# Dziennik Urzędowy C 222/2023

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 222 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6626 czerwca 2023 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 222

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6626 czerwca 2023

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | II   Komunikaty |
| | KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2023/C 222/01 | Zawiadomienie Komisji w sprawie wytycznych interpretacyjnych na temat rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego | 1 |
| 2023/C 222/02 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10865 – ASTORG / IPCOM) (
  1
  ) | 28 |
| 2023/C 222/03 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10886 – INEOS / SINOPEC / SHANGHAI SECCO PETROCHEMICAL) (
  1
  ) | 29 |
| 2023/C 222/04 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10958 – CARLYLE / GARNICA) (
  1
  ) | 30 |
| 2023/C 222/05 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11101 – CEPSA / BOH / BWT) (
  1
  ) | 31 |
| 2023/C 222/06 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10823 – CLEARLAKE / TA ASSOCIATES / EPHESOFT) (
  1
  ) | 32 |
| 2023/C 222/07 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10674 – INTERPARKING SERVIZI / OSR / PARKING LOT JV) (
  1
  ) | 33 |
| 2023/C 222/08 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11110 – EFMS / PSPIB / RADIUS) (
  1
  ) | 34 |
| 2023/C 222/09 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11030 – AWARE SUPER / ABP / DV4 / OMERS / REAL ESTATE JV) (
  1
  ) | 35 |
| 2023/C 222/10 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10879 – EMZ PARTNERS / IK INVESTMENT / OAKLEY CAPITAL / MR VALENTIN SCHÜTT / WISHCARD) (
  1
  ) | 36 |
| 2023/C 222/11 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11131 – PIERER / LEONI) (
  1
  ) | 37 |

Spis treści

Strona

II   Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2023/C 222/01

Zawiadomienie Komisji w sprawie wytycznych interpretacyjnych na temat rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego

1

2023/C 222/02

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10865 – ASTORG / IPCOM) (
  1
  )

1

28

2023/C 222/03

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10886 – INEOS / SINOPEC / SHANGHAI SECCO PETROCHEMICAL) (
  1
  )

1

29

2023/C 222/04

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10958 – CARLYLE / GARNICA) (
  1
  )

1

30

2023/C 222/05

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11101 – CEPSA / BOH / BWT) (
  1
  )

1

31

2023/C 222/06

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10823 – CLEARLAKE / TA ASSOCIATES / EPHESOFT) (
  1
  )

1

32

2023/C 222/07

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10674 – INTERPARKING SERVIZI / OSR / PARKING LOT JV) (
  1
  )

1

33

2023/C 222/08

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11110 – EFMS / PSPIB / RADIUS) (
  1
  )

1

34

2023/C 222/09

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11030 – AWARE SUPER / ABP / DV4 / OMERS / REAL ESTATE JV) (
  1
  )

1

35

2023/C 222/10

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10879 – EMZ PARTNERS / IK INVESTMENT / OAKLEY CAPITAL / MR VALENTIN SCHÜTT / WISHCARD) (
  1
  )

1

36

2023/C 222/11

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.11131 – PIERER / LEONI) (
  1
  )

1

37

---

| | IV   Informacje |
| --- | --- |
| | INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Rada |
| 2023/C 222/12 | Ogłoszenie skierowane do RT Balkan, Oriental Review, Tsargrad, New Eastern Outlook, Katehon w sprawie ich umieszczenia w decyzji Rady 2014/512/WPZiB i rozporządzeniu Rady (UE) nr 833/2014 dotyczących środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie | 38 |
| 2023/C 222/13 | Ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi | 39 |
| 2023/C 222/14 | Ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi | 40 |
| 2023/C 222/15 | Ogłoszenie skierowane do osób, których dane dotyczą, wobec których to osób mają zastosowanie środki ograniczające przewidziane w decyzji Rady 2014/145/WPZiB oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi | 41 |
| | Komisja Europejska |
| 2023/C 222/16 | Kursy walutowe euro – 22 czerwca 2023 r. | 43 |
| 2023/C 222/17 | Kursy walutowe euro – 23 czerwca 2023 r. | 44 |
| | INFORMACJE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH |
| 2023/C 222/18 | Wykaz portów w państwach członkowskich UE, w których statkom rybackim z państw trzecich zezwala się na dostęp do usług portowych i prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku produktów rybołówstwa zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008; wykaz portów w Irlandii Północnej, w których statkom rybackim z państw trzecich zezwala się na dostęp do usług portowych i prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku produktów rybołówstwa zgodnie z Protokołem w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej do Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej | 45 |

IV   Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Rada

2023/C 222/12

Ogłoszenie skierowane do RT Balkan, Oriental Review, Tsargrad, New Eastern Outlook, Katehon w sprawie ich umieszczenia w decyzji Rady 2014/512/WPZiB i rozporządzeniu Rady (UE) nr 833/2014 dotyczących środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie

38

2023/C 222/13

Ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi

39

2023/C 222/14

Ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi

40

2023/C 222/15

Ogłoszenie skierowane do osób, których dane dotyczą, wobec których to osób mają zastosowanie środki ograniczające przewidziane w decyzji Rady 2014/145/WPZiB oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi

41

Komisja Europejska

2023/C 222/16

Kursy walutowe euro – 22 czerwca 2023 r.

43

2023/C 222/17

Kursy walutowe euro – 23 czerwca 2023 r.

44

INFORMACJE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

2023/C 222/18

Wykaz portów w państwach członkowskich UE, w których statkom rybackim z państw trzecich zezwala się na dostęp do usług portowych i prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku produktów rybołówstwa zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008; wykaz portów w Irlandii Północnej, w których statkom rybackim z państw trzecich zezwala się na dostęp do usług portowych i prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku produktów rybołówstwa zgodnie z Protokołem w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej do Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

45

---

| | V   Ogłoszenia |
| --- | --- |
| | INNE AKTY |
| | Komisja Europejska |
| 2023/C 222/19 | Publikacja jednolitego dokumentu, o którym mowa w art. 94 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, oraz odesłania do publikacji specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze wina | 50 |
| 2023/C 222/20 | Publikacja wniosku o wprowadzenie zmiany w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 | 57 |
| 2023/C 222/21 | Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 | 65 |

V   Ogłoszenia

INNE AKTY

Komisja Europejska

2023/C 222/19

Publikacja jednolitego dokumentu, o którym mowa w art. 94 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, oraz odesłania do publikacji specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze wina

50

2023/C 222/20

Publikacja wniosku o wprowadzenie zmiany w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

57

2023/C 222/21

Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33

65

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG. |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

1

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

II Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/1 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/1

---

ZAWIADOMIENIE KOMISJI

w sprawie wytycznych interpretacyjnych na temat rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego

(2023/C 222/01)

1.   WPROWADZENIE

Jak stwierdzono w komunikacie w sprawie strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności (1), niezbędne są zdecydowane działania służące większemu wykorzystaniu zrównoważonych rodzajów transportu. Usługi transportu publicznego mają zasadnicze znaczenie dla realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu w zakresie zrównoważonej, inteligentnej i sprzyjającej włączeniu społecznemu mobilności. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma dostępność zasobooszczędnych i przyjaznych dla środowiska usług transportu publicznego. W sektorze lądowym usługi te reguluje rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (2) („rozporządzenie (WE) nr 1370/2007” bądź „rozporządzenie”).

Zgodnie z protokołem nr 26 w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym organy krajowe, regionalne i lokalne odgrywają zasadniczą rolę i dysponują szerokim zakresem uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie świadczenia, zlecania i organizowania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Publiczne usługi transportu pasażerskiego świadczone w ogólnym interesie gospodarczym nie zawsze mogą być oferowane na zasadach komercyjnych, lecz mogą wymagać publicznego wsparcia finansowego. Określeniem potrzeb obywateli w zakresie mobilności oraz ewentualnego wsparcia zajmują się państwa członkowskie.

Jednocześnie wsparcie finansowe powinno podlegać warunkom, które zapewniają niezakłócone funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Warunki te określono w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007.

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 weszło w życie 3 grudnia 2009 r. Zmieniono je rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2338 z dnia 14 grudnia 2016 r. (3), w ramach czwartego pakietu kolejowego (4).

W rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 określono warunki, na jakich mogą być organizowane i finansowane usługi publiczne w zakresie transportu kolejowego i innych rodzajów transportu szynowego oraz transportu drogowego: rozporządzenie to ma zastosowanie w szczególności do autobusów, tramwajów, metra i kolei. Rozporządzenie może także mieć zastosowanie do śródlądowych dróg wodnych i krajowych wód terytorialnych, jeżeli postanowią tak państwa członkowskie.

Warunki dotyczą między innymi definicji zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych, zakresu umów o świadczenie usług publicznych, sposobów udzielania zamówień prowadzących do zawarcia takich umów oraz określenia rekompensat wypłacanych podmiotom świadczącym usługi transportu publicznego. Jeżeli przepisy rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 są przestrzegane, rekompensatę uznaje się za zgodną z rynkiem wewnętrznym i wyłączoną z wymogu uprzedniego powiadomienia Komisji na podstawie art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE” bądź „Traktat”).

W 2014 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie wytycznych interpretacyjnych w odniesieniu do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 (5) („wytyczne interpretacyjne z 2014 r.”), mający na celu przekazanie zainteresowanym stronom swojego rozumienia szeregu przepisów wspomnianego rozporządzenia, inspirowany również najlepszymi praktykami w państwach członkowskich.

W międzyczasie nastąpiły zmiany ram legislacyjnych: w 2016 r. zmieniono merytorycznie rozporządzenie (WE) nr 1370/2007, w szczególności w celu rozszerzenia zasady przetargów konkurencyjnych na usługi publiczne w sektorze kolejowym. Zmiana obejmowała wprowadzenie okresu przejściowego, w którym bezwarunkowe bezpośrednie udzielanie zamówień publicznych na usługi w zakresie kolejowego przewozu osób pozostaje możliwe do 24 grudnia 2023 r., aby umożliwić sektorowi przygotowanie się do otwarcia rynku.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („sądy Unii”) dokonał również interpretacji niektórych przepisów rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 oraz zasad mających zastosowanie do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Na stosowanie tych zasad wpływa w szczególności fakt, że od 1 stycznia 2019 r., w ramach stosowania czwartego pakietu kolejowego, przedsiębiorstwa kolejowe otrzymują prawo dostępu do infrastruktury kolejowej, co umożliwia im rozwijanie usług komercyjnych na podstawie prawa Unii.

Konieczna jest rewizja wytycznych interpretacyjnych z 2014 r. w świetle tych zmian, w szczególności, aby pomóc właściwym organom w przygotowaniu się do zakończenia wspomnianego okresu przejściowego 24 grudnia 2023 r. W ramach tej rewizji wytycznych należy również uwzględnić uporządkowane uruchamianie nowych inicjatyw, takich jak możliwość organizowania i wspierania międzynarodowych usług publicznych, w tym transgranicznego kolejowego przewozu osób jako atrakcyjnej opcji podróży na duże odległości.

Przed przyjęciem niniejszego zawiadomienia Komisja przeprowadziła konsultacje z przedstawicielami państw członkowskich i podmiotami reprezentującymi zainteresowane strony, takie jak europejskie stowarzyszenia z sektora transportu publicznego, w tym działające w tym sektorze organizacje pracowników i organizacje pasażerów.

Niniejsze zawiadomienie Komisji, które obejmuje jedynie wybrane przepisy rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, nie ma na celu tworzenia żadnych nowych zasad. Zawiera ono wyjaśnienia i wskazówki dla państw członkowskich dotyczące sposobu, w jaki Komisja interpretuje przepisy przedmiotowego rozporządzenia, uwzględniając w szczególności odpowiednie orzecznictwo sądów Unii. Wykładnia prawa Unii należy ostatecznie do prerogatyw sądów Unii.

2.   ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1370/2007 W ROZUMIENIU KOMISJI

2.1.   Zakres stosowania rozporządzenia (WE) nr 1370/2007

W niniejszej sekcji przedstawiono wytyczne interpretacyjne dotyczące powiązań między rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007 a następującymi dyrektywami: dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającą dyrektywę 2004/18/WE (6) („dyrektywa 2014/24/UE”); dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającą dyrektywę 2004/17/WE (7) („dyrektywa 2014/25/UE”); oraz dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (8) („dyrektywa 2014/23/UE”). W niniejszej sekcji wyjaśniono także sposób stosowania rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do śródlądowych dróg wodnych i krajowych wód terytorialnych. Ponadto sekcja ta zawiera również wytyczne w odniesieniu do międzynarodowych usług transportu publicznego, zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych w zakresie przewozu towarów oraz usług transportu multimodalnego, a także specjalnych rodzajów transportu publicznego.

2.1.1.   
  Art. 5 ust. 1 i art. 1 ust. 3. Powiązania między rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007 a dyrektywami w sprawie zamówień publicznych i udzielania koncesji

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 reguluje zamówienia prowadzące do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych określonych w art. 2 lit. i) tego rozporządzenia, w dziedzinie publicznych przewozów pasażerskich w zakresie transportu kolejowego i innych rodzajów transportu szynowego oraz transportu drogowego. Umowy o świadczenie usług publicznych, w zależności od ich cech, mogą jednak również wchodzić w zakres dyrektyw w sprawie zamówień publicznych (dyrektywy 2014/24/UE i dyrektywy 2014/25/UE) (9). Koncesje na usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 są wyłączone z zakresu dyrektywy 2014/23/UE (10).

Rozróżnienie między umowami o świadczenie usług publicznych a koncesjami na usługi jest istotne dla określenia, który instrument prawny ma zastosowanie do udzielenia danego zamówienia.

W art. 2 pkt 1, 2 i 5 dyrektywy 2014/25/UE „zamówienia na usługi” zdefiniowano jako umowy o charakterze odpłatnym zawierane na piśmie pomiędzy co najmniej jednym podmiotem zamawiającym, prowadzącym działalność, o której mowa w art. 8–14 tej dyrektywy, a co najmniej jednym wykonawcą, których przedmiotem jest świadczenie usług. Jeżeli stroną takich umów są „instytucje zamawiające” w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE, niewykonujące działań, o których mowa w art. 8–14 dyrektywy 2014/25/UE, umowy te klasyfikuje się jako „zamówienia publiczne na usługi” zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 i 9 dyrektywy 2014/24/UE.

W art. 5 pkt 1 lit. b) dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji „koncesję na usługi” zdefiniowano jako umowę „o charakterze odpłatnym zawieraną na piśmie, za pomocą której co najmniej jedna instytucja zamawiająca lub podmiot zamawiający powierza świadczenie usług – innych niż wykonanie robót budowlanych, o których mowa w lit. a) – i zarządzanie tymi usługami co najmniej jednemu wykonawcy, w zamian za wynagrodzenie stanowiące albo wyłącznie prawo do wykonywania usług będących przedmiotem umowy, albo takie prawo wraz z płatnością”.

W art. 5 pkt 1 określono ponadto, że „[u]dzielenie koncesji na roboty budowlane lub usługi wiąże się z przeniesieniem na koncesjonariusza ryzyka operacyjnego związanego z eksploatacją tych obiektów lub wykonywaniem tych usług i obejmującego ryzyko związane z popytem lub z podażą, albo oba te rodzaje ryzyka. Uznaje się, że koncesjonariusz przejmuje ryzyko operacyjne, jeśli w normalnych warunkach funkcjonowania nie ma gwarancji odzyskania poniesionych nakładów inwestycyjnych lub kosztów poniesionych w związku z eksploatacją obiektów budowlanych lub wykonywaniem usług będących przedmiotem koncesji. Część ryzyka przeniesiona na koncesjonariusza obejmuje rzeczywiste narażenie na wahania rynku, tak aby jakiekolwiek potencjalne szacowane straty ponoszone przez koncesjonariusza nie były jedynie nominalne ani nieistotne”.

Rozróżnienie między umowami o świadczenie usług publicznych a koncesjami na usługi ma zasadnicze znaczenie, ponieważ zgodnie z art. 10 ust. 3 dyrektywy 2014/23/UE dyrektywa ta nie ma zastosowania do koncesji na usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Udzielanie koncesji na usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego jest zatem regulowane wyłącznie rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007, niezależnie od rodzaju transportu.

W przypadku umów o świadczenie usług publicznych rodzaj transportu ma jednak znaczenie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 udzielanie zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu autobusowego lub tramwajowego reguluje dyrektywa 2004/17/WE (uchylona i zastąpiona dyrektywą 2014/25/UE) i dyrektywa 2004/18/WE (uchylona i zastąpiona dyrektywą 2014/24/UE), o ile takie zamówienia nie są udzielane w formie koncesji na usługi. Udzielanie zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie publicznych usług autobusowych lub tramwajowych jest zatem regulowane wyłącznie dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (dyrektywami 2014/24/UE i 2014/25/UE).

Z kolei udzielanie zamówień na usługi publiczne w zakresie publicznych przewozów pasażerskich koleją i metrem (w tym mających formę koncesji) reguluje wyłącznie rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 (i udzielanie takich zamówień jest wyłączone z zakresu dyrektywy 2014/24/UE zgodnie z jej motywem 27 oraz art. 10 lit. i), z zakresu dyrektywy 2014/25/UE zgodnie z jej motywem 35 i art. 21 lit. g) oraz z zakresu dyrektywy 2014/23/UE zgodnie z jej art. 10 ust. 3). Zasady mające zastosowanie do udzielania zamówień multimodalnych omówiono w sekcji 2.1.5.

W przypadku koncesji na roboty budowlane art. 1 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 stanowi, że „[n]iniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do koncesji na roboty budowlane w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2004/17/WE ani w rozumieniu art. 1 ust. 3 dyrektywy 2004/18/WE”. Po wejściu w życie dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji koncesje na roboty budowlane dotyczące publicznych przewozów pasażerskich w zakresie transportu kolejowego i innych rodzajów transportu szynowego oraz transportu drogowego są regulowane wyłącznie tą dyrektywą. Termin „koncesja na roboty budowlane” jest obecnie zdefiniowany w art. 5 pkt 1 lit. a) dyrektywy 2014/23/UE.

Tabela

Streszczenie mającej zastosowanie podstawy prawnej udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umowy, według rodzaju umowy i środka transportu

| Rodzaj transportu | Zamówienia publiczne na usługi zgodnie z definicją zawartą w dyrektywach 2014/24/UE i 2014/25/UE | Koncesje na usługi zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie 2014/23/UE |
| --- | --- | --- |
| Autobusy i tramwaje | Dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE | Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 |
| Kolej i metro | Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 | Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 |

Rodzaj transportu

Zamówienia publiczne na usługi zgodnie z definicją zawartą w dyrektywach 2014/24/UE i 2014/25/UE

Koncesje na usługi zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie 2014/23/UE

Autobusy i tramwaje

Dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007

Kolej i metro

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007

Należy wyjaśnić, że wszystkie przepisy (a nie tylko te dotyczące postępowań o udzielenie zamówienia) dyrektyw w sprawie zamówień publicznych mają nadal zastosowanie do zamówień na usługi publiczne w zakresie transportu autobusowego i tramwajowego. Odnosi się to na przykład do ich przepisów dotyczących modyfikacji umów w trakcie ich obowiązywania (zob. sekcja 2.5.5).

2.1.2.   
  Art. 1 ust. 2. Decyzje krajowe na potrzeby stosowania rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do śródlądowych dróg wodnych i krajowych wód terytorialnych

Art. 1 ust. 2 stanowi, że państwa członkowskie mogą stosować rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 do publicznego pasażerskiego transportu wodnego śródlądowego oraz na krajowych wodach terytorialnych, bez uszczerbku dla rozporządzenia Rady (EWG) nr 3577/92 z dnia 7 grudnia 1992 r. dotyczącego stosowania zasady swobody świadczenia usług w transporcie morskim w obrębie państw członkowskich (kabotaż morski) (11).

W celu zagwarantowania pewności prawa przyjęcie przez państwo członkowskie decyzji o stosowaniu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do pasażerskiego transportu publicznego śródlądowymi drogami wodnymi lub krajowymi wodami terytorialnymi powinno się odbyć w sposób przejrzysty za pomocą prawnie wiążącego aktu. Stosowanie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 do usług w zakresie pasażerskiego transportu śródlądowymi drogami wodnymi lub krajowymi wodami terytorialnymi może być szczególnie użyteczne tam, gdzie usługi te są częścią większej sieci publicznego transportu pasażerskiego.

W przypadku braku decyzji dotyczącej stosowania rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 do usług w zakresie pasażerskiego transportu śródlądowymi drogami wodnymi finansowanie publiczne tych usług będzie regulowane bezpośrednio art. 93 TFUE. W komunikacie w sprawie interpretacji rozporządzenia Rady (EWG) nr 3577/92 (12) Komisja przedstawia wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 do usług kabotażu morskiego.

2.1.3.   
  Art. 1 ust. 2. Stosowanie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do międzynarodowych usług transportu publicznego

Art. 1 ust. 2 stanowi, że rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 ma zastosowanie również do usług publicznych świadczonych na skalę międzynarodową w sektorze transportu pasażerskiego oraz że z zastrzeżeniem zgody właściwych organów państw członkowskich, na których terytorium usługi są świadczone, zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych mogą dotyczyć usług na poziomie transgranicznym, w tym usług zaspokajających lokalne i regionalne potrzeby transportowe.

Podczas gdy art. 1 ust. 2 odnosi się konkretnie do lokalnych i regionalnych potrzeb transportowych, pojęcie międzynarodowych usług publicznych obejmuje także długodystansowe usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego. Warunkiem wstępnym ustanowienia międzynarodowych usług publicznych jest zgoda właściwych organów państw członkowskich, na których terytorium usługi są świadczone. Takie właściwe organy mogą swobodnie decydować, czy uznać status usługi publicznej w przypadku proponowanej usługi na terytorium podlegającym ich jurysdykcji. Zgoda na podstawie art. 1 ust. 2 może przyjąć różne formy. Zgoda wymagana do ustanowienia międzynarodowej usługi publicznej nie może być ograniczona do ogólnego postanowienia zapewniającego dostęp do infrastruktury transportowej, ponieważ jest on już zagwarantowany w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (13). Jeżeli połączenie międzynarodowe przebiega przez państwo członkowskie wyłącznie w tranzycie (tj. bez wsiadania lub wysiadania przez pasażerów), zgoda tranzytowego państwa członkowskiego nie jest wymagana, ponieważ można uznać, że na jego terytorium nie są świadczone żadne usługi.

Właściwe organy mają jednak dużą swobodę w zakresie treści wspomnianej zgody. Współpraca transgraniczna może odbywać się na różne sposoby, takie jak na przykład utworzenie konsorcjum zaangażowanych organów na podstawie ustaleń umownych między nimi (np. europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej lub europejskie ugrupowanie interesów gospodarczych).

O ile wszystkie właściwe organy, na których terytorium świadczone są międzynarodowe usługi transportu publicznego, wyrażą na to zgodę, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych w odniesieniu do całej usługi zostały określone lub aby związana z nimi rekompensata została przyznana tylko przez jeden lub przez niektóre z zainteresowanych właściwych organów.

Jeżeli właściwy organ nie wyrazi zgody na proponowane międzynarodowe usługi publiczne, nie można ich świadczyć jako usług publicznych na terytorium podlegającym jurysdykcji tego państwa członkowskiego. W takich przypadkach w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 nie zabroniono ustanawiania usług hybrydowych, w ramach których część usługi transgranicznej jest świadczona na zasadach handlowych, a część jako usługa publiczna. Do państw członkowskich należy jednak zapewnienie, aby takie usługi nie zakłócały konkurencji, a w szczególności, aby nie występowało subsydiowanie skrośne między etapami podróży objętymi rekompensatą i komercyjnymi. Państwa te mogą na przykład wymagać, z zastrzeżeniem ochrony szczególnie chronionych danych handlowych, pełnych i przejrzystych informacji od podmiotów na temat kosztów i przychodów w ramach każdego etapu, które to informacje wykazują brak subsydiowania skrośnego między komercyjnym etapem podróży a etapem podróży objętym rekompensatą. Ponadto państwa te mogą wymagać, aby podmiot otrzymujący rekompensatę wybrał partnera handlowego na podstawie sprawiedliwej i przejrzystej procedury wyboru, a nie na podstawie wcześniejszych relacji.

2.1.4.   
  Zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych transportu towarowego

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 nie ma zastosowania do usług transportu towarowego. Usługi transportu towarowego można uznać za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym tylko wtedy, gdy odnośne państwo członkowskie stwierdzi, że istnieje rzeczywiste zapotrzebowanie na takie usługi, które nie jest lub jest niewystarczająco zaspokojone przez rynek (zob. sekcja 2.2.3). Jeżeli państwa członkowskie chcą ustanowić środki wsparcia dla usług kolejowego transportu towarowego, które nie spełniają warunków określonych w wyroku w sprawie Altmark (14) i stanowią pomoc państwa, muszą zgłosić te środki Komisji zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE.

2.1.5.   
  Art. 1 ust. 2. Zobowiązania z tytułu świadczenia multimodalnych usług publicznych

Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenie ma zastosowanie do usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego koleją i innymi środkami transportu szynowego, jak również transportu drogowego. Jeżeli państwa członkowskie tak postanowią, może ono także mieć zastosowanie do publicznego transportu pasażerskiego śródlądowymi drogami wodnymi i krajowymi wodami terytorialnymi (zob. sekcja 2.1.2). W związku z tym właściwe organy mogą podejmować decyzje o udzielaniu zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych z zobowiązaniem z tytułu świadczenia usług publicznych obejmujących co najmniej jeden rodzaj transportu uwzględniony w rozporządzeniu. Jeżeli chodzi o czas trwania zamówień multimodalnych, w art. 4 ust. 3 przewidziano, że jest on ograniczony do 15 lat, w przypadku gdy zamówienie dotyczące transportu koleją lub innymi środkami transportu szynowego stanowi ponad 50 % wartości danych usług Udzielanie zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług, które obejmują zarówno usługi transportu publicznego autobusem lub tramwajem, jak i metrem lub koleją, nadal podlega zarówno wymogom dyrektyw w sprawie zamówień publicznych (dyrektywa 2014/24/UE lub dyrektywa 2014/25/UE), jak i rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.

Zgodnie z motywem 17 właściwe organy mają swobodę ustanawiania kryteriów społecznych i jakościowych w odniesieniu do zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, w tym w zakresie ochrony środowiska. Właściwe organy mogą określić zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych dla kilku środków transportu, mając na uwadze promowanie zrównoważenia środowiskowego multimodalnego transportu publicznego.

2.1.6.   
  Art. 1 ust. 2. Specjalne rodzaje transportu publicznego

W celu poprawy oferty usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego, zwłaszcza na poziomie „pierwszej/ostatniej mili” podróży pasażerów, właściwe organy mogą uzupełnić ofertę regularnych, opartych na stałych trasach usług transportu publicznego o usługi transportu publicznego na żądanie. Takie usługi na żądanie, zazwyczaj świadczone za pomocą pojazdów drogowych, umożliwiają pasażerom rezerwację przejazdów z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej lub innych środków komunikacji z myślą o zabraniu i wysadzeniu pasażerów, pomiędzy przystankami wyznaczonymi przez podmiot świadczący usługi na żądanie lub przystankami publicznego drogowego transportu zbiorowego. Jeżeli usługi transportu publicznego na żądanie są przedmiotem prawa wyłącznego lub rekompensaty w zamian za realizację zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, w szczególności w zakresie obowiązkowej dostępności danej usługi, oraz spełniają wymogi art. 2 lit. a) rozporządzenia, tj. mają ogólne znaczenie gospodarcze i są świadczone publicznie w sposób niedyskryminacyjny i ciągły, Komisja uważa, że wchodzą one również w zakres art. 1 ust. 2 rozporządzenia.

Niektóre właściwe organy włączają do swojej oferty transportu publicznego usługi świadczone za pomocą pojazdów napędzanych linami (np. tramwajów linowych, kolei linowych terenowych). Komisja uważa, że takie usługi wchodzą w zakres art. 1 ust. 2 rozporządzenia, o ile są świadczone za pomocą pojazdów mających stały kontakt z drogą lub torami.

2.2.   Definicja zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych i zasady ogólne/treść umów o świadczenie usług publicznych

W niniejszym rozdziale zawarto wytyczne interpretacyjne dotyczące kluczowych aspektów zasad ogólnych oraz sposobu, w jaki właściwe organy określają charakter i zakres zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych i wyłącznych praw w kontekście rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Przedstawiono w nim również warunki, jakie muszą być spełnione, by uzyskać pozwolenie na przedłużenie okresu obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych, jak również warunki w zakresie podwykonawstwa, w tym w odniesieniu do podmiotów wewnętrznych.

2.2.1.   
  Art. 2 lit. i). Podstawowe cechy umowy o świadczenie usług publicznych

Aby uwzględnić poszczególne systemy i tradycje prawne w państwach członkowskich, definicja umowy o świadczenie usług publicznych ustanowiona w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 ma bardzo szeroki zakres i obejmuje różne rodzaje aktów prawnie wiążących, które nie zawsze przyjmują formę umowy zgodnie z prawem krajowym.

Zgodnie z art. 2 lit. i) umowa o świadczenie usług publicznych oznacza „jeden lub kilka aktów wiążących prawnie, potwierdzających porozumienie zawarte pomiędzy właściwym organem a podmiotem świadczącym usługi publiczne, w sprawie powierzenia temu podmiotowi świadczącemu usługi publiczne zarządzania usługami pasażerskiego transportu publicznego podlegającymi zobowiązaniom z tytułu świadczenia usług publicznych oraz świadczenie tych usług”. Umowa może mieć również formę decyzji właściwego organu, która stanowi indywidualny akt ustawodawczy lub wykonawczy albo zawiera warunki, zgodnie z którymi właściwy organ samodzielnie świadczy usługi lub powierza ich świadczenie podmiotowi wewnętrznemu. Połączenie aktu prawnego powierzającego podmiotowi świadczenie usług z aktem administracyjnym określającym szczegółowe wymagania dotyczące usług oraz metodę obliczania rekompensaty może również stanowić umowę o świadczenie usług publicznych. Pojęcie „umowa o świadczenie usług publicznych” zgodnie z definicją w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 obejmuje również koncesje na świadczenie usług publicznych.

2.2.2.   
  Art. 2 lit. l) i art. 3 ust. 2 i 3. Zasady ogólne

Zasady ogólne zostały zdefiniowane w art. 2 lit. l) jako środki mające zastosowanie „w sposób niedyskryminacyjny do wszystkich usług publicznych tego samego rodzaju w zakresie transportu pasażerskiego na danym obszarze geograficznym, objętym właściwością miejscową właściwego organu”. Zasady ogólne są więc środkami, które w sposób niedyskryminacyjny stosuje się do wszystkich podmiotów świadczących jeden rodzaj usług transportu publicznego lub kilku rodzajów takich usług. Zastosowanie tego środka może być ograniczone do obszaru geograficznego podlegającego właściwości miejscowej danego organu, jednak niekoniecznie musi obejmować cały ten obszar.

