

2

---

Il-Kummissjoni Ewropea

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/41 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/41

---

Wiċċ nazzjonali ġdid tal-muniti tal-euro maħsuba għaċ-ċirkolazzjoni

(2023/C 264/07)

Image 10

Wiċċ nazzjonali tal-munita kommemorattiva l-ġdida taż-żewġ euro, maħsuba biex titqiegħed fiċ-ċirkolazzjoni u maħruġa mill-Estonja

Il-muniti tal-euro maħsuba għaċ-ċirkolazzjoni għandhom status ta’ valuta legali fiż-Żona tal-Euro kollha. Bil-għan li tinforma lill-pubbliku u lill-partijiet kollha li jużaw il-muniti, il-Kummissjoni tippubblika deskrizzjoni tad-disinji tal-muniti l-ġodda kollha (1). F’konformità mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta’ Frar 2009 (2), l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-pajjiżi li kkonkludew ftehim monetarju mal-Unjoni Ewropea li jipprevedi l-ħruġ ta’ muniti tal-euro, huma awtorizzati joħorġu muniti kommemorattivi tal-euro maħsuba għaċ-ċirkolazzjoni kemm-il darba jiġu ssodisfati ċerti kundizzjonijiet, b’mod partikolari li jintużaw il-muniti taż-żewġ euro biss. Dawn il-muniti għandhom l-istess karatteristiċi tekniċi bħall-muniti l-oħra taż-żewġ euro, iżda n-naħa nazzjonali tagħhom fiha disinn kommemorattiv li jkun simboliku ħafna f’termini nazzjonali jew Ewropej.

Il-pajjiż emittenti: L-Estonja

Is-suġġett tal-kommemorazzjoni: Għasfur nazzjonali Estonjan - il-ħuttafa

Deskrizzjoni tad-disinn: Id-disinn juri s-siluwett tal-ħuttafa bit-test “HIRUNDO RUSTICA” (il-ħuttafa bil-Latin) fin-naħa ta’ fuq tal-lemin, f’nofs ċirku. Fil-qiegħ hemm l-isem tal-pajjiż emittenti “EESTI” u taħtu tidher is-sena tal-ħruġ “2023”.

Iċ-ċirku ta’ barra tal-munita juri t-12-il stilla tal-bandiera Ewropea.

L-għadd ta’ muniti li huwa stmat li se jinħarġu: 1 000 000

Id-data tal-ħruġ: Fit-tieni kwart tal-2023

---

(1)  Ara ĠU C 373, 28.12.2001, p. 1 għall-uċuħ nazzjonali tal-muniti kollha li nħarġu fl-2002.

(2)  Ara l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji tal-10 ta’ Frar 2009 u r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Diċembru 2008 dwar il-linji gwida komuni għall-uċuħ nazzjonali u l-ħruġ ta’ muniti tal-euro maħsuba għaċ-ċirkolazzjoni (ĠU L 9, 14.1.2009, p. 52).

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/42 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/42

---

Rata tal-kambju tal-euro (1)

Is-26 ta' Lulju 2023

(2023/C 264/08)

1 euro =

| | Munita | Rata tal-kambju |
| --- | --- | --- |
| USD | Dollaru Amerikan | 1,1059 |
| JPY | Yen Ġappuniż | 155,30 |
| DKK | Krona Daniża | 7,4517 |
| GBP | Lira Sterlina | 0,85695 |
| SEK | Krona Żvediża | 11,5313 |
| CHF | Frank Żvizzeru | 0,9549 |
| ISK | Krona Iżlandiża | 145,50 |
| NOK | Krona Norveġiża | 11,2000 |
| BGN | Lev Bulgaru | 1,9558 |
| CZK | Krona Ċeka | 24,050 |
| HUF | Forint Ungeriż | 384,13 |
| PLN | Zloty Pollakk | 4,4200 |
| RON | Leu Rumen | 4,9288 |
| TRY | Lira Turka | 29,8020 |
| AUD | Dollaru Awstraljan | 1,6401 |
| CAD | Dollaru Kanadiż | 1,4620 |
| HKD | Dollaru ta’ Hong Kong | 8,6308 |
| NZD | Dollaru tan-New Zealand | 1,7814 |
| SGD | Dollaru tas-Singapor | 1,4682 |
| KRW | Won tal-Korea t’Isfel | 1 410,55 |
| ZAR | Rand ta’ l-Afrika t’Isfel | 19,5801 |
| CNY | Yuan ren-min-bi Ċiniż | 7,9109 |
| IDR | Rupiah Indoneżjan | 16 639,98 |
| MYR | Ringgit Malażjan | 5,0313 |
| PHP | Peso Filippin | 60,421 |
| RUB | Rouble Russu | |
| THB | Baht Tajlandiż | 37,910 |
| BRL | Real Brażiljan | 5,2401 |
| MXN | Peso Messikan | 18,6702 |
| INR | Rupi Indjan | 90,7231 |

Munita

Rata tal-kambju

USD

Dollaru Amerikan

1,1059

JPY

Yen Ġappuniż

155,30

DKK

Krona Daniża

7,4517

GBP

Lira Sterlina

0,85695

SEK

Krona Żvediża

11,5313

CHF

Frank Żvizzeru

0,9549

ISK

Krona Iżlandiża

145,50

NOK

Krona Norveġiża

11,2000

BGN

Lev Bulgaru

1,9558

CZK

Krona Ċeka

24,050

HUF

Forint Ungeriż

384,13

PLN

Zloty Pollakk

4,4200

RON

Leu Rumen

4,9288

TRY

Lira Turka

29,8020

AUD

Dollaru Awstraljan

1,6401

CAD

Dollaru Kanadiż

1,4620

HKD

Dollaru ta’ Hong Kong

8,6308

NZD

Dollaru tan-New Zealand

1,7814

SGD

Dollaru tas-Singapor

1,4682

KRW

Won tal-Korea t’Isfel

1 410,55

ZAR

Rand ta’ l-Afrika t’Isfel

19,5801

CNY

Yuan ren-min-bi Ċiniż

7,9109

IDR

Rupiah Indoneżjan

16 639,98

MYR

Ringgit Malażjan

5,0313

PHP

Peso Filippin

60,421

RUB

Rouble Russu

THB

Baht Tajlandiż

37,910

BRL

Real Brażiljan

5,2401

MXN

Peso Messikan

18,6702

INR

Rupi Indjan

90,7231

---

(1)  Sors: rata tal-kambju ta' referenza ppubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew.

---

L-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/43 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/43

---

AVVIŻ TA’ KOMPETIZZJONI MIFTUĦA

(2023/C 264/09)

L-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal (EPSO) qiegħed jorganizza l-kompetizzjoni miftuħa li ġejja:

EPSO/AD/403/23 — Amministraturi (AD 7) fl-oqsma li ġejjin:

| 1. | Immaniġġjar ta’ kriżijiet |
| --- | --- |

1.

Immaniġġjar ta’ kriżijiet

| 2. | Migrazzjoni u sigurtà interna |
| --- | --- |

2.

Migrazzjoni u sigurtà interna

L-avviż tal-kompetizzjoni huwa ppubblikat f’24 lingwa f’
  Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
  C 264 A tas-27 ta’ Lulju 2023
  .

Tista’ ssib aktar informazzjoni fuq is-sit web tal-EPSO (1).

---

(1)  https://epso.europa.eu/mt

---

V Avviżi

ATTI OĦRAJN

Il-Kummissjoni Ewropea

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/44 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/44

---

Pubblikazzjoni ta’ komunikazzjoni dwar l-approvazzjoni ta’ emenda standard għall-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott għal isem fis-settur tal-inbid kif imsemmi fl-Artikolu 17(2) u (3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33

(2023/C 264/10)

Din il-komunikazzjoni hija ppubblikata f’konformità mal-Artikolu 17(5) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33 (1).

KOMUNIKAZZJONI TAL-APPROVAZZJONI TA’ EMENDA STANDARD

“Atlantique”

PGI-FR-A1365-AM02

Data tal-komunikazzjoni: 27.4.2023

DESKRIZZJONI TAL-EMENDA APPROVATA U RAĠUNIJIET GĦALIHA

1.   Tnaqqis fil-qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum għal 9 % tal-volum

It-tnaqqis fil-qawwa alkoħolika skont il-volum għandu jagħmilha possibbli li jingħata rispons għal swieq ġodda bi nbejjed b’inqas alkoħol, aktar “friski” u faċli biex jinxtorbu.

Il-punt 4 tad-Dokument Uniku ġie emendat.

2.   Introduzzjoni tal-varjetajiet tad-dwieli Sauvignac B u Touriga nacional

Ġew introdotti żewġ varjetajiet ta’ dwieli ġodda: is-Sauvignac B li hija reżistenti għall-moffa forma ta’ trab, għall-moffa żajbrija u l-Black-Rot u t-Touriga nacional għall-adattament għat-tibdil fil-klima.

Il-punt 7 tad-Dokument Uniku ġie emendat.

3.   Referenza għall-korp ta’ spezzjoni

Il-formulazzjoni tar-referenza għall-korp ta’ spezzjoni ġiet riveduta biex tiġi armonizzata mal-Ispeċifikazzjonijiet tal-Prodott l-oħra tad-denominazzjonijiet. Din l-emenda hija purament editorjali.

Din l-emenda ma twassal għall-ebda bidla fid-Dokument Uniku.

4.   Kodiċi Ġeografiku Uffiċjali

Il-lista tal-muniċipalitajiet ġiet aġġornata fid-dawl tal-Kodiċi Ġeografiku Uffiċjali tal-2022 għaż-żona ġeografika.

Hija bidla purament editorjali li ma temendax iż-żona ġeografika.

Il-punt 6 tad-Dokument Uniku ġie emendat.

DOKUMENT UNIKU

1.   Isem/ismijiet għar-reġistrazzjoni

Atlantique

2.   Tip ta’ indikazzjoni ġeografika

IĠP - Indikazzjoni Ġeografika Protetta

3.   Kategoriji tal-prodotti tad-dwieli

| 1. | Inbid |
| --- | --- |

1.

Inbid

4.   Deskrizzjoni tal-inbid/inbejjed

Dawn huma nbejjed ħomor, rożè u bojod bla gass. Għandhom qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum ta’ 9 % tal-volum.

DESKRIZZJONI QASIRA

L-inbejjed bl-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Atlantique” huma nbejjed ħomor, rożè u bojod bla gass.

L-inbejjed bla gass bl-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Atlantique” għandhom qawwa alkoħolika proprja minima skont il-volum ta’ 10,5 % tal-volum.

Il-kontenut (massimu jew minimu) ta’ aċidità volatili, aċidità totali, diossidu tal-kubrit u diossidu tal-karbonju huwa dak stabbilit fil-leġiżlazzjoni Komunitarja. L-inbejjed ħomor għandhom tannini rotob u armonjużi. Huma bbilanċjati, b’togħma ta’ frott u eleganti. L-inbejjed bojod u rożè jesprimu bis-sħiħ il-freskezza u l-aromi tal-varjetajiet tad-dwieli li minnhom jiġu prodotti. Huma nbejjed fini ħafna.

| Karatteristiċi analitiċi |
| --- |
| Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) | |
| Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) | |
| Aċidità totali minima | |
| Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) | |
| Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru) | |

Karatteristiċi analitiċi

Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum)

Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum)

Aċidità totali minima

Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru)

Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

5.   Prattiki tal-produzzjoni tal-inbid

5.1.   Prattiki enoloġiċi speċifiċi

Fir-rigward tal-prattiki enoloġiċi, l-inbejjed għandhom jirrispettaw l-obbligi stabbiliti fil-livell Ewropew u fil-Kodiċi Rurali u tas-Sajd Marittimu.

5.2.   Rendimenti massimi

120 ettolitru għal kull ettaru

6.   Definizzjoni taż-żona demarkata

Il-ħsad tal-għeneb, il-vinifikazzjoni u l-produzzjoni tal-inbejjed bl-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Atlantique” jitwettqu fit-territorju tal-muniċipalitajiet li ġejjin abbażi tal-Kodiċi Ġeografiku Uffiċjali tat-18 ta’ Frar 2022:

Fid-dipartiment ta’ Charente, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Abzac, Les Adjots, Agris, Aigre, Alloue, Ambérac, Ambernac, Anais, Angeac-Champagne, Angeac-Charente, Angeduc, Angoulême, Ansac-sur-Vienne, Ars, Asnières-sur-Nouère, Aubeterre-sur-Dronne, Aunac-sur-Charente, Aussac-Vadalle, Baignes-Sainte-Radegonde, Balzac, Barbezières, Barbezieux-Saint-Hilaire, Bardenac, Barret, Barro, Bassac, Bazac, Beaulieu-sur-Sonnette, Bécheresse, Bellevigne, Bellon, Benest, Bernac, Berneuil, Bessac, Bessé, Bioussac, Birac, Blanzaguet-Saint-Cybard, Boisbreteau, Boisné-La Tude, Bonnes, Bonneuil, Bors (Canton de Tude-et-Lavalette), Bors (Canton de Charente-Sud), Le Bouchage, Bouëx, Bourg-Charente, Bouteville, Boutiers-Saint-Trojan, Brettes, Bréville, Brie, Brie-sous-Barbezieux, Brie-sous-Chalais, Brigueuil, Brillac, Brossac, Bunzac, Cellefrouin, Cellettes, Chabanais, Chabrac, Chadurie, Chalais, Challignac, Champagne-Vigny, Champagne-Mouton, Champmillon, Champniers, Chantillac, La Chapelle, Charmé, Charras, Chasseneuil-sur-Bonnieure, Chassenon, Chassiecq, Chassors, Châteaubernard, Châteauneuf-sur-Charente, Châtignac, Chazelles, Chenon, Cherves-Châtelars, Cherves-Richemont, La Chèvrerie, Chillac, Chirac, Claix, Cognac, Combiers, Condac, Condéon, Confolens, Coteaux-du-Blanzacais, Coulgens, Coulonges, Courbillac, Courcôme, Courgeac, Courlac, La Couronne, Couture, Criteuil-la-Magdeleine, Curac, Deviat, Dignac, Dirac, Douzat, Ébréon, Échallat, Écuras, Édon, Empuré, Épenède, Les Essards, Esse, Étagnac, Étriac, Exideuil-sur-Vienne, Eymouthiers, La Faye, Feuillade, Fléac, Fleurac, Fontclaireau, Fontenille, La Forêt-de-Tessé, Fouquebrune, Fouqueure, Foussignac, Garat, Gardes-le-Pontaroux, Genac-Bignac, Gensac-la-Pallue, Genté, Gimeux, Gond-Pontouvre, Les Gours, Le Grand-Madieu, Grassac, Graves-Saint-Amant, Guimps, Guizengeard, Gurat, Hiersac, Hiesse, Houlette, L’Isle-d’Espagnac, Jarnac, Jauldes, Javrezac, Juignac, Juillac-le-Coq, Juillé, Julienne, Lachaise, Ladiville, Lagarde-sur-le-Né, Laprade, Lessac, Lesterps, Lésignac-Durand, Lichères, Ligné, Lignières-Ambleville, Linars, Le Lindois, Londigny, Longré, Lonnes, Louzac-Saint-André, Lupsault, Lussac, Luxé, La Magdeleine, Magnac-Lavalette-Villars, Magnac-sur-Touvre, Maine-de-Boixe, Mainzac, Mainxe-Gondeville, Manot, Mansle, Marcillac-Lanville, Mareuil, Marillac-le-Franc, Marsac, Marthon, Massignac, Mazerolles, Médillac, Mérignac, Merpins, Mesnac, Les Métairies, Mons, Montboyer, Montbron, Montmérac, Montemboeuf, Montignac-Charente, Montignac-le-Coq, Montjean, Montmoreau, Montrollet, Mornac, Mosnac-Saint-Simeux, Moulidars, Moulins-sur-Tardoire, Mouthiers-sur-Boëme, Mouton, Moutonneau, Mouzon, Nabinaud, Nanclars, Nanteuil-en-Vallée, Nercillac, Nersac, Nieuil, Nonac, Oradour, Oradour-Fanais, Orgedeuil, Oriolles, Orival, Paizay-Naudouin-Embourie, Palluaud, Parzac, Passirac, Pérignac, Pillac, Les Pins, Plassac-Rouffiac, Pleuville, Poullignac, Poursac, Pranzac, Pressignac, Puymoyen, Puyréaux, Raix, Ranville-Breuillaud, Reignac, Réparsac, Rioux-Martin, Rivières, La Rochefoucauld-en-Angoumois, La Rochette, Ronsenac, Rouffiac, Rougnac, Rouillac, Roullet-Saint-Estèphe, Roussines, Rouzède, Ruelle-sur-Touvre, Ruffec, Saint-Adjutory, Saint-Amant-de-Boixe, Saint-Amant-de-Nouère, Saint-Aulais-la-Chapelle, Saint-Avit, Saint-Bonnet, Saint-Brice, Saint-Christophe, Saint-Ciers-sur-Bonnieure, Saint-Claud, Saint-Coutant, Saint-Cybardeaux, Saint-Félix, Saint-Fort-sur-le-Né, Saint-Fraigne, Saint-Front, Saint-Genis-d’Hiersac, Saint-Georges, Saint-Germain-de-Montbron, Saint-Gourson, Saint-Groux, Saint-Laurent-de-Céris, Saint-Laurent-de-Cognac, Saint-Laurent-des-Combes, Saint-Martial, Saint-Martin-du-Clocher, Saint-Mary, Saint-Maurice-des-Lions, Saint-Médard, Saint-Même-les-Carrières, Saint-Michel, Saint-Palais-du-Né, Saint-Preuil, Saint-Quentin-sur-Charente, Saint-Quentin-de-Chalais, Saint-Romain, Saint-Saturnin, Sainte-Sévère, Saint-Séverin, Saint-Simon, Saint-Sornin, Sainte-Souline, Saint-Sulpice-de-Cognac, Saint-Sulpice-de-Ruffec, Saint-Vallier, Saint-Yrieix-sur-Charente, Salles-d’Angles, Salles-de-Barbezieux, Salles-de-Villefagnan, Salles-Lavalette, Saulgond, Sauvagnac, Sauvignac, Segonzac, Sers, Sigogne, Sireuil, Souffrignac, Souvigné, Soyaux, Suaux, La Tâche, Taizé-Aizie, Taponnat-Fleurignac, Le Tâtre, Terres-de-Haute-Charente, Theil-Rabier, Torsac, Tourriers, Touvérac, Touvre, Triac-Lautrait, Trois-Palis, Turgon, Tusson, Val-d’Auge, Val-de-Bonnieure, Val des Vignes, Valence, Vars, Vaux-Lavalette, Vaux-Rouillac, Ventouse, Verdille, Verneuil, Verrières, Verteuil-sur-Charente, Vervant, Vibrac, Le Vieux-Cérier, Vieux-Ruffec, Vignolles, Villebois-Lavalette, Villefagnan, Villejoubert, Villiers-le-Roux, Villognon, Vindelle, Vitrac-Saint-Vincent, Voeuil-et-Giget, Vouharte, Voulgézac, Vouthon, Vouzan, Xambes, Yviers, Yvrac-et-Malleyrand. |
| --- | --- |

Abzac, Les Adjots, Agris, Aigre, Alloue, Ambérac, Ambernac, Anais, Angeac-Champagne, Angeac-Charente, Angeduc, Angoulême, Ansac-sur-Vienne, Ars, Asnières-sur-Nouère, Aubeterre-sur-Dronne, Aunac-sur-Charente, Aussac-Vadalle, Baignes-Sainte-Radegonde, Balzac, Barbezières, Barbezieux-Saint-Hilaire, Bardenac, Barret, Barro, Bassac, Bazac, Beaulieu-sur-Sonnette, Bécheresse, Bellevigne, Bellon, Benest, Bernac, Berneuil, Bessac, Bessé, Bioussac, Birac, Blanzaguet-Saint-Cybard, Boisbreteau, Boisné-La Tude, Bonnes, Bonneuil, Bors (Canton de Tude-et-Lavalette), Bors (Canton de Charente-Sud), Le Bouchage, Bouëx, Bourg-Charente, Bouteville, Boutiers-Saint-Trojan, Brettes, Bréville, Brie, Brie-sous-Barbezieux, Brie-sous-Chalais, Brigueuil, Brillac, Brossac, Bunzac, Cellefrouin, Cellettes, Chabanais, Chabrac, Chadurie, Chalais, Challignac, Champagne-Vigny, Champagne-Mouton, Champmillon, Champniers, Chantillac, La Chapelle, Charmé, Charras, Chasseneuil-sur-Bonnieure, Chassenon, Chassiecq, Chassors, Châteaubernard, Châteauneuf-sur-Charente, Châtignac, Chazelles, Chenon, Cherves-Châtelars, Cherves-Richemont, La Chèvrerie, Chillac, Chirac, Claix, Cognac, Combiers, Condac, Condéon, Confolens, Coteaux-du-Blanzacais, Coulgens, Coulonges, Courbillac, Courcôme, Courgeac, Courlac, La Couronne, Couture, Criteuil-la-Magdeleine, Curac, Deviat, Dignac, Dirac, Douzat, Ébréon, Échallat, Écuras, Édon, Empuré, Épenède, Les Essards, Esse, Étagnac, Étriac, Exideuil-sur-Vienne, Eymouthiers, La Faye, Feuillade, Fléac, Fleurac, Fontclaireau, Fontenille, La Forêt-de-Tessé, Fouquebrune, Fouqueure, Foussignac, Garat, Gardes-le-Pontaroux, Genac-Bignac, Gensac-la-Pallue, Genté, Gimeux, Gond-Pontouvre, Les Gours, Le Grand-Madieu, Grassac, Graves-Saint-Amant, Guimps, Guizengeard, Gurat, Hiersac, Hiesse, Houlette, L’Isle-d’Espagnac, Jarnac, Jauldes, Javrezac, Juignac, Juillac-le-Coq, Juillé, Julienne, Lachaise, Ladiville, Lagarde-sur-le-Né, Laprade, Lessac, Lesterps, Lésignac-Durand, Lichères, Ligné, Lignières-Ambleville, Linars, Le Lindois, Londigny, Longré, Lonnes, Louzac-Saint-André, Lupsault, Lussac, Luxé, La Magdeleine, Magnac-Lavalette-Villars, Magnac-sur-Touvre, Maine-de-Boixe, Mainzac, Mainxe-Gondeville, Manot, Mansle, Marcillac-Lanville, Mareuil, Marillac-le-Franc, Marsac, Marthon, Massignac, Mazerolles, Médillac, Mérignac, Merpins, Mesnac, Les Métairies, Mons, Montboyer, Montbron, Montmérac, Montemboeuf, Montignac-Charente, Montignac-le-Coq, Montjean, Montmoreau, Montrollet, Mornac, Mosnac-Saint-Simeux, Moulidars, Moulins-sur-Tardoire, Mouthiers-sur-Boëme, Mouton, Moutonneau, Mouzon, Nabinaud, Nanclars, Nanteuil-en-Vallée, Nercillac, Nersac, Nieuil, Nonac, Oradour, Oradour-Fanais, Orgedeuil, Oriolles, Orival, Paizay-Naudouin-Embourie, Palluaud, Parzac, Passirac, Pérignac, Pillac, Les Pins, Plassac-Rouffiac, Pleuville, Poullignac, Poursac, Pranzac, Pressignac, Puymoyen, Puyréaux, Raix, Ranville-Breuillaud, Reignac, Réparsac, Rioux-Martin, Rivières, La Rochefoucauld-en-Angoumois, La Rochette, Ronsenac, Rouffiac, Rougnac, Rouillac, Roullet-Saint-Estèphe, Roussines, Rouzède, Ruelle-sur-Touvre, Ruffec, Saint-Adjutory, Saint-Amant-de-Boixe, Saint-Amant-de-Nouère, Saint-Aulais-la-Chapelle, Saint-Avit, Saint-Bonnet, Saint-Brice, Saint-Christophe, Saint-Ciers-sur-Bonnieure, Saint-Claud, Saint-Coutant, Saint-Cybardeaux, Saint-Félix, Saint-Fort-sur-le-Né, Saint-Fraigne, Saint-Front, Saint-Genis-d’Hiersac, Saint-Georges, Saint-Germain-de-Montbron, Saint-Gourson, Saint-Groux, Saint-Laurent-de-Céris, Saint-Laurent-de-Cognac, Saint-Laurent-des-Combes, Saint-Martial, Saint-Martin-du-Clocher, Saint-Mary, Saint-Maurice-des-Lions, Saint-Médard, Saint-Même-les-Carrières, Saint-Michel, Saint-Palais-du-Né, Saint-Preuil, Saint-Quentin-sur-Charente, Saint-Quentin-de-Chalais, Saint-Romain, Saint-Saturnin, Sainte-Sévère, Saint-Séverin, Saint-Simon, Saint-Sornin, Sainte-Souline, Saint-Sulpice-de-Cognac, Saint-Sulpice-de-Ruffec, Saint-Vallier, Saint-Yrieix-sur-Charente, Salles-d’Angles, Salles-de-Barbezieux, Salles-de-Villefagnan, Salles-Lavalette, Saulgond, Sauvagnac, Sauvignac, Segonzac, Sers, Sigogne, Sireuil, Souffrignac, Souvigné, Soyaux, Suaux, La Tâche, Taizé-Aizie, Taponnat-Fleurignac, Le Tâtre, Terres-de-Haute-Charente, Theil-Rabier, Torsac, Tourriers, Touvérac, Touvre, Triac-Lautrait, Trois-Palis, Turgon, Tusson, Val-d’Auge, Val-de-Bonnieure, Val des Vignes, Valence, Vars, Vaux-Lavalette, Vaux-Rouillac, Ventouse, Verdille, Verneuil, Verrières, Verteuil-sur-Charente, Vervant, Vibrac, Le Vieux-Cérier, Vieux-Ruffec, Vignolles, Villebois-Lavalette, Villefagnan, Villejoubert, Villiers-le-Roux, Villognon, Vindelle, Vitrac-Saint-Vincent, Voeuil-et-Giget, Vouharte, Voulgézac, Vouthon, Vouzan, Xambes, Yviers, Yvrac-et-Malleyrand.

