# Iris Oifigiúil C 132/14 A

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 132 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 6614 Aibreán 2023 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 132

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

6614 Aibreán 2023

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | |
| | PARLAIMINT NA hEORPASEISIÚN 2022-2023Suíonna ón 3 go dtí an 6 Deireadh Fómhair 2022TÉACSANNA ATÁ GLACTHA | 1 |

Clár

Leathanach

PARLAIMINT NA hEORPASEISIÚN 2022-2023Suíonna ón 3 go dtí an 6 Deireadh Fómhair 2022TÉACSANNA ATÁ GLACTHA

1

---

| | I   Rúin, moltaí agus tuairimí |
| --- | --- |
| | RÚIN |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Máirt 4. Deireadh Fómhair 2022 |
| 2023/C 132/01 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le hiarracht a dhéanamh dobharshaothrú inbhuanaithe agus iomaíoch a bhaint amach san Aontas Eorpach: an bealach chun cinn (2021/2189(INI)) | 2 |
| 2023/C 132/02 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar thionchar na dteicneolaíochtaí nua ar an gcánachas: criptea-airgeadra agus blocshlabhra (2021/2201(INI)) | 15 |
| 2023/C 132/03 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Lárionad AccessibleEU chun tacú le beartais inrochtaineachta i margadh inmheánach AE (2022/2013(INI)) | 23 |
| | Dé Céadaoin 5. Deireadh Fómhair 2022 |
| 2023/C 132/04 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar staid na Romach atá ina gcónaí i lonnaíochtaí san Aontas Eorpach (2022/2662(RSP)) | 29 |
| 2023/C 132/05 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 maidir le cuspóirí straitéiseacha an Aontais don 19ú cruinniú de Chomhdháil na bPáirtithe sa Choinbhinsiún ar Thrádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flóra Fiáin i mBaol (CITES), a thionólfar i bPanama ón 14 go dtí an 25 Samhain 2022 (2022/2681(RSP)) | 30 |
| 2023/C 132/06 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar rochtain ar uisce mar cheart daonna – an ghné sheachtrach (2021/2187(INI)) | 31 |
| 2023/C 132/07 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 maidir le freagairt an Aontais ar an méadú ar phraghsanna fuinnimh san Eoraip (2022/2830(RSP)) | 42 |
| | Déardaoin 6. Deireadh Fómhair 2022 |
| 2023/C 132/08 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le staid chearta an duine i Háítí go háirithe a mhéid a bhaineann le foréigean droinge(2022/2856(RSP)) | 43 |
| 2023/C 132/09 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an mbeart diannteannta ar shaoirse na Meán i Maenmar, go háirithe cásanna Htet Htet Khine, Sithu Aung Myint agus Nyein Aye(2022/2857(RSP)) | 44 |
| 2023/C 132/10 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le staid chearta an duine agus an staid dhaonnúil le déanaí in Tigray, an Aetóip, go háirithe a mhéid a bhaineann le leanaí(2022/2858(RSP)) | 45 |
| 2023/C 132/11 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le bás Mahsa Jina Amini agus an cur faoi chois atá á dhéanamh ar agóideoirí ar son chearta na mban san Iaráin(2022/2849(RSP)) | 46 |
| 2023/C 132/12 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 ar an ngéarú ar chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine (2022/2851(RSP)) | 47 |
| 2023/C 132/13 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an toradh ar athbhreithniú an Choimisiúin ar an bplean gníomhaíochta 15 phointe maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (2022/2692(RSP)) | 52 |
| 2023/C 132/14 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le cur chuige AE i leith Bainistiú Tráchta Spáis – Rannchuidiú AE chun aghaidh a thabhairt ar dhúshlán domhanda (2022/2641(RSP)) | 53 |
| 2023/C 132/15 | Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le móiminteam do na hAigéin: chun rialachas agus bithéagsúlacht na nAigéan a neartú(2022/2836(RSP)) | 54 |
| | MOLTAÍ |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Céadaoin 5. Deireadh Fómhair 2022 |
| 2023/C 132/16 | Moladh ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar mholadh ó Pharlaimint na hEorpa don Chomhairle, don Choimisiún, do Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le caidreamh straitéiseach agus comhpháirtíocht an Aontais le Corn na hAfraice (2021/2206(INI)) | 55 |

I   Rúin, moltaí agus tuairimí

RÚIN

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 4. Deireadh Fómhair 2022

2023/C 132/01

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le hiarracht a dhéanamh dobharshaothrú inbhuanaithe agus iomaíoch a bhaint amach san Aontas Eorpach: an bealach chun cinn (2021/2189(INI))

2

2023/C 132/02

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar thionchar na dteicneolaíochtaí nua ar an gcánachas: criptea-airgeadra agus blocshlabhra (2021/2201(INI))

15

2023/C 132/03

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Lárionad AccessibleEU chun tacú le beartais inrochtaineachta i margadh inmheánach AE (2022/2013(INI))

23

Dé Céadaoin 5. Deireadh Fómhair 2022

2023/C 132/04

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar staid na Romach atá ina gcónaí i lonnaíochtaí san Aontas Eorpach (2022/2662(RSP))

29

2023/C 132/05

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 maidir le cuspóirí straitéiseacha an Aontais don 19ú cruinniú de Chomhdháil na bPáirtithe sa Choinbhinsiún ar Thrádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flóra Fiáin i mBaol (CITES), a thionólfar i bPanama ón 14 go dtí an 25 Samhain 2022 (2022/2681(RSP))

30

2023/C 132/06

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar rochtain ar uisce mar cheart daonna – an ghné sheachtrach (2021/2187(INI))

31

2023/C 132/07

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 maidir le freagairt an Aontais ar an méadú ar phraghsanna fuinnimh san Eoraip (2022/2830(RSP))

42

Déardaoin 6. Deireadh Fómhair 2022

2023/C 132/08

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le staid chearta an duine i Háítí go háirithe a mhéid a bhaineann le foréigean droinge(2022/2856(RSP))

43

2023/C 132/09

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an mbeart diannteannta ar shaoirse na Meán i Maenmar, go háirithe cásanna Htet Htet Khine, Sithu Aung Myint agus Nyein Aye(2022/2857(RSP))

44

2023/C 132/10

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le staid chearta an duine agus an staid dhaonnúil le déanaí in Tigray, an Aetóip, go háirithe a mhéid a bhaineann le leanaí(2022/2858(RSP))

45

2023/C 132/11

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le bás Mahsa Jina Amini agus an cur faoi chois atá á dhéanamh ar agóideoirí ar son chearta na mban san Iaráin(2022/2849(RSP))

46

2023/C 132/12

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 ar an ngéarú ar chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine (2022/2851(RSP))

47

2023/C 132/13

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an toradh ar athbhreithniú an Choimisiúin ar an bplean gníomhaíochta 15 phointe maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (2022/2692(RSP))

52

2023/C 132/14

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le cur chuige AE i leith Bainistiú Tráchta Spáis – Rannchuidiú AE chun aghaidh a thabhairt ar dhúshlán domhanda (2022/2641(RSP))

53

2023/C 132/15

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le móiminteam do na hAigéin: chun rialachas agus bithéagsúlacht na nAigéan a neartú(2022/2836(RSP))

54

MOLTAÍ

Parlaimint na hEorpa

Dé Céadaoin 5. Deireadh Fómhair 2022

2023/C 132/16

Moladh ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar mholadh ó Pharlaimint na hEorpa don Chomhairle, don Choimisiún, do Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le caidreamh straitéiseach agus comhpháirtíocht an Aontais le Corn na hAfraice (2021/2206(INI))

55

---

| | III   Gníomhartha ullmhúcháin |
| --- | --- |
| | Parlaimint na hEorpa |
| | Dé Máirt 4. Deireadh Fómhair 2022 |
| 2023/C 132/17 | P9_TA(2022)0332Lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear Lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú (COM(2020)0726 – C9-0366/2020 – 2020/0320(COD))P9_TC1-COD(2020)0320Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú | 70 |
| 2023/C 132/18 | P9_TA(2022)0333Bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar shláinte ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar shláinte, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE (COM(2020)0727 – C9-0367/2020 – 2020/0322(COD))P9_TC1-COD(2020)0322Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE | 72 |
| 2023/C 132/19 | P9_TA(2022)0336Bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC) ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC), lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1936/2001, Rialachán (CE) Uimh. 1984/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 520/2007 ón gComhairle (COM(2021)0113 – C9-0095/2021 – 2021/0058(COD))P9_TC1-COD(2021)0058Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC), lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1936/2001, (CE) Uimh. 1984/2003 agus (CE) Uimh. 520/2007 ón gComhairle | 73 |
| 2023/C 132/20 | P9_TA(2022)0337Cúnamh Solúbtha do Chríocha (FAST – CARE) ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 agus Rialachán (AE) 2021/1060 a mhéid a bhaineann le solúbthacht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí fhogha míleata Chónaidhm na Rúise FAST (Cúnamh Solúbtha do Chríocha) – CARE (COM(2022)0325 – C9-0218/2022 – 2022/0208(COD))P9_TC1-COD(2022)0208Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1303/2013 agus (AE) 2021/1060 a mhéid a bhaineann le solúbthacht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí fhogha míleata Chónaidhm na Rúise FAST (Cúnamh Solúbtha do Chríocha) – CARE | 74 |
| 2023/C 132/21 | P9_TA(2022)0338Treoir maidir le Trealamh Raidió: luchtaire coiteann do ghléasanna leictreonacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2014/53/AE maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh (COM(2021)0547 – C9-0366/2021 – 2021/0291(COD))P9_TC1-COD(2021)0291Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2014/53/AE maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh | 75 |
| 2023/C 132/22 | P9_TA(2022)0340Ionad Ilfhreastail AE maidir le Custam ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 (COM(2020)0673 – C9-0338/2020 – 2020/0306(COD))P9_TC1-COD(2020)0306Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custaim agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 | 76 |
| 2023/C 132/23 | P9_TA(2022)0341Staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1165/2008, Rialachán (CE) Uimh. 543/2009, Rialachán (CE) Uimh. 1185/2009 agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle (COM(2021)0037 – C9-0009/2021 – 2021/0020(COD))P9_TC1-COD(2021)0020Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 617/2008 ón gCoimisiún agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 1165/2008, (CE) Uimh. 543/2009 agus (CE) Uimh. 1185/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle | 77 |
| 2023/C 132/24 | P9_TA(2022)0342Leasú a dhéanamh ar Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha (COM(2021)0656 – C9-0396/2021- 2021/0340(COD))P9_TC1-COD(2021)0340Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha | 79 |
| | Déardaoin 6. Deireadh Fómhair 2022 |
| 2023/C 132/25 | P9_TA(2022)0348Rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Aontais: díolúine shealadach ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 ón gComhairle maidir le díolúine shealadach ó na rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Chomhphobail i ngeall ar phaindéim COVID 19 (COM(2022)0334 – C9-0225/2022 – 2022/0214(COD))P9_TC1-COD(2022)0214Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 6 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 ón gComhairle a mhéid a bhaineann le díolúine shealadach ó na rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Aontais i ngeall ar staid eipidéimeolaíoch nó fogha míleata | 81 |

III   Gníomhartha ullmhúcháin

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 4. Deireadh Fómhair 2022

2023/C 132/17

P9_TA(2022)0332Lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear Lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú (COM(2020)0726 – C9-0366/2020 – 2020/0320(COD))P9_TC1-COD(2020)0320Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú

70

2023/C 132/18

P9_TA(2022)0333Bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar shláinte ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar shláinte, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE (COM(2020)0727 – C9-0367/2020 – 2020/0322(COD))P9_TC1-COD(2020)0322Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE

72

2023/C 132/19

P9_TA(2022)0336Bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC) ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC), lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1936/2001, Rialachán (CE) Uimh. 1984/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 520/2007 ón gComhairle (COM(2021)0113 – C9-0095/2021 – 2021/0058(COD))P9_TC1-COD(2021)0058Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC), lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1936/2001, (CE) Uimh. 1984/2003 agus (CE) Uimh. 520/2007 ón gComhairle

73

2023/C 132/20

P9_TA(2022)0337Cúnamh Solúbtha do Chríocha (FAST – CARE) ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 agus Rialachán (AE) 2021/1060 a mhéid a bhaineann le solúbthacht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí fhogha míleata Chónaidhm na Rúise FAST (Cúnamh Solúbtha do Chríocha) – CARE (COM(2022)0325 – C9-0218/2022 – 2022/0208(COD))P9_TC1-COD(2022)0208Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1303/2013 agus (AE) 2021/1060 a mhéid a bhaineann le solúbthacht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí fhogha míleata Chónaidhm na Rúise FAST (Cúnamh Solúbtha do Chríocha) – CARE

74

2023/C 132/21

P9_TA(2022)0338Treoir maidir le Trealamh Raidió: luchtaire coiteann do ghléasanna leictreonacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2014/53/AE maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh (COM(2021)0547 – C9-0366/2021 – 2021/0291(COD))P9_TC1-COD(2021)0291Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2014/53/AE maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh

75

2023/C 132/22

P9_TA(2022)0340Ionad Ilfhreastail AE maidir le Custam ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 (COM(2020)0673 – C9-0338/2020 – 2020/0306(COD))P9_TC1-COD(2020)0306Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custaim agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013

76

2023/C 132/23

P9_TA(2022)0341Staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1165/2008, Rialachán (CE) Uimh. 543/2009, Rialachán (CE) Uimh. 1185/2009 agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle (COM(2021)0037 – C9-0009/2021 – 2021/0020(COD))P9_TC1-COD(2021)0020Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 617/2008 ón gCoimisiún agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 1165/2008, (CE) Uimh. 543/2009 agus (CE) Uimh. 1185/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle

77

2023/C 132/24

P9_TA(2022)0342Leasú a dhéanamh ar Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha (COM(2021)0656 – C9-0396/2021- 2021/0340(COD))P9_TC1-COD(2021)0340Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha

79

Déardaoin 6. Deireadh Fómhair 2022

2023/C 132/25

P9_TA(2022)0348Rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Aontais: díolúine shealadach ***IRún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 ón gComhairle maidir le díolúine shealadach ó na rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Chomhphobail i ngeall ar phaindéim COVID 19 (COM(2022)0334 – C9-0225/2022 – 2022/0214(COD))P9_TC1-COD(2022)0214Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 6 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 ón gComhairle a mhéid a bhaineann le díolúine shealadach ó na rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Aontais i ngeall ar staid eipidéimeolaíoch nó fogha míleata

81

---

| Eochair do na siombailí a úsáidtear






  - | An nós imeachta comhairliúcháin |
| --- | --- |
| *** | Nós imeachta an toilithe |
| ***I | An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh |
| ***II | An gnáthnós imeachta reachtach: an dara léamh |
| ***III | An gnáthnós imeachta reachtach: an tríú léamh |

Eochair do na siombailí a úsáidtear

*

An nós imeachta comhairliúcháin

***

Nós imeachta an toilithe

***I

An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh

***II

An gnáthnós imeachta reachtach: an dara léamh

***III

An gnáthnós imeachta reachtach: an tríú léamh

(Braitheann an cineál nós imeachta ar an mbunús dlí a mholtar sa dréachtghníomh.)

Leasuithe ó Pharlaimint na hEorpa:

Léirítear téacs nua le
  cló trom iodálach
  . Léirítear téacs atá scriosta trí leas a bhaint as an tsiombail ▌ nó cuirtear líne tríd an téacs. Léirítear téacs atá curtha in ionad téacs eile tríd an téacs nua a aibhsiú le
  cló trom iodálach
  agus tríd an téacs atá á ionadú a scriosadh nó trí líne a chur tríd.

cló trom iodálach

cló trom iodálach

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

14.4.2023

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/1 |
| --- | --- | --- | --- |

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/1

---

PARLAIMINT NA hEORPA

SEISIÚN 2022-2023

Suíonna ón 3 go dtí an 6 Deireadh Fómhair 2022

TÉACSANNA ATÁ GLACTHA

---

I Rúin, moltaí agus tuairimí

RÚIN

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 4. Deireadh Fómhair 2022

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/2 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/2

---

P9_TA(2022)0334

Ar ár ndícheall ar mhaithe le dobharshaothrú inbhuanaithe, iomaíoch san Aontas Eorpach: an bealach chun cinn

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le hiarracht a dhéanamh dobharshaothrú inbhuanaithe agus iomaíoch a bhaint amach san Aontas Eorpach: an bealach chun cinn (2021/2189(INI))

(2023/C 132/01)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Bealtaine 2021 maidir le treoirlínte straitéiseacha le haghaidh dobharshaothrú AE níos inbhuanaithe agus níos iomaíche don tréimhse 2021 go 2030 (COM(2021)0236), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 12 Bealtaine 2021 maidir le treoirlínte straitéiseacha le haghaidh dobharshaothrú AE níos inbhuanaithe agus níos iomaíche don tréimhse 2021 go 2030 (COM(2021)0236),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 25 Márta 2021 maidir le plean gníomhaíochta chun táirgeadh orgánach a fhorbairt (COM(2021)0141), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 25 Márta 2021 maidir le plean gníomhaíochta chun táirgeadh orgánach a fhorbairt (COM(2021)0141),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal 'A Farm to Fork Strategy for a fair, healthy and environmentally-friendly food system' [Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc le haghaidh córas bia atá cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol] (COM(2020)0381), agus do rún ón bParlaimint an 20 Deireadh Fómhair 2021 (1) ina leith, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal 'A Farm to Fork Strategy for a fair, healthy and environmentally-friendly food system' [Straitéis ón bhFeirm go dtí an Forc le haghaidh córas bia atá cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol] (COM(2020)0381), agus do rún ón bParlaimint an 20 Deireadh Fómhair 2021 (1) ina leith,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal 'EU Biodiversity Strategy for 2030 — Bringing nature back into our lives' [Straitéis Bhithéagsúlachta AE do 2030 — An dúlra a thabhairt ar ais inár saol] (COM(2020)0380), agus do rún ón bParlaimint an 9 Meitheamh 2021 (2) ina leith sin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Bealtaine 2020 dar teideal 'EU Biodiversity Strategy for 2030 — Bringing nature back into our lives' [Straitéis Bhithéagsúlachta AE do 2030 — An dúlra a thabhairt ar ais inár saol] (COM(2020)0380), agus do rún ón bParlaimint an 9 Meitheamh 2021 (2) ina leith sin,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM(2019)0640), agus do rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Eanáir 2020 (3) ina leith, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (COM(2019)0640), agus do rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Eanáir 2020 (3) ina leith,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir leis an gComhbheartas Iascaigh, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1954/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1224/2009 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 2371/2002 ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 639/2004 ón gComhairle agus Cinneadh 2004/585/CE ón gComhairle (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir leis an gComhbheartas Iascaigh, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1954/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1224/2009 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 2371/2002 ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 639/2004 ón gComhairle agus Cinneadh 2004/585/CE ón gComhairle (4),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1139 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Iúil 2021 lena mbunaítear an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1004 (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/1139 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Iúil 2021 lena mbunaítear an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1004 (5),

| — | ag féachaint do Threoir 2014/89/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 lena mbunaítear creat maidir le pleanáil spásúlachta mhuirí (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2014/89/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 lena mbunaítear creat maidir le pleanáil spásúlachta mhuirí (6),

| — | ag féachaint do Threoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le héin fhiáine a chaomhnú (7) (an Treoir maidir le hÉin’), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Samhain 2009 maidir le héin fhiáine a chaomhnú (7) (an Treoir maidir le hÉin’),

| — | ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1099/2009 ón gComhairle an 24 Meán Fómhair 2009 maidir le hainmhithe a chosaint tráth an mharaithe (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1099/2009 ón gComhairle an 24 Meán Fómhair 2009 maidir le hainmhithe a chosaint tráth an mharaithe (8),

| — | ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1/2005 ón gComhairle an 22 Nollaig 2004 maidir le cosaint ainmhithe agus iad á n-iompar agus oibríochtaí gaolmhara (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1/2005 ón gComhairle an 22 Nollaig 2004 maidir le cosaint ainmhithe agus iad á n-iompar agus oibríochtaí gaolmhara (9),

| — | ag féachaint do Threoir 98/58/CE ón gComhairle an 20 Iúil 1998 maidir le cosaint ainmhithe a choinnítear chun críocha feirmeoireachta (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 98/58/CE ón gComhairle an 20 Iúil 1998 maidir le cosaint ainmhithe a choinnítear chun críocha feirmeoireachta (10),

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 22 Meán Fómhair 2021 maidir le treoirlínte straitéiseacha le haghaidh forbairt inbhuanaithe dhobharshaothrú AE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 22 Meán Fómhair 2021 maidir le treoirlínte straitéiseacha le haghaidh forbairt inbhuanaithe dhobharshaothrú AE,

| — | ag féachaint don dréacht-tuairim ó Choiste na Réigiún an 1-3 Nollaig 2021 maidir leis an ngeilleagar gorm inbhuanaithe agus an dobharshaothrú, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don dréacht-tuairim ó Choiste na Réigiún an 1-3 Nollaig 2021 maidir leis an ngeilleagar gorm inbhuanaithe agus an dobharshaothrú,

| — | ag féachaint do Thuairim ó Choiste na Réigiún an 17 Nollaig 2015 maidir le todhchaí dhobharshaothrú na hEorpa, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuairim ó Choiste na Réigiún an 17 Nollaig 2015 maidir le todhchaí dhobharshaothrú na hEorpa,

| — | ag féachaint don Choimisiún Ginearálta Iascaigh don Mheánmhuir de chuid Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO) 2030 maidir le hiascach agus dobharshaothrú inbhuanaithe sa Mheánmhuir agus sa Mhuir Dhubh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Choimisiún Ginearálta Iascaigh don Mheánmhuir de chuid Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO) 2030 maidir le hiascach agus dobharshaothrú inbhuanaithe sa Mheánmhuir agus sa Mhuir Dhubh,

| — | ag féachaint don mheastóireacht eatramhach ar an Modh Oscailte Comhordúcháin do dhobharshaothrú AE (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don mheastóireacht eatramhach ar an Modh Oscailte Comhordúcháin do dhobharshaothrú AE (11),

| — | ag féachaint d’Eorabharaiméadar Speisialta 515 de 2021 maidir le nósanna tomhaltóirí AE i ndáil le táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Eorabharaiméadar Speisialta 515 de 2021 maidir le nósanna tomhaltóirí AE i ndáil le táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe,

| — | ag féachaint don staidéar a d’iarr a Coiste um Iascach (PECH) maidir le tionchair phaindéim COVID-19 ar iascach agus dobharshaothrú AE, a foilsíodh an 7 Iúil 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don staidéar a d’iarr a Coiste um Iascach (PECH) maidir le tionchair phaindéim COVID-19 ar iascach agus dobharshaothrú AE, a foilsíodh an 7 Iúil 2021,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 12 Meitheamh 2018 dar teideal “I dtreo earnáil dobharshaothraithe Eorpach atá inbhuanaithe agus iomaíoch: stádas reatha agus dúshláin amach anseo” (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 12 Meitheamh 2018 dar teideal “I dtreo earnáil dobharshaothraithe Eorpach atá inbhuanaithe agus iomaíoch: stádas reatha agus dúshláin amach anseo” (12),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 4 Nollaig 2008 maidir le Plean Eorpach um Bainistiú Broigheall a ghlacadh chun an tionchar méadaitheach a imríonn na broighill ar stoic éisc, ar iascaireacht agus ar dhobharshaothrú a íoslaghdú (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 4 Nollaig 2008 maidir le Plean Eorpach um Bainistiú Broigheall a ghlacadh chun an tionchar méadaitheach a imríonn na broighill ar stoic éisc, ar iascaireacht agus ar dhobharshaothrú a íoslaghdú (13),

| — | ag féachaint d’Airteagail 3, 4, 38 agus 43 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 3, 4, 38 agus 43 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoiste um Iascach (A9-0215/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoiste um Iascach (A9-0215/2022),

| A. | de bhrí go luaitear sa chomhbheartas iascaigh gur cheart don dobharshaothrú rannchuidiú le caomhnú na hacmhainneachta táirgthe bia ar bhonn inbhuanaithe ar fud an Aontais chun slándáil fhadtéarmach bia a ráthú, lena n-áirítear soláthairtí bia, fás agus fostaíocht do shaoránaigh an Aontais, agus chun rannchuidiú leis an éileamh méadaitheach domhanda ar bhia uisceach a shásamh; de bhrí gur cheart don chomhbheartas iascaigh lánaird a thabhairt ar shláinte ainmhithe, ar leas ainmhithe, ar shábháilteacht bia agus beatha; de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach an t-ualach riaracháin a laghdú agus dlí an Aontais a chur chun feidhme ar bhealach níos éifeachtúla atá níos freagrúla do riachtanais na ngeallsealbhóirí; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go luaitear sa chomhbheartas iascaigh gur cheart don dobharshaothrú rannchuidiú le caomhnú na hacmhainneachta táirgthe bia ar bhonn inbhuanaithe ar fud an Aontais chun slándáil fhadtéarmach bia a ráthú, lena n-áirítear soláthairtí bia, fás agus fostaíocht do shaoránaigh an Aontais, agus chun rannchuidiú leis an éileamh méadaitheach domhanda ar bhia uisceach a shásamh; de bhrí gur cheart don chomhbheartas iascaigh lánaird a thabhairt ar shláinte ainmhithe, ar leas ainmhithe, ar shábháilteacht bia agus beatha; de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach an t-ualach riaracháin a laghdú agus dlí an Aontais a chur chun feidhme ar bhealach níos éifeachtúla atá níos freagrúla do riachtanais na ngeallsealbhóirí;

| B. | de bhrí go bhfuil ról tábhachtach agus luachmhar ag na hearnálacha sliogéisc agus dobharshaothraithe in AE ó thaobh na heacnamaíochta, na sochaí agus an chomhshaoil de, agus go gcabhraíonn siad le feabhas a chur ar cháilíocht na beatha sna réigiúin chósta, sna réigiúin inmheánacha agus sna réigiúin is forimeallaí san Aontas; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil ról tábhachtach agus luachmhar ag na hearnálacha sliogéisc agus dobharshaothraithe in AE ó thaobh na heacnamaíochta, na sochaí agus an chomhshaoil de, agus go gcabhraíonn siad le feabhas a chur ar cháilíocht na beatha sna réigiúin chósta, sna réigiúin inmheánacha agus sna réigiúin is forimeallaí san Aontas;

| C. | de bhrí go bhfuil an tslándáil bia agus na slite beatha a chuireann na tionscail sin ar fáil ríthábhachtach in go leor réigiún cósta, abhann, oileánda, intíre agus murlaigh; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil an tslándáil bia agus na slite beatha a chuireann na tionscail sin ar fáil ríthábhachtach in go leor réigiún cósta, abhann, oileánda, intíre agus murlaigh;

| D. | de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag an gComhaontú Glas don Eoraip, ag an straitéis bhithéagsúlachta agus ag an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” Eoraip atá neodrach ó thaobh carbóin de a bhaint amach faoi 2050 agus córais bhia a dhéanamh cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol ar fud an Aontais; de bhrí gur féidir le dobharshaothrú bia sláintiúil a sholáthar a bhfuil aeráid agus lorg comhshaoil níos lú aige ná mar a bhaineann le feirmeoireacht neamh-uisceach ar talamh; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag an gComhaontú Glas don Eoraip, ag an straitéis bhithéagsúlachta agus ag an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” Eoraip atá neodrach ó thaobh carbóin de a bhaint amach faoi 2050 agus córais bhia a dhéanamh cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol ar fud an Aontais; de bhrí gur féidir le dobharshaothrú bia sláintiúil a sholáthar a bhfuil aeráid agus lorg comhshaoil níos lú aige ná mar a bhaineann le feirmeoireacht neamh-uisceach ar talamh;

| E. | de bhrí go n-aithnítear i nDearbhú FAO maidir le hIascaigh Inbhuanaithe agus Dobharshaothrú gurb é an dobharshaothrú an tionscal táirgthe bia is mó fás ar fud an domhain le caoga bliain anuas, agus gurb é atá freagrach as tomhaltas éisc domhanda per capita a dhúbailt ó 1960 agus gur chuir sé bia agus slite beatha ar fáil de réir a chéile do dhaonra atá ag fás; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go n-aithnítear i nDearbhú FAO maidir le hIascaigh Inbhuanaithe agus Dobharshaothrú gurb é an dobharshaothrú an tionscal táirgthe bia is mó fás ar fud an domhain le caoga bliain anuas, agus gurb é atá freagrach as tomhaltas éisc domhanda per capita a dhúbailt ó 1960 agus gur chuir sé bia agus slite beatha ar fáil de réir a chéile do dhaonra atá ag fás;

| F. | de bhrí go mbunaítear cuspóirí leasa ainmhithe sa dobharshaothrú chun tacú le táirgeoirí agus tomhaltóirí le treoirlínte straitéiseacha AE le haghaidh dobharshaothrú AE níos inbhuanaithe agus níos iomaíche, le Dearbhú Shanghai FAO i Meán Fómhair 2021 maidir le dobharshaothrú le haghaidh bia agus forbairt inbhuanaithe, agus le Cód Sláinte Ainmhithe Uiscí 2021 na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go mbunaítear cuspóirí leasa ainmhithe sa dobharshaothrú chun tacú le táirgeoirí agus tomhaltóirí le treoirlínte straitéiseacha AE le haghaidh dobharshaothrú AE níos inbhuanaithe agus níos iomaíche, le Dearbhú Shanghai FAO i Meán Fómhair 2021 maidir le dobharshaothrú le haghaidh bia agus forbairt inbhuanaithe, agus le Cód Sláinte Ainmhithe Uiscí 2021 na hEagraíochta Domhanda um Shláinte Ainmhithe;

| G. | de bhrí nach ionann táirgeadh dobharshaothraithe AE ach 1,15 % den táirgeadh domhanda, de réir na bhfigiúirí is déanaí (2018) (14); |
| --- | --- |

G.

de bhrí nach ionann táirgeadh dobharshaothraithe AE ach 1,15 % den táirgeadh domhanda, de réir na bhfigiúirí is déanaí (2018) (14);

| H. | de bhrí go bhfuil gá le ceadúnais agus údaruithe éagsúla chun feirm dhobharshaothraithe a bhunú nó a leathnú in AE agus gur nós imeachta mall casta é a mbíonn deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht eacnamaíoch in easnamh ann uaireanta; de bhrí go gcuireann an staid sin bac ar fhorbairt na hearnála, rud a dhíspreagann infheistíocht chorparáideach agus a ghineann costais iomarcacha don earnáil, agus allmhairí ó thríú tíortha á gcur chun cinn ag an am céanna; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil gá le ceadúnais agus údaruithe éagsúla chun feirm dhobharshaothraithe a bhunú nó a leathnú in AE agus gur nós imeachta mall casta é a mbíonn deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht eacnamaíoch in easnamh ann uaireanta; de bhrí go gcuireann an staid sin bac ar fhorbairt na hearnála, rud a dhíspreagann infheistíocht chorparáideach agus a ghineann costais iomarcacha don earnáil, agus allmhairí ó thríú tíortha á gcur chun cinn ag an am céanna;

| I. | de bhrí go léirítear i dtuarascáil FAO 2020 maidir le staid an iascaigh agus an dobharshaothraithe dhomhanda, go bhfuil cion na mban sa lucht saothair dobharshaothraithe iomlán (19 %) ar fud an domhain, níos mó ná an cion san iascach (12 %) agus, ar an iomlán, go bhfuil ról ríthábhachtach ag mná ar fud shlabhra luacha an éisc agus an dobharshaothraithe agus go soláthraíonn siad saothar a bhaineann le cleachtais tráchtála ghinearálta agus cleachtais cheardaíochta araon; de bhrí go bhfostaíonn earnáil an dobharshaothraithe go ginearálta níos mó ná 74 000 duine go díreach in AE i níos mó ná 12 000 cuideachta (15); |
| --- | --- |

I.

de bhrí go léirítear i dtuarascáil FAO 2020 maidir le staid an iascaigh agus an dobharshaothraithe dhomhanda, go bhfuil cion na mban sa lucht saothair dobharshaothraithe iomlán (19 %) ar fud an domhain, níos mó ná an cion san iascach (12 %) agus, ar an iomlán, go bhfuil ról ríthábhachtach ag mná ar fud shlabhra luacha an éisc agus an dobharshaothraithe agus go soláthraíonn siad saothar a bhaineann le cleachtais tráchtála ghinearálta agus cleachtais cheardaíochta araon; de bhrí go bhfostaíonn earnáil an dobharshaothraithe go ginearálta níos mó ná 74 000 duine go díreach in AE i níos mó ná 12 000 cuideachta (15);

| J. | de bhrí gur ón dobharshaothrú a thagann táirge bia mara amháin as gach ceithre tháirge bia mara a itear san Eoraip; de bhrí, idir 2018 agus 2019, gur tháinig méadú 2 % ar thomhaltas dealraitheach na dtáirgí saothraithe per capita; de bhrí, ós rud é go raibh AE 41,2 % neamhthuilleamaíoch in 2019 ó thaobh éisc agus bia mara de, ní thagann ach 10 % de thomhaltas bia mara AE ó dhobharshaothrú AE, arb ionann é agus níos lú ná 2 % den táirgeadh domhanda; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur ón dobharshaothrú a thagann táirge bia mara amháin as gach ceithre tháirge bia mara a itear san Eoraip; de bhrí, idir 2018 agus 2019, gur tháinig méadú 2 % ar thomhaltas dealraitheach na dtáirgí saothraithe per capita; de bhrí, ós rud é go raibh AE 41,2 % neamhthuilleamaíoch in 2019 ó thaobh éisc agus bia mara de, ní thagann ach 10 % de thomhaltas bia mara AE ó dhobharshaothrú AE, arb ionann é agus níos lú ná 2 % den táirgeadh domhanda;

| K. | de bhrí go bhfuil beagnach 70 % de tháirgeadh dobharshaothraithe in AE comhchruinnithe i gceithre Bhallstát (an Spáinn, an Fhrainc, an Iodáil agus an Ghréig), agus is iad diúilicíní, breac, garbhánach, oisrí, doingean mara, carbán agus breallaigh is cúis le formhór mór na táirgeachta; de bhrí go bhfuil a lán acmhainneachta ann fós maidir le tuilleadh fáis agus éagsúlaithe ó thaobh tíortha táirgthe agus speicis a shaothraítear; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil beagnach 70 % de tháirgeadh dobharshaothraithe in AE comhchruinnithe i gceithre Bhallstát (an Spáinn, an Fhrainc, an Iodáil agus an Ghréig), agus is iad diúilicíní, breac, garbhánach, oisrí, doingean mara, carbán agus breallaigh is cúis le formhór mór na táirgeachta; de bhrí go bhfuil a lán acmhainneachta ann fós maidir le tuilleadh fáis agus éagsúlaithe ó thaobh tíortha táirgthe agus speicis a shaothraítear;

| L. | de bhrí, cé go ndearna beagnach dhá thrian de mhuintir na hEorpa táirgí iascaigh nó dobharshaothraithe a ithe sa bhaile uair sa mhí ar a laghad in 2021, is treocht í sin atá ag laghdú i gcomparáid le 2018; de bhrí go raibh tomhaltóirí roinnte in 2021 maidir lena rogha táirgí fiáine nó saothraithe, agus gurbh fhearr le thart ar an tríú díobh táirgí fiáine, an tríú táirgí saothraithe agus líon comhchosúil nach raibh aon rogha acu; |
| --- | --- |

L.

de bhrí, cé go ndearna beagnach dhá thrian de mhuintir na hEorpa táirgí iascaigh nó dobharshaothraithe a ithe sa bhaile uair sa mhí ar a laghad in 2021, is treocht í sin atá ag laghdú i gcomparáid le 2018; de bhrí go raibh tomhaltóirí roinnte in 2021 maidir lena rogha táirgí fiáine nó saothraithe, agus gurbh fhearr le thart ar an tríú díobh táirgí fiáine, an tríú táirgí saothraithe agus líon comhchosúil nach raibh aon rogha acu;

| M. | de bhrí go léiríonn roinnt meastachán tosaigh laghdú 17 % ar mhéid na ndíolachán agus laghdú 18 % ar ioncam iomlán, le tionchar géar ar earnáil an sliogéisc go háirithe; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go léiríonn roinnt meastachán tosaigh laghdú 17 % ar mhéid na ndíolachán agus laghdú 18 % ar ioncam iomlán, le tionchar géar ar earnáil an sliogéisc go háirithe;

| N. | de bhrí gur moilisc, go háirithe diúilicíní, oisrí agus breallaigh, atá i dtáirgeadh sliogéisc AE den chuid is mó, agus gur gníomhaíocht dobharshaothraithe thraidisiúnta, dhlúthshaothair í a dhéanann gnólachtaí teaghlaigh, atá comhtháite go hiomlán sa timpeallacht áitiúil; |
| --- | --- |