Właściwy organ może podjąć decyzję o ustanowieniu w ramach zasad ogólnych standardów socjalnych lub jakościowych zgodnie z motywem 17 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.

Państwa członkowskie lub właściwe organy mogą organizować transport publiczny na podstawie zasad ogólnych, takich jak ustawy, rozporządzenia lub środki regulacyjne. Art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 obejmuje jedynie zasady ogólne, które przyjmują formę rekompensowanych taryf maksymalnych dla wszystkich lub niektórych kategorii pasażerów. W przypadku tych zasad ogólnych nie ma obowiązku zawierania umowy o świadczenie usług publicznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 państwa członkowskie mają możliwość wyłączenia z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 zasad ogólnych dotyczących rekompensat finansowych odnoszących się do zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych przewidujących taryfy maksymalne w transporcie uczniów, studentów, praktykantów i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Jeżeli państwo członkowskie postanawia zastosować takie wyłączenie, organy krajowe muszą ocenić, czy rekompensata przyznana na podstawie tych zasad ogólnych stanowi pomoc państwa. W przypadku odpowiedzi twierdzącej zasady te należy zgłosić Komisji zgodnie z art. 108 TFUE.

Państwa członkowskie nie są pozbawione możliwości ustanowienia innych zasad ogólnych obejmujących zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, jeśli przedmiotem zasad ogólnych jest przyznanie rekompensaty, wymagane jest zawarcie umowy o świadczenie usług publicznych. Umowy takie powinny być dostępne dla wszystkich podmiotów, w tym dla nowych podmiotów na rynku.

2.2.3.   
  Art. 2 lit. e) i art. 2a. Określanie charakteru i zakresu zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych oraz zakresu umów o świadczenie usług publicznych

—   Zasady ogólne i definicja zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych

W art. 14 TFUE oraz w załączonym do TFUE protokole nr 26 w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym ustanowiono ogólne zasady definiowania i świadczenia przez państwa członkowskie usług w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG). Jak już wspomniano, zgodnie z załączonym do TFUE protokołem nr 26, organy krajowe, regionalne i lokalne odgrywają zasadniczą rolę i mają szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie świadczenia, zlecania i organizowania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w sposób możliwie najbardziej odpowiadający potrzebom odbiorców. Komisja może zakwestionować specyfikację zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych jedynie w przypadku oczywistego błędu (15). Uprawnienia państwa członkowskiego do zdefiniowania UOIG nie są jednak nieograniczone i nie mogą być wykonywane arbitralnie wyłącznie w celu umożliwienia danemu sektorowi obejścia stosowania reguł konkurencji (16).

W rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 ustanowiono ramy prawne, w których państwa członkowskie mogą świadczyć, zlecać i organizować UOIG w sektorze publicznego kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego. Zgodnie z art. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 „celem niniejszego rozporządzenia jest określenie, w jaki sposób, przy zachowaniu zasad prawa wspólnotowego, właściwe organy mogą podejmować działania w sektorze pasażerskiego transportu publicznego w celu zapewnienia świadczenia usług użyteczności publicznej, które miałyby m.in. bardziej masowy charakter, byłyby bezpieczniejsze, odznaczałyby się wyższą jakością lub niższą ceną niż usługi świadczone tylko na zasadzie swobodnej gry sił rynkowych”.

Jak stanowi przepis art. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych są konieczne, aby zapewnić świadczenie usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego w interesie ogólnym, których świadczenia podmiot świadczący usługi ze względu na swój własny interes gospodarczy bez rekompensaty nie podjąłby lub nie podjąłby w takim samym zakresie lub na takich samych warunkach (17).

Zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych zazwyczaj wiążą się z nałożeniem na podmiot wymogów dotyczących, na przykład, częstotliwości przewozów, ich jakości, zobowiązań taryfowych i zapewnienia usług, w szczególności na mniejszych stacjach pośrednich lub w miejscach przeznaczenia, które mogą nie być ekonomicznie atrakcyjne, oraz zapewniania połączeń we wczesnych godzinach porannych i późnym wieczorem. Możliwe są inne wymogi.

Jak stwierdzono w art. 2a rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, określanie specyfikacji zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych zgodnie z art. 2 lit. e) należy do właściwych organów.

—   Spójność z celami polityki transportu publicznego w państwach członkowskich

Stosując art. 2a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, właściwy organ musi zapewnić, aby specyfikacje usług publicznych były spójne z celami polityki określonymi w dokumentach dotyczących polityki transportu publicznego w państwach członkowskich. Państwa członkowskie mają szerokie pole manewru przy określaniu treści i formatu takich dokumentów oraz procedur konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami. W dokumentach takich należy określić cele polityki transportu publicznego, takie jak na przykład łączność terytorialna, w tym połączenia transgraniczne, oraz rozwój zrównoważonego transportu, a także wskazać środki służące ich osiągnięciu w ramach poszczególnych rodzajów transportu. Zgodnie z motywem 10 rozporządzenia (UE) 2016/2338 zainteresowane strony, z którymi należy się konsultować, mogą obejmować podmioty świadczące usługi w zakresie transportu, które to podmioty są faktycznie lub potencjalnie obecne na danym obszarze geograficznym, zarządców infrastruktury oraz reprezentatywne organizacje pasażerów, organizacje pracowników i organizacje ekologiczne.

—   Istnienie rzeczywistej potrzeby zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych

Cytowany powyżej art. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 należy odczytywać zgodnie z orzecznictwem sądów Unii (18).

Z orzecznictwa tego wynika, że przed określeniem specyfikacji zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych właściwy organ powinien ocenić, czy istnieje rzeczywiste zapotrzebowanie na planowane usługi transportu publicznego.

Zgodnie z powyższym orzecznictwem w celu oceny, czy istnieje taka rzeczywista potrzeba, właściwe organy powinny:

| 1. | ocenić, czy istnieje popyt ze strony użytkowników; |
| --- | --- |

1.

ocenić, czy istnieje popyt ze strony użytkowników;

| 2. | ocenić, czy popyt ten nie może być zaspokojony, nawet częściowo, przez obecne na rynku podmioty w razie braku zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych; oraz |
| --- | --- |

2.

ocenić, czy popyt ten nie może być zaspokojony, nawet częściowo, przez obecne na rynku podmioty w razie braku zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych; oraz

| 3. | dać pierwszeństwo podejściu, które jest najmniej restrykcyjne dla podstawowych wolności i najmniej szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, aby zaspokoić określoną w taki sposób potrzebę. |
| --- | --- |

3.

dać pierwszeństwo podejściu, które jest najmniej restrykcyjne dla podstawowych wolności i najmniej szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, aby zaspokoić określoną w taki sposób potrzebę.

Według sądów Unii „[b]rak udowodnienia przez państwo członkowskie, że [zakres zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych jest niezbędny i proporcjonalny do rzeczywistej potrzeby w zakresie usług publicznych] może stanowić oczywisty błąd w ocenie, który Komisja jest zobowiązana wziąć pod uwagę” (19).

—   Ocena ex ante popytu na usługi transportu publicznego

Zgodnie z art. 1 protokołu nr 26 państwa członkowskie mają szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie świadczenia, zlecania i organizowania usług publicznych w sposób możliwie najbardziej odpowiadający potrzebom odbiorców. Usługi transportu publicznego należy organizować w interesie użytkowników.

Przy ocenie popytu na transport właściwe organy mogą uwzględnić nie tylko istniejący i przyszły popyt ze strony użytkowników, ale także oczekiwany popyt, który może w sposób uzasadniony wynikać z realizacji celów polityki, takich jak wspieranie zrównoważonego transportu, łączności regionalnej, zdrowia publicznego lub spójności społecznej. Na przykład w świetle celów Europejskiego Zielonego Ładu wymóg oceny popytu ex ante nie jest sprzeczny z możliwością rozszerzenia przez właściwe organy oferty publicznego kolejowego lub drogowego transportu pasażerskiego i wywołania przesunięcia międzygałęziowego, w szczególności z samochodów osobowych, na bardziej ekologiczne usługi, w tym na poziomie międzynarodowym we współpracy z innymi państwami członkowskimi. Cel ten może być np. odzwierciedlony w dokumentach dotyczących polityki transportu publicznego, o których mowa w art. 2a ust. 1 rozporządzenia.

Ocenę ex ante popytu na usługę transportu publicznego można przeprowadzić za pomocą różnych metod, takich jak np. wykorzystanie danych historycznych, reprezentatywnych sondaży lub konsultacji publicznych z użytkownikami w celu określenia ich oczekiwań wobec usług publicznych.

—   Analiza oferty rynkowej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 nie można mówić o rzeczywistej potrzebie w zakresie usług publicznych, jeśli popyt ze strony użytkowników może już zostać zaspokojony przez podmioty w razie braku ustalenia takiego obowiązku przez organy władzy publicznej (20).

Analiza oferty rynkowej jest wymagana jedynie w przypadku, gdy prawo otwartego dostępu do rodzaju usług objętych umową o świadczenie usług publicznych zostało wprowadzone w prawie Unii lub prawie krajowym.

Ocena oferty rynkowej powinna co do zasady obejmować konsultacje z podmiotami na temat ich zainteresowania oferowaniem odpowiednich usług w ramach otwartego dostępu oraz ocenę wyników tych konsultacji. Z obecnymi na rynku podmiotami można się na przykład konsultować w sprawie charakteru, ilości i częstotliwości usług, które już świadczą lub planują świadczyć na danym obszarze geograficznym, lub w sprawie poziomu taryf, które stosują lub zamierzają stosować.

Jeżeli usługi komercyjne są świadczone lub oczekiwane lub zgodnie z zapowiedzią obecnego na rynku podmiotu mają zostać uruchomione w rozsądnie krótkim terminie (na przykład w transporcie kolejowym, gdy podmiot poinformował organ regulacyjny i zarządcę infrastruktury o zamiarze uruchomienia danej usługi zgodnie z art. 38 ust. 4 dyrektywy 2012/34/UE), właściwe organy powinny uwzględnić je przy określaniu zakresu zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, chyba że istnieją obiektywne uzasadnienia, aby tego nie robić.

W ramach oceny oferty rynkowej można – lecz nie jest to konieczne – uwzględnić istnienie porównywalnych usług transportowych świadczonych za pomocą innych rodzajów transportu. W tej ocenie porównywalności rodzajów transportu właściwe organy mogą uwzględnić specyfikę każdego rodzaju transportu. W przypadku transportu kolejowego specyfiki te obejmują kwestie obciążenia inwestycyjnego oraz kosztów infrastruktury (21). Powyższe specyfiki mogą również obejmować korzyści dla środowiska w porównaniu z innymi rodzajami transportu.

—   Wybór podejścia najmniej szkodliwego dla funkcjonowania rynku wewnętrznego

Podczas analizy, czy zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych określone w umowie o świadczenie usług publicznych są najmniej restrykcyjne dla podstawowych wolności i najmniej szkodliwe dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego, właściwy organ może rozważyć alternatywne środki zgodne z prawem Unii. Przykładowo, jeśli celem jest zagwarantowanie przystępnych cenowo usług transportowych, właściwy organ może rozważyć nałożenie zasad ogólnych dotyczących taryf maksymalnych zamiast udzielenia zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych jednemu podmiotowi. Analiza ta jest wymagana jedynie w przypadku, gdy prawo otwartego dostępu do rodzaju usług objętych umową o świadczenie usług publicznych zostało wprowadzone w prawie Unii lub prawie krajowym.

—   Możliwość łączenia usług pokrywających koszty z usługami niepokrywającymi kosztów w ramach umowy o świadczenie usług publicznych

Art. 2a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 stanowi, że właściwe organy mogą łączyć usługi pokrywające koszty z usługami niepokrywającymi kosztów. Tekst ten należy interpretować łącznie z ogólną definicją zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych zawartą w art. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, zgodnie z którą usługi objęte zobowiązaniem z tytułu świadczenia usług publicznych są usługami, których świadczenia podmiot świadczący usługi ze względu na swój własny interes gospodarczy nie podjąłby lub nie podjąłby w takim samym zakresie. W związku z tym właściwe organy mogą łączyć usługi pokrywające koszty z usługami niepokrywającymi kosztów jedynie w należycie uzasadnionych przypadkach.

Motyw 8 rozporządzenia (UE) 2016/2338, uzasadniający ten przepis, stanowi, że „[s]pecyfikacje zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych w zakresie pasażerskiego transportu publicznego powinny, w miarę możliwości, generować pozytywne efekty sieciowe”. W związku z tym Komisja uważa, że decyzja o włączeniu usług pokrywających koszty do zakresu zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych powinna także odzwierciedlać cel, jakim jest zapewnienie spójnego systemu transportowego, w szczególności na poziomie geograficznym, oraz czerpanie korzyści z pozytywnych efektów sieciowych, a nie tylko służyć ograniczeniu kwoty rekompensaty.

Przy określaniu zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych i definiowaniu ich zakresu geograficznego właściwe organy są związane zasadą proporcjonalności, zgodnie z prawem Unii, o czym przypomniano w art. 2a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Łączenie usług pokrywających koszty z usługami niepokrywającymi kosztów musi być konieczne i proporcjonalne.

Podsumowując sekcję 2.2.3, właściwe organy powinny zwrócić szczególną uwagę na przestrzeganie warunków określonych w tej sekcji, aby nie narazić się na ryzyko oczywistego błędu w ramach definiowania zakresu zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych i ewentualnego odzyskania rekompensaty zgodnie z zasadami pomocy państwa.

2.2.4.   
  Art. 2 lit. f), art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1. Określenie charakteru i zakresu wyłącznych praw w celu zapewnienia zgodności z prawem Unii

Zgodnie z art. 3 ust. 1, z zastrzeżeniem ograniczonych wyjątków określonych w art. 3 ust. 2, umowę o świadczenie usług publicznych należy zawrzeć w przypadku, gdy właściwy organ podejmie decyzję o przyznaniu podmiotowi świadczącemu usługi publiczne wyłącznego prawa lub rekompensaty w zamian za realizację zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych. W art. 2 lit. f) wyłączne prawo zdefiniowano jako „prawo dające podmiotowi świadczącemu usługi publiczne możliwość świadczenia niektórych usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego na danej trasie, w danej sieci lub na danym obszarze z wyłączeniem innych takich podmiotów świadczących usługi”. Zgodnie z art. 4 ust. 1 umowa o świadczenie usług publicznych musi określać warunki wykonywania wyłącznego prawa, w szczególności rodzaj usługi transportowej, do której się odnosi, jej zakres geograficzny i czas obowiązywania takiego prawa. Brzmienie definicji zawartej w art. 2 lit. f) wiąże się z ograniczeniem zakresu praw wyłącznych do poszczególnych usług transportu publicznego oraz do poszczególnych tras, sieci lub obszarów.

Zmiany na jednolitym rynku, w szczególności wprowadzone na podstawie art. 10 dyrektywy 2012/34/UE prawo dostępu przedsiębiorstw kolejowych do infrastruktury w celu świadczenia usług o otwartym dostępie na rynkach krajowych państw członkowskich, mają wpływ na pojęcie wyłącznych praw przyznawanych jako forma rekompensaty za realizację zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych.

Wzajemne relacje między wyłącznymi prawami a prawami dostępu wyjaśniono w art. 6 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/1795 (22) dotyczącym badania równowagi ekonomicznej: państwa członkowskie mogą przyznawać wyłączne prawa, ale nie mogą ograniczać prawa dostępu innych podmiotów do danej infrastruktury kolejowej w celu świadczenia kolejowych przewozów pasażerskich, chyba że takie przewozy zagrażałyby równowadze ekonomicznej umowy o świadczenie usług publicznych, jak określono w art. 11 i 11a dyrektywy 2012/34/UE.

Z wyjątkiem umów o świadczenie usług publicznych objętych zakresem art. 11 ust. 5 dyrektywy 2012/34/UE, w przypadku których dostęp może być ograniczony bezwarunkowo, we wszystkich innych przypadkach niezbędna ochrona umów o świadczenie usług publicznych przyznających wyłączne prawa przed oddzieleniem przychodów wynikającym z usług o otwartym dostępie jest zapewniona wyłącznie za pomocą badania równowagi ekonomicznej, zgodnie z art. 11 i 11a dyrektywy 2012/34/UE. Jak określono w art. 6 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/1795 dotyczącego badania równowagi ekonomicznej, przy przeprowadzaniu badania organ regulacyjny musi zwrócić należą uwagę na wartość pieniężną takich wyłącznych praw.

Państwa członkowskie mogą przyznawać pewne prawa, które mogą wydawać się nie mieć wyłącznego charakteru, lecz w rzeczywistości, poprzez wprowadzenie odnośnych przepisów prawnych lub praktyk administracyjnych, uniemożliwiają innym przedsiębiorstwom udział w rynku. Na przykład uregulowania administracyjne, w ramach których zezwala się na świadczenie usług transportu publicznego pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów, takich jak wymagana częstotliwość i jakość usług, mogą w praktyce ograniczać liczbę przewoźników na rynku. Takie faktyczne wyłączne prawa muszą być również zgodne z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007.

2.2.5.   
  Art. 4 i art. 8. Okres obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych i warunki, na podstawie których dopuszcza się przedłużenie do 50 % okresu obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych

W art. 4 i art. 8 określono przepisy dotyczące maksymalnego okresu obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych oraz terminów udzielania odnośnych zamówień i wygasania tych umów.

„Okres obowiązywania umowy” należy określić w odniesieniu do rozpoczęcia przewozów. Interpretację tę potwierdza także fakt, że od tej daty zaczynają obowiązywać kluczowe przepisy rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, jak na przykład przepisy dotyczące obowiązku właściwych organów w zakresie rekompensaty zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych. Komisja rozumie, że w kilku państwach członkowskich „okres obowiązywania umowy” ustala się w umowie przez odniesienie do rozpoczęcia przewozów.

Realizacja umowy o świadczenie usług publicznych może być poprzedzona „fazą mobilizacji”, podczas której podmiot świadczący usługi publiczne przygotowuje się do rozpoczęcia przewozów. Czas potrzebny na mobilizację zasobów może być bardzo zróżnicowany w zależności od różnic w zobowiązaniach z tytułu świadczenia usług publicznych na podstawie starego i nowego zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy, od kilku tygodni w przypadku bezpośredniego udzielenia zamówień niewymagających znaczących przygotowań, do trzech lub nawet czterech lat w przypadku podmiotów świadczących usługi transportu publicznego, które to podmioty muszą dokonać poważnych inwestycji, np. przez zakup nowego taboru, aby świadczyć wymagane usługi.

Okres mobilizacji między chwilą wejścia w życie zobowiązań umownych (co zwykle zbiega się z podpisaniem umowy) a rozpoczęciem przewozów nie jest jednak wliczany do okresu obowiązywania umowy i powinien być zawsze współmierny do wykazanych potrzeb danego podmiotu w zakresie przygotowania do przewozów oraz zgodny z dotychczasową praktyką w danym państwie członkowskim. Termin udzielenia zamówienia w odniesieniu do rozpoczęcia przewozów nie powinien prowadzić do obejścia przepisów rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w sprawie stopniowego wycofywania bezwarunkowego bezpośredniego udzielania, jak zapisano w art. 8 ust. 2 ppkt (iii). Może to mieć miejsce w przypadku, gdy zamówienie prowadzące do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych jest ponownie bezpośrednio udzielane operatorowi zasiedziałemu blisko daty granicznej 25 grudnia 2023 r. dotyczącej bezpośredniego udzielania i wymogów w zakresie upublicznienia, podczas gdy rozpoczęcie przewozów w ramach nowego zamówienia planowane jest znacznie po tej dacie, przy braku obiektywnego uzasadnienia dla długości okresu mobilizacji.

W okresie mobilizacji możliwe są zaliczki na poczet rekompensaty, pod warunkiem że przestrzegane są również zasady pomocy państwa.

W art. 4 ust. 4 dopuszczono przedłużenie, w razie konieczności, okresu obowiązywania umowy o świadczenie usług publicznych o maksymalnie 50 % i przy uwzględnieniu warunków amortyzacji środków trwałych. Takie przedłużenie może zostać przyznane, jeżeli podmiot świadczący usługi publiczne zapewnia środki trwałe, takie jak tabor, obiekty obsługi technicznej lub infrastruktura, dla których okres amortyzacji jest wyjątkowo długi, które mają istotne znaczenie dla wartości wszystkich środków trwałych potrzebnych do realizacji usług transportu pasażerskiego stanowiących przedmiot umowy o świadczenie usług publicznych oraz są związane przede wszystkim z usługami w zakresie transportu pasażerskiego stanowiącymi przedmiot tej umowy.

W motywie 15 wyjaśniono dalej, iż „należy przewidzieć możliwość wydłużania okresu obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych maksymalnie o połowę ich pierwotnego okresu obowiązywania, w przypadku gdy podmiot świadczący usługi publiczne musi inwestować w środki trwałe, których okres amortyzacji jest wyjątkowo długi, oraz w przypadku gdy chodzi o najbardziej oddalone regiony, określone w art. 349 [TFUE], z uwagi na ich specyfikę i uwarunkowania”.

Ponieważ jest to wyjątek od zasady ogólnej dotyczącej okresu obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych, możliwość przedłużenia ich okresu obowiązywania o maksymalnie 50 % należy stosować w sposób restrykcyjny. W poszczególnych przypadkach właściwy organ musi ocenić, czy przedłużenie jest konieczne, aby umożliwić podmiotowi amortyzację swoich środków trwałych według typowej lub przewidzianej w prawie stawki amortyzacji i czy dany dodatkowy okres jest proporcjonalny do tego celu. Podczas przeprowadzania tej oceny właściwy organ bierze pod uwagę jedynie część środków trwałych finansowanych przez sam podmiot, a nie część finansowaną z funduszy publicznych.

Co do zasady, właściwy organ podejmie decyzję o przedłużeniu okresu obowiązywania umowy przed udzieleniem nowego zamówienia prowadzącego do zawarcia takiej umowy, tak aby okres obowiązywania tej umowy był jasny od dnia udzielenia odnośnego zamówienia. Przedłużenie okresu obowiązywania w trakcie realizacji zamówienia jest możliwe tylko pod pewnymi warunkami. Zamierzone inwestycje w nowy tabor muszą być obiektywnie uzasadnione, na przykład z przyczyn technicznych, które pojawiły się w późniejszym okresie. Należy wykazać, że bez przedłużenia pozostały okres obowiązywania umowy nie powinien pozwalać na znaczącą amortyzację wspomnianej inwestycji. Możliwość i warunki takiego przedłużenia należy wyraźnie wskazać w dokumentach przetargowych i w umowie. Ponadto takie przedłużenie może mieć wpływ na poziom rekompensaty, którą należy w związku z tym dostosować.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 okres obowiązywania zamówień udzielonych zgodnie z art. 5 ust. 6 między 3 grudnia 2019 r. a 24 grudnia 2023 r. nie może przekroczyć dziesięciu lat. Jest to konkretny i bezwzględny limit, mający na celu zachowanie skutków daty granicznej 24 grudnia 2023 r. oraz zapobieżenie temu, aby zamówienia udzielone zgodnie z art. 5 ust. 6 i art. 7 ust. 3 obowiązywały przez długi czas. W związku z tym okresu obowiązywania takich zamówień nie można przedłużać zgodnie z art. 4 ust. 4.

2.2.6.   
  Art. 4 ust. 7 i art. 5 ust. 2 lit. e). Warunki podwykonawstwa

Zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w umowie o świadczenie usług publicznych należy określić, czy i w jakim zakresie możliwe jest podwykonawstwo. Jeśli podwykonawstwo ma miejsce, podmiot świadczący usługi transportu publicznego jest zawsze zobowiązany do samodzielnego wykonywania „znaczącej części” publicznych usług transportu pasażerskiego.

Wykonanie usług będących przedmiotem umów o świadczenie usług publicznych zawartych w ramach zamówienia udzielonego bezpośrednio podmiotowi wewnętrznemu może być także zlecane podwykonawcom, aczkolwiek na ściślej określonych warunkach. Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. e) podmiot wewnętrzny ma obowiązek samodzielnego świadczenia „przeważającej części” usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego. Za pomocą tego przepisu prawodawca chciał wykluczyć możliwość zlecania przez podmiot wewnętrzny innej jednostce w ramach podwykonawstwa więcej niż niewielkiej części usług transportowych, gdyż w takiej sytuacji pojęcie „podmiot wewnętrzny” pod kontrolą właściwego organu straciłoby sens.

Bez uszczerbku dla wyników analizy poszczególnych przypadków, racjonalne wydaje się przyjęcie, że zlecenie w ramach podwykonawstwa ponad jednej trzeciej usług transportu publicznego wymaga mocnego uzasadnienia, w szczególności w świetle przytoczonych powyżej celów określonych w art. 5 ust. 2 lit. e), takich jak próba uniknięcia tworzenia fałszywych podmiotów wewnętrznych. Zazwyczaj część usług transportowych, która ma zostać zlecona podwykonawcom, mierzy się w kategoriach wartości lub w kilometrach według rozkładu jazdy (23).

W przypadku zamówień publicznych na usługi udzielanych na podstawie art. 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, tj. zgodnie z procedurami przewidzianymi w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych, przepisy dotyczące podwykonawstwa określone w art. 4 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 mają pierwszeństwo przed przepisami określonymi w tych dyrektywach (24).

W każdym przypadku podwykonawstwo musi być realizowane z poszanowaniem odpowiednich przepisów w zakresie zamówień publicznych.

Ponadto rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 nie wyklucza sytuacji, w której umowa o świadczenie usług publicznych określa minimalny procent usług transportowych, w odniesieniu do ich wartości, które mają zostać zlecone podwykonawcom przez podmiot zawierający taką umowę. Umowa może zawierać takie postanowienia, o ile nie naruszają one przepisów rozporządzenia, zwłaszcza tych dotyczących maksymalnej części umowy o świadczenie usług publicznych, której wykonanie może zostać zlecone podwykonawcom.

2.3.   Art. 4 ust. 4a, 4b, 5 i 6. Ochrona praw pracowników w przypadku zmiany podmiotu świadczącego usługi

Motyw 12 rozporządzenia (UE) 2016/2338 stanowi, że w ramach ustanawiania jednolitego europejskiego obszaru kolejowego państwa członkowskie powinny zapewnić odpowiedni poziom ochrony socjalnej pracownikom podmiotów świadczących usługi publiczne. W art. 4 ust. 4a i 4b przywołano odpowiednie przepisy i obowiązki mające zastosowanie do działalności transportu publicznego.

Zgodnie z art. 4 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 i jak wyjaśniono w jego motywach 16 i 17, istnieją następujące warianty ochrony praw pracowników w przypadku zmiany podmiotu świadczącego usługi:

| (i) | Jeżeli spełnione są warunki stosowania dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (25), na przykład gdy następuje przeniesienie istotnych rzeczowych aktywów trwałych, takich jak tabor, z podmiotu występującego z zamówienia do podmiotu przystępującego do zamówienia (26), ochrona praw pracowników, obejmująca w szczególności ciągłość umów o pracę, wynika bezpośrednio z tej dyrektywy. |
| --- | --- |

(i)

Jeżeli spełnione są warunki stosowania dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (25), na przykład gdy następuje przeniesienie istotnych rzeczowych aktywów trwałych, takich jak tabor, z podmiotu występującego z zamówienia do podmiotu przystępującego do zamówienia (26), ochrona praw pracowników, obejmująca w szczególności ciągłość umów o pracę, wynika bezpośrednio z tej dyrektywy.

| (ii) | W przypadku braku przejęcia w rozumieniu dyrektywy 2001/23/WE właściwe organy mogą jednak postanowić o postawieniu wymogu przeniesienia pracowników zatrudnionych wcześniej w celu świadczenia usług i przyznania im praw, z których mogliby oni korzystać, gdyby dyrektywa 2001/23/WE miała zastosowanie. |
| --- | --- |

(ii)

W przypadku braku przejęcia w rozumieniu dyrektywy 2001/23/WE właściwe organy mogą jednak postanowić o postawieniu wymogu przeniesienia pracowników zatrudnionych wcześniej w celu świadczenia usług i przyznania im praw, z których mogliby oni korzystać, gdyby dyrektywa 2001/23/WE miała zastosowanie.

| (iii) | Właściwe organy mogą postanowić o postawieniu podmiotowi świadczącemu usługi transportu publicznego wymogu przestrzegania określonych standardów socjalnych w odniesieniu do wszystkich pracowników zaangażowanych w świadczenie tych usług „[w] celu zapewnienia przejrzystych i porównywalnych warunków konkurencji pomiędzy podmiotami oraz w celu uniknięcia ryzyka dumpingu socjalnego”, jak wskazano w motywie 17 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Standardy te mogłyby odnosić się na przykład do układu zbiorowego na poziomie przedsiębiorstwa lub układu zbiorowego zawartego w odnośnym segmencie rynku. |
| --- | --- |

(iii)

Właściwe organy mogą postanowić o postawieniu podmiotowi świadczącemu usługi transportu publicznego wymogu przestrzegania określonych standardów socjalnych w odniesieniu do wszystkich pracowników zaangażowanych w świadczenie tych usług „[w] celu zapewnienia przejrzystych i porównywalnych warunków konkurencji pomiędzy podmiotami oraz w celu uniknięcia ryzyka dumpingu socjalnego”, jak wskazano w motywie 17 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Standardy te mogłyby odnosić się na przykład do układu zbiorowego na poziomie przedsiębiorstwa lub układu zbiorowego zawartego w odnośnym segmencie rynku.

| (iv) | Właściwe organy mogą zastosować połączenie możliwości określonych w ppkt (ii) oraz (iii). |
| --- | --- |

(iv)

Właściwe organy mogą zastosować połączenie możliwości określonych w ppkt (ii) oraz (iii).

Art. 4 ust. 6 stanowi, że informacje o obowiązujących zasadach i przepisach w dziedzinie ochrony praw pracowników, takich jak normy jakości i standardy socjalne, kryteria jakościowe i socjalne oraz prawa i obowiązki dotyczące przejęcia personelu w przypadku zmiany podmiotu świadczącego usługi, muszą być ujęte w dokumentacji przetargowej oraz w umowach o świadczenie usług publicznych. Takie normy i kryteria mogą na przykład dotyczyć dostępności zaplecza socjalnego i sanitarnego, regularnego i ustawicznego szkolenia pracowników, planów awansów odnoszących się do kobiet, starszych pracowników i osób z niepełnosprawnościami, a także przestrzegania obowiązków związanych z miejscem pracy i bezpieczeństwem oraz przepisów dotyczących partycypacji pracowników.

2.4.   Dostęp do podstawowych czynników produkcji i informacji

Niniejsza sekcja zawiera wytyczne interpretacyjne dotyczące dostępu do taboru kolejowego, jak również informacji niezbędnych do udzielenia zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych.