Fid-dipartiment ta’ Charente-Maritime, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Agudelle, Aigrefeuille-d'Aunis, Allas-Bocage, Allas-Champagne, Anais, Andilly, Angliers, Angoulins, Annepont, Annezay, Antezant-la-Chapelle, Arces, Archiac, Archingeay, Ardillières, Ars-en-Ré, Arthenac, Arvert, Asnières-la-Giraud, Aujac, Aulnay, Aumagne, Authon-Ébéon, Avy, Aytré, Bagnizeau, Balanzac, Ballans, Ballon, La Barde, Barzan, Bazauges, Beaugeay, Beauvais-sur-Matha, Bedenac, Belluire, Benon, Bercloux, Bernay-Saint-Martin, Berneuil, Beurlay, Bignay, Biron, Blanzac-lès-Matha, Blanzay-sur-Boutonne, Bois, Le Bois-Plage-en-Ré, Boisredon, Bords, Boresse-et-Martron, Boscamnant, Bougneau, Bouhet, Bourcefranc-le-Chapus, Bourgneuf, Boutenac-Touvent, Bran, La Brée-les-Bains, Bresdon, Breuil-la-Réorte, Breuillet, Breuil-Magné, Brie-sous-Archiac, Brie-sous-Matha, Brie-sous-Mortagne, Brives-sur-Charente, Brizambourg, La Brousse, Burie, Bussac-sur-Charente, Bussac-Forêt, Cabariot, Celles, Cercoux, Chadenac, Chaillevette, Chambon, Chamouillac, Champagnac, Champagne, Champagnolles, Champdolent, Chaniers, Chantemerle-sur-la-Soie, La Chapelle-des-Pots, Charron, Chartuzac, Le Château-d'Oléron, Châtelaillon-Plage, Chatenet, Chaunac, Le Chay, Chenac-Saint-Seurin-d'Uzet, Chepniers, Chérac, Cherbonnières, Chermignac, Chevanceaux, Chives, Cierzac, Ciré-d'Aunis, Clam, Clavette, Clérac, Clion, La Clisse, La Clotte, Coivert, Colombiers, Consac, Contré, Corignac, Corme-Écluse, Corme-Royal, La Couarde-sur-Mer, Coulonges, Courant, Courcelles, Courcerac, Courçon, Courcoury, Courpignac, Coux, Cozes, Cramchaban, Cravans, Crazannes, Cressé, Croix-Chapeau, La Croix-Comtesse, Dampierre-sur-Boutonne, La Devise, Doeuil-sur-le-Mignon, Dolus-d'Oléron, Dompierre-sur-Charente, Dompierre-sur-Mer, Le Douhet, Échebrune, Échillais, Écoyeux, Écurat, Les Éduts, Les Églises-d'Argenteuil, L'Éguille, Épargnes, Esnandes, Les Essards, Essouvert, Étaules, Expiremont, Fenioux, Ferrières, Fléac-sur-Seugne, Floirac, La Flotte, Fontaine-Chalendray, Fontaines-d'Ozillac, Fontcouverte, Fontenet, Forges, Le Fouilloux, Fouras, Geay, Gémozac, La Genétouze, Genouillé, Germignac, Gibourne, Le Gicq, Givrezac, Les Gonds, Gourvillette, Grandjean, Le Grand-Village-Plage, La Grève-sur-Mignon, Grézac, La Gripperie-Saint-Symphorien, Le Gua, Le Gué-d'Alleré, Guitinières, Haimps, L'Houmeau, Île-d'Aix, La Jard, Jarnac-Champagne, La Jarne, La Jarrie, La Jarrie-Audouin, Jazennes, Jonzac, Juicq, Jussas, Lagord, La Laigne, Landes, Landrais, Léoville, Loire-les-Marais, Loiré-sur-Nie, Loix, Longèves, Lonzac, Lorignac, Loulay, Louzignac, Lozay, Luchat, Lussac, Lussant, Macqueville, Marans, Marennes-Hiers-Brouage, Marignac, Marsais, Marsilly, Massac, Matha, Les Mathes, Mazeray, Mazerolles, Médis, Mérignac, Meschers-sur-Gironde, Messac, Meursac, Meux, Migré, Migron, Mirambeau, Moëze, Mons, Montendre, Montguyon, Montils, Montlieu-la-Garde, Montpellier-de-Médillan, Montroy, Moragne, Mornac-sur-Seudre, Mortagne-sur-Gironde, Mortiers, Mosnac, Le Mung, Muron, Nachamps, Nancras, Nantillé, Néré, Neuillac, Neulles, Neuvicq, Neuvicq-le-Château, Nieul-lès-Saintes, Nieul-le-Virouil, Nieul-sur-Mer, Nieulle-sur-Seudre, Les Nouillers, Nuaillé-d'Aunis, Nuaillé-sur-Boutonne, Orignolles, Ozillac, Paillé, Pérignac, Périgny, Pessines, Le Pin, Pisany, Plassac, Plassay, Polignac, Pommiers-Moulons, Pons, Pont-l'Abbé-d'Arnoult, Port-des-Barques, Port-d'Envaux, Les Portes-en-Ré, Pouillac, Poursay-Garnaud, Préguillac, Prignac, Puilboreau, Puy-du-Lac, Puyravault, Puyrolland, Réaux sur Trèfle, Rétaud, Rivedoux-Plage, Rioux, Rochefort, La Rochelle, Romazières, Romegoux, La Ronde, Rouffiac, Rouffignac, Royan, Sablonceaux, Saint-Agnant, Saint-Aigulin, Saint-André-de-Lidon, Saint-Augustin, Saint-Bonnet-sur-Gironde, Saint-Bris-des-Bois, Saint-Césaire, Saint-Christophe, Saint-Ciers-Champagne, Saint-Ciers-du-Taillon, Saint-Clément-des-Baleines, Sainte-Colombe, Saint-Coutant-le-Grand, Saint-Crépin, Saint-Cyr-du-Doret, Saint-Denis-d'Oléron, Saint-Dizant-du-Bois, Saint-Dizant-du-Gua, Saint-Eugène, Saint-Félix, Saint-Fort-sur-Gironde, Saint-Froult, Sainte-Gemme, Saint-Genis-de-Saintonge, Saint-Georges-Antignac, Saint-Georges-de-Didonne, Saint-Georges-de-Longuepierre, Saint-Georges-des-Agoûts, Saint-Georges-des-Coteaux, Saint-Georges-d'Oléron, Saint-Georges-du-Bois, Saint-Germain-de-Lusignan, Saint-Pierre-la-Noue, Saint-Germain-de-Vibrac, Saint-Germain-du-Seudre, Saint-Grégoire-d'Ardennes, Saint-Hilaire-de-Villefranche, Saint-Hilaire-du-Bois, Saint-Hippolyte, Saint-Jean-d'Angély, Saint-Jean-d'Angle, Saint-Jean-de-Liversay, Saint-Julien-de-l'Escap, Saint-Just-Luzac, Saint-Laurent-de-la-Prée, Saint-Léger, Sainte-Lheurine, Saint-Loup, Saint-Maigrin, Saint-Mandé-sur-Brédoire, Saint-Mard, Sainte-Marie-de-Ré, Saint-Martial, Saint-Martial-de-Mirambeau, Saint-Martial-de-Vitaterne, Saint-Martial-sur-Né, Saint-Martin-d'Ary, Saint-Martin-de-Coux, Saint-Martin-de-Juillers, Saint-Martin-de-Ré, Saint-Médard, Saint-Médard-d'Aunis, Sainte-Même, Saint-Nazaire-sur-Charente, Saint-Ouen-d'Aunis, Saint-Ouen-la-Thène, Saint-Palais-de-Négrignac, Saint-Palais-de-Phiolin, Saint-Palais-sur-Mer, Saint-Pardoult, Saint-Pierre-d'Amilly, Saint-Pierre-de-Juillers, Saint-Pierre-de-l'Isle, Saint-Pierre-d'Oléron, Saint-Pierre-du-Palais, Saint-Porchaire, Saint-Quantin-de-Rançanne, Sainte-Radegonde, Sainte-Ramée, Saint-Rogatien, Saint-Romain-de-Benet, Saint-Saturnin-du-Bois, Saint-Sauvant, Saint-Sauveur-d'Aunis, Saint-Savinien, Saint-Seurin-de-Palenne, Saint-Sever-de-Saintonge, Saint-Séverin-sur-Boutonne, Saint-Sigismond-de-Clermont, Saint-Simon-de-Bordes, Saint-Simon-de-Pellouaille, Saint-Sorlin-de-Conac, Saint-Sornin, Sainte-Soulle, Saint-Sulpice-d'Arnoult, Saint-Sulpice-de-Royan, Saint-Thomas-de-Conac, Saint-Trojan-les-Bains, Saint-Vaize, Saint-Vivien, Saint-Xandre, Saintes, Saleignes, Salignac-de-Mirambeau, Salignac-sur-Charente, Salles-sur-Mer, Saujon, Seigné, Semillac, Semoussac, Semussac, Le Seure, Siecq, Sonnac, Soubise, Soubran, Soulignonne, Souméras, Sousmoulins, Surgères, Taillant, Taillebourg, Talmont-sur-Gironde, Tanzac, Taugon, Ternant, Tesson, Thaims, Thairé, Thénac, Thézac, Thors, Le Thou, Tonnay-Boutonne, Tonnay-Charente, Torxé, Les Touches-de-Périgny, La Tremblade, Trizay, Tugéras-Saint-Maurice, La Vallée, Vanzac, Varaize, Varzay, Vaux-sur-Mer, Vénérand, Vergeroux, Vergné, La Vergne, Vérines, Vervant, Vibrac, Villars-en-Pons, Villars-les-Bois, La Villedieu, Villedoux, Villemorin, Villeneuve-la-Comtesse, Villexavier, Villiers-Couture, Vinax, Virollet, Virson, Voissay, Vouhé, Yves. |
| --- | --- |

Agudelle, Aigrefeuille-d'Aunis, Allas-Bocage, Allas-Champagne, Anais, Andilly, Angliers, Angoulins, Annepont, Annezay, Antezant-la-Chapelle, Arces, Archiac, Archingeay, Ardillières, Ars-en-Ré, Arthenac, Arvert, Asnières-la-Giraud, Aujac, Aulnay, Aumagne, Authon-Ébéon, Avy, Aytré, Bagnizeau, Balanzac, Ballans, Ballon, La Barde, Barzan, Bazauges, Beaugeay, Beauvais-sur-Matha, Bedenac, Belluire, Benon, Bercloux, Bernay-Saint-Martin, Berneuil, Beurlay, Bignay, Biron, Blanzac-lès-Matha, Blanzay-sur-Boutonne, Bois, Le Bois-Plage-en-Ré, Boisredon, Bords, Boresse-et-Martron, Boscamnant, Bougneau, Bouhet, Bourcefranc-le-Chapus, Bourgneuf, Boutenac-Touvent, Bran, La Brée-les-Bains, Bresdon, Breuil-la-Réorte, Breuillet, Breuil-Magné, Brie-sous-Archiac, Brie-sous-Matha, Brie-sous-Mortagne, Brives-sur-Charente, Brizambourg, La Brousse, Burie, Bussac-sur-Charente, Bussac-Forêt, Cabariot, Celles, Cercoux, Chadenac, Chaillevette, Chambon, Chamouillac, Champagnac, Champagne, Champagnolles, Champdolent, Chaniers, Chantemerle-sur-la-Soie, La Chapelle-des-Pots, Charron, Chartuzac, Le Château-d'Oléron, Châtelaillon-Plage, Chatenet, Chaunac, Le Chay, Chenac-Saint-Seurin-d'Uzet, Chepniers, Chérac, Cherbonnières, Chermignac, Chevanceaux, Chives, Cierzac, Ciré-d'Aunis, Clam, Clavette, Clérac, Clion, La Clisse, La Clotte, Coivert, Colombiers, Consac, Contré, Corignac, Corme-Écluse, Corme-Royal, La Couarde-sur-Mer, Coulonges, Courant, Courcelles, Courcerac, Courçon, Courcoury, Courpignac, Coux, Cozes, Cramchaban, Cravans, Crazannes, Cressé, Croix-Chapeau, La Croix-Comtesse, Dampierre-sur-Boutonne, La Devise, Doeuil-sur-le-Mignon, Dolus-d'Oléron, Dompierre-sur-Charente, Dompierre-sur-Mer, Le Douhet, Échebrune, Échillais, Écoyeux, Écurat, Les Éduts, Les Églises-d'Argenteuil, L'Éguille, Épargnes, Esnandes, Les Essards, Essouvert, Étaules, Expiremont, Fenioux, Ferrières, Fléac-sur-Seugne, Floirac, La Flotte, Fontaine-Chalendray, Fontaines-d'Ozillac, Fontcouverte, Fontenet, Forges, Le Fouilloux, Fouras, Geay, Gémozac, La Genétouze, Genouillé, Germignac, Gibourne, Le Gicq, Givrezac, Les Gonds, Gourvillette, Grandjean, Le Grand-Village-Plage, La Grève-sur-Mignon, Grézac, La Gripperie-Saint-Symphorien, Le Gua, Le Gué-d'Alleré, Guitinières, Haimps, L'Houmeau, Île-d'Aix, La Jard, Jarnac-Champagne, La Jarne, La Jarrie, La Jarrie-Audouin, Jazennes, Jonzac, Juicq, Jussas, Lagord, La Laigne, Landes, Landrais, Léoville, Loire-les-Marais, Loiré-sur-Nie, Loix, Longèves, Lonzac, Lorignac, Loulay, Louzignac, Lozay, Luchat, Lussac, Lussant, Macqueville, Marans, Marennes-Hiers-Brouage, Marignac, Marsais, Marsilly, Massac, Matha, Les Mathes, Mazeray, Mazerolles, Médis, Mérignac, Meschers-sur-Gironde, Messac, Meursac, Meux, Migré, Migron, Mirambeau, Moëze, Mons, Montendre, Montguyon, Montils, Montlieu-la-Garde, Montpellier-de-Médillan, Montroy, Moragne, Mornac-sur-Seudre, Mortagne-sur-Gironde, Mortiers, Mosnac, Le Mung, Muron, Nachamps, Nancras, Nantillé, Néré, Neuillac, Neulles, Neuvicq, Neuvicq-le-Château, Nieul-lès-Saintes, Nieul-le-Virouil, Nieul-sur-Mer, Nieulle-sur-Seudre, Les Nouillers, Nuaillé-d'Aunis, Nuaillé-sur-Boutonne, Orignolles, Ozillac, Paillé, Pérignac, Périgny, Pessines, Le Pin, Pisany, Plassac, Plassay, Polignac, Pommiers-Moulons, Pons, Pont-l'Abbé-d'Arnoult, Port-des-Barques, Port-d'Envaux, Les Portes-en-Ré, Pouillac, Poursay-Garnaud, Préguillac, Prignac, Puilboreau, Puy-du-Lac, Puyravault, Puyrolland, Réaux sur Trèfle, Rétaud, Rivedoux-Plage, Rioux, Rochefort, La Rochelle, Romazières, Romegoux, La Ronde, Rouffiac, Rouffignac, Royan, Sablonceaux, Saint-Agnant, Saint-Aigulin, Saint-André-de-Lidon, Saint-Augustin, Saint-Bonnet-sur-Gironde, Saint-Bris-des-Bois, Saint-Césaire, Saint-Christophe, Saint-Ciers-Champagne, Saint-Ciers-du-Taillon, Saint-Clément-des-Baleines, Sainte-Colombe, Saint-Coutant-le-Grand, Saint-Crépin, Saint-Cyr-du-Doret, Saint-Denis-d'Oléron, Saint-Dizant-du-Bois, Saint-Dizant-du-Gua, Saint-Eugène, Saint-Félix, Saint-Fort-sur-Gironde, Saint-Froult, Sainte-Gemme, Saint-Genis-de-Saintonge, Saint-Georges-Antignac, Saint-Georges-de-Didonne, Saint-Georges-de-Longuepierre, Saint-Georges-des-Agoûts, Saint-Georges-des-Coteaux, Saint-Georges-d'Oléron, Saint-Georges-du-Bois, Saint-Germain-de-Lusignan, Saint-Pierre-la-Noue, Saint-Germain-de-Vibrac, Saint-Germain-du-Seudre, Saint-Grégoire-d'Ardennes, Saint-Hilaire-de-Villefranche, Saint-Hilaire-du-Bois, Saint-Hippolyte, Saint-Jean-d'Angély, Saint-Jean-d'Angle, Saint-Jean-de-Liversay, Saint-Julien-de-l'Escap, Saint-Just-Luzac, Saint-Laurent-de-la-Prée, Saint-Léger, Sainte-Lheurine, Saint-Loup, Saint-Maigrin, Saint-Mandé-sur-Brédoire, Saint-Mard, Sainte-Marie-de-Ré, Saint-Martial, Saint-Martial-de-Mirambeau, Saint-Martial-de-Vitaterne, Saint-Martial-sur-Né, Saint-Martin-d'Ary, Saint-Martin-de-Coux, Saint-Martin-de-Juillers, Saint-Martin-de-Ré, Saint-Médard, Saint-Médard-d'Aunis, Sainte-Même, Saint-Nazaire-sur-Charente, Saint-Ouen-d'Aunis, Saint-Ouen-la-Thène, Saint-Palais-de-Négrignac, Saint-Palais-de-Phiolin, Saint-Palais-sur-Mer, Saint-Pardoult, Saint-Pierre-d'Amilly, Saint-Pierre-de-Juillers, Saint-Pierre-de-l'Isle, Saint-Pierre-d'Oléron, Saint-Pierre-du-Palais, Saint-Porchaire, Saint-Quantin-de-Rançanne, Sainte-Radegonde, Sainte-Ramée, Saint-Rogatien, Saint-Romain-de-Benet, Saint-Saturnin-du-Bois, Saint-Sauvant, Saint-Sauveur-d'Aunis, Saint-Savinien, Saint-Seurin-de-Palenne, Saint-Sever-de-Saintonge, Saint-Séverin-sur-Boutonne, Saint-Sigismond-de-Clermont, Saint-Simon-de-Bordes, Saint-Simon-de-Pellouaille, Saint-Sorlin-de-Conac, Saint-Sornin, Sainte-Soulle, Saint-Sulpice-d'Arnoult, Saint-Sulpice-de-Royan, Saint-Thomas-de-Conac, Saint-Trojan-les-Bains, Saint-Vaize, Saint-Vivien, Saint-Xandre, Saintes, Saleignes, Salignac-de-Mirambeau, Salignac-sur-Charente, Salles-sur-Mer, Saujon, Seigné, Semillac, Semoussac, Semussac, Le Seure, Siecq, Sonnac, Soubise, Soubran, Soulignonne, Souméras, Sousmoulins, Surgères, Taillant, Taillebourg, Talmont-sur-Gironde, Tanzac, Taugon, Ternant, Tesson, Thaims, Thairé, Thénac, Thézac, Thors, Le Thou, Tonnay-Boutonne, Tonnay-Charente, Torxé, Les Touches-de-Périgny, La Tremblade, Trizay, Tugéras-Saint-Maurice, La Vallée, Vanzac, Varaize, Varzay, Vaux-sur-Mer, Vénérand, Vergeroux, Vergné, La Vergne, Vérines, Vervant, Vibrac, Villars-en-Pons, Villars-les-Bois, La Villedieu, Villedoux, Villemorin, Villeneuve-la-Comtesse, Villexavier, Villiers-Couture, Vinax, Virollet, Virson, Voissay, Vouhé, Yves.

Fid-dipartiment ta’ Dordogne, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Abjat-sur-Bandiat, Agonac, Ajat, Alles-sur-Dordogne, Allas-les-Mines, Allemans, Angoisse, Anlhiac, Annesse-et-Beaulieu, Antonne-et-Trigonant, Archignac, Aubas, Audrix, Augignac, Auriac-du-Périgord, Azerat, La Bachellerie, Badefols-d’Ans, Badefols-sur-Dordogne, Baneuil, Bardou, Bars, Bassillac et Auberoche, Bayac, Beaumontois en Périgord, Beaupouyet, Beauregard-de-Terrasson, Beauregard-et-Bassac, Beauronne, Beleymas, Berbiguières, Bergerac, Bertric-Burée, Besse, Beynac-et-Cazenac, Biras, Biron, Boisse, Boisseuilh, Bonneville-et-Saint-Avit-de-Fumadières, Borrèze, Bosset, Bouillac, Boulazac Isle Manoire, Bouniagues, Bourdeilles, Le Bourdeix, Bourg-des-Maisons, Bourg-du-Bost, Bourgnac, Bourniquel, Bourrou, Bouteilles-Saint-Sébastien, Bouzic, Brantôme en Périgord, Brouchaud, Le Bugue, Le Buisson-de-Cadouin, Bussac, Busserolles, Bussière-Badil, Calès, Calviac-en-Périgord, Campagnac-lès-Quercy, Campagne, Campsegret, Capdrot, Carlux, Carsac-Aillac, Carsac-de-Gurson, Carves, La Cassagne, Castelnaud-la-Chapelle, Castels et Bézenac, Cause-de-Clérans, Celles, Cénac-et-Saint-Julien, Chalagnac, Chalais, Champagnac-de-Belair, Champagne-et-Fontaine, Champcevinel, Champniers-et-Reilhac, Champs-Romain, Chancelade, Chantérac, Chapdeuil, La Chapelle-Aubareil, La Chapelle-Faucher, La Chapelle-Gonaguet, La Chapelle-Grésignac, La Chapelle-Montabourlet, La Chapelle-Montmoreau, La Chapelle-Saint-Jean, Chassaignes, Château-l’Évêque, Châtres, Cherval, Cherveix-Cubas, Chourgnac, Cladech, Clermont-de-Beauregard, Clermont-d’Excideuil, Colombier, Coly-Saint-Amand, Comberanche-et-Épeluche, Condat-sur-Trincou, Condat-sur-Vézère, Connezac, Conne-de-Labarde, La Coquille, Corgnac-sur-l’Isle, Cornille, Les Coteaux Périgourdins, Coubjours, Coulaures, Coulounieix-Chamiers, Coursac, Cours-de-Pile, Coutures, Coux et Bigaroque-Mouzens, Couze-et-Saint-Front, Creyssac, Creysse, Creyssensac-et-Pissot, Cubjac-Auvézère-Val d’Ans, Cunèges, Daglan, Doissat, Domme, La Dornac, Douchapt, Douville, La Douze, Douzillac, Dussac, Échourgnac, Église-Neuve-de-Vergt, Église-Neuve-d’Issac, Escoire, Étouars, Excideuil, Eygurande-et-Gardedeuil, Eymet, Eyraud-Crempse-Maurens, Eyzerac, Les Eyzies, Fanlac, Les Farges, Faurilles, Faux, La Feuillade, Firbeix, Le Fleix, Fleurac, Florimont-Gaumier, Fonroque, La Force, Fossemagne, Fougueyrolles, Fouleix, Fraisse, Gabillou, Gageac-et-Rouillac, Gardonne, Gaugeac, Génis, Ginestet, Gout-Rossignol, Grand-Brassac, Granges-d’Ans, Grignols, Grives, Groléjac, Grun-Bordas, Hautefaye, Hautefort, Issac, Issigeac, Jaure, Javerlhac-et-la-Chapelle-Saint-Robert, Jayac, La Jemaye-Ponteyraud, Journiac, Jumilhac-le-Grand, Lacropte, Lalinde, Lamonzie-Montastruc, Lamonzie-Saint-Martin, Lamothe-Montravel, Lanouaille, Lanquais, Le Lardin-Saint-Lazare, Larzac, Lavalade, Lavaur, Les Lèches, Léguillac-de-l’Auche, Lembras, Lempzours, Limeuil, Limeyrat, Liorac-sur-Louyre, Lisle, Lolme, Loubejac, Lunas, Lusignac, Lussas-et-Nontronneau, Manzac-sur-Vern, Marcillac-Saint-Quentin, Mareuil en Périgord, Marnac, Marquay, Marsac-sur-l’Isle, Marsalès, Mauzac-et-Grand-Castang, Mauzens-et-Miremont, Mayac, Mazeyrolles, Ménesplet, Mensignac, Mescoules, Meyrals, Mialet, Milhac-de-Nontron, Minzac, Molières, Monbazillac, Monestier, Monfaucon, Monmadalès, Monmarvès, Monpazier, Monsac, Monsaguel, Montagnac-d’Auberoche, Montagnac-la-Crempse, Montagrier, Montaut, Montazeau, Montcaret, Montferrand-du-Périgord, Montignac, Montpeyroux, Monplaisant, Montpon-Ménestérol, Montrem, Mouleydier, Moulin-Neuf, Mussidan, Nabirat, Nadaillac, Nailhac, Nanteuil-Auriac-de-Bourzac, Nantheuil, Nanthiat, Nastringues, Naussannes, Négrondes, Neuvic, Nontron, Orliac, Parcoul-Chenaud, Paulin, Paunat, Paussac-et-Saint-Vivien, Pays de Belvès, Payzac, Pazayac, Pechs-de-l’Espérance, Périgueux, Petit-Bersac, Peyrignac, Peyzac-le-Moustier, Pezuls, Piégut-Pluviers, Le Pizou, Plaisance, Plazac, Pomport, Pontours, Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt, Prats-de-Carlux, Prats-du-Périgord, Pressignac-Vicq, Preyssac-d’Excideuil, Prigonrieux, Proissans, Queyssac, Quinsac, Rampieux, Razac-d’Eymet, Razac-de-Saussignac, Razac-sur-l’Isle, Ribagnac, Ribérac, La Rochebeaucourt-et-Argentine, La Roche-Chalais, La Roque-Gageac, Rouffignac-Saint-Cernin-de-Reilhac, Rouffignac-de-Sigoulès, Rudeau-Ladosse, Sadillac, Sagelat, Saint-Agne, Saint-Amand-de-Vergt, Saint-André-d’Allas, Saint-André-de-Double, Saint-Antoine-de-Breuilh, Saint-Aquilin, Saint-Astier, Saint-Aubin-de-Cadelech, Saint-Aubin-de-Lanquais, Saint-Aubin-de-Nabirat, Saint Aulaye-Puymangou, Saint-Avit-de-Vialard, Saint-Avit-Rivière, Saint-Avit-Sénieur, Saint-Barthélemy-de-Bellegarde, Saint-Barthélemy-de-Bussière, Saint-Capraise-de-Lalinde, Saint-Capraise-d’Eymet, Saint-Cassien, Saint-Cernin-de-Labarde, Saint-Cernin-de-l’Herm, Saint-Chamassy, Saint-Crépin-d’Auberoche, Saint-Crépin-et-Carlucet, Sainte-Croix, Sainte-Croix-de-Mareuil, Saint-Cybranet, Saint-Cyprien, Saint-Cyr-les-Champagnes, Saint-Estèphe, Saint-Étienne-de-Puycorbier, Sainte-Eulalie-d’Ans, Saint-Félix-de-Bourdeilles, Saint-Félix-de-Reillac-et-Mortemart, Saint-Félix-de-Villadeix, Sainte-Foy-de-Belvès, Sainte-Foy-de-Longas, Saint-Front-d’Alemps, Saint-Front-de-Pradoux, Saint-Front-la-Rivière, Saint-Front-sur-Nizonne, Saint-Geniès, Saint-Georges-Blancaneix, Saint-Georges-de-Montclard, Saint-Géraud-de-Corps, Saint-Germain-de-Belvès, Saint-Germain-des-Prés, Saint-Germain-du-Salembre, Saint-Germain-et-Mons, Saint-Géry, Saint-Geyrac, Saint-Hilaire-d’Estissac, Saint-Julien-Innocence-Eulalie, Saint-Jean-d’Ataux, Saint-Jean-de-Côle, Saint-Jean-d’Estissac, Saint-Jory-de-Chalais, Saint-Jory-las-Bloux, Saint-Julien-de-Lampon, Saint-Just, Saint-Laurent-des-Hommes, Saint-Laurent-des-Vignes, Saint-Laurent-la-Vallée, Saint-Léon-d’Issigeac, Saint-Léon-sur-l’Isle, Saint-Léon-sur-Vézère, Saint-Louis-en-l’Isle, Saint-Marcel-du-Périgord, Saint-Marcory, Saint-Martial-d’Albarède, Saint-Martial-d’Artenset, Saint-Martial-de-Nabirat, Saint-Martial-de-Valette, Saint-Martial-Viveyrol, Saint-Martin-de-Fressengeas, Saint-Martin-de-Gurson, Saint-Martin-de-Ribérac, Saint-Martin-des-Combes, Saint-Martin-l’Astier, Saint-Martin-le-Pin, Saint-Maime-de-Péreyrol, Saint-Méard-de-Drône, Saint-Méard-de-Gurçon, Saint-Médard-de-Mussidan, Saint-Médard-d’Excideuil, Saint-Mesmin, Saint-Michel-de-Double, Saint-Michel-de-Montaigne, Saint-Michel-de-Villadeix, Sainte-Mondane, Sainte-Nathalène, Saint-Nexans, Sainte-Orse, Saint-Pancrace, Saint-Pantaly-d’Excideuil, Saint-Pardoux-de-Drône, Saint-Pardoux-et-Vielvic, Saint-Pardoux-la-Rivière, Saint-Paul-de-Serre, Saint-Paul-la-Roche, Saint-Paul-Lizonne, Saint-Perdoux, Saint-Pierre-de-Chignac, Saint-Pierre-de-Côle, Saint-Pierre-de-Frugie, Saint-Pierre-d’Eyraud, Saint-Pompont, Saint-Priest-les-Fougères, Saint Privat en Périgord, Saint-Rabier, Sainte-Radegonde, Saint-Raphaël, Saint-Rémy, Saint-Romain-de-Monpazier, Saint-Romain-et-Saint-Clément, Saint-Saud-Lacoussière, Saint-Sauveur, Saint-Sauveur-Lalande, Saint-Seurin-de-Prats, Saint-Séverin-d’Estissac, Saint-Sulpice-de-Roumagnac, Saint-Sulpice-d'Excideuil, Sainte-Trie, Saint-Victor, Saint-Vincent-de-Connezac, Saint-Vincent-de-Cosse, Saint-Vincent-Jalmoutiers, Saint-Vincent-le-Paluel, Saint-Vincent-sur-l’Isle, Saint-Vivien, Salagnac, Salignac-Eyvigues, Salles-de-Belvès, Salon, Sanilhac, Sarlande, Sarlat-la-Canéda, Sarliac-sur-l’Isle, Sarrazac, Saussignac, Savignac-de-Miremont, Savignac-de-Nontron, Savignac-Lédrier, Savignac-les-Églises, Sceau-Saint-Angel, Segonzac, Sergeac, Serres-et-Montguyard, Servanches, Sigoulès-et-Flaugeac, Simeyrols, Singleyrac, Siorac-de-Ribérac, Siorac-en-Périgord, Sorges et Ligueux en Périgord, Soudat, Soulaures, Sourzac, Tamniès, Teillots, Temple-Laguyon, Terrasson-Lavilledieu, Teyjat, Thénac, Thenon, Thiviers, Thonac, Tocane-Saint-Apre, La Tour-Blanche-Cercles, Tourtoirac, Trélissac, Trémolat, Tursac, Urval, Val de Louyre et Caudeau, Vallereuil, Valojoulx, Vanxains, Varaignes, Varennes, Vaunac, Vélines, Vendoire, Verdon, Vergt, Vergt-de-Biron, Verteillac, Veyrignac, Veyrines-de-Domme, Veyrines-de-Vergt, Vézac, Villac, Villamblard, Villars, Villefranche-de-Lonchat, Villefranche-du-Périgord, Villetoureix, Vitrac. |
| --- | --- |