N.

de bhrí gur moilisc, go háirithe diúilicíní, oisrí agus breallaigh, atá i dtáirgeadh sliogéisc AE den chuid is mó, agus gur gníomhaíocht dobharshaothraithe thraidisiúnta, dhlúthshaothair í a dhéanann gnólachtaí teaghlaigh, atá comhtháite go hiomlán sa timpeallacht áitiúil;

| O. | de bhrí go sonraítear i straitéis 2030 an Choimisiúin Ghinearálta Iascaigh don Mheánmhuir le haghaidh iascaigh agus dobharshaothraithe inbhuanaithe sa Mheánmhuir agus sa Mhuir Dhubh nach mór do tháirgeadh dobharshaothraithe freastal ar éileamh, fás ar bhealach inbhuanaithe, leas a bhaint as nuálaíocht, digitiú agus comhroinnt eolais agus a tharraingteacht don infheistíocht a fheabhsú; de bhrí go luaitear sa straitéis freisin go bhfuil sé ríthábhachtach faireachán a dhéanamh ar lorg comhshaoil na hearnála agus é a laghdú, aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide agus ar thruailliú agus sláinte agus leas ainmhithe a dhaingniú chun inbhuanaitheacht a bhaint amach; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go sonraítear i straitéis 2030 an Choimisiúin Ghinearálta Iascaigh don Mheánmhuir le haghaidh iascaigh agus dobharshaothraithe inbhuanaithe sa Mheánmhuir agus sa Mhuir Dhubh nach mór do tháirgeadh dobharshaothraithe freastal ar éileamh, fás ar bhealach inbhuanaithe, leas a bhaint as nuálaíocht, digitiú agus comhroinnt eolais agus a tharraingteacht don infheistíocht a fheabhsú; de bhrí go luaitear sa straitéis freisin go bhfuil sé ríthábhachtach faireachán a dhéanamh ar lorg comhshaoil na hearnála agus é a laghdú, aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide agus ar thruailliú agus sláinte agus leas ainmhithe a dhaingniú chun inbhuanaitheacht a bhaint amach;

| P. | de bhrí go léirítear i dtuarascáil eacnamaíoch 2020 ón gCoiste Eolaíoch, Teicniúil agus Eacnamaíoch um Iascach maidir le hearnáil dobharshaothraithe AE gur micrifhiontair iad beagnach 80 % de na fiontair dobharshaothraithe uile in AE a bhfuil níos lú ná 10 fostaithe acu; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go léirítear i dtuarascáil eacnamaíoch 2020 ón gCoiste Eolaíoch, Teicniúil agus Eacnamaíoch um Iascach maidir le hearnáil dobharshaothraithe AE gur micrifhiontair iad beagnach 80 % de na fiontair dobharshaothraithe uile in AE a bhfuil níos lú ná 10 fostaithe acu;

| Q. | de bhrí gur thángthas ar an gconclúid sa mheastóireacht eatramhach ar an Modh Oscailte Comhordúcháin gur cheart do na Ballstáit iarrachtaí níos mó a dhéanamh chun earnáil dobharshaothraithe AE a leathnú, a athléimneacht agus a hiomaíochas a fheabhsú, agus rochtain ar spás agus ar uisce go háirithe, agus creat rialála agus riaracháin atá trédhearcach agus éifeachtúil, a ráthú; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí gur thángthas ar an gconclúid sa mheastóireacht eatramhach ar an Modh Oscailte Comhordúcháin gur cheart do na Ballstáit iarrachtaí níos mó a dhéanamh chun earnáil dobharshaothraithe AE a leathnú, a athléimneacht agus a hiomaíochas a fheabhsú, agus rochtain ar spás agus ar uisce go háirithe, agus creat rialála agus riaracháin atá trédhearcach agus éifeachtúil, a ráthú;

| R. | de bhrí, in ainneoin acmhainneacht na hearnála, go bhfuil forbairt an dobharshaothraithe sna réigiúin is forimeallaí fós ag titim ar gcúl; |
| --- | --- |

R.

de bhrí, in ainneoin acmhainneacht na hearnála, go bhfuil forbairt an dobharshaothraithe sna réigiúin is forimeallaí fós ag titim ar gcúl;

| S. | de bhrí go léirítear i dtuarascáil Fhaireachlann an Mhargaidh Eorpaigh um Iascach agus um min éisc agus ola éisc ó Mheán Fómhair 2021 gur san Áise a usáidtear an chuid is mó de mhin éisc i mbeatha dobharshaothraithe agus gur úsáideadh 34 % de mhin éisc sa tSín in 2019, 35 % i dtíortha eile san Áise, agus gur úsáideadh 9 % de mhin éisc san Eoraip; de bhrí go ngabhtar 20 milliún tona d’iasc fiáin gach bliain chun críocha beatha neamhdhaonna; de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar an iomaíocht do mhin éisc ar na margaí domhanda do bheatha ainmhithe idir táirgeoirí dobharshaothraithe agus táirgeoirí beostoic; de bhrí go méadaíonn praghsanna beatha níos airde an gá atá le tuilleadh forbartha a dhéanamh ar tháirgí malartacha beatha chomh maith le héifeachtúlacht beatha chun brabúsacht a áirithiú do tháirgí dobharshaothraithe ardluacha; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go léirítear i dtuarascáil Fhaireachlann an Mhargaidh Eorpaigh um Iascach agus um min éisc agus ola éisc ó Mheán Fómhair 2021 gur san Áise a usáidtear an chuid is mó de mhin éisc i mbeatha dobharshaothraithe agus gur úsáideadh 34 % de mhin éisc sa tSín in 2019, 35 % i dtíortha eile san Áise, agus gur úsáideadh 9 % de mhin éisc san Eoraip; de bhrí go ngabhtar 20 milliún tona d’iasc fiáin gach bliain chun críocha beatha neamhdhaonna; de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar an iomaíocht do mhin éisc ar na margaí domhanda do bheatha ainmhithe idir táirgeoirí dobharshaothraithe agus táirgeoirí beostoic; de bhrí go méadaíonn praghsanna beatha níos airde an gá atá le tuilleadh forbartha a dhéanamh ar tháirgí malartacha beatha chomh maith le héifeachtúlacht beatha chun brabúsacht a áirithiú do tháirgí dobharshaothraithe ardluacha;

| T. | de bhrí go léirítear i bpáipéar teicniúil FAO an 19 Feabhra 2019 dar teideal “A third assessment of global marine fisheries discards” [An tríú measúnú ar ábhar muirí aischurtha domhanda] gurb ionann ábhair mhuirí aischurtha agus 9,1 milliún tona san iomlán, arb ionann é sin agus 10,8 % den mheánghabháil éisc bhliantúil idir 2010 agus 2014; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go léirítear i bpáipéar teicniúil FAO an 19 Feabhra 2019 dar teideal “A third assessment of global marine fisheries discards” [An tríú measúnú ar ábhar muirí aischurtha domhanda] gurb ionann ábhair mhuirí aischurtha agus 9,1 milliún tona san iomlán, arb ionann é sin agus 10,8 % den mheánghabháil éisc bhliantúil idir 2010 agus 2014;

| U. | de bhrí go léirítear i dtuarascáil Fhaireachlann an Mhargaidh Eorpaigh um Iascach agus um Tháirgí Dobharshaothraithe i mí na Bealtaine 2017, maidir le dobharshaothrú orgánach AE, go bhfuil méadú suntasach ag teacht ar tháirgeadh dobharshaothraithe orgánaigh i roinnt Ballstát, agus go bhfuil cinn eile fós sna céimeanna luatha den mhodh táirgthe sin a fhorbairt; |
| --- | --- |

U.

de bhrí go léirítear i dtuarascáil Fhaireachlann an Mhargaidh Eorpaigh um Iascach agus um Tháirgí Dobharshaothraithe i mí na Bealtaine 2017, maidir le dobharshaothrú orgánach AE, go bhfuil méadú suntasach ag teacht ar tháirgeadh dobharshaothraithe orgánaigh i roinnt Ballstát, agus go bhfuil cinn eile fós sna céimeanna luatha den mhodh táirgthe sin a fhorbairt;

| V. | de bhrí go bhfuil an dobharshaothrú thar a bheith íogair i leith teagmhais adhaimsire i leapacha abhann agus i limistéir chósta atá ag tarlú níos mó ná riamh mar gheall ar an téamh domhanda, lena n-áirítear triomaigh, tuilte, stoirmeacha agus tonnta, a dhéanann damáiste tromchúiseach do bhonneagair dobharshaothraithe agus do na speicis a shaothraítear; |
| --- | --- |

V.

de bhrí go bhfuil an dobharshaothrú thar a bheith íogair i leith teagmhais adhaimsire i leapacha abhann agus i limistéir chósta atá ag tarlú níos mó ná riamh mar gheall ar an téamh domhanda, lena n-áirítear triomaigh, tuilte, stoirmeacha agus tonnta, a dhéanann damáiste tromchúiseach do bhonneagair dobharshaothraithe agus do na speicis a shaothraítear;

| W. | de bhrí, le Treoir 2014/89/AE maidir le pleanáil spásúlachta mhuirí, go n-iarrtar ar gach Ballstát cósta pleananna spásúlachta muirí náisiúnta a chur faoi bhráid an Choimisiúin “a luaithe is féidir, agus ar a dhéanaí faoin 31 Márta 2021”; |
| --- | --- |

W.

de bhrí, le Treoir 2014/89/AE maidir le pleanáil spásúlachta mhuirí, go n-iarrtar ar gach Ballstát cósta pleananna spásúlachta muirí náisiúnta a chur faoi bhráid an Choimisiúin “a luaithe is féidir, agus ar a dhéanaí faoin 31 Márta 2021”;

| X. | de bhrí go bhfuil na réigiúin is forimeallaí go háirithe neamhchosanta ar aeráidí éagobhsaí agus ar theagmhais adhaimsire, rud a d’fhéadfadh acmhainneacht na hearnála sna réigiúin sin a chur i mbaol; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go bhfuil na réigiúin is forimeallaí go háirithe neamhchosanta ar aeráidí éagobhsaí agus ar theagmhais adhaimsire, rud a d’fhéadfadh acmhainneacht na hearnála sna réigiúin sin a chur i mbaol;

| Y. | de bhrí go bhfuil méadú ollmhór tagtha ar dhaonra na mbroigheall; de bhrí go bhfuil an méadú sin ina chúis le damáiste tromchúiseach do go leor earnálacha muirí, lena n-áirítear dobharshaothrú; |
| --- | --- |

Y.

de bhrí go bhfuil méadú ollmhór tagtha ar dhaonra na mbroigheall; de bhrí go bhfuil an méadú sin ina chúis le damáiste tromchúiseach do go leor earnálacha muirí, lena n-áirítear dobharshaothrú;

| Z. | de bhrí, ina rún maidir le Plean Eorpach um Bainistiú Broigheall a ghlacadh chun íoslaghdú a dhéanamh ar thionchar méadaitheach na mbroigheall ar stoic éisc, ar iascaireacht agus ar dhobharshaothrú, a glacadh 13 bliana ó shin, gur mhol an Pharlaimint roinnt gníomhaíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann chun na fadhbanna leanúnacha a bhaineann leis na broighill a réiteach; |
| --- | --- |

Z.

de bhrí, ina rún maidir le Plean Eorpach um Bainistiú Broigheall a ghlacadh chun íoslaghdú a dhéanamh ar thionchar méadaitheach na mbroigheall ar stoic éisc, ar iascaireacht agus ar dhobharshaothrú, a glacadh 13 bliana ó shin, gur mhol an Pharlaimint roinnt gníomhaíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ann chun na fadhbanna leanúnacha a bhaineann leis na broighill a réiteach;

| AA. | de bhrí go leagtar béim ina rún dar teideal “I dtreo earnáil dobharshaothraithe Eorpach atá inbhuanaithe agus iomaíoch”: stádas reatha agus dúshláin amach anseo ar a thábhachtaí atá sé, i measc go leor gníomhaíochtaí eile, tionchar méadaitheach na mbroigheall ar dhobharshaothrú a íoslaghdú; |
| --- | --- |

AA.

de bhrí go leagtar béim ina rún dar teideal “I dtreo earnáil dobharshaothraithe Eorpach atá inbhuanaithe agus iomaíoch”: stádas reatha agus dúshláin amach anseo ar a thábhachtaí atá sé, i measc go leor gníomhaíochtaí eile, tionchar méadaitheach na mbroigheall ar dhobharshaothrú a íoslaghdú;

| AB. | de bhrí go bhfuil cúiteamh airgeadais ar fáil d’oibreoirí dobharshaothraithe agus iascaigh as caillteanais a eascraíonn as idirghníomhaíocht na mbroigheall le hiascaigh; |
| --- | --- |

AB.

de bhrí go bhfuil cúiteamh airgeadais ar fáil d’oibreoirí dobharshaothraithe agus iascaigh as caillteanais a eascraíonn as idirghníomhaíocht na mbroigheall le hiascaigh;

| AC. | de bhrí go mbeidh ar earnáil iomlán an dobharshaothraithe san Eoraip an t-ualach a bhaineann le costais mhéadaitheacha leictreachais agus gáis a sheasamh, le hionchas níos measa fós mar gheall ar chostais táirgthe atá ag dul i méid agus éiginnteacht mhargaíochta a eascraíonn freisin as géarchéim phaindéim COVID-19; |
| --- | --- |

AC.

de bhrí go mbeidh ar earnáil iomlán an dobharshaothraithe san Eoraip an t-ualach a bhaineann le costais mhéadaitheacha leictreachais agus gáis a sheasamh, le hionchas níos measa fós mar gheall ar chostais táirgthe atá ag dul i méid agus éiginnteacht mhargaíochta a eascraíonn freisin as géarchéim phaindéim COVID-19;

| AD. | de bhrí go bhfuil sé beartaithe ag táirgeoirí móra éisc agus táirgí éisc i limistéar comharsanachta AE a dtáirgeadh dobharshaothraithe a dhúbailt faoi 2030 i gcomparáid le leibhéil 2020, rud a d’fhéadfadh cur leis an mbrú ar tháirgeadh AE; |
| --- | --- |

AD.

de bhrí go bhfuil sé beartaithe ag táirgeoirí móra éisc agus táirgí éisc i limistéar comharsanachta AE a dtáirgeadh dobharshaothraithe a dhúbailt faoi 2030 i gcomparáid le leibhéil 2020, rud a d’fhéadfadh cur leis an mbrú ar tháirgeadh AE;

| AE. | de bhrí nach bhfuil aird leordhóthanach á tabhairt ag na Ballstáit uile ar acmhainneacht na forbartha dobharshaothraithe ná ar na héifeachtaí socheacnamaíocha agus comhshaoil a d’fhéadfadh a bheith aige; |
| --- | --- |

AE.

de bhrí nach bhfuil aird leordhóthanach á tabhairt ag na Ballstáit uile ar acmhainneacht na forbartha dobharshaothraithe ná ar na héifeachtaí socheacnamaíocha agus comhshaoil a d’fhéadfadh a bheith aige;

| AF. | de bhrí go bhfuil éagsúlacht mhór idir tomhaltas bliantúil táirgí éisc per capita in AE, ó thart ar 6 kg go tuairim is 60 kg; de bhrí go bhféadfadh méadú teacht ar an t-éileamh ar tháirgí dobharshaothraithe in AE, dá bhrí sin, amach anseo; |
| --- | --- |

AF.

de bhrí go bhfuil éagsúlacht mhór idir tomhaltas bliantúil táirgí éisc per capita in AE, ó thart ar 6 kg go tuairim is 60 kg; de bhrí go bhféadfadh méadú teacht ar an t-éileamh ar tháirgí dobharshaothraithe in AE, dá bhrí sin, amach anseo;

| AG. | de bhrí go bhfuil sé deacair ar go leor fiontar a sciar den mhargadh a choinneáil, sa bhaile agus thar lear araon; |
| --- | --- |

AG.

de bhrí go bhfuil sé deacair ar go leor fiontar a sciar den mhargadh a choinneáil, sa bhaile agus thar lear araon;

| AH. | de bhrí, de réir na sonraí is déanaí ó Eurostat agus FAO, in 2019 go raibh thart ar 76 % de na héisc a úsáideadh in AE fiáin agus go ndearnadh 24 % díobh a shaothrú; |
| --- | --- |

AH.

de bhrí, de réir na sonraí is déanaí ó Eurostat agus FAO, in 2019 go raibh thart ar 76 % de na héisc a úsáideadh in AE fiáin agus go ndearnadh 24 % díobh a shaothrú;

| AI. | de bhrí nach bhfuil ach 62 tháirge a bhfuil tásc geografach faoi chosaint (TGFC) acu cláraithe in Aicme 1.7. — Iasc úr, moilisc, agus crústaigh agus táirgí a fhaightear uathu sin, as 1 382 táirge PGI san iomlán; de bhrí go bhfuil nósanna imeachta cosanta ar bun do 14 tháirge eile; de bhrí nach bhfuil ach ceithre tháirge san aicme sin i gclár na mbianna um Shainearraí Traidisiúnta faoi Ráthaíocht (STR); de bhrí gur le haghaidh táirgí dobharshaothraithe a rinneadh cuid de na cláruithe rathúla; |
| --- | --- |

AI.

de bhrí nach bhfuil ach 62 tháirge a bhfuil tásc geografach faoi chosaint (TGFC) acu cláraithe in Aicme 1.7. — Iasc úr, moilisc, agus crústaigh agus táirgí a fhaightear uathu sin, as 1 382 táirge PGI san iomlán; de bhrí go bhfuil nósanna imeachta cosanta ar bun do 14 tháirge eile; de bhrí nach bhfuil ach ceithre tháirge san aicme sin i gclár na mbianna um Shainearraí Traidisiúnta faoi Ráthaíocht (STR); de bhrí gur le haghaidh táirgí dobharshaothraithe a rinneadh cuid de na cláruithe rathúla;

| AJ. | de bhrí gur chuir cistí iascaigh an AE (an Ciste Eorpach Iascaigh (CEI), an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe (CEMID)) tacaíocht airgeadais ar fáil d’earnáil dobharshaothraithe an AE; |
| --- | --- |

AJ.

de bhrí gur chuir cistí iascaigh an AE (an Ciste Eorpach Iascaigh (CEI), an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe (CEMID)) tacaíocht airgeadais ar fáil d’earnáil dobharshaothraithe an AE;

| AK. | de bhrí gur féidir le héalaithigh ó bhunaíochtaí dobharshaothraithe athruithe géiniteacha a chruthú i ndaonraí fiáine; |
| --- | --- |

AK.

de bhrí gur féidir le héalaithigh ó bhunaíochtaí dobharshaothraithe athruithe géiniteacha a chruthú i ndaonraí fiáine;

Rannchuidiú an dobharshaothraithe leis an gComhaontú Glas don Eoraip

| 1. | á chur in iúl gur geal léi an teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis na treoirlínte straitéiseacha do dhobharshaothrú AE atá níos inbhuanaithe agus níos iomaíche don tréimhse 2021 go 2030; á mheas go bhfuil na treoirlínte sin cuimsitheach, fónta agus oiriúnach chun dobharshaothrú inbhuanaithe agus iomaíoch AE a chur chun cinn agus béim fhadtéarmach á leagan ar inbhuanaitheacht na hearnála dobharshaothraithe agus ar a rannchuidiú leis an gComhaontú Glas don Eoraip; á chur in iúl gur oth léi, áfach, go bhfuil siad dírithe go mór ar ghnéithe comhshaoil agus go bhfuil gá le níos mó uaillmhéine leo chun borradh a chur faoin táirgeadh inbhuanaithe agus faoi fhorbairt earnáil dobharshaothraithe AE atá rathúil agus iomaíoch; á mheas go bhfuil sé tábhachtach cuspóirí cainníochtúla a bhunú le haghaidh fás na hearnála sin faoi chuimsiú na dtreoirlínte, díreach mar a leagtar síos spriocanna comhshaoil leis an straitéis bhithéagsúlachta, leis an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” agus le straitéisí eile an Chomhaontaithe Ghlais; ag tathant ar na Ballstáit agus ar an gComhairle Chomhairleach um dhobharshaothrú na gníomhaíochtaí a mholtar sna treoirlínte a chur chun feidhme; ag iarraidh ar an gCoimisiún faireachán rialta a dhéanamh ar chomhlíonadh na moltaí sin agus an Pharlaimint a choinneáil ar an eolas; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé go ndéanfaidh na Ballstáit na treoirlínte a chur chun feidhme go cuí agus ar bhealach comhordaithe chun a gcuid cuspóirí a bhaint amach; á chur i bhfios a thábhachtaí atá ról an Choimisiúin maidir le cúnamh agus comhordú a dhéanamh ar an gcur chun feidhme i measc na mBallstát chun cothrom na féinne a áirithiú d’fheirmeoirí dobharshaothraithe AE; ag moladh don Choimisiún cur chun feidhme na dtreoirlínte sin agus gníomhartha dlíthiúla eile a dhéanann difear do dhobharshaothrú a leanúint ar bhonn leanúnach amhail an Rialachán maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha (16) agus, más iomchuí, leasuithe ar an rialachán seo a thíolacadh, agus b’fhéidir leasuithe eile, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar bhacainní a chuireann bac ar bhaint amach chuspóirí AE maidir le táirgeadh orgánach, amhail iad siúd a leagtar amach sa straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc”; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á thabhairt chun suntais go bhfuil acmhainneacht ag baint le rannchuidiú earnáil an dobharshaothraithe le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a bhaint amach, agus á thabhairt chun suntais gur gá inbhuanaitheacht agus athléimneacht fhadtéarmach na hearnála a áirithiú, go háirithe i bhfianaise ghéarchéim COVID-19; á mheas gur gá don aistriú chuig córas bia inbhuanaithe san Eoraip leas a bhaint as an acmhainneacht neamhshaothraithe in earnáil an dobharshaothraithe ós rud é gur féidir léi ról tábhachtach agus níos mó fós a imirt sa gheilleagar ciorclach agus mar ghlan-rannchuiditheoir le claochlú na gcothaitheach iomarcach ina bpróitéin ardcháilíochta; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur i bhfios go láidir go gcomhlíonann dobharshaothrú AE ardchaighdeáin maidir le cáilíocht táirgí agus sláinte ainmhithe, ach go bhfuil lamháil fós ann chun feabhas a chur ar éagsúlú, iomaíochas agus feidhmíocht chomhshaoil; ag tabhairt dá haire gur féidir le dobharshaothrú ísiltionchair (amhail dobharshaothrú ísealtrófach, iltrófach agus orgánach), agus seirbhísí comhshaoil ón dobharshaothrú, má dhéantar iad a fhorbairt tuilleadh, cur go mór leis an gComhaontú Glas don Eoraip, leis an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” agus le geilleagar gorm inbhuanaithe (17); |
| --- | --- |

4.

| 5. | á chur i bhfios go meastar go rannchuideoidh dobharshaothrú leis an soláthar bia agus leis an tslándáil bia tríd an mbearna éisc a athchothromú, ós rud é go n-allmhairíonn AE 70 % den bhia uisceach ar fad a úsáideann sé agus gurb é is cúis le heasnamh trádála bliantúil EUR 21 bhilliún (in 2019); á mheas go bhfuil acmhainneacht shuntasach forbartha agus fáis ag an dobharshaothrú nach mór a fheabhsú agus ag an am céanna fanacht laistigh de theorainneacha éiceolaíocha, ionas gur féidir leis táirgí bia inbhuanaithe agus ardcháilíochta a sholáthar, ár spleáchas ar allmhairí bia uisceach a laghdú agus níos mó post agus deiseanna socheacnamaíocha eile a chruthú, go háirithe i réigiúin chósta ach i gceantair thuaithe freisin; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit creat dlíthiúil láidir, iontaofa, intuartha, cuíchóirithe agus fabhrach do ghnó a chur ar fáil, agus leas iomlán a bhaint as na hacmhainní maoinithe atá ar fáil ó CEMID, ós rud é gurb é sin an ionstraim chistiúcháin atá tiomnaithe go sonrach do chuspóirí bhainistiú iascaigh agus dobharshaothraithe AE; ag tathant ar na Ballstáit cistiú leordhóthanach a chur i leataobh faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun tacú le nuálaíocht, inbhuanaitheacht agus athléimneacht earnáil dobharshaothraithe an Aontais; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á chur i bhfios go láidir gur forbraíodh dobharshaothrú mar riachtanas sóisialta chun soláthar leanúnach de bhia uisceach úr a chur ar fáil le linn séasúir agus i réigiúin inar theip ar iascach gabhála é a bhaint amach, agus ar an gcaoi sin ceann de na róil is tábhachtaí don tsochaí a chomhlíonadh: bia úr sláintiúil a sholáthar don mhargadh áitiúil nó réigiúnach go príomha; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, go bhfuil nasc láidir idir leathnú an dobharshaothraithe san Eoraip agus cleachtais chultúrtha thraidisiúnta, atá sonrach, a bheag nó a mhór, dá gcuid féin den mhór-roinn; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfios a thábhachtaí atá sonraí agus staidreamh beacht do tháirgí dobharshaothraithe, go háirithe maidir le tomhaltas, allmhairí agus onnmhairí, chun a áirithiú go bhfuil na spriocanna agus na cuspóirí atá á leagan síos againn don earnáil á mbaint amach againn; á iarraidh go gcuirfí tuilleadh sonraí ar fáil agus go mbeadh rochtain orthu i ndáil leis sin; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á chur i bhfios nach féidir glacadh leis an éagothroime trádála seachtraí i dtáirgí uisceacha a tháirgtear san Aontas, ó thaobh na heacnamaíochta de, i bhfianaise an easnaimh trádála atá i gceist leis sin, agus ó thaobh na sochaí de, i bhfianaise na ndeiseanna fostaíochta atá á gcailleadh; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur i bhfáth nach mór an dul chun cinn i dtreo chuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a ailíniú le slándáil bia tríú tíortha a áirithiú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ag tacú le sásra nua AE um chúnamh dobharshaothraithe a bhunú mar uirlis nuálach chun cabhrú leis an gCoimisiún, leis na Ballstáit, leis na húdaráis réigiúnacha, leis an tionscal agus le geallsealbhóirí eile treoir bhreise a fhorbairt agus dea-chleachtais a chomhdhlúthú maidir le réimsí ábhartha éagsúla; á mheas gur cheart go mbeadh na geallsealbhóirí ábhartha uile, lena n-áirítear an Pharlaimint, rannpháirteach i gcruthú an tsásra sin, go háirithe comhaltaí uile na Comhairle Comhairlí um Dhobharshaothrú, i gcomhréir le hAirteagal 11 CAE lena n-aithnítear an daonlathas rannpháirtíochta mar bhunphrionsabal daonlathach; á iarraidh go gcruthófaí idirphlé fónta leis an tsochaí shibhialta; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á chur i bhfáth nach mór acmhainneacht fáis earnáil dobharshaothraithe AE a fhorbairt ar bhealach inbhuanaithe, agus gach ceann de thrí cholún na hinbhuanaitheachta – an geilleagar, an tsochaí agus an comhshaol – á gcur san áireamh; á chur i bhfios gur gá earnáil atá tarraingteach agus dírithe ar an margadh a bheith ann d’fheirmeoirí nua éisc freisin, le creat dlíthiúil chun infheistíochtaí gnó a mhealladh, dálaí maithe oibre a chruthú agus a chothabháil, agus an comhshaol a chosaint trí fhoinsí beatha inbhuanaithe a úsáid agus trí shláinte uisceach, leas ainmhithe agus bithshlándáil a fheabhsú, chomh maith le húsáid ábhar frithmhiocróbach a laghdú i gcomhréir leis an gcomhairle eolaíoch is fearr atá ar fáil, cleachtais fhreagracha stuama a spreagadh, i gcomhréir leis an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc”; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á mheas go bhfuil earnáil an dobharshaothraithe in ann rannchuidiú go comhsheasmhach le seirbhísí éiceachórais don tsochaí, agus gur féidir le dobharshaothrú locháin, algaí agus sliogéisc rannchuidiú le dícharbónú gheilleagar an Aontais agus leis an athrú aeráide a mhaolú; á chur i bhfáth, áfach, go bhfuil ceapadh carbóin ag feirmeoireacht algaí agus sliogéisc teoranta ag brath ar an modh táirgthe agus ar an úsáid nuair a shaothraítear an táirge; ag tacú leis na gníomhaíochtaí atá beartaithe maidir leis an athrú aeráide ach á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le modheolaíocht chomhchoiteann chun lorg carbóin feirmeacha dobharshaothraithe aonair a thomhas agus á iarraidh go ndéanfaí measúnú tionchair maidir leis na bearta uile atá beartaithe lena n-áirítear a dtionchar ar earnálacha dobharshaothraithe aonair; ag iarraidh ar na Ballstáit slabhraí soláthair gearra éifeachtúla a chur chun cinn, i gcás inarb iomchuí, d’fhonn rannchuidiú leis an gcomhrac i gcoinne an athraithe aeráide; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á chreidiúint go bhfuil gá le hinfheistíocht ar mhórscála trí bhearta maolaithe agus oiriúnaithe chun tionchar tubaistí agus eachtraí adhaimsire ar na hearnálacha iascaireachta agus dobharshaothraithe a chosc agus a laghdú, d’fhonn éiceachórais uisceacha atá táirgiúil agus athléimneach a neartú agus tairbhí do thomhaltóirí agus do leas ainmhithe a chothabháil; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur i bhfios gur cheart, le cur chun feidhme na dtreoirlínte straitéiseacha, aird níos mó a thabhairt ar mhicrifhiontair agus ar fhiontair dhobharshaothraithe bheaga agus ar a riachtanais shonracha; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag tathant ar an gCoimisiún tacú le bunú cúrsaí gairmoiliúna d’earnáil an dobharshaothraithe trí acmhainní teicniúla agus airgeadais a sholáthar, chun daoine óga a mhealladh agus chun ligean d’iascairí athoiliúint a dhéanamh, rud a chuideoidh le poist a chruthú i réigiúin chósta agus oileánacha a bhíonn níos spleáiche go traidisiúnta ar ghníomhaíochtaí iascaireachta; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacaíocht leordhóthanach a éascú, a spreagadh agus a chur ar fáil do dhobharshaothrú atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, amhail dobharshaothrú orgánach, córais dobharshaothraithe iata, algaí, sliogéisc, feirmeoireacht éisc linne agus córais chomhtháite dobharshaothraithe iltrófacha agus uiscephónaice; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart tacaíocht a chur ar fáil chun córais uiscephónaice a fhorbairt, ar córais táirgeachta iad atá dúnta ar thalamh ina gcomhcheanglaítear táirgeadh dobharshaothraithe agus táirgeadh barr, agus ina n-úsáidtear an t-ábhar orgánach san uisce don táirgeadh barr, rud a laghdóidh éifeachtaí an truaillithe a thagann as ábhar orgánach iomarcach; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á mheas go bhfuil dobharshaothrú fionnuisce an-tábhachtach i roinnt mhaith réigiún tuaithe san Eoraip, agus go soláthraíonn sé ní hamháin bia agus fostaíocht ar ardchaighdeán, ach seirbhísí éiceachórais spéisiúla freisin; ag iarraidh ar an gCoimisiún úsáid an téarma “bia uisceach” a fhorleathnú, ar téarma é atá níos cuimsithí agus níos uileghabhálaí agus nach bhfágann feirmeoirí fionnuisce ar lár; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur i bhfios, maidir le dobharshaothrú fionnuisce go háirithe, gur dúshlán iad creachadóirí agus triomach freisin, a léirítear i gcainníocht, i méid agus i gcáilíocht na n-iasc saothraithe, agus go bhfuil tionchar diúltach acu ar bhrabúsacht na hearnála ar deireadh; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á athdhearbhú go bhfuil gá le córas inrianaitheachta bia san Aontas lena bhfeabhsaítear inbhuanaitheacht na hearnála dobharshaothraithe agus lena bhfreagrófar d’éilimh na dtomhaltóirí trí fhaisnéis a chur ar fáil maidir le cá háit, cathain, conas agus cén cineál iasc nó bia uisceach a saothraíodh, go príomha chun sábháilteacht bia a fheabhsú ach freisin chun seiceálacha ar fud shlabhra tháirgí agus allmhairí AE ó lasmuigh den Aontas a chumasú agus chun calaois a chomhrac; á chreidiúint gur cheart go mbeadh na gníomhaithe uile sa slabhra luacha rannpháirteach sa chóras sin, ionas gur féidir leo comhoibriú lena chéile trí chórais dhigiteacha, intleacht shaorga agus nuálaíochtaí teicneolaíochta eile a úsáid; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á thabhairt chun suntais an luach a chuireann tomhaltóirí Eorpacha ar shonrúcháin cháilíochta, lena n-áirítear sonrúcháin tionscnaimh agus tásca geografacha faoi chosaint araon; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a n-úsáid a spreagadh i dtáirgí dobharshaothraithe lena gcuirtear na cáilíochtaí riachtanacha ar fáil agus lena gcomhlíontar na ceanglais a leagtar síos sa Rialachán Eorpach maidir le cáilíocht, mar shampla Mexillón de Galicia PDO; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á chur in iúl gur geal léi go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún tacú le samhlacha gnó glasa, amhail na samhlacha sin atá bunaithe ar cheapadh carbóin, chun slabhraí soláthair a dhéanamh níos inbhuanaithe; á chur i bhfáth, i ndáil leis sin, gur féidir le cleachtais áirithe dobharshaothraithe, amhail feirmeoireacht diúilicín nó oisrí agus ilsaothrú críche linne, a bheith ina samhlacha rathúla do chórais chreidmheasa astaíochtaí amach anseo, i gcomhthéacs reachtaíocht aeráide AE; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú leis an gcineál sin gnó glas i bhfianaise chuspóirí na straitéise; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé caighdeáin agus idirghabhálacha fianaisebhunaithe a chur i bhfeidhm chun feabhas a chur ar leas éisc le linn coimeád, iompar agus marú, lena n-áirítear cáilíocht an uisce a choinneáil laistigh de theorainneacha atá ábhartha don leas agus don chomhshaol, mar bhealach chun leitheadúlacht agus leathadh galar a laghdú agus tuilleadh laghdaithe a dhéanamh ar an ngá atá le húsáid antaibheathach, rud ar cheart a laghdú tuilleadh ar aon nós; á iarraidh go dtabharfaí aird ar leith ar mhodhanna beathaithe chun leibhéil an ábhair orgánaigh a rialú, cibé acu i gciorcad oscailte nó i gciorcad iata, agus é mar aidhm dea-chleachtais chomhshaoil a chothabháil agus a fheabhsú; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé leanúint d’fheabhas a chur ar mhodhanna feirmeoireachta i gcomhréir leis an eolas eolaíoch is déanaí atá ar fáil chun leas ainmhithe a bhaint amach a rannchuidíonn le torthaí comhshaoil níos fearr, athléimneacht i gcoinne an athraithe aeráide agus optamú úsáid acmhainní; |
| --- | --- |

23.

| 24. | á athdhearbhú nach mbaineann moltaí éagsúla maidir le leas ainmhithe leis na hearnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe mar gheall ar a nádúr; |
| --- | --- |

24.

| 25. | ag iarraidh ar na Ballstáit leanúint de chur chun cinn feirmeoireachta algaí a spreagadh agus úsáid agus forbairt algaí mar bhia agus mar bheatha a éascú, lena n-áirítear trí phróisis údaraithe níos éasca a chumasú, gan faillí a dhéanamh ar speicis eile saothraithe dobharshaothraithe; á thabhairt chun suntais go bhfuil acmhainneacht neamhshaothraithe i bhfeirmeoireacht algaí chun poist nua a chruthú agus seirbhísí éiceachórais a sholáthar agus bia agus beatha atá níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol; á mheas go bhféadfadh bainistiú níos fearr a dhéanamh ar phobail algaí a bheith ina bhealach éifeachtach go pointe áirithe, chomh maith lena bhfeirmeoireacht, chun cabhrú le heotrófú a chomhrac agus chun an iomarca nítrigine agus fosfair a bhaint as uisce, chomh maith le breis carbóin má fhanann na halgaí san uisce agus má fhágtar iad mar shil-leagan ar ghrinneall na farraige; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún tionscnamh sonrach a thíolacadh chun tacú le tomhaltas algaí san Aontas; á chur i bhfios go bhféadfadh cosaint níos fearr a thabhairt do phobail feamainne seirbhísí éiceachórais a sholáthar, feidhmiú mar linn charbóin agus rannchuidiú leis an mbithéagsúlacht a fheabhsú; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur in iúl gur geal léi ról na mban i slabhraí luacha dobharshaothraithe agus ag tathant, dá réir sin, go ndéanfaí dálaí oibre cuibhiúla a ráthú dóibh agus go n-urramófar prionsabal an phá chomhionainn as obair chomhionann nó obair ar comhionann a luach; á mheas thairis sin gur cheart feabhas a chur ar a n-infheictheacht agus a n-ionadaíocht sna struchtúir agus sna próisis chinnteoireachta; |
| --- | --- |

26.