2.4.1.   
  Art. 5a. Dostęp do taboru kolejowego

Dostęp do taboru kolejowego jest niezbędny, aby podmioty mogły składać oferty w procedurach konkurencyjnego udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych, w szczególności gdy są to nowe podmioty na rynku, które nie dysponują dużą flotą taboru.

Na podstawie art. 5a właściwe organy muszą ocenić, czy niezbędne są środki w celu zapewnienia skutecznego i niedyskryminacyjnego dostępu do odpowiedniego taboru. W ramach oceny zakresu, w jakim podmioty mają skuteczny dostęp do taboru kolejowego, właściwe organy powinny ocenić wszystkie istotne bariery, takie jak na przykład bariery finansowe, techniczne lub regulacyjne, które mogą utrudniać taki dostęp. Należy uwzględnić dostawy od spółek leasingowych, od innych podmiotów rynkowych dostarczających tabor lub z obsługiwanych przez właściwe organy puli taboru. W powyższej ocenie należy również uwzględnić okres mobilizacji, tj. czas potrzebny podmiotom, aby móc wykorzystać tabor do przewozów. Podczas analizy, czy dostęp do taboru jest niedyskryminacyjny, właściwe organy muszą ocenić, czy niektóre podmioty mają dostęp do taboru na mniej korzystnych warunkach niż konkurenci. Ponadto powinny one przeanalizować, czy dostępny tabor jest odpowiedni, tzn. czy spełnia wymogi pod względem ceny, jakości i norm technicznych określonych w dokumentacji przetargowej.

To sprawozdanie z oceny należy udostępnić publicznie z odpowiednim wyprzedzeniem, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom reakcję. Dokładność tego sprawozdania może być również zakwestionowana w kontekście przeglądu na podstawie art. 5 ust. 7.

Jeżeli w sprawozdaniu z oceny stwierdzono, że niezbędne są środki w celu zapewnienia skutecznego i niedyskryminacyjnego dostępu do odpowiedniego taboru, właściwe organy nie są prawnie zobowiązane do wdrożenia takich środków na podstawie art. 5a ust. 2. Jednak w przypadku, gdy właściwy organ nie przyjmuje odpowiednich środków, naraża się on na ryzyko poddania kontroli udzielenia zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych zgodnie z art. 5 ust. 7 ze względu na to, że postępowanie o udzielenie zamówienia nie było sprawiedliwe i w jego ramach nie przestrzegano zasad przejrzystości i niedyskryminacji zgodnie z art. 5 ust. 3.

Art. 5a ust. 2 zawiera wykaz środków, które właściwe organy mogą przyjąć w celu zapewnienia skutecznego i niedyskryminacyjnego dostępu do taboru. Wykaz ten nie jest wyczerpujący. Wśród innych możliwych środków właściwy organ może także wprowadzić do umowy o świadczenie usług publicznych obowiązek przekazania taboru na zakończenie umowy podmiotowi przystępującemu do zamówienia. Jeżeli tabor ten został pierwotnie zakupiony z funduszy publicznych, cena, po której jest on przekazywany, powinna odpowiednio odzwierciedlać finansowanie publiczne otrzymane przez podmiot występujący z zamówienia.

2.4.2.   
  Art. 4 ust. 8. Dostęp do informacji niezbędnych do udzielenia zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych

Właściwe organy muszą udostępnić wszystkim zainteresowanym stronom informacje niezbędne do przygotowania ofert w ramach procedur przetargowych. W tym celu zamówienia prowadzące do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych muszą zawierać zobowiązanie danego podmiotu do dostarczenia właściwym organom wszystkich informacji wymaganych do udzielenia kolejnego potencjalnego zamówienia. Jeżeli istniejące zamówienia nie obejmują takiego postanowienia, należy je odpowiednio zmienić. Właściwy organ jest zobowiązany do zapewnienia zgodnej z prawem ochrony poufnych informacji handlowych.

Art. 4 ust. 8 zawiera wykaz informacji, które są zazwyczaj udostępniane przez właściwe organy. Wykaz ten nie jest wyczerpujący. Do właściwego organu należy ocena, w poszczególnych przypadkach, które informacje są niezbędne, z uwzględnieniem odpowiednich elementów, takich jak na przykład charakterystyka udzielanego zamówienia (np. zamówienia oparte na kosztach netto lub kosztach brutto) oraz uzasadniona ochrona poufnych informacji handlowych. Informacje niewymienione w tym przepisie, ale które można uznać za istotne dla oferentów, obejmują na przykład dokumentację dotyczącą obsługi technicznej taboru, którą można przekazać nowemu podmiotowi świadczącemu usługi publiczne.

2.5.   Udzielanie zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych

W niniejszej sekcji przedstawiono wytyczne interpretacyjne dotyczące szeregu przepisów odnoszących się do udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych. Wytyczne te obejmują warunki, na podstawie których przedmiotowe zamówienia mogą być udzielane bezpośrednio, jak również wymogi proceduralne dotyczące udzielania takich zamówień w drodze przetargu.

2.5.1.   
  Art. 5 ust. 2 lit. b). Warunki, na podstawie których zamówienia prowadzące do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych z podmiotem wewnętrznym mogą być udzielane bezpośrednio

Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007 właściwe organy lokalne mogą samodzielnie świadczyć usługi publiczne w zakresie pasażerskiego transportu kolejowego i drogowego lub udzielać zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych bezpośrednio z podmiotem wewnętrznym. W przypadku wyboru drugiej opcji muszą one jednak ściśle przestrzegać szeregu zasad i warunków określonych w art. 5 ust. 2. Komisja stwierdza, co następuje:

| (i) | Zgodnie z art. 5 ust. 2 właściwy organ lokalny lub grupa organów świadczących usługi publiczne w zakresie zintegrowanego transportu pasażerskiego może bezpośrednio udzielać podmiotom wewnętrznym zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych. Oznacza to, że usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego będące przedmiotem zamówienia udzielonego bezpośrednio przez grupę właściwych organów lokalnych muszą być zintegrowane pod względem geograficznym, transportowym lub taryfowym na obszarze, który podlega właściwości tej grupy organów. Zakres geograficzny tego rodzaju usług podlegających kompetencji właściwego organu lokalnego lub grupy takich organów może obejmować jedynie potrzeby aglomeracji miejskiej (27) lub obszarów wiejskich lub zarówno aglomeracji, jak i tych obszarów. |
| --- | --- |

(i)

Zgodnie z art. 5 ust. 2 właściwy organ lokalny lub grupa organów świadczących usługi publiczne w zakresie zintegrowanego transportu pasażerskiego może bezpośrednio udzielać podmiotom wewnętrznym zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych. Oznacza to, że usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego będące przedmiotem zamówienia udzielonego bezpośrednio przez grupę właściwych organów lokalnych muszą być zintegrowane pod względem geograficznym, transportowym lub taryfowym na obszarze, który podlega właściwości tej grupy organów. Zakres geograficzny tego rodzaju usług podlegających kompetencji właściwego organu lokalnego lub grupy takich organów może obejmować jedynie potrzeby aglomeracji miejskiej (27) lub obszarów wiejskich lub zarówno aglomeracji, jak i tych obszarów.

| (ii) | W każdym przypadku należy przestrzegać przepisów określonych w art. 2 lit. j) oraz w art. 5 ust. 2 dotyczących kontroli podmiotów wewnętrznych przez właściwy organ. Podmiot wewnętrzny musi oznaczać „odrębną prawnie jednostkę podlegającą kontroli właściwego organu lokalnego, a w przypadku grupy organów przynajmniej jednego właściwego organu lokalnego, analogicznej do kontroli, jaką sprawują one nad własnymi służbami”. W art. 5 ust. 2 lit. a) określono zestaw kryteriów, które należy uwzględnić, oceniając, czy właściwy organ sprawuje rzeczywistą kontrolę nad podmiotem wewnętrznym. Kryteria te obejmują „stopień reprezentowania w organach administrujących, zarządzających lub nadzorczych, stosowne postanowienia w statutach, strukturę własnościową, wpływ na decyzje strategiczne i indywidualne dotyczące zarządzania”. Ocena kontroli musi opierać się na wszystkich istotnych kryteriach.
  W odniesieniu do kryterium dotyczącego struktury własnościowej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007 nie jest wymagane, aby właściwe organy posiadały 100 % kapitału podmiotu wewnętrznego. Może to być istotne na przykład w przypadku partnerstw publiczno-prywatnych. W tym względzie pojęcie podmiotu wewnętrznego na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 jest szersze niż pojęcie podmiotu wewnętrznego w orzecznictwie sądów Unii (28). W takiej sytuacji sprawowanie rzeczywistej kontroli przez właściwy organ musi jednak zostać wykazane zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) przy użyciu innych kryteriów. |
| --- | --- |

(ii)

W każdym przypadku należy przestrzegać przepisów określonych w art. 2 lit. j) oraz w art. 5 ust. 2 dotyczących kontroli podmiotów wewnętrznych przez właściwy organ. Podmiot wewnętrzny musi oznaczać „odrębną prawnie jednostkę podlegającą kontroli właściwego organu lokalnego, a w przypadku grupy organów przynajmniej jednego właściwego organu lokalnego, analogicznej do kontroli, jaką sprawują one nad własnymi służbami”. W art. 5 ust. 2 lit. a) określono zestaw kryteriów, które należy uwzględnić, oceniając, czy właściwy organ sprawuje rzeczywistą kontrolę nad podmiotem wewnętrznym. Kryteria te obejmują „stopień reprezentowania w organach administrujących, zarządzających lub nadzorczych, stosowne postanowienia w statutach, strukturę własnościową, wpływ na decyzje strategiczne i indywidualne dotyczące zarządzania”. Ocena kontroli musi opierać się na wszystkich istotnych kryteriach.

W odniesieniu do kryterium dotyczącego struktury własnościowej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007 nie jest wymagane, aby właściwe organy posiadały 100 % kapitału podmiotu wewnętrznego. Może to być istotne na przykład w przypadku partnerstw publiczno-prywatnych. W tym względzie pojęcie podmiotu wewnętrznego na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 jest szersze niż pojęcie podmiotu wewnętrznego w orzecznictwie sądów Unii (28). W takiej sytuacji sprawowanie rzeczywistej kontroli przez właściwy organ musi jednak zostać wykazane zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a) przy użyciu innych kryteriów.

| (iii) | W celu zmniejszenia zakłóceń konkurencji w art. 5 ust. 2 lit. b) zawarto wymóg, aby działalność w dziedzinie transportu prowadzona przez podmioty wewnętrzne oraz wszelką jednostkę, na którą podmiot ten wywiera choćby minimalny wpływ, była geograficznie ograniczona do terytorium podlegającego właściwemu organowi lub grupie właściwych organów lokalnych.
  Podmiot wewnętrzny lub jednostka znajdująca się pod wpływem tego podmiotu nie są uprawnione do świadczenia usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego, również jako podwykonawca, ani do brania udziału w procedurach przetargowych poza terytorium właściwego dla nich organu, zarówno w granicach Unii, jak i – ze względu na możliwy pośredni wpływ na rynek wewnętrzny – poza tymi granicami.
  W art. 5 ust. 2 lit. b) użyto sformułowań o szerokim zakresie, aby zapobiec powstawaniu struktur korporacyjnych, których celem jest obejście tego ograniczenia geograficznego. Bez uszczerbku dla przepisów dotyczących linii lub innych elementów składowych wchodzących na terytorium sąsiednich właściwych organów lokalnych, jak wspomniano w ppkt (v), należy ściśle stosować niniejszy przepis dotyczący ograniczeń geograficznych. |
| --- | --- |

(iii)

W celu zmniejszenia zakłóceń konkurencji w art. 5 ust. 2 lit. b) zawarto wymóg, aby działalność w dziedzinie transportu prowadzona przez podmioty wewnętrzne oraz wszelką jednostkę, na którą podmiot ten wywiera choćby minimalny wpływ, była geograficznie ograniczona do terytorium podlegającego właściwemu organowi lub grupie właściwych organów lokalnych.

Podmiot wewnętrzny lub jednostka znajdująca się pod wpływem tego podmiotu nie są uprawnione do świadczenia usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego, również jako podwykonawca, ani do brania udziału w procedurach przetargowych poza terytorium właściwego dla nich organu, zarówno w granicach Unii, jak i – ze względu na możliwy pośredni wpływ na rynek wewnętrzny – poza tymi granicami.

W art. 5 ust. 2 lit. b) użyto sformułowań o szerokim zakresie, aby zapobiec powstawaniu struktur korporacyjnych, których celem jest obejście tego ograniczenia geograficznego. Bez uszczerbku dla przepisów dotyczących linii lub innych elementów składowych wchodzących na terytorium sąsiednich właściwych organów lokalnych, jak wspomniano w ppkt (v), należy ściśle stosować niniejszy przepis dotyczący ograniczeń geograficznych.

| (iv) | Komisja uważa, że udział podmiotu wewnętrznego w procedurze przetargowej mającej na celu udzielenie zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług transportu publicznego mógłby podważyć ważność bezpośredniego udzielenia temu podmiotowi zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych (29), o ile nie zostaną spełnione warunki określone w art. 5 ust. 2 lit. c). |
| --- | --- |

(iv)

Komisja uważa, że udział podmiotu wewnętrznego w procedurze przetargowej mającej na celu udzielenie zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług transportu publicznego mógłby podważyć ważność bezpośredniego udzielenia temu podmiotowi zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych (29), o ile nie zostaną spełnione warunki określone w art. 5 ust. 2 lit. c).

| (v) | Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. b) dopuszcza się sytuację, w której „niektóre linie lub inne elementy składowe tej działalności [podmiotów wewnętrznych] mogą wchodzić na terytorium sąsiednich właściwych organów lokalnych”. Przepis ten zapewnia pewien stopień elastyczności w odniesieniu do transportu między regionami sąsiadującymi. Podmioty wewnętrzne mogą zatem do pewnego stopnia świadczyć usługi poza obszarem działania właściwego organu lokalnego. W celu oceny, czy usługi w ramach umowy o świadczenie usług publicznych są zgodne z tym przepisem, należy wziąć pod uwagę następujące kwestie: czy zapewniają one połączenie między obszarem działania przedmiotowego organu z obszarem sąsiadującym i czy stanowią one element składowy, nie zaś główny cel działalności w zakresie transportu publicznego będącej przedmiotem umowy o świadczenie usług publicznych. Komisja dokona oceny tego, czy dana działalność w zakresie transportu publicznego ma charakter drugorzędny, poprzez porównanie liczby kilometrów przebytych przez pojazd lub pociąg z całkowitą skalą działalności w zakresie transportu publicznego objętej umową lub umowami z podmiotem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(v)

Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. b) dopuszcza się sytuację, w której „niektóre linie lub inne elementy składowe tej działalności [podmiotów wewnętrznych] mogą wchodzić na terytorium sąsiednich właściwych organów lokalnych”. Przepis ten zapewnia pewien stopień elastyczności w odniesieniu do transportu między regionami sąsiadującymi. Podmioty wewnętrzne mogą zatem do pewnego stopnia świadczyć usługi poza obszarem działania właściwego organu lokalnego. W celu oceny, czy usługi w ramach umowy o świadczenie usług publicznych są zgodne z tym przepisem, należy wziąć pod uwagę następujące kwestie: czy zapewniają one połączenie między obszarem działania przedmiotowego organu z obszarem sąsiadującym i czy stanowią one element składowy, nie zaś główny cel działalności w zakresie transportu publicznego będącej przedmiotem umowy o świadczenie usług publicznych. Komisja dokona oceny tego, czy dana działalność w zakresie transportu publicznego ma charakter drugorzędny, poprzez porównanie liczby kilometrów przebytych przez pojazd lub pociąg z całkowitą skalą działalności w zakresie transportu publicznego objętej umową lub umowami z podmiotem wewnętrznym.

| (vi) | Art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 nie ma zastosowania do przypadków bezpośredniego udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług w zakresie transportu autobusowego lub tramwajowego, które nie są udzielane w formie koncesji na usługi w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE. Bezpośrednie udzielanie takich zamówień podmiotowi wewnętrznemu musi odbywać się zgodnie z art. 12 dyrektywy 2014/24/UE lub art. 28 dyrektywy 2014/25/UE (30). |
| --- | --- |

(vi)

Art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 nie ma zastosowania do przypadków bezpośredniego udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług w zakresie transportu autobusowego lub tramwajowego, które nie są udzielane w formie koncesji na usługi w rozumieniu art. 5 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE. Bezpośrednie udzielanie takich zamówień podmiotowi wewnętrznemu musi odbywać się zgodnie z art. 12 dyrektywy 2014/24/UE lub art. 28 dyrektywy 2014/25/UE (30).

2.5.2.   
  Art. 5 ust. 3. Zasada zawierania umów o świadczenie usług publicznych po przeprowadzeniu konkurencyjnej procedury przetargowej i powiązane z nią wymogi proceduralne

Zgodnie z art. 5 ust. 3, w przypadku gdy właściwy organ – aby zapewnić świadczenie usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego – wykorzystuje osobę trzecią niebędącą podmiotem wewnętrznym, udziela on zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w drodze sprawiedliwej, otwartej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury przetargowej.

Art. 5 ust. 3 stanowi, że właściwe organy udzielają zamówień publicznych prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych na podstawie konkurencyjnej procedury przetargowej, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 3a, 4, 4a, 4b, 5 i 6. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że konkurencyjna procedura przetargowa przewidziana w art. 5 ust. 3 stanowi regułę, natomiast przypadki opisane w ust. 3a, 4, 4a, 4b, 5 i 6 są wyjątkami od tej reguły. Zgodnie z orzecznictwem jakiekolwiek odstępstwo od zasady ogólnej lub jakikolwiek wyjątek od tej zasady powinien być interpretowany wąsko (31).

W art. 5 ust. 3 zawarto również szereg dodatkowych informacji na temat warunków organizacji procedury przetargowej. Jak wskazano w pkt 2.5.1, postępowania o udzielenie zamówienia publicznego muszą być opracowane w taki sposób, aby stwarzać warunki efektywnej konkurencji. Zastosowanie ogólnych postanowień Traktatu, takich jak obowiązek zachowania przejrzystości i niedyskryminacji, oznacza na przykład, że kryteria oceny stosowane przy wyborze ofert muszą być publikowane w dokumentacji przetargowej. Państwa członkowskie mogą zdecydować się na stosowanie bardziej szczegółowych przepisów proceduralnych niż przepisy zawarte w unijnych aktach prawnych dotyczących zamówień publicznych, takich jak dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE, lub w dyrektywie 2014/23/UE w sprawie koncesji, mimo iż nie są do tego zobowiązane.

W celu spełnienia wymagań określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 postępowania o udzielenie zamówienia muszą być przygotowywane w taki sposób, aby stworzyć warunki w możliwie jak największym stopniu sprzyjające efektywnej konkurencji. Postępowanie o udzielenie zamówienia obejmujące negocjacje między właściwym organem a oferentami może zostać uznane za zgodne z zasadą niedyskryminacji, o ile prowadzone negocjacje są bezstronne, uczciwe i przejrzyste. Na przykład postępowanie polegające wyłącznie na rokowaniach, bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu, naruszałoby zasady przejrzystości i niedyskryminacji określone w art. 5 ust. 3. Podobnie procedura przetargowa, która ogranicza liczbę potencjalnych oferentów bez stosownego uzasadnienia, również nie spełniałaby wymogów ustanowionych w art. 5 ust. 3.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 właściwy organ może również zdecydować o przeprowadzeniu rokowań z wybranymi stronami, po wstępnej selekcji ofert, w przypadku specyficznych lub złożonych potrzeb. Przykładem tego jest sytuacja, w której – by spełnić wymogi opublikowane w dokumentacji przetargowej – podmioty składające oferty muszą przedstawić technologicznie innowacyjne rozwiązania w zakresie transportu. Nawet przy zastosowaniu preselekcji i prowadzeniu rokowań, procedura wyboru i udzielania zamówienia musi spełniać wszystkie warunki określone w art. 5 ust. 3.

W celu zapewnienia potencjalnym oferentom sprawiedliwych i równych szans należy przewidzieć odpowiedni i racjonalny okres między wszczęciem procedury przetargowej i terminem składania ofert, a także między wszczęciem procedury przetargowej i terminem, w którym rozpocząć się ma świadczenie usług transportowych.

2.5.3.   
  Wyjątki od zasady zawierania umów o świadczenie usług publicznych po przeprowadzaniu konkurencyjnej procedury przetargowej

2.5.3.1.   Art. 5 ust. 3a. Warunki, na podstawie których właściwe organy mogą bezpośrednio udzielić zamówienia publicznego prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu kolejowego w nadzwyczajnych okolicznościach

Jeżeli chodzi o umowy o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu kolejowego, właściwe organy mogą zadecydować o tymczasowym bezpośrednim udzielaniu nowych zamówień prowadzących do zawarcia umów, o ile dany organ uzna, że jest to uzasadnione z uwagi na nadzwyczajne okoliczności, w szczególności w przypadku gdy:

| — | istnieje pewna liczba konkurencyjnych procedur przetargowych już prowadzonych przez właściwy organ lub inne właściwe organy, które mogłyby mieć wpływ na liczbę i jakość spodziewanych ofert, jeżeli umowa podlega konkurencyjnej procedurze przetargowej, lub |
| --- | --- |

—

istnieje pewna liczba konkurencyjnych procedur przetargowych już prowadzonych przez właściwy organ lub inne właściwe organy, które mogłyby mieć wpływ na liczbę i jakość spodziewanych ofert, jeżeli umowa podlega konkurencyjnej procedurze przetargowej, lub

| — | w celu optymalizacji świadczenia usług publicznych wymagane są zmiany zakresu jednej lub większej liczby umów o świadczenie usług publicznych. |
| --- | --- |

—

w celu optymalizacji świadczenia usług publicznych wymagane są zmiany zakresu jednej lub większej liczby umów o świadczenie usług publicznych.

Takie nadzwyczajne okoliczności obejmują sytuacje, w których właściwy organ dąży do zmiany zasięgu geograficznego lub wielkości części zamówienia. Na przykład w przypadkach, w których właściwy organ planuje świadczyć usługi transportu publicznego w ramach jednej umowy, podczas gdy są one obecnie świadczone w ramach dwóch obowiązujących umów o różnych terminach wygaśnięcia, konieczne może okazać się tymczasowe bezpośrednie udzielenie zamówienia o najwcześniejszym terminie wygaśnięcia, tak aby zapewnić możliwość zakończenia realizacji obu zamówień w tym samym terminie.

Choć przedstawiony w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 wykaz sytuacji, które można uznać za nadzwyczajne okoliczności, ma niewyczerpujący charakter, samo pojęcie „nadzwyczajnych okoliczności” należy interpretować wąsko. Z tego względu – jak wspomniano w motywie 21 rozporządzenia (UE) 2016/2338 – przepis ten powinien być stosowany, jeżeli umożliwia właściwym organom zapewnienie świadczenia usług w sposób najbardziej efektywny kosztowo. Okres obowiązywania umów zawieranych w rezultacie udzielenia zamówienia zgodnie z tym przepisem jest ograniczony do terminu, który wydaje się proporcjonalny do specyfiki danej nadzwyczajnej okoliczności, przy czym w żadnym wypadku nie może przekraczać 5 lat. Właściwy organ jest zobowiązany przestrzegać określonych wymogów w zakresie przejrzystości. Musi niezwłocznie poinformować Komisję o podjęciu decyzji o udzieleniu zamówienia na tej podstawie, przy czym decyzja ta musi być należycie uzasadniona. Szczegółowe adresy publikacyjne (np. link do odpowiedniej strony internetowej) należy przekazać Dyrekcji Generalnej ds. Mobilności i Transportu Komisji Europejskiej (32), aby zapewnić jej możliwość przeprowadzenia stosownej analizy i podjęcia ewentualnych działań następczych. Ten wymóg informacyjny nie uzależnia możliwości udzielenia zamówienia od uzyskania zgody Komisji. Właściwy organ jest również zobowiązany do opublikowania umowy o świadczenie usług publicznych. Właściwy organ nie może skorzystać z tego rozwiązania prawnego w celu udzielenia zamówień prowadzących do zawarcia dwóch kolejnych umów o świadczenie usług publicznych obejmujących te same zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych.

2.5.3.2.   Art. 5 ust. 4. Warunki, na podstawie których właściwy organ może bezpośrednio udzielić zamówienia publicznego prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych w przypadku umów o usługi transportowe w niewielkim wymiarze lub umów zawieranych z małymi lub średnimi przedsiębiorstwami transportowymi

Właściwy organ może bezpośrednio udzielić zamówienia prowadzącego do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych z pominięciem procedury przetargowej w przypadku bezpośrednio udzielenia zamówienia publicznego o niewielkiej wartości (art. 5 ust. 4). Umowa o świadczenie usług publicznych jest uważana za umowę o niewielkiej wartości, jeżeli jej średnią roczną wartość szacuje się na mniej niż 1 mln EUR lub jeżeli dotyczy ona świadczenia usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego w wymiarze mniejszym niż 300 000 kilometrów rocznie. W przypadku zamówień obejmujących świadczenie usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego koleją wspomniane dwa progi to, odpowiednio, 7,5 mln EUR średniej rocznej wartości tych usług oraz świadczenie ich w wymiarze 500 000 kilometrów. W przypadku zamówienia udzielanego małemu lub średniemu przedsiębiorstwu („MŚP”) świadczącego usługi przy wykorzystaniu nie więcej niż 23 pojazdów drogowych wspomniane progi można podwyższyć do średniej szacunkowej rocznej wartości nieprzekraczającej 2 mln EUR lub świadczenia usług transportu publicznego w wymiarze nieprzekraczającym 600 000 kilometrów w skali roku.

Wyznaczenie progu powiązanego z liczbą „pojazdów drogowych” mającego zastosowanie w szczególności do MŚP świadczy o tym, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do transportu autobusowego, a nie do transportu tramwajem, metrem ani pociągiem. Próg 23 pojazdów drogowych należy interpretować w sposób zawężający, mając na względzie wyjątkowy charakter przepisów art. 5 ust. 4. W związku z tym pojęcie „pojazdy eksploatowane” należy interpretować jako odnoszące się do całkowitej liczby pojazdów eksploatowanych przez podmiot świadczący usługi transportu publicznego, a nie do liczby pojazdów eksploatowanych w ramach usług objętych daną umową o świadczenie usług publicznych. W odniesieniu do definicji małych lub średnich przedsiębiorstw stosuje się kryteria ustanowione w zaleceniu w sprawie MŚP (33).

W zastosowaniu art. 5 ust. 4 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o nałożeniu wymogu przeprowadzania przetargów konkurencyjnych na wszystkie zamówienia, uwzględniając zamówienia o niewielkiej wartości oraz zamówienia udzielane małym i średnim przedsiębiorstwom transportowym. Podobnie mogę one również obniżyć progi, poniżej których bezpośrednie udzielenie zamówienia uznaje się za dopuszczalne.

2.5.3.3.   Art. 5 ust. 4a. Warunki, na podstawie których właściwe organy mogą bezpośrednio udzielić zamówienia publicznego prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu kolejowego w przypadku określonej strukturalnej i geograficznej charakterystyki danego rynku i sieci oraz poprawy wyników

Zgodnie z art. 5 ust. 4a właściwy organ może bezpośrednio udzielać zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego koleją, o ile spełnione zostały dwa warunki. Ponieważ przepis ten jest wyjątkiem od zasady przeprowadzania konkurencyjnej procedury przetargowej przy udzielaniu zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych, należy interpretować go w sposób zawężający.

Pierwszy warunek stanowi, że bezpośrednie udzielenie zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy musi być uzasadnione odpowiednią strukturalną i geograficzną charakterystyką danego rynku i sieci, a w szczególności wielkością, charakterystyką popytu, złożonością sieci, odseparowaniem pod względem technicznym i geograficznym oraz usługami objętymi umową.

Wykaz elementów składających się na taką specyficzną charakterystyką nie jest wyczerpujący. Właściwy organ może zatem rozważyć konieczność bezpośredniego udzielenia zamówienia, opierając się również na elementach innych niż te wymienione w tekście rozporządzenia. Wyciągnięty przez właściwy organ wniosek, zgodnie z którym charakterystyka rynku i sieci uzasadnia bezpośrednie udzielenie zamówienia, powinien opierać się na przesłankach obiektywnych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek wykazania faktycznego zaistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie odstępstwa spoczywa na osobie, która zamierza powołać się na te okoliczności. Z tego względu w swojej uzasadnionej decyzji o udzieleniu zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy zgodnie z art. 5 ust. 4a właściwy organ musi przedstawić dowody wystarczające do wykazania, że warunki ustanowione w tym przepisie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 zostały spełnione.

Biorąc pod uwagę uzasadnienie dla przyjęcia art. 5 ust. 4a, zgodnie z którym w określonych przypadkach cele rozporządzenia, tj. oszczędne kosztowo świadczenie wysokiej jakości usług, mogą okazać się niemożliwe do osiągnięcia w drodze przetargu konkurencyjnego z uwagi na określone charakterystyki rynku i sieci, czynnikiem o kluczowym znaczeniu jest nie tyle liczba i charakter cech przywołanych przez państwo członkowskie, ale raczej wykazanie przez nie, że w konkretnym omawianym przypadku cechy te obiektywnie uzasadniają odstąpienie od przetargu konkurencyjnego na rzecz bezpośredniego udzielenia zamówienia.

Bez uszczerbku dla oceny przeprowadzanej w poszczególnych przypadkach, Komisja przyjmuje następujące znaczenie odpowiednich cech i ustala dla nich następujące jednostki miary: wielkość rynku powinna być mierzona pociągokilometrami, natomiast wielkość sieci – kilometrami torów. Złożoność sieci mogłaby być charakteryzowana m.in. obecnością znacznej liczby węzłów intermodalnych, zazwyczaj w ramach sieci lokalnych lub podmiejskich. Zjawisko izolacji technicznej mogłoby odnosić się np. do sytuacji, w której istotne elementy sieci są niezgodne z normami UE takimi jak techniczne specyfikacje interoperacyjności. Zjawisko izolacji geograficznej mogłoby oznaczać sieci pozbawione połączeń fizycznych z sąsiednimi sieciami, np. z uwagi na fakt, że są one położone na wyspie. Pojęcie „usługi objęte umową” mogłoby odnosić się przykładowo do „strategicznej wartości” usług.

Drugi warunek, który musi zostać spełniony, aby uzasadnić bezpośrednie udzielenie zamówienia zgodnie z art. 5 ust. 4a, zakłada, że umowa zawarta w rezultacie udzielenia tego zamówienia skutkuje poprawą jakości usług lub efektywności kosztowej w porównaniu z umową o świadczenie usług publicznych zawartą w wyniku wcześniej udzielonego zamówienia. W rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 nie określono skali takiej poprawy jakości, a zatem podjęcie decyzji w tym zakresie leży w gestii właściwego organu. Aby jednak zapobiec obchodzeniu obowiązku przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 i zapewnić jego skuteczność, przyjmuje się, że skala poprawy jakości usług powinna być znacząca.

W rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 na właściwy organ nałożono również wymóg opublikowania decyzji wraz z uzasadnieniem zatwierdzającej możliwość bezpośredniego udzielenia zamówienia oraz poinformowania Komisji o wydaniu tej decyzji w terminie jednego miesiąca od dnia jej publikacji. Celem tego wymogu jest powiadomienie podmiotów rynkowych i Komisji o fakcie skorzystania z procedury bezpośredniego udzielenia zamówienia i przedstawienie uzasadnienia tej decyzji. Szczegółowe adresy publikacyjne (np. link do odpowiedniej strony internetowej) należy przekazać Dyrekcji Generalnej ds. Mobilności i Transportu Komisji Europejskiej (34), aby zapewnić jej możliwość przeprowadzenia stosownej analizy i podjęcia ewentualnych działań następczych. Ten wymóg informacyjny nie uzależnia możliwości udzielenia zamówienia od uzyskania zgody Komisji.

Uznaje się, że państwa członkowskie, w których 24 grudnia 2017 r. wielkość rynku kolejowych przewozów osób w skali roku wynosiła mniej niż 23 mln pociągokilometrów i które na poziomie krajowym mają tylko jeden właściwy organ i mają zawartą jedną umowę o świadczenie usług publicznych obejmującą całą sieć kolejową, spełniają pierwszy z powyższych warunków. Takie państwa członkowskie muszą jednak wciąż spełnić także drugi warunek uprawniający do bezpośredniego udzielenia zamówienia. Dlatego też również na nich spoczywa zobowiązanie do opublikowania decyzji wraz z uzasadnieniem i powiadomienia Komisji o tym fakcie. W dodatku do niniejszych wytycznych przedstawiono wykaz państw członkowskich, w których 24 grudnia 2017 r. wielkość rynku kolejowych przewozów osób w skali roku była mniejsza niż 23 mln pociągokilometrów.

Umowa musi zawierać określone wymogi w zakresie jej wykonywania obejmujące aspekty związane z jakością usługi i efektywnością kosztową. Wymogi w zakresie wykonywania umowy muszą być mierzalne, przejrzyste i weryfikowalne. Muszą one wyraźnie opierać się na wskaźnikach umożliwiających właściwemu organowi przeprowadzanie rozstrzygających ocen okresowych. Wspomniane wskaźniki muszą zapewniać możliwość jednoznacznego odzwierciedlenia poprawy jakości usługi lub efektywności kosztowej bezpośrednio udzielonego zamówienia w porównaniu z poprzednim zamówieniem. W przeciwnym wypadku skuteczne wykazanie, że zawarta umowa zapewnia poprawę w porównaniu z poprzednią umową, jak również skuteczne monitorowanie tej umowy nie będzie możliwe. Wymogi w zakresie wykonywania umowy powinny obejmować w szczególności: punktualność świadczenia usług, częstotliwość ruchu pociągów, jakość taboru i zdolność do przewozu pasażerów. Wykaz ten ma charakter otwarty, co oznacza, że wymienione wymogi dotyczące jakości stanowią wymogi minimalne, które muszą zostać zawarte w umowie o świadczenie usług publicznych; właściwe organy mogą jednak ustanowić również dodatkowe wymogi w tym zakresie.

Właściwy organ jest zobowiązany do okresowego oceniania – przynajmniej raz na pięć lat – stopnia, w jakim ustanowione w umowie wymogi dotyczące poprawy jakości zostały spełnione. Aby zapewnić stałe i konstruktywne monitorowanie zgodności z tymi wymogami oraz zagwarantować możliwość wykrycia przypadków ich nieprzestrzegania na wczesnym etapie i – w stosownych przypadkach – podjęcia działań służących przywróceniu zgodności, uzasadnione może być częstsze przeprowadzanie tego rodzaju ocen. Właściwy organ powinien zagwarantować, że będzie w stanie skutecznie monitorować wywiązywanie się z tych wymogów. Dlatego też musi upewnić się – np. poprzez zawarcie odpowiednich wymogów w umowie – że będzie w stanie skutecznie uzyskiwać od stosownych podmiotów dane umożliwiające mu przeprowadzenie oceny zgodności z wymogami dotyczącymi poprawy jakości. Właściwy organ jest zobowiązany podawać wyniki przeprowadzanych przez siebie ocen okresowych do wiadomości publicznej.

W umowie należy również przewidzieć skuteczne i odstraszające środki nakładane w przypadku, gdy przedsiębiorstwo kolejowe nie spełni wymogów w zakresie wykonywania umowy. Oznacza to, że aby uniknąć nałożenia takich skutecznych i odstraszających środków, przy przeprowadzaniu ocen okresowych wszystkie stosowne wymogi muszą być spełnione. Dlatego też właściwy organ nie jest uprawniony do odstąpienia od nałożenia tego rodzaju środków. Wspomniane środki mogą przyjmować różne formy i mogą obejmować również grzywny.

Jeżeli dany podmiot nie spełni wymogów w zakresie wykonywania umowy, właściwy organ może w dowolnej chwili w całości lub częściowo zawiesić lub rozwiązać umowę zawartą w wyniku bezpośredniego udzielenia zamówienia na podstawie art. 5 ust. 4a.

Okres obowiązywania umów zawartych na podstawie art. 5 ust. 4a nie może przekraczać 10 lat lub 15 lat, jeżeli przewidziano w nich wyjątkową inwestycję w rozumieniu art. 4 ust. 4. Takie umowy również muszą zostać podane do wiadomości publicznej.

2.5.3.4.   Art. 5 ust. 5. Zamówienia udzielane w rezultacie zastosowania środków nadzwyczajnych

W przypadku zakłócenia świadczenia usług lub wystąpienia nieuchronnego ryzyka zakłócenia świadczenia usług, niezależnie od tego, czy są one świadczone w ramach zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych czy nie, przepisy art. 5 ust. 5 upoważniają właściwe organy do bezpośredniego udzielenia zamówienia, przedłużenia umowy o świadczenie usług publicznych lub zawarcia takiej umowy na okres nieprzekraczający dwóch lat.

Zakres zamówień udzielanych w rezultacie zastosowania środków nadzwyczajnych obejmuje również wprowadzenie istotnych zmian w umowach, np. w odpowiedzi na sytuacje kryzysowe takie jak pandemie. Tego rodzaju zmiany muszą mieć tymczasowy charakter, a okres ich obowiązywania musi ograniczać się do czasu trwania sytuacji kryzysowej, której skutkom dane zamówienie udzielane w rezultacie zastosowania środków nadzwyczajnych ma zaradzić, przy czym okres ten w żadnym wypadku nie może przekraczać dwóch lat. Jeżeli pierwotna umowa została zawieszona, a nie rozwiązana, i nie wygasła jeszcze w chwili zniesienia środków nadzwyczajnych, pierwotne postanowienia tej umowy ponownie uznaje się za obowiązujące. W stosownych przypadkach w zmienionych umowach należy określić warunki powrotu do stosowania postanowień poprzedniej umowy.

Nadzwyczajne umowy o świadczenie usług publicznych nie mogą być stosowane z mocą wsteczną, ponieważ treść tego rodzaju umów musi zostać określona zgodnie z art. 4 zanim będzie można rozpocząć ich stosowanie. Jeżeli przyczyna zakłócenia świadczenia usług lub nieuchronnego ryzyka zakłócenia świadczenia usług w dalszym ciągu występuje po wygaśnięciu wspomnianych środków nadzwyczajnych po upływie okresu dwóch lat, właściwy organ może przyjąć nowe środki nadzwyczajne zgodnie z art. 5 ust. 5, o ile jest w stanie wykazać, że udzielenie zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych na podstawie pozostałych przepisów rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 nie było materialnie możliwe z uwagi na utrzymujące się nadzwyczajne okoliczności.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług w zakresie transportu autobusowego lub tramwajowego zdefiniowanych w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych (dyrektywie 2014/24/UE i dyrektywie 2014/25/UE) udziela się zgodnie z przepisami tych dyrektyw, o ile takie zamówienia nie są udzielane w formie koncesji na usługi zgodnie z definicją zawartą w tych dyrektywach. Art. 5 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 nie ma zatem zastosowania do udzielania zamówień prowadzących do zawarcia takich umów. W dyrektywach w sprawie zamówień publicznych przewidziano jednak określone postępowania o udzielenie zamówienia przeprowadzane w trybie pilnym, w tym również możliwość zastosowania w określonych okolicznościach procedury negocjacyjnej bez uprzedniej publikacji (35).

Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 stanowi, że obowiązek publikacji określonych informacji z co najmniej rocznym wyprzedzeniem przed bezpośrednim udzieleniem zamówienia zgodnie z art. 7 ust. 2 nie ma zastosowania w przypadku zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych udzielanego w rezultacie zastosowania środków nadzwyczajnych zgodnie z art. 5 ust. 5. W opinii Komisji obowiązek ten analogicznie nie ma zastosowania również w przypadku udzielenia zamówienia prowadzącego do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu autobusowego lub tramwajowego w ramach postępowań o udzielenie zamówienia przeprowadzanych w trybie pilnym przewidzianych w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych, ponieważ uniemożliwiałoby to udzielenie zamówienia w takim trybie.

2.5.3.5.   Art. 5 ust. 6. Kolejowe usług transportowe, które kwalifikują się do procedury bezpośredniego udzielania zamówień

Zgodnie z art. 5 ust. 6 właściwe organy mogą bezpośrednio przyznawać zamówienia prowadzące do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu kolejowego „z wyjątkiem innych rodzajów transportu szynowego, takich jak metro lub tramwaje”.

Udzielając osobie trzeciej zamówienia prowadzącego do zawarcia umów o świadczenie usług użyteczności publicznej, organ jest obowiązany przestrzegać ogólnych zasad ustanowionych w Traktacie, takich jak zasada przejrzystości i równego traktowania (36). Bezpośrednie udzielanie takich zamówień na mocy art. 5 ust. 6 musi więc być zgodne z tymi ustanowionymi w Traktacie zasadami. Z tych względów w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007, w szczególności w art. 7 ust. 2 i 3, zawarto wymóg, by właściwe organy publikowały określone informacje dotyczące udzielonych bezpośrednio zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu kolejowego co najmniej jeden rok przed udzieleniem zamówienia oraz w terminie jednego roku od daty jego udzielenia.

Wyjątek od ogólnej zasady stosowania procedury przetargowej przy udzielaniu zamówień musi również być stosowany w sposób zawężający. Usług zastępujących transport kolejowych, takich jak usługi transportu autobusami i autokarami, do których świadczenia może być zobowiązany, na mocy umowy, podmiot świadczący usługi publiczne w wypadku zakłóceń połączeń kolejowych, nie można uznać za usługi w zakresie transportu kolejowego, a zatem nie wchodzą one w zakres art. 5 ust. 6. Przedsiębiorstwo kolejowe powinno zatem świadczyć takie usługi zastępcze przy użyciu autobusów i autokarów w ramach umowy podwykonawstwa, zgodnie z właściwymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych.

To, czy określone rodzaje miejskich i podmiejskich kolejowych systemów transportowych, takich jak S-Bahn (w Austrii, Niemczech i Danii) oraz RER (we Francji), lub środki transportu podobne do „innych rodzajów transportu szynowego” (na przykład metro lub tramwaje), takie jak systemy tramwajowo-kolejowe lub niektóre automatyczne systemy kolejowe eksploatowane w ramach systemów sterowania optycznego, mieszczą się w zakresie wyłączenia określonego w art. 5 ust. 6 odnośnie do transportu kolejowego, należy oceniać osobno dla każdego przypadku, z zastosowaniem odpowiednich kryteriów. Wynik oceny zależeć będzie w szczególności od tego, czy systemy te mogą w normalnych warunkach działać wymiennie z konwencjonalnymi sieciami kolei ciężkiej lub czy wykorzystują one tę samą infrastrukturę co te sieci. Wprawdzie systemy tramwajowo-kolejowe korzystają z infrastruktury kolei ciężkiej, odznaczają się one jednak cechami szczególnymi, na podstawie których należy uznać je za „inny rodzaj transportu szynowego”.

2.5.4.   
  Art. 5 ust. 7. Ponowne rozpatrzenie decyzji o udzieleniu zamówienia

Przywołany przepis zobowiązuje państwa członkowskie do wdrażania środków niezbędnych do zapewnienia, aby decyzje podejmowane przez właściwe organy zgodnie z art. 5 ust. 2–6 mogły zostać szybko i skutecznie skontrolowane na żądanie każdej osoby, która jest lub była zainteresowana uzyskaniem danego zamówienia i która doznała szkody lub której grozi szkoda w wyniku zarzucanego naruszenia („zainteresowane strony”), ze względu na naruszenie przez takie decyzje prawa Unii lub przepisów krajowych, które wprowadzają je w życie. Tego rodzaju organy odwoławcze mogą być organami sądowymi.

W art. 5 ust. 7 akapit drugi doprecyzowano ponadto, że w przypadkach bezpośredniego udzielenia zamówienia, o których mowa w ust. 4a i 4b, takie środki muszą obejmować możliwość zwrócenia się przez zainteresowane strony do niezależnego organu wyznaczonego przez dane państwo członkowskie o ocenę decyzji wraz z uzasadnieniem podjętej przez właściwy organ.

Jak wyjaśniono w motywie 27 rozporządzenia (UE) 2016/2338, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o przeprowadzeniu tego rodzaju oceny w ramach kontroli sądowej. Taka ocena może zatem zostać przeprowadzona w szczególności przez wyznaczony niezależny organ w celu jej wykorzystania w kontekście procedury kontroli, o której mowa w art. 5 ust. 7 akapit pierwszy. W opinii Komisji tego rodzaju niezależny organ powinien dysponować wystarczającą znajomością rynku i dostępem do informacji niezbędnych do przeprowadzenia specjalistycznej oceny. Z tych powodów do pełnienia tej funkcji dobrze nadają się organy regulacyjne dla sektora kolejowego w rozumieniu art. 55 dyrektywy 2012/34/UE. Jeżeli państwo członkowskie wyznaczyło niezależny organ inny niż swój organ regulacyjny dla sektora kolejowego, poziom niezależności takiego organu powinien być wystarczający do zapewnienia jego niezależności prawnej i operacyjnej od interesów właściwych organów i przedsiębiorstw kolejowych oraz co najmniej odpowiadać poziomowi niezależności organu regulacyjnego dla sektora kolejowego.

Wynik takiej oceny musi zostać podany do wiadomości publicznej zgodnie z prawem krajowym. Komisja uważa, że wymóg publikacji obejmuje przynajmniej kluczowe punkty oceny oraz jej ostateczny wynik wskazujący, czy uzasadnienie decyzji o udzieleniu zamówienia jest zgodne z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.

W przypadku gdy organy odwoławcze nie mają charakteru sądowego, ich decyzje należy każdorazowo uzasadnić na piśmie. Ponadto w takiej sytuacji decyzje tych organów muszą podlegać kontroli sądowej lub kontroli ze strony innego organu będącego sądem lub trybunałem w rozumieniu art. 267 TFUE.

2.5.5.   
  Zmiany umów o świadczenie usług publicznych

Jeśli zachodzi potrzeba wprowadzenia zmian w umowie o świadczenie usług publicznych w trakcie jej obowiązywania, na przykład gdy w wyniku przedłużenia linii metra konieczne jest dostosowanie częstotliwości usług transportowych i związanej z tym wysokości rekompensaty, powstaje pytanie, czy właściwy organ powinien rozpocząć procedurę w celu udzielenia nowego zamówienia lub czy do odnośnej umowy można wprowadzić zmiany bez przeprowadzania takiej procedury.

Sądy Unii orzekły, że w przypadku drobnych, innych niż istotne zmian udzielenie nowego zamówienia nie jest konieczne do zapewnienia zgodności z zasadami ogólnymi Traktatu, takimi jak zasada przejrzystości i niedyskryminacji; wystarczająca jest zwykła zmiana umowy. Sądy Unii stwierdziły jednak również, że aby zapewnić przejrzystość procedur i równe traktowanie oferentów, wprowadzenie istotnych zmian w podstawowych postanowieniach umowy koncesji na usługi lub w zamówieniach objętych zakresem dyrektywy w sprawie zamówień publicznych wymaga w niektórych przypadkach udzielenia nowego zamówienia. Przypadek taki ma w szczególności miejsce, gdy zmiany takie charakteryzują się cechami w sposób istotny odbiegającymi od postanowień pierwotnego zamówienia i w związku z tym mogą wskazywać na wolę ponownego negocjowania przez strony podstawowych ustaleń tego zamówienia (37).

Zgodnie z orzecznictwem sądów Unii zmiana zamówienia publicznego w czasie jego trwania może być uznana za istotną, jeżeli wprowadza ona warunki, które – gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnego postępowania o udzielenie zamówienia – umożliwiłyby dopuszczenie innych oferentów niż ci, którzy zostali pierwotnie dopuszczeni, lub umożliwiłyby dopuszczenie innej oferty niż ta, która została pierwotnie dopuszczona (38).

W związku z brakiem odnośnych przepisów w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 zasady zawarte w przytoczonym powyżej orzecznictwie stosuje się w pełnym zakresie w odniesieniu do zmian w objętych tym rozporządzeniem umowach o świadczenie usług publicznych. W celu ustalenia, jakie zmiany nie zaliczają się do istotnych, konieczna jest ocena każdego przypadku z osobna, w oparciu o obiektywne kryteria (39).

Zasady te mają zastosowanie do umów zawartych w wyniku udzielenia zamówienia w ramach konkurencyjnej procedury przetargowej. Ponadto, jeżeli po 24 grudnia 2023 r. w kluczowych postanowieniach umów zawartych w rezultacie udzielenia zamówień zgodnie z art. 5 ust. 6 wprowadzone zostaną istotne zmiany, taka sytuacja będzie wiązała się z koniecznością udzielenia nowego zamówienia i zawarcia nowej umowy.

Ponadto zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 przepisy szczególne dotyczące modyfikacji umów w okresie ich obowiązywania ustanowione w dyrektywie 2014/24/UE i dyrektywie 2014/25/UE (40) mają zastosowanie do umów zawartych w rezultacie udzielenia zamówienia zgodnie z tymi dyrektywami.

2.6.   Rekompensata za świadczenie usług publicznych

Przepisy unijne regulujące warunki, w których rekompensata za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym stanowi pomoc zgodnie z art. 107 TFUE, mają zastosowanie do transportu lądowego. Art. 106 ust. 2 TFUE nie ma zastosowania w przypadkach, w których rekompensata stanowi pomoc państwa i jest wypłacana za realizację zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych w sektorze transportu lądowego. Rekompensaty takie objęte są natomiast przepisem art. 93 TFUE. W związku z powyższym unijne przepisy w zakresie zgodności dotyczące rekompensat z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (41) ustanowione w oparciu o art. 106 ust. 2 TFUE nie mają zastosowania do transportu lądowego (42).

Celem przepisów dotyczących rekompensaty ustanowionych w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 jest zagwarantowanie, aby podmioty nie otrzymywały nadmiernych rekompensat, biorąc pod uwagę rozsądny zysk, aby rekompensata zapewniała stabilność finansowania procesu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego w perspektywie długoterminowej (43) oraz aby system zachęcał do ogólnej poprawy efektywności. W rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 przedstawiono również szczegółowe informacje na temat przeprowadzanych przez Komisję kontroli ex ante i ex post dotyczących poziomu przyznanej rekompensaty.

Jeżeli rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego wypłacana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, uznaje się ją tym samym za zgodną z zasadami rynku wewnętrznego i zgodnie z art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia nie podlega ona obowiązkowi wcześniejszego informowania o planach jej przyznania, określonemu w art. 108 ust. 3 TFUE.

Założenie dotyczące takiej zgodności i zwolnienie z obowiązku wcześniejszego informowania dotyczy jedynie sytuacji, w których rekompensata stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych spełniająca warunki określone przez sądy Unii w wyroku w sprawie Altmark (44) nie stanowi pomocy państwa i dlatego w żadnym przypadku nie podlega obowiązkowi wcześniejszego informowania. Aby jednak taka rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych była zgodna z prawem Unii, będzie musiała nadal spełniać inne wymogi określone w rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 dotyczące organizacji usług transportu lądowego zgodnie z zasadami rynku wewnętrznego, na przykład przepisy dotyczące okresu obowiązywania umowy o świadczenie usług publicznych, ochrony pracowników, dostępu do taboru kolejowego, procedur udzielania zamówień lub podwykonawstwa.

2.6.1.   
  Zamówienia udzielane na podstawie przetargu konkurencyjnego

W art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 przewidziano, że umowy o świadczenie usług publicznych oraz zasady ogólne określają uprzednio, w sposób obiektywny i przejrzysty, parametry, według których obliczane są ewentualne rekompensaty oraz charakter i zakres wszelkich przyznanych praw wyłącznych, w sposób zapobiegający nadmiernemu poziomowi rekompensaty.

W rozporządzeniu (WE) nr 1370/2007 nie określono jednak szczegółowych warunków dotyczących sposobu ustalania rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w przypadku, gdy powiązana umowa o świadczenie usług publicznych jest udzielana na podstawie procedury przetargowej w zastosowaniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Załącznik do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 („załącznik”) nie ma zastosowania do tych umów.

Otwarta, przejrzysta i niedyskryminująca procedura przetargowa powinna zasadniczo zapewniać, aby cena, jaką właściwy organ płaci za uzyskanie usługi publicznej opisanej w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, wiązała się z najmniejszym kosztem dla społeczności. Właściwe organy powinny jednak zwracać szczególną uwagę na przesłanki wskazujące na brak efektywnej konkurencji w przetargu.

Należy zauważyć, że nawet konkurencyjny przetarg sam w sobie nie gwarantuje, że nie wystąpi nadmierna rekompensata, tj. że rekompensata faktycznie wypłacona w okresie obowiązywania umowy nie przekroczy kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1370/2007.

2.6.2.   
  Rekompensata z tytułu bezpośrednio udzielonych zamówień

Jeżeli zamówienie publiczne na usługi jest udzielane bezpośrednio zgodnie z art. 5 ust. 2, 3a, 4, 4a, 4b, 5 lub 6 lub jeżeli właściwy organ narzuca ogólne zasady w rozumieniu art. 3 ust. 2, poziom rekompensaty nie jest wynikiem działania konkurencyjnych sił rynkowych, lecz bezpośrednich negocjacji lub jest bezpośrednio narzucony przez właściwy organ. W takich okolicznościach, zgodnie z art. 4 i art. 6 ust. 1, należy zastosować metodę obliczania maksymalnej kwoty rekompensaty określoną w załączniku, aby uniknąć nadmiernej rekompensaty.

Jeżeli zapewniona jest zgodność z załącznikiem (w uzupełnieniu wszystkich innych odpowiednich przepisów rozporządzenia (WE) nr 1370/2007), taką rekompensatę uznaje się za zgodną z rynkiem wewnętrznym, a zatem jest ona objęta wyłączeniem grupowym na podstawie art. 9 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.

2.6.3.   
  Nadmierna rekompensata

Umowa zawarta między podmiotem świadczącym usługi publiczne a właściwym organem może przybierać różne formy, w szczególności jeżeli chodzi o ustalenia dotyczące podziału ryzyka oraz maksymalny poziom rozsądnego zysku, który dany podmiot ma prawo zatrzymać.

Zazwyczaj właściwe organy będą musiały przeprowadzać regularne kontrole ex post w celu wykrycia wszelkich przypadków nadmiernej rekompensaty oraz przewidzieć w umowach o świadczenie usług publicznych mechanizmy wycofania umożliwiające odzyskanie wszelkich kwot nadmiernej rekompensaty.

Zasada ta ma zastosowanie do zamówień udzielanych w drodze przetargu oraz zamówień udzielanych bezpośrednio, ponieważ zakaz udzielania nadmiernej rekompensaty określony w art. 4 ust. 1 ma zastosowanie do wszystkich zamówień.

Komisja zaleca, aby takie kontrole pod kątem nadmiernej rekompensaty były przeprowadzane z uwzględnieniem kosztów i przychodów oraz maksymalnego poziomu zysku, który zwykle będzie ustalany w umowie. Metoda stosowana na potrzeby kontroli pod kątem nadmiernej rekompensaty powinna również uwzględniać efekty sieciowe, jeżeli można je określić ilościowo.

W przypadku zamówień prowadzących do zawarcia umów koncesji udzielanych w drodze przetargu można założyć, że zwycięski oferent uwzględnił już w swojej ofercie ewentualne zwiększenie wydajności, jakie zamierza osiągnąć w okresie obowiązywania umowy. Komisja uważa zatem, że wymóg kontroli ex post pod kątem nadmiernej rekompensaty może zostać dostosowany w przypadku takich umów, aby uwzględnić ich szczególny charakter.

W każdym przypadku właściwe organy mają możliwość określenia częstotliwości i zakresu kontroli pod kątem nadmiernej rekompensaty w zależności od okresu obowiązywania umowy i złożoności zamówienia.

2.6.4.   
  Pojęcie „rozsądnego zysku”

Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) koszty, które należy uwzględnić w umowie o świadczenie usług publicznych, mogą obejmować „odpowiedni zwrot z kapitału własnego”, czyli rozsądny zysk. Przepis ten ma zastosowanie bez względu na to, czy zamówienia są udzielane bezpośrednio czy w drodze przetargu.

W rozporządzeniu nie ma precyzyjnych wskazówek dotyczących tego, jak należy określić rozsądny zysk ani w przypadku zamówień udzielanych w drodze przetargu, ani w przypadku zamówień udzielanych bezpośrednio.

Zgodnie z ogólnymi zasadami mającymi zastosowanie do pomocy państwa w załączniku zdefiniowano „rozsądny zysk” jako „stopę zwrotu z kapitału, która w danym państwie członkowskim uznawana jest za normalną dla tego sektora i w której uwzględniono ryzyko lub brak ryzyka ingerencji organu publicznego ponoszone przez podmiot świadczący usługi publiczne”. W załączniku nie przedstawiono dalszych wskazówek dotyczących sposobu ustalania tego poziomu zysku i w każdym przypadku ma on zastosowanie wyłącznie do zamówień udzielanych bezpośrednio.

Użyteczne wskazówki dotyczące sposobu ustalenia odpowiedniego poziomu rozsądnego zysku można jednak znaleźć w komunikacie w sprawie UOIG.

W komunikacie tym wyjaśniono, że „jeśli dla danej usługi istnieje ogólnie przyjęte wynagrodzenie rynkowe, stanowi ono najlepszą wartość odniesienia przy ustalaniu rekompensaty w przypadku braku przetargu” (45). Przykładowym źródłem takich wartości są umowy zawierane w tym samym sektorze działalności i państwie członkowskim oraz o podobnych parametrach.

W takim przypadku poziom rozsądnego zysku można ustalić, porównując marżę zysku, jakiej zażądałoby typowe dobrze zarządzane przedsiębiorstwo prowadzące działalność w tym samym sektorze z tytułu świadczenia przedmiotowej usługi (46). Takie rynkowe wartości odniesienia nie zawsze jednak istnieją (47), a jeżeli istnieją, mogą wymagać dostosowania w przypadku, gdy ich cech nie można porównać z daną transakcją (48).

Standardowym sposobem obliczania stopy zwrotu z kapitału w ramach umowy o świadczenie usług publicznych jest uwzględnienie wewnętrznej stopy zwrotu (ang. IRR) osiąganej przez przedsiębiorstwo z zainwestowanego kapitału w okresie realizacji projektu, czyli IRR z przepływów pieniężnych w ramach danej umowy. W tym celu można również wykorzystać wskaźniki stosowane w rachunkowości, takie jak stopa zwrotu z kapitału własnego (ang. ROE), stopa zwrotu z zaangażowanego kapitału (ang. ROCE) lub inne ogólnie przyjęte wskaźniki ekonomiczne odnoszące się do zysku z kapitału.

Należy pamiętać, że wpływ na te wskaźniki mogą mieć metody rachunkowości stosowane przez podmiot, a same wskaźniki mogą odzwierciedlać sytuację podmiotu jedynie w danym roku. W takim przypadku należy zapewnić stosowanie wskaźników odzwierciedlających długoterminowe realia gospodarcze związane z realizacją umowy o świadczenie usług publicznych. O ile jest to wykonalne, poziom rozsądnego zysku należy szacować dla całego okresu obowiązywania umowy. Należy uwzględnić różnice w modelach ekonomicznych w odniesieniu do transportu koleją, tramwajami, metrem i autobusami. Przykładowo transport kolejowy jest bardzo kapitałochłonny, natomiast w przypadku transportu autobusowego głównym składnikiem kosztów jest personel.

Właściwy organ musi ustalić odpowiedni poziom rozsądnego zysku na podstawie analizy uwzględniającej szczególne okoliczności każdej umowy, która to analiza powinna zasadniczo polegać na porównaniu poziomu zysku wynikającego z umowy z poziomami zysku określonymi w porównywalnych umowach na rynku. Wynagrodzenie to musi uwzględniać standardowe wynagrodzenie rynkowe z tytułu świadczenia podobnych usług oraz poziom ryzyka związanego z umową. Na przykład umowa o świadczenie usług publicznych, w ramach której rekompensata może zostać dostosowana w celu uwzględnienia nieprzewidzianych kosztów, będzie wiązała się z mniejszym ryzykiem niż umowa, która przewiduje stałą rekompensatę. Przy założeniu, że pozostałe warunki są takie same, rozsądny zysk powinien być niższy w przypadku umowy wiążącej się z mniejszym ryzykiem. W umowie należy wyraźnie wskazać, czy i w jakich okolicznościach kwota rekompensaty może zostać dostosowana w celu odzwierciedlenia odpowiednich zmian zewnętrznych, ponieważ zwiększenie rekompensaty, które odbiega od warunków ex ante określonych w umowie, będzie zwykle uznawane za niezgodne z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007.

Metoda rekompensowania powinna zasadniczo sprzyjać efektywności zarządzania (49). Systemy rekompensat, w ramach których następuje automatyczne pokrycie faktycznie poniesionych kosztów, nie zachęcają podmiotu świadczącego usługi transportu do zwiększania z czasem efektywności kosztowej. Takie mechanizmy są dopuszczalne jedynie w przypadku wysokiej niepewności kosztów, a podmiot świadczący usługi transportu potrzebuje wysokiego stopnia ochrony przed niepewnością.

2.6.5.   
  Art. 4 ust. 1 i 2 oraz załącznik. Zapobieganie subsydiowaniu skrośnemu działalności komercyjnej

W przypadku gdy podmiot świadczący usługi publiczne prowadzi również działalność komercyjną, należy zapewnić, aby nie mógł on wykorzystać rekompensaty ze środków publicznych do umocnienia jego pozycji konkurencyjnej na innych rynkach, na których prowadzi działalność komercyjną. W tym celu w załączniku określono wymóg wprowadzenia rozdzielności rachunkowej między działalnością polegającą na świadczeniu usług publicznych i działalnością komercyjną, a także stosowania rzetelnej metody alokacji kosztów odzwierciedlającej rzeczywiste koszty świadczenia usługi publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2, w związku z załącznikiem, koszty i przychody podmiotu muszą być prawidłowo przyporządkowane odpowiednio do usług publicznych (świadczonych na podstawie poszczególnych umów) i usług komercyjnych (zob. sekcja 2.5.2).