Abjat-sur-Bandiat, Agonac, Ajat, Alles-sur-Dordogne, Allas-les-Mines, Allemans, Angoisse, Anlhiac, Annesse-et-Beaulieu, Antonne-et-Trigonant, Archignac, Aubas, Audrix, Augignac, Auriac-du-Périgord, Azerat, La Bachellerie, Badefols-d’Ans, Badefols-sur-Dordogne, Baneuil, Bardou, Bars, Bassillac et Auberoche, Bayac, Beaumontois en Périgord, Beaupouyet, Beauregard-de-Terrasson, Beauregard-et-Bassac, Beauronne, Beleymas, Berbiguières, Bergerac, Bertric-Burée, Besse, Beynac-et-Cazenac, Biras, Biron, Boisse, Boisseuilh, Bonneville-et-Saint-Avit-de-Fumadières, Borrèze, Bosset, Bouillac, Boulazac Isle Manoire, Bouniagues, Bourdeilles, Le Bourdeix, Bourg-des-Maisons, Bourg-du-Bost, Bourgnac, Bourniquel, Bourrou, Bouteilles-Saint-Sébastien, Bouzic, Brantôme en Périgord, Brouchaud, Le Bugue, Le Buisson-de-Cadouin, Bussac, Busserolles, Bussière-Badil, Calès, Calviac-en-Périgord, Campagnac-lès-Quercy, Campagne, Campsegret, Capdrot, Carlux, Carsac-Aillac, Carsac-de-Gurson, Carves, La Cassagne, Castelnaud-la-Chapelle, Castels et Bézenac, Cause-de-Clérans, Celles, Cénac-et-Saint-Julien, Chalagnac, Chalais, Champagnac-de-Belair, Champagne-et-Fontaine, Champcevinel, Champniers-et-Reilhac, Champs-Romain, Chancelade, Chantérac, Chapdeuil, La Chapelle-Aubareil, La Chapelle-Faucher, La Chapelle-Gonaguet, La Chapelle-Grésignac, La Chapelle-Montabourlet, La Chapelle-Montmoreau, La Chapelle-Saint-Jean, Chassaignes, Château-l’Évêque, Châtres, Cherval, Cherveix-Cubas, Chourgnac, Cladech, Clermont-de-Beauregard, Clermont-d’Excideuil, Colombier, Coly-Saint-Amand, Comberanche-et-Épeluche, Condat-sur-Trincou, Condat-sur-Vézère, Connezac, Conne-de-Labarde, La Coquille, Corgnac-sur-l’Isle, Cornille, Les Coteaux Périgourdins, Coubjours, Coulaures, Coulounieix-Chamiers, Coursac, Cours-de-Pile, Coutures, Coux et Bigaroque-Mouzens, Couze-et-Saint-Front, Creyssac, Creysse, Creyssensac-et-Pissot, Cubjac-Auvézère-Val d’Ans, Cunèges, Daglan, Doissat, Domme, La Dornac, Douchapt, Douville, La Douze, Douzillac, Dussac, Échourgnac, Église-Neuve-de-Vergt, Église-Neuve-d’Issac, Escoire, Étouars, Excideuil, Eygurande-et-Gardedeuil, Eymet, Eyraud-Crempse-Maurens, Eyzerac, Les Eyzies, Fanlac, Les Farges, Faurilles, Faux, La Feuillade, Firbeix, Le Fleix, Fleurac, Florimont-Gaumier, Fonroque, La Force, Fossemagne, Fougueyrolles, Fouleix, Fraisse, Gabillou, Gageac-et-Rouillac, Gardonne, Gaugeac, Génis, Ginestet, Gout-Rossignol, Grand-Brassac, Granges-d’Ans, Grignols, Grives, Groléjac, Grun-Bordas, Hautefaye, Hautefort, Issac, Issigeac, Jaure, Javerlhac-et-la-Chapelle-Saint-Robert, Jayac, La Jemaye-Ponteyraud, Journiac, Jumilhac-le-Grand, Lacropte, Lalinde, Lamonzie-Montastruc, Lamonzie-Saint-Martin, Lamothe-Montravel, Lanouaille, Lanquais, Le Lardin-Saint-Lazare, Larzac, Lavalade, Lavaur, Les Lèches, Léguillac-de-l’Auche, Lembras, Lempzours, Limeuil, Limeyrat, Liorac-sur-Louyre, Lisle, Lolme, Loubejac, Lunas, Lusignac, Lussas-et-Nontronneau, Manzac-sur-Vern, Marcillac-Saint-Quentin, Mareuil en Périgord, Marnac, Marquay, Marsac-sur-l’Isle, Marsalès, Mauzac-et-Grand-Castang, Mauzens-et-Miremont, Mayac, Mazeyrolles, Ménesplet, Mensignac, Mescoules, Meyrals, Mialet, Milhac-de-Nontron, Minzac, Molières, Monbazillac, Monestier, Monfaucon, Monmadalès, Monmarvès, Monpazier, Monsac, Monsaguel, Montagnac-d’Auberoche, Montagnac-la-Crempse, Montagrier, Montaut, Montazeau, Montcaret, Montferrand-du-Périgord, Montignac, Montpeyroux, Monplaisant, Montpon-Ménestérol, Montrem, Mouleydier, Moulin-Neuf, Mussidan, Nabirat, Nadaillac, Nailhac, Nanteuil-Auriac-de-Bourzac, Nantheuil, Nanthiat, Nastringues, Naussannes, Négrondes, Neuvic, Nontron, Orliac, Parcoul-Chenaud, Paulin, Paunat, Paussac-et-Saint-Vivien, Pays de Belvès, Payzac, Pazayac, Pechs-de-l’Espérance, Périgueux, Petit-Bersac, Peyrignac, Peyzac-le-Moustier, Pezuls, Piégut-Pluviers, Le Pizou, Plaisance, Plazac, Pomport, Pontours, Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt, Prats-de-Carlux, Prats-du-Périgord, Pressignac-Vicq, Preyssac-d’Excideuil, Prigonrieux, Proissans, Queyssac, Quinsac, Rampieux, Razac-d’Eymet, Razac-de-Saussignac, Razac-sur-l’Isle, Ribagnac, Ribérac, La Rochebeaucourt-et-Argentine, La Roche-Chalais, La Roque-Gageac, Rouffignac-Saint-Cernin-de-Reilhac, Rouffignac-de-Sigoulès, Rudeau-Ladosse, Sadillac, Sagelat, Saint-Agne, Saint-Amand-de-Vergt, Saint-André-d’Allas, Saint-André-de-Double, Saint-Antoine-de-Breuilh, Saint-Aquilin, Saint-Astier, Saint-Aubin-de-Cadelech, Saint-Aubin-de-Lanquais, Saint-Aubin-de-Nabirat, Saint Aulaye-Puymangou, Saint-Avit-de-Vialard, Saint-Avit-Rivière, Saint-Avit-Sénieur, Saint-Barthélemy-de-Bellegarde, Saint-Barthélemy-de-Bussière, Saint-Capraise-de-Lalinde, Saint-Capraise-d’Eymet, Saint-Cassien, Saint-Cernin-de-Labarde, Saint-Cernin-de-l’Herm, Saint-Chamassy, Saint-Crépin-d’Auberoche, Saint-Crépin-et-Carlucet, Sainte-Croix, Sainte-Croix-de-Mareuil, Saint-Cybranet, Saint-Cyprien, Saint-Cyr-les-Champagnes, Saint-Estèphe, Saint-Étienne-de-Puycorbier, Sainte-Eulalie-d’Ans, Saint-Félix-de-Bourdeilles, Saint-Félix-de-Reillac-et-Mortemart, Saint-Félix-de-Villadeix, Sainte-Foy-de-Belvès, Sainte-Foy-de-Longas, Saint-Front-d’Alemps, Saint-Front-de-Pradoux, Saint-Front-la-Rivière, Saint-Front-sur-Nizonne, Saint-Geniès, Saint-Georges-Blancaneix, Saint-Georges-de-Montclard, Saint-Géraud-de-Corps, Saint-Germain-de-Belvès, Saint-Germain-des-Prés, Saint-Germain-du-Salembre, Saint-Germain-et-Mons, Saint-Géry, Saint-Geyrac, Saint-Hilaire-d’Estissac, Saint-Julien-Innocence-Eulalie, Saint-Jean-d’Ataux, Saint-Jean-de-Côle, Saint-Jean-d’Estissac, Saint-Jory-de-Chalais, Saint-Jory-las-Bloux, Saint-Julien-de-Lampon, Saint-Just, Saint-Laurent-des-Hommes, Saint-Laurent-des-Vignes, Saint-Laurent-la-Vallée, Saint-Léon-d’Issigeac, Saint-Léon-sur-l’Isle, Saint-Léon-sur-Vézère, Saint-Louis-en-l’Isle, Saint-Marcel-du-Périgord, Saint-Marcory, Saint-Martial-d’Albarède, Saint-Martial-d’Artenset, Saint-Martial-de-Nabirat, Saint-Martial-de-Valette, Saint-Martial-Viveyrol, Saint-Martin-de-Fressengeas, Saint-Martin-de-Gurson, Saint-Martin-de-Ribérac, Saint-Martin-des-Combes, Saint-Martin-l’Astier, Saint-Martin-le-Pin, Saint-Maime-de-Péreyrol, Saint-Méard-de-Drône, Saint-Méard-de-Gurçon, Saint-Médard-de-Mussidan, Saint-Médard-d’Excideuil, Saint-Mesmin, Saint-Michel-de-Double, Saint-Michel-de-Montaigne, Saint-Michel-de-Villadeix, Sainte-Mondane, Sainte-Nathalène, Saint-Nexans, Sainte-Orse, Saint-Pancrace, Saint-Pantaly-d’Excideuil, Saint-Pardoux-de-Drône, Saint-Pardoux-et-Vielvic, Saint-Pardoux-la-Rivière, Saint-Paul-de-Serre, Saint-Paul-la-Roche, Saint-Paul-Lizonne, Saint-Perdoux, Saint-Pierre-de-Chignac, Saint-Pierre-de-Côle, Saint-Pierre-de-Frugie, Saint-Pierre-d’Eyraud, Saint-Pompont, Saint-Priest-les-Fougères, Saint Privat en Périgord, Saint-Rabier, Sainte-Radegonde, Saint-Raphaël, Saint-Rémy, Saint-Romain-de-Monpazier, Saint-Romain-et-Saint-Clément, Saint-Saud-Lacoussière, Saint-Sauveur, Saint-Sauveur-Lalande, Saint-Seurin-de-Prats, Saint-Séverin-d’Estissac, Saint-Sulpice-de-Roumagnac, Saint-Sulpice-d'Excideuil, Sainte-Trie, Saint-Victor, Saint-Vincent-de-Connezac, Saint-Vincent-de-Cosse, Saint-Vincent-Jalmoutiers, Saint-Vincent-le-Paluel, Saint-Vincent-sur-l’Isle, Saint-Vivien, Salagnac, Salignac-Eyvigues, Salles-de-Belvès, Salon, Sanilhac, Sarlande, Sarlat-la-Canéda, Sarliac-sur-l’Isle, Sarrazac, Saussignac, Savignac-de-Miremont, Savignac-de-Nontron, Savignac-Lédrier, Savignac-les-Églises, Sceau-Saint-Angel, Segonzac, Sergeac, Serres-et-Montguyard, Servanches, Sigoulès-et-Flaugeac, Simeyrols, Singleyrac, Siorac-de-Ribérac, Siorac-en-Périgord, Sorges et Ligueux en Périgord, Soudat, Soulaures, Sourzac, Tamniès, Teillots, Temple-Laguyon, Terrasson-Lavilledieu, Teyjat, Thénac, Thenon, Thiviers, Thonac, Tocane-Saint-Apre, La Tour-Blanche-Cercles, Tourtoirac, Trélissac, Trémolat, Tursac, Urval, Val de Louyre et Caudeau, Vallereuil, Valojoulx, Vanxains, Varaignes, Varennes, Vaunac, Vélines, Vendoire, Verdon, Vergt, Vergt-de-Biron, Verteillac, Veyrignac, Veyrines-de-Domme, Veyrines-de-Vergt, Vézac, Villac, Villamblard, Villars, Villefranche-de-Lonchat, Villefranche-du-Périgord, Villetoureix, Vitrac.

Fid-dipartiment ta’ Gironde, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Abzac, Aillas, Ambarès-et-Lagrave, Ambès, Andernos-les-Bains, Anglade, Arbanats, Arcachon, Arcins, Arès, Arsac, Artigues-près-Bordeaux, Les Artigues-de-Lussac, Arveyres, Asques, Aubiac, Audenge, Auriolles, Auros, Avensan, Ayguemorte-les-Graves, Bagas, Baigneaux, Balizac, Barie, Baron, Le Barp, Barsac, Bassanne, Bassens, Baurech, Bayas, Bayon-sur-Gironde, Bazas, Beautiran, Bégadan, Bègles, Béguey, Belin-Béliet, Bellebat, Bellefond, Belvès-de-Castillon, Bernos-Beaulac, Berson, Berthez, Beychac-et-Caillau, Bieujac, Biganos, Les Billaux, Birac, Blaignac, Blaignan-Prignac, Blanquefort, Blasimon, Blaye, Blésignac, Bommes, Bonnetan, Bonzac, Bordeaux, Bossugan, Bouliac, Bourdelles, Bourg, Bourideys, Le Bouscat, Brach, Branne, Brannens, Braud-et-Saint-Louis, Brouqueyran, Bruges, Budos, Cabanac-et-Villagrains, Cabara, Cadarsac, Cadaujac, Cadillac, Cadillac-en-Fronsadais, Camarsac, Cambes, Camblanes-et-Meynac, Camiac-et-Saint-Denis, Camiran, Camps-sur-l’Isle, Campugnan, Canéjan, Capian, Caplong, Captieux, Carbon-Blanc, Carcans, Cardan, Carignan-de-Bordeaux, Cars, Cartelègue, Casseuil, Castelmoron-d’Albret, Castelnau-de-Médoc, Castelviel, Castets et Castillon, Castillon-la-Bataille, Castres-Gironde, Caudrot, Caumont, Cauvignac, Cavignac, Cazalis, Cazats, Cazaugitat, Cénac, Cenon, Cérons, Cessac, Cestas, Cézac, Chamadelle, Cissac-Médoc, Civrac-de-Blaye, Civrac-sur-Dordogne, Civrac-en-Médoc, Cleyrac, Coimères, Coirac, Comps, Coubeyrac, Couquèques, Courpiac, Cours-de-Monségur, Cours-les-Bains, Coutras, Coutures, Créon, Croignon, Cubnezais, Cubzac-les-Ponts, Cudos, Cursan, Cussac-Fort-Médoc, Daignac, Dardenac, Daubèze, Dieulivol, Donnezac, Donzac, Doulezon, Les Églisottes-et-Chalaures, Escaudes, Escoussans, Espiet, Les Esseintes, Étauliers, Eynesse, Eyrans, Eysines, Faleyras, Fargues, Fargues-Saint-Hilaire, Le Fieu, Floirac, Flaujagues, Floudès, Fontet, Fossès-et-Baleyssac, Fours, Francs, Fronsac, Frontenac, Gabarnac, Gaillan-en-Médoc, Gajac, Galgon, Gans, Gardegan-et-Tourtirac, Gauriac, Gauriaguet, Générac, Génissac, Gensac, Gironde-sur-Dropt, Giscos, Gornac, Goualade, Gours, Gradignan, Grayan-et-l’Hôpital, Grézillac, Grignols, Guillac, Guillos, Guîtres, Gujan-Mestras, Le Haillan, Haux, Hostens, Hourtin, Hure, Illats, Isle-Saint-Georges, Izon, Jau-Dignac-et-Loirac, Jugazan, Juillac, Labarde, Labescau, La Brède, Lacanau, Ladaux, Lados, Lagorce, La Lande-de-Fronsac, Lamarque, Lamothe-Landerron, Lalande-de-Pomerol, Landerrouat, Landerrouet-sur-Ségur, Landiras, Langoiran, Langon, Lansac, Lanton, Lapouyade, Laroque, Lartigue, Laruscade, Latresne, Lavazan, Lège-Cap-Ferret, Léogeats, Léognan, Lerm-et-Musset, Lesparre-Médoc, Lestiac-sur-Garonne, Les Lèves-et-Thoumeyragues, Libourne, Lignan-de-Bazas, Lignan-de-Bordeaux, Ligueux, Listrac-de-Durèze, Listrac-Médoc, Lormont, Loubens, Louchats, Loupes, Loupiac, Loupiac-de-la-Réole, Lucmau, Ludon-Médoc, Lugaignac, Lugasson, Lugon-et-l’Île-du-Carnay, Lugos, Lussac, Macau, Madirac, Maransin, Marcenais, Marcheprime, Margaux-Cantenac, Margueron, Marimbault, Marions, Marsas, Martignas-sur-Jalle, Martillac, Martres, Masseilles, Massugas, Mauriac, Mazères, Mazion, Mérignac, Mérignas, Mesterrieux, Mios, Mombrier, Mongauzy, Monprimblanc, Monségur, Montagne, Montagoudin, Montignac, Montussan, Morizès, Mouillac, Mouliets-et-Villemartin, Moulis-en-Médoc, Moulon, Mourens, Naujac-sur-Mer, Naujan-et-Postiac, Néac, Nérigean, Neuffons, Le Nizan, Noaillac, Noaillan, Omet, Ordonnac, Origne, Paillet, Parempuyre, Pauillac, Les Peintures, Pellegrue, Périssac, Pessac, Pessac-sur-Dordogne, Petit-Palais-et-Cornemps, Peujard, Le Pian-Médoc, Le Pian-sur-Garonne, Pineuilh, Plassac, Pleine-Selve, Podensac, Pomerol, Pompéjac, Pompignac, Pondaurat, Porchères, Le Porge, Porte-de-Benauge, Portets, Le Pout, Préchac, Preignac, Prignac-et-Marcamps, Pugnac, Puisseguin, Pujols-sur-Ciron, Pujols, Le Puy, Puybarban, Puynormand, Queyrac, Quinsac, Rauzan, Reignac, La Réole, Rimons, Riocaud, Rions, La Rivière, Roaillan, Romagne, Roquebrune, La Roquille, Ruch, Sablons, Sadirac, Saillans, Saint-Aignan, Saint-André-de-Cubzac, Saint-André-du-Bois, Saint-André-et-Appelles, Saint-Androny, Saint-Antoine-du-Queyret, Saint-Antoine-sur-l’Isle, Saint-Aubin-de-Blaye, Saint-Aubin-de-Branne, Saint-Aubin-de-Médoc, Saint-Avit-de-Soulège, Saint-Avit-Saint-Nazaire, Saint-Brice, Saint-Caprais-de-Bordeaux, Saint-Christoly-de-Blaye, Saint-Christoly-Médoc, Saint-Christophe-des-Bardes, Saint-Christophe-de-Double, Saint-Cibard, Saint-Ciers-d’Abzac, Saint-Ciers-de-Canesse, Saint-Ciers-sur-Gironde, Sainte-Colombe, Saint-Côme, Sainte-Croix-du-Mont, Saint-Denis-de-Pile, Saint-Émilion, Saint-Estèphe, Saint-Étienne-de-Lisse, Sainte-Eulalie, Saint-Exupéry, Saint-Félix-de-Foncaude, Saint-Ferme, Sainte-Florence, Sainte-Foy-la-Grande, Sainte-Foy-la-Longue, Sainte-Gemme, Saint-Genès-de-Blaye, Saint-Genès-de-Castillon, Saint-Genès-de-Fronsac, Saint-Genès-de-Lombaud, Saint-Genis-du-Bois, Saint-Germain-de-Grave, Saint-Germain-d’Esteuil, Saint-Germain-du-Puch, Saint-Germain-de-la-Rivière, Saint-Gervais, Saint-Girons-d’Aiguevives, Sainte-Hélène, Saint-Hilaire-de-la-Noaille, Saint-Hilaire-du-Bois, Saint-Hippolyte, Saint-Jean-de-Blaignac, Saint-Jean-d’Illac, Saint-Julien-Beychevelle, Saint-Laurent-Médoc, Saint-Laurent-d’Arce, Saint-Laurent-des-Combes, Saint-Laurent-du-Bois, Saint-Laurent-du-Plan, Saint-Léger-de-Balson, Saint-Léon, Saint-Loubert, Saint-Loubès, Saint-Louis-de-Montferrand, Saint-Macaire, Saint-Magne, Saint-Magne-de-Castillon, Saint-Maixant, Saint-Mariens, Saint-Martial, Saint-Martin-Lacaussade, Saint-Martin-de-Laye, Saint-Martin-de-Lerm, Saint-Martin-de-Sescas, Saint-Martin-du-Bois, Saint-Martin-du-Puy, Saint-Médard-de-Guizières, Saint-Médard-d’Eyrans, Saint-Médard-en-Jalles, Saint-Michel-de-Castelnau, Saint-Michel-de-Fronsac, Saint-Michel-de-Rieufret, Saint-Michel-de-Lapujade, Saint-Morillon, Saint-Palais, Saint-Pardon-de-Conques, Saint-Paul, Saint-Pey-d’Armens, Saint-Pey-de-Castets, Saint-Philippe-d’Aiguille, Saint-Philippe-du-Seignal, Saint-Pierre-d’Aurillac, Saint-Pierre-de-Bat, Saint-Pierre-de-Mons, Saint-Quentin-de-Baron, Saint-Quentin-de-Caplong, Sainte-Radegonde, Saint-Romain-la-Virvée, Saint-Sauveur, Saint-Sauveur-de-Puynormand, Saint-Savin, Saint-Selve, Saint-Seurin-de-Bourg, Saint-Seurin-de-Cadourne, Saint-Seurin-de-Cursac, Saint-Seurin-sur-l’Isle, Saint-Sève, Saint-Sulpice-de-Faleyrens, Saint-Sulpice-de-Guilleragues, Saint-Sulpice-de-Pommiers, Saint-Sulpice-et-Cameyrac, Saint-Symphorien, Sainte-Terre, Saint-Trojan, Saint-Vincent-de-Paul, Saint-Vincent-de-Pertignas, Saint-Vivien-de-Blaye, Saint-Vivien-de-Médoc, Saint-Vivien-de-Monségur, Saint-Yzan-de-Soudiac, Saint-Yzans-de-Médoc, Salaunes, Salleboeuf, Salles, Les Salles-de-Castillon, Samonac, Saucats, Saugon, Saumos, Sauternes, La Sauve, Sauveterre-de-Guyenne, Sauviac, Savignac, Savignac-de-l’Isle, Semens, Sendets, Sigalens, Sillas, Soulac-sur-Mer, Soulignac, Soussac, Soussans, Tabanac, Le Taillan-Médoc, Taillecavat, Talais, Talence, Targon, Tarnès, Tauriac, Tayac, Le Teich, Le Temple, La Teste-de-Buch, Teuillac, Tizac-de-Curton, Tizac-de-Lapouyade, Toulenne, Le Tourne, Tresses, Le Tuzan, Uzeste, Val-de-Livenne, Val de Virvée, Valeyrac, Vayres, Vendays-Montalivet, Vensac, Vérac, Verdelais, Le Verdon-sur-Mer, Vertheuil, Vignonet, Villandraut, Villegouge, Villenave-de-Rions, Villenave-d’Ornon, Villeneuve, Virelade, Virsac, Yvrac. |
| --- | --- |