Na príomhbhacainní ar dhobharshaothrú san Aontas agus réitigh fhéideartha

| 27. | ag tathant ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go gcuirfear san áireamh sna pleananna d’fhorbairt inbhuanaithe an dobharshaothraithe na príomhbhacainní ar fhorbairt acmhainneacht na hearnála agus aitheantas a thabhairt don ghá atá le spás a leithdháileadh ar dhobharshaothrú trí phleanáil spásúlachta iomchuí; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sásra trédhearcach agus rannpháirteach, i gcomhréir le Treoir 2014/89/AE maidir le pleanáil spásúlachta mhuirí, chun spás a leithdháileadh, lena n-áirítear ar mheánna agus feirmeacha dobharshaothraithe atá ann cheana agus nua agus ar limistéir mhuirí faoi chosaint chomh maith le limistéir shrianta iascaigh ar na geallsealbhóirí uile ar bhealach cothrom; á chur in iúl gur oth léi nár chuir roinnt Ballstát a bpleananna spásúlachta mhuirí náisiúnta faoi bhráid an Choimisiúin, in ainneoin an spriocdháta a leagtar síos sa treoir, agus ag tathant orthu a bpleananna a chur i láthair a luaithe is féidir; |
| --- | --- |

27.

| 28. | ag tacú leis an aidhm atá ag an gCoimisiún tús a chur le feachtais cur chun cinn chun tomhaltas tháirgí dobharshaothraithe AE a spreagadh agus chun aird a tharraingt ar dhobharshaothrú AE agus chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt dá fhorbairt inbhuanaithe; á thabhairt chun suntais go bhfuil gá, i ndáil leis sin, le faisnéis chuimsitheach ar féidir a rochtain go héasca do thomhaltóirí lena n-áirítear maidir le haistí bia sláintiúla, tairbhí don chomhshaol agus paraiméadair inbhuanaitheachta eile amhail tionchar ar an aeráid; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á mheas nár cheart go mbeadh láithreáin táirgthe dobharshaothraithe, atá pleanáilte agus bunaithe in uisce oscailte, i gcomhthráth le limistéir iascaireachta nó ina gcoinbhleacht leo; á mheas, thairis sin, gur cheart go mbeadh an earnáil iascaigh agus a hoibreoirí agus a hionadaithe rannpháirteach go hiomlán sa phróiseas sin; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á chur i bhfios go bhfuil táirgeadh dobharshaothraithe AE fós an-chomhchruinnithe ó thaobh na mBallstát agus na speiceas a ndéantar feirmeoireacht orthu araon, agus mar sin tá acmhainneacht shuntasach ann le haghaidh éagsúlú; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur i bhfios go bhfuil an phleanáil spásúlachta ar cheann de na príomhuirlisí chun réamhchoinníollacha a chruthú le haghaidh forbairt fhadtéarmach an dobharshaothraithe agus gur cheart go n-áiritheofaí léi suíomhanna pleanála oiriúnacha don dobharshaothrú, agus gníomhaíochtaí eile sna limistéir lena mbaineann á gcur san áireamh; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfáth go n-éilíonn forbairt an dobharshaothraithe creat dlíthiúil láidir, iontaofa, soiléir agus simplí ó thaobh riaracháin de chun spás agus ceadúnais a úsáid lena soláthraítear muinín agus slándáil don infheistíocht san earnáil; á chur i bhfáth gur cheart go mbeadh plean éifeachtach agus solúbtha mar thoradh ar phleanáil spásúlachta ina gcuirtear san áireamh na timpeallachtaí muirí agus fionnuisce, a bhíonn ag athrú de shíor, ina bhfeidhmíonn dobharshaothrú, agus go bhféadfadh criosú róshriantach infheistíocht agus forbairt a dhíspreagadh; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá deimhneacht dhlíthiúil agus intuarthacht infheistíochta le haghaidh fás inbhuanaithe earnáil dobharshaothraithe an Aontais; á chur i bhfáth nach mór do na bearta uile arna nglacadh ag na húdaráis phoiblí éagsúla sna Ballstáit cuidiú le spriocdhátaí agus nósanna imeachta riaracháin a shimpliú, ionas go gcomhlíonfaidh riaracháin phoiblí a gceanglais, go réiteoidh siad saincheisteanna in am agus go seachnófar moilleanna neamhriachtanacha i nósanna imeachta údarúcháin nó ceadúnúcháin; ag diúltú do ghníomhaíocht chúlghabhálach lena laghdaítear tréimhse bhailíochta na gceadúnas nó na síntí, agus ag iarraidh ar na Ballstáit muinín agus ionchais dhlisteanacha sealbhóirí ceadúnais a choimirciú; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á chur i bhfios, maidir le ceadúnú agus pleanáil, go mbíonn costais bhreise ar infheisteoirí féideartha mar thoradh ar chastacht mhaorlathach agus moilleanna atá ann cheana; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit nósanna imeachta ceadúnaithe soiléire agus trédhearcacha a áirithiú chun infheisteoirí a spreagadh; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á chur i bhfáth gur cheart an Modh Oscailte Comhordúcháin a chur chun feidhme tuilleadh chun comhordú a bhaint amach le riaracháin phoiblí náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla a bhfuil inniúlachtaí acu san earnáil dobharshaothraithe; á mheas go bhfuil an comhordú sin fíor-riachtanach chun reachtaíocht náisiúnta a shruthlíniú agus chun treoir a thabhairt maidir leis an gcreat rialála is infheidhme maidir leis an earnáil; ag iarraidh ar an gCoimisiún moltaí tírshonracha a fhoilsiú chun treoir a thabhairt do na Ballstáit maidir le forbairt dhobharshaothrú AE; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit comhordú níos fearr a áirithiú maidir le hinniúlachtaí comhroinnte AE, agus comhordú idir údaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá comhábhair bheatha inbhuanaithe don dobharshaothrú san Aontas; á mheas nach féidir leis an dobharshaothrú an bhearna éisc a líonadh ach amháin má chuireann gach speiceas a shaothraítear glanmhéadú ar phróitéin éisc ar fáil, rud a chiallaíonn nach mbaintear níos mó iasc fiáin ó na haigéin ná ó dhobharlaigh eile le haghaidh beatha leis an dobharshaothrú ná mar a tháirgtear leis; á thabhairt chun suntais go ndéantar sciar mór d’iasc a úsáidtear chun min éisc agus ola éisc a tháirgeadh a ghabháil i limistéir eacnamaíocha eisiacha na dtíortha i mbéal forbartha ar fud an domhain; á chur i bhfáth gur gá próitéiní agus olaí muirí atá inbhuanaithe ó thaobh na héiceolaíochta de a chur chun cinn mar bheatha i bhfoirm seachtháirgí agus ciumhsóga, próitéiní eile agus réitigh nuálacha, amhail min feithidí agus miocralga, agus roghanna malartacha neamhmhuirí a tháirgtear go hinbhuanaithe a chur in ionad cuid de phróitéiní agus olaí muirí; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit infheistíocht a dhéanamh sa taighde agus sa nuálaíocht chun aistriú chuig foinsí inbhuanaithe agus nua próitéine a chur chun cinn agus ag iarraidh ar an gCoimisiún a mheas an bhfuil gá le haon athruithe reachtacha ina leith sin; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cleachtais inbhuanaithe a chur chun cinn agus céatadán na mine éisc agus na hola éisc atá deimhnithe go neamhspleách a mhéadú laistigh de bheathaithe, agus deimhniú á dhéanamh ag scéimeanna deimhniúcháin comhshaoil agus sóisialta atá inchreidte agus neamhspleách a úsáideann critéir mheasúnaithe innéacs trófach íseal agus cód iompair FAO; |
| --- | --- |

37.

| 38. | ag aithint nach bhfuil sé indéanta faoi láthair dóthain mine éisc agus ola éisc a sholáthar don dobharshaothrú gan ach ábhar muirí aischurtha agus seachtháirgí ó thionscal na hiascaireachta a chur ar fáil dó, i bpáirt mar gheall ar an éileamh méadaitheach ar mhargadh na mine éisc; ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit táirgeadh inbhuanaithe mine éisc agus ola éisc a áirithiú agus dlús comhpháirteach a chur leis na hiarrachtaí maidir le taighde agus nuálaíocht chun fadhb an éilimh mhéadaithe ar mhargadh na mine éisc a réiteach trí roghanna malartacha inbhuanaithe a fhorbairt; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á chur in iúl gur cúis bhuartha di an méadú atá ag teacht ar líon na monarchana mine éisc agus ola éisc feadh chósta na hAfraice Thiar, atá á bhainistiú go príomha ag cuideachtaí Síneacha a bhfuil a dtáirgeadh neamh-inbhuanaithe ina gcúis le fadhbanna eiseacha d’iascaigh réigiúnacha agus neamhthionsclaíocha, agus ag iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, a áirithiú nach n-úsáidfear aon bheatha ón táirgeadh sin i saoráidí dobharshaothraithe laistigh de AE; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ag iarraidh ar an gCoimisiún úsáid a bhaint as córais dhigiteacha agus as an intleacht shaorga chun inrianaitheacht agus inbhuanaitheacht táirgí dobharshaothraithe a fheabhsú agus chun inrianaitheacht a leathnú chuig an mbeatha a úsáidtear; |
| --- | --- |

40.

| 41. | ag iarraidh ar an gCoimisiún aitheantas a thabhairt don tábhacht a bhaineann le feachtais chumarsáide ar fud AE a sheoladh maidir le dobharshaothrú inbhuanaithe AE agus a thábhachtaí atá táirgeadh le cistí faoi bhainistíocht dhíreach i gcomhréir le cuspóirí na dtreoirlínte straitéiseacha; ag iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún eagrú feachtas faisnéise agus cumarsáide a áireamh i ngach clár oibríochtúil, i gcomhréir le cuspóirí na dtreoirlínte straitéiseacha, maidir le fo-earnálacha sonracha de dhobharshaothrú inbhuanaithe AE; |
| --- | --- |

41.

| 42. | ag tathant ar an gCoimisiún cláir a chur chun cinn faoi bheartas cur chun cinn talmhaíochta AE trínar féidir táirgí dobharshaothraithe a chur chun cinn go sonrach agus go leithleach; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé úsáid a bhaint as an athbhreithniú reatha ar an mbeartas cur chun cinn talmhaíochta chun seasamh níos fearr a bhaint amach maidir le táirgí dobharshaothraithe inbhuanaithe a chur chun cinn agus ag spreagadh an Choimisiúin leas a bhaint as an mbeartas cur chun cinn talmhaíochta chun tacú le hearnálacha agus le hoibreoirí a rannchuidíonn go bunúsach le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais a bhaint amach, nó a stiúrann an t-aistriú chuig na cuspóirí sin; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur in iúl gur geal léi cáilíocht na hoibre a rinne Faireachlann an Mhargaidh Eorpaigh um Iascach agus um Tháirgí Dobharshaothraithe (EUMOFA); ag iarraidh ar an gCoimisiún cistiú spriocdhírithe breise a thabhairt do EUMOFA chun tuarascálacha na Faireachlainne a aistriú go teangacha oifigiúla uile AE toisc gur minic nach mbíonn siad ar fáil ach i dteanga oifigiúil amháin nó i gcúig theanga oifigiúla AE ar a mhéad; á chreidiúint go gcuideoidh an fhaisnéis sin le hearnáil an dobharshaothraithe faisnéis atá cothrom le dáta agus ar ardchaighdeán a fháil chun a feidhmíocht mhargaíochta a fheabhsú; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ag tathant ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit méadú suntasach a dhéanamh ar chistí don taighde agus don nuálaíocht in earnáil an dobharshaothraithe (idir earnáil na mara agus an fhionnuisce), go háirithe réimsí eolais nua amhail staidéar ar an micribhithóm nó faireachán eolaíoch ar sheirbhísí comhshaoil dobharshaothraithe; ag iarraidh ar na Ballstáit cistiú a chur ar fáil nó a mhéadú le haghaidh taighde agus forbartha in earnáil an dobharshaothraithe, agus feabhas a chur ar aistriú eolais eolaíoch chuig an earnáil agus chuig geallsealbhóirí eile; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag iarraidh ar na Ballstáit agus ar a lucht riaracháin a áirithiú go mbainfear úsáid níos forleithne as acmhainneacht na dtáirgí talmhaíochta agus na scéimeanna cáilíochta bia le haghaidh táirgí dobharshaothraithe; á mheabhrú go bhféadfaí scéimeanna cáilíochta réigiúnacha nó náisiúnta a bhunú, ar scéimeanna iad a d’fhéadfadh cabhrú le táirgeoirí feabhas a chur ar a n-infheictheacht agus, ar an gcaoi sin, a bhfeidhmíocht mhargaíochta agus a n-ioncam a fheabhsú; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil eolas agus nuálaíocht (lena n-áirítear úsáid na teicneolaíochta digití) ríthábhachtach chun na cuspóirí eile a leagtar amach le haghaidh earnáil dobharshaothraithe an Aontais a bhaint amach agus go dtugann Fís Eorpach, clár réime an Aontais um thaighde agus um nuálaíocht, deis shuntasach chun dul chun cinn a dhéanamh sa réimse sin; |
| --- | --- |

46.

| 47. | ag tathant ar an gCoimisiún faisnéis a fheabhsú agus a bhailiú maidir le hacmhainneacht earnáil an dobharshaothraithe sna réigiúin is forimeallaí trí staidéir inmharthanachta agus aiseolas a thabhairt, agus tacaíocht shonrach a chur ar fáil do ghnólachtaí nuathionscanta ar mian leo oibriú san earnáil sin sna réigiúin sin; |
| --- | --- |

47.

| 48. | á chur in iúl go dtacaíonn sí go láidir le nuálaíocht agus dul chun cinn maidir le pórú speiceas nua dobharshaothraithe; |
| --- | --- |

48.

| 49. | ag tabhairt dá haire go n-éilíonn earnáil nuálach dobharshaothraithe freisin go bhforbrófaí scileanna iomchuí a bhainfear amach trí chur chun cinn curaclam speisialaithe agus eolas ar dhobharshaothrú (e.g. staidéir speisialaithe tréidliachta d’iasc agus oiliúint ar shláinte éisc d’oibreoirí dobharshaothraithe), chomh maith le hoiliúint ar feadh an tsaoil d’fheirmeoirí maidir le cineálacha cur chuige nuálacha d’earnáil an dobharshaothraithe; |
| --- | --- |

49.

| 50. | ag iarraidh ar an gCoimisiún tuilleadh oibre a dhéanamh chun cothrom na Féinne a bhaint amach do dhobharshaothrú AE vis-a-vis táirgeoirí tríú tíortha trí athbhreithniú a dhéanamh ar chomhaontuithe trádála idirnáisiúnta agus trí chomhaontuithe nua a shíniú amach anseo, i ndáil le hallmhairiú táirgí nach bhfuil an rochtain chéanna acu ar an margadh, an inbhuanaitheacht chomhshaoil agus shóisialta, nó caighdeáin leasa éisc cosúil leo siúd a tháirgtear in AE, lena n-áirítear trí rialacha a nuashonrú chun lipéadú do bhia uisceach a chur chun feidhme ar bhealach níos fearr; á mheas, i gcásanna sonracha amhail lipéadú caibheáir, gur cheart athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat dlíthiúil maidir le faisnéis do thomhaltóirí; ag iarraidh ar an gCoimisiún anailís a dhéanamh, trí bhíthin measúnú tionchair, ar earnálacha dobharshaothraithe inbhuanaithe a chur san áireamh i Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha AE chun dreasachtaí a chruthú do thionscail Eorpacha agus do chomhpháirtithe trádála AE chun a dtionscail a dhícharbónú i bhfabhar bearta a chur chun feidhme a chuideoidh go dearfach le gáis cheaptha teasa a laghdú agus é mar aidhm leis sin glanastaíochtaí nialasacha a bhaint amach, agus, dá bhrí sin, tacú le beartais aeráide AE agus dhomhanda araon i dtreo neodracht gás ceaptha teasa, agus ag an am céanna, gan a bheith idirdhealaitheach ná srian faoi cheilt a bheith ann ar thrádáil idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á mheabhrú go bhfuil deiseanna ag an earnáil dlús a chur leis an trádáil i dtáirgí dobharshaothraithe, go háirithe i dtíortha agus i réigiúin ina bhfuil tomhaltas na dtáirgí sin íseal; |
| --- | --- |

51.

| 52. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit tacú le heolas eolaíoch maidir le leas éisc, dea-chleachtais dobharshaothraithe maidir le folláine éisc a chur chun cinn agus cruthú ionaid tagartha AE do leas éisc a chur chun cinn; á chur i bhfáth gurb iad dea-chleachtais leasa ainmhithe an chéim choisctheach is fearr chun an gá atá le cógais leighis a laghdú agus chun sláinte agus leas éisc a áirithiú; ag spreagadh tuilleadh úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí agus nuálaíocht chun aghaidh a thabhairt ar bhreoiteachtaí ar bhealach níos spriocdhírithe, rud a laghdóidh an méid cógas is gá; á chur i bhfáth gur gá feabhas a chur ar infhaighteacht cógas tréidliachta, nuair is gá sin d’earnáil an dobharshaothraithe; |
| --- | --- |

52.

| 53. | ag moladh don Choimisiún tograí reachtacha a cheapadh ar bhonn an eolais eolaíoch is déanaí maidir le riachtanais éisc agus ainmhithe uisceacha eile agus maidir le modhanna iompair chun a bhfulaingt le linn iompair a íoslaghdú; á chur i bhfáth gur cheart go gcuirfí seicliosta mionsonraithe ar fáil leis na forálacha nua maidir le pleanáil agus ullmhú réamhiompair, forálacha sonracha maidir le paraiméadair cháilíocht an uisce, dlús, láimhseáil le linn luchtú agus díluchtú, agus rialuithe leasa iariompair; ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go ndéanfar na treoirlínte a fhoilsíonn sé a nuashonrú ar bhonn na fianaise eolaíche is déanaí agus go mbeidh siad i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1/2005 agus á iarraidh go mbeidh ceanglais shonracha ann maidir le gluaiseacht tráchtála éisc; á chur i bhfáth, thairis sin, gur cheart oiliúint agus deimhniú sonrach a chur ar fáil maidir le hiompar éisc; |
| --- | --- |

53.

| 54. | ag tacú le hacmhainneacht Copernicus agus an Líonra Breathnóireachta agus Sonraí Muirí Eorpach a mhéadú chun breathnú, samhail agus réamhaisnéis a dhéanamh chun éifeachtaí theagmhais adhaimsire ar tír agus ar muir araon, a bhfuil saoráidí dobharshaothraithe thar a bheith íogair ina leith, a thuar ar bhealach níos fearr; |
| --- | --- |

54.

| 55. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá oiliúint leordhóthanach d’údaráis inniúla agus d’fheirmeoirí araon maidir le conas tionchar na gcleachtas dobharshaothraithe ar an gcomhshaol a theorannú agus go n-áirithítear go n-urramófar caighdeáin arda leasa ainmhithe agus sláinte; |
| --- | --- |

55.

| 56. | ag iarraidh ar an gCoimisiún togra a ullmhú le haghaidh Plean Eorpach um Bainistiú Broigheall lena bhféadfaí aghaidh a thabhairt go cuí agus go cinntitheach ar an bhfadhb atá os comhair earnáil an dobharshaothraithe le blianta fada, bunaithe ar an gcomhairle eolaíoch agus ar an taithí eolaíoch is fearr atá ar fáil agus ar na cleachtais a tástáladh cheana sna Ballstáit; ag tathant go ndearfaí an plean chun a n-éifeacht ar fheirmeacha dobharshaothraithe a mhaolú agus a rialú go héifeachtach, d’fhonn a dtionchar eacnamaíoch, comhshaoil agus sóisialta ar tháirgeadh agus ar bhithéagsúlacht a laghdú; á thabhairt chun suntais gur cheart go n-áireofaí sa phlean liosta de bhearta incháilithe maidir le réitigh chómhaireachtála choisctheacha agus cúiteamh leordhóthanach ar chaillteanais agus ar bhearta, arna maoiniú le cistí an Aontais nó le cistí náisiúnta; á áitiú go bhfuil sé ríthábhachtach tacaíocht airgeadais do thaighde saincheaptha atá dírithe ar bhearta coisctheacha a aimsiú agus a thástáil, ach freisin chun faireachán cuí a cheadú, lena n-áirítear taifeadadh agus anailís a dhéanamh ar éifeachtaí na mbeart arna ndéanamh; ag iarraidh ar na Ballstáit na bearta sin a chur chun feidhme ar bhonn áitiúil cás ar chás agus tuarascáil a thabhairt don Choimisiún gach bliain maidir le cur chun feidhme an phlean, lena n-áirítear éifeachtacht na mbeart a roghnaíodh; ag iarraidh ar an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an bPlean Eorpach um Bainistiú Broigheall gach cúig bliana agus tuairisc a thabhairt don Pharlaimint; ag tathant ar an gCoimisiún treoirdhoiciméad a ullmhú, mar bheart láithreach, maidir le conas maoluithe dá bhforáiltear in Airteagal 9 den Treoir maidir le hÉin a chur i bhfeidhm, agus measúnú a dhéanamh ar an ngá atá ann an reachtaíocht reatha a mhodhnú i gcás inar léir nach leor bearta coisctheacha agus nach gceadaíonn an tionchar airgeadais agus sóisialta réitigh chómhaireachtála, de réir na comhairle eolaíche is fearr; |
| --- | --- |

56.

| 57. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit nósanna imeachta ceadúnúcháin a shimpliú, agus iarrachtaí breise a dhéanamh agus an chabhair bhreise is gá a chur ar fáil chun a chur ar chumas úsáideoirí CEMID rochtain a fháil ar chistiú; |
| --- | --- |

57.

Dobharshaothrú orgánach

| 58. | á chur in iúl gur geal léi an teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le plean gníomhaíochta chun táirgeadh orgánach a fhorbairt agus na 23 ghníomhaíocht a áirítear san iarscríbhinn a ghabhann leis; á chur i bhfios nach mór ról lárnach a bheith ag an dobharshaothrú orgánach san fhás atá beartaithe in earnáil an dobharshaothraithe, i bhfianaise a mhóracmhainneachta neamhshaothraithe ó thaobh forbartha de, i gcomhréir leis an aistriú chuig córas bia inbhuanaithe san Eoraip, agus ar cheart tacú leis trí EMFAF; |
| --- | --- |

58.

| 59. | ag aontú go bhfuil acmhainneacht ag dobharshaothrú orgánach, ach ag cur béim ar na difríochtaí i dtáirgeadh dobharshaothraithe orgánach ar fud na mBallstát; |
| --- | --- |

59.

| 60. | ag aontú leis an gcuspóir méadú suntasach a dhéanamh ar dhobharshaothrú orgánach faoi 2030 gan aon chéatadán nithiúil a leagan síos sa phlean sin, ós rud é gur earnáil sách nua í sin agus nach furasta a fás a thuar; ag moladh do na Ballstáit, áfach, spriocanna a leagan síos, más iomchuí, agus an t-eolas atá acu ar shainiúlachtaí áitiúla agus réigiúnacha agus ar fhorbairtí sa mhargadh á chur san áireamh; á chur i bhfios, cé go bhfuil méadú tagtha ar dhobharshaothrú orgánach AE i bhfeirmeoireacht speiceas áirithe agus i dtíortha áirithe le blianta beaga anuas (lena n-áirítear bradán in Éirinn agus diúilicíní sa Danmhairg agus in Éirinn), go bhfuil an t-éileamh ar dhobharshaothrú orgánach AE éiginnte agus, thairis sin, nach leor fós feidhmíocht eacnamaíoch an dobharshaothraithe orgánaigh i réimsí áirithe; |
| --- | --- |

60.

| 61. | á mheas go mbeidh ról lárnach ag dobharshaothrú inbhuanaithe, go ginearálta, agus ag dobharshaothrú orgánach, go háirithe, maidir le huaillmhian an Aontais maidir le hEoraip atá neodrach ó thaobh carbóin de a bhaint amach faoi 2050 trí astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus rannchuidiú leis an athrú aeráide a mhaolú, agus tairbhí breise á gcur ar fáil ag an am céanna don chomhshaol agus don bhithéagsúlacht; |
| --- | --- |

61.

| 62. | á chur i bhfios gur féidir le dobharshaothrú inbhuanaithe, i gcoitinne, agus dobharshaothrú orgánach, go háirithe, cabhrú le freastal ar éilimh na dtomhaltóirí ar bhia éagsúlaithe ardcháilíochta a tháirgtear ar bhealach lena n-urramaítear an comhshaol agus lena n-áirithítear leas éisc, agus ar an gcaoi sin an bhearna idir éileamh agus soláthar táirgí iascaigh in AE a líonadh, agus brú ar stoic fhiáine a mhaolú; |
| --- | --- |

62.

| 63. | ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, faoi chuimsiú pleananna náisiúnta d’fhorbairt inbhuanaithe an dobharshaothraithe, anailís a dhéanamh ar na príomhbhacainní ar fhorbairt an dobharshaothraithe orgánaigh agus bearta iomchuí a mholadh; ag iarraidh, thairis sin, ar na Ballstáit méadú ar dhobharshaothrú orgánach a áireamh, bunaithe ar mheasúnú tionchair ex-ante, i measc chuspóirí a bpleananna straitéiseacha náisiúnta ilbhliantúla athbhreithnithe don dobharshaothrú; á mheas gur cheart úsáid a bhaint as CEMID chun cleachtais dobharshaothraithe inbhuanaithe a chur chun cinn, lena n-áirítear táirgeadh orgánach, agus chun tacaíocht a chur ar fáil le linn na tréimhse tiontaithe, lena dtabharfaí cothrom na Féinne d’fheirmeoirí orgánacha eile; |
| --- | --- |

63.

| 64. | ag cur béim ar an ngá atá le tacaíocht mhéadaithe don taighde agus don nuálaíocht maidir le foinsí malartacha cothaitheach, cóireálacha, pórúcháin agus leasa ainmhithe sa dobharshaothrú; á mheas gur gá infheistíochtaí a chur chun cinn i gcórais oiriúnaithe ilsaothraithe críche agus i gcórais dobharshaothraithe il-thrófacha agus gur gá gorlanna agus gníomhaíochtaí gorlainne d’ógánaigh orgánacha a chur chun cinn; á chur in iúl gur geal léi an Modh Oscailte Comhordúcháin chun dea-chleachtais agus nuálaíocht sa dobharshaothrú orgánach a mhalartú; |
| --- | --- |

64.

| 65. | á thabhairt chun suntais go bhfuil forbairt tagtha ar an nuálaíocht, lena n-áirítear cineálacha éagsúla dobharshaothraithe, ón uair a glacadh an Rialachán maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha; á chur i bhfios, i ndáil leis sin, go bhfuil forálacha áirithe, amhail na forálacha maidir le hatáirgeadh, neamhfheistithe le haghaidh na modhanna nua dobharshaothraithe a forbraíodh, atá nuálach agus inbhuanaithe; ag tathant ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh dá réir sin ar an Rialachán sin agus na leasuithe is gá a thíolacadh; |
| --- | --- |

65.

| 66. | ag iarraidh ar an gCoimisiún anailís a dhéanamh ar an gcaoi a ndéantar na rialacha maidir le dobharshaothrú orgánach a léirmhíniú, a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh orthu i ngach Ballstát; ag tathant ar an gCoimisiún treoirlínte a fhoilsiú do na Ballstáit, do chomhlachtaí deimhniúcháin agus d’fheirmeoirí éisc, lena ndíreofar ar ilchineálacht a laghdú agus an rialachán orgánach á chur chun feidhme, bunaithe ar chonclúidí na hanailíse sin; |
| --- | --- |

66.

| 67. | ag tathant ar an gCoimisiún breithniú a dhéanamh ar athúdarú a dhéanamh ar úsáid 30 % de chion laethúil na mine éisc agus na hola éisc ó chiumhsóga dobharshaothraithe neamhorgánacha, nó ciumhsóga d’éisc a ghabhtar lena gcaitheamh ag an duine a thagann ó tháirgí iascaigh inbhuanaithe AE, ar feadh idirthréimhse cúig bliana do gach duine nua in earnáil an dobharshaothraithe orgánaigh, i bhfianaise a tionchair dhearfaigh ar an ngeilleagar ciorclach agus mar bheart tacaíochta riachtanach i bhfianaise infhaighteacht íseal agus praghsanna arda na beatha orgánaí; ag iarraidh ar an gCoimisiún machnamh a dhéanamh freisin ar úsáid a bhaint as speicis (a bhféadfadh sé nach sceithfeadh siad go nádúrtha san Eoraip) a ndéantar atáirgeadh spreagtha ina leith trí eastóscáin phituiteacha a úsáid, speicis a úsáidtear i gcleachtais ilsaothraithe chun nideoige trófaice eile den timpeallacht chultúir a úsáid, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú le ceapadh carbóin, le heotrófú a mhaolú, le táirgiúlacht fhoriomlán linn a mhéadú agus le hualach cothaitheach na feirmeoireachta éisc a laghdú; |
| --- | --- |

67.

| 68. | á thabhairt chun suntais gur gá cothrom na Féinne a bheith ann d’fheirmeoirí orgánacha AE ar fud an Aontais, chomh maith le táirgí orgánacha allmhairithe, trí na rialacha céanna a chur ar fáil, trí thacú le cóireálacha do ghalair a úsáidtear sa dobharshaothrú orgánach agus san fheirmeoireacht orgánach beostoic agus trí na cóireálacha sin a chomhchuibhiú; |
| --- | --- |

68.

| 69. | á mheabhrú go moltar i rún ón bParlaimint dar teideal “I dtreo earnáil dobharshaothraithe Eorpach atá inbhuanaithe agus iomaíoch stádas reatha agus dúshláin amach anseo” 92 ghníomhaíocht chun acmhainneacht dhobharshaothraoithe an Aontais a scaoileadh tríd an méid seo a leanas: nósanna imeachta riaracháin a shimpliú; cothromas a áirithiú san idirghníomhaíocht le hearnálacha eile; iomaíochas dhobharshaothrú an Aontais a fheabhsú laistigh agus lasmuigh de theorainneacha an Aontais; feabhas a chur ar fhaisnéis do thomhaltóirí; leas ainmhithe agus infhaighteacht táirgí tréidliachta a áirithiú; feachtais promóisin agus cumarsáid níos fearr a shaothrú; tacú le taighde agus nuálaíocht; oiliúint agus fostaíocht a spreagadh; inbhuanaitheacht earnáil dobharshaothraithe an AE a mhéadú; maoiniú leordhóthanach a áirithiú trí CEMI agus trí chistí struchtúracha eile; agus siombóis chomhchuí le hiascaigh a bhaint amach; ag tathant ar an gCoimisiún oibriú i ndlúthchomhar leis na Ballstáit chun na gníomhaíochtaí sin a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

69.

| 70. | á chur i bhfios nach bhfuil aon chiall leis an gcoinbhleacht idir an iascaireacht eastóscach agus an dobharshaothrú sa chomhthéacs reatha, ina bhfuil an t-éileamh ar tháirgí muirí ag méadú agus an brú ar líon na n-iasc fiáin ag laghdú de réir a chéile san Aontas, agus á chur i bhfáth go gcomhlánaíonn an dá ghníomhaíocht sin a chéile; |
| --- | --- |

70.

| 71. | á chur i bhfáth gur féidir leis an gcomhar idir dobharshaothrú, ar thaobh amháin, agus an earnáil cannaithe agus próiseála, ar an taobh eile, breisluach suntasach a ghiniúint do tháirgí dobharshaothraithe má dhéantar an comhar i sineirgíocht agus má chuireann sé an dá ghníomhaíocht chun cinn; |
| --- | --- |

71.

o

o o

| 72. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus chuig Comhairlí Comhairleacha an chomhbheartais iascaigh. |
| --- | --- |

72.

---

(1)  IO C 184, 5.5.2022, lch. 2.

(2)  IO C 67, 8.2.2022, lch. 25.

(3)  IO C 270, 7.7.2021, lch. 2.

(4)  IO L 354, 28.12.2013, lch. 22.

(5)  IO L 247, 13.7.2021, lch. 1.

(6)  IO L 257, 28.8.2014, lch. 135.

(7)  IO L 20, 26.1.2010, lch. 7.

(8)  IO L 303, 18.11.2009, lch. 1.

(9)  IO L 3, 5.1.2005, lch. 1.

(10)  IO L 221, 8.8.1998, lch. 23.

(11)  An Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht na nGnóthaí Muirí agus na hIascaireachta, Staidéar ar mheastóireacht eatramhach ar an Modh Oscailte Comhordúcháin (OMC) le haghaidh forbairt inbhuanaithe dhobharshaothrú an AE, 2019.

(12)  IO C 28, 27.1.2020, lch. 26.

(13)  IO C 21 E, 28.1.2010, lch. 11.

(14)  An Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht na nGnóthaí Muirí agus na hIascaireachta, Margadh éisc an AE: Eagrán 2020, Oifig na bhFoilseachán, 2021.

(15)  An Coiste Eolaíoch, Teicniúil agus Eacnamaíoch um Iascach (STECF) – Earnáil dobharshaothraithe AE – Tuarascáil Eacnamaíoch (STECF-20-12). EUR 28359 EN, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2021.

(16)  Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha (IO L 150, 14.6.2018, lch. 1).