Jeżeli na przykład koszty usług świadczonych na stacjach w ramach działalności polegającej na świadczeniu usług publicznych i działalności komercyjnej przyporządkowano by wyłącznie do usług publicznych, stanowiłoby to subsydiowanie skrośne, które jest niezgodne z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007. Szczególne obowiązki dotyczące rozdziału rachunkowości przedsiębiorstw kolejowych są również określone w dyrektywie 2012/34/WE (50).

Każda umowa o świadczenie usług publicznych powinna zawierać szczegółowe ustalenia dotyczące rekompensaty oraz dla każdej takiej umowy powinny istnieć konkretne zapisy księgowe. Jeżeli przedsiębiorstwo zawarło kilka umów o świadczenie usług publicznych, jego księgi rachunkowe powinny umożliwiać identyfikację rekompensat za realizację zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych w ramach różnych umów o świadczenie usług publicznych, oddzielnie od przychodów z działalności komercyjnej na rynku. Na pisemny wniosek Komisji przedmiotowe księgi rachunkowe muszą zostać jej udostępnione zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.

2.6.6.   
  Art. 4 ust. 1. Zachęty do poprawy wyników w zakresie wydajności

Zgodnie z motywem 27 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 w przypadku bezpośredniego udzielenia zamówienia lub w ramach zasad ogólnych parametry rekompensaty należy określić w taki sposób, aby kwota rekompensaty była odpowiednia i odzwierciedlała „starania o efektywność i jakość usług”. W pkt 7 załącznika określono, że metoda rekompensowania powinna „promować utrzymanie lub rozwój systemu skutecznego zarządzania podmiotu świadczącego usługi publiczne, który to system może zostać poddany obiektywniej ocenie”.

Oznacza to, że zachęty do ekonomicznie wydajnego świadczenia usługi powinny być włączone do metody rekompensowania. Wydajność powinna z czasem wzrastać, a poprawa powinna być obiektywnie możliwa do zmierzenia.

Wydajność należy rozumieć jako związek między jakością (lub poziomem) usług publicznych a wykorzystywanymi zasobami. Zachęty mogą być zatem opracowane w taki sposób, aby przyczyniały się do zmniejszenia kosztów lub zwiększenia jakości/poziomu usług. Zmniejszenie kosztów osiągnięte kosztem jakości/poziomu usług nie stanowi jednak poprawy wydajności.

Zachęty do poprawy wyników w zakresie wydajności powinny być realistyczne, proporcjonalne i precyzyjnie określone w umowie. Przyrost wydajności powinien być odpowiednio dzielony pomiędzy podmiot, organy publiczne i – w stosownych przypadkach – użytkowników. Podmiot nie powinien mieć możliwości zatrzymania nieproporcjonalnej części takich korzyści. Każdy taki mechanizm zachęcający do poprawy wyników w zakresie wydajności musi być oparty na obiektywnych i wymiernych kryteriach określonych w akcie powierzenia i podlegających przejrzystej ocenie ex post przeprowadzanej przez właściwy organ.

2.6.7.   
  Art. 6 ust. 1. Kontrola zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007

Właściwe organy są zobowiązane do przeprowadzania regularnych kontroli w okresie obowiązywania umowy o świadczenie usług publicznych, w szczególności jeżeli została ona zawarta bezpośrednio, nie tylko w celu sprawdzenia zgodności z jej warunkami, ale również w celu wykrycia (i odzyskania) na wczesnym etapie wszelkich kwot nadmiernej rekompensaty. Jest to szczególnie ważne w przypadku umów długoterminowych.

2.6.8.   
  Art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1. Obowiązek wypłacania podmiotom świadczącym usługi publiczne „odpowiedniej” rekompensaty za realizację zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych

Zgodnie z pkt 7 załącznika do rozporządzenia „metoda rekompensowania musi promować utrzymanie lub rozwój [...] usług transportu pasażerskiego odpowiednio wysokiej jakości”. Zasada ta jest również zapisana w art. 2a ust. 2 lit. b), który stanowi, że rekompensaty związane z wynikiem finansowym netto realizacji zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych muszą prowadzić do stabilności finansowej świadczenia usług publicznych w zakresie transportu pasażerskiego w perspektywie długoterminowej.

Oznacza to, że rekompensaty udostępniane przez właściwe organy powinny umożliwiać operatorom świadczenie usług wysokiej jakości w sposób zrównoważony finansowo. Niedofinansowanie spowodowałoby pogorszenie jakości świadczonych usług. Co więcej, w przypadku zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych udzielanych w drodze przetargu zbyt niska rekompensata zniechęcałaby potencjalnych oferentów do udziału w procedurach przetargowych.

2.7.   Art. 7 ust. 2, 3 i 4. Publikacja i przejrzystość

Wytyczne interpretacyjne zawarte w niniejszej sekcji dotyczą obowiązku zapewnienia przez właściwe organy przejrzystości w odniesieniu do udzielania zamówień prowadzących do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych zarówno przed rozpoczęciem postępowania o udzielenie zamówienia, jak i po jego zakończeniu.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 najpóźniej rok przed publikacją zaproszenia do składania ofert lub bezpośrednim udzieleniem zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych właściwe organy publikują w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej określone informacje na temat planowanego zamówienia. Obowiązek publikowania tych informacji dotyczy również sytuacji, gdy zamówienia publiczne na usługi udzielane są na podstawie art. 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych, nawet jeśli dyrektywy te nie przewidują publikacji takich informacji (51).

Celem art. 7 ust. 2 jest, po pierwsze, umożliwienie podmiotom gospodarczym zareagowania na zamiar właściwego organu, w szczególności na tryb udzielenia zamówienia, jaki organ ten zamierza zastosować (zaproszenie do składania ofert lub bezpośrednie udzielenie zamówienia), a po drugie, zapewnienie podmiotom gospodarczym czasu, aby mogły one jak najlepiej przygotować się do udziału w przetargu. W rezultacie brak publikacji informacji zgodnie z art. 7 ust. 2 może skutkować unieważnieniem zaproszenia do składania ofert, jeżeli brak wcześniejszych informacji spowodował znaczne pogorszenie sytuacji podmiotów w porównaniu z sytuacją podmiotu, który obecnie realizuje zamówienie, a zatem posiada dokładną wiedzę na temat wszystkich jego cech (52). Taki brak publikacji pozbawia również państwa członkowskie możliwości skorzystania ze zwolnienia z obowiązku informowania na podstawie art. 108 ust. 3 TFUE (53).

Art. 7 ust. 3 stanowi, że w okresie jednego roku od bezpośredniego udzielenia zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych w zakresie transportu kolejowego właściwy organ publikuje określone informacje na temat udzielonego zamówienia.

Służby Komisji opracowały wzory formularzy i procedury umożliwiające właściwym organom spełnienie tych wymogów w zakresie publikacji. Do celów publikacji informacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej właściwe organy powinny korzystać ze specjalnego narzędzia „eNotices” (54) do wypełniania i składania ogłoszeń na potrzeby publikacji na portalu „Tenders Electronic Daily” (TED).

Zgodnie z art. 7 ust. 4 na wniosek zainteresowanej strony właściwy organ przekazuje jej uzasadnienie decyzji o bezpośrednim udzieleniu zamówienia prowadzącego do zawarcia umowy o świadczenie usług publicznych. Właściwy organ musi określić zamiar bezpośredniego udzielenia zamówienia na rok przed jego udzieleniem, ponieważ informacja ta musi zostać opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 7 ust. 2, w szczególności lit. b)). W ten sposób zainteresowane strony otrzymują możliwość sformułowania pytań na długo przed udzieleniem zamówienia, co musi nastąpić najwcześniej rok po publikacji. W celu zapewnienia skutecznej ochrony prawnej informacje będące przedmiotem wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 4, powinny zostać dostarczone bez zbędnej zwłoki.

W art. 7 ust. 2 i 4 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 nie przewidziano wymogu, aby właściwy organ publikował lub przekazywał wszystkim zainteresowanym podmiotom gospodarczym wszystkie informacje niezbędne do umożliwienia im złożenia wystarczająco szczegółowej oferty, która mogłaby zostać poddana ocenie porównawczej, ani też aby przeprowadzał taką ocenę porównawczą wszystkich ofert, które mogły wpłynąć po opublikowaniu tych informacji (55).

2.8.   Przepisy przejściowe

W tej sekcji przedstawiono wytyczne interpretacyjne dotyczące niektórych aspektów przepisów przejściowych w odniesieniu do zamówień udzielonych przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 oraz zamówień udzielonych w okresach przejściowych określonych w art. 8.

2.8.1.   
  Art. 8 ust. 3 lit. b) i c). Maksymalny okres obowiązywania wynoszący 30 lat

Zgodnie z art. 8 ust. 3 lit. b) i c) zamówienia prowadzące do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych udzielone „przed dniem 26 lipca 2000 r. na podstawie procedury innej niż procedura przetargowa zapewniająca uczciwą konkurencję” lub udzielone „po dniu 26 lipca 2000 r. i przed dnia 3 grudnia 2009 r. na podstawie procedury przetargowej zapewniającej uczciwą konkurencję [...] mogą obowiązywać do czasu ich wygaśnięcia, lecz nie dłużej niż przez okres 30 lat”.

Chociaż przepis ten nie określa wyraźnie momentu początkowego, od którego należy liczyć maksymalny okres 30 lat, sądy Unii uznały, że okres ten rozpoczyna bieg od daty wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 (56). W związku z tym, biorąc pod uwagę fakt, że rozporządzenie weszło w życie w dniu 3 grudnia 2009 r., wszystkie zamówienia publiczne na usługi, które podlegają przepisom art. 8 ust. 3 lit. b) i c), mogą być kontynuowane najpóźniej do dnia 3 grudnia 2039 r.

2.8.2.   
  Art. 8 ust. 3 lit. d). Znaczenie sformułowania „czas określony porównywalny z okresami obowiązywania określonymi w art. 4”

Zgodnie z art. 8 ust. 3 lit. d) zamówienia prowadzące do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych udzielone „od dnia 26 lipca 2000 r. i przed dniem 24 grudnia 2017 r. na podstawie procedury innej niż procedura przetargowa zapewniająca uczciwą konkurencję [...] mogą obowiązywać aż do ich wygaśnięcia, o ile zawarte są na czas określony porównywalny z okresami obowiązywania określonymi w art. 4”.

Komisja uważa, że sformułowanie „porównywalny z okresami obowiązywania określonymi w art. 4” należy interpretować w sposób zawężający, aby zapewnić podejmowanie przez państwa członkowskie działań prowadzących do osiągnięcia celów rozporządzenia (WE) nr 1370/2007, począwszy od daty jego wejścia w życie w dniu 3 grudnia 2009 r. Zdaniem Komisji logika nakazuje uznać, że okres obowiązywania umów o świadczenie usług publicznych powinien być bardzo zbliżony do okresów wskazanych w art. 4.

---

(1)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości (COM(2020) 789 final), 9.12.2020.

(2)  Dz.U. L 315 z 3.12.2007, s. 1.

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2338 z dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do otwarcia rynku krajowych usług kolejowego transportu pasażerskiego (Dz.U. L 354 z 23.12.2016, s. 22).

(4)  Czwarty pakiet kolejowy to zestaw sześciu aktów prawnych mających na celu urzeczywistnienie jednolitego rynku przewozów kolejowych; zob. https://transport.ec.europa.eu/transport-modes/rail/railway-packages/fourth-railway-package-2016_en

(5)  Komunikat Komisji w sprawie wytycznych interpretacyjnych w odniesieniu do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego z dnia 29 marca 2014 r. (Dz.U. C 92 z 29.3.2014, s. 1).

(6)  Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65.

(7)  Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243.

(8)  Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1.

(9)  Należy zauważyć, że rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 nadal odnosi się do dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE, które w międzyczasie uchylono i zastąpiono dyrektywami 2014/24/UE i 2014/25/UE. Wszystkie te odniesienia należy rozumieć jako dotyczące nowych dyrektyw.

(10)  Art. 10 ust. 3 dyrektywy 2014/23/UE.

(11)  Dz.U. L 364 z 12.12.1992, s. 7.

(12)  Komunikat Komisji w sprawie interpretacji rozporządzenia Rady (EWG) nr 3577/92 dotyczącego stosowania zasady swobody świadczenia usług w transporcie morskim w obrębie państw członkowskich (kabotaż morski) (COM/2014/0232 final), 22.4.2014.

(13)  Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 32.

(14)  Wyrok z dnia 24 lipca 2003 r., Altmark Trans, C-280/00, EU:C:2003:415 („wyrok w sprawie Altmark”).

(15)  Wyrok z dnia 29 listopada 2018 r., ARFEA/Komisja Europejska, T-720/16, EU:T:2018:853, pkt 88; wyrok z dnia 24 listopada 2020 r., Viasat Broadcasting UK Ltd, C-445/19, EU:C:2020:952, pkt 33.

(16)  Wyrok z dnia 12 lutego 2008 r., BUPA i in./Komisja Europejska, T-289/03, EU:T:2008:29, pkt 168.

(17)  Podejście to jest zgodne z ogólnym podejściem Komisji do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w innych sektorach. Zob. w szczególności pkt 48 komunikatu Komisji w sprawie stosowania reguł Unii Europejskiej w dziedzinie pomocy państwa w odniesieniu do rekompensaty z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym („komunikat w sprawie UOIG”) (Dz.U. C 8 z 11.1.2012, s. 4).

(18)  Zob. w szczególności wyrok z dnia 1 marca 2017 r., Société nationale maritime Corse Méditerranée (SNCM)/Komisja Europejska, T-454/13, EU:T:2017:134, pkt 134 („wyrok w sprawie SNCM”).

(19)  Wyrok z dnia 1 marca 2017 r., Republika Francuska/Komisja Europejska, T-366/13, ECLI:EU:T:2017:135, pkt 105.

(20)  Wyrok w sprawie SNCM, pkt 134.

(21)  Wyrok z dnia 18 stycznia 2017 r., Andersen/Komisja Europejska, T-92/11 RENV, EU:T:2017:14, pkt 70. Sąd odnosi się do szczególnych cech transportu kolejowego wspomnianych w motywie 25 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007. Motyw ten odnosi się do szczególnych kwestii obciążenia inwestycyjnego oraz kosztów inwestycji.

(22)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1795 z dnia 20 listopada 2018 r. ustanawiające procedurę i kryteria do celów stosowania badania równowagi ekonomicznej zgodnie z art. 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE (Dz.U. L 294 z 21.11.2018, s. 5).

(23)  W sprawie pomiaru w kilometrach według rozkładu jazdy zob. wyrok z dnia 27 października 2016 r., Hörmann Reisen, C-292/15, EU:C:2016:817 („wyrok w sprawie Hörmann Reisen”).

(24)  Zob. w tym zakresie wyrok w sprawie Hörmann Reisen, pkt 34–48.

(25)  Dz.U. L 82 z 22.3.2001, s. 16.

(26)  Zgodnie z orzecznictwem sądów Unii dyrektywę 2001/23/WE stosuje się do przeniesienia własności przedsiębiorstwa, które odbywa się po przeprowadzeniu procedury przetargowej, w ramach której przyznano zamówienie publiczne na usługi. Dyrektywa 2001/23/WE ma zastosowanie do sektorów, takich jak transport autobusowy lub kolejowy, w których działalność opiera się na rzeczowych aktywach trwałych, jeśli następuje przeniesienie istotnych rzeczowych aktywów trwałych. Przeniesienie w rozumieniu dyrektywy 2001/23/WE ma miejsce również wtedy, gdy prawo własności do rzeczowych aktywów trwałych wykorzystywanych wcześniej przez jednostkę przekazującą i przejętych przez jednostkę przejmującą nie zostało przeniesione, na przykład w przypadku, gdy przejmowane przez jednostkę przejmującą aktywa nie należały do jednostki przekazywanej, ale zostały dostarczone przez instytucję zamawiającą; zob. podobnie wyrok z dnia 20 listopada 2003 r., Abler, C-340/01, EU:C:2003:629; zob. też wyrok z dnia 26 listopada 2015 r., ADIF, C-509/14, EU:C:2015:781.

(27)  Może to obejmować miejskie obszary funkcjonalne, na które składa się miasto i jego strefa dojazdowa.

(28)  Wyrok z dnia 13 listopada 2008 r., Coditel Brabant, C-324/07, EU:C:2008:621, pkt 30.

(29)  Opinia rzecznika generalnego przedstawiona w dniu 25 października 2018 r. w sprawach połączonych C-350/17 i C-351/17, Mobit, EU:C:2018:869, pkt 104.

(30)  Wyrok z dnia 21 marca 2019 r., Rhein-Sieg-Kreis, sprawy połączone C-266/17 i C-267/17, EU:C:2019:241.

(31)  Zob., ex multis, wyrok z dnia 18 stycznia 2001 r., Komisja Wspólnot Europejskich/Królestwo Hiszpanii, C-83/99, EU:C:2001:31, pkt 19, oraz wyrok z dnia 7 lipca 2022 r., Pricoforest SRL/Inspectoratul de Stat pentru Controlul în Transportul Rutier (ISCTR), C-13/21, EU:C:2022:531, pkt 30.

(32)  MOVE-PSO-REGULATION@ec.europa.eu

(33)  Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).

(34)  MOVE-PSO-REGULATION@ec.europa.eu

(35)  Zob. art. 32 i 72 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 50 i 89 dyrektywy 2014/25/UE.

(36)  Zob. na przykład motyw 20 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007: „W przypadku gdy organ publiczny postanawia powierzyć osobie trzeciej świadczenie usług użyteczności publicznej, wybór podmiotu świadczącego usługi publiczne musi następować zgodnie z prawem wspólnotowym w zakresie umów publicznych i koncesji, jak postanowiono w art. 43–49 Traktatu, jak również zgodnie z zasadami przejrzystości i równego traktowania”.

(37)  Wyrok z dnia 5 października 2000 r., Komisja Wspólnot Europejskich/Republika Francuska, C-337/98, EU:C:2000:543, pkt 44 i 46; wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r., pressetext Nachrichtenagentur, C-454/06, EU:C:2008:351, pkt 34; wyrok z dnia 13 kwietnia 2010 r., Wall, C-91/08, EU:C:2010:182, pkt 37 i 38 („wyrok w sprawie Wall”) oraz wyrok z dnia 14 maja 2020 r., T-Systems Magyarország Zrt., C-263/19, EU:C:2020:373, pkt 61. Orzecznictwo sądów Unii zostało również wzięte pod uwagę przy ustalaniu warunków, w których modyfikacja umów w okresie ich obowiązywania wymaga przeprowadzenia nowego postępowania o udzielenie zamówienia zgodnie z art. 72 dyrektywy 2014/24/UE i art. 89 dyrektywy 2014/25/UE. Podobne przepisy przewidziano również w art. 43 dyrektywy 2014/23/UE.

(38)  Wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r., pressetext Nachrichtenagentur, C-454/06, EU:C:2008:351, pkt 35–37; wyrok w sprawie Wall, pkt 38; wyrok z dnia 7 września 2016 r., Finn Frogne, C-549/14, EU:C:2016:634, pkt 28 oraz wyrok z dnia 3 października 2019 r., Delta Antrepriză de Construcţii şi Montaj 93, C-267/18, EU:C:2019:826, pkt 33.

(39)  Sądy Unii podkreśliły w wyroku w sprawie Wall, że zmiana podwykonawcy, nawet jeżeli możliwość takiej zmiany przewidziano w umowie, może w wyjątkowych przypadkach stanowić istotną zmianę jednego z zasadniczych postanowień umowy koncesji, jeżeli wybór jednego konkretnego podwykonawcy, ze względu na szczególne cechy danych usług, był czynnikiem decydującym przy zawieraniu umowy, przy czym w każdym przypadku ocena stanu faktycznego należy do sądu odsyłającego.

(40)  Art. 72 dyrektywy 2014/24/UE i art. 89 dyrektywy 2014/25/UE.

(41)  W szczególności decyzja Komisji w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 TFUE do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 7 z 11.1.2012, s. 3) i unijne ramy dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (Dz.U. C 8 z 11.1.2012, s. 15).

(42)  Przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 360/2012 w sprawie stosowania art. 107 i 108 do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 114 z 26.4.2012, s. 8) mają jednak zastosowanie do przedsiębiorstw świadczących usługi transportu lądowego, z wyjątkiem pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym prowadzącym działalność zarobkową w zakresie transportu drogowego towarów (zob. motyw 7 i art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 360/2012).

(43)  Art. 2a ust. 2.

(44)  Zob. wyrok w sprawie Altmark, a także w szczególności sekcja 3 komunikatu w sprawie UOIG.

(45)  Pkt 69 komunikatu w sprawie UOIG.

(46)  W komunikacie w sprawie UOIG zawarto dalsze wskazówki pozwalające ustalić, jakie przedsiębiorstwo należy uznać za typowe przedsiębiorstwo, dobrze zarządzane i odpowiednio wyposażone w środki materialne umożliwiające mu spełnienie niezbędnych wymogów dotyczących odnośnych usług publicznych. Zob. w szczególności pkt 70–76.

(47)  Utrzymują się znaczne różnice między krajowymi rynkami kolejowymi (co podkreślono w 7. sprawozdaniu w sprawie monitorowania rozwoju rynku przewozów kolejowych opublikowanym przez Komisję w styczniu 2021 r.), a także występują bardzo znaczące interwencje państwa zakłócające ceny na tym rynku. Zob. https://ec.europa.eu/transport/modes/rail/market/market_monitoring_en

(48)  Oznacza to, że nie zawsze możliwe jest zastosowanie jako wartości odniesienia średniej marży zysku w sektorze. Specyfika umowy, a zwłaszcza ryzyko związane z umową, może w konkretnym przypadku wymagać dostosowania marży zysku w celu zapewnienia, aby marża ta pozostała na rozsądnym poziomie.

(49)  W szczególności pkt 7 załącznika do rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.

(50)  Art. 6 dotyczący rozdziału rachunkowości przedsiębiorstw kolejowych i zarządców infrastruktury kolejowej.

(51)  Wyrok z dnia 20 września 2018 r., Stefan Rudigier, C-518/17, EU:C:2018:757 („wyrok w sprawie Rudigier”).

(52)  Jak określono w wyroku w sprawie Rudigier.

(53)  Zob. w tym zakresie wyrok z dnia 12 października 1978 r., Komisja i Belgia, C-156/77, pkt 10, oraz wyrok z dnia 21 lipca 2016 r., Dilly’s Wellnesshotel GmbH, C-493/14, ECLI:EU:C:2016:577, pkt 38.

(54)  Narzędzie to jest dostępne we wszystkich językach urzędowych UE pod adresem: https://enotices.ted.europa.eu

(55)  Wyrok z dnia 24 października 2019 r., Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato, C-515/18, EU:C:2019:893.

(56)  Wyrok z dnia 19 marca 2020 r., Compañía de Tranvías de La Coruña, C-45/19, EU:C:2020:224.

---

ZAŁĄCZNIK

Państwa członkowskie, których wielkość rynku kolejowych przewozów pasażerskich wynosiła mniej niż 23 mln pociągokilometrów w grudniu 2017 r.

Bułgaria

Estonia

Grecja

Chorwacja

Irlandia

Litwa

Luksemburg

Łotwa

Słowenia

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/28 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/28

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10865 – ASTORG / IPCOM)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/02)

W dniu 30 sierpnia 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10865. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10865. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/29 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/29

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10886 – INEOS / SINOPEC / SHANGHAI SECCO PETROCHEMICAL)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/03)

W dniu 25 października 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10886. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10886. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/30 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/30

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10958 – CARLYLE / GARNICA)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/04)

W dniu 29 listopada 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10958. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10958. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/31 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/31

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.11101 – CEPSA / BOH / BWT)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/05)

W dniu 14 czerwca 2023 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11101. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11101. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/32 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/32

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10823 – CLEARLAKE / TA ASSOCIATES / EPHESOFT)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/06)

W dniu 12 sierpnia 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10823. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10823. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/33 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/33

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10674 – INTERPARKING SERVIZI / OSR / PARKING LOT JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/07)

W dniu 11 maja 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10674. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10674. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/34 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/34

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.11110 – EFMS / PSPIB / RADIUS)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/08)

W dniu 7 czerwca 2023 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11110. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11110. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/35 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/35

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.11030 – AWARE SUPER / ABP / DV4 / OMERS / REAL ESTATE JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/09)

W dniu 13 czerwca 2023 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11030. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11030. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/36 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/36

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10879 – EMZ PARTNERS / IK INVESTMENT / OAKLEY CAPITAL / MR VALENTIN SCHÜTT / WISHCARD)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/10)

W dniu 27 września 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10879. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10879. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/37 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/37

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.11131 – PIERER / LEONI)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2023/C 222/11)

W dniu 13 czerwca 2023 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11131. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32023M11131. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

IV Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Rada

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/38 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/38

---

Ogłoszenie skierowane do „RT Balkan”, „Oriental Review”, „Tsargrad”, „New Eastern Outlook”, „Katehon” w sprawie ich umieszczenia w decyzji Rady 2014/512/WPZiB i rozporządzeniu Rady (UE) nr 833/2014 dotyczących środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie

(2023/C 222/12)

Rada umieściła wyżej wymienione podmioty w załączniku IX do decyzji Rady 2014/512/WPZiB (1) i w załączniku XV do rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 dotyczących środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (2), mając na celu zastosowanie tych środków od dnia 1 października 2023 r., z zastrzeżeniem podjęcia przez Radę decyzji po przeprowadzeniu analizy odnośnych faktów.

Odnośne podmioty informuje się niniejszym, że mogą skierować do Rady wniosek o uzyskanie informacji dotyczących takiego umieszczenia; wniosek ten należy wysłać, przed dniem 3 lipca 2023 r., na następujący adres:

| Rada Unii Europejskiej |
| --- |
| General Secretariat |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Rada Unii Europejskiej

General Secretariat

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Adres poczty elektronicznej: sanctions@consilium.europa.eu

---

(1)  Dz.U. L 229 z 31.7.2014, s. 13.

(2)  Dz.U. L 229 z 31.7.2014, s. 1.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/39 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/39

---

Ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi

(2023/C 222/13)

Poniższe informacje skierowane są do osób, podmiotów i organów wymienionych w załączniku do decyzji Rady 2014/145/WPZiB (1), zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218 (2), oraz w załączniku I do rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 (3), wykonywanego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216 (4), w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi.

Rada Unii Europejskiej zdecydowała, że te osoby, podmioty i organy powinny znaleźć się w wykazie osób, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji 2014/145/WPZiB i w rozporządzeniu (UE) nr 269/2014, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi. Uzasadnienie wskazania tych osób, podmiotów i organów podano w odnośnych wpisach zawartych w tych załącznikach.

Zwraca się uwagę tych osób, podmiotów i organów na to, że mogą one złożyć wniosek do właściwych organów w odpowiednim państwie członkowskim lub w odpowiednich państwach członkowskich, które to organy wskazano na stronach internetowych wymienionych w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 269/2014, po to by otrzymać zezwolenie na użycie zamrożonych środków finansowych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb lub dokonania określonych płatności (por. art. 4 rozporządzenia).

Zainteresowane osoby, podmioty i organy mogą złożyć wniosek do Rady (wraz z dokumentami uzupełniającymi) o ponowne rozpatrzenie decyzji o umieszczeniu ich w wyżej wymienionym wykazie; wniosek należy skierować na następujący adres: do 14 lipca 2023 r..

Rada Unii Europejskiej

Sekretariat Generalny

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Adres poczty elektronicznej: sanctions@consilium.europa.eu

Zwraca się także uwagę zainteresowanych osób, podmiotów i organów na to, że mogą one zaskarżyć decyzję Rady do Sądu Unii Europejskiej zgodnie z warunkami określonymi w art. 275 akapit drugi oraz w art. 263 akapit czwarty i szósty Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 16.

(2)  Dz.U. L 159 I z 23.6.2023, s. 526.

(3)  Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 6.

(4)  Dz.U. L 159 I z 23.6.2023, s. 335.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/40 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/40

---

Ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji Rady 2014/145/WPZiB, zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218, oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216, w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi

(2023/C 222/14)

Poniższe informacje skierowane są do osób, podmiotów i organów wymienionych w załączniku do decyzji Rady 2014/145/WPZiB (1), zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218 (2), oraz w załączniku I do rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 (3), wykonywanego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216 (4) w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi.

W art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 269/2014 wymaga się, by te osoby, podmioty lub organy zgłosiły przed dniem 1 września 2022 r. lub w terminie sześciu tygodni od dnia umieszczenia w wykazie w załączniku I – w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza – środki finansowe lub zasoby gospodarcze, podlegające jurysdykcji państwa członkowskiego, należące do nich, będące ich własnością, będące w ich posiadaniu lub pod ich kontrolą, właściwemu organowi państwa członkowskiego, w którym te środki finansowe lub zasoby gospodarcze się znajdują. Muszą one współpracować z właściwym organem krajowym przy weryfikacji takich informacji. Niewypełnienie tych obowiązków zostanie uznane za obchodzenie środków dotyczących zamrożenia środków finansowych i zasobów gospodarczych.

Informacje, które mają zostać zgłoszone, muszą zostać przesłane do właściwego organu odpowiedniego państwa członkowskiego za pośrednictwem jego strony internetowej wskazanej w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 269/2014 (5).

---

(1)  Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 16.

(2)  Dz.U. L 159 I z 23.6.2023, s. 526.

(3)  Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 6.

(4)  Dz.U. L 159 I z 23.6.2023, s. 335.

(5)  Ostatnia wersja skonsolidowana dostępna pod linkiem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02014R0269-20230426

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/41 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/41

---

Ogłoszenie skierowane do osób, których dane dotyczą, wobec których to osób mają zastosowanie środki ograniczające przewidziane w decyzji Rady 2014/145/WPZiB oraz w rozporządzeniu Rady (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi

(2023/C 222/15)

Zwraca się uwagę osób, których dane dotyczą, na następujące informacje zgodnie z art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (1).

Podstawami prawnymi przedmiotowej operacji przetwarzania są decyzja Rady 2014/145/WPZiB (2), zmieniona decyzją Rady (WPZiB) 2023/1218 (3), i rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 (4), wykonywane rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2023/1216 (5).