Abzac, Aillas, Ambarès-et-Lagrave, Ambès, Andernos-les-Bains, Anglade, Arbanats, Arcachon, Arcins, Arès, Arsac, Artigues-près-Bordeaux, Les Artigues-de-Lussac, Arveyres, Asques, Aubiac, Audenge, Auriolles, Auros, Avensan, Ayguemorte-les-Graves, Bagas, Baigneaux, Balizac, Barie, Baron, Le Barp, Barsac, Bassanne, Bassens, Baurech, Bayas, Bayon-sur-Gironde, Bazas, Beautiran, Bégadan, Bègles, Béguey, Belin-Béliet, Bellebat, Bellefond, Belvès-de-Castillon, Bernos-Beaulac, Berson, Berthez, Beychac-et-Caillau, Bieujac, Biganos, Les Billaux, Birac, Blaignac, Blaignan-Prignac, Blanquefort, Blasimon, Blaye, Blésignac, Bommes, Bonnetan, Bonzac, Bordeaux, Bossugan, Bouliac, Bourdelles, Bourg, Bourideys, Le Bouscat, Brach, Branne, Brannens, Braud-et-Saint-Louis, Brouqueyran, Bruges, Budos, Cabanac-et-Villagrains, Cabara, Cadarsac, Cadaujac, Cadillac, Cadillac-en-Fronsadais, Camarsac, Cambes, Camblanes-et-Meynac, Camiac-et-Saint-Denis, Camiran, Camps-sur-l’Isle, Campugnan, Canéjan, Capian, Caplong, Captieux, Carbon-Blanc, Carcans, Cardan, Carignan-de-Bordeaux, Cars, Cartelègue, Casseuil, Castelmoron-d’Albret, Castelnau-de-Médoc, Castelviel, Castets et Castillon, Castillon-la-Bataille, Castres-Gironde, Caudrot, Caumont, Cauvignac, Cavignac, Cazalis, Cazats, Cazaugitat, Cénac, Cenon, Cérons, Cessac, Cestas, Cézac, Chamadelle, Cissac-Médoc, Civrac-de-Blaye, Civrac-sur-Dordogne, Civrac-en-Médoc, Cleyrac, Coimères, Coirac, Comps, Coubeyrac, Couquèques, Courpiac, Cours-de-Monségur, Cours-les-Bains, Coutras, Coutures, Créon, Croignon, Cubnezais, Cubzac-les-Ponts, Cudos, Cursan, Cussac-Fort-Médoc, Daignac, Dardenac, Daubèze, Dieulivol, Donnezac, Donzac, Doulezon, Les Églisottes-et-Chalaures, Escaudes, Escoussans, Espiet, Les Esseintes, Étauliers, Eynesse, Eyrans, Eysines, Faleyras, Fargues, Fargues-Saint-Hilaire, Le Fieu, Floirac, Flaujagues, Floudès, Fontet, Fossès-et-Baleyssac, Fours, Francs, Fronsac, Frontenac, Gabarnac, Gaillan-en-Médoc, Gajac, Galgon, Gans, Gardegan-et-Tourtirac, Gauriac, Gauriaguet, Générac, Génissac, Gensac, Gironde-sur-Dropt, Giscos, Gornac, Goualade, Gours, Gradignan, Grayan-et-l’Hôpital, Grézillac, Grignols, Guillac, Guillos, Guîtres, Gujan-Mestras, Le Haillan, Haux, Hostens, Hourtin, Hure, Illats, Isle-Saint-Georges, Izon, Jau-Dignac-et-Loirac, Jugazan, Juillac, Labarde, Labescau, La Brède, Lacanau, Ladaux, Lados, Lagorce, La Lande-de-Fronsac, Lamarque, Lamothe-Landerron, Lalande-de-Pomerol, Landerrouat, Landerrouet-sur-Ségur, Landiras, Langoiran, Langon, Lansac, Lanton, Lapouyade, Laroque, Lartigue, Laruscade, Latresne, Lavazan, Lège-Cap-Ferret, Léogeats, Léognan, Lerm-et-Musset, Lesparre-Médoc, Lestiac-sur-Garonne, Les Lèves-et-Thoumeyragues, Libourne, Lignan-de-Bazas, Lignan-de-Bordeaux, Ligueux, Listrac-de-Durèze, Listrac-Médoc, Lormont, Loubens, Louchats, Loupes, Loupiac, Loupiac-de-la-Réole, Lucmau, Ludon-Médoc, Lugaignac, Lugasson, Lugon-et-l’Île-du-Carnay, Lugos, Lussac, Macau, Madirac, Maransin, Marcenais, Marcheprime, Margaux-Cantenac, Margueron, Marimbault, Marions, Marsas, Martignas-sur-Jalle, Martillac, Martres, Masseilles, Massugas, Mauriac, Mazères, Mazion, Mérignac, Mérignas, Mesterrieux, Mios, Mombrier, Mongauzy, Monprimblanc, Monségur, Montagne, Montagoudin, Montignac, Montussan, Morizès, Mouillac, Mouliets-et-Villemartin, Moulis-en-Médoc, Moulon, Mourens, Naujac-sur-Mer, Naujan-et-Postiac, Néac, Nérigean, Neuffons, Le Nizan, Noaillac, Noaillan, Omet, Ordonnac, Origne, Paillet, Parempuyre, Pauillac, Les Peintures, Pellegrue, Périssac, Pessac, Pessac-sur-Dordogne, Petit-Palais-et-Cornemps, Peujard, Le Pian-Médoc, Le Pian-sur-Garonne, Pineuilh, Plassac, Pleine-Selve, Podensac, Pomerol, Pompéjac, Pompignac, Pondaurat, Porchères, Le Porge, Porte-de-Benauge, Portets, Le Pout, Préchac, Preignac, Prignac-et-Marcamps, Pugnac, Puisseguin, Pujols-sur-Ciron, Pujols, Le Puy, Puybarban, Puynormand, Queyrac, Quinsac, Rauzan, Reignac, La Réole, Rimons, Riocaud, Rions, La Rivière, Roaillan, Romagne, Roquebrune, La Roquille, Ruch, Sablons, Sadirac, Saillans, Saint-Aignan, Saint-André-de-Cubzac, Saint-André-du-Bois, Saint-André-et-Appelles, Saint-Androny, Saint-Antoine-du-Queyret, Saint-Antoine-sur-l’Isle, Saint-Aubin-de-Blaye, Saint-Aubin-de-Branne, Saint-Aubin-de-Médoc, Saint-Avit-de-Soulège, Saint-Avit-Saint-Nazaire, Saint-Brice, Saint-Caprais-de-Bordeaux, Saint-Christoly-de-Blaye, Saint-Christoly-Médoc, Saint-Christophe-des-Bardes, Saint-Christophe-de-Double, Saint-Cibard, Saint-Ciers-d’Abzac, Saint-Ciers-de-Canesse, Saint-Ciers-sur-Gironde, Sainte-Colombe, Saint-Côme, Sainte-Croix-du-Mont, Saint-Denis-de-Pile, Saint-Émilion, Saint-Estèphe, Saint-Étienne-de-Lisse, Sainte-Eulalie, Saint-Exupéry, Saint-Félix-de-Foncaude, Saint-Ferme, Sainte-Florence, Sainte-Foy-la-Grande, Sainte-Foy-la-Longue, Sainte-Gemme, Saint-Genès-de-Blaye, Saint-Genès-de-Castillon, Saint-Genès-de-Fronsac, Saint-Genès-de-Lombaud, Saint-Genis-du-Bois, Saint-Germain-de-Grave, Saint-Germain-d’Esteuil, Saint-Germain-du-Puch, Saint-Germain-de-la-Rivière, Saint-Gervais, Saint-Girons-d’Aiguevives, Sainte-Hélène, Saint-Hilaire-de-la-Noaille, Saint-Hilaire-du-Bois, Saint-Hippolyte, Saint-Jean-de-Blaignac, Saint-Jean-d’Illac, Saint-Julien-Beychevelle, Saint-Laurent-Médoc, Saint-Laurent-d’Arce, Saint-Laurent-des-Combes, Saint-Laurent-du-Bois, Saint-Laurent-du-Plan, Saint-Léger-de-Balson, Saint-Léon, Saint-Loubert, Saint-Loubès, Saint-Louis-de-Montferrand, Saint-Macaire, Saint-Magne, Saint-Magne-de-Castillon, Saint-Maixant, Saint-Mariens, Saint-Martial, Saint-Martin-Lacaussade, Saint-Martin-de-Laye, Saint-Martin-de-Lerm, Saint-Martin-de-Sescas, Saint-Martin-du-Bois, Saint-Martin-du-Puy, Saint-Médard-de-Guizières, Saint-Médard-d’Eyrans, Saint-Médard-en-Jalles, Saint-Michel-de-Castelnau, Saint-Michel-de-Fronsac, Saint-Michel-de-Rieufret, Saint-Michel-de-Lapujade, Saint-Morillon, Saint-Palais, Saint-Pardon-de-Conques, Saint-Paul, Saint-Pey-d’Armens, Saint-Pey-de-Castets, Saint-Philippe-d’Aiguille, Saint-Philippe-du-Seignal, Saint-Pierre-d’Aurillac, Saint-Pierre-de-Bat, Saint-Pierre-de-Mons, Saint-Quentin-de-Baron, Saint-Quentin-de-Caplong, Sainte-Radegonde, Saint-Romain-la-Virvée, Saint-Sauveur, Saint-Sauveur-de-Puynormand, Saint-Savin, Saint-Selve, Saint-Seurin-de-Bourg, Saint-Seurin-de-Cadourne, Saint-Seurin-de-Cursac, Saint-Seurin-sur-l’Isle, Saint-Sève, Saint-Sulpice-de-Faleyrens, Saint-Sulpice-de-Guilleragues, Saint-Sulpice-de-Pommiers, Saint-Sulpice-et-Cameyrac, Saint-Symphorien, Sainte-Terre, Saint-Trojan, Saint-Vincent-de-Paul, Saint-Vincent-de-Pertignas, Saint-Vivien-de-Blaye, Saint-Vivien-de-Médoc, Saint-Vivien-de-Monségur, Saint-Yzan-de-Soudiac, Saint-Yzans-de-Médoc, Salaunes, Salleboeuf, Salles, Les Salles-de-Castillon, Samonac, Saucats, Saugon, Saumos, Sauternes, La Sauve, Sauveterre-de-Guyenne, Sauviac, Savignac, Savignac-de-l’Isle, Semens, Sendets, Sigalens, Sillas, Soulac-sur-Mer, Soulignac, Soussac, Soussans, Tabanac, Le Taillan-Médoc, Taillecavat, Talais, Talence, Targon, Tarnès, Tauriac, Tayac, Le Teich, Le Temple, La Teste-de-Buch, Teuillac, Tizac-de-Curton, Tizac-de-Lapouyade, Toulenne, Le Tourne, Tresses, Le Tuzan, Uzeste, Val-de-Livenne, Val de Virvée, Valeyrac, Vayres, Vendays-Montalivet, Vensac, Vérac, Verdelais, Le Verdon-sur-Mer, Vertheuil, Vignonet, Villandraut, Villegouge, Villenave-de-Rions, Villenave-d’Ornon, Villeneuve, Virelade, Virsac, Yvrac.

Fid-dipartiment ta’ Lot-et-Garonne, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Allons, Ambrus, Antagnac, Anzex, Argenton, Auriac-sur-Dropt, Baleyssagues, Barbaste, Beaupuy, Beauziac, Bouglon, Boussès, Bruch, Buzet-sur-Baïse, Calignac, Cambes, Casteljaloux, Castelnau-sur-Gupie, Caubeyres, Caubon-Saint-Sauveur, Cocumont, Couthures-sur-Garonne, Damazan, Durance, Duras, Escassefort, Esclottes, Espiens, Fargues-sur-Ourbise, Feugarolles, Gaujac, Grézet-Cavagnan, Guérin, Houeillès, Jusix, Labastide-Castel-Amouroux, Lachapelle, Lagupie, Lavardac, Lévignac-de-Guyenne, Leyritz-Moncassin, Loubès-Bernac, Marcellus, Marmande, Mauvezin-sur-Gupie, Meilhan-sur-Garonne, Moncaut, Montagnac-sur-Auvignon, Montesquieu, Monteton, Montgaillard-en-Albret, Montpouillan, Moustier, Nérac, Pardaillan, Peyrière, Pindères, Pompiey, Pompogne, Poussignac, Puch-d’Agenais, Razimet, La Réunion, Romestaing, Ruffiac, Saint-Astier, Saint-Avit, Sainte-Bazeille, Sainte-Colombe-de-Duras, Sainte-Colombe-en-Bruilhois, Sainte-Gemme-Martaillac, Saint-Géraud, Saint-Jean-de-Duras, Saint-Laurent, Saint-Léon, Saint-Martin-Curton, Saint-Martin-Petit, Saint-Pierre-de-Buzet, Saint-Pierre-sur-Dropt, Saint-Sauveur-de-Meilhan, Saint-Sernin, Samazan, Sauméjan, La Sauvetat-du-Dropt, Savignac-de-Duras, Sérignac-sur-Garonne, Seyches, Soumensac, Thouars-sur-Garonne, Vianne, Villefranche-du-Queyran, Villeneuve-de-Duras, Virazeil, Xaintrailles. |
| --- | --- |

Allons, Ambrus, Antagnac, Anzex, Argenton, Auriac-sur-Dropt, Baleyssagues, Barbaste, Beaupuy, Beauziac, Bouglon, Boussès, Bruch, Buzet-sur-Baïse, Calignac, Cambes, Casteljaloux, Castelnau-sur-Gupie, Caubeyres, Caubon-Saint-Sauveur, Cocumont, Couthures-sur-Garonne, Damazan, Durance, Duras, Escassefort, Esclottes, Espiens, Fargues-sur-Ourbise, Feugarolles, Gaujac, Grézet-Cavagnan, Guérin, Houeillès, Jusix, Labastide-Castel-Amouroux, Lachapelle, Lagupie, Lavardac, Lévignac-de-Guyenne, Leyritz-Moncassin, Loubès-Bernac, Marcellus, Marmande, Mauvezin-sur-Gupie, Meilhan-sur-Garonne, Moncaut, Montagnac-sur-Auvignon, Montesquieu, Monteton, Montgaillard-en-Albret, Montpouillan, Moustier, Nérac, Pardaillan, Peyrière, Pindères, Pompiey, Pompogne, Poussignac, Puch-d’Agenais, Razimet, La Réunion, Romestaing, Ruffiac, Saint-Astier, Saint-Avit, Sainte-Bazeille, Sainte-Colombe-de-Duras, Sainte-Colombe-en-Bruilhois, Sainte-Gemme-Martaillac, Saint-Géraud, Saint-Jean-de-Duras, Saint-Laurent, Saint-Léon, Saint-Martin-Curton, Saint-Martin-Petit, Saint-Pierre-de-Buzet, Saint-Pierre-sur-Dropt, Saint-Sauveur-de-Meilhan, Saint-Sernin, Samazan, Sauméjan, La Sauvetat-du-Dropt, Savignac-de-Duras, Sérignac-sur-Garonne, Seyches, Soumensac, Thouars-sur-Garonne, Vianne, Villefranche-du-Queyran, Villeneuve-de-Duras, Virazeil, Xaintrailles.