(17)  Geilleagar Gorm an Aontais a chlaochlú le haghaidh todhchaí inbhuanaithe (2021) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX: 52021DC0240&from=GA

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/15 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/15

---

P9_TA(2022)0335

Tionchar na dteicneolaíochtaí nua ar an gcánachas: criptea-airgeadra agus blocshlabhra

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar thionchar na dteicneolaíochtaí nua ar an gcánachas: criptea-airgeadra agus blocshlabhra (2021/2201(INI))

(2023/C 132/02)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 15 Iúil 2020 dar teideal An action plan for fair and simple taxation supporting the recovery strategy [Plean Gníomhaíochta le haghaidh cánachas cothrom agus simplí a thacaíonn leis an straitéis téarnaimh] (COM(2020)0312), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 15 Iúil 2020 dar teideal An action plan for fair and simple taxation supporting the recovery strategy [Plean Gníomhaíochta le haghaidh cánachas cothrom agus simplí a thacaíonn leis an straitéis téarnaimh] (COM(2020)0312),

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 24 Meán Fómhair 2020 le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí criptea-shócmhainní (COM(2020)0593), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 24 Meán Fómhair 2020 le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí criptea-shócmhainní (COM(2020)0593),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Meán Fómhair 2020 maidir le straitéis airgeadais dhigitigh (COM(2020)0591), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Meán Fómhair 2020 maidir le straitéis airgeadais dhigitigh (COM(2020)0591),

| — | ag féachaint do thuarascáil ón Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) an 12 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Taxing Virtual Currencies: An Overview of Tax Treatments and Emerging Tax Policy Issues [Cáin a ghearradh ar Airgeadraí Fíorúla: Forléargas ar Chóireálacha Cánach agus Saincheisteanna Beartais Cánach atá ag Teacht Chun Cinn], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) an 12 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal Taxing Virtual Currencies: An Overview of Tax Treatments and Emerging Tax Policy Issues [Cáin a ghearradh ar Airgeadraí Fíorúla: Forléargas ar Chóireálacha Cánach agus Saincheisteanna Beartais Cánach atá ag Teacht Chun Cinn],

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2021 dar teideal Business taxation for the 21st century [Cánachas gnó don 21ú céad] (COM(2021)0251), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2021 dar teideal Business taxation for the 21st century [Cánachas gnó don 21ú céad] (COM(2021)0251),

| — | ag féachaint do pháipéar oibre 2021 maidir le cánachas agus athchóirithe struchtúracha ó Ionad Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin dar teideal Cryptocurrencies: an empirical view from a tax perspective [Criptea-airgeadraí: dearcadh eimpíreach ó thaobh cánach de], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do pháipéar oibre 2021 maidir le cánachas agus athchóirithe struchtúracha ó Ionad Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin dar teideal Cryptocurrencies: an empirical view from a tax perspective [Criptea-airgeadraí: dearcadh eimpíreach ó thaobh cánach de],

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 20 Iúil 2021 le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le faisnéis a ghabhann le haistrithe cistí agus criptea-shócmhainní áirithe (COM(2021)0422), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 20 Iúil 2021 le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le faisnéis a ghabhann le haistrithe cistí agus criptea-shócmhainní áirithe (COM(2021)0422),

| — | ag féachaint don pháipéar oibre ón mBanc Dhomhanda dar teideal Crypto-Assets Activity around the World: Evolution and Macro-Financial Drivers [Gníomhaíocht Chriptea-shócmhainní ar fud an Domhain: Éabhlóid agus Spreagthóirí Macra-airgeadais] a foilsíodh an 8 Márta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don pháipéar oibre ón mBanc Dhomhanda dar teideal Crypto-Assets Activity around the World: Evolution and Macro-Financial Drivers [Gníomhaíocht Chriptea-shócmhainní ar fud an Domhain: Éabhlóid agus Spreagthóirí Macra-airgeadais] a foilsíodh an 8 Márta 2022,

| — | ag féachaint do dhoiciméad comhairliúcháin phoiblí ECFE a eisíodh an 22 Márta 2022 dar teideal Crypto-Asset Reporting Framework and Amendments to the Common Reporting Standard [Creat Tuairiscithe Chriptea-Shócmhainne agus Leasuithe ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do dhoiciméad comhairliúcháin phoiblí ECFE a eisíodh an 22 Márta 2022 dar teideal Crypto-Asset Reporting Framework and Amendments to the Common Reporting Standard [Creat Tuairiscithe Chriptea-Shócmhainne agus Leasuithe ar an gComhchaighdeán Tuairiscithe],

| — | ag féachaint do staidéar uaithi an 15 Deireadh Fómhair 2018 dar teideal VAT fraud: economic impact, challenges and policy issues [Calaois CBL: tionchar eacnamaíoch, dúshláin agus saincheisteanna beartais], do staidéar uaithi mhí Iúil 2018 dar teideal Cryptocurrencies and blockchain – context and implications for financial crime, money laundering and tax evasion [Criptea-airgeadraí agus blocshlabhra – an comhthéacs dlíthiúil, sciúradh airgid agus imghabháil cánach] agus do staidéar uaithi an 15 Feabhra 2018 dar teideal Impact of Digitalisation on International Tax Matters [Tionchar an Digitithe ar Chúrsaí Cánach Idirnáisiúnta], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar uaithi an 15 Deireadh Fómhair 2018 dar teideal VAT fraud: economic impact, challenges and policy issues [Calaois CBL: tionchar eacnamaíoch, dúshláin agus saincheisteanna beartais], do staidéar uaithi mhí Iúil 2018 dar teideal Cryptocurrencies and blockchain – context and implications for financial crime, money laundering and tax evasion [Criptea-airgeadraí agus blocshlabhra – an comhthéacs dlíthiúil, sciúradh airgid agus imghabháil cánach] agus do staidéar uaithi an 15 Feabhra 2018 dar teideal Impact of Digitalisation on International Tax Matters [Tionchar an Digitithe ar Chúrsaí Cánach Idirnáisiúnta],

| — | ag féachaint do staidéar uaithi an 21 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal Exploring the opportunities and challenges of new technologies for EU tax administration and policy [Fiosrú a dhéanamh ar dheiseanna agus ar dhúshláin teicneolaíochtaí nua maidir le riarachán agus beartas cánach AE], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do staidéar uaithi an 21 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal Exploring the opportunities and challenges of new technologies for EU tax administration and policy [Fiosrú a dhéanamh ar dheiseanna agus ar dhúshláin teicneolaíochtaí nua maidir le riarachán agus beartas cánach AE],

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0204/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0204/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil an caidreamh idir cáiníocóirí, eadhon saoránaigh agus cuideachtaí, ar thaobh amháin, agus údaráis chánach náisiúnta ar an taobh eile, á athrú ó bhonn ag úsáid teicneolaíochtaí nua i margadh aonair an Aontais agus ag digitiú na riarachán cánach ar fud na hEorpa; de bhrí go bhféadfadh an tAontas a bheith ar thús cadhnaíochta maidir lena áirithiú go ndéantar na gnéithe nós imeachta agus teicniúla a bhaineann le digitiú na riarachán cánach a chomhordú chun bacainní ar idir-inoibritheacht na n-ardán teicniúil náisiúnta a sheachaint; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil an caidreamh idir cáiníocóirí, eadhon saoránaigh agus cuideachtaí, ar thaobh amháin, agus údaráis chánach náisiúnta ar an taobh eile, á athrú ó bhonn ag úsáid teicneolaíochtaí nua i margadh aonair an Aontais agus ag digitiú na riarachán cánach ar fud na hEorpa; de bhrí go bhféadfadh an tAontas a bheith ar thús cadhnaíochta maidir lena áirithiú go ndéantar na gnéithe nós imeachta agus teicniúla a bhaineann le digitiú na riarachán cánach a chomhordú chun bacainní ar idir-inoibritheacht na n-ardán teicniúil náisiúnta a sheachaint;

| B. | de bhrí go bhféadfadh na saintréithe éagsúla a bhaineann le cineálacha éagsúla criptea-shócmhainní agus na teorainneacha idir cineálacha éagsúla criptea-shócmhainní a bheith ábhartha chun a gcóireáil chánach a chinneadh; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhféadfadh na saintréithe éagsúla a bhaineann le cineálacha éagsúla criptea-shócmhainní agus na teorainneacha idir cineálacha éagsúla criptea-shócmhainní a bheith ábhartha chun a gcóireáil chánach a chinneadh;

| C. | de bhrí go léiríonn dinimic mhargaidh na gcriptea-shócmhainní gur gá creat dlíthiúil soiléir, cobhsaí agus trédhearcach a chruthú; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go léiríonn dinimic mhargaidh na gcriptea-shócmhainní gur gá creat dlíthiúil soiléir, cobhsaí agus trédhearcach a chruthú;

| D. | de bhrí go bhfuil a lán dúshlán roimh údaráis chánach sa lá atá inniu ann maidir le forfheidhmiú éifeachtach cánach agus go háirithe comhar trasteorann, i bhfianaise an dlúis le hidirbhearta digiteacha, shoghluaisteacht mhéadaithe na gcáiníocóirí, líon na n-idirbheart trasteorann agus idirnáisiúnú na n-oibríochtaí eacnamaíocha agus samhlacha gnó, chomh maith leis na rioscaí a bhaineann le cánachas dúbailte nó scéimeanna casta teanntásacha cánach; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil a lán dúshlán roimh údaráis chánach sa lá atá inniu ann maidir le forfheidhmiú éifeachtach cánach agus go háirithe comhar trasteorann, i bhfianaise an dlúis le hidirbhearta digiteacha, shoghluaisteacht mhéadaithe na gcáiníocóirí, líon na n-idirbheart trasteorann agus idirnáisiúnú na n-oibríochtaí eacnamaíocha agus samhlacha gnó, chomh maith leis na rioscaí a bhaineann le cánachas dúbailte nó scéimeanna casta teanntásacha cánach;

| E. | de bhrí nach mór do na húdaráis chánach cos a choinneáil leis na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le hinbhuaine na gcóras cánach agus a gcumas creataí dlíthiúla náisiúnta agus Eorpacha cánachais a fhorfheidhmiú; |
| --- | --- |

E.

de bhrí nach mór do na húdaráis chánach cos a choinneáil leis na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le hinbhuaine na gcóras cánach agus a gcumas creataí dlíthiúla náisiúnta agus Eorpacha cánachais a fhorfheidhmiú;

| F. | de bhrí gur féidir le riaracháin chánach réitigh theicneolaíocha nua, amhail blocshlabhra, a úsáid chun freastal níos fearr a dhéanamh ar riachtanais cáiníocóirí, chun faisnéis a mhalartú idir dlínsí, le haghaidh cineálacha éagsúla coinneála taifead, agus chun éilliú a dhíspreagadh agus/nó chun aghaidh a thabhairt air, cé gur féidir mí-úsáid a bhaint as na teicneolaíochtaí sin agus feidhm a bhaint astu mar fheithiclí le haghaidh gníomhaíochtaí aindleathacha, agus é an aidhm choiriúil ann gan cánacha a íoc; de bhrí go bhféadfadh infheictheacht mhéadaithe na n-idirbheart blocshlabhra, go háirithe, cuidiú le hiarrachtaí na riarachán cánach an chalaois chánach a chomhrac; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur féidir le riaracháin chánach réitigh theicneolaíocha nua, amhail blocshlabhra, a úsáid chun freastal níos fearr a dhéanamh ar riachtanais cáiníocóirí, chun faisnéis a mhalartú idir dlínsí, le haghaidh cineálacha éagsúla coinneála taifead, agus chun éilliú a dhíspreagadh agus/nó chun aghaidh a thabhairt air, cé gur féidir mí-úsáid a bhaint as na teicneolaíochtaí sin agus feidhm a bhaint astu mar fheithiclí le haghaidh gníomhaíochtaí aindleathacha, agus é an aidhm choiriúil ann gan cánacha a íoc; de bhrí go bhféadfadh infheictheacht mhéadaithe na n-idirbheart blocshlabhra, go háirithe, cuidiú le hiarrachtaí na riarachán cánach an chalaois chánach a chomhrac;

| G. | de bhrí go bhfuil céimeanna tábhachtacha á nglacadh cheana féin ag roinnt riaracháin chánach ar fud na hEorpa chun próisis a dhigitiú, cé go bhfuil siad ag céimeanna éagsúla, agus dá chionn sin go bhfuil an chomhlíontacht chánach níos fusa, níos tapúla agus níos éifeachtaí; de bhrí go bhfuil éagsúlachtaí móra fós idir na Ballstáit maidir le húsáid teicneolaíochtaí nua; de bhrí gur gá do riaracháin chánach náisiúnta, i gcoitinne, tuilleadh dreasachtaí agus bearta múscailte feasachta a éileamh chun barr cumais a bhaint amach i réimse an chlaochlaithe teicneolaíochta agus dhigitigh; de bhrí gur féidir leis an teicneolaíocht cabhrú leis an gcomhar idir comhlachtaí rialtais éagsúla a éascú, eadhon maidir le hábhair a bhaineann le cánachas; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil céimeanna tábhachtacha á nglacadh cheana féin ag roinnt riaracháin chánach ar fud na hEorpa chun próisis a dhigitiú, cé go bhfuil siad ag céimeanna éagsúla, agus dá chionn sin go bhfuil an chomhlíontacht chánach níos fusa, níos tapúla agus níos éifeachtaí; de bhrí go bhfuil éagsúlachtaí móra fós idir na Ballstáit maidir le húsáid teicneolaíochtaí nua; de bhrí gur gá do riaracháin chánach náisiúnta, i gcoitinne, tuilleadh dreasachtaí agus bearta múscailte feasachta a éileamh chun barr cumais a bhaint amach i réimse an chlaochlaithe teicneolaíochta agus dhigitigh; de bhrí gur féidir leis an teicneolaíocht cabhrú leis an gcomhar idir comhlachtaí rialtais éagsúla a éascú, eadhon maidir le hábhair a bhaineann le cánachas;

| H. | de bhrí go bhfuil úsáid mhéadaitheach criptea-shócmhainní ag cur iallach ar riaracháin chánach na cleachtais chánach a oiriúnú reatha laistigh den mhargadh aonair; de bhrí, laistigh den mhargadh criptea-shócmhainní, gur díol castachta é gníomhaíochtaí a bhaineann le cáin a shainaithint, ós rud é go mbraitheann sé ar bhonn níos lú ar idirghabhálaithe airgeadais traidisiúnta, a sholáthraíonn faisnéis chun críocha cánach de ghnáth; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil úsáid mhéadaitheach criptea-shócmhainní ag cur iallach ar riaracháin chánach na cleachtais chánach a oiriúnú reatha laistigh den mhargadh aonair; de bhrí, laistigh den mhargadh criptea-shócmhainní, gur díol castachta é gníomhaíochtaí a bhaineann le cáin a shainaithint, ós rud é go mbraitheann sé ar bhonn níos lú ar idirghabhálaithe airgeadais traidisiúnta, a sholáthraíonn faisnéis chun críocha cánach de ghnáth;

| I. | de bhrí go bhfuil forálacha dlíthiúla sonracha ag cúig cinn de na 27 mBallstát maidir le cánachas criptea-shócmhainní; de bhrí go bhfuil treoraíocht riaracháin ag 19 mBallstát maidir le cánachas criptea-shócmhainní; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go bhfuil forálacha dlíthiúla sonracha ag cúig cinn de na 27 mBallstát maidir le cánachas criptea-shócmhainní; de bhrí go bhfuil treoraíocht riaracháin ag 19 mBallstát maidir le cánachas criptea-shócmhainní;

| J. | de bhrí go bhfuil feabhas curtha ag Comhchaighdeán Tuairiscithe (CRS) ECFE ar an trédhearcacht chánach idirnáisiúnta trí cheangal a chur ar dhlínsí faisnéis a fháil maidir le sócmhainní eischósta atá á gcoinneáil ag institiúidí airgeadais agus an fhaisnéis sin a mhalartú go huathoibríoch le dlínsí cónaithe na gcáiníocóirí ar bhonn bliantúil; de bhrí, i bhformhór na gcásanna, áfach, nach dtiocfaidh criptea-shócmhainní faoi raon feidhme CRS, a bhfuil feidhm aige maidir le sócmhainní airgeadais traidisiúnta agus airgeadraí fiat; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go bhfuil feabhas curtha ag Comhchaighdeán Tuairiscithe (CRS) ECFE ar an trédhearcacht chánach idirnáisiúnta trí cheangal a chur ar dhlínsí faisnéis a fháil maidir le sócmhainní eischósta atá á gcoinneáil ag institiúidí airgeadais agus an fhaisnéis sin a mhalartú go huathoibríoch le dlínsí cónaithe na gcáiníocóirí ar bhonn bliantúil; de bhrí, i bhformhór na gcásanna, áfach, nach dtiocfaidh criptea-shócmhainní faoi raon feidhme CRS, a bhfuil feidhm aige maidir le sócmhainní airgeadais traidisiúnta agus airgeadraí fiat;

| K. | de bhrí go bhfuil iarracht agus tiomantas idirnáisiúnta ann maidir le rialú níos fearr a dhéanamh ar chánachas cothrom an gheilleagair dhigitigh; de bhrí go bhféadfaí teacht i dtír ar chriptea-shócmhainní chun an bonn a bhaint de thionscnaimh idirnáisiúnta trédhearcachta cánach atá ann cheana, mar atá aitheanta ag ECFE; de bhrí, sa chomhthéacs sin, gur den ríthábhacht é go mbeadh an tAontas ar thús cadhnaíochta, go háirithe trí dhlúthchomhar idir na Ballstáit chun cáin a ghearradh ar chriptea-shócmhainní ar bhealach cothrom trédhearcach; |
| --- | --- |

K.

de bhrí go bhfuil iarracht agus tiomantas idirnáisiúnta ann maidir le rialú níos fearr a dhéanamh ar chánachas cothrom an gheilleagair dhigitigh; de bhrí go bhféadfaí teacht i dtír ar chriptea-shócmhainní chun an bonn a bhaint de thionscnaimh idirnáisiúnta trédhearcachta cánach atá ann cheana, mar atá aitheanta ag ECFE; de bhrí, sa chomhthéacs sin, gur den ríthábhacht é go mbeadh an tAontas ar thús cadhnaíochta, go háirithe trí dhlúthchomhar idir na Ballstáit chun cáin a ghearradh ar chriptea-shócmhainní ar bhealach cothrom trédhearcach;

| L. | de bhrí go bhfuil an geilleagar domhanda ag athrú agus go bhfuil sé ag éirí digitithe de réir a chéile, agus de bhrí go bhfuil na prionsabail is bonn leis an gcreat cánach idirnáisiúnta atá ann faoi láthair ag dul as dáta de réir a chéile agus nach féidir leo a áirithiú a thuilleadh go ngearrfar cáin ar bhrabúis san áit a ndéantar na gníomhaíochtaí eacnamaíocha lena ngintear na brabúis sin agus a gcruthaítear luach; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go bhfuil an geilleagar domhanda ag athrú agus go bhfuil sé ag éirí digitithe de réir a chéile, agus de bhrí go bhfuil na prionsabail is bonn leis an gcreat cánach idirnáisiúnta atá ann faoi láthair ag dul as dáta de réir a chéile agus nach féidir leo a áirithiú a thuilleadh go ngearrfar cáin ar bhrabúis san áit a ndéantar na gníomhaíochtaí eacnamaíocha lena ngintear na brabúis sin agus a gcruthaítear luach;

| M. | de bhrí nach bhfuil aon ionstraim idirnáisiúnta ann maidir le cánachas criptea-shócmhainní agus go bhfuil raon leathan cineálacha cur chuige maidir leis an ábhar sin glactha ag tíortha éagsúla; de bhrí nach mór don Aontas a bheith ar thús cadhnaíochta i dtreo rannpháirtíocht airgeadais níos cuimsithí ag na saoránaigh, laistigh agus lasmuigh dá theorainneacha, sna hardáin idirnáisiúnta ábhartha; |
| --- | --- |

M.

de bhrí nach bhfuil aon ionstraim idirnáisiúnta ann maidir le cánachas criptea-shócmhainní agus go bhfuil raon leathan cineálacha cur chuige maidir leis an ábhar sin glactha ag tíortha éagsúla; de bhrí nach mór don Aontas a bheith ar thús cadhnaíochta i dtreo rannpháirtíocht airgeadais níos cuimsithí ag na saoránaigh, laistigh agus lasmuigh dá theorainneacha, sna hardáin idirnáisiúnta ábhartha;

| N. | de bhrí go sainaithníonn ECFE, ina thuarascáil in 2020 ar chánachas airgeadraí fíorúla, roinnt pointí ábhartha a bhfuil aghaidh le tabhairt orthu, eadhon an sainmhíniú ar theagmhais inchánach, na cineálacha ioncaim a bhfuil baint acu le hairgeadraí fíorúla, agus an chaoi ar féidir cánachas a choigeartú i leith chineál agus dhinimic na gcriptea-shócmhainní chun brabúis a ghabháil ar bhealach cothrom éifeachtúil, i measc gnéithe eile; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go sainaithníonn ECFE, ina thuarascáil in 2020 ar chánachas airgeadraí fíorúla, roinnt pointí ábhartha a bhfuil aghaidh le tabhairt orthu, eadhon an sainmhíniú ar theagmhais inchánach, na cineálacha ioncaim a bhfuil baint acu le hairgeadraí fíorúla, agus an chaoi ar féidir cánachas a choigeartú i leith chineál agus dhinimic na gcriptea-shócmhainní chun brabúis a ghabháil ar bhealach cothrom éifeachtúil, i measc gnéithe eile;

| O. | de bhrí go bhfuil céimeanna tábhachtacha curtha i gcrích ag an Aontas cheana féin i dtreo sainmhíniú soiléir ar chriptea-shócmhainní áirithe agus ar sholáthraithe seirbhísí criptea-shócmhainní áirithe agus, ar bhonn níos leithne, i dtreo creat rialála oiriúnach a bhunú le haghaidh criptea-shócmhainní — an Rialachán maidir le Margaí Criptea-Shócmhainní (MiCA); de bhrí go n-éascófar leis an gcreat sin agus leis na sainmhínithe sin cánachas cothrom simplí na sócmhainní sin; de bhrí nach mór sainmhínithe ar chriptea-shócmhainní den sórt sin a ailíniú leis na caighdeáin idirnáisiúnta, eadhon na caighdeáin sin arna bhforbairt ag ECFE agus ag an Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais; |
| --- | --- |

O.

de bhrí go bhfuil céimeanna tábhachtacha curtha i gcrích ag an Aontas cheana féin i dtreo sainmhíniú soiléir ar chriptea-shócmhainní áirithe agus ar sholáthraithe seirbhísí criptea-shócmhainní áirithe agus, ar bhonn níos leithne, i dtreo creat rialála oiriúnach a bhunú le haghaidh criptea-shócmhainní — an Rialachán maidir le Margaí Criptea-Shócmhainní (MiCA); de bhrí go n-éascófar leis an gcreat sin agus leis na sainmhínithe sin cánachas cothrom simplí na sócmhainní sin; de bhrí nach mór sainmhínithe ar chriptea-shócmhainní den sórt sin a ailíniú leis na caighdeáin idirnáisiúnta, eadhon na caighdeáin sin arna bhforbairt ag ECFE agus ag an Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais;

| P. | de bhrí gur gá sainmhínithe ar chriptea-shócmhainní a bheith aonfhoirmeach ar fud an Aontais agus iad a bheith ailínithe leis na caighdeáin idirnáisiúnta; de bhrí go bhféadfar an chriptea-shócmhainn chéanna a aicmiú mar “oibiacht chánach” ar roinnt bealaí éagsúla ar fud an Aontais, agus cóireáil chánach de chineálacha éagsúla ann dá chionn sin; |
| --- | --- |

P.

de bhrí gur gá sainmhínithe ar chriptea-shócmhainní a bheith aonfhoirmeach ar fud an Aontais agus iad a bheith ailínithe leis na caighdeáin idirnáisiúnta; de bhrí go bhféadfar an chriptea-shócmhainn chéanna a aicmiú mar “oibiacht chánach” ar roinnt bealaí éagsúla ar fud an Aontais, agus cóireáil chánach de chineálacha éagsúla ann dá chionn sin;

| Q. | de bhrí gur inniúlacht náisiúnta iad réimsí áirithe den bheartas cánach agus go bhfuil an comhar idir na Ballstáit fós bunriachtanach agus gá leis chun freagairt do na dúshláin a bhaineann le sláine an mhargaidh aonair agus le hinbhuaine na gcóras cánach, inter alia an úsáid mhéadaitheach atá á baint as criptea-shócmhainní; de bhrí go bhféadfadh bacainní suntasacha ar chomhlíonadh chuspóirí an mhargaidh aonair dhigitigh a bheith mar thoradh ar chreat ina bhfuil 27 gcur chuige atá an-difriúil lena chéile maidir le cánachas criptea-shócmhainní; de bhrí go bhfuil cás soiléir ann, dá bhrí sin, le haghaidh comhordú agus comhar ar leibhéal an Aontais; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí gur inniúlacht náisiúnta iad réimsí áirithe den bheartas cánach agus go bhfuil an comhar idir na Ballstáit fós bunriachtanach agus gá leis chun freagairt do na dúshláin a bhaineann le sláine an mhargaidh aonair agus le hinbhuaine na gcóras cánach, inter alia an úsáid mhéadaitheach atá á baint as criptea-shócmhainní; de bhrí go bhféadfadh bacainní suntasacha ar chomhlíonadh chuspóirí an mhargaidh aonair dhigitigh a bheith mar thoradh ar chreat ina bhfuil 27 gcur chuige atá an-difriúil lena chéile maidir le cánachas criptea-shócmhainní; de bhrí go bhfuil cás soiléir ann, dá bhrí sin, le haghaidh comhordú agus comhar ar leibhéal an Aontais;

| R. | de bhrí nach mór don Aontas agus dá mhargadh aonair timpeallacht atá fabhrach don nuálaíocht a áirithiú le haghaidh cuideachtaí (go háirithe le haghaidh fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) agus gnólachtaí nuathionscanta) maidir le teicneolaíochtaí nua i réimse na seirbhísí airgeadais agus na gcriptea-shócmhainní; de bhrí go n-éilítear leis an bpríomhsprioc sin tiomantas láidir ó na Ballstáit maille le beartais, eadhon beartais maidir le cánachas, chun creat rialála cobhsaí, soiléir agus slán a áirithiú le go mbeidh rath ar ghnólachtaí agus go gcuirfidh siad leis an bhfás eacnamaíoch; de bhí, ar deireadh, go n-éilítear leis an iarracht sin tiomantas láidir chun cearta na saoránach a choimirciú, mar cháiníocóirí agus mar thomhaltóirí seirbhísí airgeadais; |
| --- | --- |

R.

de bhrí nach mór don Aontas agus dá mhargadh aonair timpeallacht atá fabhrach don nuálaíocht a áirithiú le haghaidh cuideachtaí (go háirithe le haghaidh fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) agus gnólachtaí nuathionscanta) maidir le teicneolaíochtaí nua i réimse na seirbhísí airgeadais agus na gcriptea-shócmhainní; de bhrí go n-éilítear leis an bpríomhsprioc sin tiomantas láidir ó na Ballstáit maille le beartais, eadhon beartais maidir le cánachas, chun creat rialála cobhsaí, soiléir agus slán a áirithiú le go mbeidh rath ar ghnólachtaí agus go gcuirfidh siad leis an bhfás eacnamaíoch; de bhí, ar deireadh, go n-éilítear leis an iarracht sin tiomantas láidir chun cearta na saoránach a choimirciú, mar cháiníocóirí agus mar thomhaltóirí seirbhísí airgeadais;

| S. | de bhrí go bhfuil treoirlínte soiléire bunriachtanach ionas go mbeidh córas cánachais cothrom éifeachtúil ann lena bhféadfaí, dá gcuirfeadh na Ballstáit chun feidhme go héifeachtúil iad, athchóirithe tairbhiúla a bhaint amach trí chostais agus am riaracháin a laghdú, trí bhacainní ar iontráil a ísliú agus trí chinnteacht agus cobhsaíocht, ar réamhriachtanais iad don iomaíochas agus chun bearnaí i measc cuideachtaí a dhúnadh, i gcás FBManna go háirithe, a áirithiú; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go bhfuil treoirlínte soiléire bunriachtanach ionas go mbeidh córas cánachais cothrom éifeachtúil ann lena bhféadfaí, dá gcuirfeadh na Ballstáit chun feidhme go héifeachtúil iad, athchóirithe tairbhiúla a bhaint amach trí chostais agus am riaracháin a laghdú, trí bhacainní ar iontráil a ísliú agus trí chinnteacht agus cobhsaíocht, ar réamhriachtanais iad don iomaíochas agus chun bearnaí i measc cuideachtaí a dhúnadh, i gcás FBManna go háirithe, a áirithiú;

| T. | de bhrí gur timpeallacht atá ag athrú go tapa iad criptea-shócmhainní agus gur gá do lucht déanta beartas an beart a dhéanamh ar théarmaí comhionanna; de bhrí gur gá fós breathnú go géar ar na himpleachtaí beartais cánach agus imghabhála cánach, ós rud é gur gné thábhachtach den chreat foriomlán rialála iad; |
| --- | --- |

T.

de bhrí gur timpeallacht atá ag athrú go tapa iad criptea-shócmhainní agus gur gá do lucht déanta beartas an beart a dhéanamh ar théarmaí comhionanna; de bhrí gur gá fós breathnú go géar ar na himpleachtaí beartais cánach agus imghabhála cánach, ós rud é gur gné thábhachtach den chreat foriomlán rialála iad;

| U. | de bhrí gur chuir an Pharlaimint i bhfios go láidir cheana féin “nach bhfuil na rialacha cánach corparáidí idirnáisiúnta atá ann faoi láthair oiriúnach a thuilleadh i gcomhthéacs dhigitiú agus dhomhandú an gheilleagair”, agus “le forbairtí sa digitiú agus le spleáchas níos mó ar shócmhainní doláimhsithe agus leis an méadú atá ag teacht orthu sna slabhraí luacha cruthaítear ionchais agus dúshláin ó thaobh inrianaitheacht na n-oibríochtaí eacnamaíocha agus na dteagmhas inchánach, lena n-áirítear cumasú cleachtas seachanta cánach, go háirithe nuair is oibríochtaí trasteorann iad na hoibríochtaí sin nó nuair a tharlaíonn siad lasmuigh den Aontas” (1); |
| --- | --- |

U.

de bhrí gur chuir an Pharlaimint i bhfios go láidir cheana féin “nach bhfuil na rialacha cánach corparáidí idirnáisiúnta atá ann faoi láthair oiriúnach a thuilleadh i gcomhthéacs dhigitiú agus dhomhandú an gheilleagair”, agus “le forbairtí sa digitiú agus le spleáchas níos mó ar shócmhainní doláimhsithe agus leis an méadú atá ag teacht orthu sna slabhraí luacha cruthaítear ionchais agus dúshláin ó thaobh inrianaitheacht na n-oibríochtaí eacnamaíocha agus na dteagmhas inchánach, lena n-áirítear cumasú cleachtas seachanta cánach, go háirithe nuair is oibríochtaí trasteorann iad na hoibríochtaí sin nó nuair a tharlaíonn siad lasmuigh den Aontas” (1);

| V. | de bhrí, murab ionann agus réimse an airgeadais thraidisiúnta, go n-eagraítear an criptea-réimse ar bhealach díláraithe uaireanta, agus gur deacra dá chionn sin leas a bhaint as idirghabhálaithe chun cabhrú le húdaráis chánach; de bhrí gur minic a fhónann idirghabhálaithe den sórt sin mar sholáthraithe faisnéise ábhartha i gcórais tuairiscithe cánach tríú páirtí traidisiúnta; de bhrí, maidir leis an áit a dtagann an chriptea-earnáil agus an córas airgeadais traidisiúnta i dteagmháil lena chéile, gur gnách go mbíonn idirghabhálaí amhail malartán i gceist; |
| --- | --- |

V.

de bhrí, murab ionann agus réimse an airgeadais thraidisiúnta, go n-eagraítear an criptea-réimse ar bhealach díláraithe uaireanta, agus gur deacra dá chionn sin leas a bhaint as idirghabhálaithe chun cabhrú le húdaráis chánach; de bhrí gur minic a fhónann idirghabhálaithe den sórt sin mar sholáthraithe faisnéise ábhartha i gcórais tuairiscithe cánach tríú páirtí traidisiúnta; de bhrí, maidir leis an áit a dtagann an chriptea-earnáil agus an córas airgeadais traidisiúnta i dteagmháil lena chéile, gur gnách go mbíonn idirghabhálaí amhail malartán i gceist;

An gealladh atá faoi theicneolaíochtaí nua amhail blocshlabhra chun freastal níos fearr a dhéanamh ar cháiníocóirí, chun cleachtais éillitheacha a dhíspreagadh, chun riaracháin chánach a chumhachtú agus chun dul i ngleic le calaois agus le himghabháil cánach

| 1. | á mheas gur cheart na hacmhainní leordhóthanacha a bheith ag na riaracháin náisiúnta chánach ar shlí níos fearr chun bailiú éifeachtúil cánach a éascú, chun rialacha a fhorfheidhmiú, chun freastal níos fearr a dhéanamh ar cháiníocóirí agus chun comhlíontacht a áirithiú; á iarraidh ar na Ballstáit gealltanas a thabhairt, i bhfianaise dhúshláin mhéadaithe an aistrithe dhigitigh, go ndéanfaidh siad infheistíochtaí leordhóthanacha in acmhainní daonna, lena n-áirítear oiliúint, bonneagair dhigiteacha agus pearsanra agus trealamh speisialaithe; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún iniúchadh a dhéanamh i dtograí reachtacha amach anseo ar an gcaoi ar féidir a áirithiú go mbeidh an teicneolaíocht atá mar bhonn taca ag reachtaíocht nua-ghlactha nasctha go dlúth le cur chun feidhme ceart na reachtaíochta; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfios gurb amhlaidh, le hoiriúnú acmhainneachtaí TF na n-údarás cánach trí theicneolaíochtaí nua atá ag teacht chun cinn, amhail teicneolaíochtaí mórleabhar dáilte amhail blocshlabhra nó intleacht shaorga, a ghealltar nósanna imeachta cánach agus riaracháin atá cliste, éifeachtach agus éifeachtúil a chothú, éilliú a dhíspreagadh agus a theorannú, comhlíontacht chánach ag saoránaigh agus ag gnólachtaí a éascú, agus inrianaitheacht agus sainaithint idirbheart inchánach agus úinéireacht sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe a mhéadú i dtimpeallacht dhomhandaithe ina bhfuil méadú tagtha ar idirbhearta trasteorann, agus deiseanna á gcruthú dá chionn sin le haghaidh córais chánach níos fearr agus níos cothroime chun cáin a ghearradh ar cháiníocóirí soghluaiste agus ar shócmhainní araon; á iarraidh ar an gCoimisiún anailís agus meastóireacht a dhéanamh ar na héifeachtaí ar chosaint sonraí agus ar ioncam a bhainfeadh le cáin fhéideartha ar stóráil sonraí pearsanta a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á chur i bhfáth gurb amhlaidh, le teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn amhail teicneolaíocht mórleabhar dáilte agus blocshlabhra, trína ngnéithe uathúla amhail inrianaitheacht agus tríd an acmhainneacht atá iontu sonraí do-athraithe iontaofa a stóráil, sláine na sonraí sin a chosaint, a d’fhéadfaí bealach nua a chur ar fáil chun bailiú cánach a uathoibriú; á chreidiúint go n-áiritheofaí leis sin go n-íocfadh daoine a bhfuil dlite uathu, go n-áiritheofaí comhlíontacht éifeachtúil chánach agus go n-éascófaí bailiú ioncam cánach ag foinse na gcéimeanna éagsúla de shaolré táirge nó seirbhíse ar bhealach tráthúil, agus sonraí pearsanta na saoránach á gcosaint agus ardchaighdeán cosanta sonraí á ráthú ag an am céanna; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á thabhairt chun suntais gur gá na bealaí is fearr chun úsáid a bhaint as an teicneolaíocht a shainaithint chun acmhainneacht anailíseach na riarachán cánach a neartú (trí anailís sonraí níos fearr), chun sonraí a chaighdeánú chun comhlíontacht chánach a éascú do FBManna agus do cháiníocóirí (lena n-áirítear trí chaighdeáin tuairiscithe choiteanna), agus chun a áirithiú go léireofar ar bhealach níos fearr leis an gcánachas an timpeallacht ghnó sa ré dhigiteach agus go ráthófar leis ardleibhéil cosanta sonraí ag an am céanna; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag tabhairt dá haire gur seoladh Ard-Chomhphobal AE um Chomhar Riaracháin Idirnáisiúnta (Comhphobal AIAC AE) agus go ndearna Cruinniú Mullaigh AE de chuid na Riarachán Cánach (TADEUS) rannchuidiú luachmhar leis an díospóireacht ar thionchar na dteicneolaíochtaí nua ar obair na n-údarás cánach náisiúnta; á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, rannpháirtíocht a thabhairt do na fóraim sin i ndearadh cláir oiliúna speisialta do bhaill foirne na riarachán cánach maidir le húsáid teicneolaíochtaí nua sa chomhrac i gcoinne calaois chánach agus imghabháil cánach chomh maith le tógáil ar a ról maidir le feabhas a chur ar idir-inoibritheacht na gcóras cánach ó thaobh caighdeánú sonraí agus comhroinnt uathoibríoch fíor-ama sonraí i gcomhthéacs trasteorann; á mheabhrú nach mór clár den sórt sin a chomhtháthú i ngníomhaíocht chlár Fiscalis; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á thabhairt chun suntais, áfach, go bhfuil fiúntas agus rioscaí ag baint le húsáid blocshlabhra, na hintleachta saorga agus uirlisí digiteacha eile ag riaracháin chánach, nach mór a mhaolú go cuí, go háirithe chun cosc a chur ar sháruithe ar phríobháideachas agus ar chóireáil chlaonta idirdhealaitheach cáiníocóirí; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á thabhairt chun suntais go háirithe go mbaineann rioscaí le cáilíocht sonraí; ag tabhairt dá haire, i ndáil leis sin, go bhfuil blocshlabhra arna cheadú, lena ngabhann ceadanna srianta arna ndeonú d’idirghabhálaithe, ríthábhachtach i gcomhthéacs na riarachán cánach agus go bhféadfaí dá chionn cabhrú le feabhas a chur ar shláine an chórais toisc go bhféadtar dá bharr faisnéis chánach, i measc sonraí eile, a chomhroinnt i dtimpeallacht shlán; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar na bealaí a ngearrann Ballstáit dhifriúla cáin ar chriptea-shócmhainní agus ar na beartais náisiúnta éagsúla maidir leis an gcomhrac i gcoinne calaois chánach agus imghabháil cánach i réimse na gcriptea-shócmhainní, agus béim á leagan ar dhea-chleachtais agus ar na bealaí éalaithe a d’fhéadfadh a bheith ann, agus leas á bhaint as ardáin chomhair i réimse an chánachais, eadhon clár Fiscalis; á iarraidh ar an gCoimisiún, le tacaíocht ón Meitheal um an gCód Iompair maidir le cánachas gnó, dul i ngleic le cleachtais dhíobhálacha chánach i réimse na gcriptea-shócmhainní san Aontas; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á aithint gur féidir féachaint ar bhealaí éagsúla ar thionchar na dteicneolaíochtaí nua amhail blocshlabhra ar chúrsaí cánach ag brath ar an mbéim a bheith ar chánachas díreach (cáin shiarchoinneála, mar shampla), ar chánachas indíreach (CBL nó dleachtanna custaim) nó ar chomhlíontacht; á chur i bhfios go láidir go bhfuil gealladh faoin teicneolaíocht mórleabhar dáilte chun an córas cánach iarchoimeádta a dhéanamh níos éifeachtúla i ngach tír, ach freisin chun nósanna imeachta rianúla trasteorann a éascú agus gníomhaíocht chalaoiseach a chosc; á mholadh don Choimisiún saintréithe gach gné a chur san áireamh; á iarraidh ar an gCoimisiún na réitigh dhigiteacha atá ann cheana sna Ballstáit a chur san áireamh agus meastóireacht a dhéanamh ar an deis réitigh atá bunaithe ar bhlocshlabhra a chomhtháthú ar ardáin malartaithe faisnéise chun iniúchadh fíor-ama agus malartú faisnéise fíor-ama a chur chun cinn agus rialacha cosanta sonraí AE á n-urramú go hiomlán ag an am céanna; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á iarraidh ar an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar ardán nua a chruthú le haghaidh oiliúna agus comhroinnt dea-chleachtais idir na húdaráis náisiúnta chánach i réimse an chomhraic i gcoinne calaois chánach agus imghabháil cánach sa gheilleagar digiteach, go háirithe trí úsáid a bhaint as criptea-shócmhainní; á thuiscint di go bhféadfaí an t-ardán nua sin a chomhtháthú i dtionscnaimh reatha amhail clár Fiscalis; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á iarraidh ar an gCoimisiún leanúint de mheastóireacht a dhéanamh ar an tionchar oibríochtúil agus ar na gnéithe rialachais cánach a bhaineann le teicneolaíocht bhlocshlabhra agus le teicneolaíochtaí mórleabhar dáilte eile, go háirithe trí chlár Fiscalis; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á mheabhrú go ndearna sí togra le haghaidh tionscnamh ón gCoimisiún i dtaobh “caighdeán maidir le tuairisciú sonraí ar líne a cheapadh agus a mholadh le haghaidh trádáil trasteorann san Aontas (ar an gcéad dul síos), trí shonraí ó r-shonrascú a úsáid más féidir (nó ó rogha eile, ach ag coinneáil an phrionsabail nach gá na sonraí a sholáthar ach aon uair amháin), lena n-áirítear próiseáil sonraí láraithe/díláraithe atá éifeachtúil agus thar a bheith slán chun calaois a bhrath” (2); |
| --- | --- |

13.

| 14. | á áitiú go n-iarrann sí ar na Ballstáit “leanúint de bheith ag athchóiriú na n-údarás cánach, dlús a chur leis an digitiú agus tús a chur le cur chuige straitéiseach a chur chun feidhme chun tacú le FBManna ó thaobh comhlíontacht chánach de agus teacht ar dheiseanna chun an t-ualach a laghdú” (3); |
| --- | --- |

14.

| 15. | á iarraidh ar an gCoimisiún scrúdú a dhéanamh ar na deiseanna uile a chruthaítear leis an mBonneagar Eorpach um Sheirbhísí Blocshlabhra (EBSI) – líonra idir piaraí de nóid idirnasctha a bhfuil bonneagar seirbhísí blocshlabhra-bhunaithe á rith aige – le haghaidh údaráis chánach náisiúnta, go príomha i réimse na comhlíontachta CBL, agus na caighdeáin is airde cosanta sonraí agus príobháideachais á n-urramú go hiomlán, agus é mar aidhm aige prótacail bhlocshlabhra iomadúla agus nuálacha a chur ar fáil dóibh, agus é mar mhisean aige cúnamh a thabhairt do na riaracháin náisiúnta chánach agus iad á n-oiriúnú féin le haghaidh úsáid na dteicneolaíochtaí sin; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag meabhrú a thábhachtaí atá an Uimhir Aitheantais Cánach Eorpach (TIN) agus á iarraidh ar an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar bhreisluach na dteicneolaíochtaí bhlocshlabhra-bhunaithe chun céannacht chuí trasteorann chánach a áirithiú, maille le caighdeáin arda cosanta sonraí agus coimircí príobháideachais; |
| --- | --- |

16.