Administratorem na potrzeby przedmiotowej operacji przetwarzania jest Rada Unii Europejskiej, reprezentowana przez dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Stosunków Zewnętrznych (RELEX) Sekretariatu Generalnego Rady, a działem, któremu powierzono operację przetwarzania danych, jest RELEX.1, którego dane kontaktowe są następujące:

| Rada Unii Europejskiej |
| --- |
| Sekretariat Generalny |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Rada Unii Europejskiej

Sekretariat Generalny

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Adres poczty elektronicznej: sanctions@consilium.europa.eu

Dane kontaktowe inspektora ochrony danych w Sekretariacie Generalnym Rady:

Inspektor ochrony danych

data.protection@consilium.europa.eu

Celem operacji przetwarzania jest ustanowienie i aktualizacja wykazu osób objętych środkami ograniczającymi zgodnie z decyzją 2014/145/WPZiB, zmienioną decyzjami (WPZiB) 2023/1218, i z rozporządzeniem (UE) nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2023/1216.

Osoby, których dane dotyczą, są osobami fizycznymi, które spełniają kryteria umieszczenia w wykazie, określone w decyzji 2014/145/WPZiB i w rozporządzeniu (UE) nr 269/2014.

Gromadzone dane osobowe obejmują: dane niezbędne do prawidłowej identyfikacji danej osoby, uzasadnienie oraz wszelkie inne dane dotyczące powodów umieszczenia.

Podstawy prawne przetwarzania danych osobowych to decyzje Rady przyjęte na mocy art. 29 TUE i rozporządzenia Rady przyjęte na mocy art. 215 TFUE dotyczące umieszczania osób fizycznych (osób, których dane dotyczą) w wykazach i nakładające zamrożenie aktywów i ograniczenia dotyczące podróży.

Przetwarzanie jest konieczne do wykonywania zadania realizowanego w interesie publicznym zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a) i do zapewnienia zgodności z określonymi w wyżej wymienionych aktach prawnych zobowiązaniami prawnymi, którym podlega administrator zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2018/1725.

Przetwarzanie jest konieczne z uwagi na istotny interes publiczny zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) 2018/1725.

Rada może otrzymać dane osobowe osób, których dane dotyczą, od państw członkowskich lub Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Odbiorcami danych osobowych są państwa członkowskie, Komisja Europejska i Europejska Służba Działań Zewnętrznych.

Wszystkie dane osobowe przetwarzane przez Radę w kontekście unijnych autonomicznych środków ograniczających będą zatrzymywane przez 5 lat od momentu, gdy osoba, której dane dotyczą, zostanie usunięta z wykazu osób podlegających zamrożeniu aktywów lub gdy ważność danego środka wygaśnie lub, jeśli wszczęto postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości, do momentu wydania orzeczenia sądowego kończącego postępowanie. Dane osobowe zawarte w dokumentach zarejestrowanych przez Radę są przechowywane przez Radę do celów archiwalnych w interesie publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) 2018/1725.

Możliwe jest, że Rada będzie musiała wymienić dane osobowe osoby, której dane dotyczą, z państwem trzecim lub z organizacją międzynarodową w kontekście transpozycji przez Radę wykazów ONZ lub w kontekście współpracy międzynarodowej dotyczącej polityki w zakresie unijnych środków ograniczających.

W przypadku braku decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony lub odpowiednich zabezpieczeń przekazanie danych osobowych państwu trzeciemu lub organizacji międzynarodowej odbywa się na podstawie następującego warunku lub następujących warunków, zgodnie z art. 50 rozporządzenia (UE) 2018/1725:

| — | przekazanie jest niezbędne ze względu na ważne względy interesu publicznego; |
| --- | --- |

—

przekazanie jest niezbędne ze względu na ważne względy interesu publicznego;

| — | przekazanie jest niezbędne do ustalenia, dochodzenia lub ochrony roszczeń. |
| --- | --- |

—

przekazanie jest niezbędne do ustalenia, dochodzenia lub ochrony roszczeń.

W przetwarzaniu danych osobowych osoby, której dane dotyczą, nie stosuje się zautomatyzowanego podejmowania decyzji.

Osoby, których dane dotyczą, mają prawo do informacji i prawo dostępu do swoich danych osobowych. Mają też prawo do ich sprostowania i uzupełnienia. W pewnych przypadkach może im przysługiwać prawo do ich usunięcia oraz prawo do sprzeciwu wobec ich przetwarzania lub do wystąpienia o ograniczenie ich przetwarzania.

Osoby, których dane dotyczą, mogą skorzystać z tych praw, wysyłając e-mail do administratora z kopią do inspektora ochrony danych, jak wskazano powyżej.

Do wniosku osoby te muszą dołączyć kopię dokumentu tożsamości, by potwierdzić swoją tożsamość (dowód tożsamości lub paszport). Dokument ten powinien zawierać numer identyfikacyjny, nazwę państwa wydającego, okres ważności, imię i nazwisko, adres i datę urodzenia. Wszelkie inne dane widniejące w kopii dokumentu tożsamości, np. zdjęcie czy pozostałe informacje personalizacyjne, mogą być zaczernione.

Osoby, których dane dotyczą, mają prawo wnieść skargę do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1725 (edps@edps.europa.eu).

Zaleca się, by osoby te najpierw próbowały dochodzić swoich praw, kontaktując się z administratorem lub inspektorem ochrony danych w Radzie.

Bez uszczerbku dla sądowych, administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej osoby, których dane dotyczą, mogą wnieść skargę do Europejskiego Inspektora Ochrony Danych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 2018/1725 (edps@edps.europa.eu).

---

(1)  Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39.

(2)  Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 16.

(3)  Dz.U. L 159 I z 23.6.2023, s. 526.

(4)  Dz.U. L 78 z 17.3.2014, s. 6.

(5)  Dz.U. L 159 I z 23.6.2023, s. 335.

---

Komisja Europejska

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/43 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/43

---

Kursy walutowe euro (1)

22 czerwca 2023 r.

(2023/C 222/16)

1 euro =

| | Waluta | Kurs wymiany |
| --- | --- | --- |
| USD | Dolar amerykański | 1,0985 |
| JPY | Jen | 156,05 |
| DKK | Korona duńska | 7,4486 |
| GBP | Funt szterling | 0,86115 |
| SEK | Korona szwedzka | 11,7224 |
| CHF | Frank szwajcarski | 0,9825 |
| ISK | Korona islandzka | 148,50 |
| NOK | Korona norweska | 11,5990 |
| BGN | Lew | 1,9558 |
| CZK | Korona czeska | 23,683 |
| HUF | Forint węgierski | 369,43 |
| PLN | Złoty polski | 4,4253 |
| RON | Lej rumuński | 4,9631 |
| TRY | Lir turecki | 26,6249 |
| AUD | Dolar australijski | 1,6194 |
| CAD | Dolar kanadyjski | 1,4463 |
| HKD | Dolar Hongkongu | 8,5987 |
| NZD | Dolar nowozelandzki | 1,7698 |
| SGD | Dolar singapurski | 1,4741 |
| KRW | Won | 1 424,62 |
| ZAR | Rand | 20,2575 |
| CNY | Yuan renminbi | 7,8866 |
| IDR | Rupia indonezyjska | 16 425,99 |
| MYR | Ringgit malezyjski | 5,1091 |
| PHP | Peso filipińskie | 61,133 |
| RUB | Rubel rosyjski | |
| THB | Bat tajlandzki | 38,535 |
| BRL | Real | 5,2331 |
| MXN | Peso meksykańskie | 18,8431 |
| INR | Rupia indyjska | 90,0300 |

Waluta

Kurs wymiany

USD

Dolar amerykański

1,0985

JPY

Jen

156,05

DKK

Korona duńska

7,4486

GBP

Funt szterling

0,86115

SEK

Korona szwedzka

11,7224

CHF

Frank szwajcarski

0,9825

ISK

Korona islandzka

148,50

NOK

Korona norweska

11,5990

BGN

Lew

1,9558

CZK

Korona czeska

23,683

HUF

Forint węgierski

369,43

PLN

Złoty polski

4,4253

RON

Lej rumuński

4,9631

TRY

Lir turecki

26,6249

AUD

Dolar australijski

1,6194

CAD

Dolar kanadyjski

1,4463

HKD

Dolar Hongkongu

8,5987

NZD

Dolar nowozelandzki

1,7698

SGD

Dolar singapurski

1,4741

KRW

Won

1 424,62

ZAR

Rand

20,2575

CNY

Yuan renminbi

7,8866

IDR

Rupia indonezyjska

16 425,99

MYR

Ringgit malezyjski

5,1091

PHP

Peso filipińskie

61,133

RUB

Rubel rosyjski

THB

Bat tajlandzki

38,535

BRL

Real

5,2331

MXN

Peso meksykańskie

18,8431

INR

Rupia indyjska

90,0300

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/44 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/44

---

Kursy walutowe euro (1)

23 czerwca 2023 r.

(2023/C 222/17)

1 euro =

| | Waluta | Kurs wymiany |
| --- | --- | --- |
| USD | Dolar amerykański | 1,0884 |
| JPY | Jen | 155,84 |
| DKK | Korona duńska | 7,4485 |
| GBP | Funt szterling | 0,85479 |
| SEK | Korona szwedzka | 11,6750 |
| CHF | Frank szwajcarski | 0,9773 |
| ISK | Korona islandzka | 148,90 |
| NOK | Korona norweska | 11,8565 |
| BGN | Lew | 1,9558 |
| CZK | Korona czeska | 23,654 |
| HUF | Forint węgierski | 369,90 |
| PLN | Złoty polski | 4,4238 |
| RON | Lej rumuński | 4,9538 |
| TRY | Lir turecki | 27,4781 |
| AUD | Dolar australijski | 1,6285 |
| CAD | Dolar kanadyjski | 1,4380 |
| HKD | Dolar Hongkongu | 8,5216 |
| NZD | Dolar nowozelandzki | 1,7758 |
| SGD | Dolar singapurski | 1,4726 |
| KRW | Won | 1 425,92 |
| ZAR | Rand | 20,3652 |
| CNY | Yuan renminbi | 7,8141 |
| IDR | Rupia indonezyjska | 16 337,69 |
| MYR | Ringgit malezyjski | 5,0899 |
| PHP | Peso filipińskie | 60,696 |
| RUB | Rubel rosyjski | |
| THB | Bat tajlandzki | 38,323 |
| BRL | Real | 5,2235 |
| MXN | Peso meksykańskie | 18,7706 |
| INR | Rupia indyjska | 89,2205 |

Waluta

Kurs wymiany

USD

Dolar amerykański

1,0884

JPY

Jen

155,84

DKK

Korona duńska

7,4485

GBP

Funt szterling

0,85479

SEK

Korona szwedzka

11,6750

CHF

Frank szwajcarski

0,9773

ISK

Korona islandzka

148,90

NOK

Korona norweska

11,8565

BGN

Lew

1,9558

CZK

Korona czeska

23,654

HUF

Forint węgierski

369,90

PLN

Złoty polski

4,4238

RON

Lej rumuński

4,9538

TRY

Lir turecki

27,4781

AUD

Dolar australijski

1,6285

CAD

Dolar kanadyjski

1,4380

HKD

Dolar Hongkongu

8,5216

NZD

Dolar nowozelandzki

1,7758

SGD

Dolar singapurski

1,4726

KRW

Won

1 425,92

ZAR

Rand

20,3652

CNY

Yuan renminbi

7,8141

IDR

Rupia indonezyjska

16 337,69

MYR

Ringgit malezyjski

5,0899

PHP

Peso filipińskie

60,696

RUB

Rubel rosyjski

THB

Bat tajlandzki

38,323

BRL

Real

5,2235

MXN

Peso meksykańskie

18,7706

INR

Rupia indyjska

89,2205

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

---

INFORMACJE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/45 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/45

---

Wykaz portów w państwach członkowskich UE, w których statkom rybackim z państw trzecich zezwala się na dostęp do usług portowych i prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku produktów rybołówstwa zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008; wykaz portów w Irlandii Północnej, w których statkom rybackim z państw trzecich zezwala się na dostęp do usług portowych i prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku produktów rybołówstwa zgodnie z Protokołem w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej do Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

(2023/C 222/18)

Niniejszy wykaz opublikowano zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. (1)

| Państwo członkowskie | Wyznaczone porty |
| --- | --- |
| | |
| Belgia | Oostende
  Zeebrugge |
| | |
| Bułgaria | Бургас (Burgas)
  Варна (Warna) |
| | |
| Dania | Aalborg
  Aarhus
  Esbjerg
  Fredericia
  Frederikshavn  (2), (14), (15)

  Hanstholm
  Hirtshals
  Hvide Sande  (2), (14), (15)

  København (Kopenhaga)
  Skagen
  Strandby  (2), (14), (15)

  Thyborøn  (2), (14), (15) |
| | |
| Niemcy | Bremerhaven
  Cuxhaven
  Rostock (przeładunki niedozwolone)
  Sassnitz/Mukran (przeładunki niedozwolone) |
| | |
| Estonia | Obecnie brak |
| | |
| Irlandia | Killybegs  (2),  (3)

  Castletown Berehaven  (2),  (3)

  Bunagee  (2), (3), (8), (13)(przeładunki niedozwolone)
  Burtonport  (2), (3), (8), (9) (przeładunki niedozwolone)
  Dunmore East  (2), (3), (8), (10)(przeładunki niedozwolone)
  Glengad  (2), (3), (8), (13)(przeładunki niedozwolone)
  Greencastle  (2), (3), (8), (13) (przeładunki niedozwolone)
  Howth  (2), (3), (8), (10)(przeładunki niedozwolone)
  Malin Head  (2), (3), (8), (13)(przeładunki niedozwolone)
  Moville  (2), (3), (8), (11)(przeładunki niedozwolone)
  Quigley’s Point  (2), (3), (8), (12)(przeładunki niedozwolone)
  Rathmullan  (2), (3), (8), (9) (przeładunki niedozwolone)
  Rossaveal  (2), (3), (8), (10)(przeładunki niedozwolone) |
| Grecja | Πειραιάς (Pireus)
  Θεσσαλονίκη (Saloniki) |
| | |
| Hiszpania | A Coruña
  A Pobra do Caramiñal
  Algeciras
  Alicante
  Almería
  Arrecife
  Barbate (2) (przeładunki i wyładunki niedozwolone)
  Barcelona
  Bilbao
  Burela
  Cádiz
  Cartagena
  Castellón
  Celeiro
  Gijón
  Huelva
  Las Palmas de Gran Canaria
  Málaga
  Marín
  Palma de Mallorca (2)

  Pasaia (Pasajes)
  Puerto del Rosario
  Ribeira
  Santa Cruz de Tenerife
  Santander
  Tarragona
  Valencia
  Vigo (Área Portuaria)
  Vilagarcía de Arousa |
| | |
| Francja | Francja kontynentalna:
  Dunkierka
  Boulogne
  Hawr
  Caen (2)

  Cherbourg en Cotentin (2)

  Barneville-Carteret
  Granville (2)

  Saint-Malo
  Roscoff (2)

  Brest
  Douarnenez (2)

  Concarneau (2)

  Lorient (2)

  Nantes - Saint-Nazaire (2)

  La Rochelle (2)

  Rochefort sur Mer (2)

  Port la Nouvelle (2)

  Sète
  Port Marsylia
  Posiadłości zamorskie Francji:
  Le Port (Reunion)
  Fort de France (Martynika) (2)

  Port de Jarry (Gwadelupa) (2)

  Port du Larivot (Gujana) (2) |
| | |
| Chorwacja | Ploče
  Rijeka
  Zadar – Gaženica
  Split – Sjeverna luka |
| | |
| Włochy | Ancona
  Brindisi
  Civitavecchia
  Fiumicino (2)

  Genova
  Gioia Tauro
  La Spezia
  Livorno
  Napoli
  Olbia
  Palermo
  Ravenna
  Reggio Calabria
  Salerno
  Taranto
  Trapani
  Trieste
  Venezia |
| | |
| Cypr | Λεμεσός (Limassol) |
| | |
| Łotwa | Ryga
  Ventspils |
| | |
| Litwa | Kłajpeda |
| | |
| Malta | Valletta (Deepwater Quay, Laboratory Wharf, Magazine Wharf)
  Marsaxlokk Port (MT DIS Malta Freeport Distripark, MT MAR Marsaxlokk) |
| | |
| Holandia | Vlissingen
  Scheveningen (2)

  Ijmuiden
  Harlingen
  Eemshaven
  Den Helder (2)

  Velsen (6)

  Amsterdam (6)

  Rotterdam (6)

  Stellendam (7)

  Den Oever (7)

  Oudeschild (7)

  Urk (7)

  Lauwersoog (7)

  Yerseke (7) |
| |
| Polska | Gdańsk
  Gdynia
  Szczecin
  Świnoujście (2) |
| | |
| Portugalia | Aveiro [PT AVE 1] (2)

  Caniçal [PT CNL 1]
  Horta [PT HOR 1] (2)

  Lisboa [PT LIS 1]
  Peniche [PT PEN 1] (2)

  Ponta Delgada [PT PDL 1]
  Porto [PT OPO 1]
  Setúbal [PT SET 1] (2)

  Sines [PT SIE 1]
  Viana do Castelo [PT VDC 1] (2) |
| | |
| Rumunia | Konstanca |
| | |
| Słowenia | Obecnie brak |
| | |
| Finlandia | Helsinki (przeładunki niedozwolone) |
| | |
| Szwecja | |
| | Ellös (2), (3) , (5) (przeładunki niedozwolone)
  Göteborg (3), (4)

  Karlskrona Handelshamnen  (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Kungshamn (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Lysekil (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Nogersund (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Rönnäng (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Simrishamn (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Slite (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Smögen (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Strömstad (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Trelleborg (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)
  Träslövsläge (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone
  Västervik (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone) |
| | |

Państwo członkowskie

Wyznaczone porty

Belgia

Oostende

Zeebrugge

Bułgaria

Бургас (Burgas)

Варна (Warna)

Dania

Aalborg

Aarhus

Esbjerg

Fredericia

Frederikshavn  (2), (14), (15)

Hanstholm

Hirtshals

Hvide Sande  (2), (14), (15)

København (Kopenhaga)

Skagen

Strandby  (2), (14), (15)

Thyborøn  (2), (14), (15)

Niemcy

Bremerhaven

Cuxhaven

Rostock (przeładunki niedozwolone)

Sassnitz/Mukran (przeładunki niedozwolone)

Estonia

Obecnie brak

Irlandia

Killybegs  (2),  (3)

Castletown Berehaven  (2),  (3)

Bunagee  (2), (3), (8), (13)(przeładunki niedozwolone)

Burtonport  (2), (3), (8), (9) (przeładunki niedozwolone)

Dunmore East  (2), (3), (8), (10)(przeładunki niedozwolone)

Glengad  (2), (3), (8), (13)(przeładunki niedozwolone)

Greencastle  (2), (3), (8), (13) (przeładunki niedozwolone)

Howth  (2), (3), (8), (10)(przeładunki niedozwolone)

Malin Head  (2), (3), (8), (13)(przeładunki niedozwolone)

Moville  (2), (3), (8), (11)(przeładunki niedozwolone)

Quigley’s Point  (2), (3), (8), (12)(przeładunki niedozwolone)

Rathmullan  (2), (3), (8), (9) (przeładunki niedozwolone)

Rossaveal  (2), (3), (8), (10)(przeładunki niedozwolone)

Grecja

Πειραιάς (Pireus)

Θεσσαλονίκη (Saloniki)

Hiszpania

A Coruña

A Pobra do Caramiñal

Algeciras

Alicante

Almería

Arrecife

Barbate (2) (przeładunki i wyładunki niedozwolone)

Barcelona

Bilbao

Burela

Cádiz

Cartagena

Castellón

Celeiro

Gijón

Huelva

Las Palmas de Gran Canaria

Málaga

Marín

Palma de Mallorca (2)

Pasaia (Pasajes)

Puerto del Rosario

Ribeira

Santa Cruz de Tenerife

Santander

Tarragona

Valencia

Vigo (Área Portuaria)

Vilagarcía de Arousa

Francja

Francja kontynentalna:

Dunkierka

Boulogne

Hawr

Caen (2)

Cherbourg en Cotentin (2)

Barneville-Carteret

Granville (2)

Saint-Malo

Roscoff (2)

Brest

Douarnenez (2)

Concarneau (2)

Lorient (2)

Nantes - Saint-Nazaire (2)

La Rochelle (2)

Rochefort sur Mer (2)

Port la Nouvelle (2)

Sète

Port Marsylia

Posiadłości zamorskie Francji:

Le Port (Reunion)

Fort de France (Martynika) (2)

Port de Jarry (Gwadelupa) (2)

Port du Larivot (Gujana) (2)

Chorwacja

Ploče

Rijeka

Zadar – Gaženica

Split – Sjeverna luka

Włochy

Ancona

Brindisi

Civitavecchia

Fiumicino (2)

Genova

Gioia Tauro

La Spezia

Livorno

Napoli

Olbia

Palermo

Ravenna

Reggio Calabria

Salerno

Taranto

Trapani

Trieste

Venezia

Cypr

Λεμεσός (Limassol)

Łotwa

Ryga

Ventspils

Litwa

Kłajpeda

Malta

Valletta (Deepwater Quay, Laboratory Wharf, Magazine Wharf)

Marsaxlokk Port (MT DIS Malta Freeport Distripark, MT MAR Marsaxlokk)

Holandia

Vlissingen

Scheveningen (2)

Ijmuiden

Harlingen

Eemshaven

Den Helder (2)

Velsen (6)

Amsterdam (6)

Rotterdam (6)

Stellendam (7)

Den Oever (7)

Oudeschild (7)

Urk (7)

Lauwersoog (7)

Yerseke (7)

Polska

Gdańsk

Gdynia

Szczecin

Świnoujście (2)

Portugalia

Aveiro [PT AVE 1] (2)

Caniçal [PT CNL 1]

Horta [PT HOR 1] (2)

Lisboa [PT LIS 1]

Peniche [PT PEN 1] (2)

Ponta Delgada [PT PDL 1]

Porto [PT OPO 1]

Setúbal [PT SET 1] (2)

Sines [PT SIE 1]

Viana do Castelo [PT VDC 1] (2)

Rumunia

Konstanca

Słowenia

Obecnie brak

Finlandia

Helsinki (przeładunki niedozwolone)

Szwecja

Ellös (2), (3) , (5) (przeładunki niedozwolone)

Göteborg (3), (4)

Karlskrona Handelshamnen  (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

Kungshamn (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)

Lysekil (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)

Nogersund (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

Rönnäng (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)

Simrishamn (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

Slite (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

Smögen (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

Strömstad (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone)

Trelleborg (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

Träslövsläge (2), (3), (5) (przeładunki niedozwolone

Västervik (2), (3), (4), (5) (przeładunki niedozwolone)

| Protokół w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej do Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej | Wyznaczone porty |
| --- | --- |
| Irlandia Północna | Londonderry
  Kilkeel
  Portavogie
  Ardglass
  Warrenpoint
  Bangor (Co. Down)
  Belfast |

Protokół w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej do Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej

Wyznaczone porty

Irlandia Północna

Londonderry

Kilkeel

Portavogie

Ardglass

Warrenpoint

Bangor (Co. Down)

Belfast

---

(1)  Dz.U. L 286 z 29.10.2008, s. 1.

(2)  Port nie jest punktem kontroli granicznej UE.

(3)  Dozwolone są wszystkie wyładunki produktów rybołówstwa ze statków pływających pod banderą Norwegii, Islandii, Andory i Wysp Owczych.

(4)  Nie zezwala się na wyładunek ponad 10 ton śledzia złowionego na obszarach poza Morzem Bałtyckim, makreli i ostroboka.

(5)  Nie zezwala się na wyładunek mrożonych ryb ze statków innych niż statki pływające pod banderą Norwegii, Islandii, Andory i Wysp Owczych, jeśli oznaczono przypisem (3).

(6)  Akceptowane wyłącznie wyładunki ze statków rybackich o długości powyżej 59 m lub o minimalnej pojemności 1200 BT.

(7)  Tylko w odniesieniu do statków rybackich ze Zjednoczonego Królestwa do prac konserwacyjnych i po zatwierdzeniu przez NVWA. Kontrola bezpośrednia ładowni musi odbywać się w dowolnym dniu od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–17:00 w porcie nieoznaczonym przypisem (6) ani (7).

(8)  Akceptowane wyłącznie wyładunki ze statków rybackich pływających pod banderą Zjednoczonego Królestwa i zarejestrowanych w Irlandii Północnej.

(9)  Akceptowane wyłącznie wyładunki: ze statków o długości całkowitej poniżej 18 m świeżych gatunków nieobjętych TAC od poniedziałku do piątku w godz. 14.00–20.00.

(10)  Akceptowane wyłącznie wyładunki: ze statków o długości całkowitej poniżej 26 m od poniedziałku do piątku w godz. 10.00–22.00.

(11)  Akceptowane wyłącznie wyładunki: ze statków o długości całkowitej poniżej 18 m żywych małży objętych wyłączeniem z unijnego rozporządzenia w sprawie połowów NNN we wtorki i w środy w godz. 14.00–20.00 w lutym, marcu, październiku, listopadzie i grudniu

(12)  Akceptowane wyłącznie wyładunki: ze statków o długości całkowitej poniżej 18 m żywych małży objętych wyłączeniem z unijnego rozporządzenia w sprawie połowów NNN od poniedziałku do piątku w godz. 10.00–20.00 i w soboty w godz. 09.00–17.00.

(13)  Akceptowane wyłącznie wyładunki: ze statków o długości całkowitej poniżej 18 m świeżych gatunków nieobjętych TAC od poniedziałku do piątku w godz. 10.00–20.00 i w soboty w godz. 09.00–17.00.

(14)  Zezwala się na operacje wyładunku i przeładunku świeżych produktów rybołówstwa oraz na dostęp do usług portowych.

(15)  Nie zezwala się na prowadzenie operacji wyładunku i przeładunku mrożonych produktów rybołówstwa ze statków innych niż statki pływające pod banderą Wysp Owczych, Islandii i Norwegii.

---

V Ogłoszenia

INNE AKTY

Komisja Europejska

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/50 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/50

---

Publikacja jednolitego dokumentu, o którym mowa w art. 94 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, oraz odesłania do publikacji specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze wina

(2023/C 222/19)

Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu zgodnie z art. 98 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (1) w terminie dwóch miesięcy od daty niniejszej publikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

„Großräschener See”

PGI-DE-02660

Data złożenia wniosku: 25.2.2021

1.   Nazwa, która ma być zarejestrowana

Großräschener See

2.   Rodzaj oznaczenia geograficznego

ChOG – chronione oznaczenie geograficzne

3.   Kategorie produktów sektora wina

| 1. | Wino |
| --- | --- |

1.

Wino

| 5. | Gatunkowe wino musujące |
| --- | --- |

5.

Gatunkowe wino musujące

4.   Opis wina lub win

1.   Wino: wino białe wytrawne o pełnym smaku. ODMIANA WINOROŚLI: Solaris

Wygląd: żółte do złotożółtego, z odcieniem pomarańczy

Zapach: dojrzały, żółtych owoców, z nutą egzotyczną

Smak: mocny, owocowy bukiet, mieszanka owoców egzotycznych, takich jak brzoskwinie, liczi, dojrzałe banany, i nut ziołowo-roślinnych, z lekkim posmakiem gałki muszkatołowej

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

2.   Wino: wino białe wytrawne o pełnym smaku. ODMIANA WINOROŚLI: Cabernet Blanc

Wygląd: bladozielone do żółtego

Zapach: złożone aromaty gruszki i owoców tropikalnych z nutami czarnego bzu i zielonego pieprzu

Smak: mineralność pochodząca z gleb polodowcowych z zawartością wapiennej gliny piaszczystej, pełne w smaku o delikatnie owocowym charakterze właściwym dla tej odmiany winorośli i długim finiszu

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

3.   Wino: wino białe wytrawne o aromacie owocowym. ODMIANA WINOROŚLI: Johanniter

Wygląd: bladozielone do bladożółtego

Zapach: owoców cytrusowych, gruszki lub melona

Smak: mineralność pochodząca z gleb polodowcowych z zawartością wapiennej gliny piaszczystej o orzeźwiającej i delikatnej kwasowości

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

4.   Wino: wino białe półwytrawne o aromacie owocowym. ODMIANA WINOROŚLI: Johanniter

Wygląd: bladozielone do bladożółtego

Zapach: owoce cytrusowe, gruszka lub melon

Smak: mineralność pochodząca z gleb polodowcowych z zawartością wapiennej gliny piaszczystej o orzeźwiającej i delikatnej kwasowości, przyjemne połączenie kwasowości i słodyczy

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   Wino: wino różowe wytrawne o aromacie owocowym. ODMIANA WINOROŚLI: Pinotin

Wygląd: łososiowe, miedzianoróżowe, bladoczerwone.

Zapach: owocowy, czerwonych owoców takich jak truskawki czy maliny

Smak: owocowy w charakterze, świeżych owoców, harmonijny

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

6.   Wino: wino czerwone o pełnym smaku i owocowym aromacie. ODMIANA WINOROŚLI: Pinotin

Wygląd: rubinowe.

Zapach: ciemnych wiśni, ciemnych owoców jagodowych

Smak: jagód, czarnych wiśni, mocny, pełny, o długim finiszu

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

7.   Wino: wino czerwone o pełnym smaku i owocowym aromacie, starzone w beczkach dębowych. ODMIANA WINOROŚLI: Pinotin

Wygląd: rubinowe, ciemnoczerwone; starzone: czerwonawo-brązowe

Zapach: ciemne wiśnie, ciemne owoce jagodowe

Smak: jagody, czarne wiśnie, czekolada po długim okresie dojrzewania, pełny smak i długi finisz, dobrze zintegrowane taniny, lekkie nuty wanilii

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

8.   Gatunkowe wino musujące: wino białe wytrawne o aromacie owocowym. ODMIANA WINOROŚLI: Johanniter, Solaris, Cabernet Blanc, Pinotin lub kupażowane

Wygląd: bladożółte, jasnomiedziane, różowe, bladoczerwone

Zapach: owocowy

Smak: owocowe, długo utrzymujące się bąbelki, przyjemne w smaku.

Cechy analityczne:

Jeżeli chodzi o analityczne cechy charakterystyczne, w przypadku których nie podano danych, zastosowanie mają obowiązujące przepisy.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | 13,5 |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 11 |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

13,5

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

11

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   Praktyki enologiczne

a)   Podstawowe praktyki enologiczne

1.   Wino

Szczególne praktyki enologiczne

Wino białe, wino różowe

Brak szczególnych praktyk enologicznych

Wino czerwone z Pinotin

Fermentacja miazgi przez co najmniej 3 dni

Wino czerwone Pinotin starzone w beczkach dębowych

Fermentacja miazgi przez co najmniej 3 dni

Starzenie w drewnianych beczkach przez okres od 8 do 24 miesięcy

2.   Gatunkowe wino musujące

Szczególne praktyki enologiczne

Druga fermentacja w butelce może odbywać się wyłącznie w drodze tradycyjnej fermentacji butelkowej.

b)   Maksymalna wydajność

| 1. | Wino
  90 hektolitrów z hektara |
| --- | --- |

1.

Wino

90 hektolitrów z hektara

| 2. | Gatunkowe wino musujące
  90 hektolitrów z hektara |
| --- | --- |

2.