7.   Varjetà jew varjetajiet tad-dwieli li minnhom jinkiseb l-inbid / jinkisbu l-inbejjed

| | Abondant B |
| --- | --- |

Abondant B

| | Abouriou B |
| --- | --- |

Abouriou B

| | Alicante Henri Bouschet N |
| --- | --- |

Alicante Henri Bouschet N

| | Aligoté B |
| --- | --- |

Aligoté B

| | Alphonse Lavallée N |
| --- | --- |

Alphonse Lavallée N

| | Altesse B |
| --- | --- |

Altesse B

| | Alvarinho - Albariño |
| --- | --- |

Alvarinho - Albariño

| | Aléatico N |
| --- | --- |

Aléatico N

| | Aramon N |
| --- | --- |

Aramon N

| | Aramon blanc B |
| --- | --- |

Aramon blanc B

| | Aramon gris G |
| --- | --- |

Aramon gris G

| | Aranel B |
| --- | --- |

Aranel B

| | Arbane B |
| --- | --- |

Arbane B

| | Arinarnoa N |
| --- | --- |

Arinarnoa N

| | Arriloba B |
| --- | --- |

Arriloba B

| | Arrouya N |
| --- | --- |

Arrouya N

| | Arrufiac B - Arrufiat |
| --- | --- |

Arrufiac B - Arrufiat

| | Artaban N |
| --- | --- |

Artaban N

| | Aubin B |
| --- | --- |

Aubin B

| | Aubin vert B |
| --- | --- |

Aubin vert B

| | Aubun N - Murescola |
| --- | --- |

Aubun N - Murescola

| | Auxerrois B |
| --- | --- |

Auxerrois B

| | Bachet N |
| --- | --- |

Bachet N

| | Barbaroux Rs |
| --- | --- |

Barbaroux Rs

| | Baroque B |
| --- | --- |

Baroque B

| | Biancu Gentile B |
| --- | --- |

Biancu Gentile B

| | Blanc Dame B |
| --- | --- |

Blanc Dame B

| | Bouchalès N |
| --- | --- |

Bouchalès N

| | Bouillet N |
| --- | --- |

Bouillet N

| | Bouquettraube B |
| --- | --- |

Bouquettraube B

| | Bourboulenc B - Doucillon blanc |
| --- | --- |

Bourboulenc B - Doucillon blanc

| | Brachet N - Braquet |
| --- | --- |

Brachet N - Braquet

| | Bronner B |
| --- | --- |

Bronner B

| | Brun Fourca N |
| --- | --- |

Brun Fourca N

| | Brun argenté N - Vaccarèse |
| --- | --- |

Brun argenté N - Vaccarèse

| | Béclan N - Petit Béclan |
| --- | --- |

Béclan N - Petit Béclan

| | Béquignol N |
| --- | --- |

Béquignol N

| | Cabernet blanc B |
| --- | --- |

Cabernet blanc B

| | Cabernet cortis N |
| --- | --- |

Cabernet cortis N

| | Cabernet franc N |
| --- | --- |

Cabernet franc N

| | Cabernet-Sauvignon N |
| --- | --- |

Cabernet-Sauvignon N

| | Caladoc N |
| --- | --- |

Caladoc N

| | Calitor N |
| --- | --- |

Calitor N

| | Camaralet B |
| --- | --- |

Camaralet B

| | Carcajolo N |
| --- | --- |

Carcajolo N

| | Carcajolo blanc B |
| --- | --- |

Carcajolo blanc B

| | Carignan N |
| --- | --- |

Carignan N

| | Carignan blanc B |
| --- | --- |

Carignan blanc B

| | Carmenère N |
| --- | --- |

Carmenère N

| | Castets N |
| --- | --- |

Castets N

| | Chardonnay B |
| --- | --- |

Chardonnay B

| | Chasan B |
| --- | --- |

Chasan B

| | Chasselas B |
| --- | --- |

Chasselas B

| | Chasselas rose Rs |
| --- | --- |

Chasselas rose Rs

| | Chatus N |
| --- | --- |

Chatus N

| | Chenanson N |
| --- | --- |

Chenanson N

| | Chenin B |
| --- | --- |

Chenin B

| | Cinsaut N - Cinsault |
| --- | --- |

Cinsaut N - Cinsault

| | Clairette B |
| --- | --- |

Clairette B

| | Clairette rose Rs |
| --- | --- |

Clairette rose Rs

| | Clarin B |
| --- | --- |

Clarin B

| | Claverie B |
| --- | --- |

Claverie B

| | Codivarta B |
| --- | --- |

Codivarta B

| | Colombard B |
| --- | --- |

Colombard B

| | Colombaud B - Bouteillan |
| --- | --- |

Colombaud B - Bouteillan

| | Corbeau N - Douce noire |
| --- | --- |

Corbeau N - Douce noire

| | Cot N - Malbec |
| --- | --- |

Cot N - Malbec

| | Counoise N |
| --- | --- |

Counoise N

| | Courbu B - Gros Courbu |
| --- | --- |

Courbu B - Gros Courbu

| | Courbu noir N |
| --- | --- |

Courbu noir N

| | Crouchen B - Cruchen |
| --- | --- |

Crouchen B - Cruchen

| | César N |
| --- | --- |

César N

| | Danlas B |
| --- | --- |

Danlas B

| | Duras N |
| --- | --- |

Duras N

| | Durif N |
| --- | --- |

Durif N

| | Egiodola N |
| --- | --- |

Egiodola N

| | Ekigaïna N |
| --- | --- |

Ekigaïna N

| | Elbling B |
| --- | --- |

Elbling B

| | Etraire de la Dui N |
| --- | --- |

Etraire de la Dui N

| | Fer N - Fer Servadou, Braucol, Mansois, Pinenc |
| --- | --- |

Fer N - Fer Servadou, Braucol, Mansois, Pinenc

| | Feunate N |
| --- | --- |

Feunate N

| | Floreal B |
| --- | --- |

Floreal B

| | Folignan B |
| --- | --- |

Folignan B

| | Folle blanche B |
| --- | --- |

Folle blanche B

| | Franc noir de Haute-Saône N |
| --- | --- |

Franc noir de Haute-Saône N

| | Fuella nera N |
| --- | --- |

Fuella nera N

| | Furmint B |
| --- | --- |

Furmint B

| | Gamaret |
| --- | --- |

Gamaret

| | Gamay Fréaux N |
| --- | --- |

Gamay Fréaux N

| | Gamay N |
| --- | --- |

Gamay N

| | Gamay de Bouze N |
| --- | --- |

Gamay de Bouze N

| | Gamay de Chaudenay N |
| --- | --- |

Gamay de Chaudenay N

| | Ganson N |
| --- | --- |

Ganson N

| | Gascon N |
| --- | --- |

Gascon N

| | Genovèse B |
| --- | --- |

Genovèse B

| | Goldriesling B |
| --- | --- |

Goldriesling B

| | Gouget N |
| --- | --- |

Gouget N

| | Graisse B |
| --- | --- |

Graisse B

| | Gramon N |
| --- | --- |

Gramon N

| | Grassen N - Grassenc |
| --- | --- |

Grassen N - Grassenc

| | Grenache N |
| --- | --- |

Grenache N

| | Grenache blanc B |
| --- | --- |

Grenache blanc B

| | Grenache gris G |
| --- | --- |

Grenache gris G

| | Gringet B |
| --- | --- |

Gringet B

| | Grolleau N |
| --- | --- |

Grolleau N

| | Grolleau gris G |
| --- | --- |

Grolleau gris G

| | Gros Manseng B |
| --- | --- |

Gros Manseng B

| | Gros vert B |
| --- | --- |

Gros vert B

| | Jacquère B |
| --- | --- |

Jacquère B

| | Johanniter B |
| --- | --- |

Johanniter B

| | Joubertin |
| --- | --- |

Joubertin

| | Jurançon blanc B |
| --- | --- |

Jurançon blanc B

| | Jurançon noir N - Dame noire |
| --- | --- |

Jurançon noir N - Dame noire

| | Knipperlé B |
| --- | --- |

Knipperlé B

| | Lauzet B |
| --- | --- |

Lauzet B

| | Len de l'El B - Loin de l'Oeil |
| --- | --- |

Len de l'El B - Loin de l'Oeil

| | Liliorila B |
| --- | --- |

Liliorila B

| | Listan B - Palomino |
| --- | --- |

Listan B - Palomino

| | Lival N |
| --- | --- |

Lival N

| | Macabeu B - Macabeo |
| --- | --- |

Macabeu B - Macabeo

| | Mancin N |
| --- | --- |

Mancin N

| | Manseng noir N |
| --- | --- |

Manseng noir N

| | Marsanne B |
| --- | --- |

Marsanne B

| | Marselan N |
| --- | --- |

Marselan N

| | Mauzac B |
| --- | --- |

Mauzac B

| | Mauzac rose Rs |
| --- | --- |

Mauzac rose Rs

| | Mayorquin B |
| --- | --- |

Mayorquin B

| | Melon B |
| --- | --- |

Melon B

| | Merlot N |
| --- | --- |

Merlot N

| | Merlot blanc B |
| --- | --- |

Merlot blanc B

| | Meslier Saint-François B - Gros Meslier |
| --- | --- |

Meslier Saint-François B - Gros Meslier

| | Meunier N |
| --- | --- |

Meunier N

| | Milgranet N |
| --- | --- |

Milgranet N

| | Molette B |
| --- | --- |

Molette B

| | Mollard N |
| --- | --- |

Mollard N

| | Monarch N |
| --- | --- |

Monarch N

| | Mondeuse N |
| --- | --- |

Mondeuse N

| | Mondeuse blanche B |
| --- | --- |

Mondeuse blanche B

| | Monerac N |
| --- | --- |

Monerac N

| | Montils B |
| --- | --- |

Montils B

| | Morrastel N - Minustellu, Graciano |
| --- | --- |

Morrastel N - Minustellu, Graciano

| | Mourvaison N |
| --- | --- |

Mourvaison N

| | Mourvèdre N - Monastrell |
| --- | --- |

Mourvèdre N - Monastrell

| | Mouyssaguès |
| --- | --- |

Mouyssaguès

| | Muresconu N - Morescono |
| --- | --- |

Muresconu N - Morescono

| | Muscadelle B |
| --- | --- |

Muscadelle B

| | Muscardin N |
| --- | --- |

Muscardin N

| | Muscaris B |
| --- | --- |

Muscaris B

| | Muscat Ottonel B - Muscat, Moscato |
| --- | --- |

Muscat Ottonel B - Muscat, Moscato

| | Muscat cendré B - Muscat, Moscato |
| --- | --- |

Muscat cendré B - Muscat, Moscato

| | Muscat d'Alexandrie B - Muscat, Moscato |
| --- | --- |

Muscat d'Alexandrie B - Muscat, Moscato

| | Muscat de Hambourg N - Muscat, Moscato |
| --- | --- |

Muscat de Hambourg N - Muscat, Moscato

| | Muscat à petits grains blancs B - Muscat, Moscato |
| --- | --- |

Muscat à petits grains blancs B - Muscat, Moscato

| | Muscat à petits grains roses Rs - Muscat, Moscato |
| --- | --- |

Muscat à petits grains roses Rs - Muscat, Moscato

| | Mérille N |
| --- | --- |

Mérille N

| | Müller-Thurgau B |
| --- | --- |

Müller-Thurgau B

| | Nielluccio N - Nielluciu |
| --- | --- |

Nielluccio N - Nielluciu

| | Noir Fleurien N |
| --- | --- |

Noir Fleurien N

| | Négret de Banhars N |
| --- | --- |

Négret de Banhars N

| | Négrette N |
| --- | --- |

Négrette N

| | Ondenc B |
| --- | --- |

Ondenc B

| | Orbois B |
| --- | --- |

Orbois B

| | Pagadebiti B |
| --- | --- |

Pagadebiti B

| | Pascal B |
| --- | --- |

Pascal B

| | Perdea B |
| --- | --- |

Perdea B

| | Persan N |
| --- | --- |

Persan N

| | Petit Courbu B |
| --- | --- |

Petit Courbu B

| | Petit Manseng B |
| --- | --- |

Petit Manseng B

| | Petit Meslier B |
| --- | --- |

Petit Meslier B

| | Petit Verdot N |
| --- | --- |

Petit Verdot N

| | Picardan B - Araignan |
| --- | --- |

Picardan B - Araignan

| | Pineau d’Aunis N |
| --- | --- |

Pineau d’Aunis N

| | Pinot blanc B |
| --- | --- |

Pinot blanc B

| | Pinot gris G |
| --- | --- |

Pinot gris G

| | Pinot noir N |
| --- | --- |

Pinot noir N

| | Pinotin N |
| --- | --- |

Pinotin N

| | Piquepoul blanc B |
| --- | --- |

Piquepoul blanc B

| | Piquepoul gris G |
| --- | --- |

Piquepoul gris G

| | Piquepoul noir N |
| --- | --- |

Piquepoul noir N

| | Plant droit N - Espanenc |
| --- | --- |

Plant droit N - Espanenc

| | Portan N |
| --- | --- |

Portan N

| | Poulsard N - Ploussard |
| --- | --- |

Poulsard N - Ploussard

| | Prior N |
| --- | --- |

Prior N

| | Prunelard N |
| --- | --- |

Prunelard N

| | Précoce Bousquet B |
| --- | --- |

Précoce Bousquet B

| | Précoce de Malingre B |
| --- | --- |

Précoce de Malingre B

| | Raffiat de Moncade B |
| --- | --- |

Raffiat de Moncade B

| | Ribol N |
| --- | --- |

Ribol N

| | Riminèse B |
| --- | --- |

Riminèse B

| | Rivairenc N - Aspiran noir |
| --- | --- |

Rivairenc N - Aspiran noir

| | Rivairenc blanc B - Aspiran blanc |
| --- | --- |

Rivairenc blanc B - Aspiran blanc

| | Rivairenc gris G - Aspiran gris |
| --- | --- |

Rivairenc gris G - Aspiran gris

| | Romorantin B - Danery |
| --- | --- |

Romorantin B - Danery

| | Rosé du Var Rs |
| --- | --- |

Rosé du Var Rs

| | Roublot B |
| --- | --- |

Roublot B

| | Roussanne B |
| --- | --- |

Roussanne B

| | Roussette d’Ayze B |
| --- | --- |

Roussette d’Ayze B

| | Sacy B |
| --- | --- |

Sacy B

| | Saint Côme B |
| --- | --- |

Saint Côme B

| | Saint-Macaire N |
| --- | --- |

Saint-Macaire N

| | Saint-Pierre doré B |
| --- | --- |

Saint-Pierre doré B

| | Saphira B |
| --- | --- |

Saphira B

| | Sauvignac |
| --- | --- |

Sauvignac

| | Sauvignon B - Sauvignon blanc |
| --- | --- |

Sauvignon B - Sauvignon blanc

| | Sauvignon gris G - Fié gris |
| --- | --- |

Sauvignon gris G - Fié gris

| | Savagnin blanc B |
| --- | --- |

Savagnin blanc B

| | Savagnin rose Rs |
| --- | --- |

Savagnin rose Rs

| | Sciaccarello N |
| --- | --- |

Sciaccarello N

| | Segalin N |
| --- | --- |

Segalin N

| | Select B |
| --- | --- |

Select B

| | Semebat N |
| --- | --- |

Semebat N

| | Semillon B |
| --- | --- |

Semillon B

| | Servanin N |
| --- | --- |

Servanin N

| | Servant B |
| --- | --- |

Servant B

| | Solaris B |
| --- | --- |

Solaris B

| | Soreli B |
| --- | --- |

Soreli B

| | Souvignier gris Rs |
| --- | --- |

Souvignier gris Rs

| | Syrah N - Shiraz |
| --- | --- |

Syrah N - Shiraz

| | Tannat N |
| --- | --- |

Tannat N

| | Tempranillo N |
| --- | --- |

Tempranillo N

| | Terret blanc B |
| --- | --- |

Terret blanc B

| | Terret gris G |
| --- | --- |

Terret gris G

| | Terret noir N |
| --- | --- |

Terret noir N

| | Tibouren N |
| --- | --- |

Tibouren N

| | Tourbat B |
| --- | --- |

Tourbat B

| | Touriga nacional N |
| --- | --- |

Touriga nacional N

| | Tressot N |
| --- | --- |

Tressot N

| | Trousseau N |
| --- | --- |

Trousseau N

| | Téoulier N |
| --- | --- |

Téoulier N

| | Ugni blanc B |
| --- | --- |

Ugni blanc B

| | Valdiguié N |
| --- | --- |

Valdiguié N

| | Velteliner rouge précoce Rs |
| --- | --- |

Velteliner rouge précoce Rs

| | Verdesse B |
| --- | --- |

Verdesse B

| | Vermentino B - Rolle |
| --- | --- |

Vermentino B - Rolle

| | Vidoc N |
| --- | --- |

Vidoc N

| | Viognier B |
| --- | --- |

Viognier B

| | Voltis B |
| --- | --- |

Voltis B

8.   Deskrizzjoni tar-rabta/rabtiet

Iż-żona ġeografika tal-produzzjoni testendi fuq it-territorju kollu tad-dipartementi ta’ Charente, Charente-Maritime, Dordogne, Gironde u l-parti tal-Punent tad-dipartiment ta’ Lot-et-Garonne.

L-isem ta’ din l-Indikazzjoni Ġeografika Protetta huwa marbut mill-qrib mal-fatt li tinsab qrib l-Oċean Atlantiku, li jestendi tul 250 kilometru tul il-Punent taż-żona ġeografika. Hija mdawra minn xmajjar u xmajriet: il-Garonne, id-Dordogne, ix-Charente, il-Lot u d-diversi tributarji tagħhom, u tinqasam, mill-Punent għal-Lvant, fil-qalba tagħha, mill-estwarju kbir tal-Gironde; dan ir-reġjun għandu klima oċeanika moderata influwenzata ħafna mill-prossimità ta’ dawn il-korpi tal-ilma u mill-kurrent sħun tal-Kurrent tal-Golf. Ix-xtiewi huma moderati u umdużi, u s-sjuf sħan, nexfin u xemxin. Il-ħin ta’ xemx medju huwa ta’ madwar 1 950 siegħa fis-sena. Dawn il-kundizzjonijiet klimatiċi huma kompletament favorevoli għall-kultivazzjoni tad-dielja. Il-ħlewwa marittima, permezz tal-effett tal-marea li titla’ mill-estwarji u l-irjieħ mill-baħar prevalenti mill-Punent, tinħass sa aktar minn 100 kilometru ’l ġewwa mill-bokok tax-xmajjar. Il-klima oċeanika tonqos lejn il-Lvant b’xejriet aktar kontinentali, bi xtiewi aktar kesħin u sjuf aktar sħan.

Hemm tliet tipi ewlenin ta’ ħamrija li huma favorevoli ħafna għat-tħawwil tal-vinji: il-ħamrija taflija u kalkarja kannella fuq is-substrat kalkarju, il-ħamrija li ma żżommx l-ilma msejħa boulbènes (ġulġliena u ramlija) li tirriżulta mit-trab ġulġlieni mir-riħ fuq ir-“ramel, it-tafal u ż-żrar ta’ Périgord” u l-ħamrija alluvjali taż-żrar, tat-tafal, tar-ramel u tat-trab ġulġlieni f’proporzjonijiet differenti li jikkorrispondu mal-artijiet imtarrġa antiki u reċenti tax-xmajjar u tax-xmajriet. Peress li l-baċir tal-produzzjoni jagħti fuq il-baħar, ilu miftuħ għall-iskambji kummerċjali sa mill-Antikwità. Taħt l-influwenza Rumana, bdiet il-kultivazzjoni tad-dwieli fil-Lbiċ ta’ Franza. Fil-Medjuevu, l-iżvilupp tal-vinja kien marbut mill-qrib mal-fatt li r-renju tal-Ingilterra kellu fil-pussess tiegħu l-Aquitaine. Il-fama tal-inbejjed, li ħafna drabi jingħataw l-isem tal-portijiet tul ix-xmajjar li minnhom kienu jitgħabbew fuq il-bastimenti, żdiedet b’mod konsiderevoli madwar l-Ewropa kollha. Xi portijiet kbar bħal Bordeaux jew La Rochelle stabbilew ruħhom fuq il-kummerċ marittimu ta’ nbejjed u spirti mir-reġjun kollu.

Il-biċċa l-kbira tal-produzzjoni tal-inbid fir-reġjun hija ddedikata għal Denominazzjonijiet ta’ Oriġini Kkontrollati. L-inbejjed tal-pajjiżi tal-Atlantiku żviluppaw fil-kuntest tat-twaqqif tal-baċiri ta’ produzzjoni u fil-qafas tad-definizzjoni ta’ segmentazzjoni tal-inbejjed prodotti f’żoni kbar tal-vitikultura, u b’hekk bdew jiffurmaw il-bażi ta’ din is-segmentazzjoni l-ġdida. L-ewwel ħsad seħħ fl-2006.

L-IĠP “Atlantique” tinqasam fi 3 kuluri, b’maġġoranza ta’ nbejjed ħomor (50 %), u proporzjonijiet indaqs (25 %) ta’ nbejjed bojod u rożè. Il-varjetajiet tad-dwieli użati huma prinċipalment il-varjetajiet tad-dwieli tradizzjonali mil-Lbiċ, irrappreżentati, għall-inbejjed ħomor u rożè, minn Merlot N, Cabernet-Sauvignon N, Cabernet Franc N u Cot N (jew malbec) u, għall-inbejjed bojod, minn Sauvignon B, Sémillon B u Ugni blanc B. Il-produtturi jistgħu jħawlu l-varjetajiet tad-dwieli oħra, biex b’hekk ikunu jistgħu jadattaw u jiżviluppaw il-kwalità tal-produzzjoni, kif ukoll jipproduċu nbejjed minn varjetajiet b’ismijiet li jintgħarfu faċilment mill-konsumatur.

L-inbejjed prodotti huma rotob, b’togħma ta’ frott u aromatiċi. Il-medja tal-produzzjoni tal-IĠP “Atlantique” hija ta’ 25 000 ettolitru fis-sena fl-ewwel erba’ snin tiegħu ta’ produzzjoni. Storikament, il-vinja ilha stabbilita fiż-żona ġeografika kollha tal-IĠP Atlantique għal 2 000 sena, prova ta’ kemm dan ir-reġjun huwa adattat għall-produzzjoni tal-inbid.

Dawn l-inbejjed huma kkummerċjalizzati l-aktar lokalment għat-turiżmu fuq il-kosta tal-Atlantiku. L-inbejjed bojod u rożè, minħabba l-freskezza tagħhom, huma partikolarment adattati biex jiġu kkunsmati malajr fis-sajf, flimkien mal-gajdri ta’ Marennes jew ta’ Arcachon u ma’ prodotti oħra tal-Lbiċ ta’ Franza. L-inbejjed ħomor, li huma aktar speċifiċi għal dan ir-reġjun ta’ Franza, jikkumplimentaw il-firxa ta’ nbejjed b’denominazzjoni ta’ oriġini prodotti fl-istess territorju u magħrufa sew mad-dinja kollha. Il-klima moderata minħabba l-viċinanza tagħha mal-Oċean Atlantiku, twassal għall-produzzjoni ta’ nbejjed ibbilanċjati, friski u eleganti, u nbejjed li jesprimu bis-sħiħ l-ispeċifiċitajiet tal-varjetajiet tad-dwieli li ġejjin minnhom. Dawn il-prodotti jipprovdu approċċ faċli lejn l-inbejjed tar-reġjun tagħna, peress li jintroduċu l-iskoperta ta’ diversi denominazzjonijiet ta’ oriġini protetti bi speċifiċitajiet li jiffurmaw il-mużajk ta’ dan it-territorju.

9.   Rekwiżiti oħra applikabbli

Żona fil-viċinanza immedjata (1)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni nazzjonali |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni nazzjonali

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Iż-żona fil-viċinanza immedjata ddefinita b’deroga għall-vinifikazzjoni u għall-produzzjoni tal-inbejjed bl-Indikazzjoni Ġeografika Protetta Atlantique tinkludi t-territorji tal-muniċipalitajiet li ġejjin, abbażi tal-Kodiċi Ġeografiku Uffiċjali tat-18 ta’ Frar 2022: |
| --- | --- |

Iż-żona fil-viċinanza immedjata ddefinita b’deroga għall-vinifikazzjoni u għall-produzzjoni tal-inbejjed bl-Indikazzjoni Ġeografika Protetta Atlantique tinkludi t-territorji tal-muniċipalitajiet li ġejjin, abbażi tal-Kodiċi Ġeografiku Uffiċjali tat-18 ta’ Frar 2022:

Fid-dipartiment ta’ Corrèze, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Albignac, Allassac, Arnac-Pompadour, Astaillac, Aubazines, Ayen, Beaulieu-sur-Dordogne, Benayes, Beynat, Beyssac, Beyssenac, Bilhac, Branceilles, Brignac-la-Plaine, Brive-la-Gaillarde, Chabrignac, La Chapelle-aux-Brocs, La Chapelle-aux-Saints, Chartrier-Ferrière, Chasteaux, Chauffour-sur-Vell, Chenailler-Mascheix, Collonges-la-Rouge, Concèze, Cosnac, Cublac, Curemonte, Dampniat, Donzenac, Estivals, Estivaux, Jugeals-Nazareth, Juillac, Lagleygeolle, Lanteuil, Larche, Lascaux, Ligneyrac, Liourdres, Lissac-sur-Couze, Lostanges, Louignac, Lubersac, Malemort, Mansac, Marcillac-la-Croze, Meyssac, Montgibaud, Nespouls, Noailhac, Noailles, Nonards, Objat, Orgnac-sur-Vézère, Palazinges, Perpezac-le-Blanc, Perpezac-le-Noir, Le Pescher, Puy-d’Arnac, Queyssac-les-Vignes, Rosiers-de-Juillac, Sadroc, Saillac, Saint-Aulaire, Saint-Bazile-de-Meyssac, Saint-Bonnet-la-Rivière, Saint-Bonnet-l’Enfantier, Saint-Cernin-de-Larche, Saint-Cyprien, Saint-Cyr-la-Roche, Saint-Eloy-les-Tuileries, Sainte-Féréole, Saint-Julien-le-Vendômois, Saint-Julien-Maumont, Saint-Martin-Sepert, Saint-Pantaléon-de-Larche, Saint-Pardoux-Corbier, Saint-Pardoux-l’Ortigier, Saint-Robert, |
| --- | --- |

Albignac, Allassac, Arnac-Pompadour, Astaillac, Aubazines, Ayen, Beaulieu-sur-Dordogne, Benayes, Beynat, Beyssac, Beyssenac, Bilhac, Branceilles, Brignac-la-Plaine, Brive-la-Gaillarde, Chabrignac, La Chapelle-aux-Brocs, La Chapelle-aux-Saints, Chartrier-Ferrière, Chasteaux, Chauffour-sur-Vell, Chenailler-Mascheix, Collonges-la-Rouge, Concèze, Cosnac, Cublac, Curemonte, Dampniat, Donzenac, Estivals, Estivaux, Jugeals-Nazareth, Juillac, Lagleygeolle, Lanteuil, Larche, Lascaux, Ligneyrac, Liourdres, Lissac-sur-Couze, Lostanges, Louignac, Lubersac, Malemort, Mansac, Marcillac-la-Croze, Meyssac, Montgibaud, Nespouls, Noailhac, Noailles, Nonards, Objat, Orgnac-sur-Vézère, Palazinges, Perpezac-le-Blanc, Perpezac-le-Noir, Le Pescher, Puy-d’Arnac, Queyssac-les-Vignes, Rosiers-de-Juillac, Sadroc, Saillac, Saint-Aulaire, Saint-Bazile-de-Meyssac, Saint-Bonnet-la-Rivière, Saint-Bonnet-l’Enfantier, Saint-Cernin-de-Larche, Saint-Cyprien, Saint-Cyr-la-Roche, Saint-Eloy-les-Tuileries, Sainte-Féréole, Saint-Julien-le-Vendômois, Saint-Julien-Maumont, Saint-Martin-Sepert, Saint-Pantaléon-de-Larche, Saint-Pardoux-Corbier, Saint-Pardoux-l’Ortigier, Saint-Robert,

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni nazzjonali |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni nazzjonali

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Dispożizzjonijiet addizzjonali dwar it-tikkettar |
| --- | --- |

Dispożizzjonijiet addizzjonali dwar it-tikkettar

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

L-Indikazzjoni Ġeografika Protetta Atlantique tista’ tiġi ssupplimentata bit-termini li ġejjin:

| | Ir-referenza għal varjetà waħda jew aktar ta’ dwieli. |
| --- | --- |

Ir-referenza għal varjetà waħda jew aktar ta’ dwieli.

| | It-termini “primeur” (bikri) jew “nouveau” (ġdid). |
| --- | --- |

It-termini “primeur” (bikri) jew “nouveau” (ġdid).

| | Il-logo tal-IĠP tal-Unjoni Ewropea jidher fuq it-tikketta meta l-kliem “Indication géographique protégée” jiġi sostitwit bil-kliem tradizzjonali “Vin de pays”. |
| --- | --- |

Il-logo tal-IĠP tal-Unjoni Ewropea jidher fuq it-tikketta meta l-kliem “Indication géographique protégée” jiġi sostitwit bil-kliem tradizzjonali “Vin de pays”.

Żona fil-viċinanza immedjata (2)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Saint-Solve, Saint-Sornin-Lavolps, Saint-Viance, Segonzac, Ségur-le-Château, Sérilhac, Sioniac, Troche, Tudeils, Turenne, Ussac, Varetz, Vars-sur-Roseix, Végennes, Vigeois, Vignols, Voutezac, Yssandon. |
| --- | --- |

Saint-Solve, Saint-Sornin-Lavolps, Saint-Viance, Segonzac, Ségur-le-Château, Sérilhac, Sioniac, Troche, Tudeils, Turenne, Ussac, Varetz, Vars-sur-Roseix, Végennes, Vigeois, Vignols, Voutezac, Yssandon.

Fid-dipartiment ta’ Gers, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Arblade-le-Haut, Avensac, Avezan, Ayguetinte, Ayzieu, Bajonnette, Bascous, Beaucaire, Beaumont, Béraut, Berrac, Bétous, Bezolles, Bivès, Blaziert, Bonas, Bourrouillan, Bretagne-d’Armagnac, Brugnens, Cadeilhan, Campagne-d’Armagnac, Cassaigne, Castelnau-d’Arbieu, Castelnau d’Auzan Labarrère, Castelnau-sur-l’Auvignon, Castéra-Lectourois, Castéra-Verduzan, Castéron, Castet-Arrouy, Castex-d’Armagnac, Caupenne-d’Armagnac, Caussens, Cazaubon, Cazeneuve, Céran, Cézan, Condom, Courrensan, Cravencères, Dému, Eauze, Espas, Estang, Estramiac, Flamarens, Fleurance, Fourcès, Gaudonville, Gavarret-sur-Aulouste, Gazaupouy, Gimbrède, Gondrin, Goutz, Homps, Le Houga, L’Isle-Bouzon, Justian, Labrihe, Lagarde, Lagardère, Lagraulet-du-Gers, Lalanne, Lamothe-Goas, Lannemaignan, Lannepax, Lanne-Soubiran, Larée, Larressingle, Larroque-Engalin, Larroque-Saint-Sernin, Larroque-sur-l’Osse, Laujuzan, Lauraët, Lectoure, Lias-d’Armagnac, Ligardes, Loubédat, Luppé-Violles, Magnan, Magnas, Maignaut-Tauzia, Manciet, Mansempuy, Mansencôme, Maravat, Marguestau, Marsolan, Mas-d’Auvignon, Mauléon-d’Armagnac, Maupas, Mauroux, Mauvezin, Miradoux, Miramont-Latour, Monclar, Monfort, Monguilhem, Monlezun-d’Armagnac, Montestruc-sur-Gers, Montréal, Mormès, Mouchan, Mourède, Nogaro, |
| --- | --- |

Arblade-le-Haut, Avensac, Avezan, Ayguetinte, Ayzieu, Bajonnette, Bascous, Beaucaire, Beaumont, Béraut, Berrac, Bétous, Bezolles, Bivès, Blaziert, Bonas, Bourrouillan, Bretagne-d’Armagnac, Brugnens, Cadeilhan, Campagne-d’Armagnac, Cassaigne, Castelnau-d’Arbieu, Castelnau d’Auzan Labarrère, Castelnau-sur-l’Auvignon, Castéra-Lectourois, Castéra-Verduzan, Castéron, Castet-Arrouy, Castex-d’Armagnac, Caupenne-d’Armagnac, Caussens, Cazaubon, Cazeneuve, Céran, Cézan, Condom, Courrensan, Cravencères, Dému, Eauze, Espas, Estang, Estramiac, Flamarens, Fleurance, Fourcès, Gaudonville, Gavarret-sur-Aulouste, Gazaupouy, Gimbrède, Gondrin, Goutz, Homps, Le Houga, L’Isle-Bouzon, Justian, Labrihe, Lagarde, Lagardère, Lagraulet-du-Gers, Lalanne, Lamothe-Goas, Lannemaignan, Lannepax, Lanne-Soubiran, Larée, Larressingle, Larroque-Engalin, Larroque-Saint-Sernin, Larroque-sur-l’Osse, Laujuzan, Lauraët, Lectoure, Lias-d’Armagnac, Ligardes, Loubédat, Luppé-Violles, Magnan, Magnas, Maignaut-Tauzia, Manciet, Mansempuy, Mansencôme, Maravat, Marguestau, Marsolan, Mas-d’Auvignon, Mauléon-d’Armagnac, Maupas, Mauroux, Mauvezin, Miradoux, Miramont-Latour, Monclar, Monfort, Monguilhem, Monlezun-d’Armagnac, Montestruc-sur-Gers, Montréal, Mormès, Mouchan, Mourède, Nogaro,

Żona fil-viċinanza immedjata (3)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Noulens, Panjas, Pauilhac, Perchède, Pergain-Taillac, Pessoulens, Peyrecave, Pis, Plieux, Pouy-Roquelaure, Préchac, Puységur, Ramouzens, Réans, Réjaumont, La Romieu, Roquepine, Roques, Rozès, Saint-Antoine, Saint-Antonin, Saint-Avit-Frandat, Saint-Brès, Sainte-Christie-d’Armagnac, Saint-Clar, Saint-Créac, Sainte-Gemme, Saint-Griède, Saint-Léonard, Saint-Martin-d’Armagnac, Saint-Martin-de-Goyne, Sainte-Mère, Saint-Mézard, Saint-Orens, Saint-Orens-Pouy-Petit, Saint-Paul-de-Baïse, Saint-Puy, Sainte-Radegonde, Salles-d’Armagnac, Sarrant, La Sauvetat, Séailles, Sempesserre, Sérempuy, Sion, Solomiac, Sorbets, Taybosc, Terraube, Toujouse, Tournecoupe, Urdens, Urgosse, Valence-sur-Baïse. |
| --- | --- |

Noulens, Panjas, Pauilhac, Perchède, Pergain-Taillac, Pessoulens, Peyrecave, Pis, Plieux, Pouy-Roquelaure, Préchac, Puységur, Ramouzens, Réans, Réjaumont, La Romieu, Roquepine, Roques, Rozès, Saint-Antoine, Saint-Antonin, Saint-Avit-Frandat, Saint-Brès, Sainte-Christie-d’Armagnac, Saint-Clar, Saint-Créac, Sainte-Gemme, Saint-Griède, Saint-Léonard, Saint-Martin-d’Armagnac, Saint-Martin-de-Goyne, Sainte-Mère, Saint-Mézard, Saint-Orens, Saint-Orens-Pouy-Petit, Saint-Paul-de-Baïse, Saint-Puy, Sainte-Radegonde, Salles-d’Armagnac, Sarrant, La Sauvetat, Séailles, Sempesserre, Sérempuy, Sion, Solomiac, Sorbets, Taybosc, Terraube, Toujouse, Tournecoupe, Urdens, Urgosse, Valence-sur-Baïse.