Dúshláin chánachais i ndáil le criptea-shócmhainní

| 17. | á mheas nach mór criptea-shócmhainní a bheith faoi réir cánachas cothrom, trédhearcach agus éifeachtach chun iomaíocht chothrom agus cothroime iomaíochta a ráthú idir an chóireáil chánach a dhéantar ar shócmhainní agus ar tháirgí airgeadais agus idir soláthraithe seirbhísí airgeadais; á chur in iúl go dtuigeann sí gur faoi na Ballstáit atá cinntí maidir le cánachas criptea-shócmhainní, i gcomhréir leis na Conarthaí; á iarraidh ar na húdaráis a machnamh a dhéanamh ar chóireáil chánach shimplithe le haghaidh trádálaithe ócáideacha nó trádálaithe beaga agus idirbhearta beaga; ag seasamh ar son timpeallacht atá fabhrach don nuálaíocht sa mhargadh aonair digiteach, inar féidir le fiontraithe, FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta a bheith faoi rath, inar féidir borradh a chur faoin bhfás, poist a chruthú agus rannchuidiú le téarnamh eacnamaíoch trí ioncaim chánach faoi chreat rialála éifeachtach; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ag tabhairt dá haire gur féidir le hoibreoirí an gheilleagair dhigitigh dul i mbun gníomhaíochtaí suntasacha gnó i mBallstát gan láithreacht fhisiciúil a bhunú ann, agus dá bhrí sin nach léirítear leis na cánacha a íoctar in aon dlínse amháin an luach agus na brabúis a chruthaítear sa Bhallstát sin a thuilleadh; á chur i bhfios go láidir, dá bhrí sin, gur gá coincheap na buanbhunaíochta a oiriúnú, eadhon le sainmhíniú soiléir ar bhuanbhunaíocht fhíorúil, i gcomhréir leis na caighdeáin idirnáisiúnta; ag meabhrú, dá bhrí sin, a thábhachtaí atá sé colún a haon de Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 maidir le Creimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis a thrasuí go héifeachtach; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á aithint go bhfuil an sainmhíniú ar an mbonn cánach le haghaidh criptea-shócmhainní ar cheann de na príomh-shaincheisteanna a bhaineann leis an mbeartas cánach; ag tabhairt dá haire nach bhfuil aon sainmhíniú caighdeánach a comhaontaíodh go hidirnáisiúnta ann faoi láthair ar chriptea-shócmhainní ná ar na cineálacha sócmhainní ba cheart a áireamh sa téarma; ag tuiscint go bhfuil gá le sainmhíniú den sórt sin mar phríomhthosaíocht sa chreat reachtach Eorpach chun seasamh príomhúil a ráthú don Aontas ar an leibhéal idirnáisiúnta; á chur in iúl go dtuigeann sí go bhfuil ECFE, arna shainordú ag G20, ag obair ar chreat nua domhanda trédhearcachta cánach chun foráil a dhéanamh maidir le tuairisciú agus malartú faisnéise i ndáil le criptea-shócmhainní; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á mheas gur gá sainmhíniú soiléir, a nglactar leis go forleathan, a bheith ann ar chriptea-shócmhainní chun críocha cánach; á chur i bhfios go láidir gur cheart an sainmhíniú sin a ailíniú le sainmhíniú Rialachán MiCA; á áitiú gur gá comhleanúnachas córasach a ráthú idir na hionstraimí dlíthiúla éagsúla lena rialaítear nó lena rialófar criptea-shócmhainní (mar shampla Rialachán MiCA, an Rialachán maidir le hAistriú Cistí (4), an Treoir maidir le Comhar Riaracháin (5) agus tionscnaimh eile a bhaineann leis an gcomhrac i gcoinne sciúradh airgid) agus, thar aon ní eile, chun deimhneacht dhlíthiúil agus cobhsaíocht an dlí choimirciú; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á chur i bhfios gurb amhlaidh, maidir le criptea-shócmhainní, a d’fhéadfadh roghanna éagsúla a bheith ann chun teagmhas inchánach ábhartha a shainmhíniú amhail boinn a chruthú trí mhianadóireacht, criptea-shócmhainní a mhalartú ina n-airgeadra fiat nó ina gcriptea-shócmhainní eile, forc crua nó criptea-shócmhainní a chur i ngeall; ag tabhairt dá haire gur gá teacht ar shainmhíniú comhleanúnach ar theagmhas inchánach chun leibhéal cuí cánachais a áirithiú, agus cásanna cánachais dhúbailte á seachaint ag an am céanna; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a thíolacadh maidir le cineál amháin criptea-shócmhainne a chomhshó ina chineál difriúil criptea-shócmhainne agus roghanna a chur i láthair maidir leis an teagmhas inchánach a shainmhíniú, agus aird á tabhairt ar an riosca go gcuirfí méadú suntasach ar líon na dteagmhas inchánach agus fadhbanna suntasacha luachála á gcruthú ag an am céanna; á iarraidh ar an gCoimisiún scrúdú a dhéanamh ar an rogha go bhféadfadh comhshó criptea-shócmhainne ina airgeadra fiat a bheith ina rogha níos iomchuí le haghaidh teagmhas inchánach, más rud é go ndearnadh gnóthachain; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag tabhairt dá haire go mbíonn claonadh ag gach tír a téarmaíocht féin a úsáid agus a réitigh rialála náisiúnta á gceapadh acu i leith criptea-shócmhainní, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le héiginnteacht dhlíthiúil do shaoránaigh agus do chuideachtaí, a d’fhéadfadh a bheith ina bhagairt ar shláine mhargadh aonair an Aontais toisc go bhféadfaí dochar suntasach a dhéanamh don chomhar trasteorann, a d’fhéadfadh bealaí éalaithe a chruthú de thaisme agus deiseanna á dtabhairt dá chionn sin le haghaidh mí-úsáid cánach agus seachaint cánach agus teacht i dtír á dhéanamh orthu chun an bonn a bhaint de na caighdeáin idirnáisiúnta trédhearcachta cánach atá ann cheana amhail CRS; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag cur béim ar an bhfíoras go bhfágann dinimic na margaí criptea-shócmhainní (6) gur díol práinne é rialacha a bheith i bhfeidhm lena sainmhínítear an cineál cánachais atá le cur i bhfeidhm, an sainmhíniú ar an teagmhas inchánach, uainiú cathain a tharlaíonn agus cá háit a dtarlaíonn teagmhas inchánach agus a luacháil; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á chur i bhfios go bhfuil cánachas criptea-shócmhainní i gcásanna trasteorann nasctha le gnéithe éagsúla den bheartas cánach amhail cáin ioncaim agus CBL agus go ndáiltear na gnéithe sin faoi láthair idir inniúlachtaí náisiúnta agus inniúlachtaí Eorpacha, ach go bhféadfadh na tairbhí a bhaineann le cur chuige comhchoiteann Eorpach a bheith níos suntasaí i réimsí a bhaineann, i measc réimsí eile, le comhar riaracháin, le malartú faisnéise agus le cánachas corparáideach; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á iarraidh ar an gCoimisiún breithniú a dhéanamh ar ghné na gcriptea-shócmhainní, an digitithe agus na dteicneolaíochtaí nua sna tograí reachtacha uile atá beartaithe aige agus a bheidh aige amach anseo maidir le cúrsaí cánach, go háirithe sa togra atá ar na bacáin dar teideal “Gnó san Eoraip: Creat le haghaidh Cánachas Ioncaim” (BEFIT); á iarraidh ar na Ballstáit, sa chomhthéacs sin, a bheith uaillmhianach agus a bheith ina gcinn feadhna ar an díospóireacht idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á iarraidh ar na Ballstáit sainiúlachtaí úsáid criptea-shócmhainní a mheas ina gcuid athchóirithe cánach náisiúnta, agus a machnamh a dhéanamh ar chórais níos éifeachtaí a chur chun feidhme lena n-áirithítear costais chomhlíontachta níos lú agus ualaigh riaracháin níos lú, ach lena ráthaítear, ag an am céanna, cánachas cothrom, trédhearcach agus éifeachtach criptea-shócmhainní; á thabhairt chun suntais go bhféadfadh dreasachtaí cánach atá sealadach agus a bhfuil údar cuí leo a bheith iomchuí chun nuálaíocht agus forbairt theicneolaíoch a chur chun cinn, in earnáil na teicneolaíochta blocshlabhra go háirithe; á thabhairt chun suntais a ríthábhachtaí atá comhchaighdeáin tuairiscithe le haghaidh soláthraithe seirbhísí criptea-shócmhainní agus le haghaidh daoine aonair agus eintiteas; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á iarraidh ar na Ballstáit cóireáil a dhéanamh ar chineálacha éagsúla criptea-shócmhainní ar bhealach atá comhsheasmhach leis an gcóireáil chánach a dhéantar ar shócmhainní comhchosúla nach criptea-shócmhainní iad; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á iarraidh ar na Ballstáit a machnamh a dhéanamh ar chuspóirí beartais an Aontais mar a chumhdaítear in Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach iad, go háirithe geilleagar sóisialta margaidh ina bhfuil iomaíocht ghéar agus ardleibhéal cosanta agus feabhsaithe ar cháilíocht an chomhshaoil, faoi chuimsiú na roghanna reachtacha atá acu maidir le cóireáil chánach criptea-shócmhainní; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á iarraidh ar an gCoimisiún a mheas an bhfuil an chóireáil chánach a dhéantar ar chriptea-shócmhainní i gcomparáid leis an gcóireáil chánach a dhéantar ar shócmhainní eile comhsheasmhach cothrom, go háirithe maidir le cóireáil CBL na sócmhainní sin; |
| --- | --- |

30.

Bogadh ar aghaidh le creat éifeachtach rialála/dlíthiúil a fhorbairt

| 31. | á chur i bhfios gur tírdhreach domhanda é tírdhreach na gcriptea-shócmhainní agus go bhfuil gá le cur chuige comhordaithe idirnáisiúnta chun cóireáil chánach a dhéanamh ar chriptea-shócmhainní; á thuiscint, i ndáil leis an méid sin, gur gá ionstraimí idirnáisiúnta a chaibidliú tuilleadh maidir leis an ábhar; á mheas go bhféadfadh ECFE, a bhfuil obair shuntasach déanta aige cheana féin ar chánachas criptea-shócmhainní agus ar chóireáil criptea-shócmhainní araon, a bheith ina fhóram oiriúnach i ndáil leis sin, go háirithe chun athbhreithniú a dhéanamh ar CRS; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ag tabhairt dá haire go bhfuil tús curtha cheana féin ag ECFE le hobair ar chreat tuairiscithe nua maidir le criptea-shócmhainní; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á mheas, in éagmais comhaontú idirnáisiúnta maidir le cánachas criptea-shócmhainní, go bhfuil an tAontas agus a Bhallstáit fágtha gan bonn ar a bhféadfaí cur chuige atá cliste agus á thiomáint ag an todhchaí a fhorbairt; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a thíolacadh ar mhórtheagmhais inchánach agus ar chineálacha ioncaim a bhfuil baint ag criptea-shócmhainní leo, ag díriú ar iarmhairtí cánach roinnt príomhoibríochtaí amhail eisiúint criptea-shócmhainní, malartú criptea-shócmhainní ar airgeadraí fiat, earraí nó seirbhísí, agus deonú trí bhíthin bronntanais nó oidhreachta, chomh maith le caillteanas nó goid, etc.; |
| --- | --- |

34.

| 35. | á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú tionchair a dhéanamh ar na dea-chleachtais a sainaithníodh chun cáin a ghearradh go cothrom agus go héifeachtach ar chriptea-shócmhainní, agus sraith inniúlachtaí an Aontais i gcúrsaí cánach á hurramú, chun ról na soláthraithe seirbhísí criptea-shócmhainní a scrúdú agus a mhéid atá criptea-shócmhainní oiriúnach laistigh den chreat cánach atá ann cheana a chinneadh; á chur in iúl gurb é a tuairim gur cheart an beartas cánach a chomhtháthú laistigh de chreat rialála fónta le haghaidh criptea-shócmhainní agus gur cheart dó a bheith comhleanúnach le gnéithe eile den bheartas lena n-áirítear trédhearcacht chánach agus ceanglais dhlíthiúla, airgeadais agus cosanta tomhaltóirí; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á mheabhrú go n-éilítear le margadh aonair Eorpach atá comhtháite go hiomlán cur chuige comhchoiteann maidir le cánachas criptea-shócmhainní, agus na hinniúlachtaí a shainítear sna Conarthaí á n-urramú; á iarraidh ar an gComhairle, dá bhrí sin, agus í i bhfoirmíocht na Comhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais, tús a chur le hidirphlé struchtúrtha leis an bParlaimint maidir leis an ábhar sin; á iarraidh freisin ar Uachtarán an Ghrúpa Euro díospóireacht maidir le cánachas criptea-shócmhainní a chur ar aghaidh le hairí airgeadais an limistéir euro; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á chreidiúint gur gá raon feidhme na Treorach maidir le Comhar Riaracháin a leasú ionas go n-áireofar criptea-shócmhainní agus ríomh-airgead sa chreat malartaithe faisnéise i réimse an chánachais; á iarraidh ar ECFE sainmhíniú nua ar chaighdeán tuairiscithe le haghaidh malartú faisnéise a ghlacadh gan a thuilleadh moille; á mheas gur tosaíocht i réimse an chánachais é an t-athbhreithniú ar an Treoir maidir le Comhar Riaracháin; á iarraidh ar an gCoimisiún moltaí amach anseo ó ECFE maidir le tuairisciú criptea-shócmhainní agus athbhreithnithe ar CRS, chomh maith leis na moltaí ón bParlaimint mar atá leagtha amach ina rún maidir le cur chun feidhme cheanglais an Aontais maidir le malartú faisnéise cánach, a áireamh ina athbhreithniú amach anseo ar an Treoir (7); á iarraidh ar an gComhairle na hathruithe sin atá beartaithe a ghlacadh go pras; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé a ráthú go gcomhlánófar, le hathbhreithniú a dhéanfar amach anseo ar an Treoir maidir le Comhar Riaracháin, oibleagáidí tuairiscithe faoi ionstraimí dlíthiúla eile, trí chabhrú leis na húdaráis sonraí faoi chriptea-shócmhainní agus ríomh-airgead a mhalartú go huathoibríoch ionas gur féidir leo measúnú a dhéanamh ar ioncam agus lánioncam a fhaightear ó infheistíochtaí agus ó íocaíochtaí trí úsáid a bhaint as criptea-shócmhainní agus ríomh-airgead; á chur i bhfios go láidir gur gá comhleanúnachas córasach, lena dtugtar deimhneacht dhlíthiúil d’oibreoirí agus treoraíocht theicniúil do na húdaráis chánach náisiúnta, a choimirciú; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na húdaráis phoiblí náisiúnta a áirithiú go gcomhlíonfar cearta bunúsacha leis an teicneolaíocht bhlocshlabhra a úsáidtear chun rialacha a fhorfheidhmiú nó chun seirbhísí poiblí a sholáthar, agus go gcomhlíonfar léi freisin na caighdeáin a bhaineann leis an gcibearshlándáil agus leis an gcomhrac i gcoinne sciúradh airgid agus leis an gcomhrac i gcoinne mhaoiniú na sceimhlitheoireachta; |
| --- | --- |

39.

| 40. | ag spreagadh an Choimisiúin chun na réitigh dhigiteacha, na forálacha dlíthiúla agus an treoraíocht riaracháin atá ann cheana agus a úsáidtear sna Ballstáit a chur san áireamh chun measúnú a dhéanamh ar conas teicneolaíocht bhlocshlabhra agus teicneolaíochtaí mórleabhair dháilte eile a ghiaráil chun calaois chánach agus seachaint cánach a chosc agus chun aghaidh a thabhairt ar éilliú; ag tacú le forbairt bonneagair Eorpaigh seirbhísí blocshlabhra; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á iarraidh ar an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar conas tacú le comhlíontacht chánach fheabhsaithe, agus luachanna luaineacha na gcriptea-shócmhainní á gcur san áireamh chomh maith leis an easpa aistriúchán follasach go hairgeadra fiat i gcásanna áirithe, ach freisin an dúshlán atá roimh na riaracháin chánach faisnéis iontaofa thráthúil a fháil maidir leis na hidirbhearta sin; |
| --- | --- |

41.

| 42. | á mheas, toisc go bhfuil an chriptea-earnáil ag athrú faoi láthair agus nach bhfuiltear ag dréim leis go dtiocfaidh cobhsaíocht inti go ceann tamaill, nár cheart go mbeadh de thoradh ar an ngá atá ann measúnú a dhéanamh ar an staid go gcuirfí cosc ar institiúidí an Aontais reachtaíocht a rith maidir le maoirseacht níos fearr ar chriptea-shócmhainní agus cánachas níos fearr criptea-shócmhainní; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur i bhfios gur gá athbhreithniú agus oiriúnú rialta a dhéanamh ar an mbeartas cánach ionas go mbeifear in ann freagairt d’éabhlóidí na hearnála agus chun a áirithiú go leanfaidh sé de bheith ábhartha i bhfianaise forbairtí teicneolaíochta agus margaidh a bhaineann le hairgeadraí fíorúla agus le cineálacha sócmhainní eile atá ag teacht chun cinn; |
| --- | --- |

43.

o

o o

| 44. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún. |
| --- | --- |

44.

---

(1)  Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 10 Márta 2022 maille le moltaí don Choimisiún maidir le cánachas cothrom simplí lena dtacaítear leis an straitéis téarnaimh (obair leantach de chuid Pharlaimint na hEorpa ar Phlean Gníomhaíochta mhí Iúil ón gCoimisiún agus ar na 25 thionscnamh a ghabhann leis i réimse CBL, agus cánachas gnólachtaí agus cánachas daoine aonair) (IO C 347, 9.9.2022, lch. 211).

(2)  IO C 347, 9.9.2022, lch. 211.

(3)  Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 15 Feabhra 2022 maidir le tionchar na n-athchóirithe cánach náisiúnta ar gheilleagar an Aontais (IO C 342, 6.9.2022, lch. 14).

(4)  Rialachán (AE) 2015/847 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2015 maidir le faisnéis a ghabhann le haistrithe cistí (IO L 141, 5.6.2015, lch. 1).

(5)  Treoir 2011/16/AE ón gComhairle an 15 Feabhra 2011 maidir le comhar riaracháin i réimse an chánachais (IO L 64, 11.3.2011, lch. 1).

(6)  Ba é EUR 2,2 trilliún luach eacnamaíoch mhargadh na gcriptea-airgeadraí i mí na Bealtaine 2021, agus baineadh buaicphointe EUR 2,5 trilliún amach i mí Dheireadh Fómhair 2021 (Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, 2021).

(7)  Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le cur chun feidhme cheanglais AE maidir le faisnéis chánach a mhalartú: dul chun cinn, ceachtanna a foghlaimíodh agus bacainní atá le sárú (IO C 117, 11.3.2022, lch. 120).

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/23 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/23

---

P9_TA(2022)0339

Lárionad 'AccessibleEU' ag tacú le beartais inrochtaineachta i margadh inmheánach AE

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Lárionad “AccessibleEU” chun tacú le beartais inrochtaineachta i margadh inmheánach AE (2022/2013(INI))

(2023/C 132/03)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint d’Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint d’Airteagail 19, 48, 67(4), 153, 165, 168 agus 174 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagail 19, 48, 67(4), 153, 165, 168 agus 174 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe Airteagail 3, 21, 24, 26, 34, 35, 41 agus 47 di, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe Airteagail 3, 21, 24, 26, 34, 35, 41 agus 47 di,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (CRPD), agus dá theacht i bhfeidhm an 21 Eanáir 2011, i gcomhréir le Cinneadh 2010/48/CE ón gComhairle an 26 Samhain 2009 maidir leis an gComhphobal Eorpach do thabhairt Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas i gcrích (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas (CRPD), agus dá theacht i bhfeidhm an 21 Eanáir 2011, i gcomhréir le Cinneadh 2010/48/CE ón gComhairle an 26 Samhain 2009 maidir leis an gComhphobal Eorpach do thabhairt Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas i gcrích (1),

| — | ag féachaint do na barúlacha ginearálta maidir le CRPD, a dhréachtaigh Coiste na Náisiún Aontaithe um Chearta Daoine faoi Mhíchumas mar threoir údarásach maidir lena chur chun feidhme, agus go háirithe barúil ghinearálta Uimh. 2 maidir le hAirteagal 9: Inrochtaineacht, arna ghlacadh an 11 Aibreán 2014, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na barúlacha ginearálta maidir le CRPD, a dhréachtaigh Coiste na Náisiún Aontaithe um Chearta Daoine faoi Mhíchumas mar threoir údarásach maidir lena chur chun feidhme, agus go háirithe barúil ghinearálta Uimh. 2 maidir le hAirteagal 9: Inrochtaineacht, arna ghlacadh an 11 Aibreán 2014,

| — | ag féachaint don Chód Iompair idir an Chomhairle, na Ballstáit agus an Coimisiún lena leagtar amach socruithe inmheánacha maidir le cur chun feidhme Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas ag an Aontas Eorpach agus ionadaíocht an Aontais Eorpaigh ina leith (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chód Iompair idir an Chomhairle, na Ballstáit agus an Coimisiún lena leagtar amach socruithe inmheánacha maidir le cur chun feidhme Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas ag an Aontas Eorpach agus ionadaíocht an Aontais Eorpaigh ina leith (2),

| — | ag féachaint do na breithnithe deiridh ó Choiste na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas an 2 Deireadh Fómhair 2015 maidir leis an tuarascáil tosaigh ón Aontas Eorpach, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na breithnithe deiridh ó Choiste na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine faoi Mhíchumas an 2 Deireadh Fómhair 2015 maidir leis an tuarascáil tosaigh ón Aontas Eorpach,

| — | ag féachaint d’fhiosrúchán straitéiseach an Ombudsman Eorpaigh maidir leis an mbealach a ndéanann an Coimisiún faireachán ar Chistí AE arna n-úsáid chun cearta daoine faoi mhíchumas agus daoine scothaosta atá ag maireachtáil go neamhspleách a chur chun cinn, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’fhiosrúchán straitéiseach an Ombudsman Eorpaigh maidir leis an mbealach a ndéanann an Coimisiún faireachán ar Chistí AE arna n-úsáid chun cearta daoine faoi mhíchumas agus daoine scothaosta atá ag maireachtáil go neamhspleách a chur chun cinn,

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [An tAontas Comhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine atá faoi Mhíchumas 2021-2030] (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 dar teideal Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [An tAontas Comhionannais: Straitéis maidir le Cearta Daoine atá faoi Mhíchumas 2021-2030] (COM(2021)0101),

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún le haghaidh Treoir ón gComhairle maidir le prionsabal na córa comhionainne a chur chun feidhme idir daoine gan beann ar reiligiún nó creideamh, míchumas, aois nó claonadh gnéasach (COM(2008)0426, “an treoir frith-idirdhealaithe”) agus do sheasamh na Parlaiminte an 2 Aibreán 2009 ina leith sin (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún le haghaidh Treoir ón gComhairle maidir le prionsabal na córa comhionainne a chur chun feidhme idir daoine gan beann ar reiligiún nó creideamh, míchumas, aois nó claonadh gnéasach (COM(2008)0426, “an treoir frith-idirdhealaithe”) agus do sheasamh na Parlaiminte an 2 Aibreán 2009 ina leith sin (3),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 18 Meitheamh 2020 maidir leis an straitéis Eorpach um Míchumas tar éis 2020 (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 18 Meitheamh 2020 maidir leis an straitéis Eorpach um Míchumas tar éis 2020 (4),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/782 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2021 maidir le cearta agus oibleagáidí paisinéirí iarnróid (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/782 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2021 maidir le cearta agus oibleagáidí paisinéirí iarnróid (5),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí (6) (an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí (6) (an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2016 maidir le hinrochtaineacht suíomhanna gréasáin agus feidhmchlár móibíleach de chuid comhlachtaí san earnáil phoiblí (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2016 maidir le hinrochtaineacht suíomhanna gréasáin agus feidhmchlár móibíleach de chuid comhlachtaí san earnáil phoiblí (7),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 lena mbunaítear an Cód um Chumarsáid Leictreonach Eorpach (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 lena mbunaítear an Cód um Chumarsáid Leictreonach Eorpach (8),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) 2022/612 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Aibreán 2022 maidir le fánaíocht a dhéanamh ar líonraí poiblí cumarsáide soghluaiste laistigh den Aontas (athmhúnlú) (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2022/612 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Aibreán 2022 maidir le fánaíocht a dhéanamh ar líonraí poiblí cumarsáide soghluaiste laistigh den Aontas (athmhúnlú) (9),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal “2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade [Compás Digiteach 2030: an modh Eorpach do na Deich mBliana Digiteacha]” (COM(2021)0118), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal “2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade [Compás Digiteach 2030: an modh Eorpach do na Deich mBliana Digiteacha]” (COM(2021)0118),

| — | ag féachaint do Threoir 2010/13/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2010 maidir le comhordú forálacha áirithe a leagtar síos le dlí, le rialachán nó le gníomh riaracháin sna Ballstáit a bhaineann le seirbhísí meán closamhairc a sholáthar (An Treoir maidir le Seirbhísí Meán Closamhairc) (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2010/13/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2010 maidir le comhordú forálacha áirithe a leagtar síos le dlí, le rialachán nó le gníomh riaracháin sna Ballstáit a bhaineann le seirbhísí meán closamhairc a sholáthar (An Treoir maidir le Seirbhísí Meán Closamhairc) (10),

| — | ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal “Sustainable and Smart Mobility Strategy – putting European transport on track for the future” [An Straitéis um tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste – iompar Eorpach a chur ar an mbóthar ceart don todhchaí].(COM(2020)0789), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal “Sustainable and Smart Mobility Strategy – putting European transport on track for the future” [An Straitéis um tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste – iompar Eorpach a chur ar an mbóthar ceart don todhchaí].(COM(2020)0789),

| — | ag féachaint don Chlár Oibre Nua do Thomhaltóirí (COM(2020)0696), a bhfuil na riachtanais shonracha atá ag grúpaí tomhaltóirí áirithe i measc na gcúig thosaíocht aige, ina measc, daoine faoi mhíchumas, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chlár Oibre Nua do Thomhaltóirí (COM(2020)0696), a bhfuil na riachtanais shonracha atá ag grúpaí tomhaltóirí áirithe i measc na gcúig thosaíocht aige, ina measc, daoine faoi mhíchumas,

| — | ag féachaint do Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/18/CE (11) (An Treoir maidir le Soláthar Poiblí), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n-aisghairtear Treoir 2004/18/CE (11) (An Treoir maidir le Soláthar Poiblí),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 ón gComhairle an 17 Nollaig 2020 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027 (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 ón gComhairle an 17 Nollaig 2020 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027 (12),

| — | ag féachaint do Chinneadh (AE) 2018/254 ón gComhairle an 15 Feabhra 2018 maidir le tabhairt i gcrích Chonradh Marrakech, thar ceann an Aontais Eorpaigh, maidir le rochtain ar shaothair fhoilsithe a éascú do dhaoine dalla, do dhaoine lagamhairc nó dóibh siúd atá faoi mhíchumas léitheoireachta cló ar aon bhealach eile (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chinneadh (AE) 2018/254 ón gComhairle an 15 Feabhra 2018 maidir le tabhairt i gcrích Chonradh Marrakech, thar ceann an Aontais Eorpaigh, maidir le rochtain ar shaothair fhoilsithe a éascú do dhaoine dalla, do dhaoine lagamhairc nó dóibh siúd atá faoi mhíchumas léitheoireachta cló ar aon bhealach eile (13),

| — | ag féachaint do na caighdeáin inrochtaineachta a eascraíonn as sainorduithe 376, 554, 420 agus 473 ón gCoimisiún, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na caighdeáin inrochtaineachta a eascraíonn as sainorduithe 376, 554, 420 agus 473 ón gCoimisiún,

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 181/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cearta paisinéirí in iompar de bhus agus de chóiste agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 181/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 maidir le cearta paisinéirí in iompar de bhus agus de chóiste agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 (14),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1177/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 maidir le cearta paisinéirí agus iad ag taisteal ar muir agus ar uiscebhealaí intíre agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 (15), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1177/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 maidir le cearta paisinéirí agus iad ag taisteal ar muir agus ar uiscebhealaí intíre agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 (15),

| — | ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1107/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir leis na cearta atá ag daoine faoi mhíchumas agus daoine faoi mhíchumas luaineachta agus iad ag taisteal d’aer (16), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1107/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir leis na cearta atá ag daoine faoi mhíchumas agus daoine faoi mhíchumas luaineachta agus iad ag taisteal d’aer (16),

| — | ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear comhrialacha maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás nach gceadófar dóibh bordáil agus i gcás ina gcuirfear eitiltí ar ceal nó i gcás ina gcuirfear moill fhada orthu, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91 (17), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear comhrialacha maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás nach gceadófar dóibh bordáil agus i gcás ina gcuirfear eitiltí ar ceal nó i gcás ina gcuirfear moill fhada orthu, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91 (17),

| — | ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1300/2014 ón gCoimisiún an 18 Samhain 2014 maidir leis na sonraíochtaí teicniúla le haghaidh idir-inoibritheachta a bhaineann le hinrochtaineacht chóras iarnróid an Aontais do dhaoine faoi mhíchumas agus do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe (18), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1300/2014 ón gCoimisiún an 18 Samhain 2014 maidir leis na sonraíochtaí teicniúla le haghaidh idir-inoibritheachta a bhaineann le hinrochtaineacht chóras iarnróid an Aontais do dhaoine faoi mhíchumas agus do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe (18),

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0209/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0209/2022),

| A. | de bhrí go bhfuil cearta comhionanna ag daoine faoi mhíchumas ar bhonn comhionann le daoine eile i ngach réimse den saol agus go bhfuil na cearta doshannta acu chun dínite, cóir chomhionann, maireachtáil neamhspleách, neamhspleáchas agus rannpháirtíocht iomlán sa tsochaí, rud a théann chun tairbhe do gach leibhéal den tsochaí; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go bhfuil cearta comhionanna ag daoine faoi mhíchumas ar bhonn comhionann le daoine eile i ngach réimse den saol agus go bhfuil na cearta doshannta acu chun dínite, cóir chomhionann, maireachtáil neamhspleách, neamhspleáchas agus rannpháirtíocht iomlán sa tsochaí, rud a théann chun tairbhe do gach leibhéal den tsochaí;

| B. | de bhrí go bhfuil míchumas de chineál éigin ar níos mó ná 87 milliún duine san Aontas, agus de bhrí nach mór an treocht dhéimeagrafach atá ag dul in aois san Aontas a chur san áireamh; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil míchumas de chineál éigin ar níos mó ná 87 milliún duine san Aontas, agus de bhrí nach mór an treocht dhéimeagrafach atá ag dul in aois san Aontas a chur san áireamh;

| C. | de bhrí gur réamhchoinníoll riachtanach í an inrochtaineacht chun go mbeidh daoine faoi mhíchumas in ann leas iomlán a bhaint as cearta an duine agus as saoirsí bunúsacha; de bhrí, de réir Airteagal 9 de CRPD maidir le hinrochtaineacht, chun cur ar chumas daoine faoi mhíchumas maireachtáil go neamhspleách agus páirt iomlán a ghlacadh i ngach gné den saol, nach mór do pháirtithe stáit bearta iomchuí a ghlacadh chun a áirithiú go mbeidh rochtain acu, ar bhonn comhionann le daoine eile, ar an timpeallacht fhisiciúil, ar iompar, ar fhaisnéis agus ar chumarsáid, lena n-áirítear teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide (TFC) agus córais, agus ar shaoráidí agus seirbhísí eile atá oscailte nó curtha ar fáil don phobal, i gceantair uirbeacha agus i gceantair thuaithe araon; |
| --- | --- |

C.

de bhrí gur réamhchoinníoll riachtanach í an inrochtaineacht chun go mbeidh daoine faoi mhíchumas in ann leas iomlán a bhaint as cearta an duine agus as saoirsí bunúsacha; de bhrí, de réir Airteagal 9 de CRPD maidir le hinrochtaineacht, chun cur ar chumas daoine faoi mhíchumas maireachtáil go neamhspleách agus páirt iomlán a ghlacadh i ngach gné den saol, nach mór do pháirtithe stáit bearta iomchuí a ghlacadh chun a áirithiú go mbeidh rochtain acu, ar bhonn comhionann le daoine eile, ar an timpeallacht fhisiciúil, ar iompar, ar fhaisnéis agus ar chumarsáid, lena n-áirítear teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide (TFC) agus córais, agus ar shaoráidí agus seirbhísí eile atá oscailte nó curtha ar fáil don phobal, i gceantair uirbeacha agus i gceantair thuaithe araon;

| D. | de bhrí nach mór do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar inrochtaineacht a phríomhshruthú ar gach leibhéal, ní hamháin i bhfoirgnimh phoiblí agus san iompar poiblí, ach freisin sa tsláinte agus san oideachas, chomh maith le soghluaisteacht do dhaoine faoi mhíchumas agus lánpháirtiú daoine faoi mhíchumas a mhéadú; |
| --- | --- |