Gatunkowe wino musujące

90 hektolitrów z hektara

6.   Wyznaczony obszar geograficzny

ChOG „Großräschener See” jest częścią chronionego oznaczenia geograficznego „Brandenburger Landwein”, nr rejestracji PGI-DE-A1281.

ChOG „Großräschener See” obejmuje obszary, na których można sadzić winorośl w powiecie Großräschen, gdzie na klimat wpływa jezioro Großräschen o powierzchni około 775 ha.

Obszar objęty ChOG „Großräschener See” ograniczony działkami i parcelami znajduje się w obrębie obszaru objętego ChOG Brandenburgii. Część wyznaczonego obszaru ChOG „Großräschener See” stanowią następujące parcele:

| Lp. | Powiat | Działka | Parcela |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Großräschen | 5 | 1 260 |
| 2 | Großräschen | 6 | 676 |
| 3 | Großräschen | 6 | 579 |
| 4 | Großräschen | 5 | 1 259 |
| 5 | Großräschen | 6 | 707 |

Lp.

Powiat

Działka

Parcela

1

Großräschen

5

1 260

2

Großräschen

6

676

3

Großräschen

6

579

4

Großräschen

5

1 259

5

Großräschen

6

707

7.   Główne odmiany winorośli

Cabernet Blanc

Johanniter

Pinotin

Solaris

8.   Opis związku lub związków

Swoją wysoką jakość wina te zawdzięczają szczególnym warunkom klimatycznym (średnio 2 018 godzin słonecznych w roku), szczególnym warunkom geologicznym, wyborowi odmian przystosowanych do lokalnych warunków oraz ręcznemu zbiorowi winogron. Wina (kategoria 1) i wina musujące (kategoria 5) różnią się od win objętych ChOG Brandenburgii ze względu na renomę, jaką zyskały dzięki szczególnie złożonym, wielowarstwowym aromatom, które są efektem oświetlenia światłem odbitym od tafli jeziora Großräschen w połączeniu z polodowcowymi glebami powstałymi w wyniku drugiego zlodowacenia Saale. Wspomniany obszar geograficzny na jego naturalnych glebach różni się od wtórnego krajobrazu kopalni odkrywkowych i wysypisk gleby oraz od piaszczystych, częściowo żwirowych gleb Brandenburgii.

Obszary, na których klimat kształtowany jest pod wpływem jeziora Großräschen, korzystają ze szczególnego mikroklimatu, w którym średnia liczba dni letnich (>= 25 °C) wynosi 51,1, oraz podłoża w postaci moreny dennej, nad którą znajdują pokłady polodowcowej wapiennej gleby gliniasto-piaszczystej powstałej w wyniku drugiego zlodowacenia Saale. Średnie pH tej bogatej w wapno gleby wynosi 7,2. Zasadowy odczyn gleby przekłada się na znakomite warunki wegetacyjne i dostępność składników odżywczych. Zdolność gleby do zatrzymywania ciepła, składników odżywczych i wilgoci pozwala na pełne rozwinięcie aromatów winogron i zapewnia pełny smak wina.

Obszary uprawy winorośli położone są około 100 m n.p.m. i charakteryzują się wystawą południowo-wschodnią lub południową. Nachylenie najbardziej stromej winnicy położonej tuż nad jeziorem wynosi od 30 % do 33 %, co zapewnia jej intensywne nasłonecznienie. Pozostały obszar położony jest na płaskim zboczu o nachyleniu 5 %. Ze względu na warunki klimatyczne i geograficzne w połączeniu z właściwym doborem odmiany masa moszczu jest znacznie wyższa niż w otaczającym regionie Brandenburgii, gdzie produkuje się „Landwein” (minimalna naturalna zawartość alkoholu wynosi 9,5 % w porównaniu z 5,9 % w przypadku Landwein z Brandenburgii).

Jezioro Großräschen odbija ciepło i światło oraz działa jak bufor zabezpieczający przed ekstremalnymi wahaniami temperatury. Światło, które odbija się od powierzchni wody, odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie fotosyntezy. Oświetlenie pochodzące z wody ma zatem znaczący wpływ na asymilację liści. Asymilacja prowadzi z kolei do powstawania aromatów, dzięki czemu wina z obszaru, na który oddziałuje jezioro Großräschen, są szczególnie aromatyczne i pełne w smaku. Gleby polodowcowe stanowią dla roślin dobre źródło składników odżywczych i w przeciwieństwie do przeważnie piaszczystych gleb Brandenburgii (znanych również jako brandenburska piaskownica) gleba na omawianym obszarze może dłużej zatrzymywać wodę, co ma pozytywny wpływ na wina, jak wyszczególniono poniżej w odniesieniu do każdego produktu.

Połączone oddziaływanie klimatu i gleby nadaje odmianie Solaris szczególne cechy organoleptyczne, których nie stwierdzono w przypadku upraw na innych obszarach geograficznych – jedynie na tym obszarze geograficznym da się tak wyraźnie wyczuć w smaku owoce egzotyczne, takie jak brzoskwinie, liczi i dojrzałe banany. Inaczej niż w przypadku upraw na innych obszarach geograficznych, Cabernet Blanc osiąga większą masę moszczu i szczególne właściwości smakowe czarnego bzu i gruszki z subtelnymi nutami zielonego pieprzu wyczuwalnymi jedynie w finiszu. Odmiana Johanniter charakteryzuje się mineralnością pochodzącą z wapiennej gleby gliniasto-piaszczystej i daje orzeźwiające połączenie kwasowości i słodyczy. Klimat i gleba jeziora Großräschen nadają odmianom win białych unikatowy poziom kwasowości w czasie zbiorów. Te warunki glebowo-klimatyczne szczególnie dobrze nadają się do uprawy odmiany Pinotin, nadając winom intensywny rubinowy kolor i złożone aromaty jagodowe. Gleba pozwala zachować równowagę w profilu aromatycznym nawet w przypadku młodych win odmiany Pinotin.

Wszystkie winogrona są zbierane ręcznie, dzięki czemu uzyskuje się szczególnie klarowne i czyste wina. Datę zbioru winogron określa się poprzez bardzo dokładne monitorowanie stopnia dojrzałości, poziomu cukru, kwasowości i wartości pH winogron. Wina białe i różowe wytwarza się w procesie fermentacji na zimno w celu uzyskania ich charakterystycznego profilu aromatycznego. Wina czerwone mają barwę ciemnorubinową ze względu na czas spędzony w kontakcie ze skórkami. Aby uzyskać charakterystyczny smak jagód i czarnych wiśni, dojrzewają częściowo w zbiornikach ze stali nierdzewnej. Niektóre wina czerwone są leżakowane w beczkach, aby nadać im bogatszy smak z dobrze zintegrowanymi taninami, które zwiększają potencjał starzenia.

Kategoria 5: jednocześnie różnice temperatur dziennych i nocnych prowadzą do wysokiej kwasowości winogron w czasie zbiorów, co jest ważnym czynnikiem produkcji bazowego wina musującego wykorzystywanego do produkcji gatunkowego wina musującego. Szczególne cechy winogron zbieranych do wytwarzania bazowego wina musującego wynikają z oświetlania światłem odbitym od tafli jeziora Großräschen, co wpływa na profil aromatyczny występujący nawet we wcześnie zbieranych winogronach o wysokim stopniu kwasowości.

9.   Dodatkowe wymogi zasadnicze

Ramy prawne:

przepisy krajowe

Rodzaj wymogów dodatkowych:

przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania

Opis wymogu:

Informacje, które należy przekazać, dotyczące etykiet i opakowań, zostały określone w przepisach ustawowych i wykonawczych obowiązujących w Unii Europejskiej, Republice Federalnej Niemiec i kraju związkowym Brandenburgia. Aby na etykiecie można było stosować ChOG „Großräschener See”, butelkujący musi zostać włączony do systemu corocznych kontroli zgodności ze specyfikacją produktu.

Ramy prawne:

prawo UE

Rodzaj wymogów dodatkowych:

odstępstwo dotyczące produkcji na wyznaczonym obszarze geograficznym

Opis wymogu:

Wina objęte ChOG „Großräschener See” mogą dojrzewać w Saksonii.

Link do specyfikacji produktu

www.ble.de/eu-qualitaetskennzeichen-wein

---

(1)  Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/57 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/57

---

Publikacja wniosku o wprowadzenie zmiany w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

(2023/C 222/20)

Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu zgodnie z art. 98 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (1) w terminie dwóch miesięcy od daty niniejszej publikacji.

WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ZMIANY W SPECYFIKACJI PRODUKTU

„Graciosa”

PDO-PT-A1447-AM01

Data złożenia wniosku: 21.3.2017 r.

1.   Przepisy mające zastosowanie do zmiany

Art. 105 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 – zmiana inna niż nieznaczna.

2.   Opis i uzasadnienie zmiany

2.1.   Informacje dotyczące wnioskodawcy

Opis: Aktualizacja informacji dotyczących wnioskodawcy.

Uzasadnienie: Informacje dotyczące wnioskodawcy są nieaktualne i dlatego wymagają aktualizacji. Zmiana ta jest konieczna w celu dostosowania jednolitego dokumentu oraz specyfikacji produktu do obowiązujących przepisów, a jednocześnie ma na celu poprawę i wyjaśnienie podanych wcześniej informacji.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: Zmiana ta nie ma wpływu na jednolity dokument.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Inne informacje” – Dane wnioskodawcy.

2.2.   Informacje dotyczące zainteresowanych stron

Opis: Skreślenie informacji dotyczących zainteresowanych stron.

Uzasadnienie: Ponieważ nieprawidłowo zinterpretowano znaczenie „zainteresowanych stron”, w tym polu omyłkowo umieszczono dane wnioskodawcy. Informacje te zostały zatem skreślone. Zmiana ta jest konieczna w celu dostosowania jednolitego dokumentu oraz specyfikacji produktu do obowiązujących przepisów, a jednocześnie ma na celu poprawę i wyjaśnienie podanych wcześniej informacji.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: Zmiana ta nie ma wpływu na jednolity dokument.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Inne informacje” – Zainteresowane strony.

2.3.   Informacje dotyczące organów monitorujących

Opis: Aktualizacja informacji dotyczących organów monitorujących.

Uzasadnienie: Informacje dotyczące wnioskodawcy są nieaktualne i dlatego wymagają aktualizacji. Zmiana ta jest konieczna w celu dostosowania jednolitego dokumentu oraz specyfikacji produktu do obowiązujących przepisów, a jednocześnie ma na celu poprawę i wyjaśnienie podanych wcześniej informacji.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: Zmiana ta nie ma wpływu na jednolity dokument.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Inne informacje” – Informacje dotyczące organów monitorujących.

2.4.   Informacje dotyczące właściwych organów monitorujących

Opis: Aktualizacja informacji dotyczących właściwych organów monitorujących.

Uzasadnienie: Informacje dotyczące właściwych organów monitorujących są nieaktualne i dlatego wymagają aktualizacji. Zmiana ta jest konieczna w celu dostosowania jednolitego dokumentu oraz specyfikacji produktu do obowiązujących przepisów, a jednocześnie ma na celu poprawę i wyjaśnienie podanych wcześniej informacji.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: Zmiana ta nie ma wpływu na jednolity dokument.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Inne informacje” – Informacje dotyczące właściwych organów monitorujących.

2.5.   Kategoria produktu – dodanie nowej kategorii produktu sektora wina

Opis: Dodano kategorię „Wino likierowe”.

Uzasadnienie: Zmiana ta ma na celu podniesienie wartości gospodarczej produktu, który istnieje już w regionie, poprzez uznanie go w ramach ChNP.

Ten rodzaj wina jest już produkowany przez producentów przestrzegających tradycyjnych praktyk z danego regionu i jest znany ze swojej jakości i wyjątkowości. W związku z tym objęcie go ChNP „Graciosa” stanowi wyraz uznania dla jego znaczenia i jakości oraz wartości dodanej dla jego producentów.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Kategorie produktów sektora wina”, „Opis win”, „Szczególne praktyki enologiczne”, „Związek z obszarem geograficznym” i „Dodatkowe wymogi”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Kategorie produktów sektora wina”, „Opis win”, „Szczególne praktyki enologiczne”, „Związek z obszarem geograficznym” i „Dodatkowe wymogi”.

2.6.   Kategoria produktu – dodanie nowej kategorii produktu sektora wina

Opis: Dodano kategorię „Wino musujące”.

Uzasadnienie: Zmiana ta ma na celu podniesienie wartości gospodarczej produktu, który istnieje już w regionie, poprzez uznanie go w ramach ChNP.

Ten rodzaj wina jest już produkowany przez producentów przestrzegających tradycyjnych praktyk z danego regionu i jest znany ze swojej jakości i wyjątkowości. W związku z tym objęcie go ChNP „Graciosa” stanowi wyraz uznania dla jego znaczenia i jakości oraz wartości dodanej dla jego producentów.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Kategorie produktów sektora wina”, „Opis win”, „Szczególne praktyki enologiczne”, „Związek z obszarem geograficznym” i „Dodatkowe wymogi”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Kategorie produktów sektora wina”, „Opis win”, „Szczególne praktyki enologiczne”, „Związek z obszarem geograficznym” i „Dodatkowe wymogi”.

2.7.   Opis win – kategoria „Wino”

Opis: Poprawiono i zmieniono opis win.

Uzasadnienie: Ponieważ poprzedni opis win uznano za ogólnikowy i niejasny, należy go zmienić w celu określenia właściwości win objętych ChNP „Graciosa”. Zmiana ta jest konieczna w celu dostosowania jednolitego dokumentu oraz specyfikacji produktu do obowiązujących przepisów.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Opis win” – kategoria „Wino”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Opis win” – kategoria „Wino”.

2.8.   Praktyki enologiczne – maksymalna wydajność

Opis: Skreślenie wyjątku.

Uzasadnienie: Ustalono jasne i obiektywne wymaganie w odniesieniu do tego parametru, gwarantując w ten sposób jednolitość i przewidywalność warunków produkcji.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Praktyki enologiczne”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Praktyki enologiczne”.

2.9.   Praktyki enologiczne – praktyki enologiczne – kategoria „Wino”

Opis: Uproszczono i zmieniono określone wcześniej praktyki enologiczne. Skreślono również wymóg dotyczący minimalnego okresu dojrzewania w przypadku win z tej kategorii.

Uzasadnienie: Uproszczono i doprecyzowano wymogi i ograniczenia, które wcześniej miały zastosowanie do kategorii produktu „Wino”, bez uszczerbku dla właściwości związanych z winami objętymi ChNP „Graciosa”. Skreślono wymóg dotyczący minimalnego okresu dojrzewania win, ponieważ nie okazał się on istotnym czynnikiem gwarantującym właściwości win objętych ChNP „Graciosa”.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Praktyki enologiczne”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Praktyki enologiczne”.

2.10.   Praktyki enologiczne – praktyki enologiczne – wszystkie kategorie

Opis: Włączenie ograniczenia w zakresie wyrobu wina mającego zastosowanie do wszystkich kategorii produktów: 85 % całkowitej objętości moszczu musi pochodzić z głównych odmian winorośli, podczas gdy pozostała część może pochodzić z odmian drugorzędnych.

Uzasadnienie: Ustanowienie ograniczonego wykazu odmian winorośli, które mają zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania autentyczności oraz szczególnego charakteru win objętych ChNP „Graciosa”, doprowadziło do określenia minimalnego odsetka całkowitej objętości moszczu, który musi pochodzić z tych głównych odmian. Niemniej jednak ponieważ odmiany drugorzędne również należą do tradycyjnych odmian uprawianych na tym obszarze geograficznym, zezwolenie na ich stosowanie w ograniczonym zakresie nie wiąże się z podważeniem szczególnego charakteru win objętych ChNP „Graciosa”.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Praktyki enologiczne” – Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Praktyki enologiczne” – Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

2.11.   Główne odmiany winorośli – zmiana/aktualizacja wykazu odmian

Opis: Dostosowanie odmian winorośli do nowego wykazu krajowego. Skreślenie odmian Bical, Fernão Pires, Generosa, Malvasia, Rio Grande, Seara Nova oraz Sercial. Odmiany, które stały się odmianami drugorzędnymi: Malvasia Fina (Boal).

Uzasadnienie: Wykaz odmian winorośli, które można wykorzystywać do produkcji win w regionie Graciosa, należy zaktualizować i dostosować do nowych ram prawnych ustanowionych za pośrednictwem krajowego wykazu odmian winorośli nadających się do uprawy w Portugalii.

Ograniczenie dotyczące odmian, które mogą być stosowane, wynika z ustanowienia ograniczonego wykazu odmian, które są niezbędne do zagwarantowania autentyczności oraz szczególnego charakteru win objętych ChNP „Graciosa”. Proces ten spowodował również, że jedną z odmian, którą wcześniej uważano za odmianę główną, przeniesiono do wykazu odmian drugorzędnych.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Główne odmiany winorośli”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Główne odmiany winorośli”.

2.12.   Włączenie drugorzędnych odmian winorośli

Opis: Ustanowiono dwie odmiany drugorzędne, a mianowicie Malvasia Fina (Boal), którą skreślono z wykazu odmian głównych, oraz Galego Dourado, którą dodano.

Uzasadnienie: Ponieważ odmiany te należą do tradycyjnych odmian uprawianych na tym obszarze geograficznym, włączenie ich jako odmian drugorzędnych nie wiąże się z podważeniem szczególnego charakteru win objętych ChNP „Graciosa”.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: Jednolity dokument pozostaje bez zmian.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Odmiany drugorzędne”.

2.13.   Związek z obszarem geograficznym – wszystkie kategorie

Opis: Poprawiono i zmieniono opis związku z obszarem geograficznym.

Uzasadnienie: Ponieważ poprzedni opis związku z obszarem geograficznym (kategoria: „Wino”) uznano za ogólnikowy i niejasny, a związek ten należy również opisać w odniesieniu do nowych kategorii produktów („Wino musujące” i „Wino likierowe”), zmieniono treść tego punktu i uwzględniono wszystkie kategorie produktów. W ten sposób treść stała się dokładniejsza, biorąc pod uwagę fakt, że związek z obszarem geograficznym obejmuje wszystkie kategorie.

Punkty zmienione w jednolitym dokumencie: „Związek z obszarem geograficznym”.

Punkty zmienione w specyfikacji produktu: „Związek z obszarem geograficznym”.

JEDNOLITY DOKUMENT

1.   Nazwa produktu

Graciosa

2.   Rodzaj oznaczenia geograficznego

ChNP – chroniona nazwa pochodzenia

3.   Kategorie produktów sektora wina

| 1. | Wino |
| --- | --- |

1.

Wino

| 3. | Wino likierowe |
| --- | --- |

3.

Wino likierowe

| 5. | Wino musujące |
| --- | --- |

5.

Wino musujące

4.   Opis wina lub win

4.1.   Wina

KRÓTKI OPIS

Wina białe

Wina mają barwę od bladożółtej po intensywnie żółtą, a ich aromat łączy w sobie nuty cytrusowe i morskie z nutami owoców tropikalnych. Na podniebieniu mają wyraźną słoność i mineralność, wyczuwalną kwasowość, są umiarkowanie alkoholowe i pozostawiają świeży posmak.

Pozostałe analityczne cechy charakterystyczne są zgodne z cechami określonymi w odpowiednich przepisach.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 10,5 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 46,6 miliekwiwalentów na litr |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 18 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 200 |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

10,5

Minimalna kwasowość ogólna

46,6 miliekwiwalentów na litr

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

18

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

200

4.2.   Wina likierowe

KRÓTKI OPIS

Wina białe

Wina likierowe mają barwę od bursztynowej po brązową ze złotymi refleksami. Ich bukiet charakteryzuje się nutami owoców pestkowych oraz może także zawierać nuty miodu, karmelu i przypraw. Dojrzewanie w beczkach może powodować powstawanie palonych i dymnych aromatów.

Wina te mają bogaty smak, od wytrawnego po półsłodki, z wyczuwalną kwasowością i słonością. Są to wina owocowe (owoce pestkowe), które mogą mieć również nuty suszonych owoców, miodu, karmelu i przypraw.

Pozostałe analityczne cechy charakterystyczne są zgodne z cechami określonymi w odpowiednich przepisach.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 16 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 46,6 miliekwiwalentów na litr |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 30 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 150 |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

16

Minimalna kwasowość ogólna

46,6 miliekwiwalentów na litr

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

30

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

150

4.3.   Wina musujące

KRÓTKI OPIS

Wina białe

Wina białe musujące mają barwę od bladożółtej po intensywnie żółtą, a ich aromat łączy w sobie nuty cytrusowe i morskie z nutami owoców tropikalnych. Mają delikatne, trwałe bąbelki, a w ustach są owocowe i mineralne, z nutami morskimi i wyraźną kwasowością, oraz pozostawiają świeży posmak.

Pozostałe analityczne cechy charakterystyczne są zgodne z cechami określonymi w odpowiednich przepisach.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 11,5 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 46,6 miliekwiwalentów na litr |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 18 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 185 |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

11,5

Minimalna kwasowość ogólna

46,6 miliekwiwalentów na litr

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

18

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

185

5.   Praktyki enologiczne

5.1.   Szczególne praktyki enologiczne

1.   Wina, wina musujące i wina likierowe – zarządzanie winnicami i gleby

Praktyki uprawy

Winogrona wykorzystywane do produkcji win objętych ChNP „Graciosa” muszą pochodzić z vinhas estremes (działek winorośli, na których znajduje się nie więcej niż 20 drzew na hektar), na których winorośl prowadzi się na polu w formie głowy lub kordonu.

Winnice przeznaczone do produkcji win objętych ChNP „Graciosa” należy sadzić na cienkich, standardowych brunatnych glebach o właściwościach andic lub na glebach regolitowych utworzonych ze skał bazaltowych lub materiałów piroklastycznych położonych nad płytkimi skałami bazaltowymi.

2.   Wina, wina musujące i wina likierowe – tradycyjne praktyki

Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

Podczas produkcji win objętych ChNP „Graciosa” należy przestrzegać prawnie dozwolonych tradycyjnych metod i praktyk enologicznych.

3.   Wina – naturalna objętościowa zawartość alkoholu

Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

Stosowane moszcze muszą mieć minimalną potencjalną naturalną objętościową zawartość alkoholu wynoszącą 10 %.

4.   Wina musujące – naturalna objętościowa zawartość alkoholu

Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

Wymaga się, aby moszcze stosowane na potrzeby win bazowych, z których powstają wina musujące, miały minimalną potencjalną naturalną objętościową zawartość alkoholu wynoszącą 9 %.

5.   Wina likierowe – naturalna objętościowa zawartość alkoholu

Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

Moszcze stosowane na potrzeby win likierowych muszą mieć minimalną potencjalną naturalną objętościową zawartość alkoholu wynoszącą 12 %.

6.   Wina, wina musujące i wina likierowe – odmiany winorośli

Ograniczenie w zakresie wyrobu wina

Przy produkcji win, win musujących i win likierowych objętych ChNP „Graciosa” odmiany winorośli określone jako odmiany główne muszą stanowić 85 % całkowitej objętości moszczu. Pozostała część całkowitej objętości moszczu może pochodzić z odmian znajdujących się w wykazie odmian drugorzędnych.

7.   Wina likierowe – okres dojrzewania

Szczególne praktyki enologiczne

Wina likierowe oznaczone ChNP „Graciosa” można butelkować dopiero po upływie minimalnego okresu dojrzewania wynoszącego 36 miesięcy.

5.2.   Maksymalna wydajność

Wina, wina musujące i wina likierowe

70 hektolitrów na hektar

6.   Wyznaczony obszar geograficzny

Obszar geograficzny objęty ChNP „Graciosa” obejmuje obszary o wysokości nieprzekraczającej 150 metrów w parafiach Santa Cruz, Guadalupe, Praia i Luz w gminie Santa Cruz.

7.   Główne odmiany winorośli

| | Arinto dos Açores – Terrantez da Terceira |
| --- | --- |

Arinto dos Açores – Terrantez da Terceira

| | Terrantez do Pico |
| --- | --- |

Terrantez do Pico

| | Verdelho |
| --- | --- |

Verdelho

8.   Opis związku lub związków

Wina, wina musujące i wina likierowe

Szczegółowe informacje na temat obszaru geograficznego

Informacje te mają zastosowanie do win, win musujących i win likierowych.

Czynniki naturalne

Obszar geograficzny objęty ChNP „Graciosa” odpowiada wyspie Graciosa. Jej powierzchnia wynosi około 61 km2, długość 12,5 km, a maksymalna szerokość 7,5 km. Graciosa to wyspa położona w północno-zachodniej części grupy centralnej archipelagu Azorów. Jest to najmniej górzysta z azorskich wysp, a jej maksymalna wysokość wynosi 402 metrów.

Charakterystyczna topografia tej wyspy oznacza, że jest tu mniej chmur, a tym samym występują mniejsze opady deszczu i mniejsza wilgotność względna w porównaniu z innymi wyspami tego archipelagu. Warunki te są korzystne dla uprawy winorośli i produkcji win o charakterystycznej tożsamości.

Na wyspie panuje umiarkowany klimat morski z łagodnymi temperaturami wahającymi się od 16o C do 26o C latem. Wpływ Prądu Zatokowego oznacza, że temperatura morza jest również łagodna i wynosi średnio od 14o C do 22o C.

Średnie nasłonecznienie wynosi od 3 do 4 godzin dziennie zimą i od 7 do 8 godzin latem. Średnia roczna wilgotność względna wynosi około 75 %.

Opady deszczu występują regularnie przez cały rok, ale generalnie są one silniejsze i częstsze zimą. W każdym z najbardziej mokrych miesięcy (od października do marca) opady przekraczają 100 mm, a średnia liczba dni deszczowych wynosi około 20.

Wiatr, spowodowany kolizją atlantyckich mas powietrza, jest ważnym aspektem tutejszego klimatu ze względu na wilgotność i zasolenie, które są jego skutkiem.

Gleby są pochodzenia wulkanicznego i wywodzą się głównie ze skał bazaltowych. Do pewnego stopnia uległy one rozpadowi, ale pozostała pewna ilość gruboziarnistej materii (kamienistość).

Czynniki ludzkie

Jako odległa i wiejska wyspa Graciosa zawsze miała wyraźne i długotrwałe uwarunkowania do rolnictwa: już w XVI wieku z wyspy wywożono wiele produktów rolnych, w tym wino. W istocie od tamtej pory produkcję wina nadal uznawano za atut ekonomiczny.

Winorośl sadzi się w miejscach, w których jest naturalnie osłonięta od wpływu morza lub jest chroniona przez interwencję człowieka, która przybiera charakterystyczną formę. Innymi słowy, aby zapewnić ochronę przed wiatrami atlantyckimi, działki, na których sadzi się winorośl, buduje się przez usuwanie skał lawy w celu odsłonięcia gleby, a następnie wykorzystanie tych skał do budowy ścian działek. Działki te – znane jako curraletas – nadają krajobrazowi bardzo unikalny wygląd. Ze względu na regularność terenu struktury te są pięknie rozplanowane pod względem geometrycznym.

Szczególne właściwości produktu związane z obszarem geograficznym.

Wina, wina musujące i wina likierowe

Kluczowymi cechami win, win likierowych i win musujących objętych ChNP „Graciosa” są ich mineralność i słoność, które odróżniają je od innych win.

Wina, wina likierowe i wina musujące objęte ChNP „Graciosa” to świeże, umiarkowanie alkoholowe wina o bukiecie przypominającym owoce, wyraźnej kwasowości i nutach mineralnych.

Związek z obszarem geograficznym:

Pozytywny, długotrwały rozwój gleb Graciosa, w których znajduje się niewiele dużych skał (kamienistość), sprzyja odbijaniu ciepła, a tym samym łagodnemu dojrzewaniu winogron i pozwala uzyskać wina, wina musujące i wina likierowe, które są świeże i, w porównaniu z winami z innych wysp, nieco bardziej kwaśne i mniej alkoholowe.

Wysoki poziom opadów i wilgotności powietrza przyczynia się do łagodnego procesu dojrzewania, co prowadzi do stosunkowo niskiej zawartości cukru w winogronach, skutkującej umiarkowanie alkoholowymi winami o wyraźnej kwasowości.

Gleby wulkaniczne, w połączeniu z silnym wpływem Atlantyku spowodowanym wyspiarskim położeniem Graciosy, nadają winom objętym ChNP „Graciosa” charakterystyczną mineralność i słoność.

Czynnik ludzki, w ramach którego zachowano tradycje sięgające setek lat wstecz, znajduje odzwierciedlenie w budowie działek (curraletas), które są niezbędne do ochrony winorośli przed wiatrami atlantyckimi i do stworzenia najlepszych warunków uprawy. Pozwala to na łagodne dojrzewanie winogron i zapewnia równowagę aromatów w produkowanych winach, winach musujących i winach likierowych. Bardzo ograniczona liczba odmian winorośli, które są najlepiej dostosowane do warunków panujących na tym obszarze geograficznym, jest decydującym i wyróżniającym czynnikiem dla cech jakościowych win z tego obszaru (win, win musujących i win likierowych) i jest odzwierciedleniem zdobywanej latami wiedzy fachowej.

9.   Dodatkowe wymogi zasadnicze

Wina, wina musujące i wina likierowe

| | Ramy prawne: |
| --- | --- |

Ramy prawne:

| | Przepisy krajowe. |
| --- | --- |

Przepisy krajowe.

| | Rodzaj wymogów dodatkowych: |
| --- | --- |

Rodzaj wymogów dodatkowych:

| | Przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania. |
| --- | --- |

Przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania.

| | Opis wymogu: |
| --- | --- |

Opis wymogu:

| | Ocena etykietowania przed wprowadzeniem do obrotu. |
| --- | --- |

Ocena etykietowania przed wprowadzeniem do obrotu.

| | Na etykiecie musi się znaleźć logo ChNP. |
| --- | --- |

Na etykiecie musi się znaleźć logo ChNP.

Link do specyfikacji produktu

https://www.ivv.gov.pt/np4/8617.html

---

(1)  Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671.

---

| 26.6.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 222/65 |
| --- | --- | --- | --- |

26.6.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 222/65

---

Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33

(2023/C 222/21)

Niniejsza informacja zostaje opublikowana zgodnie z art. 17 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 (1)
  .

INFORMACJA DOTYCZĄCA ZATWIERDZENIA ZMIANY STANDARDOWEJ

„Champagne”

PDO-FR-A1359-AM04

Data przekazania informacji: 31.3.2023 r.

OPIS I UZASADNIENIE ZATWIERDZONEJ ZMIANY

1.   Odmiany winorośli

W rozdziale I pkt V ppkt 1 specyfikacji produktu dodano słowa „– główne odmiany winorośli:” w celu uwzględnienia Voltis B – odmiany o przeznaczeniu adaptacyjnym.

Właściwy krajowy komitet Krajowego Instytutu ds. Pochodzenia i Jakości podjął – w przypadku win, dla których składany jest wniosek o objęcie nazwą pochodzenia – decyzję o dopuszczeniu możliwości wprowadzania odmian o przeznaczeniu adaptacyjnym do zmian klimatu i oczekiwań społecznych związanych z wykorzystaniem produktów ochrony upraw. Włączenie tego rodzaju odmiany do specyfikacji produktu podlega pewnym zasadom.