Fid-dipartiment ta’ Landes, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Aire-sur-l’Adour, Arboucave, Arengosse, Argelouse, Artassenx, Arthez-d’Armagnac, Arue, Arx, Aubagnan, Audignon, Aureilhan, Aurice, Bahus-Soubiran, Banos, Bascons, Bas-Mauco, Bats, Baudignan, Belhade, Bélis, Benquet, Betbezer-d’Armagnac, Bias, Biscarrosse, Bordères-et-Lamensans, Bostens, Bougue, Bourdalat, Bourriot-Bergonce, Bretagne-de-Marsan, Brocas, Buanes, Cachen, Callen, Campagne, Campet-et-Lamolère, Canenx-et-Réaut, Castandet, Castelnau-Tursan, Castelner, Cauna, Cazalis, Cazères-sur-l’Adour, Cère, Classun, Clèdes, Commensacq, Coudures, Créon-d’Armagnac, Duhort-Bachen, Dumes, Escalans, Escource, Estigarde, Eugénie-les-Bains, Eyres-Moncube, Fargues, Le Frêche, Gabarret, Gaillères, Garein, Gastes, Geaune, Geloux, Grenade-sur-l’Adour, Hagetmau, Haut-Mauco, |
| --- | --- |

Aire-sur-l’Adour, Arboucave, Arengosse, Argelouse, Artassenx, Arthez-d’Armagnac, Arue, Arx, Aubagnan, Audignon, Aureilhan, Aurice, Bahus-Soubiran, Banos, Bascons, Bas-Mauco, Bats, Baudignan, Belhade, Bélis, Benquet, Betbezer-d’Armagnac, Bias, Biscarrosse, Bordères-et-Lamensans, Bostens, Bougue, Bourdalat, Bourriot-Bergonce, Bretagne-de-Marsan, Brocas, Buanes, Cachen, Callen, Campagne, Campet-et-Lamolère, Canenx-et-Réaut, Castandet, Castelnau-Tursan, Castelner, Cauna, Cazalis, Cazères-sur-l’Adour, Cère, Classun, Clèdes, Commensacq, Coudures, Créon-d’Armagnac, Duhort-Bachen, Dumes, Escalans, Escource, Estigarde, Eugénie-les-Bains, Eyres-Moncube, Fargues, Le Frêche, Gabarret, Gaillères, Garein, Gastes, Geaune, Geloux, Grenade-sur-l’Adour, Hagetmau, Haut-Mauco,

Żona fil-viċinanza immedjata (4)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Herré, Hontanx, Horsarrieu, Labastide-Chalosse, Labastide-d’Armagnac, Labouheyre, Labrit, Lacajunte, Lacquy, Lacrabe, Laglorieuse, Lagrange, Larrivière-Saint-Savin, Latrille, Lauret, Lencouacq, Lesperon, Liposthey, Losse, Lubbon, Lucbardez-et-Bargues, Lüe, Luglon, Lussagnet, Luxey, Maillas, Maillères, Mano, Mant, Mauries, Maurrin, Mauvezin-d’Armagnac, Mazerolles, Mézos, Mimizan, Miramont-Sensacq, Momuy, Monget, Monségur, Montaut, Mont-de-Marsan, Montégut, Montgaillard, Montsoué, Morcenx-la-Nouvelle, Morganx, Moustey, Onesse-Laharie, Ousse-Suzan, Parentis-en-Born, Parleboscq, Payros-Cazautets, Pécorade, Perquie, Peyre, Philondenx, Pimbo, Pissos, Pontenx-les-Forges, Poudenx, Pouydesseaux, Pujo-le-Plan, Puyol-Cazalet, Renung, Retjons, Rimbez-et-Baudiets, Roquefort, Sabres, Saint-Agnet, Saint-Avit, Sainte-Colombe, Saint-Cricq-Chalosse, Saint-Cricq-Villeneuve, Sainte-Eulalie-en-Born, Sainte-Foy, Saint-Gein, Saint-Gor, Saint-Julien-d’Armagnac, Saint-Justin, Saint-Loubouer, Saint-Martin-d’Oney, Saint-Maurice-sur-Adour, Saint-Paul-en-Born, Saint-Perdon, Saint-Pierre-du-Mont, Saint-Sever, Samadet, Sanguinet, Sarbazan, Sarraziet, Sarron, Saugnacq-et-Muret, Le Sen, Serres-Gaston, Serreslous-et-Arribans, Solférino, Sorbets, Sore, Trensacq, Uchacq-et-Parentis, Urgons, Vert, Vielle-Tursan, Vielle-Soubiran, Le Vignau, Villeneuve-de-Marsan, Ychoux, Ygos-Saint-Saturnin. |
| --- | --- |

Herré, Hontanx, Horsarrieu, Labastide-Chalosse, Labastide-d’Armagnac, Labouheyre, Labrit, Lacajunte, Lacquy, Lacrabe, Laglorieuse, Lagrange, Larrivière-Saint-Savin, Latrille, Lauret, Lencouacq, Lesperon, Liposthey, Losse, Lubbon, Lucbardez-et-Bargues, Lüe, Luglon, Lussagnet, Luxey, Maillas, Maillères, Mano, Mant, Mauries, Maurrin, Mauvezin-d’Armagnac, Mazerolles, Mézos, Mimizan, Miramont-Sensacq, Momuy, Monget, Monségur, Montaut, Mont-de-Marsan, Montégut, Montgaillard, Montsoué, Morcenx-la-Nouvelle, Morganx, Moustey, Onesse-Laharie, Ousse-Suzan, Parentis-en-Born, Parleboscq, Payros-Cazautets, Pécorade, Perquie, Peyre, Philondenx, Pimbo, Pissos, Pontenx-les-Forges, Poudenx, Pouydesseaux, Pujo-le-Plan, Puyol-Cazalet, Renung, Retjons, Rimbez-et-Baudiets, Roquefort, Sabres, Saint-Agnet, Saint-Avit, Sainte-Colombe, Saint-Cricq-Chalosse, Saint-Cricq-Villeneuve, Sainte-Eulalie-en-Born, Sainte-Foy, Saint-Gein, Saint-Gor, Saint-Julien-d’Armagnac, Saint-Justin, Saint-Loubouer, Saint-Martin-d’Oney, Saint-Maurice-sur-Adour, Saint-Paul-en-Born, Saint-Perdon, Saint-Pierre-du-Mont, Saint-Sever, Samadet, Sanguinet, Sarbazan, Sarraziet, Sarron, Saugnacq-et-Muret, Le Sen, Serres-Gaston, Serreslous-et-Arribans, Solférino, Sorbets, Sore, Trensacq, Uchacq-et-Parentis, Urgons, Vert, Vielle-Tursan, Vielle-Soubiran, Le Vignau, Villeneuve-de-Marsan, Ychoux, Ygos-Saint-Saturnin.

Fid-dipartiment ta’ Lot, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Albas, Anglars-Juillac, Arcambal, Les Arques, Aujols, Bach, |
| --- | --- |

Albas, Anglars-Juillac, Arcambal, Les Arques, Aujols, Bach,

Żona fil-viċinanza immedjata (5)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Beauregard, Bélaye, Belfort-du-Quercy, Bellefont-La Rauze, Belmont-Sainte-Foi, Berganty, Blars, Boissières, Porte-du-Quercy, Bouziès, Cabrerets, Cahors, Caillac, Calamane, Calvignac, Cambayrac, Carnac-Rouffiac, Cassagnes, Castelfranc, Castelnau Montratier-Sainte Alauzie, Catus, Cazals, Cénevières, Cézac, Cieurac, Concots, Cras, Crayssac, Crégols, Cremps, Douelle, Duravel, Escamps, Esclauzels, Espère, Flaujac-Poujols, Floressas, Fontanes, Francoulès, Frayssinet-le-Gélat, Gigouzac, Gindou, Goujounac, Grézels, Les Junies, Labastide-du-Vert, Labastide-Marnhac, Laburgade, Lacapelle-Cabanac, Lagardelle, Lalbenque, Lamagdelaine, Laramière, Lauzès, Lendou-en-Quercy, Lentillac-du-Causse, Lherm, Lhospitalet, Limogne-en-Quercy, Lugagnac, Luzech, Marminiac, Mauroux, Maxou, Mechmont, Mercuès, Le Montat, Montcabrier, Montcléra, Montcuq-en-Quercy-Blanc, Montdoumerc, Montgesty, Montlauzun, Nadillac, Nuzéjouls, Orniac, Parnac, Les Pechs du Vers, Pern, Pescadoires, Pomarède, Pontcirq, Pradines, Prayssac, Promilhanes, Puy-l’évêque, Sabadel-Lauzès, Saillac, Saint-Caprais, Saint-Cirq-Lapopie, Barguelonne-en-Quercy, Saint-Denis-Catus, Saint Géry-Vers, Saint-Martin-Labouval, Saint-Martin-le-Redon, Saint-Médard, Saint-Paul-Flaugnac, Saint-Pierre-Lafeuille, Saint-Vincent-Rive-d’Olt, Sauliac-sur-Célé, Sauzet, Sénaillac-Lauzès, Sérignac, Soturac, Tour-de-Faure, Touzac, Trespoux-Rassiels, Varaire, Vaylats, Vidaillac, Villesèque, Vire-sur-Lot. |
| --- | --- |

Beauregard, Bélaye, Belfort-du-Quercy, Bellefont-La Rauze, Belmont-Sainte-Foi, Berganty, Blars, Boissières, Porte-du-Quercy, Bouziès, Cabrerets, Cahors, Caillac, Calamane, Calvignac, Cambayrac, Carnac-Rouffiac, Cassagnes, Castelfranc, Castelnau Montratier-Sainte Alauzie, Catus, Cazals, Cénevières, Cézac, Cieurac, Concots, Cras, Crayssac, Crégols, Cremps, Douelle, Duravel, Escamps, Esclauzels, Espère, Flaujac-Poujols, Floressas, Fontanes, Francoulès, Frayssinet-le-Gélat, Gigouzac, Gindou, Goujounac, Grézels, Les Junies, Labastide-du-Vert, Labastide-Marnhac, Laburgade, Lacapelle-Cabanac, Lagardelle, Lalbenque, Lamagdelaine, Laramière, Lauzès, Lendou-en-Quercy, Lentillac-du-Causse, Lherm, Lhospitalet, Limogne-en-Quercy, Lugagnac, Luzech, Marminiac, Mauroux, Maxou, Mechmont, Mercuès, Le Montat, Montcabrier, Montcléra, Montcuq-en-Quercy-Blanc, Montdoumerc, Montgesty, Montlauzun, Nadillac, Nuzéjouls, Orniac, Parnac, Les Pechs du Vers, Pern, Pescadoires, Pomarède, Pontcirq, Pradines, Prayssac, Promilhanes, Puy-l’évêque, Sabadel-Lauzès, Saillac, Saint-Caprais, Saint-Cirq-Lapopie, Barguelonne-en-Quercy, Saint-Denis-Catus, Saint Géry-Vers, Saint-Martin-Labouval, Saint-Martin-le-Redon, Saint-Médard, Saint-Paul-Flaugnac, Saint-Pierre-Lafeuille, Saint-Vincent-Rive-d’Olt, Sauliac-sur-Célé, Sauzet, Sénaillac-Lauzès, Sérignac, Soturac, Tour-de-Faure, Touzac, Trespoux-Rassiels, Varaire, Vaylats, Vidaillac, Villesèque, Vire-sur-Lot.

Żona fil-viċinanza immedjata (6)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

Fid-dipartiment ta’ Lot-et-Garonne, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Agen, Agmé, Agnac, Aiguillon, Allemans-du-Dropt, Andiran, Armillac, Astaffort, Aubiac, Bajamont, Bazens, Beaugas, Birac-sur-Trec, Boé, Bon-Encontre, Boudy-de-Beauregard, Bourgougnague, Bourran, Brax, Brugnac, Cahuzac, Calonges, Cancon, Casseneuil, Castelmoron-sur-Lot, Castelnaud-de-Gratecambe, Castillonnès, Caudecoste, Caumont-sur-Garonne, Cavarc, Clairac, Clermont-Dessous, Colayrac-Saint-Cirq, Coulx, Cuq, Douzains, Estillac, Fals, Fauguerolles, Fauillet, Ferrensac, Fieux, Fongrave, Foulayronnes, Fourques-sur-Garonne, Francescas, Fréchou, Frégimont, Galapian, Gontaud-de-Nogaret, Grateloup-Saint-Gayrand, Hautesvignes, Labretonie, Lafitte-sur-Lot, Lagarrigue, Lagruère, Lalandusse, Lamontjoie, Lannes, Laparade, Laperche, Laplume, Lasserre, Lauzun, Lavergne, Layrac, Longueville, Lougratte, Marmont-Pachas, Le Mas-d’Agenais, Mézin, Miramont-de-Guyenne, Moirax, Monbahus, Monclar, Moncrabeau, Monheurt, Montastruc, Montauriol, Montignac-de-Lauzun, Montignac-Toupinerie, Monviel, Moulinet, Nicole, Nomdieu, Pailloles, Le Passage, Pinel-Hauterive, Pont-du-Casse, Port-Sainte-Marie, Poudenas, Puymiclan, Puysserampion, Réaup-Lisse, Roquefort, Roumagne, Saint-Barthélemy-d’Agenais, Saint-Colomb-de-Lauzun, Saint-Etienne-de-Fougères, Saint-Hilaire-de-Lusignan, Saint-Léger, Sainte-Marthe, Sainte-Maure-de-Peyriac, Saint-Maurice-de-Lestapel, Saint-Nicolas-de-la-Balerme, |
| --- | --- |

Agen, Agmé, Agnac, Aiguillon, Allemans-du-Dropt, Andiran, Armillac, Astaffort, Aubiac, Bajamont, Bazens, Beaugas, Birac-sur-Trec, Boé, Bon-Encontre, Boudy-de-Beauregard, Bourgougnague, Bourran, Brax, Brugnac, Cahuzac, Calonges, Cancon, Casseneuil, Castelmoron-sur-Lot, Castelnaud-de-Gratecambe, Castillonnès, Caudecoste, Caumont-sur-Garonne, Cavarc, Clairac, Clermont-Dessous, Colayrac-Saint-Cirq, Coulx, Cuq, Douzains, Estillac, Fals, Fauguerolles, Fauillet, Ferrensac, Fieux, Fongrave, Foulayronnes, Fourques-sur-Garonne, Francescas, Fréchou, Frégimont, Galapian, Gontaud-de-Nogaret, Grateloup-Saint-Gayrand, Hautesvignes, Labretonie, Lafitte-sur-Lot, Lagarrigue, Lagruère, Lalandusse, Lamontjoie, Lannes, Laparade, Laperche, Laplume, Lasserre, Lauzun, Lavergne, Layrac, Longueville, Lougratte, Marmont-Pachas, Le Mas-d’Agenais, Mézin, Miramont-de-Guyenne, Moirax, Monbahus, Monclar, Moncrabeau, Monheurt, Montastruc, Montauriol, Montignac-de-Lauzun, Montignac-Toupinerie, Monviel, Moulinet, Nicole, Nomdieu, Pailloles, Le Passage, Pinel-Hauterive, Pont-du-Casse, Port-Sainte-Marie, Poudenas, Puymiclan, Puysserampion, Réaup-Lisse, Roquefort, Roumagne, Saint-Barthélemy-d’Agenais, Saint-Colomb-de-Lauzun, Saint-Etienne-de-Fougères, Saint-Hilaire-de-Lusignan, Saint-Léger, Sainte-Marthe, Sainte-Maure-de-Peyriac, Saint-Maurice-de-Lestapel, Saint-Nicolas-de-la-Balerme,

Żona fil-viċinanza immedjata (7)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Saint-Pardoux-du-Breuil, Saint-Pardoux-Isaac, Saint-Pastour, Saint-Pé-Saint-Simon, Saint-Quentin-du-Dropt, Saint-Salvy, Saint-Sixte, Saint-Vincent-de-Lamontjoie, Saumont, Sauveterre-Saint-Denis, Ségalas, Sénestis, Sérignac-Péboudou, Sos, Taillebourg, Tombebéuf, Tonneins, Tourtrès, Varès, Verteuil-d’Agenais, Villebramar, Villeton. |
| --- | --- |

Saint-Pardoux-du-Breuil, Saint-Pardoux-Isaac, Saint-Pastour, Saint-Pé-Saint-Simon, Saint-Quentin-du-Dropt, Saint-Salvy, Saint-Sixte, Saint-Vincent-de-Lamontjoie, Saumont, Sauveterre-Saint-Denis, Ségalas, Sénestis, Sérignac-Péboudou, Sos, Taillebourg, Tombebéuf, Tonneins, Tourtrès, Varès, Verteuil-d’Agenais, Villebramar, Villeton.

Fid-dipartiment ta’ Deux-Sèvres, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Aiffres, Aigondigné, Alloinay, Amuré, Arçais, Ardin, Asnières-en-Poitou, Aubigné, Augé, Avon, Azay-le-Brûlé, Beaussais-Vitré, Beauvoir-sur-Niort, Béceleuf, Bessines, Beugnon-Thireuil, Bougon, Le Bourdet, Brieuil-sur-Chizé, Brioux-sur-Boutonne, Brûlain, Le Busseau, Caunay, Celles-sur-Belle, Champdeniers, La Chapelle-Bâton, La Chapelle-Pouilloux, Chauray, Chef-Boutonne, Chenay, Chérigné, Cherveux, Chey, Chizé, Clussais-la-Pommeraie, Coulon, Coulonges-sur-l’Autize, Cours, Couture-d’Argenson, La Crèche, Echiré, Ensigné, Epannes, Exireuil, Exoudun, Faye-sur-Ardin, Fenioux, Fontenille-Saint-Martin-d’Entraigues, Fontivillié, Fors, Les Fosses, La Foye-Monjault, François, Fressines, Frontenay-Rohan-Rohan, Germond-Rouvre, Granzay-Gript, Juillé, Juscorps, Lezay, Limalonges, Lorigné, Loubigné, Loubillé, Luché-sur-Brioux, Lusseray, Magné, Mairé-Levescault, Maisonnay, Marcillé, Marigny, Mauzé-sur-le-Mignon, Melle, Melleran, Messé, Montalembert, La Mothe-Saint-Héray, Nanteuil, Niort, Paizay-le-Chapt, Pamplie, Pamproux, Périgné, Pers, Plaine-d’Argenson, Pliboux, Prahecq, |
| --- | --- |

Aiffres, Aigondigné, Alloinay, Amuré, Arçais, Ardin, Asnières-en-Poitou, Aubigné, Augé, Avon, Azay-le-Brûlé, Beaussais-Vitré, Beauvoir-sur-Niort, Béceleuf, Bessines, Beugnon-Thireuil, Bougon, Le Bourdet, Brieuil-sur-Chizé, Brioux-sur-Boutonne, Brûlain, Le Busseau, Caunay, Celles-sur-Belle, Champdeniers, La Chapelle-Bâton, La Chapelle-Pouilloux, Chauray, Chef-Boutonne, Chenay, Chérigné, Cherveux, Chey, Chizé, Clussais-la-Pommeraie, Coulon, Coulonges-sur-l’Autize, Cours, Couture-d’Argenson, La Crèche, Echiré, Ensigné, Epannes, Exireuil, Exoudun, Faye-sur-Ardin, Fenioux, Fontenille-Saint-Martin-d’Entraigues, Fontivillié, Fors, Les Fosses, La Foye-Monjault, François, Fressines, Frontenay-Rohan-Rohan, Germond-Rouvre, Granzay-Gript, Juillé, Juscorps, Lezay, Limalonges, Lorigné, Loubigné, Loubillé, Luché-sur-Brioux, Lusseray, Magné, Mairé-Levescault, Maisonnay, Marcillé, Marigny, Mauzé-sur-le-Mignon, Melle, Melleran, Messé, Montalembert, La Mothe-Saint-Héray, Nanteuil, Niort, Paizay-le-Chapt, Pamplie, Pamproux, Périgné, Pers, Plaine-d’Argenson, Pliboux, Prahecq,

Żona fil-viċinanza immedjata (8)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Prailles-La Couarde, Prin-Deyrançon, Puihardy, La Rochénard, Rom, Romans, Saint-Christophe-sur-Roc, Saint-Coutant, Sainte-Eanne, Saint-Gelais, Saint-Georges-de-Rex, Saint-Hilaire-la-Palud, Saint-Laurs, Saint-Maixent-de-Beugné, Saint-Maixent-l’école, Saint-Martin-de-Bernegoue, Saint-Martin-de-Saint-Maixent, Saint-Maxire, Sainte-Néomaye, Sainte-Ouenne, Saint-Pompain, Saint-Rémy, Saint-Romans-des-Champs, Saint-Romans-lès-Melle, Sainte-Soline, Saint-Symphorien, Saint-Vincent-la-Châtre, Saivres, Salles, Sansais, Sauzé-Vaussais, Sciecq, Scillé, Secondigné-sur-Belle, Séligné, Sepvret, Soudan, Souvigné, Surin, Valdelaume, Val-du-Mignon, Vallans, Vançais, Le Vanneau-Irleau, Vanzay, Vernoux-sur-Boutonne, Le Vert, Villefollet, Villemain, Villiers-en-Bois, Villiers-en-Plaine, Villiers-sur-Chizé, Vouillé, Xaintray. |
| --- | --- |

Prailles-La Couarde, Prin-Deyrançon, Puihardy, La Rochénard, Rom, Romans, Saint-Christophe-sur-Roc, Saint-Coutant, Sainte-Eanne, Saint-Gelais, Saint-Georges-de-Rex, Saint-Hilaire-la-Palud, Saint-Laurs, Saint-Maixent-de-Beugné, Saint-Maixent-l’école, Saint-Martin-de-Bernegoue, Saint-Martin-de-Saint-Maixent, Saint-Maxire, Sainte-Néomaye, Sainte-Ouenne, Saint-Pompain, Saint-Rémy, Saint-Romans-des-Champs, Saint-Romans-lès-Melle, Sainte-Soline, Saint-Symphorien, Saint-Vincent-la-Châtre, Saivres, Salles, Sansais, Sauzé-Vaussais, Sciecq, Scillé, Secondigné-sur-Belle, Séligné, Sepvret, Soudan, Souvigné, Surin, Valdelaume, Val-du-Mignon, Vallans, Vançais, Le Vanneau-Irleau, Vanzay, Vernoux-sur-Boutonne, Le Vert, Villefollet, Villemain, Villiers-en-Bois, Villiers-en-Plaine, Villiers-sur-Chizé, Vouillé, Xaintray.

Fid-dipartiment ta’ Vendée, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Les Achards, L’Aiguillon-la-Presqu’île, L’Aiguillon-sur-Vie, Angles, Antigny, Apremont, Auchay-sur-Vendée, Avrillé, Barbâtre, La Barre-de-Monts, Bazoges-en-Pareds, Beaulieu-sous-la-Roche, Beauvoir-sur-Mer, Benet, Le Bernard, Bois-de-Céné, La Boissière-des-Landes, Bouillé-Courdault, Bouin, Le Boupère, Bourneau, Brem-sur-Mer, Bretignolles-sur-Mer, Breuil-Barret, La Caillère-Saint-Hilaire, Cezais, Chaillé-les-Marais, La Chaize-Giraud, Challans, Champagné-les-Marais, Le Champ-Saint-Père, La Chapelle-aux-Lys, La Chapelle-Hermier, La Chapelle-Palluau, |
| --- | --- |

Les Achards, L’Aiguillon-la-Presqu’île, L’Aiguillon-sur-Vie, Angles, Antigny, Apremont, Auchay-sur-Vendée, Avrillé, Barbâtre, La Barre-de-Monts, Bazoges-en-Pareds, Beaulieu-sous-la-Roche, Beauvoir-sur-Mer, Benet, Le Bernard, Bois-de-Céné, La Boissière-des-Landes, Bouillé-Courdault, Bouin, Le Boupère, Bourneau, Brem-sur-Mer, Bretignolles-sur-Mer, Breuil-Barret, La Caillère-Saint-Hilaire, Cezais, Chaillé-les-Marais, La Chaize-Giraud, Challans, Champagné-les-Marais, Le Champ-Saint-Père, La Chapelle-aux-Lys, La Chapelle-Hermier, La Chapelle-Palluau,

Żona fil-viċinanza immedjata (9)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | La Chapelle-Thémer, Chasnais, La Châtaigneraie, Châteauneuf, Chavagnes-les-Redoux, Cheffois, Coëx, Commequiers, Curzon, Damvix, Doix lès Fontaines, L’Epine, Falleron, Faymoreau, Le Fenouiller, Fontenay-le-Comte, Foussais-Payré, Froidfond, La Garnache, Le Girouard, Givrand, Le Givre, Grand’Landes, Grosbreuil, Grues, Le Gué-de-Velluire, La Guérinière, L’Hermenault, L’Ile-d’Elle, L’Ile-d’Olonne, L’Ile-d’Yeu, Jard-sur-Mer, La Jaudonnière, La Jonchère, Lairoux, Landeronde, Landevieille, Le Langon, Liez, Loge-Fougereuse, Longèves, Longeville-sur-Mer, Luçon, Maché, Les Magnils-Reigniers, Maillé, Maillezais, Marillet, Marsais-Sainte-Radégonde, Martinet, Le Mazeau, La Meilleraie-Tillay, Menomblet, Mervent, Monsireigne, Montournais, Montreuil, Moreilles, Mouilleron-Saint-Germain, Moutiers-les-Mauxfaits, Mouzeuil-Saint-Martin, Nalliers, Nieul-le-Dolent, Noirmoutier-en-l’Ile, Notre-Dame-de-Monts, Notre-Dame-de-Riez, L’Orbrie, Palluau, Le Perrier, Petosse, Pissotte, Poiroux, Pouillé, Pouzauges, Puy-de-Serre, Puyravault, Réaumur, La Réorthe, Rives-d’Autise, Les Sables-d’Olonne, Saint-Aubin-la-Plaine, Saint-Avaugourd-des-Landes, Saint-Benoist-sur-Mer, Saint-Christophe-du-Ligneron, Saint-Cyr-des-Gâts, Saint-Cyr-en-Talmondais, Saint-Denis-du-Payré, Saint-Etienne-de-Brillouet, Saint-Etienne-du-Bois, Sainte-Flaive-des-Loups, Sainte-Foy, |
| --- | --- |