D.

de bhrí nach mór do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfar inrochtaineacht a phríomhshruthú ar gach leibhéal, ní hamháin i bhfoirgnimh phoiblí agus san iompar poiblí, ach freisin sa tsláinte agus san oideachas, chomh maith le soghluaisteacht do dhaoine faoi mhíchumas agus lánpháirtiú daoine faoi mhíchumas a mhéadú;

| E. | de bhrí go sainmhínítear “dearadh uilíoch” in CRPD mar dhearadh táirgí, timpeallachtaí, clár agus seirbhísí atá le húsáid ag gach duine, a mhéid is féidir, gan gá le hoiriúnú ná dearadh speisialaithe agus gan feistí cúnta do ghrúpaí áirithe daoine faoi mhíchumas a eisiamh; de bhrí go bhfuil inrochtaineacht ar cheann de phrionsabail ghinearálta CRPD, agus go bhfuil AE agus na Ballstáit faoi cheangal dlíthiúil ag CRPD faoi Chinneadh 2010/48/CE; de bhrí go dtugann barúil ghinearálta Uimh. 2 maidir le CRPD dá haire an oibleagáid atá ar pháirtithe stáit pleananna gníomhaíochta agus straitéisí a ghlacadh chun bacainní ar inrochtaineacht atá ann cheana a shainaithint, creataí ama a shocrú le spriocdhátaí sonracha agus na hacmhainní daonna agus ábhartha araon is gá a sholáthar chun na bacainní a bhaint; de bhrí go bhfuil inrochtaineacht ríthábhachtach chun go mbeidh daoine faoi mhíchumas in ann leas a bhaint as na cearta chun príobháideachta, chun neamh-idirdhealaithe, chun fostaíochta, chun oideachais chuimsithigh, chun rannpháirtíocht pholaitiúil, agus chun cearta eile a chumhdaítear in CRPD; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go sainmhínítear “dearadh uilíoch” in CRPD mar dhearadh táirgí, timpeallachtaí, clár agus seirbhísí atá le húsáid ag gach duine, a mhéid is féidir, gan gá le hoiriúnú ná dearadh speisialaithe agus gan feistí cúnta do ghrúpaí áirithe daoine faoi mhíchumas a eisiamh; de bhrí go bhfuil inrochtaineacht ar cheann de phrionsabail ghinearálta CRPD, agus go bhfuil AE agus na Ballstáit faoi cheangal dlíthiúil ag CRPD faoi Chinneadh 2010/48/CE; de bhrí go dtugann barúil ghinearálta Uimh. 2 maidir le CRPD dá haire an oibleagáid atá ar pháirtithe stáit pleananna gníomhaíochta agus straitéisí a ghlacadh chun bacainní ar inrochtaineacht atá ann cheana a shainaithint, creataí ama a shocrú le spriocdhátaí sonracha agus na hacmhainní daonna agus ábhartha araon is gá a sholáthar chun na bacainní a bhaint; de bhrí go bhfuil inrochtaineacht ríthábhachtach chun go mbeidh daoine faoi mhíchumas in ann leas a bhaint as na cearta chun príobháideachta, chun neamh-idirdhealaithe, chun fostaíochta, chun oideachais chuimsithigh, chun rannpháirtíocht pholaitiúil, agus chun cearta eile a chumhdaítear in CRPD;

| F. | de bhrí go bhfuil ról ríthábhachtach ag údaráis áitiúla maidir le tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit i bhforbairt beartas sóisialta, lena n-áirítear beartais maidir le míchumas agus inrochtaineacht, trí anailís a dhéanamh ar na riachtanais ar an láthair agus trí bhearta sonracha a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil ról ríthábhachtach ag údaráis áitiúla maidir le tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit i bhforbairt beartas sóisialta, lena n-áirítear beartais maidir le míchumas agus inrochtaineacht, trí anailís a dhéanamh ar na riachtanais ar an láthair agus trí bhearta sonracha a chur chun feidhme;

| G. | de bhrí go gcothóidh teicneolaíochtaí cúnta ardcháilíochta agus inacmhainne cuimsiú iomlán daoine faoi mhíchumas sa tsochaí agus go rachaidh sé chun tairbhe do dhaoine faoi mhíchumas agus do sholáthraithe na dteicneolaíochtaí sin, chomh maith leis an tsochaí ina hiomláine; de bhrí go gcuideoidh teicneolaíochtaí cúnta le héagothromaíochtaí i measc na mBallstát a laghdú agus de bhrí nach féidir leis na teicneolaíochtaí sin oibriú ach i dtimpeallachtaí inrochtana; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go gcothóidh teicneolaíochtaí cúnta ardcháilíochta agus inacmhainne cuimsiú iomlán daoine faoi mhíchumas sa tsochaí agus go rachaidh sé chun tairbhe do dhaoine faoi mhíchumas agus do sholáthraithe na dteicneolaíochtaí sin, chomh maith leis an tsochaí ina hiomláine; de bhrí go gcuideoidh teicneolaíochtaí cúnta le héagothromaíochtaí i measc na mBallstát a laghdú agus de bhrí nach féidir leis na teicneolaíochtaí sin oibriú ach i dtimpeallachtaí inrochtana;

| H. | de bhrí go bhfuil acmhainneacht eacnamaíoch shoiléir ag leibhéil fostaíochta níos airde do dhaoine faoi mhíchumas, inrochtaineacht níos fearr agus cuimsiú níos mó an ghrúpa sin sa lucht saothair; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go bhfuil acmhainneacht eacnamaíoch shoiléir ag leibhéil fostaíochta níos airde do dhaoine faoi mhíchumas, inrochtaineacht níos fearr agus cuimsiú níos mó an ghrúpa sin sa lucht saothair;

| I. | de bhrí gur bhunaigh an tAontas creat dlíthiúil cuimsitheach maidir le hinrochtaineacht sa mhargadh inmheánach, go háirithe trí reachtaíocht shonrach inrochtaineachta a ghlacadh amhail an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht, agus lena n-áirítear oibleagáidí inrochtaineachta i bpíosaí éagsúla reachtaíochta earnála, lena n-áirítear rialacháin AE maidir le cistí; de bhrí go dtabharfaidh an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht, a mbeidh feidhm aici ón 28 Meitheamh 2025, ceanglais nua shuntasacha isteach maidir le hinrochtaineacht táirgí agus seirbhísí; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gur bhunaigh an tAontas creat dlíthiúil cuimsitheach maidir le hinrochtaineacht sa mhargadh inmheánach, go háirithe trí reachtaíocht shonrach inrochtaineachta a ghlacadh amhail an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht, agus lena n-áirítear oibleagáidí inrochtaineachta i bpíosaí éagsúla reachtaíochta earnála, lena n-áirítear rialacháin AE maidir le cistí; de bhrí go dtabharfaidh an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht, a mbeidh feidhm aici ón 28 Meitheamh 2025, ceanglais nua shuntasacha isteach maidir le hinrochtaineacht táirgí agus seirbhísí;

| J. | de bhrí go rannchuideoidh cur chun feidhme iarbhír na mbeartas a bhaineann le míchumais go dearfach le hiomaíochas mhargadh inmheánach AE agus, dá bhrí sin, gur acmhainn dhílis é do gheilleagar AE; |
| --- | --- |

J.

de bhrí go rannchuideoidh cur chun feidhme iarbhír na mbeartas a bhaineann le míchumais go dearfach le hiomaíochas mhargadh inmheánach AE agus, dá bhrí sin, gur acmhainn dhílis é do gheilleagar AE;

| K. | de bhrí gur léiríodh sa mheastóireacht ar an Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 gur chuir a rannchuidiú feabhas ar an staid i roinnt réimsí, ach gur cuireadh chun suntais freisin go bhfuil bacainní suntasacha fós roimh dhaoine faoi mhíchumas maidir le rochtain ar chúram sláinte, oideachas, iompar, an timpeallacht thógtha, TFC, fostaíocht agus gníomhaíochtaí áineasa, chomh maith le rannpháirtíocht sa saol polaitiúil agus i réimsí eile den saol; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur léiríodh sa mheastóireacht ar an Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 gur chuir a rannchuidiú feabhas ar an staid i roinnt réimsí, ach gur cuireadh chun suntais freisin go bhfuil bacainní suntasacha fós roimh dhaoine faoi mhíchumas maidir le rochtain ar chúram sláinte, oideachas, iompar, an timpeallacht thógtha, TFC, fostaíocht agus gníomhaíochtaí áineasa, chomh maith le rannpháirtíocht sa saol polaitiúil agus i réimsí eile den saol;

1.

á chur in iúl gur geal léi an teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal “Aontas an Chomhionannais: Straitéis Eorpach maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030” (an Straitéis), arb é is aidhm di a áirithiú go mbeidh gach duine faoi mhíchumas san Eoraip in ann leas a bhaint as a gcearta, páirt a ghlacadh sa tsochaí agus sa gheilleagar faoi choinníollacha comhionanna agus gan a bheith ina n-ábhar idirdhealaithe a thuilleadh, agus aghaidh á tabhairt ar na bacainní suntasacha a léiríodh sa mheastóireacht ar an Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020

2.

á chur in iúl gur geal léi an tionscnamh ón gCoimisiún, a fógraíodh sa Straitéis, chun Lárionad AccessibleEU (an Lárionad) a bhunú; á aithint go bhfuil sé mar aidhm ag an Lárionad comhleanúnachas na mbeartas inrochtaineachta comhchuibhithe a mhéadú, tacú lena gcur chun feidhme, agus rochtain ar eolas agus scileanna ábhartha a éascú, cultúr comhdheiseanna agus rannpháirtíocht iomlán sa tsochaí do dhaoine faoi mhíchumas a chur chun cinn, lena n-áirítear ar an leibhéal gairmiúil, i spás comhoibríoch idir riaracháin phoiblí, ionadaithe gnó, an tsochaí shibhialta faoi mhíchumas, saineolaithe agus úsáideoirí inrochtaineachta;

3.

ag tabhairt dá haire nach mbeifear in ann torthaí inrochtaineachta níos fearr a bhaint amach sa tsochaí ach amháin má leanann an Lárionad an cur chuige “dearadh uilíoch”; ag cur béim ar an bhfíoras gur gá a áirithiú go gcuirfear an cur chuige cuimsitheach sin maidir le hinrochtaineacht san áireamh mar is cuí, go háirithe maidir leis an timpeallacht fhisiciúil, iompar, faisnéis, cumarsáid, seirbhísí, agus réimse na gconarthaí agus na dtairiscintí soláthair phoiblí; á mheas go dtugtar le tuiscint leis an gcur chuige sin freisin rannpháirtíocht éifeachtach na ngeallsealbhóirí agus na sealbhóirí cirt uile ina n-imeachtaí;

4.

á thabhairt chun suntais gur bhunaigh AE creat dlíthiúil cuimsitheach don inrochtaineacht sa mhargadh aonair bunaithe ar shainordú CRPD, lena n-áirítear, inter alia, an Ionstraim Eorpach um Inrochtaineacht, an Treoir maidir le hInrochtaineacht Suíomhanna Gréasáin, treoracha maidir le seirbhísí meán closamhairc agus cumarsáid leictreonach, agus sonraíochtaí teicniúla do stáisiúin iarnróid agus d’fheithiclí; á mheabhrú go bhfuil spriocdhátaí cur chun feidhme ag gnéithe den chreat sin amach anseo agus á mholadh go ndéantar iarrachtaí breise chun cur chun feidhme luath a bhaint amach; á chur in iúl gur oth léi, i gcás inar gá cheana féin, go bhfuil éagsúlacht mhór i gcur chun feidhme na reachtaíochta ríthábhachtaí sin ar fud na mBallstát agus, go ginearálta, nach bhfuil sé sásúil go fóill, mar gheall ar easpa saineolaithe inrochtaineachta cáilithe den chuid is mó; á chur i bhfáth, dá bhrí sin, gur gá feabhas a chur ar an eolas foriomlán, chomh maith le saineolas praiticiúil agus teoiriciúil ar bheartais inrochtaineachta i measc riaracháin phoiblí, oibreoirí eacnamaíocha agus na sochaí i gcoitinne, chun cabhrúle teacht ar réitigh oiriúnacha, inbhuanaithe agus inacmhainne i ngach Ballstát agus, ar an gcaoi sin, feabhas a chur ar chur chun feidhme na gceanglas inrochtaineachta atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo; á chur i bhfáth sa chomhthéacs sin gur cheart don Lárionad gníomhú mar acmhainn thábhachtach chun an t-eolas agus an tacaíocht sin a chur ar fáil do na Ballstáit le linn chéim an chur chun feidhme;

5.

ag aithint bunú meithleacha ad hoc chun reachtaíocht inrochtaineachta áirithe a chur chun feidhme; á chreidiúint, áfach, go bhfuil easpa creata comhordúcháin agus comhair idir AE, na Ballstáit, go háirithe údaráis phoiblí a dhéanann faireachán agus forfheidhmiú ar dhlíthe inrochtaineachta, agus na geallsealbhóirí ábhartha a thacaíonn le réitigh trasghearrtha, eadhon daoine faoi mhíchumas trína n-eagraíochtaí ionadaíocha, gairmithe inrochtaineachta agus an earnáil phríobháideach, ina mbacainn bhreise ar chur chun feidhme na ndlíthe inrochtaineachta agus ar a bhforfheidhmiú comhchuibhithe ar fud an Aontais;

6.

ag iarraidh ar an gCoimisiún acmhainní leordhóthanacha a áirithiú, i dtéarmaí maoinithe agus acmhainní daonna araon, chun an Lárionad a bhunú agus a fheidhmiú; ag iarraidh ar na Ballstáit na hacmhainní is gá a áirithiú chun beartais inrochtaineachta a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear trí chistí AE; á chur i bhfáth go bhfuil cistiú leordhóthanach ríthábhachtach chun beartais phoiblí éifeachtacha maidir le hinrochtaineacht a shaothrú, chomh maith le dul chun cinn a bhaint amach maidir le raon leathan topaicí amhail feasacht a mhúscailt trí ghníomhaíochtaí cumarsáide, go háirithe i dtreo eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, míchumais dhofheicthe a aithint agus cártaí míchumais náisiúnta nó caighdeáin inrochtaineachta a chomhchuibhiú;

Struchtúr

Struchtúr

| 7. | ag iarraidh ar an gCoimisiún rúnaíocht agus fóram a bhunú chun obair an Lárionaid a stiúradh agus a threorú; á chur i bhfios go láidir gur cheart don fhóram rannpháirtíocht chothrom geallsealbhóirí ó na hearnálacha poiblí agus príobháideacha agus ó shealbhóirí cirt a bhfuil taithí oiriúnach acu i réimse na hinrochtaineachta a ráthú; á chur i bhfáth gur cheart cothromaíocht inscne a áirithiú; á chur i bhfios go láidir nach mór rannpháirtíocht eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas a áirithiú mar chuid bhunriachtanach d’obair an Lárionaid, chun an leibhéal trédhearcachta is airde is féidir a áirithiú maidir lena ghníomhaíochtaí; á chreidiúint gur cheart don Lárionad clár oibre bliantúil a fhoilsiú agus gur cheart ionadaithe i measc Fheisirí Pharlaimint na hEorpa a áireamh san fhóram; |
| --- | --- |

7.

ag iarraidh ar an gCoimisiún rúnaíocht agus fóram a bhunú chun obair an Lárionaid a stiúradh agus a threorú; á chur i bhfios go láidir gur cheart don fhóram rannpháirtíocht chothrom geallsealbhóirí ó na hearnálacha poiblí agus príobháideacha agus ó shealbhóirí cirt a bhfuil taithí oiriúnach acu i réimse na hinrochtaineachta a ráthú; á chur i bhfáth gur cheart cothromaíocht inscne a áirithiú; á chur i bhfios go láidir nach mór rannpháirtíocht eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas a áirithiú mar chuid bhunriachtanach d’obair an Lárionaid, chun an leibhéal trédhearcachta is airde is féidir a áirithiú maidir lena ghníomhaíochtaí; á chreidiúint gur cheart don Lárionad clár oibre bliantúil a fhoilsiú agus gur cheart ionadaithe i measc Fheisirí Pharlaimint na hEorpa a áireamh san fhóram;

| 8. | á thabhairt chun suntais na dúshláin shonracha a bhaineann le réimsí áirithe de bheartais inrochtaineachta, amhail an timpeallacht thógtha, soláthar poiblí, teicneolaíochtaí digiteacha, na meáin agus cultúr, iompar, teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus teicneolaíochtaí cúnta, agus táirgí agus seirbhísí atá ar fáil don phobal; ag iarraidh ar an gCoimisiún foghrúpaí speisialaithe saineolaithe a bhunú do réimsí áirithe; á chur in iúl go bhfuil sí cinnte de gur cheart do na grúpaí sin oibriú i ndlúthchomhar leis an Lárionad, leis na Ballstáit, le daoine faoi mhíchumas agus le heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, chun measúnú, cur chun feidhme, faireachán agus forfheidhmiú níos fearr ar reachtaíocht a bhaineann le hinrochtaineacht a ráthú; |
| --- | --- |

8.

á thabhairt chun suntais na dúshláin shonracha a bhaineann le réimsí áirithe de bheartais inrochtaineachta, amhail an timpeallacht thógtha, soláthar poiblí, teicneolaíochtaí digiteacha, na meáin agus cultúr, iompar, teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus teicneolaíochtaí cúnta, agus táirgí agus seirbhísí atá ar fáil don phobal; ag iarraidh ar an gCoimisiún foghrúpaí speisialaithe saineolaithe a bhunú do réimsí áirithe; á chur in iúl go bhfuil sí cinnte de gur cheart do na grúpaí sin oibriú i ndlúthchomhar leis an Lárionad, leis na Ballstáit, le daoine faoi mhíchumas agus le heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, chun measúnú, cur chun feidhme, faireachán agus forfheidhmiú níos fearr ar reachtaíocht a bhaineann le hinrochtaineacht a ráthú;

| 9. | ag iarraidh ar na Ballstáit moil inrochtaineachta náisiúnta a bhunú, a d’fhéadfadh a bheith comhdhéanta de phointí teagmhála agus de ghrúpaí saineolaithe atá ar aon dul le chéile chun oibriú leis an Lárionad maidir le reachtaíocht inrochtaineachta a chur chun feidhme, faireachán a dhéanamh uirthi agus í a fhorfheidhmiú; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do na moil inrochtaineachta náisiúnta malartú agus comhordú a éascú i measc geallsealbhóirí agus sealbhóirí ceart ábhartha, lena n-áirítear oibreoirí eacnamaíocha, eagraíochtaí daoine faoi mhíchumas agus údaráis náisiúnta atá freagrach as inrochtaineacht agus cur chun feidhme na reachtaíochta earnála; á chur in iúl go bhfuil sí cinnte de gur cheart do shaineolaithe ábhair an Lárionaid treoir agus oiliúint a chur ar fáil do na geallsealbhóirí ábhartha uile; á chreidiúint go bhféadfadh grúpaí den sórt sin cabhrú le teacht ar réitigh inrochtaineachta lena gcuirtear na sainiúlachtaí náisiúnta san áireamh; |
| --- | --- |

9.

ag iarraidh ar na Ballstáit moil inrochtaineachta náisiúnta a bhunú, a d’fhéadfadh a bheith comhdhéanta de phointí teagmhála agus de ghrúpaí saineolaithe atá ar aon dul le chéile chun oibriú leis an Lárionad maidir le reachtaíocht inrochtaineachta a chur chun feidhme, faireachán a dhéanamh uirthi agus í a fhorfheidhmiú; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart do na moil inrochtaineachta náisiúnta malartú agus comhordú a éascú i measc geallsealbhóirí agus sealbhóirí ceart ábhartha, lena n-áirítear oibreoirí eacnamaíocha, eagraíochtaí daoine faoi mhíchumas agus údaráis náisiúnta atá freagrach as inrochtaineacht agus cur chun feidhme na reachtaíochta earnála; á chur in iúl go bhfuil sí cinnte de gur cheart do shaineolaithe ábhair an Lárionaid treoir agus oiliúint a chur ar fáil do na geallsealbhóirí ábhartha uile; á chreidiúint go bhféadfadh grúpaí den sórt sin cabhrú le teacht ar réitigh inrochtaineachta lena gcuirtear na sainiúlachtaí náisiúnta san áireamh;

Sainordú

Sainordú

| 10. | á chreidiúint gur cheart go bhfeidhmeodh an Lárionad mar mhol a sholáthraíonn cúnamh rialta agus saineolas a bhaineann le beartais inrochtaineachta agus ceanglais theicniúla d’institiúidí agus comhlachtaí ábhartha AE agus dá Bhallstáit agus dlí an Aontais á chur chun feidhme acu; á chreidiúint gur cheart don Lárionad creat comhair a bhunú agus a chomhordú lena dtabharfaí le chéile na comhlachtaí ábhartha náisiúnta agus comhlachtaí ábhartha de chuid an Aontais le gach grúpa úsáideoirí, go háirithe eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, ar eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ar an saol acadúil, ar chuideachtaí agus ar ghairmithe ó gach réimse inrochtaineachta agus ceart tomhaltóirí, chun tacú le cur chun feidhme agus forfheidhmiú comhchuibhithe ar fud an Aontais, chun treoir agus oiliúint a chur ar fáil, agus chun forbairtí beartais agus nuálaíocht a spreagadh ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, lena n-áirítear trí dhea-chleachtais a shainaithint agus a chomhroinnt ar fud earnálacha, agus trí uirlisí a chruthú arb é is aidhm dóibh cur chun feidhme dhlí an Aontais a éascú; á chreidiúint, thairis sin, go bhféadfadh an Lárionad feabhas a chur ar an gcomhar idir na comhlachtaí agus na heagraíochtaí thuasluaite le geallsealbhóirí an-nuálach, chun forbairt teicneolaíochtaí cúnta a chur chun cinn; á mheas gur cheart don Lárionad comhairle a chur ar fáil freisin, lena n-áirítear treoirlínte, d’institiúidí agus comhlachtaí ábhartha AE agus dá Bhallstáit maidir lena mbeartais agus cleachtais inmheánacha inrochtaineachta; |
| --- | --- |

10.

á chreidiúint gur cheart go bhfeidhmeodh an Lárionad mar mhol a sholáthraíonn cúnamh rialta agus saineolas a bhaineann le beartais inrochtaineachta agus ceanglais theicniúla d’institiúidí agus comhlachtaí ábhartha AE agus dá Bhallstáit agus dlí an Aontais á chur chun feidhme acu; á chreidiúint gur cheart don Lárionad creat comhair a bhunú agus a chomhordú lena dtabharfaí le chéile na comhlachtaí ábhartha náisiúnta agus comhlachtaí ábhartha de chuid an Aontais le gach grúpa úsáideoirí, go háirithe eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, ar eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ar an saol acadúil, ar chuideachtaí agus ar ghairmithe ó gach réimse inrochtaineachta agus ceart tomhaltóirí, chun tacú le cur chun feidhme agus forfheidhmiú comhchuibhithe ar fud an Aontais, chun treoir agus oiliúint a chur ar fáil, agus chun forbairtí beartais agus nuálaíocht a spreagadh ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, lena n-áirítear trí dhea-chleachtais a shainaithint agus a chomhroinnt ar fud earnálacha, agus trí uirlisí a chruthú arb é is aidhm dóibh cur chun feidhme dhlí an Aontais a éascú; á chreidiúint, thairis sin, go bhféadfadh an Lárionad feabhas a chur ar an gcomhar idir na comhlachtaí agus na heagraíochtaí thuasluaite le geallsealbhóirí an-nuálach, chun forbairt teicneolaíochtaí cúnta a chur chun cinn; á mheas gur cheart don Lárionad comhairle a chur ar fáil freisin, lena n-áirítear treoirlínte, d’institiúidí agus comhlachtaí ábhartha AE agus dá Bhallstáit maidir lena mbeartais agus cleachtais inmheánacha inrochtaineachta;

| 11. | á chur i bhfáth na tairbhí a d’fhéadfadh a bheith ag an Lárionad maidir le tacaíocht a thabhairt d’obair an Choimisiúin, inter alia bearnaí agus neamhréireachtaí sa reachtaíocht reatha a shainaithint agus a shárú, moltaí beartais a sholáthar chun dlíthe inrochtaineachta a nuashonrú agus a fhorbairt, inrochtaineacht a phríomhshruthú i ngach beartas ábhartha atá faoi chúram Ard-Stiúrthóireachtaí éagsúla an Choimisiúin, lena n-áirítear trí réimsí tosaíochta a shainaithint inar cheart feabhas a chur ar inrochtaineacht, trí thionscadail a dhéanamh ina bhféachtar ar bhealaí nuálacha chun inrochtaineacht a chur chun feidhme, trí chúnamh a thabhairt i ndréachtú sonraíochtaí inrochtaineachta teicniúla, agus trí chabhrú le gníomhaireachtaí agus comhlachtaí AE le hábhair a bhaineann le hinrochtaineacht; |
| --- | --- |

11.

á chur i bhfáth na tairbhí a d’fhéadfadh a bheith ag an Lárionad maidir le tacaíocht a thabhairt d’obair an Choimisiúin, inter alia bearnaí agus neamhréireachtaí sa reachtaíocht reatha a shainaithint agus a shárú, moltaí beartais a sholáthar chun dlíthe inrochtaineachta a nuashonrú agus a fhorbairt, inrochtaineacht a phríomhshruthú i ngach beartas ábhartha atá faoi chúram Ard-Stiúrthóireachtaí éagsúla an Choimisiúin, lena n-áirítear trí réimsí tosaíochta a shainaithint inar cheart feabhas a chur ar inrochtaineacht, trí thionscadail a dhéanamh ina bhféachtar ar bhealaí nuálacha chun inrochtaineacht a chur chun feidhme, trí chúnamh a thabhairt i ndréachtú sonraíochtaí inrochtaineachta teicniúla, agus trí chabhrú le gníomhaireachtaí agus comhlachtaí AE le hábhair a bhaineann le hinrochtaineacht;

| 12. | á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart don Lárionad eolas luachmhar ar inrochtaineacht a ghiniúint trí thaighde agus staidéir a úsáid, ar cheart é a sholáthar don Choimisiún agus do na Ballstáit araon, agus gur cheart dó faisnéis speisialaithe agus inchomparáide agus sonraí a bhfuil rochtain iomlán orthu a bhailiú agus a chomhdhlúthú, lena n-áirítear aiseolas maidir le cur chun feidhme na ndlíthe inrochtaineachta; á thabhairt chun suntais go gcabhródh na gníomhaíochtaí sin le beartais inrochtaineachta a bheith bunaithe go daingean ar riachtanais agus ar thaithí úsáideoirí; á chur i bhfáth gur cheart don Lárionad cabhrú chun aghaidh a thabhairt ar bhearnaí i mbailiú sonraí staidrimh ar an leibhéal náisiúnta maidir le staid daoine faoi mhíchumas agus gur cheart comhar leis na comhlachtaí ábhartha staidrimh, go háirithe Eurostat, a bheith beartaithe; |
| --- | --- |

12.

á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim gur cheart don Lárionad eolas luachmhar ar inrochtaineacht a ghiniúint trí thaighde agus staidéir a úsáid, ar cheart é a sholáthar don Choimisiún agus do na Ballstáit araon, agus gur cheart dó faisnéis speisialaithe agus inchomparáide agus sonraí a bhfuil rochtain iomlán orthu a bhailiú agus a chomhdhlúthú, lena n-áirítear aiseolas maidir le cur chun feidhme na ndlíthe inrochtaineachta; á thabhairt chun suntais go gcabhródh na gníomhaíochtaí sin le beartais inrochtaineachta a bheith bunaithe go daingean ar riachtanais agus ar thaithí úsáideoirí; á chur i bhfáth gur cheart don Lárionad cabhrú chun aghaidh a thabhairt ar bhearnaí i mbailiú sonraí staidrimh ar an leibhéal náisiúnta maidir le staid daoine faoi mhíchumas agus gur cheart comhar leis na comhlachtaí ábhartha staidrimh, go háirithe Eurostat, a bheith beartaithe;

| 13. | á mheas go mbeadh ról an Lárionaid bunriachtanach maidir le heolas agus tacaíocht a chur ar fáil don Choimisiún agus do na Ballstáit, do gheallsealbhóirí agus do shealbhóirí cirt maidir le beartais inrochtaineachta a chur chun feidhme, faireachán a dhéanamh orthu agus iad a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear trí oiliúint agus treoirdhoiciméid i dteangacha oifigiúla uile an Aontais agus scríofa i dteanga inrochtana, intuigthe agus éasca le léamh; |
| --- | --- |

13.

á mheas go mbeadh ról an Lárionaid bunriachtanach maidir le heolas agus tacaíocht a chur ar fáil don Choimisiún agus do na Ballstáit, do gheallsealbhóirí agus do shealbhóirí cirt maidir le beartais inrochtaineachta a chur chun feidhme, faireachán a dhéanamh orthu agus iad a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear trí oiliúint agus treoirdhoiciméid i dteangacha oifigiúla uile an Aontais agus scríofa i dteanga inrochtana, intuigthe agus éasca le léamh;

| 14. | á chur i bhfáth gur cheart don Lárionad cabhrú le neamhréireachtaí idir CRPD agus beartais AE a shárú, agus, ar an gcaoi sin, gur cheart dó cabhrú leis na Ballstáit an phríomhsprioc a bhaint amach, is é sin leibhéil fostaíochta a mhéadú i measc daoine faoi mhíchumas; á chur i bhfios gur gá don Aontas agus do na Ballstáit a bheith rannpháirteach sa ghníomhaíocht phríomhshruthaithe sin freisin trí dhlúthchomhar le heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas agus ar eagraíochtaí eile na sochaí sibhialta, ar údaráis phoiblí, agus ar an earnáil phríobháideach; |
| --- | --- |

14.

á chur i bhfáth gur cheart don Lárionad cabhrú le neamhréireachtaí idir CRPD agus beartais AE a shárú, agus, ar an gcaoi sin, gur cheart dó cabhrú leis na Ballstáit an phríomhsprioc a bhaint amach, is é sin leibhéil fostaíochta a mhéadú i measc daoine faoi mhíchumas; á chur i bhfios gur gá don Aontas agus do na Ballstáit a bheith rannpháirteach sa ghníomhaíocht phríomhshruthaithe sin freisin trí dhlúthchomhar le heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas agus ar eagraíochtaí eile na sochaí sibhialta, ar údaráis phoiblí, agus ar an earnáil phríobháideach;

| 15. | á thabhairt dá haire go n-éilítear ardleibhéal saineolais theicniúil chun beartais inrochtaineachta a chur chun feidhme agus nach n-áirítear go leordhóthanach iad i gcláir ardoideachais, rud a chuireann, ar an gcaoi sin, le heaspa saineolaithe inrochtaineachta cáilithe san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach ar fud na réimsí; á chur i bhfáth gur cheart don Lárionad tacú leis na Ballstáit cláir oideachais thiomnaithe a fhorbairt le haghaidh ábhair a bhaineann le hinrochtaineacht agus gur cheart dó oiliúint a chur ar fáil do ghairmithe, d’oifigigh phoiblí AE agus náisiúnta chomh maith le geallsealbhóirí ábhartha agus sealbhóirí cirt chun feasacht ar na saincheisteanna sin a mhéadú; |
| --- | --- |

15.

á thabhairt dá haire go n-éilítear ardleibhéal saineolais theicniúil chun beartais inrochtaineachta a chur chun feidhme agus nach n-áirítear go leordhóthanach iad i gcláir ardoideachais, rud a chuireann, ar an gcaoi sin, le heaspa saineolaithe inrochtaineachta cáilithe san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach ar fud na réimsí; á chur i bhfáth gur cheart don Lárionad tacú leis na Ballstáit cláir oideachais thiomnaithe a fhorbairt le haghaidh ábhair a bhaineann le hinrochtaineacht agus gur cheart dó oiliúint a chur ar fáil do ghairmithe, d’oifigigh phoiblí AE agus náisiúnta chomh maith le geallsealbhóirí ábhartha agus sealbhóirí cirt chun feasacht ar na saincheisteanna sin a mhéadú;

| 16. | á chur in iúl gur oth léi nach gceadaíonn an córas caighdeánaithe go leordhóthanach do dhaoine faoi mhíchumas agus dá n-eagraíochtaí ionadaíocha a bheith rannpháirteach ar bhonn cothrom le geallsealbhóirí eile i ngníomhaíochtaí comhlachtaí Eorpacha agus náisiúnta um chaighdeánú agus caighdeáin inrochtaineachta á ndréachtú acu; á iarraidh, dá bhrí sin, go mbeadh ionadaíocht níos fearr ann laistigh den chóras caighdeánaithe agus go mbeadh ionadaíocht chothrom ann i measc saineolaithe ainmnithe, chun toradh cothrom ar reachtaíocht agus ar chaighdeáin inrochtaineachta an Aontais a ráthú; á mheas gur cheart go mbeadh ról suntasach ag an Lárionad sa chóras socraithe caighdeán agus go bhféadfadh sé saineolas a chur ar fáil don Choimisiún nuair a bheidh an Coimisiún rannpháirteach in obair na gcoistí um chaighdeánú, lena n-áirítear trí chomhairle a sholáthar ó shaineolaithe um chaighdeánú ó eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, agus, i gcás inar féidir, cúnamh a thabhairt don Choimisiún sonraíochtaí teicniúla agus iarrataí ar chaighdeáin Eorpacha agus ar tháirgí insoláthartha Eorpacha a dhréachtú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 (19), lena n-áirítear trí rannpháirtíocht na ngeallsealbhóirí ábhartha agus na sealbhóirí cirt uile; á chreidiúint go mbeadh tairbhí soiléire ag baint le rannpháirtíocht an Lárionaid do dhaoine faoi mhíchumas maidir le gluaiseacht ar fud AE agus go dtabharfaí de chumhacht dóibh leas a bhaint as a gceart chun obair, maireachtáil agus taisteal gan bhac; |
| --- | --- |

16.

á chur in iúl gur oth léi nach gceadaíonn an córas caighdeánaithe go leordhóthanach do dhaoine faoi mhíchumas agus dá n-eagraíochtaí ionadaíocha a bheith rannpháirteach ar bhonn cothrom le geallsealbhóirí eile i ngníomhaíochtaí comhlachtaí Eorpacha agus náisiúnta um chaighdeánú agus caighdeáin inrochtaineachta á ndréachtú acu; á iarraidh, dá bhrí sin, go mbeadh ionadaíocht níos fearr ann laistigh den chóras caighdeánaithe agus go mbeadh ionadaíocht chothrom ann i measc saineolaithe ainmnithe, chun toradh cothrom ar reachtaíocht agus ar chaighdeáin inrochtaineachta an Aontais a ráthú; á mheas gur cheart go mbeadh ról suntasach ag an Lárionad sa chóras socraithe caighdeán agus go bhféadfadh sé saineolas a chur ar fáil don Choimisiún nuair a bheidh an Coimisiún rannpháirteach in obair na gcoistí um chaighdeánú, lena n-áirítear trí chomhairle a sholáthar ó shaineolaithe um chaighdeánú ó eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine faoi mhíchumas, agus, i gcás inar féidir, cúnamh a thabhairt don Choimisiún sonraíochtaí teicniúla agus iarrataí ar chaighdeáin Eorpacha agus ar tháirgí insoláthartha Eorpacha a dhréachtú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 (19

| 17. | ag iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh laistigh de chúig bliana ó cruthaíodh an Lárionad chun meastóireacht a dhéanamh ar a éifeachtacht agus ar a bhreisluach maidir le feabhas a chur ar bheartais inrochtaineachta laistigh de AE; á chur i bhfios go láidir gur cheart don Choimisiún, ar bhonn an mheasúnaithe sin, céimeanna iomchuí a ghlacadh chun an Lárionad a nuashonrú agus a fheabhsú, lena n-áirítear meastóireacht a dhéanamh ar an bhféidearthacht gníomhaireacht a bhunú mura mbainfear amach na cuspóirí a liostaítear ina shainordú; ag iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar obair an Lárionaid agus ar a bhfuil bainte amach aige trí thuarascálacha bliantúla a thíolacadh don Pharlaimint; |
| --- | --- |

17.

ag iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh laistigh de chúig bliana ó cruthaíodh an Lárionad chun meastóireacht a dhéanamh ar a éifeachtacht agus ar a bhreisluach maidir le feabhas a chur ar bheartais inrochtaineachta laistigh de AE; á chur i bhfios go láidir gur cheart don Choimisiún, ar bhonn an mheasúnaithe sin, céimeanna iomchuí a ghlacadh chun an Lárionad a nuashonrú agus a fheabhsú, lena n-áirítear meastóireacht a dhéanamh ar an bhféidearthacht gníomhaireacht a bhunú mura mbainfear amach na cuspóirí a liostaítear ina shainordú; ag iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar obair an Lárionaid agus ar a bhfuil bainte amach aige trí thuarascálacha bliantúla a thíolacadh don Pharlaimint;

o

o o

| 18. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na Ballstáit. |
| --- | --- |

18.