W rozdziale I pkt V ppkt 2 specyfikacji produktu dodano zasady dotyczące proporcji odmian w winnicy.

| a) | Proporcja głównych odmian winorośli we wszystkich odmianach winorośli wynosi co najmniej 95 %. |
| --- | --- |

a)

Proporcja głównych odmian winorośli we wszystkich odmianach winorośli wynosi co najmniej 95 %.

| b) | Proporcja odmiany Voltis B we wszystkich odmianach winorośli nie przekracza 5 % |
| --- | --- |

b)

Proporcja odmiany Voltis B we wszystkich odmianach winorośli nie przekracza 5 %

Przedmiotowe zmiany nie powodują zmian jednolitego dokumentu.

2.   Gęstość nasadzeń

W rozdziale I pkt VI ppkt 1 lit. a) specyfikacji produktu zmieniono ogólne zasady dotyczące gęstości, aby umożliwić większe odstępy między rzędami i mniejsze odstępy między krzewami.

Te nowe zasady, ustalone po kilku latach eksperymentów, ułatwią dostosowanie winnic do zmiany klimatu i wprowadzenie praktyk rolno-środowiskowych. Zmniejszenie minimalnych odstępów między krzewami pozwala częściowo zrekompensować mniejszą gęstość nasadzeń.

Przedmiotowa zmiana powoduje zmianę w pkt 5 jednolitego dokumentu.

3.   Zasady cięcia

W rozdziale I pkt VI ppkt 1 lit. b) specyfikacji produktu zmieniono brzmienie metod cięcia: cięcie Chablis, cięcie w formie sznura Royat, cięcie z doliny Marny oraz cięcie techniką jednoramiennego lub dwuramiennego sznura Guyota – w celu uwzględnienia nowych zasad dotyczących gęstości nasadzeń.

Zmiany te nie mają wpływu na jednolity dokument.

4.   Pozostałe praktyki uprawy

W rozdziale I pkt VI ppkt 2 specyfikacji produktu dodano dwie praktyki uprawy:

| — | W okresie od dnia 30 listopada do dnia 31 stycznia następnego roku w międzyrzędziach musi występować pokrywa roślinna, wysiana lub dziko rosnąca. |
| --- | --- |

—

W okresie od dnia 30 listopada do dnia 31 stycznia następnego roku w międzyrzędziach musi występować pokrywa roślinna, wysiana lub dziko rosnąca.

| — | Nasadzenia i wymiany winorośli przeprowadza się z wykorzystaniem roślin, których wszystkie elementy (szczepy i podkładki) zostały poddane działaniu gorącej wody przed szczepieniem. W przeciwnym razie rośliny są poddawane działaniu gorącej wodą przed posadzeniem. Poddanie działaniu gorącej wody musi odbywać się w zakładzie zatwierdzonym przez FranceAgriMer. |
| --- | --- |

—

Nasadzenia i wymiany winorośli przeprowadza się z wykorzystaniem roślin, których wszystkie elementy (szczepy i podkładki) zostały poddane działaniu gorącej wody przed szczepieniem. W przeciwnym razie rośliny są poddawane działaniu gorącej wodą przed posadzeniem. Poddanie działaniu gorącej wody musi odbywać się w zakładzie zatwierdzonym przez FranceAgriMer.

Te nowe zasady mają cel agroekologiczny.

Uzupełnienia te nie mają wpływu na jednolity dokument.

5.   Zbiory – usuwanie substancji stałych (szlamu)

Zgodnie z rozdziałem I pkt VIII ppkt 5 lit. a) specyfikacji produktu substancje stałe powstałe w wyniku tłoczenia usuwa się przed „dniem 31 stycznia następującym po zbiorach” zamiast „dniem 15 grudnia roku zbiorów”.

Ostateczny termin usunięcia substancji stałych przesunięto ze względu na trudności, jakie napotkały przedsiębiorstwa odzyskujące te substancje (szlam), aby w pierwszym terminie zakończyć wszystkie operacje usuwania w obiektach wykorzystywanych przez podmioty.

Zmiana ta nie ma wpływu na jednolity dokument.

6.   Przetwarzanie

W rozdziale I pkt IX ppkt 2 lit. c) specyfikacji produktu dodano następującą zasadę:

Wina są produkowane z jednej lub kilku odmian winorośli. Nie można ich produkować wyłącznie z jednej odmiany o przeznaczeniu adaptacyjnym.

Proporcja głównej odmiany/głównych odmian winorośli w mieszance wynosi co najmniej 90 %.

Proporcja odmiany o przeznaczeniu adaptacyjnym w mieszance nie przekracza 10 %

Wprowadzenie jednej lub kilku odmian o przeznaczeniu adaptacyjnym wymaga, aby produkowane z nich wina stanowiły nie więcej niż 10 % mieszanki w produkcie końcowym.

Zmiana ta nie ma wpływu na jednolity dokument.

7.   Produkcja i pakowanie

W rozdziale I pkt IX ppkt 3 lit. a) specyfikacji produktu zmieniono zasady dotyczące wielkości butelek, w których wina poddaje się szampanizacji i wprowadza do obrotu.

Obecne brzmienie: „Wina produkuje się i wprowadza na rynek w butelce, wewnątrz której przeprowadzono proces szampanizacji, z wyjątkiem win sprzedawanych w butelkach o pojemności nieprzekraczającej 75 centylitrów (zamiast 37,5 centylitrów) lub przekraczającej 150 centylitrów (zamiast 300 centylitrów)”.

Popyt na butelki o połowie standardowego rozmiaru znacznie wzrósł od czasu opracowania pierwszej specyfikacji produktu. Zmiany tych zasad ułatwiają przedsiębiorstwom reagowanie na ten wzrost.

Przedmiotowa zmiana powoduje zmianę w pkt 9 jednolitego dokumentu.

Zgodnie z tymi nowymi zasadami zmieniono zasady dotyczące przelewania win po szampanizacji do innej butelki.

Powyższa zmiana nie ma wpływu na jednolity dokument.

8.   Zasady prezentacji i etykietowania

W rozdziale I pkt XII lit. b) specyfikacji produktu zmieniono brzmienie warunków dotyczących określania na etykietach win objętych kontrolowaną nazwą pochodzenia nazw mniejszych zatwierdzonych jednostek geograficznych bez zmiany merytorycznej.

Przedmiotowe zmiany powodują zmianę w pkt 9 jednolitego dokumentu.

9.   Dane dotyczące organu kontroli

W rozdziale III pkt II specyfikacji produktu zaktualizowano adres organu kontrolnego.

Akapit drugi przeredagowano, zaś akapit trzeci usunięto w celu zapewnienia zgodności z nowymi zasadami redakcyjnymi określonymi w pkt II specyfikacji produktu.

Przedmiotowa zmiana nie dotyczy jednolitego dokumentu.

JEDNOLITY DOKUMENT

1.   Nazwa lub nazwy

Champagne

2.   Rodzaj oznaczenia geograficznego

ChNP – chroniona nazwa pochodzenia

3.   Kategorie produktów sektora wina

| 5. | Gatunkowe wino musujące |
| --- | --- |

5.

Gatunkowe wino musujące

4.   Opis wina lub win

KRÓTKI OPIS

Przedmiotowe wina to gatunkowe wina musujące różowe i białe.

Naturalna objętościowa zawartość alkoholu w winach wynosi co najmniej 9 %.

Po wzbogacaniu całkowita objętościowa zawartość alkoholu w winach po szampanizacji nie może przekraczać 13 %.

Kwasowość lotna, kwasowość ogólna, zawartość dwutlenku siarki i dwutlenku węgla są określone w przepisach wspólnotowych.

Wina mogą być białe (wytwarzane z mieszanek białych winogron i czarnych winogron, wytwarzane wyłącznie z białych winogron [blanc de blancs] lub wyłącznie z czarnych winogron [blanc de noirs]) lub różowe (uzyskiwane w wyniku mieszania lub ściągania soku (fr. saignée)), wytwarzane z winogron pochodzących z jednej lub kilku gmin. Mogą być oznaczone rocznikiem lub nie.

Wszystkie wina mają wspólny punkt: kwasowość, która gwarantuje świeżość i zdolność do starzenia się. Najmłodsze wina charakteryzują się nutami o wielkiej świeżości: kwiaty i białe owoce, owoce cytrusowe, nuty mineralne. Dojrzałe wina cechuje paleta bardziej krągłych aromatów: żółte owoce, gotowane owoce, przyprawy korzenne. Najbardziej rozwinięte wina, zwane „pełnymi” (fr. de plénitude), ujawniają głębokie aromaty trzeciorzędne: kandyzowane owoce, runo leśne, prażenie. Młode wina cechuje intensywne i utrzymujące się musowanie, czyli znak tożsamości szampana. Wraz z wiekiem musowanie słabnie i staje się bardziej delikatne i aksamitne.

| Ogólne analityczne cechy charakterystyczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | w miliekwiwalentach na litr |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne analityczne cechy charakterystyczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

w miliekwiwalentach na litr

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   Praktyki winiarskie

5.1.   Szczególne praktyki enologiczne

1.   Gęstość sadzenia – przepisy ogólne

Praktyka uprawy

Krzewy winorośli sadzi się w rzędach o rozstawie, który nie może przekraczać 2 metrów.

Rozstaw między krzewami w rzędzie wynosi 0,7–1,5 metra.

Suma odstępów między innymi rzędami i odstępów między krzewami w tym samym rzędzie nie może przekraczać 3 metrów.

Wszelkie przekształcenia działki powodujące zmianę gęstości sadzenia są zakazane do czasu jej wykarczowania.

2.   Gęstość sadzenia – przepisy szczególne

Praktyka uprawy

Aby umożliwić przemieszczanie się dostosowanych maszyn, na działkach położonych na stokach

| — | albo na stokach o nachyleniu powyżej 35 %, |
| --- | --- |

—

albo na stokach o nachyleniu powyżej 35 %,

| — | albo na stokach o nachyleniu powyżej 25 %, w połączeniu z przechyłem powyżej 10 %,
  mogą występować alejki o szerokości 1,50–3 m, przy czym dopuszcza się maksymalnie jedną alejkę na 6 rzędów winorośli. W tym przypadku suma rozstawu między innymi rzędami i rozstawu między krzewami w jednym rzędzie nie może przekraczać 2,30 m. |
| --- | --- |

—

albo na stokach o nachyleniu powyżej 25 %, w połączeniu z przechyłem powyżej 10 %,

mogą występować alejki o szerokości 1,50–3 m, przy czym dopuszcza się maksymalnie jedną alejkę na 6 rzędów winorośli. W tym przypadku suma rozstawu między innymi rzędami i rozstawu między krzewami w jednym rzędzie nie może przekraczać 2,30 m.

3.   Zasady przycinania

Praktyka uprawy

Zabrania się dopuszczania do sytuacji, w których dochodzi do jakiegokolwiek nachodzenia jednego krzewu na drugi oraz jakiegokolwiek nakładania się jednego pędu owocującego na drugi. Liczba oczek nie przekracza 18 na metr kwadratowy. Cięcie wykonuje się najpóźniej przed stadium fenologicznym (F) (12 stadium Lorentza), czyli gdy rozwiną się cztery liście.

Cięcia winorośli dokonuje się z zastosowaniem następujących technik:

| — | cięcie Chablis (fr. taille Chablis) |
| --- | --- |

—

cięcie Chablis (fr. taille Chablis)

| — | cięcie w formie sznura Royat |
| --- | --- |

—

cięcie w formie sznura Royat

| — | cięcie z doliny Marny (fr. taille de la vallée de la Marne) |
| --- | --- |

—

cięcie z doliny Marny (fr. taille de la vallée de la Marne)

| — | cięcie systemem Guyota pojedynczym, podwójnym lub asymetrycznym. |
| --- | --- |

—

cięcie systemem Guyota pojedynczym, podwójnym lub asymetrycznym.

Wszelkie środki, które nie pozwalają na zbieranie całych kiści winogron, są zabronione.

4.   Szczególne praktyki enologiczne

Szczególne praktyki enologiczne

Niedopuszczalne jest wykorzystywanie kawałków drewna.

Podczas procesu wzbogacania zwiększenie objętości moszczu winogronowego użytego do fermentacji nie może przekroczyć 1,12 % na każdy 1 % wzrostu zawartości alkoholu.

Poza wymienionym powyżej zakazem w praktykach enologicznych towarzyszących produkcji wina należy przestrzegać wszelkich wymogów obowiązujących na poziomie wspólnotowym oraz zawartych w kodeksie rolnictwa.

Wina wytwarza się wyłącznie przy zastosowaniu metody drugiej fermentacji w szklanych butelkach.

5.2.   Maksymalne zbiory

1.   Maksymalna wydajność

15 500 kilogramów winogron z hektara

6.   Wyznaczony obszar geograficzny

Zbiór winogron, winifikacja i produkcja win, w tym dojrzewanie i pakowanie, odbywają się na wyznaczonych terytoriach określonych w art. 17 ustawy z dnia 6 maja 1919 r.

7.   Odmiany winorośli

| | Arbane B |
| --- | --- |

Arbane B

| | Chardonnay B |
| --- | --- |

Chardonnay B

| | Meunier N |
| --- | --- |

Meunier N

| | Petit Meslier B |
| --- | --- |

Petit Meslier B

| | Pinot blanc B |
| --- | --- |

Pinot blanc B

| | Pinot gris G |
| --- | --- |

Pinot gris G

| | Pinot noir N |
| --- | --- |

Pinot noir N

8.   Opis związku lub związków

8.1.   Informacje na temat obszaru geograficznego

–   Opis czynników naturalnych mających wpływ na związek z obszarem

Obszar geograficzny znajduje się w północno-wschodniej Francji i obejmuje terytorium gmin w departamentach Aisne, Aube, Haute-Marne, Marne i Seine-et-Marne.

Działki, dokładnie wyznaczone do zbioru winogron, wpisują się w krajobraz winnic na stokach, spoczywających na progach strukturalnych wschodniej części Basenu Paryskiego, które stanowią duże struktury geomorfologiczne:

| — | Côte d’Ile-de-France w departamencie Marne, a także zbocza powiązanych dolin, obejmujące od północy na południe Montagne de Reims, dolinę Marny (która rozciąga się od południa Aisne aż po Seine-et-Marne), Côte des Blancs i Côte du Sézannais, by wymienić najbardziej modelowe sektory; |
| --- | --- |

—

Côte d’Ile-de-France w departamencie Marne, a także zbocza powiązanych dolin, obejmujące od północy na południe Montagne de Reims, dolinę Marny (która rozciąga się od południa Aisne aż po Seine-et-Marne), Côte des Blancs i Côte du Sézannais, by wymienić najbardziej modelowe sektory;

| — | Côte de Champagne z marglowym Vitry i należącym do departamentu Aube sektorem Montgueux; |
| --- | --- |

—

Côte de Champagne z marglowym Vitry i należącym do departamentu Aube sektorem Montgueux;

| — | Côte des Bar, przecinająca wiele dolin, łącząca tereny Bar-sur-Aubois na wschodzie i Bar-Séquanais na zachodzie, w departamentach Aube i Haute-Marne. |
| --- | --- |

—

Côte des Bar, przecinająca wiele dolin, łącząca tereny Bar-sur-Aubois na wschodzie i Bar-Séquanais na zachodzie, w departamentach Aube i Haute-Marne.

Rzeźba typowa dla kuesty i przyległych dolin, ze wzgórzami o ekspozycji wschodniej i południowej, czasami północnej, jak w przypadku północnego położenia Montagne de Reims i lewego brzegu doliny Marny.

Czoło progu składa się z twardych warstw wapiennych lub kredowych. Stoki wzgórz są kredowe, marglowe lub piaszczyste, miększe uległy erozji, a następnie pokryły się nadległymi produktami koluwialnymi pochodzącymi z przedniej strefy progu.

Winnice Szampanii znajdują się w strefie północnej. Podlegają wpływowi dwóch rodzajów klimatu:

| — | oceanicznego, dzięki któremu woda dostarczana jest w stałych ilościach przy nieznacznych różnicach temperatur między poszczególnymi porami roku; |
| --- | --- |

—

oceanicznego, dzięki któremu woda dostarczana jest w stałych ilościach przy nieznacznych różnicach temperatur między poszczególnymi porami roku;

| — | kontynentalnego, który odpowiada za niekiedy niszczycielskie przymrozki i sprzyjające nasłonecznienie latem. |
| --- | --- |

—

kontynentalnego, który odpowiada za niekiedy niszczycielskie przymrozki i sprzyjające nasłonecznienie latem.

8.2.   Informacje na temat obszaru geograficznego – czynnik ludzki

Obecność winnic, sięgająca czasów starożytnych, była dobrze ugruntowana w Szampanii w IX w., w następstwie rozwoju przyklasztornej uprawy winorośli. Specyfikę naturalnie musującego wina białego i szampanizacji testowano pod koniec XVII w. Pod koniec XIX w. Weinmann, znany enolog, zauważył, że „wino szampańskie ma wysoką zdolność do fermentacji. Wina z Szampanii wykonują zadanie nabierania bąbelków znacznie łatwiej, częściej i lepiej niż jakikolwiek inny ferment”.

Pierwsze odniesienia do tego wina, zwanego „saute-bouchon”, pojawiają się w wierszach opata Chaulieu w 1700 r. Metoda ta została jednak po raz pierwszy przedstawiona w 1718 r. przez kanonika Godinota, domniemanego autora „Manière de cultiver la vigne et de faire le vin de Champagne [...]” [„Sposób uprawy winorośli i wyrobu wina z Szampanii”], który stwierdził, że te wina białe, które muszą być „klarowne jako łzy [...], wyrabia się z czarnych winogron. Kiedy zbierze się winogrona, im szybciej zostaną wytłoczone, tym bielsze jest wino”. Dlatego plantatorzy winorośli starają się zachować integralność winogron podczas zbiorów, z wielką uwagą transportować je i przechowywać i w nienaruszonym stanie doprowadzić do prasy. Tłoczenie musi być łagodne i stopniowe, z rozdzieleniem soków (na „cuvée” i „taille”), które są poddawane winifikacji oddzielnie. Tłocznie spełniają zatem rygorystyczne wymogi i podlegają ściśle kontrolowanemu zezwoleniu.

Precyzyjne umiejętności rozwinięte w opactwach; w 1866 r. Jules Guyot zwrócił uwagę na znaczenie mieszania winogron pochodzących z różnych odmian lub działek. Od początku XX w. wybiera się trzy odmiany winorośli ze względu na właściwą im równowagę cukru i kwasowości oraz zdolność do szampanizacji: pinot noir N, chardonnay B i meunier N. Producent tworzy mieszanki, degustując uzyskane podstawowe wina. Zmieszane podstawowe wina są butelkowane do szampanizacji i dojrzewania na osadzie (fr. sur lies), co siłą rzeczy jest długim procesem, zwłaszcza w przypadku win rocznikowych.

Kredowe piwnice Szampanii, zapewniające idealne naturalne warunki pod względem temperatury i wilgotności, sprzyjały rozwojowi tego etapu szampanizacji. Po dojrzewaniu na osadzie odbywa się etap obracania butelek (fr. remuage), tak że osad powoli przesuwa się do szyjki butelki, po czym następuje etap degorżowania, czyli usuwania osadów znajdujących się w butelce. Po degorżowaniu dodaje się liqueur d’expédition, który przyczyni się do wyodrębnienia kilku rodzajów wina „Champagne”.

Po opanowaniu szampanizacji w drodze wtórnej fermentacji w butelkach, „metoda szampańska” (fr. méthode champenoise) została wyeksportowana i wkrótce nazwa „Champagne” była używana poza granicami regionu produkcji. Od 1882 r. wytwórnie „Champagne” zrzeszone w związki zawodowe (Union des Maisons de Champagne) wszczynały postępowania sądowe, a w przeddzień ustawy z dnia 1 sierpnia 1905 r. o oszustwach i fałszerstwach, w orzecznictwie uznano, że nazwa „Champagne” jest zastrzeżona dla win produkowanych i otrzymywanych z winogron zebranych w Szampanii, i tym samym po raz pierwszy zagwarantowano ochronę nazwy pochodzenia. Prace nad wyznaczeniem obszaru geograficznego rozpoczęły się w 1908 r. Mieszkańcy Szampanii działają solidarnie i za pośrednictwem dużych organizacji zawodowych.

8.3.   Informacje na temat jakości i cech charakterystycznych produktu

Wina mogą być białe (wytwarzane z mieszanek białych winogron i czarnych winogron, wytwarzane wyłącznie z białych winogron [blanc de blancs] lub wyłącznie z czarnych winogron [blanc de noirs]) lub różowe (uzyskiwane w wyniku mieszania lub ściągania soku (fr. saignée)), wytwarzane z winogron pochodzących z jednej lub kilku gmin. Mogą być oznaczone rocznikiem lub nie.

Wszystkie wina mają wspólny punkt: kwasowość, która gwarantuje świeżość i zdolność do starzenia się.

Najmłodsze wina charakteryzują się nutami o wielkiej świeżości: kwiaty i białe owoce, owoce cytrusowe, nuty mineralne. Dojrzałe wina cechuje paleta bardziej krągłych aromatów: żółte owoce, gotowane owoce, przyprawy korzenne. Najbardziej rozwinięte wina, zwane „pełnymi” (fr. de plénitude), ujawniają głębokie aromaty trzeciorzędne: kandyzowane owoce, runo leśne, prażenie.

Młode wina cechuje intensywne i utrzymujące się musowanie, czyli znak tożsamości „Champagne”. Wraz z wiekiem musowanie słabnie i staje się bardziej delikatne i aksamitne.

8.4.   Związki przyczynowe

Szerokie otwarcie krajobrazowe trzech kuest na równinę i doliny gwarantuje winnicom ilość światła wystarczającą do dojrzewania jagód, nawet w przypadku ekspozycji północnej. Otwarty krajobraz pozwala ponadto uniknąć stagnacji zimnego powietrza i zmniejsza ryzyko mrozu.

Nachylenie zboczy wzgórz winorośli zapewnia optymalny naturalny odpływ, gwarantowany również przez poszczególne podłoża, które umożliwiają naturalne nawadnianie winorośli. Kreda, ze względu na swoją porowatość i przepuszczalność, eliminuje nadmiar wody, zapewniając zarazem ponowne nawodnienie gleby przy suchej pogodzie poprzez kapilarne podciąganie wilgoci. Pozostałe rodzaje podglebia łączą poziomy marglowe, które zapewniają rezerwę wody, albo warstw wapiennych, albo piasku krzemionkowego, przy czym te ostatnie pozwalają na przenikanie nadmiaru wody z okresów mokrych. Ten rodzaj podglebia i delikatne warunki klimatyczne zdeterminowały umiejscowienie odmian winorośli w różnych częściach regionu winiarskiego.

Niepowtarzalna sytuacja klimatyczna Szampanii nadaje winogronom, a następnie moszczom, naturalną kwasowość, idealną do produkcji musujących „grands vins”. Równowaga między kwasowością – gwarantującą niezbędną świeżość – a poziomem dojrzałości winogron daje najlepsze roczniki i zapewnia dobry potencjał starzenia.

Stanowiąca istną mozaikę różnorodność czynników naturalnych jest wykorzystywana na poziomie działki przez plantatora winorośli, który kontroluje wszystkie praktyki uprawy w celu wydobycia szczególnego charakteru winogron.

W przypadku win białych zachowanie integralności winogron od momentu zbioru, delikatne tłoczenie i rozdzielanie soków, pozwalają uniknąć zabarwienia tych ostatnich i tym samym gwarantują ich klarowność, niezbędną do uzyskania jakości piany. Dzielenie soków zwiększa dodatkowo złożoność aromatów.

Sok „cuvée”, bogaty w kwasowość, nadaje winu aromaty świeże i żywe; włączenie go do mieszanek pozwala na pełne wyeksponowanie aromatów trzeciorzędnych powstałych podczas dojrzewania na osadzie.

Sok „taille” jest bardziej owocowy i cechuje go większe bogactwo taninowe.

Wina „de réserve” (z wyjątkiem win rocznikowych), pochodzące z poprzednich zbiorów, nadają mieszance bardziej dojrzały charakter win leżakowanych. Talent producenta dobierającego wina dla uzyskania pożądanej mieszanki wyraża się w całym procesie dojrzewania na osadzie i prowadzi do narodzin „Champagne”. Ten proces ciągłego dojrzewania może, w przypadku win o dobrej strukturze, trwać przez wiele dziesięcioleci w szampańskich piwnicach, a panujący w nich względny chłód zapewnia dobrą szampanizację.

Ta złożona pod względem technicznym produkcja „Champage” wymaga specjalnej i kosztownej infrastruktury. Miejsca produkcji, manipulowania i pakowania znajdują się w gminach położonych w pobliżu winnic.

Winnice w regionie Szampanii istniały już na początku naszej ery, jednak „Champagne” zyskał swoje szlachetne miano szczególnie w XIX w., wraz ze stopniowym opanowywaniem szampanizacji w drodze drugiej fermentacji w butelce. To właśnie pod koniec XIX w. producenci z Szampanii, zamiast transportować wino w beczkach, pakowali je w butelki w celu zachowania ich pełnej jakości i cech.

Pianka i drobne bąbelki zamknięte w butelkach ujawniają się w kieliszkach – sukces wina jest natychmiastowy. Delektują się nim żądni nowinek młodzi arystokraci, opiewają je poeci, a pisarze poświęcają mu karty swoich utworów. Na dworze staje się ulubieńcem regenta, Ludwika XV, Madame de Pompadour. Finansiści i zarządcy idą w ślady arystokracji, prowincja kopiuje stolicę. Za panowania Ludwika XV i Ludwika XVI sektor wina rozwija się bardzo dobrze, a renoma „Champagne” znacznie wzrasta zarówno we Francji, jak i poza jej granicami. Wino musujące znajduje się w centrum uwagi tam, gdzie podążanie za francuską modą jest w dobrym tonie, a w całej osiemnastowiecznej Europie „Champagne” jest ozdobą przyjęć i kolacji. Reputacja ta przetrwała do dziś. Producenci win, spółdzielnie i wytwórnie (fr. Maisons de Champagne) kontynuują wysiłki na rzecz ulepszenia wspólnych zasad promowania chronionej nazwy pochodzenia „Champagne”, stanowiącej ich wspólne dziedzictwo, i w dążeniu do doskonałości starają się o przestrzeganie zasad dotyczących nazwy i charakteru produktu.

9.   Dodatkowe wymogi zasadnicze (pakowanie, etykietowanie i inne wymogi)

Etykietowanie

Ramy prawne:

przepisy krajowe

Rodzaj wymogów dodatkowych:

przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania

Opis wymogu

Żadna butelka nie może być przemieszczana, z wyjątkiem dwóch miejsc należących do tego samego podmiotu lub między dwoma podmiotami, jeśli nie została wykończona, oprawiona i etykietowana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Butelki zawierające wina zamyka się korkiem z nazwą kontrolowanej nazwy pochodzenia na części zawierającej się w szyjce butelki lub, w przypadku butelki o nominalnej zawartości 0,20 litra lub mniejszej, na innej wewnętrznej części mechanizmu zamykającego.

Etykiety i dokumenty handlowe zawierają dane rejestracyjne określone przez międzybranżowy komitet wina z Szampanii (fr. le comité interprofessionnel du vin de Champagne), umożliwiające identyfikację podmiotów gospodarczych.

Nazwę producenta, która umieszczana jest na etykiecie drukowanymi literami, w sposób jasny i czytelny, uzupełnia się nazwą gminy produkcji, jeśli siedziba producenta znajduje się poza tym obszarem.

Wina objęte kontrolowaną nazwą pochodzenia mogą być etykietowane wyłącznie nazwami następujących mniejszych jednostek geograficznych, zgodnie z następującymi warunkami:

| — | lokalizacja wpisana do ksiąg wieczystych, |
| --- | --- |

—

lokalizacja wpisana do ksiąg wieczystych,

| — | gmina. |
| --- | --- |

—

gmina.

Przytaczana lokalizacja lub nazwa gminy została podana w deklaracji zbiorów.

Wszystkie winogrona użyte do produkcji wina pochodzą z tej określonej gminy lub lokalizacji.

Nazwa gminy może być powiązana z „Premier Cru” i „Grand Cru” na warunkach określonych w rozdziale I, pkt II-Nazwy geograficzne, oznaczenie rocznika, dodatkowe informacje, lit. b) i c) niniejszej specyfikacji.

Poza wspomnianymi wyżej gminami nazwa gminy musi być powiązana z określeniem „Vigne de” lub „Vignoble de”.

Nazwa gminy lub lokalizacji wpisanej do ksiąg wieczystych zapisana jest czcionką, której wysokość i szerokość nie mogą przekraczać rozmiaru znaków tworzących kontrolowaną nazwę pochodzenia.

Umieszczenie na etykiecie nazwy gminy, zgodnie z procedurami określonymi powyżej, może być uzupełnione umieszczeniem nazwy gminy w nazwie cuvée.

Wskazanie odmiany winorośli

Ramy prawne:

przepisy krajowe

Rodzaj wymogów dodatkowych:

przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania

Opis wymogu

Nazwę odmiany winorośli umieszcza się na etykietach czcionką o wymiarach (wysokość i szerokość) nieprzekraczających trzech milimetrów i połowy wielkości czcionki, którą zapisano nazwę pochodzenia. Wskazanie odmiany winorośli jest możliwe tylko wtedy, gdy wszystkie winogrona wykorzystywane do produkcji win podstawowych pochodzą z tej odmiany.

Wskazanie rocznika

Ramy prawne:

przepisy krajowe

Rodzaj wymogów dodatkowych:

przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania

Opis wymogu

Jeżeli rocznik jest wskazany, umieszcza się go na korku lub, w przypadku zawartości nominalnej 0,20 litra lub mniejszej, na innym odpowiednim mechanizmie zamykającym i na etykiecie. Oznaczenie rocznika umieszcza się również na fakturach i dokumentach towarzyszących.

Pakowanie

Ramy prawne:

przepisy krajowe

Rodzaj wymogów dodatkowych:

Pakowanie na wyznaczonym obszarze geograficznym

Opis wymogu

Wina produkuje się i wprowadza na rynek w butelce, wewnątrz której przeprowadzono proces szampanizacji, z wyjątkiem win sprzedawanych w butelkach o pojemności nieprzekraczającej 75 centylitrów lub przekraczającej 150 centylitrów.

Wina wprowadza się do obrotu z przeznaczeniem dla konsumentów po upływie minimalnego okresu dojrzewania wynoszącego 15 miesięcy, licząc od daty rozlania albo 36 miesięcy w przypadku win rocznikowych.

Link do specyfikacji produktu

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-3b36a01e-8edd-4742-ade7-fbd3251816c4

---

(1)  Dz.U. L 9 z 11.1.2019, s. 2.

---