La Chapelle-Thémer, Chasnais, La Châtaigneraie, Châteauneuf, Chavagnes-les-Redoux, Cheffois, Coëx, Commequiers, Curzon, Damvix, Doix lès Fontaines, L’Epine, Falleron, Faymoreau, Le Fenouiller, Fontenay-le-Comte, Foussais-Payré, Froidfond, La Garnache, Le Girouard, Givrand, Le Givre, Grand’Landes, Grosbreuil, Grues, Le Gué-de-Velluire, La Guérinière, L’Hermenault, L’Ile-d’Elle, L’Ile-d’Olonne, L’Ile-d’Yeu, Jard-sur-Mer, La Jaudonnière, La Jonchère, Lairoux, Landeronde, Landevieille, Le Langon, Liez, Loge-Fougereuse, Longèves, Longeville-sur-Mer, Luçon, Maché, Les Magnils-Reigniers, Maillé, Maillezais, Marillet, Marsais-Sainte-Radégonde, Martinet, Le Mazeau, La Meilleraie-Tillay, Menomblet, Mervent, Monsireigne, Montournais, Montreuil, Moreilles, Mouilleron-Saint-Germain, Moutiers-les-Mauxfaits, Mouzeuil-Saint-Martin, Nalliers, Nieul-le-Dolent, Noirmoutier-en-l’Ile, Notre-Dame-de-Monts, Notre-Dame-de-Riez, L’Orbrie, Palluau, Le Perrier, Petosse, Pissotte, Poiroux, Pouillé, Pouzauges, Puy-de-Serre, Puyravault, Réaumur, La Réorthe, Rives-d’Autise, Les Sables-d’Olonne, Saint-Aubin-la-Plaine, Saint-Avaugourd-des-Landes, Saint-Benoist-sur-Mer, Saint-Christophe-du-Ligneron, Saint-Cyr-des-Gâts, Saint-Cyr-en-Talmondais, Saint-Denis-du-Payré, Saint-Etienne-de-Brillouet, Saint-Etienne-du-Bois, Sainte-Flaive-des-Loups, Sainte-Foy,

Żona fil-viċinanza immedjata (10)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Sainte-Gemme-la-Plaine, Saint-Georges-de-Pointindoux, Saint-Gervais, Saint-Gilles-Croix-de-Vie, Sainte-Hermine, Saint-Hilaire-de-Riez, Saint-Hilaire-des-Loges, Saint-Hilaire-de-Voust, Saint-Hilaire-la-Forét, Saint-Jean-de-Beugné, Saint-Jean-de-Monts, Saint-Juire-Champgillon, Saint-Julien-des-Landes, Saint-Laurent-de-la-Salle, Saint-Maixent-sur-Vie, Saint-Martin-de-Fraigneau, Saint-Martin-des-Fontaines, Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine, Saint-Mathurin, Saint-Maurice-des-Noues, Saint-Maurice-le-Girard, Saint-Mesmin, Saint-Michel-en-l’Herm, Saint-Michel-le-Cloucq, Saint-Paul-Mont-Penit, Saint-Pierre-du-Chemin, Saint-Pierre-le-Vieux, Sainte-Radégonde-des-Noyers, Saint-Révérend, Saint-Sigismond, Saint-Sulpice-en-Pareds, Saint-Urbain, Saint-Valérien, Saint-Vincent-sur-Graon, Saint-Vincent-sur-Jard, Sallertaine, Sérigné, Sèvremont, Soullans, La Taillée, Tallud-Sainte-Gemme, Talmont-Saint-Hilaire, La Tardière, Thiré, Thouarsais-Bouildroux, La Tranche-sur-Mer, Triaize, Vairé, Les Velluire-sur-Vendée, Vix, Vouillé-les-Marais, Vouvant, Xanton-Chassenon. |
| --- | --- |

Sainte-Gemme-la-Plaine, Saint-Georges-de-Pointindoux, Saint-Gervais, Saint-Gilles-Croix-de-Vie, Sainte-Hermine, Saint-Hilaire-de-Riez, Saint-Hilaire-des-Loges, Saint-Hilaire-de-Voust, Saint-Hilaire-la-Forét, Saint-Jean-de-Beugné, Saint-Jean-de-Monts, Saint-Juire-Champgillon, Saint-Julien-des-Landes, Saint-Laurent-de-la-Salle, Saint-Maixent-sur-Vie, Saint-Martin-de-Fraigneau, Saint-Martin-des-Fontaines, Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine, Saint-Mathurin, Saint-Maurice-des-Noues, Saint-Maurice-le-Girard, Saint-Mesmin, Saint-Michel-en-l’Herm, Saint-Michel-le-Cloucq, Saint-Paul-Mont-Penit, Saint-Pierre-du-Chemin, Saint-Pierre-le-Vieux, Sainte-Radégonde-des-Noyers, Saint-Révérend, Saint-Sigismond, Saint-Sulpice-en-Pareds, Saint-Urbain, Saint-Valérien, Saint-Vincent-sur-Graon, Saint-Vincent-sur-Jard, Sallertaine, Sérigné, Sèvremont, Soullans, La Taillée, Tallud-Sainte-Gemme, Talmont-Saint-Hilaire, La Tardière, Thiré, Thouarsais-Bouildroux, La Tranche-sur-Mer, Triaize, Vairé, Les Velluire-sur-Vendée, Vix, Vouillé-les-Marais, Vouvant, Xanton-Chassenon.

Fid-dipartiment ta’ Vienne, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Adriers, Anché, Angles-sur-l’Anglin, Antigny, Asnières-sur-Blour, Asnois, Availles-Limouzine, Béthines, Blanzay, Bouresse, Bourg-Archambault, |
| --- | --- |

Adriers, Anché, Angles-sur-l’Anglin, Antigny, Asnières-sur-Blour, Asnois, Availles-Limouzine, Béthines, Blanzay, Bouresse, Bourg-Archambault,

Żona fil-viċinanza immedjata (11)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Brigueil-le-Chantre, Brion, Brux, La Bussière, Champagné-le-Sec, Champagné-Saint-Hilaire, Champniers, La Chapelle-Bâton, Chapelle-Viviers, Charroux, Chatain, Château-Garnier, Chaunay, Chauvigny, Civaux, Civray, Coulonges, La Ferrière-Airoux, Fleix, Gençay, Genouillé, Gouex, Haims, L’Isle-Jourdain, Jouhet, Journet, Joussé, Lathus-Saint-Rémy, Lauthiers, Leignes-sur-Fontaine, Lhommaizé, Liglet, Linazay, Lizant, Luchapt, Lussac-les-Châteaux, Magné, Mauprévoir, Mazerolles, Millac, Montmorillon, Moulismes, Moussac, Mouterre-sur-Blourde, Nalliers, Nérignac, Paizay-le-Sec, Payroux, Persac, Pindray, Plaisance, Pressac, Queaux, Romagne, Saint-Gaudent, Saint-Germain, Saint-Laurent-de-Jourdes, Saint-Léomer, Saint-Macoux, Saint-Martin-l’Ars, Saint-Maurice-la-Clouère, Saint-Pierre-de-Maillé, Saint-Pierre-d’Exideuil, Sainte-Radégonde, Saint-Romain, Saint-Savin, Saint-Saviol, Saint-Secondin, Saulgé, Savigné, Sillars, Sommières-du-Clain, Surin, Thollet, La Trimouille, Usson-du-Poitou, Valdivienne, Valence-en-Poitou, Verrières, Le Vigeant, Villemort, Voulême, Voulon. |
| --- | --- |

Brigueil-le-Chantre, Brion, Brux, La Bussière, Champagné-le-Sec, Champagné-Saint-Hilaire, Champniers, La Chapelle-Bâton, Chapelle-Viviers, Charroux, Chatain, Château-Garnier, Chaunay, Chauvigny, Civaux, Civray, Coulonges, La Ferrière-Airoux, Fleix, Gençay, Genouillé, Gouex, Haims, L’Isle-Jourdain, Jouhet, Journet, Joussé, Lathus-Saint-Rémy, Lauthiers, Leignes-sur-Fontaine, Lhommaizé, Liglet, Linazay, Lizant, Luchapt, Lussac-les-Châteaux, Magné, Mauprévoir, Mazerolles, Millac, Montmorillon, Moulismes, Moussac, Mouterre-sur-Blourde, Nalliers, Nérignac, Paizay-le-Sec, Payroux, Persac, Pindray, Plaisance, Pressac, Queaux, Romagne, Saint-Gaudent, Saint-Germain, Saint-Laurent-de-Jourdes, Saint-Léomer, Saint-Macoux, Saint-Martin-l’Ars, Saint-Maurice-la-Clouère, Saint-Pierre-de-Maillé, Saint-Pierre-d’Exideuil, Sainte-Radégonde, Saint-Romain, Saint-Savin, Saint-Saviol, Saint-Secondin, Saulgé, Savigné, Sillars, Sommières-du-Clain, Surin, Thollet, La Trimouille, Usson-du-Poitou, Valdivienne, Valence-en-Poitou, Verrières, Le Vigeant, Villemort, Voulême, Voulon.

Fidd-dipartement ta’ Haute-Vienne, il-muniċipalitajiet ta’:

| | Aixe-sur-Vienne, Ambazac, Arnac-la-Poste, Augne, Aureil, Azat-le-Ris, Balledent, La Bazeuge, Beaumont-du-Lac, Bellac, Berneuil, Bersac-sur-Rivalier, |
| --- | --- |

Aixe-sur-Vienne, Ambazac, Arnac-la-Poste, Augne, Aureil, Azat-le-Ris, Balledent, La Bazeuge, Beaumont-du-Lac, Bellac, Berneuil, Bersac-sur-Rivalier,

Żona fil-viċinanza immedjata (12)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Bessines-sur-Gartempe, Beynac, Les Billanges, Blanzac, Blond, Boisseuil, Bonnac-la-Côte, Bosmie-l’Aiguille, Breuilaufa, Le Buis, Bujaleuf, Burgnac, Bussière-Galant, Les Cars, Chaillac-sur-Vienne, Le Chalard, Châlus, Chamboret, Champagnac-la-Rivière, Champnétery, Champsac, La Chapelle-Montbrandeix, Chaptelat, Château-Chervix, Châteauneuf-la-Forét, Châteauponsac, Le Châtenet-en-Dognon, Cheissoux, Chéronnac, Cieux, Cognac-la-Forêt, Compreignac, Condat-sur-Vienne, Coussac-Bonneval, Couzeix, La Croisille-sur-Briance, La Croix-sur-Gartempe, Cromac, Cussac, Dinsac, Dompierre-les-Églises, Domps, Le Dorat, Dournazac, Droux, Eybouleuf, Eyjeaux, Eymoutiers, Feytiat, Flavignac, Folles, Fromental, Gajoubert, La Geneytouse, Glandon, Glanges, Gorre, Les Grands-Chézeaux, Isle, Jabreilles-les-Bordes, Janailhac, Javerdat, La Jonchère-Saint-Maurice, Jouac, Jourgnac, Ladignac-le-Long, Laurière, Lavignac, Limoges, Linards, Lussac-les-églises, Magnac-Bourg, Magnac-Laval, Mailhac-sur-Benaize, Maisonnais-sur-Tardoire, Marval, Masléon, Meilhac, Meuzac, La Meyze, Moissannes, Montrol-Sénard, Mortemart, Nantiat, Nedde, Neuvic-Entier, Nexon, Nieul, Nouic, Oradour-Saint-Genest, Oradour-sur-Glane, Oradour-sur-Vayres, Pageas, Le Palais-sur-Vienne, Panazol, Pensol, Peyrat-de-Bellac, Peyrat-le-Château, Peyrilhac, Pierre-Buffière, La Porcherie, Rancon, Razès, Rempnat, Rilhac-Lastours, Rilhac-Rancon, Rochechouart, La Roche-l’Abeille, Royères, Roziers-Saint-Georges, |
| --- | --- |

Bessines-sur-Gartempe, Beynac, Les Billanges, Blanzac, Blond, Boisseuil, Bonnac-la-Côte, Bosmie-l’Aiguille, Breuilaufa, Le Buis, Bujaleuf, Burgnac, Bussière-Galant, Les Cars, Chaillac-sur-Vienne, Le Chalard, Châlus, Chamboret, Champagnac-la-Rivière, Champnétery, Champsac, La Chapelle-Montbrandeix, Chaptelat, Château-Chervix, Châteauneuf-la-Forét, Châteauponsac, Le Châtenet-en-Dognon, Cheissoux, Chéronnac, Cieux, Cognac-la-Forêt, Compreignac, Condat-sur-Vienne, Coussac-Bonneval, Couzeix, La Croisille-sur-Briance, La Croix-sur-Gartempe, Cromac, Cussac, Dinsac, Dompierre-les-Églises, Domps, Le Dorat, Dournazac, Droux, Eybouleuf, Eyjeaux, Eymoutiers, Feytiat, Flavignac, Folles, Fromental, Gajoubert, La Geneytouse, Glandon, Glanges, Gorre, Les Grands-Chézeaux, Isle, Jabreilles-les-Bordes, Janailhac, Javerdat, La Jonchère-Saint-Maurice, Jouac, Jourgnac, Ladignac-le-Long, Laurière, Lavignac, Limoges, Linards, Lussac-les-églises, Magnac-Bourg, Magnac-Laval, Mailhac-sur-Benaize, Maisonnais-sur-Tardoire, Marval, Masléon, Meilhac, Meuzac, La Meyze, Moissannes, Montrol-Sénard, Mortemart, Nantiat, Nedde, Neuvic-Entier, Nexon, Nieul, Nouic, Oradour-Saint-Genest, Oradour-sur-Glane, Oradour-sur-Vayres, Pageas, Le Palais-sur-Vienne, Panazol, Pensol, Peyrat-de-Bellac, Peyrat-le-Château, Peyrilhac, Pierre-Buffière, La Porcherie, Rancon, Razès, Rempnat, Rilhac-Lastours, Rilhac-Rancon, Rochechouart, La Roche-l’Abeille, Royères, Roziers-Saint-Georges,

Żona fil-viċinanza immedjata (13)

Qafas ġuridiku:

| | Leġiżlazzjoni tal-UE |
| --- | --- |

Leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali:

| | Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata |
| --- | --- |

Deroga dwar il-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit:

| | Saillat-sur-Vienne, Saint-Amand-le-Petit, Saint-Amand-Magnazeix, Sainte-Anne-Saint-Priest, Saint-Auvent, Saint-Bazile, Saint-Bonnet-Briance, Saint-Bonnet-de-Bellac, Saint-Brice-sur-Vienne, Saint-Cyr, Saint-Denis-des-Murs, Saint-Gence, Saint-Genest-sur-Roselle, Saint-Georges-les-Landes, Saint-Germain-les-Belles, Saint-Gilles-les-Foréts, Saint-Hilaire-Bonneval, Saint-Hilaire-la-Treille, Saint-Hilaire-les-Places, Saint-Jean-Ligoure, Saint-Jouvent, Saint-Julien-le-Petit, Saint-Junien, Saint-Junien-les-Combes, Saint-Just-le-Martel, Saint-Laurent-les-églises, Saint-Laurent-sur-Gorre, Saint-Léger-la-Montagne, Saint-Léger-Magnazeix, Saint-Léonard-de-Noblat, Sainte-Marie-de-Vaux, Saint-Martial-sur-Isop, Saint-Martin-de-Jussac, Saint-Martin-le-Mault, Saint-Martin-le-Vieux, Saint-Martin-Terressus, Saint-Mathieu, Saint-Maurice-les-Brousses, Saint-Méard, Saint-Ouen-sur-Gartempe, Saint-Pardoux-le-Lac, Saint-Paul, Saint-Priest-Ligoure, Saint-Priest-sous-Aixe, Saint-Priest-Taurion, Saint-Sornin-la-Marche, Saint-Sornin-Leulac, Saint-Sulpice-Laurière, Saint-Sulpice-les-Feuilles, Saint-Sylvestre, Saint-Victurnien, Saint-Vitte-sur-Briance, Saint-Yrieix-la-Perche, Saint-Yrieix-sous-Aixe, Les Salles-Lavauguyon, Sauviat-sur-Vige, Séreilhac, Solignac, Surdoux, Sussac, Tersannes, Thouron, Val d’Issoire, Val-d’Oire-et-Gartempe, Vaulry, Vayres, Verneuil-Moustiers, Verneuil-sur-Vienne, Veyrac, Vicq-sur-Breuilh, Videix, Le Vigen, Villefavard. |
| --- | --- |

Saillat-sur-Vienne, Saint-Amand-le-Petit, Saint-Amand-Magnazeix, Sainte-Anne-Saint-Priest, Saint-Auvent, Saint-Bazile, Saint-Bonnet-Briance, Saint-Bonnet-de-Bellac, Saint-Brice-sur-Vienne, Saint-Cyr, Saint-Denis-des-Murs, Saint-Gence, Saint-Genest-sur-Roselle, Saint-Georges-les-Landes, Saint-Germain-les-Belles, Saint-Gilles-les-Foréts, Saint-Hilaire-Bonneval, Saint-Hilaire-la-Treille, Saint-Hilaire-les-Places, Saint-Jean-Ligoure, Saint-Jouvent, Saint-Julien-le-Petit, Saint-Junien, Saint-Junien-les-Combes, Saint-Just-le-Martel, Saint-Laurent-les-églises, Saint-Laurent-sur-Gorre, Saint-Léger-la-Montagne, Saint-Léger-Magnazeix, Saint-Léonard-de-Noblat, Sainte-Marie-de-Vaux, Saint-Martial-sur-Isop, Saint-Martin-de-Jussac, Saint-Martin-le-Mault, Saint-Martin-le-Vieux, Saint-Martin-Terressus, Saint-Mathieu, Saint-Maurice-les-Brousses, Saint-Méard, Saint-Ouen-sur-Gartempe, Saint-Pardoux-le-Lac, Saint-Paul, Saint-Priest-Ligoure, Saint-Priest-sous-Aixe, Saint-Priest-Taurion, Saint-Sornin-la-Marche, Saint-Sornin-Leulac, Saint-Sulpice-Laurière, Saint-Sulpice-les-Feuilles, Saint-Sylvestre, Saint-Victurnien, Saint-Vitte-sur-Briance, Saint-Yrieix-la-Perche, Saint-Yrieix-sous-Aixe, Les Salles-Lavauguyon, Sauviat-sur-Vige, Séreilhac, Solignac, Surdoux, Sussac, Tersannes, Thouron, Val d’Issoire, Val-d’Oire-et-Gartempe, Vaulry, Vayres, Verneuil-Moustiers, Verneuil-sur-Vienne, Veyrac, Vicq-sur-Breuilh, Videix, Le Vigen, Villefavard.

Link għall-ispeċifikazzjoni tal-prodott

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-1db0da02-46fc-4e90-95af-b544f83dd5cd

---

(1)  ĠU L 9, 11.1.2019, p. 2.

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/63 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/63

---

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2023/C 264/11)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien 3 xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

DOKUMENT UNIKU

“Requeijão da Madeira”

Nru tal-UE: PGI-PT-02831 — 6.3.2022

DOP ( ) IĠP (X)

1.   Isem/Ismijiet

“Requeijão da Madeira”

2.   Stat Membru jew pajjiż terz

Stat Membru jew pajjiż terz

Il-Portugall

3.   Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1.   Tip ta’ prodott

Tip ta’ prodott

Klassi 1.4. Prodotti oħrajn li joriġinaw mill-annimali (bajd, għasel, diversi prodotti mill-ħalib għajr butir, eċċ.)

3.2.   Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

Ir-“Requeijão da Madeira” huwa l-prodott tal-ħalib frisk li jirriżulta mill-preċipitazzjoni, bis-sħana, tal-ħalib tal-baqra sħiħ jew xkumat prodott fil-gżira ta’ Madeira li l-ewwel ikun ġie koagulat permezz ta’ tqarris naturali permezz tal-azzjoni tal-batterji lattiċi indiġeni li jiżviluppaw fil-ħalib mhux ipproċessat. Ma jiżdied l-ebda tip ta’ tames, ferment jew aċidifikant. Jiżdied biss il-melħ, u dan ma jiġi soġġett għall-ebda proċess ta’ preservazzjoni bit-tmelliħ, f’konformità mal-metodu tradizzjonali tal-produzzjoni ta’ Madeira.

Il-karatteristiċi fiżikokimiċi:

Huwa prodott frisk li l-massa mhux ippressata tiegħu tiġi ffurmata fi ċraret tal-qoton li jiġu kkompressati biex jiffurmaw dawk li lokalment huma magħrufa bħala l-pães (ħobżiet) jew il-bolas (blalen) ta’ requeijão, li jistgħu jvarjaw fil-piż (iżda jiżnu inqas minn 10 kg) u jiġu ppakkjati, sħaħ jew f’porzjonijiet, f’tilari jew boroż tal-plastik issiġillati. Jista’ jiġi ffurmat ukoll f’forom tal-ġobon jew f’tilari b’ħafna forom, li jippermetti t-tqattir tax-xorrox, qabel ma jiġi ppakkjat f’kontenituri individwali li jesgħu ammonti varji (bejn 100 g u 500 g), li wkoll jiġu ssiġillati.

Il-kontenut ta’ ndewwa jista’ jvarja bejn 52 % (meta kkompressat) u 66 % (meta ffurmat), u huwa kemxejn aċiduż (pH bejn 5,6 u 6,2).

Fih livelli għoljin ta’:

| | proteina: normalment aktar minn 15 %; |
| --- | --- |

proteina: normalment aktar minn 15 %;

| | xaħam: sa 16 %; |
| --- | --- |

xaħam: sa 16 %;

| | irmied: aktar minn 1,8 %; |
| --- | --- |

irmied: aktar minn 1,8 %;

| | zokkrijiet: bejn 2 % u 3 %; u |
| --- | --- |

zokkrijiet: bejn 2 % u 3 %; u

| | għandu kontenut ta’ melħ ta’ bejn 0,2 % u 0,3 %. |
| --- | --- |

għandu kontenut ta’ melħ ta’ bejn 0,2 % u 0,3 %.

Dawn il-valuri jistgħu jvarjaw matul is-sena minħabba varjazzjonijiet naturali fil-kompożizzjoni tal-ħalib tal-baqra prodott fil-gżira, u l-kontenut tax-xaħam jista’ jkun aktar baxx jekk il-ħalib mhux ipproċessat użat ikun ġie xkumat.

Karatteristiċi organolettiċi:

Il-kulur ivarja minn qawwi sa ftit jew wisq mitfi, u jvarja minn abjad lewn il-ġibs sa kemxejn isfar.

Għandu konsistenza li hija kremuża u lixxa sa pjuttost ċatta u densa, b’xi xquq jew toqob. Normalment ikun pjuttost iebes, u għalhekk jista’ jinqata’ biex jiġi ppakkjat, iżda jekk ikun iffurmat f’forom tal-ġobon jew f’tilari biex jiġi ppakkjat individwalment, ikollu ndewwa ogħla u jkun inqas iebes. Għandu koeżività, adeżività u ebusija minn baxxi sa medji, u livell normali ta’ elastiċità u ta’ kemm jintmagħad.

Għandu riħa ta’ ħalib, ta’ butir, b’noti ħelwin u ta’ frott. It-togħma wkoll hija tal-ħalib u pjaċevoli, kemxejn tal-butir u/jew ħelwa, bi qrusija ħafifa u mluħa normali. Ir-riħa u t-togħma huma ta’ intensità normali.

3.3.   Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

Il-materja prima ewlenija użata biex isir ir-“Requeijão da Madeira” hija l-ħalib tal-baqra miksub fil-gżira, li issa huwa prodott prinċipalment minn azjendi kummerċjali, fejn ir-razza Holstein-Friesian hija r-razza ewlenija użata għall-produzzjoni tal-ħalib.

F’Madeira, in-nuqqasijiet frekwenti ta’ għalf fibruż (tiben, ħuxlief u silaġġ), li huwa parti essenzjali mid-dieta tal-baqar tal-ħalib, u l-għalf kompost, li huwa meħtieġ fi stadji differenti tat-tkabbir tagħhom, ifissru li l-bdiewa tal-bhejjem lokali spiss ikollhom jirrikorru għax-xiri ta’ dawn il-prodotti fis-suq intrakomunitarju.

Fejn disponibbli, jintużaw prodotti sekondarji agroalimentari lokali, bħal rimjiet tal-patata jew tal-patata ħelwa, kannamieli, weraq tal-banana, u bagasse tal-kannamieli, tat-tuffieħ jew tax-xgħir, li l-bdiewa li jrabbu l-bhejjem jixtruhom jew jiġbruhom mingħand il-bdiewa u l-agroindustrija tradizzjonali għall-użu bħala għalf supplimentari jew bħala friex għall-annimali. Huwa biss fuq il-ftit farms tal-familja li għadhom irabbu xi frat tar-razza mħallta ta’ Madeira li l-annimali għadhom jiġu mitmugħa b’veġetazzjoni spontanja, weraq tad-dwieli u residwi oħra tal-għelejjel tal-farm.

3.4.   Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-produzzjoni tal-ħalib tal-baqra u l-ipproċessar tal-ħalib biex isir ir-“Requeijão da Madeira” jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita.

3.5.   Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Fis-suq lokali tal-bejgħ bl-imnut, il-prodott jiġi ppreżentat f’imballaġġ individwali, normalment issiġillat; jista’ jinbiegħ ukoll f’biċċiet jew f’porzjonijiet ta’ pão de requeijão (ħobż) ippakkjat f’boroż jew f’tilari mgħottijin b’rita tal-plastik li tista’ tintuża mal-ikel.

pão de requeijão

Il-pães de requeijão (ħobżiet) jinbiegħu prinċipalment lid-dolċeriji u l-istabbilimenti tal-catering lokali biex jagħmlu kejkijiet u prodotti tal-għaġina ta’ Madeira tradizzjonali u moderni.

pães de requeijão

L-ippakkjar kollu tar-“Requeijão da Madeira” – tkun xi tkun il-forma tiegħu – isir fil-gżira ta’ Madeira biex jiġi evitat ir-riskju ta’ kontaminazzjoni jew deterjorament ta’ dan il-prodott frisk, li jsir minn ħalib tal-baqra mqarras b’mod naturali, mhux ipproċessat, sħiħ jew xkumat, mingħajr iż-żieda ta’ preservattivi, minbarra l-melħ, u li ma jgħaddi mill-ebda proċess ta’ preservazzjoni bit-tmelliħ u għalhekk idum tajjeb għal żmien limitat u għandu jinżamm imkessaħ f’temperaturi baxxi (0 oC sa 5 oC).

o

o

3.6.   Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

—

4.   Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Il-gżira ta’ Madeira.

5.   Rabta maż-żona ġeografika

Rabta maż-żona ġeografika

Ir-rabta bejn ir-“Requeijão da Madeira” u ż-żona ġeografika hija bbażata fuq il-karatteristiċi speċifiċi li jirriżultaw mill-proċess tradizzjonali tal-produzzjoni f’Madeira.

Biex isir ir-“Requeijão da Madeira”, il-ħalib tal-baqra li jasal għand l-imħaleb tal-ġobon, li jista’ jkun ġie xkumat, jitkessaħ malajr u jinżamm fit-temperatura tal-azjenda (taħt is-6 °C) għal perjodu estiż (fuq 24 siegħa) biex ikun jista’ jiqras b’mod naturali permezz tal-azzjoni tal-batterji indiġeni li jikkonvertu l-lattożju f’aċidu lattiku. Il-ħalib jista’ jitqarras ukoll bl-użu ta’ ferment lattiku magħmul fuq il-post billi jittieħed ammont żgħir tal-ħalib mhux ipproċessat riċevut u jitpoġġa f’temperatura ambjentali, f’kundizzjonijiet protetti, biex jitħaffef il-proċess ta’ tqarris naturali, imbagħad jitħallat mal-bqija tal-ħalib li għandu jiġi pproċessat.