á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na Ballstáit.

---

(1)  IO L 23, 27.1.2010, lch. 35.

1

(2)  IO C 340, 15.12.2010, lch. 11.

2

(3)  IO C 137 E, 27.5.2010, lch. 68.

3

(4)  IO C 362, 8.9.2021, lch. 8.

4

(5)  IO L 172, 17.5.2021, lch. 1.

5

(6)  IO L 151, 7.6.2019, lch. 70.

6

(7)  IO L 327, 2.12.2016, lch. 1.

7

(8)  IO L 321, 17.12.2018, lch. 36.

8

(9)  IO L 115, 13.4.2022, lch. 1.

9

(10)  IO L 95, 15.4.2010, lch. 1.

10

(11)  IO L 94, 28.3.2014, lch. 65.

11

(12)  IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 11

12

(13)  IO L 48, 21.2.2018, lch. 1.

13

(14)  IO L 55, 28.2.2011, lch. 1.

14

(15)  IO L 334, 17.12.2010, lch. 1.

15

(16)  IO L 204, 26.7.2006, lch. 1.

16

(17)  IO L 46, 17.2.2004, lch. 1.

17

(18)  IO L 356, 12.12.2014, lch. 110.

18

(19)  Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2012 maidir le caighdeánú Eorpach (IO L 316, 14.11.2012, lch. 12).

19

---

Dé Céadaoin 5. Deireadh Fómhair 2022

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/29 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/29

---

P9_TA(2022)0343

Staid na Romach atá ina gcónaí i lonnaíochtaí san Aontas Eorpach

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar staid na Romach atá ina gcónaí i lonnaíochtaí san Aontas Eorpach (2022/2662(RSP))

(2023/C 132/04)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/30 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/30

---

P9_TA(2022)0344

Príomhchuspóirí chruinniú CoP19 CITES i bPanama

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 maidir le cuspóirí straitéiseacha an Aontais don 19ú cruinniú de Chomhdháil na bPáirtithe sa Choinbhinsiún ar Thrádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flóra Fiáin i mBaol (CITES), a thionólfar i bPanama ón 14 go dtí an 25 Samhain 2022 (2022/2681(RSP))

(2023/C 132/05)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/31 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/31

---

P9_TA(2022)0346

Rochtain ar uisce mar cheart daonna – an ghné sheachtrach

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar rochtain ar uisce mar cheart daonna – an ghné sheachtrach (2021/2187(INI))

(2023/C 132/06)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do Rún 64/292 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 28 Iúil 2010, lena n-aithnítear ceart an duine i ndáil le huisce óil glan agus leis an tsláintíocht, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 64/292 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 28 Iúil 2010, lena n-aithnítear ceart an duine i ndáil le huisce óil glan agus leis an tsláintíocht,

| — | ag féachaint do Rún 68/157 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 18 Nollaig 2013 dar teideal “Ceart an duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 68/157 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 18 Nollaig 2013 dar teideal “Ceart an duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht”,

| — | ag féachaint do Rún 45/8 ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Ceart an duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 45/8 ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 6 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Ceart an duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht”,

| — | ag féachaint do Rún 48/13 ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 8 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal, “Ceart an duine i ndáil le timpeallacht ghlan, shláintiúil agus inbhuanaithe” |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 48/13 ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 8 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal, “Ceart an duine i ndáil le timpeallacht ghlan, shláintiúil agus inbhuanaithe”

| — | ag féachaint do Rún 71/222 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 21 Nollaig 2016 dar teideal “Deacáid Idirnáisiúnta um Ghníomhaíocht, ‘Uisce don Fhorbairt Inbhuanaithe’ 2018-2028”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 71/222 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 21 Nollaig 2016 dar teideal “Deacáid Idirnáisiúnta um Ghníomhaíocht, ‘Uisce don Fhorbairt Inbhuanaithe’ 2018-2028”,

| — | ag féachaint do Rún 75/212 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 21 Nollaig 2020 maidir le Comhdháil na Náisiún Aontaithe ar an Athbhreithniú Cuimsitheach Meántéarma ar Chur Chun Feidhme Chuspóirí na Deacáide Idirnáisiúnta um Ghníomhaíocht, “Uisce don Fhorbairt Inbhuanaithe”, 2018-2028 (Comhdháil Uisce 2023 na Náisiún Aontaithe), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 75/212 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 21 Nollaig 2020 maidir le Comhdháil na Náisiún Aontaithe ar an Athbhreithniú Cuimsitheach Meántéarma ar Chur Chun Feidhme Chuspóirí na Deacáide Idirnáisiúnta um Ghníomhaíocht, “Uisce don Fhorbairt Inbhuanaithe”, 2018-2028 (Comhdháil Uisce 2023 na Náisiún Aontaithe),

| — | ag féachaint do Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine,

| — | ag féachaint don Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla,

| — | ag féachaint don Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha agus do na Tuairimí Ginearálta ó Choiste na Náisiún Aontaithe um Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha agus do na Tuairimí Ginearálta ó Choiste na Náisiún Aontaithe um Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha,

| — | ag féachaint don Choinbhinsiún maidir le gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan a Dhíothú (CEDAW), don Choinbhinsiún um Chearta an Linbh agus don Choinbhinsiún ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Choinbhinsiún maidir le gach Cineál Idirdhealaithe in aghaidh na mBan a Dhíothú (CEDAW), don Choinbhinsiún um Chearta an Linbh agus don Choinbhinsiún ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas,

| — | ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, mar a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, mar a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017,

| — | ag féachaint do Bharúil Ghinearálta Uimh. 15 (2002) ó Choiste na Náisiún Aontaithe um Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha maidir leis an gceart chun uisce, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Bharúil Ghinearálta Uimh. 15 (2002) ó Choiste na Náisiún Aontaithe um Chearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha maidir leis an gceart chun uisce,

| — | ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach agus maidir le Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) maidir le Pobail Dhúchasacha agus Threibheacha 1989 (Uimh. 169), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach agus maidir le Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) maidir le Pobail Dhúchasacha agus Threibheacha 1989 (Uimh. 169),

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún 1992 maidir le Cosaint agus Úsáid Sruthchúrsaí Trasteorann agus Lochanna Idirnáisiúnta (an Coinbhinsiún Uisce), a caibidlíodh ar dtús mar ionstraim réigiúnach agus a osclaíodh in 2016 le haghaidh aontachas do Bhallstáit uile na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún 1992 maidir le Cosaint agus Úsáid Sruthchúrsaí Trasteorann agus Lochanna Idirnáisiúnta (an Coinbhinsiún Uisce), a caibidlíodh ar dtús mar ionstraim réigiúnach agus a osclaíodh in 2016 le haghaidh aontachas do Bhallstáit uile na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún 1997 maidir le Dlí na nÚsáidí Neamhloingseoireachta de Shruthchúrsaí Idirnáisiúnta (Coinbhinsiún na Sruthchúrsaí), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún 1997 maidir le Dlí na nÚsáidí Neamhloingseoireachta de Shruthchúrsaí Idirnáisiúnta (Coinbhinsiún na Sruthchúrsaí),

| — | ag féachaint do Phrótacal 1999 UNECE-EDS a ghabhann leis an gCoinbhinsiún Uisce maidir le hUisce agus Sláinte, lena soláthraítear creat chun cearta an duine chun uisce agus sláintíochta a chur i bhfeidhm, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Phrótacal 1999 UNECE-EDS a ghabhann leis an gCoinbhinsiún Uisce maidir le hUisce agus Sláinte, lena soláthraítear creat chun cearta an duine chun uisce agus sláintíochta a chur i bhfeidhm,

| — | ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) na Náisiún Aontaithe, go háirithe SDG 6 i ndáil le hUisce Óil Sábháilte agus leis an tSláintíocht, agus Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) na Náisiún Aontaithe, go háirithe SDG 6 i ndáil le hUisce Óil Sábháilte agus leis an tSláintíocht, agus Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe

| — | ag féachaint do thuarascáil na Náisiún Aontaithe an 19 Márta 2019 maidir le forbairt acmhainní uisce an domhain dar teideal “Gan aon duine a fhágáil ar lár”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil na Náisiún Aontaithe an 19 Márta 2019 maidir le forbairt acmhainní uisce an domhain dar teideal “Gan aon duine a fhágáil ar lár”,

| — | ag féachaint do thuarascálacha 2020 agus 2021 “Staid an Bhia agus na Talmhaíochta” arna bhfoilsiú ag Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascálacha 2020 agus 2021 “Staid an Bhia agus na Talmhaíochta” arna bhfoilsiú ag Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint do thuarascáil an 16 Iúil 2021 ón Rapóirtéir Speisialta maidir le cearta an duine i ndáil le uisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht maidir leis na rioscaí agus tionchair a bhaineann le tráchtearrú agus airgeadrú uisce ar chearta an duine i ndail le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht, agus do thuarascáil uaidh an 21 Iúil 2020 maidir le cearta an duine agus príobháidiú seirbhísí uisce agus sláintíochta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil an 16 Iúil 2021 ón Rapóirtéir Speisialta maidir le cearta an duine i ndáil le uisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht maidir leis na rioscaí agus tionchair a bhaineann le tráchtearrú agus airgeadrú uisce ar chearta an duine i ndail le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht, agus do thuarascáil uaidh an 21 Iúil 2020 maidir le cearta an duine agus príobháidiú seirbhísí uisce agus sláintíochta,

| — | ag féachaint do Thuarascáil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Uisce an Domhain: Uisce a Luacháil, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Thuarascáil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Uisce an Domhain: Uisce a Luacháil,

| — | ag féachaint do Threoirlínte AE maidir le Cearta an Duine an 17 Meitheamh 2019 i ndáil le hUisce Óil Sábháilte agus leis an tSláintíocht, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoirlínte AE maidir le Cearta an Duine an 17 Meitheamh 2019 i ndáil le hUisce Óil Sábháilte agus leis an tSláintíocht,

| — | ag féachaint do Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (1) (an Treoir Réime maidir le hUisce), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2000 lena mbunaítear creat do ghníomhaíocht Chomhphobail i réimse an bheartais uisce (1) (an Treoir Réime maidir le hUisce),

| — | ag féachaint do Treoir 91/676/CEE ón gComhairle an 12 Nollaig 1991 maidir le huiscí a chosaint ar thruailliú de bharr níotráití ó fhoinsí talmhaíochta (2). |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Treoir 91/676/CEE ón gComhairle an 12 Nollaig 1991 maidir le huiscí a chosaint ar thruailliú de bharr níotráití ó fhoinsí talmhaíochta (2).

| — | ag féachaint do Threoir 2006/118/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 maidir le screamhuisce a chosaint ar thruailliú agus ar mheath (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2006/118/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 maidir le screamhuisce a chosaint ar thruailliú agus ar mheath (3),

| — | ag féachaint do Threoir (AE) 2020/2184 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le cáilíocht an uisce atá beartaithe lena thomhailt ag an duine (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir (AE) 2020/2184 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le cáilíocht an uisce atá beartaithe lena thomhailt ag an duine (4),

| — | ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 19 Márta 2014 maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh dar teideal “Is ceann de chearta an duine atá in uisce agus sláintíocht! Is gné den leas poiblí atá san uisce, ní tráchtearra é!” (COM(2014)0177) |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 19 Márta 2014 maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh dar teideal “Is ceann de chearta an duine atá in uisce agus sláintíocht! Is gné den leas poiblí atá san uisce, ní tráchtearra é!” (COM(2014)0177)

| — | ag féachaint do Threoir 2008/99/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le cosaint an chomhshaoil tríd an dlí coiriúil (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Threoir 2008/99/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le cosaint an chomhshaoil tríd an dlí coiriúil (5),

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 19 Samhain 2018 maidir le taidhleoireacht uisce, an 17 Meitheamh 2019 maidir le Treoirlínte AE maidir le Cearta an Duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht agus an 19 Samhain 2021 maidir le huisce i ngníomhaíocht sheachtrach AE, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 19 Samhain 2018 maidir le taidhleoireacht uisce, an 17 Meitheamh 2019 maidir le Treoirlínte AE maidir le Cearta an Duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht agus an 19 Samhain 2021 maidir le huisce i ngníomhaíocht sheachtrach AE,

| — | ag féachaint don Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh “Right2Water” agus do rún uaithi an 8 Meán Fómhair 2015 maidir leis an obair leantach ar an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh Right2Water (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh “Right2Water” agus do rún uaithi an 8 Meán Fómhair 2015 maidir leis an obair leantach ar an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh Right2Water (6),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 9 Meitheamh 2021 maidir le Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030: An dúlra a thabhairt ar ais inár saol (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 9 Meitheamh 2021 maidir le Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030: An dúlra a thabhairt ar ais inár saol (7),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2021 lena ngabhann moltaí don Choimisiún maidir le dícheall cuí corparáideach agus cuntasacht chorparáideach (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2021 lena ngabhann moltaí don Choimisiún maidir le dícheall cuí corparáideach agus cuntasacht chorparáideach (8),

| — | ag féachaint do mhodhanna rathúla comhair trasteorann atá ann cheana amhail malartú tuairimí idir fóntais uisce agus fuíolluisce sna tíortha Nordacha a théann siar go dtí na 1980idí, bunú Comhlachais Nordaigh chomhpháirtigh don Hidreolaíocht in 1970, Chruinniú bliantúil na gComhairleoirí Nordacha Uisce, na bhfóram Nordacha uisce agus comhair fhairsing Nordaigh maidir le saincheisteanna bainistíochta uisce, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do mhodhanna rathúla comhair trasteorann atá ann cheana amhail malartú tuairimí idir fóntais uisce agus fuíolluisce sna tíortha Nordacha a théann siar go dtí na 1980idí, bunú Comhlachais Nordaigh chomhpháirtigh don Hidreolaíocht in 1970, Chruinniú bliantúil na gComhairleoirí Nordacha Uisce, na bhfóram Nordacha uisce agus comhair fhairsing Nordaigh maidir le saincheisteanna bainistíochta uisce,

| — | ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Fhorbairt, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Fhorbairt,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0231/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0231/2022),

| A. | de bhrí go n-aithnítear i Rún 64/292 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe “the right to safe and clean drinking water and sanitation as a human right that is essential for the full enjoyment of life and all human rights” [an ceart chun uisce glan sábháilte agus sláintíochta mar cheart daonna atá bunriachtanach chun tairbhe iomlán a bhaint as an mbeatha agus na cearta daonna go léir]. de bhrí go bhfuil easpa uisce ar neamhréir leis an saol agus go bhfuil an dá cheart idirspleách agus bunriachtanach do shaol díniteach; de bhrí nach féidir rochtain inbhuanaithe agus uilíoch a bheith ann ar uisce glan gan slabhraí sláintíochta feidhmiúla; de bhrí go bhfuil gné láidir chultúrtha, spioradálta agus reiligiúnach ag baint le huisce agus uiscebhealaí a eascraíonn as a ról bunúsach i saol na sochaí; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go n-aithnítear i Rún 64/292 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe “the right to safe and clean drinking water and sanitation as a human right that is essential for the full enjoyment of life and all human rights” [an ceart chun uisce glan sábháilte agus sláintíochta mar cheart daonna atá bunriachtanach chun tairbhe iomlán a bhaint as an mbeatha agus na cearta daonna go léir]. de bhrí go bhfuil easpa uisce ar neamhréir leis an saol agus go bhfuil an dá cheart idirspleách agus bunriachtanach do shaol díniteach; de bhrí nach féidir rochtain inbhuanaithe agus uilíoch a bheith ann ar uisce glan gan slabhraí sláintíochta feidhmiúla; de bhrí go bhfuil gné láidir chultúrtha, spioradálta agus reiligiúnach ag baint le huisce agus uiscebhealaí a eascraíonn as a ról bunúsach i saol na sochaí;

| B. | de bhrí go n-áirítear i bPrionsabal 20 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta maidir le rochtain ar sheirbhísí bunriachtanacha tagairt shainráite do cheart na saoránach chun uisce agus sláintíochta; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go n-áirítear i bPrionsabal 20 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta maidir le rochtain ar sheirbhísí bunriachtanacha tagairt shainráite do cheart na saoránach chun uisce agus sláintíochta;

| C. | de bhrí go bhfuil iarmhairtí ag diúltú cheart an duine chun uisce ar theachtadh an chirt chun beatha agus sláinte, ós rud é go bhfuil nasc idir uisce éillithe, bainistiú neamhleor fuíolluisce agus drochshláintíocht agus tarchur galar tromchúiseach agus fiú bás; de bhrí go bhfuil seirbhísí uisce agus sláintíochta ar cheann de bhunchlocha na sláinte poiblí; de bhrí gurb iad galair bhuinneacha an ceathrú cúis bháis i measc leanaí faoi bhun cúig bliana d’aois agus go bhfuil siad ina bpríomhchúis le míchothú ainsealach; de bhrí go bhfuil rochtain ar uisce glan, ar shláintíocht agus ar shláinteachas fíor-riachtanach chun athléimneacht dhomhanda i gcoinne paindéimí agus galair thógálacha eile a áirithiú, agus chun bagairt na frithsheasmhachta in aghaidh ábhair fhrithmhiocróbacha atá ag teacht chun cinn a chomhrac; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil iarmhairtí ag diúltú cheart an duine chun uisce ar theachtadh an chirt chun beatha agus sláinte, ós rud é go bhfuil nasc idir uisce éillithe, bainistiú neamhleor fuíolluisce agus drochshláintíocht agus tarchur galar tromchúiseach agus fiú bás; de bhrí go bhfuil seirbhísí uisce agus sláintíochta ar cheann de bhunchlocha na sláinte poiblí; de bhrí gurb iad galair bhuinneacha an ceathrú cúis bháis i measc leanaí faoi bhun cúig bliana d’aois agus go bhfuil siad ina bpríomhchúis le míchothú ainsealach; de bhrí go bhfuil rochtain ar uisce glan, ar shláintíocht agus ar shláinteachas fíor-riachtanach chun athléimneacht dhomhanda i gcoinne paindéimí agus galair thógálacha eile a áirithiú, agus chun bagairt na frithsheasmhachta in aghaidh ábhair fhrithmhiocróbacha atá ag teacht chun cinn a chomhrac;

| D. | de bhrí gurb iad na daoine is leochailí is measa atá buailte ag paindéim COVID-19 agus gur leagadh béim léi arís ar an ngá atá le huisce agus sláintíocht atá glan agus leordhóthanach ar fud an domhain; de bhrí go bhfuil infhaighteacht agus rochtain ar sholáthar uisce, ar sheirbhísí sláintíochta agus sláinteachais (WASH), lena n-áirítear do dhaoine leochaileacha nó imeallaithe, bunriachtanach chun COVID-19 a chomhrac; |
| --- | --- |

D.

de bhrí gurb iad na daoine is leochailí is measa atá buailte ag paindéim COVID-19 agus gur leagadh béim léi arís ar an ngá atá le huisce agus sláintíocht atá glan agus leordhóthanach ar fud an domhain; de bhrí go bhfuil infhaighteacht agus rochtain ar sholáthar uisce, ar sheirbhísí sláintíochta agus sláinteachais (WASH), lena n-áirítear do dhaoine leochaileacha nó imeallaithe, bunriachtanach chun COVID-19 a chomhrac;

| E. | de bhrí go scaoiltear 80-90 % den fhuíolluisce i dtíortha i mbéal forbartha go díreach isteach in aibhneacha, lochanna agus farraigí, rud is cúis le galair uisce-iompartha agus damáiste mór a dhéanamh don chomhshaol; de bhrí go bhfuil saol na milliúin daoine ar an ngannchuid ag brath ar dhea-stádas na bhfoinsí uisce, ní hamháin chun uisce óil a sholáthar ach freisin chun bia a tháirgeadh trí thalmhaíocht, trí thógáil beostoic agus trí iascaireacht; |
| --- | --- |

E.

de bhrí go scaoiltear 80-90 % den fhuíolluisce i dtíortha i mbéal forbartha go díreach isteach in aibhneacha, lochanna agus farraigí, rud is cúis le galair uisce-iompartha agus damáiste mór a dhéanamh don chomhshaol; de bhrí go bhfuil saol na milliúin daoine ar an ngannchuid ag brath ar dhea-stádas na bhfoinsí uisce, ní hamháin chun uisce óil a sholáthar ach freisin chun bia a tháirgeadh trí thalmhaíocht, trí thógáil beostoic agus trí iascaireacht;

| F. | de bhrí gur minic a chuireann easpa measa, cosanta agus comhlíontachta le ceart an duine chun uisce agus sláintíochta bac ar an gceart chun oideachais; de bhrí go bhfuil ar leanaí, agus i mórán cásanna cailíní, meánfhad 6 chiliméadar gach lá a shiúl chun uisce a fháil, rud a chuireann cosc orthu freastal ar scoil; de bhrí go bhfuil na deischostais a bhaineann le huisce a bhailiú ard agus go bhfuil éifeachtaí forleathana acu toisc go laghdaíonn siad go mór an t-am atá ar fáil do ghníomhaíochtaí tábhachtacha eile; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur minic a chuireann easpa measa, cosanta agus comhlíontachta le ceart an duine chun uisce agus sláintíochta bac ar an gceart chun oideachais; de bhrí go bhfuil ar leanaí, agus i mórán cásanna cailíní, meánfhad 6 chiliméadar gach lá a shiúl chun uisce a fháil, rud a chuireann cosc orthu freastal ar scoil; de bhrí go bhfuil na deischostais a bhaineann le huisce a bhailiú ard agus go bhfuil éifeachtaí forleathana acu toisc go laghdaíonn siad go mór an t-am atá ar fáil do ghníomhaíochtaí tábhachtacha eile;

| G. | de bhrí go stopann go leor leanaí ag dul ar scoil mar gheall ar bhreoiteachtaí a bhaineann le huisce neamhshábháilte nó drochchleachtais sláinteachais; de bhrí nach bhfuil rochtain iomchuí ag leanbh amháin as gach triúr ar uisce agus ar shláintíocht i scoileanna; de bhrí go léirítear i dTuarascáil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe nach raibh rochtain ag níos mó ná an cúigiú cuid de na bunscoileanna ar bhunuisce óil nó ar leithris aonghnéis agus nach raibh saoráidí bunúsacha níochán láimhe ag níos mó ná an tríú cuid; de bhrí go gcuirtear iallach ar go leor cailíní imeacht as an scoil freisin nuair nach bhfuil siad in ann rochtain a fháil ar leithris atá oiriúnach ó thaobh inscne de agus a gcuid míostraithe a bhainistiú ar bhealach díniteach; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go stopann go leor leanaí ag dul ar scoil mar gheall ar bhreoiteachtaí a bhaineann le huisce neamhshábháilte nó drochchleachtais sláinteachais; de bhrí nach bhfuil rochtain iomchuí ag leanbh amháin as gach triúr ar uisce agus ar shláintíocht i scoileanna; de bhrí go léirítear i dTuarascáil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe nach raibh rochtain ag níos mó ná an cúigiú cuid de na bunscoileanna ar bhunuisce óil nó ar leithris aonghnéis agus nach raibh saoráidí bunúsacha níochán láimhe ag níos mó ná an tríú cuid; de bhrí go gcuirtear iallach ar go leor cailíní imeacht as an scoil freisin nuair nach bhfuil siad in ann rochtain a fháil ar leithris atá oiriúnach ó thaobh inscne de agus a gcuid míostraithe a bhainistiú ar bhealach díniteach;

| H. | de bhrí go mbíonn deacrachtaí ag leanaí faoi mhíchumas rochtain a fháil ar oideachas mar gheall ar easpa leithreas oiriúnaithe agus saoráidí sláintíochta; de bhrí go dtuairiscíonn UNESCO nach bhfreastalaíonn níos mó ná 90 % de na leanaí faoi mhíchumas ar an scoil, agus gur dóichí i bhfad go n-éireoidh cailíní faoi mhíchumas as an scoil ná buachaillí faoi mhíchumas; de bhrí go bhfuil uisce óil ríthábhachtach le haghaidh aird a dhíriú le linn na foghlama; |
| --- | --- |

H.

de bhrí go mbíonn deacrachtaí ag leanaí faoi mhíchumas rochtain a fháil ar oideachas mar gheall ar easpa leithreas oiriúnaithe agus saoráidí sláintíochta; de bhrí go dtuairiscíonn UNESCO nach bhfreastalaíonn níos mó ná 90 % de na leanaí faoi mhíchumas ar an scoil, agus gur dóichí i bhfad go n-éireoidh cailíní faoi mhíchumas as an scoil ná buachaillí faoi mhíchumas; de bhrí go bhfuil uisce óil ríthábhachtach le haghaidh aird a dhíriú le linn na foghlama;

| I. | de bhrí go bhfuil na míbhuntáistí a bhíonn ag go leor ban agus cailíní, daoine faoi mhíchumais áirithe agus daoine scothaosta maidir le huisce, sláintíocht agus sláinteachas le feiceáil ar bhealaí éagsúla a mbíonn tionchar acu ar a sláinte fhoriomlán, a bhfolláine agus a ndínit, a sláinte atáirgthe, a n-oideachas, a gcothú, a slándáil agus a rannpháirtíocht eacnamaíoch agus pholaitiúil; de bhrí, den chuid is mó, go gcuirtear iallach ar mháithreacha leanaí faoi mhíchumas lasmuigh den saol oibre gníomhaíochtaí leithris a gcuid leanaí a bhainistiú agus chun aire a thabhairt do scolaíocht bhaile a leanaí nuair nach mbíonn leithris inrochtana ag scoileanna; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go bhfuil na míbhuntáistí a bhíonn ag go leor ban agus cailíní, daoine faoi mhíchumais áirithe agus daoine scothaosta maidir le huisce, sláintíocht agus sláinteachas le feiceáil ar bhealaí éagsúla a mbíonn tionchar acu ar a sláinte fhoriomlán, a bhfolláine agus a ndínit, a sláinte atáirgthe, a n-oideachas, a gcothú, a slándáil agus a rannpháirtíocht eacnamaíoch agus pholaitiúil; de bhrí, den chuid is mó, go gcuirtear iallach ar mháithreacha leanaí faoi mhíchumas lasmuigh den saol oibre gníomhaíochtaí leithris a gcuid leanaí a bhainistiú agus chun aire a thabhairt do scolaíocht bhaile a leanaí nuair nach mbíonn leithris inrochtana ag scoileanna;

| J. | de bhrí, i roinnt mhaith tíortha ar fud an Domhain Theas, gurb iad na mná agus na cailíní atá freagrach go traidisiúnta as soláthar uisce tí agus go bhfágann na freagrachtaí sin go bhfuil siad níos leochailí ó thaobh galair agus foréigin de; de bhrí go bhfuil mná agus cailíní níos mó i mbaol a bheith ina n-íospartaigh ionsaithe, foréigin ghnéasaigh agus inscnebhunaithe, ciaptha agus bagairtí eile ar a slándáil agus uisce á bhailiú acu don teaghlach, nuair a thugann siad cuairt ar shaoráidí sláintíochta lasmuigh dá dtithe; |
| --- | --- |

J.

de bhrí, i roinnt mhaith tíortha ar fud an Domhain Theas, gurb iad na mná agus na cailíní atá freagrach go traidisiúnta as soláthar uisce tí agus go bhfágann na freagrachtaí sin go bhfuil siad níos leochailí ó thaobh galair agus foréigin de; de bhrí go bhfuil mná agus cailíní níos mó i mbaol a bheith ina n-íospartaigh ionsaithe, foréigin ghnéasaigh agus inscnebhunaithe, ciaptha agus bagairtí eile ar a slándáil agus uisce á bhailiú acu don teaghlach, nuair a thugann siad cuairt ar shaoráidí sláintíochta lasmuigh dá dtithe;

| K. | de bhrí, mar a léirítear i dTreoirlínte AE maidir le Cearta an Duine maidir le huisce óil sábháilte agus sláintíocht, go gcuimsíonn ceart an duine chun uisce agus sláintíochta na gnéithe a bhaineann le hinfhaighteacht, inrochtaineacht, inghlacthacht, cáilíocht agus inacmhainneacht agus prionsabail an chur chuige atá bunaithe ar chearta an duine (neamh-idirdhealú, cuntasacht, trédhearcacht, rannpháirtíocht, etc.); |
| --- | --- |

K.

de bhrí, mar a léirítear i dTreoirlínte AE maidir le Cearta an Duine maidir le huisce óil sábháilte agus sláintíocht, go gcuimsíonn ceart an duine chun uisce agus sláintíochta na gnéithe a bhaineann le hinfhaighteacht, inrochtaineacht, inghlacthacht, cáilíocht agus inacmhainneacht agus prionsabail an chur chuige atá bunaithe ar chearta an duine (neamh-idirdhealú, cuntasacht, trédhearcacht, rannpháirtíocht, etc.);

| L. | de bhrí gurb é an séú SDG de chuid na Náisiún Aontaithe a áirithiú go mbeidh rochtain uilíoch chothrom ag an domhan ar fad ar uisce óil sábháilte agus ar shláintíocht faoi 2030; de bhrí, in ainneoin an dul chun cinn atá déanta, go bhfuil an sprioc sin fós as marc agus tearcmhaoinithe, de réir na tuarascála stádais is déanaí ó Uisce na Náisiún Aontaithe, agus go bhfuil dúshláin shuntasacha fós ann maidir lena bhaint amach agus maidir le haghaidh a thabhairt ar neamhionannais mhóra idir tíortha agus laistigh díobh maidir le rochtain ar sheirbhísí bunúsacha uisce agus sláintíochta; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gurb é an séú SDG de chuid na Náisiún Aontaithe a áirithiú go mbeidh rochtain uilíoch chothrom ag an domhan ar fad ar uisce óil sábháilte agus ar shláintíocht faoi 2030; de bhrí, in ainneoin an dul chun cinn atá déanta, go bhfuil an sprioc sin fós as marc agus tearcmhaoinithe, de réir na tuarascála stádais is déanaí ó Uisce na Náisiún Aontaithe, agus go bhfuil dúshláin shuntasacha fós ann maidir lena bhaint amach agus maidir le haghaidh a thabhairt ar neamhionannais mhóra idir tíortha agus laistigh díobh maidir le rochtain ar sheirbhísí bunúsacha uisce agus sláintíochta;

| M. | de bhrí go léirítear i dTuarascáil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe nach raibh uisce óil a bhainistítear go sábháilte fós in 2020 ag 2 bhilliún duine, nach raibh sláintíocht faoi bhainistíocht shábháilte ag 3,6 billiún duine, agus nach raibh forálacha bunúsacha sláinteachais ag 2,3 billiún duine, agus nach raibh 129 dtír fós ar an mbóthar ceart chun acmhainní uisce a bheith á mbainistiú go hinbhuanaithe do 2030; de bhrí go gcruthaíonn rochtain ar uisce dálaí fabhracha don fhorbairt eacnamaíoch agus go gcuirfidh na dálaí sin ar chumas daoine leochaileacha neamhspleáchas airgeadais a bhaint amach; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go léirítear i dTuarascáil 2021 na Náisiún Aontaithe maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe nach raibh uisce óil a bhainistítear go sábháilte fós in 2020 ag 2 bhilliún duine, nach raibh sláintíocht faoi bhainistíocht shábháilte ag 3,6 billiún duine, agus nach raibh forálacha bunúsacha sláinteachais ag 2,3 billiún duine, agus nach raibh 129 dtír fós ar an mbóthar ceart chun acmhainní uisce a bheith á mbainistiú go hinbhuanaithe do 2030; de bhrí go gcruthaíonn rochtain ar uisce dálaí fabhracha don fhorbairt eacnamaíoch agus go gcuirfidh na dálaí sin ar chumas daoine leochaileacha neamhspleáchas airgeadais a bhaint amach;

| N. | de bhrí go mbeadh sochair ghlana idir USD 37 mbilliún agus USD 86 bhilliún in aghaidh na bliana idir 2021 agus 2040 dá mbainfí amach soláthar uisce agus sláintíocht uilíoch atá bainistithe go sábháilte; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go mbeadh sochair ghlana idir USD 37 mbilliún agus USD 86 bhilliún in aghaidh na bliana idir 2021 agus 2040 dá mbainfí amach soláthar uisce agus sláintíocht uilíoch atá bainistithe go sábháilte;

| O. | de bhrí gur acmhainn theoranta é an t-uisce; de bhrí go bhfuil laghdú suntasach tagtha ar infhaighteacht fionnuisce per capita le fiche bliain anuas; de bhrí go bhfuil fadhbanna i gcónaí maidir le rochtain ar uisce i roinnt mhaith réigiún mar thoradh ar dháileadh neamhchothrom ar fhás an daonra agus dídhaonrú limistéar tuaithe, diansaothrú talmhaíochta, éifeachtaí an athraithe aeráide agus an díghrádaithe comhshaoil, chomh maith le cleachtais neamhdhleathacha agus truaillithe áirithe in úsáid uisce; |
| --- | --- |

O.

de bhrí gur acmhainn theoranta é an t-uisce; de bhrí go bhfuil laghdú suntasach tagtha ar infhaighteacht fionnuisce per capita le fiche bliain anuas; de bhrí go bhfuil fadhbanna i gcónaí maidir le rochtain ar uisce i roinnt mhaith réigiún mar thoradh ar dháileadh neamhchothrom ar fhás an daonra agus dídhaonrú limistéar tuaithe, diansaothrú talmhaíochta, éifeachtaí an athraithe aeráide agus an díghrádaithe comhshaoil, chomh maith le cleachtais neamhdhleathacha agus truaillithe áirithe in úsáid uisce;

| P. | de bhrí go mbeidh go leor den ghlanfhás sa daonra domhanda suas go dtí 2050 i gcathracha na dtíortha atá i mbéal forbartha, rud a mhéadóidh éilimh uirbeacha ar uisce agus ar bhia; de bhrí, de réir Thuarascáil 2019 maidir le Forbairt Uisce Domhanda na Náisiún Aontaithe, go bhféadfaimis, faoi 2050, úsáid a bhaint as 20-30 % níos mó uisce ná mar a dhéanaimid inniu, agus de bhrí, de réir an Bhainc Dhomhanda, go meastar go dtiocfaidh méadú 50-70 % ar an éileamh ar uisce uirbeach sa tríocha bliain amach romhainn; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go mbeidh go leor den ghlanfhás sa daonra domhanda suas go dtí 2050 i gcathracha na dtíortha atá i mbéal forbartha, rud a mhéadóidh éilimh uirbeacha ar uisce agus ar bhia; de bhrí, de réir Thuarascáil 2019 maidir le Forbairt Uisce Domhanda na Náisiún Aontaithe, go bhféadfaimis, faoi 2050, úsáid a bhaint as 20-30 % níos mó uisce ná mar a dhéanaimid inniu, agus de bhrí, de réir an Bhainc Dhomhanda, go meastar go dtiocfaidh méadú 50-70 % ar an éileamh ar uisce uirbeach sa tríocha bliain amach romhainn;

| Q. | de bhrí gur áiríodh i 125 as 154 thír atá i mbéal forbartha acmhainní fionnuisce agus éiceachórais talún agus bogaigh mar na réimsí tosaíochta is airde ina bpleananna náisiúnta um oiriúnú don athrú aeráide, i gcomhréir le SDG 13; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí gur áiríodh i 125 as 154 thír atá i mbéal forbartha acmhainní fionnuisce agus éiceachórais talún agus bogaigh mar na réimsí tosaíochta is airde ina bpleananna náisiúnta um oiriúnú don athrú aeráide, i gcomhréir le SDG 13;

| R. | de bhrí gur cúis mhór le ganntanas uisce é an téamh domhanda; de bhrí go bhfuil an ghéarchéim aeráide leanúnach, ina bhfuil triomach, tuilte agus báisteach thar a bheith trom ag dul i méid, ag géarú ar neamhionannais i ndáileadh uisce; de bhrí go mbaineann thart ar 90 % de na tubaistí nádúrtha go léir le huisce agus gurb é an t-uisce faoi deara 70 % de na básanna uile a bhaineann le tubaistí nádúrtha; de bhrí, de réir Atlas Básmhaireachta agus Caillteanais Eacnamaíocha na hEagraíochta Domhanda Meitéareolaíochta ó Fhoircinn Aimsire, Aeráide agus Uisce (1970-2019), as na 10 dtubaistí is mó le linn na tréimhse sin, gurbh iad na guaiseacha ba chúis leis na caillteanais dhaonna ba mhó le linn na tréimhse ná triomach, stoirmeacha agus tuilte; de bhrí, de réir ECFE, go mbeidh beagnach 20 % de dhaonra an domhain i mbaol tuilte in 2050; |
| --- | --- |