Fiż-żewġ każijiet, l-għan huwa li jitnaqqas il-pH normali tal-ħalib (li huwa bejn 6,6 u 6,8) għal madwar 6,0 sa 6,2, li huwa meqjus bħala ottimali biex tinbeda l-preċipitazzjoni tas-sħana tal-ħalib imsoffi jew it-taħlita ta’ ħalib imsoffi u ħalib frisk billi jissaħħan gradwalment għal bejn siegħa u nofs sa sagħtejn sakemm it-temperatura tilħaq 90-92 oC, li twassal għall-koagulazzjoni tal-proteini tal-ħalib.

o

L-għarfien espert akkumulat matul il-ġenerazzjonijiet ifisser li l-produtturi lokali tal-ġobon jistgħu faċilment jagħrfu meta l-aċidità tkun tajba biex il-ħalib jibda “jagħli” għal temperatura għolja. Huma jiddependu, fuq kollox, fuq it-test empiriku “tal-kuċċarina”, fejn isaħħnu kampjuni żgħar tal-ħalib imqarras jew it-taħlita ta’ ħalib qares u ħalib frisk f’kuċċarina tal-metall fuq fjamma miftuħa sakemm ikun aċiduż biżżejjed biex il-proteini tal-ħalib jippreċipitaw.

Il-proċess tal-koagulazzjoni tal-aċidu/sħana jeħtieġ aċidità aktar baxxa biex tinbeda l-preċipitazzjoni tal-kaseina, peress li t-tisħin gradwali għal aktar minn 85-90 °C jippromwovi d-denaturazzjoni totali tal-proteini tax-xorrox fil-ħalib, li jikkoagulaw flimkien mal-kaseina. Għalhekk il-proteini u l-kostitwenti l-oħra tal-ħalib jistgħu jiġu rkuprati fil-baqta li żżomm fil-wiċċ tax-xorrox. Dawn jew jinġabru u jitferrgħu f’kontenituri miksija bi ċraret tal-qoton biex jiffurmaw embrulhos (pakketti), li jiġu ppressati biex jiffurmaw il-pães jew il-bolas, jew jintużaw biex jimlew il-forom tal-ġobon jew it-tilari b’ħafna forom, li jitħallew iqattru biex jippermettu t-tqattir tax-xorrox u biex il-massa tal-ġobon titħalla toqgħod qabel ma tiġi ppakkjata f’pakketti individwali.

Il-metodu tradizzjonali tal-ipproċessar tal-ħalib tal-baqra prodott fil-gżira biex isir ir-“Requeijão da Madeira” jfisser li:

| — | għandu karatteristiċi organolettiċi speċifiċi, kif deskritt fil-punt 3.2, li jagħtuh riħa u togħma pjaċevoli, friska, ta’ ħalib, kemxejn qarsa (pH bejn 5,6 u 6,2) u kemxejn ta’ butir u frott, li huma apprezzati ħafna meta jittiekel waħdu; |
| --- | --- |

—

għandu karatteristiċi organolettiċi speċifiċi, kif deskritt fil-punt 3.2, li jagħtuh riħa u togħma pjaċevoli, friska, ta’ ħalib, kemxejn qarsa (pH bejn 5,6 u 6,2) u kemxejn ta’ butir u frott, li huma apprezzati ħafna meta jittiekel waħdu;

| — | il-kompożizzjoni tiegħu tippreserva l-biċċa l-kbira tal-kostitwenti tal-ħalib li jintuża biex isir, u bħala riżultat ta’ dan fih ħafna proteini, xaħam (jekk jintuża l-ħalib sħiħ) u rmied u xorta fih xi zokkor; u |
| --- | --- |

—

il-kompożizzjoni tiegħu tippreserva l-biċċa l-kbira tal-kostitwenti tal-ħalib li jintuża biex isir, u bħala riżultat ta’ dan fih ħafna proteini, xaħam (jekk jintuża l-ħalib sħiħ) u rmied u xorta fih xi zokkor; u

| — | minbarra l-kaseina, għandu konċentrazzjonijiet għoljin ta’ proteini tax-xorrox, li jagħtuh kontenut għoli ta’ ndewwa (bejn 52 % u 66 %), koeżività tajba u kapaċità baxxa ta’ tidwib, u b’hekk isir faċli biex jinqata’ ħalli jittiekel waħdu jew biex jiġi ppakkjat f’porzjonijiet u jsir ideali għall-użu fil-produzzjoni tal-ħelu tal-kunvent u l-kejkijiet u l-prodotti tal-għaġina moderni l-aktar magħrufa ta’ Madeira. |
| --- | --- |

—

minbarra l-kaseina, għandu konċentrazzjonijiet għoljin ta’ proteini tax-xorrox, li jagħtuh kontenut għoli ta’ ndewwa (bejn 52 % u 66 %), koeżività tajba u kapaċità baxxa ta’ tidwib, u b’hekk isir faċli biex jinqata’ ħalli jittiekel waħdu jew biex jiġi ppakkjat f’porzjonijiet u jsir ideali għall-użu fil-produzzjoni tal-ħelu tal-kunvent u l-kejkijiet u l-prodotti tal-għaġina moderni l-aktar magħrufa ta’ Madeira.

It-trobbija tal-bhejjem fil-gżira ta’ Madeira tmur lura għaż-żmien meta bdew jgħixu n-nies fiha għall-ewwel darba, madwar l-1425, hekk kif il-bhejjem tal-ifrat waslu fil-gżira mal-ewwel nies li marru hemm. L-ewwel referenzi għall-produzzjoni tal-ġobon fuq il-gżira jmorru lura biss sal-aħħar tas-seklu 18, meta l-ġobon frisk tal-ħalib tal-baqra kien jinbiegħ bieb bieb f’Funchal, flimkien mal-butir. Il-kotba tad-dħul u l-infiq miżmuma mill-kunventi tal-gżira fihom ukoll rekords tax-xiri tar-requeijão magħmul lokalment biex isiru l-queijadas (torti żgħar tal-ġobon ħelu) u ħelu tipiku ieħor magħmul matul il-perjodi tal-festi.

Il-produtturi attwali jirrakkontaw li, mill-bidu tas-seklu 20, fiż-żoni fl-għoli tal-parroċċi ta’ Santo Antonio da Serra, Camacha u Gaula, in-nanniet tagħhom bdew jipproduċu prodott tal-ħalib frisk li juża proċessi bażiċi li żammew matul is-sekli dawk li jrabbu l-bhejjem u l-leiteiros (il-bejjiegħa tal-ħalib mhux ipproċessat bieb bieb) biex jagħmlu użu mill-ħalib li kien qras.

Inizjalment, kien isir minn dak li kien magħruf bħala soro (xorrox), miksub mill-ħalib tal-baqra li dawk li jrabbu l-bhejjem kienu jieħdu fil-faċilitajiet ta’ xkumar tal-ħalib mifruxa madwar il-gżira kollha sabiex il-krema tkun tista’ tiġi xkumata, miġbura u mibgħuta biex tagħmel butir għall-esportazzjoni fil-fabbrika li nbniet fl-1895 f’Santo da Serra; is-soro huwa dak li kien jiġi rritornat lil dawk li jrabbu l-bhejjem biex jintuża bħala ikel għan-nies jew l-annimali.

Dan l-hekk imsejjaħ soro, li fil-fatt kien ħalib xkumat, peress li kien fih il-proteini u l-kostitwenti l-oħra kollha tal-ħalib, kien jispiċċa jiqras b’mod naturali, u għalhekk sabiex jagħmlu użu minnu, xi persuni li kienu jrabbu l-bhejjem bdew “jgħalluh” sakemm tifforma l-baqta, li mbagħad kienet tinġabar u tiġi ppressata flimkien fi ċraret tal-qoton biex tifforma bolas jew pães żgħar biex jiġu kkunsmati mill-familja.

Ir-ristrutturar tal-industrija tal-ħalib madwar l-1936 bħala riżultat tat-tnaqqis tal-esportazzjonijiet tal-butir wassal għall-għeluq tal-faċilitajiet tal-ixkumar tal-ħalib fil-gżira, u għalhekk xi produtturi bdew jużaw il-ħalib sħiħ tal-baqra biex jagħmlu l-pães de requeijão tagħhom, li, minbarra li kienu jsiru għall-konsum mill-familji, issa kien hemm domanda lokali għalihom. Il-proċess tal-produzzjoni tradizzjonali ġie mgħoddi minn ġenerazzjoni għal oħra ta’ produtturi lokali tal-ġobon, qabel ma ġie rfinat fit-tieni nofs tas-seklu 20 biex tiġi żgurata l-konformità mar-regoli u r-regolamenti li jirregolaw il-produzzjoni tal-ġobon artiġjanali.

Minħabba li inizjalment kien magħmul minn dak li dak iż-żmien kien magħruf bħala soro, il-produtturi lokali tal-ġobon sejħu l-prodott tagħhom requeijão, l-isem li kien jintuża sal-aħħar tas-seklu 20, meta kellhom jadottaw it-termini “Requeijão Madeirense” jew “Requeijão da Madeira” biex jiddistingwuh mir-requeijão minn bnadi oħra, li verament huwa magħmul mix-xorrox derivat mill-produzzjoni ta’ diversi tipi ta’ ġobon.

Minħabba l-kwalità tiegħu, ir-“Requeijão da Madeira” huwa mfittex ħafna mill-konsumaturi u mill-furnara u r-ristoranti lokali, jew biex jittiekel waħdu jew biex jintuża biex isiru d-diversi kejkijiet u prodotti tal-għaġina tradizzjonali u moderni ta’ Madeira li għandhom ir-“Requeijão da Madeira” bħala l-ingredjent prinċipali tagħhom, notevolment il-queijadas tradizzjonali ħafna ta’ Madeira. Ir-“Requeijão da Madeira” jinbiegħ fi stabbilimenti speċjalizzati u fi ħwienet kbar tal-bejgħ bl-imnut fil-gżira ta’ Madeira.

F’dawn l-aħħar snin, ir-reputazzjoni tiegħu fost il-koki tal-prodotti tal-għaġina, il-ġurnalisti u l-istudenti tal-etnografija u l-kċina ta’ Madeira kibret, kif jixhdu d-diversi artikli fl-istampa nazzjonali u pubblikazzjonijiet oħra li jsemmu r-“Requeijão da Madeira”, bħall-artiklu “Moro numa ilha subtropical” [Jiena ngħix fuq gżira subtropikali] ta’ Alexandra Prado Coelho, ippubblikat fl-edizzjoni “Volta às Ilhas” [Madwar il-Gżejjer] tar-rivista Fugas tal-gazzetta Público f’Mejju 2016, l-artiklu “Madeira para todos os bolsos” [Madeira għall-but ta’ kulħadd] ta’ Tiago Pais, ippubblikat fil-gazzetta Osservador f’Ġunju 2017, il-paġna “Sobremes e doçaria típica da Madeira” [Deżerti u ħelu tipiċi ta’ Madeira] ippubblikata minn MadMarket f’Novembru 2017 u l-pubblikazzjoni Gastronomia Tradicional – O Requeijão de massa, ippubblikata f’April 2017 bħala parti mill-kollezzjoni ta’ perjodiċi tal-Mużew tal-Etnografija ta’ Madeira.

Il-fatt li huwa tant imfittex u rinomat huwa r-riżultat tax-xewqa li nsiru nafu aktar dwar dan il-prodott speċjali ta’ Madeira, bil-karatteristiċi organolettiċi distintivi u l-konsistenza unika tiegħu li jirriżultaw mill-fatt li r-“Requeijão da Madeira” ma huwiex requeijão ordinarju u lanqas ġobon ordinarju.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

https://tradicional.dgadr.gov.pt/pt/cat/queijos-e-produtos-lacteos/1116-requeijao-da-madeira

---

(1)  ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.

1

---

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/67 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/67

---

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2023/C 264/12)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien tliet xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

DOKUMENT UNIKU

“Achill Island Sea Salt”

Nru tal-UE: PDO-IE-02652 – 23.12.2020

DOP (X) IĠP ( )

1.   Isem/Ismijiet [tad-DOP jew tal-IĠP]

“Achill Island Sea Salt”

2.   Stat Membru jew pajjiż terz

Stat Membru jew pajjiż terz

L-Irlanda

3.   Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1.   Tip ta’ prodott

Tip ta’ prodott

Klassi 2.6. Melħ

3.2.   Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

“Achill Island Sea Salt” huwa l-isem mogħti lill-melħ tal-baħar prodott mill-ilmijiet madwar il-Gżira ta’ Achill, il-Kontea ta’ Mayo, l-Irlanda. “Achill Island Sea Salt” għandu konsistenza ratba li titfarrak, huwa abjad kristallin fid-dehra, b’togħma mielħa kkonċentrata u la fih addittivi u lanqas preżervattivi. Il-konsistenza ratba li titfarrak tippermetti li l-melħ jitkisser faċilment u jinħall fl-ikel, u b’hekk tiżdied togħmtu.

Achill Island Sea Salt

Iċ-Ċertifikat ta’ Analiżi għall-“Achill Island Sea Salt” huwa bejn +/- 20 % tat-tabella ta’ hawn taħt:

| Analiżi tal-“Achill Island Sea Salt” |
| --- |
| Elementi | Mg/kg |
| As | Arseniku | <0,01 |
| B | Boron | 6,9 |
| Cd | Kadmju | <0,040 |
| Ca | Kalċju | 682 |
| Cr | Kromu | <0,20 |
| Co | Kobalt | <0,050 |
| Cu | Ram | <0,10 |
| Fe | Ħadid | 1,3 |
| Pb | Ċomb | <0,050 |
| Mg | Manjeżju | 5 690 |
| Mn | Manganiż | <0,10 |
| Ni | Nikil | <0,20 |
| K | Potassju | 3 000 |
| Se | Selenju | <5,0 |
| Na | Sodju | 364 000 |
| Zn | Żingu | 0,86 |

Analiżi tal-“Achill Island Sea Salt”

Elementi

Mg/kg

As

Arseniku

<0,01

B

Boron

6,9

Cd

Kadmju

<0,040

Ca

Kalċju

682

Cr

Kromu

<0,20

Co

Kobalt

<0,050

Cu

Ram

<0,10

Fe

Ħadid

1,3

Pb

Ċomb

<0,050

Mg

Manjeżju

5 690

Mn

Manganiż

<0,10

Ni

Nikil

<0,20

K

Potassju

3 000

Se

Selenju

<5,0

Na

Sodju

364 000

Zn

Żingu

0,86

3.3.   Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

Melħ tal-baħar maħsud b’mod naturali mill-Oċean Atlantiku

3.4.   Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-proċessi kollha tal-ħsad, l-evaporazzjoni, il-kristallizzazzjoni u t-tnixxif jitwettqu fiż-żona deżinjata, f’kundizzjonijiet ikkontrollati u mmonitorjati biex jiġi żgurat li jinkiseb prodott aħħari konsistenti u ta’ kwalità għolja.

Il-proċessi tal-produzzjoni jinkludu:

| — | L-ippumpjar tal-ilma baħar minn punt tal-ġbir speċifikat għal ġo tanker b’vakwu |
| --- | --- |

—

L-ippumpjar tal-ilma baħar minn punt tal-ġbir speċifikat għal ġo tanker b’vakwu

| — | It-trasport tal-ilma baħar miġbur lejn il-faċilità tal-produzzjoni |
| --- | --- |

—

It-trasport tal-ilma baħar miġbur lejn il-faċilità tal-produzzjoni

| — | L-iffiltrar tal-ilma baħar bl-użu ta’ sistema ta’ filtrazzjoni mfassla apposta |
| --- | --- |

—

L-iffiltrar tal-ilma baħar bl-użu ta’ sistema ta’ filtrazzjoni mfassla apposta

| — | L-evaporazzjoni tal-ilma baħar f’sistema magħluqa taħt pressjoni |
| --- | --- |

—

L-evaporazzjoni tal-ilma baħar f’sistema magħluqa taħt pressjoni

| — | Il-kristallizzazzjoni tas-soluzzjoni tas-salmura kkonċentrata f’salina miftuħa tal-kristallizzazzjoni |
| --- | --- |

—

Il-kristallizzazzjoni tas-soluzzjoni tas-salmura kkonċentrata f’salina miftuħa tal-kristallizzazzjoni

| — | Il-ħsad tal-frak tal-melħ tal-baħar isir bl-idejn |
| --- | --- |

—

Il-ħsad tal-frak tal-melħ tal-baħar isir bl-idejn

| — | It-tnixxif tal-frak tal-melħ tal-baħar f’sistema ta’ tnixxif b’temperatura kkontrollata
  L-“Achill Island Sea Salt” huwa prodott mill-ilma baħar pur; fl-ebda stadju tal-proċess tal-produzzjoni ma jiżdied melħ tal-baħar jew melħ tal-blat addizzjonali. |
| --- | --- |

—

It-tnixxif tal-frak tal-melħ tal-baħar f’sistema ta’ tnixxif b’temperatura kkontrollata

L-“Achill Island Sea Salt” huwa prodott mill-ilma baħar pur; fl-ebda stadju tal-proċess tal-produzzjoni ma jiżdied melħ tal-baħar jew melħ tal-blat addizzjonali.

Achill Island Sea Salt

3.5.   Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Mhux Applikabbli

3.6.   Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Mhux Applikabbli

4.   Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Il-Gżira ta’ Achill hija l-akbar gżira fl-Irlanda, li tinsab barra mill-kosta tal-Punent tal-Kontea ta’ Mayo.

L-erja tal-gżira bil-koordinati 53° 57’ 50.0724” N u 10° 0’ 10.9116” W hija ta’ 140 km2 u l-kosta tagħha hija twila 128 km.

2

Il-gżira tkejjel 20 km mil-Lvant għall-Punent u 18-il km mit-Tramuntana għan-Nofsinhar, u hija konnessa permezz ta’ pont mal-art kontinentali fix-Xlokk tal-gżira magħruf bħala Achill Sound. Is-Sound ivarja fil-wisa’ minn madwar 270 metru fin-Nofsinhar għal madwar 6 km fit-Tramuntana.

5.   Rabta maż-żona ġeografika

Rabta maż-żona ġeografika

Il-Gżira ta’ Achill hija mdawra bl-Oċean Atlantiku, li għandu l-ogħla livell ta’ salinità (3.5 %) fost il-ħames baċiri tal-oċeani kollha. L-ilmijiet li jdawru l-Gżira ta’ Achill ġew ikklasifikati b’mod konsistenti bħala Grad A għall-Kwalità tal-Frott tal-Baħar mill-Awtorità għall-Protezzjoni tas-Sajd fil-Baħar. Minħabba l-pożizzjoni rurali tagħhom, dawn l-ilmijiet mhumiex affettwati minn bliet kbar jew industriji peżanti. Iż-żona fejn jinġabar l-ilma fuq ix-xatt tat-Tramuntana moderatament protett, hija ideali minħabba l-kwalità superjuri u l-konsistenza tal-ilma baħar.

L-ilma baħar użat għall-produzzjoni tal-“Achill Island Sea Salt” jinġabar fuq in-naħa tat-Tramuntana tal-gżira fil-koordinati tal-moll tal-wied 54°01’ 21.3” (it-Tramuntana), 9°57’50.9” (il-Punent).

Achill Island Sea Salt

Il-kurrenti tal-marea huma relattivament baxxi u qrib ix-xatt iżda jiżdiedu b’mod drammatiku ’l barra mill-kosta hekk kif il-flussi f’Achill Sound jilħqu veloċità sa madwar 7 metri kull sekonda. Il-forza ewlenija li timbotta ċ-ċirkolazzjoni tal-ilma u l-iskambju tal-ilma tal-ilmijiet kostali hija l-marea. Il-marea tgħaddi tul it-tarf tal-kosta minn direzzjoni ġejja min-Nofsinhar u tinżel mill-Achill Sound lejn it-Tramuntana tal-gżira. Il-firxa u l-veloċità tal-fluss tal-marea huwa influwenzat miċ-ċiklu tal-marea, li jvarja bejn marea f’nixxigħat u marea fiergħa (Aqua-Fact, 2003). Dan il-fluss tal-marea jaġixxi biex jipprovdi bilanċ tal-mikrominerali li jikkontribwixxu għall-kontenut minerali u sussegwentement għat-togħma mielħa distintiva tal-“Achill Island Sea Salt”.

Achill Island Sea Salt

L-“Achill Island Sea Salt” ma fih l-ebda addittiv jew preżervattiv u l-metodu tal-produzzjoni jippermetti ż-żamma ta’ iktar minn 20 mikroelement li huma preżenti b’mod naturali fl-ilma baħar. L-“Achill Island Sea Salt” huwa karatteristiku tal-oriġini tiegħu fit-togħma u fid-dehra, u huwa affettwat mill-purità tal-ilma baħar li ġie kklassifikat bħala Grad A għall-kwalità tal-frott tal-baħar mill-Awtorità għall-Protezzjoni tas-Sajd fil-Baħar, mill-kontenut minerali kif ukoll mill-metodu tal-produzzjoni applikat. Il-kontenut minerali tal-ilma baħar jikkontribwixxi għall-konsistenza distintiva evidenti u t-togħma mielħa kkonċentrata tal-“Achill Island Sea Salt”. L-“Achill Island Sea Salt” għandu dehra bajda kristallina, nadifa b’mod naturali. L-għamla irregolari u d-diversi daqsijiet tal-frak tal-melħ u l-konsistenza ratba huma dovuti għall-proċess tal-ħsad tal-melħ tal-baħar fejn l-ilma baħar jevapora bil-mod bis-sħana, li jippermetti l-kristallizzazzjoni tal-frak tal-melħ tal-baħar. Dan il-proċess jitwettaq minn produtturi tal-melħ imħarrġa li jiżguraw li l-melħ jiġi prodott bl-ogħla kwalità bl-użu tal-għarfien tagħhom tal-ħin u t-temperaturi l-korretti biex il-melħ ikollu l-għamla u l-konsistenza uniċi tiegħu. Barra minn hekk, l-estrazzjoni bit-togħlija tal-frak tal-melħ tal-baħar teħtieġ kura u ħila biex jiġi żgurat li tinżamm il-konsistenza tal-frak tal-melħ. Kull membru tal-persunal jingħata t-taħriġ biex jiżgura li jinkisbu l-konsistenza, id-daqs u l-għamla l-korretti tal-frak tal-melħ. Dan huwa mgħallem bħala parti minn programm ta’ taħriġ, li jinkludi wiri prattiku ta’ kif il-melħ tal-baħar għandu jiġi estratt bit-togħlija, kif ukoll il-kontroll korrett tat-temperatura u tal-ħin, li huma kruċjali għall-kisba tal-frak tal-melħ tal-baħar mixtieq. Matul il-proċess tat-taħriġ jintwerew ukoll eżempji tal-konsistenza u d-daqs korretti u mhux korretti tal-frak tal-melħ lill-persunal. Il-persunal kollu jsegwi l-proċeduri operattivi standard biex jiġi żgurat li tinkiseb kwalità konsistenti fil-miżuri kollha.

Achill Island Sea Salt

Achill Island Sea Salt

Achill Island Sea Salt

Achill Island Sea Salt

Storikament, il-ħsad u l-produzzjoni tal-melħ tal-baħar fil-Gżira ta’ Achill kienu jsiru sa tmiem is-snin 1800. Evidenza ta’ dan tinsab fl-Istħarriġ Marittimu tal-Irlanda tal-1776 ta’ MacKenzie u f’“Bald’s Map of Achill Island 1809”, fejn “Salt Point” (Punt tal-melħ) u “Salt Pans” (Salini) huma mmarkati b’mod ċar f’Polranny f’Achill Sound. Huwa maħsub li l-produzzjoni tal-melħ waqfet fil-bidu tas-seklu 19 għal diversi raġunijiet, li prinċipalment kienu taħlita ta’ skarsezzi fl-ikel u d-disponibbiltà kbira ta’ melħ irħis prodott industrijalment.

Għal ġenerazzjonijiet sħaħ, il-baħar kien vitali għall-komunità tal-Gżira ta’ Achill. L-ilmijiet għas-sajd abbundanti sostnew il-komunità lokali u pprovdewlhom għajxien u stil tal-ħajja. Il-melħ, bħala preżervattiv naturali, kien ingredjent kruċjali għall-industrija tas-sajd billi pprovda mezz ta’ preżervazzjoni, ħżin u konsum.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

https://www.gov.ie/pdf/?file=https://assets.gov.ie/100780/7edb4c2b-0763-4bb7-bb9d-5051d5cefb8b.pdf#page=null

---

(1)  ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.

1

---

Rettifika

| 27.7.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 264/70 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 264/70

---

Rettifika għas-Sejħa Miftuħa għall-Proposti — GP/DVQ/ReferNet_FPA/001/23 — ReferNet — In-Network Ewropew ta’ Għarfien Espert għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali (ETV) tas-Cedefop

(
  Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 243 tal-10 ta’ Lulju 2023
  )

(2023/C 264/13)

F’paġna 8: Il-Punt 4, Skadenza:

minflok:

“L-applikazzjonijiet għall-ftehim qafas ta’ sħubija u għall-Ftehim Speċifiku għall-azzjoni ta’ ReferNet 2024 iridu jiġu sottomessi mhux aktar tard mit-22 ta’ Settembru 2023”;

aqra:

“L-applikazzjonijiet għall-ftehim qafas ta’ sħubija u għall-Ftehim Speċifiku għall-azzjoni ta’ ReferNet 2024 iridu jiġu sottomessi sa mhux aktar tard mis-6 ta’ Ottubru 2023”.

Il-Punt 5, Aktar informazzjoni:

minflok:

“L-ispeċifikazzjonijiet dettaljati tas-sejħa għall-proposti, il-formola tal-applikazzjoni u l-annessi tagħha se jkunu disponibbli fuq is-sit web tas-Cedefop mill-10.7.2023 fl-indirizz li ġej:

http://www.cedefop.europa.eu/about-cedefop/public-procurement”;

aqra:

“L-ispeċifikazzjonijiet dettaljati tas-sejħa għall-proposti, il-formola tal-applikazzjoni u l-annessi tagħha ilhom disponibbli fuq is-sit web tas-Cedefop mill-10.7.2023 fl-indirizz li ġej:

http://www.cedefop.europa.eu/about-cedefop/public-procurement”.

---