R.

de bhrí gur cúis mhór le ganntanas uisce é an téamh domhanda; de bhrí go bhfuil an ghéarchéim aeráide leanúnach, ina bhfuil triomach, tuilte agus báisteach thar a bheith trom ag dul i méid, ag géarú ar neamhionannais i ndáileadh uisce; de bhrí go mbaineann thart ar 90 % de na tubaistí nádúrtha go léir le huisce agus gurb é an t-uisce faoi deara 70 % de na básanna uile a bhaineann le tubaistí nádúrtha; de bhrí, de réir Atlas Básmhaireachta agus Caillteanais Eacnamaíocha na hEagraíochta Domhanda Meitéareolaíochta ó Fhoircinn Aimsire, Aeráide agus Uisce (1970-2019), as na 10 dtubaistí is mó le linn na tréimhse sin, gurbh iad na guaiseacha ba chúis leis na caillteanais dhaonna ba mhó le linn na tréimhse ná triomach, stoirmeacha agus tuilte; de bhrí, de réir ECFE, go mbeidh beagnach 20 % de dhaonra an domhain i mbaol tuilte in 2050;

| S. | de bhrí go bhféadfadh strus uisce, arna shainiú ag na Náisiúin Aontaithe mar an pointe ag a bhfuil an t-éileamh ar uisce níos airde ná an chainníocht atá ar fáil nó nuair a chuirtear srian lena úsáid de bharr a cháilíochta ísle, a bheith ina spreagadh i gcásanna áirithe don easáitiú agus don imirce; de bhrí, de réir thuarascálacha forbartha uisce na Náisiún Aontaithe, go bhfuil strus uisce ar chúig cinn d’aon réigiún déag ar domhan, arb ionann iad agus dhá thrian de dhaonra an domhain; de bhrí, de réir Thuarascáil 2020 na Náisiún Aontaithe maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe, go bhféadfadh ganntanas uisce thart ar 700 milliún duine a easáitiú faoi 2030; |
| --- | --- |

S.

de bhrí go bhféadfadh strus uisce, arna shainiú ag na Náisiúin Aontaithe mar an pointe ag a bhfuil an t-éileamh ar uisce níos airde ná an chainníocht atá ar fáil nó nuair a chuirtear srian lena úsáid de bharr a cháilíochta ísle, a bheith ina spreagadh i gcásanna áirithe don easáitiú agus don imirce; de bhrí, de réir thuarascálacha forbartha uisce na Náisiún Aontaithe, go bhfuil strus uisce ar chúig cinn d’aon réigiún déag ar domhan, arb ionann iad agus dhá thrian de dhaonra an domhain; de bhrí, de réir Thuarascáil 2020 na Náisiún Aontaithe maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe, go bhféadfadh ganntanas uisce thart ar 700 milliún duine a easáitiú faoi 2030;

| T. | de bhrí go mbíonn tionchar suntasach ag dífhoraoisiú, grabáil talún agus róshaothrú acmhainní nádúrtha agus gníomhaíochtaí eastósctha, lena n-áirítear ag grúpaí coireachta eagraithe, ar leibhéal uisce na n-aibhneacha agus na lochanna, go ndéanann siad timthriall an uisce a athrú, agus go rannchuidíonn siad le haibhneacha agus lochanna a thriomú chomh maith le truailliú na limistéar saothraithe; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go mbíonn tionchar suntasach ag dífhoraoisiú, grabáil talún agus róshaothrú acmhainní nádúrtha agus gníomhaíochtaí eastósctha, lena n-áirítear ag grúpaí coireachta eagraithe, ar leibhéal uisce na n-aibhneacha agus na lochanna, go ndéanann siad timthriall an uisce a athrú, agus go rannchuidíonn siad le haibhneacha agus lochanna a thriomú chomh maith le truailliú na limistéar saothraithe;

| U. | de bhrí gur in éiceachórais fionnuisce, agus níos lú ná 1 % de dhromchla an domhain á gcumhdach acu, atá níos mó ná 10 % de na speicis uile agus den bhithéagsúlacht íogair; de bhrí go n-úsáidtear thart ar 70 % d’fhionnuisce an domhain don talmhaíocht, agus go roinntear an chuid eile idir úsáid thionsclaíoch (19 %), go príomha sna hearnálacha bia, teicstíle, fuinnimh, tionsclaíocha, ceimiceacha, cógaisíochta agus mianadóireachta, agus úsáid intíre (11 %), lena n-áirítear tomhaltas an duine; |
| --- | --- |

U.

de bhrí gur in éiceachórais fionnuisce, agus níos lú ná 1 % de dhromchla an domhain á gcumhdach acu, atá níos mó ná 10 % de na speicis uile agus den bhithéagsúlacht íogair; de bhrí go n-úsáidtear thart ar 70 % d’fhionnuisce an domhain don talmhaíocht, agus go roinntear an chuid eile idir úsáid thionsclaíoch (19 %), go príomha sna hearnálacha bia, teicstíle, fuinnimh, tionsclaíocha, ceimiceacha, cógaisíochta agus mianadóireachta, agus úsáid intíre (11 %), lena n-áirítear tomhaltas an duine;

| V. | de bhrí gur féidir le héiceachórais shláintiúla feabhas a chur ar chainníocht agus ar cháilíocht an uisce, agus ag an am céanna an teacht aniar i gcoinne an athraithe aeráide a mhéadú; |
| --- | --- |

V.

de bhrí gur féidir le héiceachórais shláintiúla feabhas a chur ar chainníocht agus ar cháilíocht an uisce, agus ag an am céanna an teacht aniar i gcoinne an athraithe aeráide a mhéadú;

| W. | de bhrí gurb í an talmhaíocht an tomhaltóir is mó d’acmhainní fionnuisce an domhain; de bhrí go n-úsáidtear aon trian de thalamh arúil ar fud an domhain chun beostoc a chothú; de bhrí go dtugtar le fios i dtuarascáil 2020 ó FAO dar teideal “Staid an Bhia agus na Talmhaíochta – dúshláin uisce a shárú sa talmhaíocht” gur féidir táirgiúlacht bia agus ioncaim tuaithe a fheabhsú go suntasach trí infheistíochtaí i gcórais uiscithe nua nó trí na cinn atá ann cheana a oiriúnú agus a nuachóiriú, agus gur cheart é sin a chomhcheangal le cleachtais fheabhsaithe bainistithe uisce lena n-áirítear cleachtais talmhaíochta fheabhsaithe; de bhrí go bhfuil impleachtaí diúltacha ag grabáil talún ar infhaighteacht agus cáilíocht uisce, go ndéanann sí foinsí uisce a bhaint de phobail áitiúla agus go sáraíonn sí a gceart daonna i ndáil le huisce óil sábháilte; |
| --- | --- |

W.

de bhrí gurb í an talmhaíocht an tomhaltóir is mó d’acmhainní fionnuisce an domhain; de bhrí go n-úsáidtear aon trian de thalamh arúil ar fud an domhain chun beostoc a chothú; de bhrí go dtugtar le fios i dtuarascáil 2020 ó FAO dar teideal “Staid an Bhia agus na Talmhaíochta – dúshláin uisce a shárú sa talmhaíocht” gur féidir táirgiúlacht bia agus ioncaim tuaithe a fheabhsú go suntasach trí infheistíochtaí i gcórais uiscithe nua nó trí na cinn atá ann cheana a oiriúnú agus a nuachóiriú, agus gur cheart é sin a chomhcheangal le cleachtais fheabhsaithe bainistithe uisce lena n-áirítear cleachtais talmhaíochta fheabhsaithe; de bhrí go bhfuil impleachtaí diúltacha ag grabáil talún ar infhaighteacht agus cáilíocht uisce, go ndéanann sí foinsí uisce a bhaint de phobail áitiúla agus go sáraíonn sí a gceart daonna i ndáil le huisce óil sábháilte;

| X. | de bhrí go bhfuil an earnáil fuinnimh freagrach faoi láthair as 10 % d’eastóscadh uisce ar fud an domhain agus go meastar go dtiocfaidh méadú beagnach 60 % ar a tomhaltas uisce faoi 2040; |
| --- | --- |

X.

de bhrí go bhfuil an earnáil fuinnimh freagrach faoi láthair as 10 % d’eastóscadh uisce ar fud an domhain agus go meastar go dtiocfaidh méadú beagnach 60 % ar a tomhaltas uisce faoi 2040;

| Y. | de bhrí go mbíonn tionchar suntasach ag tionscail eastóscacha áirithe atá éagórach agus neamhdhleathach i mórán cásanna ar acmhainní dromchla agus screamhuisce, ar thruailliú agus ar scriosadh oighearshruthanna, foraoisí, bogaigh, aibhneacha agus foinsí uisce eile atá ríthábhachtach do thomhaltas an duine; |
| --- | --- |

Y.

de bhrí go mbíonn tionchar suntasach ag tionscail eastóscacha áirithe atá éagórach agus neamhdhleathach i mórán cásanna ar acmhainní dromchla agus screamhuisce, ar thruailliú agus ar scriosadh oighearshruthanna, foraoisí, bogaigh, aibhneacha agus foinsí uisce eile atá ríthábhachtach do thomhaltas an duine;

| Z. | de bhrí go bhfuil tábhacht le tionscal na dteicstílí i measc na n-earnálacha is mó ar domhan a ídíonn an t-uisce, agus de bhrí go dtáirgtear éadaí agus teicstílí i roinnt de na réigiúin is mó ar domhan ina bhfuil an t-uisce gann; de bhrí go bhfuil an tionscal sin rangaithe mar an dara tionscal is truaillithe ar domhan agus go dtagann cuid mhór den truailliú sin chun deiridh i ndobharlaigh; de bhrí go bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún “straitéis AE maidir le teicstílí inbhuanaithe” a ghlacadh sa chéad ráithe de 2022, lena leagtar amach cabhrú le AE bogadh i dtreo geilleagar ciorclach ina ndeartar táirgí teicstíle ionas go mairfidh siad níos faide agus go mbeidh siad in-athúsáidte, indeisithe, in-athchúrsáilte agus tíosach ar fhuinneamh; |
| --- | --- |

Z.

de bhrí go bhfuil tábhacht le tionscal na dteicstílí i measc na n-earnálacha is mó ar domhan a ídíonn an t-uisce, agus de bhrí go dtáirgtear éadaí agus teicstílí i roinnt de na réigiúin is mó ar domhan ina bhfuil an t-uisce gann; de bhrí go bhfuil an tionscal sin rangaithe mar an dara tionscal is truaillithe ar domhan agus go dtagann cuid mhór den truailliú sin chun deiridh i ndobharlaigh; de bhrí go bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún “straitéis AE maidir le teicstílí inbhuanaithe” a ghlacadh sa chéad ráithe de 2022, lena leagtar amach cabhrú le AE bogadh i dtreo geilleagar ciorclach ina ndeartar táirgí teicstíle ionas go mairfidh siad níos faide agus go mbeidh siad in-athúsáidte, indeisithe, in-athchúrsáilte agus tíosach ar fhuinneamh;

| AA. | de bhrí go bhfuil róshaothrú á dhéanamh ar acmhainní uisce mar gheall ar an éileamh méadaitheach ar uisce agus gur ábhar díospóide é an ganntanas uisce; de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, go bhfuiltear ag súil le coinbhleachtaí maidir le huisce i dtuairim is 300 ceantar ar fud an domhain faoi 2025; |
| --- | --- |

AA.

de bhrí go bhfuil róshaothrú á dhéanamh ar acmhainní uisce mar gheall ar an éileamh méadaitheach ar uisce agus gur ábhar díospóide é an ganntanas uisce; de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, go bhfuiltear ag súil le coinbhleachtaí maidir le huisce i dtuairim is 300 ceantar ar fud an domhain faoi 2025;

| AB. | de bhrí go bhfuil caomhnú acmhainní uisce faoi ionsaí agus go ndearnadh cion coiriúil i go leor tíortha de dhamáistí ar cháilíocht an uisce; de bhrí, le blianta beaga anuas, go raibh cosantóirí an chomhshaoil agus na gceart uisce faoi réir líon méadaitheach ionsaithe, lena n-áirítear maruithe, fuadach, céasadh, foréigean inscnebhunaithe, bagairtí, ciapadh, imeaglú, feachtais chlúmhillte, coiriúlú, ciapadh breithiúnach, díshealbhú éigeantach agus easáitiú, agus de bhrí go bhfuil géarghá le tacú leo go réamhghníomhach agus a mbeatha agus a sábháilteacht a chosaint; de bhrí go bhfuil roinnt craobhiomaitheoirí do Dhuais Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta faoi ionsaí i dtaobh a róil maidir le huisce agus earraí coiteanna a chosaint; de bhrí gur cuireadh cosantóirí uiscí abhainn Guapinol i bpríosún ar feadh níos mó ná dhá bhliain sular scaoileadh saor iad; de bhrí go bhfuil Lolita Chávez ar deoraíocht le ceithre bliana dá cosaint ar an gcríoch i gcoinne ghníomhaíochtaí na gcuideachtaí hidrileictreachais in Iximulew (Guatamala); de bhrí gur feallmharaíodh Berta Cáceres in 2016 as aibhneacha Blanco agus Gualcarque a chosaint, agus nár ciontaíodh fós iad siúd a d’ordaigh an choir; |
| --- | --- |

AB.

de bhrí go bhfuil caomhnú acmhainní uisce faoi ionsaí agus go ndearnadh cion coiriúil i go leor tíortha de dhamáistí ar cháilíocht an uisce; de bhrí, le blianta beaga anuas, go raibh cosantóirí an chomhshaoil agus na gceart uisce faoi réir líon méadaitheach ionsaithe, lena n-áirítear maruithe, fuadach, céasadh, foréigean inscnebhunaithe, bagairtí, ciapadh, imeaglú, feachtais chlúmhillte, coiriúlú, ciapadh breithiúnach, díshealbhú éigeantach agus easáitiú, agus de bhrí go bhfuil géarghá le tacú leo go réamhghníomhach agus a mbeatha agus a sábháilteacht a chosaint; de bhrí go bhfuil roinnt craobhiomaitheoirí do Dhuais Sakharov um Shaoirse Smaointeoireachta faoi ionsaí i dtaobh a róil maidir le huisce agus earraí coiteanna a chosaint; de bhrí gur cuireadh cosantóirí uiscí abhainn Guapinol i bpríosún ar feadh níos mó ná dhá bhliain sular scaoileadh saor iad; de bhrí go bhfuil Lolita Chávez ar deoraíocht le ceithre bliana dá cosaint ar an gcríoch i gcoinne ghníomhaíochtaí na gcuideachtaí hidrileictreachais in Iximulew (Guatamala); de bhrí gur feallmharaíodh Berta Cáceres in 2016 as aibhneacha Blanco agus Gualcarque a chosaint, agus nár ciontaíodh fós iad siúd a d’ordaigh an choir;

| AC. | de bhrí, de réir Global Witness, gur bhain níos mó ná an tríú cuid de chosantóirí na talún agus an chomhshaoil ar fud an domhain idir 2015 agus 2019 le pobail dhúchasacha, a bhfuil a gcuid scileanna bainistithe talún agus uisce ríthábhachtach chun an ghéarchéim aeráide agus cailliúint na bithéagsúlachta a chomhrac; |
| --- | --- |

AC.

de bhrí, de réir Global Witness, gur bhain níos mó ná an tríú cuid de chosantóirí na talún agus an chomhshaoil ar fud an domhain idir 2015 agus 2019 le pobail dhúchasacha, a bhfuil a gcuid scileanna bainistithe talún agus uisce ríthábhachtach chun an ghéarchéim aeráide agus cailliúint na bithéagsúlachta a chomhrac;

| AD. | de bhrí gur bhain cumhachtaí forghabhála úsáid as rochtain ar uisce a dhiúltú agus as bonneagar uisce a scriosadh mar oirbheart bunriachtanach chun críocha faoi fhorghabháil a ionghabháil agus chun daoine a easáitiú óna dtailte; |
| --- | --- |

AD.

de bhrí gur bhain cumhachtaí forghabhála úsáid as rochtain ar uisce a dhiúltú agus as bonneagar uisce a scriosadh mar oirbheart bunriachtanach chun críocha faoi fhorghabháil a ionghabháil agus chun daoine a easáitiú óna dtailte;

| AE. | de bhrí go n-aithnítear i gCreat-Treoir Uisce an Aontais Eorpaigh “nach táirge tráchtála é an t-uisce ar chuma táirgí eile ach gur oidhreacht é is gá a chaomhnú, a chosaint agus a láimhseáil dá réir”; |
| --- | --- |

AE.

de bhrí go n-aithnítear i gCreat-Treoir Uisce an Aontais Eorpaigh “nach táirge tráchtála é an t-uisce ar chuma táirgí eile ach gur oidhreacht é is gá a chaomhnú, a chosaint agus a láimhseáil dá réir”;

| AF. | de bhrí go ndearnadh uisce a thrádáil ar mhargadh thodhchaíochtaí thráchtearraí Wall Street ón 6 Nollaig 2020 i leith; de bhrí, i bhfocail Pedro Arrojo, Rapóirtéir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir le cearta an duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht, “go bhfuil sraith luachanna ríthábhachtacha ag uisce dár sochaí nach n-aithníonn loighic an mhargaidh agus, dá bhrí sin, nach féidir bainistiú leordhóthanach a dhéanamh air, gan trácht ar spás airgeadais a bhfuil claonadh chomh mór sin aige amhantraíocht a bheith ann”; de bhrí, de réir saineolaithe éagsúla de chuid na Náisiún Aontaithe, go sáraíonn cur chuige amhantrach maidir le bainistiú earraí atá bunriachtanach do shaol agus dínit daoine aonair cearta daonna daoine i gcásanna bochtaineachta, go ndéanann sé neamhionannas inscne níos measa agus go méadaíonn sé leochaileacht pobal imeallaithe; |
| --- | --- |

AF.

de bhrí go ndearnadh uisce a thrádáil ar mhargadh thodhchaíochtaí thráchtearraí Wall Street ón 6 Nollaig 2020 i leith; de bhrí, i bhfocail Pedro Arrojo, Rapóirtéir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir le cearta an duine i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht, “go bhfuil sraith luachanna ríthábhachtacha ag uisce dár sochaí nach n-aithníonn loighic an mhargaidh agus, dá bhrí sin, nach féidir bainistiú leordhóthanach a dhéanamh air, gan trácht ar spás airgeadais a bhfuil claonadh chomh mór sin aige amhantraíocht a bheith ann”; de bhrí, de réir saineolaithe éagsúla de chuid na Náisiún Aontaithe, go sáraíonn cur chuige amhantrach maidir le bainistiú earraí atá bunriachtanach do shaol agus dínit daoine aonair cearta daonna daoine i gcásanna bochtaineachta, go ndéanann sé neamhionannas inscne níos measa agus go méadaíonn sé leochaileacht pobal imeallaithe;

| AG. | de bhrí go bhfuil sé de dhualgas ar rialtais íosleibhéil riachtanacha uisce agus sláintíochta a ráthú do chách; de bhrí go gcuirtear i bhfáth i dtuarascáil Rapóirtéir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir le cearta an duine chun uisce óil sábháilte agus sláintíochta an 16 Iúil 2021 gur cheart uisce a mheas mar leas poiblí agus gur cheart é a bhainistiú faoi chur chuige atá bunaithe ar chearta an duine, lena ráthaítear an ceart chun uisce agus sláintíochta agus inbhuanaitheacht na n-éiceachóras uisceach; de bhrí gur seirbhísí leasa ghinearálta iad soláthar uisce agus sláintíocht, agus gur cheart ioncam ón timthriall bainistithe uisce aon speansais ghaolmhara agus costais fheabhsaithe a chumhdach, ar choinníoll go ndéantar leas an phobail a choimirciú; |
| --- | --- |

AG.

de bhrí go bhfuil sé de dhualgas ar rialtais íosleibhéil riachtanacha uisce agus sláintíochta a ráthú do chách; de bhrí go gcuirtear i bhfáth i dtuarascáil Rapóirtéir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir le cearta an duine chun uisce óil sábháilte agus sláintíochta an 16 Iúil 2021 gur cheart uisce a mheas mar leas poiblí agus gur cheart é a bhainistiú faoi chur chuige atá bunaithe ar chearta an duine, lena ráthaítear an ceart chun uisce agus sláintíochta agus inbhuanaitheacht na n-éiceachóras uisceach; de bhrí gur seirbhísí leasa ghinearálta iad soláthar uisce agus sláintíocht, agus gur cheart ioncam ón timthriall bainistithe uisce aon speansais ghaolmhara agus costais fheabhsaithe a chumhdach, ar choinníoll go ndéantar leas an phobail a choimirciú;

| AH. | de bhrí, mar a aithnítear i dTreoirlínte AE maidir le Cearta an Duine i ndail le hUisce Óil Sábháilte agus Sláintíocht, go bhfuil sé d’oibleagáid ar stáit na cearta sin a urramú, a chosaint agus a chomhlíonadh agus gur cheart do thríú páirtithe staonadh go docht ó chur isteach ar theachtadh na gceart chun uisce agus sláintíochta; |
| --- | --- |

AH.

de bhrí, mar a aithnítear i dTreoirlínte AE maidir le Cearta an Duine i ndail le hUisce Óil Sábháilte agus Sláintíocht, go bhfuil sé d’oibleagáid ar stáit na cearta sin a urramú, a chosaint agus a chomhlíonadh agus gur cheart do thríú páirtithe staonadh go docht ó chur isteach ar theachtadh na gceart chun uisce agus sláintíochta;

| AI. | de bhrí go bhfuil go leor rioscaí roimh oibrithe a oibríonn sa slabhra sláintíochta, lena n-áirítear rioscaí sláinte a eascraíonn as dálaí oibre forbhásacha; de bhrí gur minic gur oibrithe neamhfhoirmiúla iad nach gcosnaítear le dlíthe saothair; de bhrí nár cheart go mbeadh sábháilteacht, dínit agus foll-áine oibrithe sláintíochta thíos le tairbhiú na gceart ar uisce agus ar shláintíocht; |
| --- | --- |

AI.

de bhrí go bhfuil go leor rioscaí roimh oibrithe a oibríonn sa slabhra sláintíochta, lena n-áirítear rioscaí sláinte a eascraíonn as dálaí oibre forbhásacha; de bhrí gur minic gur oibrithe neamhfhoirmiúla iad nach gcosnaítear le dlíthe saothair; de bhrí nár cheart go mbeadh sábháilteacht, dínit agus foll-áine oibrithe sláintíochta thíos le tairbhiú na gceart ar uisce agus ar shláintíocht;

| 1. | á athdhearbhú gur ceart daonna é an ceart i ndáil le huisce óil sábháilte agus sláintíocht, agus gur dhá cheart chomhlántacha iad; á chur i bhfios go láidir go bhfuil rochtain ar uisce óil glan fíor-riachtanach do shaol sláintiúil agus díniteach agus go bhfuil sí bunriachtanach chun dínit an duine a fhorbairt; á thabhairt chun suntais gur réamhchoinníoll bunúsach é an ceart chun uisce chun leas a bhaint as cearta eile, agus dá bhrí sin nach mór é a threorú le loighic atá bunaithe ar mhaithe le leas an phobail, agus le hearraí coiteanna poiblí agus domhanda; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á chur i bhfios go láidir go bhfuil rochtain leormhaith ar shaoráidí WASH agus an ceart chun sláinte agus chun beatha spleách go frithpháirteach agus gur réamhriachtanas bunriachtanach iad don tsláinte phoiblí agus d’fhorbairt an duine; á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le huisce glan i gcomhthéacs paindéimí agus á iarraidh go ndéanfaidh an Coimisiún, na Ballstáit agus tríú tíortha gníomhaíocht chomhfhreagrach agus straitéisí agus beartais chomhfhreagracha ionas gur féidir cosaint leormhaith a thairiscint do chách; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á chur i bhfios go láidir gur cloch mhíle ríthábhachtach ar an mbóthar chuig ceartas sóisialta agus comhshaoil níos mó é an ceart i ndáil le huisce óil sábháilte agus sláintíocht a chumhdach mar cheart daonna; á dhearbhú go bhféadfaí dul chun cinn a fheabhsú trí thosaíocht pholaitiúil níos airde a thabhairt don earnáil agus trí chur chun feidhme agus faireachán níos fearr ar bheartais, cistiú agus cuntasacht níos éifeachtúla agus rannpháirtíocht phoiblí a áirithiú, go háirithe i measc na ndaoine is imeallaithe sa tsochaí, go háirithe i dtíortha i mbéal forbartha; ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart ardtosaíocht a thabhairt do chúnamh chun uisce óil sábháilte agus sláintíocht a sholáthar i leithdháileadh chistí AE agus i gclársceidealú cúnaimh; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á mheabhrú go bhfuil freagracht ar stáit cearta uile an duine a chur chun cinn agus a choimirciú, ar cearta iad atá uilíoch, doroinnte, idirspleách agus idirghaolmhar agus nach mór a chur chun cinn agus a chur i bhfeidhm ar bhealach cóir, cothrom agus neamh-idirdhealaitheach; á athdhearbhú, dá bhrí sin, nach mór do stáit rochtain uilíoch, chuí agus inacmhainne ar uisce óil leordhóthanach, ardcháilíochta agus sábháilte agus rochtain níos fearr ar uisce chun críocha sláintíochta agus sláinteachais a áirithiú; á mheabhrú go gciallaíonn an ceart chun uisce nach mór rochtain a bheith ag cách ar sheirbhísí soláthair uisce; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á mheabhrú go ngeallann stáit a dhaingníonn conradh um chearta an duine a dhaingniú go ndéanfaidh siad na gealltanais a glacadh sa chreat idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil chun go gcosnóidís na cearta sin iad a chosaint, a urramú agus a chomhlíonadh; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim, i ndáil leis sin, nach mór go gcuimseodh aitheantas an phobail idirnáisiúnta don cheart chun uisce agus sláintíochta socruithe cosanta agus in-fhorfheidhmitheachta agus, dá bhrí sin, á iarraidh ar AE sásraí cosanta a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta, réigiúnach agus náisiúnta chun a áirithiú nach mbeidh seasamh leis an gceart chun uisce agus sláintíochta roghnach do stáit ach gur ceart in-fhorfheidhmithe a bheidh ann dóibh; á iarraidh ar AE agus ar na Ballstáit dea-shampla a thabhairt agus na coinbhinsiúin ábhartha a dhaingniú amhail an Prótacal maidir le hUisce agus Sláinte agus Coinbhinsiún 1992 maidir le Sruthchúrsaí Trasteorann agus Lochanna Idirnáisiúnta a Chosaint agus a Úsáid; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ag tathant ar AE agus ar a Bhallstáit na cearta i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht agus a bhforbairt normatach a chur chun cinn i bhfóraim iltaobhacha agus réigiúnacha, lena n-áirítear trí thacú le sainordú Rapóirtéir Speisialta na Náisiún Aontaithe maidir le cearta an duine i ndail le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá a chuid oibre agus obair a réamhtheachtaithe chomh maith leis na hoibreacha faoi shásraí eile de chuid na Náisiún Aontaithe um chearta an duine a bhaineann le cearta an duine chun uisce agus sláintíochta; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá Treoirlínte AE maidir le Cearta an Duine maidir le hUisce Óil Sábháilte agus leis an tSláintíocht agus ag tathant ar institiúidí AE agus ar na Ballstáit iad a chur chun feidhme i dtríú tíortha agus i leith tríú tíortha agus i bhfóraim iltaobhacha; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé oiliúint a chur ar fhoireann AE ina leith sin; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) tuairisciú go rialta don Pharlaimint agus dá (fo)choistí ábhartha maidir leis an gcaoi ar chuir siad na treoirlínte sin i bhfeidhm, agus samplaí sonracha dá ngníomhaíochtaí agus dá dtionchar á gcur ar fáil; |
| --- | --- |

7.

| 8. | á iarraidh ar thoscaireachtaí AE agus ar mhisin na mBallstát, mar a léirítear i dtreoirlínte AE, saincheisteanna a bhaineann leis na cearta i ndáil le huisce óil sábháilte agus leis an tsláintíocht a ardú, chomh maith le staid chosantóirí chearta an duine agus ENRanna a chuireann na cearta sin chun cinn, ina n-idirphlé déthaobhach le tíortha comhpháirtíochta, go háirithe faoi chuimsiú chearta an duine agus idirphlé earnála; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur i bhfáth gur coinníoll cumasúcháin é dul chun cinn a dhéanamh i dtreo aitheantas a thabhairt don cheart i ndáil le comhshaol glan, sláintiúil agus inbhuanaithe, mar a leagtar amach i Rún 48/13 ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine maidir le ceart an duine i ndáil le timpeallachta ghlan, shláintiúil agus inbhuanaithe chun uisce óil sábháilte agus sláintíocht a bhaint amach do chách; á chur in iúl gur geal léi, ina leith sin, na forbairtí normatacha ar an leibhéal idirnáisiúnta i ndáil le coireanna comhshaoil, lena n-áirítear éiceamharú; |
| --- | --- |

9.

| 10. | á mholadh do na tíortha atá i mbéal forbartha páirt a ghlacadh sa dá choinbhinsiún dhomhanda uisce de chuid na Náisiún Aontaithe, eadhon Coinbhinsiún Uisce na Náisiún Aontaithe agus Coinbhinsiún Sruthchúrsa na Náisiún Aontaithe, agus a ndícheall a dhéanamh iad a chur chun feidhme ina n-iomláine, mar uirlisí tábhachtacha chun tacú le taidhleoireacht uisce, leis an tsíocháin agus le coinbhleachtaí a chosc tríd an gcomhar trasteorann uisce; |
| --- | --- |

10.

| 11. | á áitiú go mbraitheann feidhmiú iomlán an chirt chun uisce ar chaomhnú na bithéagsúlachta agus na haeráide, agus dá bhrí sin á éileamh gur cheart do bhainistiú uisce freagairt go príomha don chomhshaol – ós bunriachtanas é do phlandaí, d’ainmhithe agus do dhaoine – agus do leasanna sóisialta lena n-áirítear imeascadh saothair agus ioncam agus dálaí sábháilteachta daoine atá i mbochtaineacht a mhéadú; |
| --- | --- |

11.

| 12. | á chur i bhfáth go bhféadfar borradh a chur faoi fhás eacnamaíoch inbhuanaithe tíortha trí fheabhas a chur ar sholáthar uisce agus ar shláintíocht, agus trí acmhainní uisce a bhainistiú ar bhealach níos fearr, agus gur féidir leis cuidiú go mór leis an mbochtaineacht a laghdú; |
| --- | --- |

12.

| 13. | ag leagan béim ar an ngá atá le réamhghníomhaíochtaí i réimse na rochtana ar uisce agus ar shláintíocht, agus ar an ngá atá le táscairí iontaofa agus inchomparáide a bheith ann chun dul chun cinn nó cúlchéimniú maidir le rochtain ar uisce agus ar shláintíocht a thomhas; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á chur i bhfáth go mbaineann samhlacha forbartha áirithe atá fabhrach do mhórthionscadail agus do ghníomhaíochtaí gnó mórscála an bonn ó infhaighteacht agus cáilíocht uisce i ngach tír, go méadaítear iomaíocht le haghaidh uisce agus go gcuireann siad le coinbhleachtaí eile a bhaineann le huisce; á áitiú, sa chomhthéacs sin, a thábhachtaí atá infheistíocht i réitigh inbhuanaithe uisce óil amhail éiceachórais uisceacha a athbhunú i riocht sláintiúil, fuíolluisce a athchúrsáil, uisce mara a dhíshalannú i limistéir chósta, agus feabhas a chur ar chórais séarachais, ar uisciú agus ar chleachtais talmhaíochta; |
| --- | --- |

14.

| 15. | á chur i bhfios go láidir go ndéanann bainistiú neamhéifeachtúil acmhainní uisce agus truailliú de dheasca gníomhaíochtaí tionsclaíocha mí-úsáideacha difear diúltach d’fheidhmiú chearta an duine ar uisce agus ar shláintíocht; |
| --- | --- |

15.

| 16. | á iarraidh ar an gCoimisiún cleachtais atá ina mbagairt ar an gceart i ndáil le huisce óil glan agus sábháilte agus leis an tsláintíocht a dhíspreagadh agus na cleachtais sin a chur faoi réir measúnuithe tionchair ar an gcomhshaol agus ar chearta an duine; |
| --- | --- |

16.

| 17. | ag aithint na hoibre tábhachtaí a dhéanann cosantóirí chearta an chomhshaoil, agus an ghá atá le tacaíocht réamhghníomhach a thabhairt dóibh agus a saol agus a sábháilteacht a chosaint, go háirithe iad siúd a chosnaíonn an ceart chun uisce, agus ag cáineadh na gcoireanna go neamhbhalbh amhail maruithe, fuadaigh, céasadh, foréigean gnéasach agus inscnebhunaithe, bagairtí, ciapadh, imeaglú, feachtais chlúmhillte, coiriúlú, ciapadh breithiúnach, díshealbhú éigeantach agus easáitiú arna ndéanamh ag an iliomad déantóirí ciona stáit agus neamhstáit, lena n-áirítear rialtais agus corparáidí ilnáisiúnta; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á iarraidh ar AE tacú leis an obair ríthábhachtach a dhéanann cosantóirí chearta an chomhshaoil agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta; ag tathant ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar na Ballstáit an gealltanas a tugadh i dTreoirlínte AE maidir le Cosantóirí Chearta an Duine a chomhlíonadh agus faireachán a dhéanamh ar chásanna aonair de chosantóirí chearta an duine maidir leis an gcomhshaol (EHRDanna) agus iad a tharaingt anuas, go háirithe de bhuaiteoirí agus de lucht ceannais Dhuais Sakharov, atá á n-ionsaí mar gheall ar an ról atá acu maidir le huisce agus earraí coiteanna a chosaint; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur i bhfáth gur cheart sábháilteacht agus saoirse EHRDanna chun oibriú gan foréigean agus gan imeaglú a chur chun cinn; ag dréim leis go dtabharfaidh toscaireachtaí AE tús áite dá dtacaíocht do EHRDanna agus go bhfreagróidh siad go córasach agus go láidir d’aon bhagairtí nó ionsaithe ina gcoinne nó i gcoinne a ngaolta agus go dtabharfaidh siad tuairisc don Pharlaimint maidir leis na gníomhaíochtaí a dhéantar i leith na gcásanna sin; á iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit sásraí cosanta agus coiscthe a mhéadú do EHRDanna; ag athdhearbhú a hiarrata go mbeadh scéim chomhordaithe uile-Aontais ann chun víosaí gearrthéarmacha a eisiúint d’athlonnú sealadach cosantóirí chearta an duine, go háirithe iad siúd atá ag obair chun cearta comhshaoil nó cearta dúchasacha a chur chun cinn agus a chosaint, agus ar daoine iad atá faoi ionsaí go háirithe; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á iarraidh ar stáit an ceart i ndáil le hagóid sóisialta agus an ceart le haghaidh comhthionól síochánta a urramú, go háirithe i gcomhthéacs cur i gcoinne tionscadail a chuireann isteach ar theachtadh chearta an duine i ndáil le huisce óil agus leis an tsláintíocht; á iarraidh ar oifigigh Thoscaireachtaí AE agus ambasáidí na mBallstát sa chomhthéacs sin, agus mar a léirítear i dTreoirlínte AE maidir le Cosantóirí Chearta an Duine, cuairt a thabhairt ar chosantóirí chearta an duine atá faoi choimeád nó faoi bhraighdeanas baile agus freastal ar a dtrialacha mar bhreathnóirí; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á mheabhrú go bhfuil ról tábhachtach ag pobail dhúchasacha chun acmhainní nádúrtha a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe agus chun an bhithéagsúlacht a chaomhnú; á iarraidh ar an Aontas Eorpach agus ar a Ballstáit cearta na ndaoine dúchasacha maidir le gnáthúinéireacht agus rialú a dtailte agus a n-acmhainní nádúrtha a aithint agus a chosaint mar a leagtar amach i nDearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach agus i gCoinbhinsiún EIS Uimh. 169, agus prionsabal an tsaorthoilithe, roimh ré agus feasach a chomhlíonadh; á iarraidh ar Bhallstáit AE nach bhfuil Coinbhinsiún EIS Uimh. 169 maidir le Pobail Dhúchasacha agus Threibheacha daingnithe acu déanamh amhlaidh; á chur in iúl gur cúis bhuartha ar leith di an tionchar suntasach atá ag meigthionscadail áirithe, lena n-áirítear tionscadail bhonneagair, tionscadail tionscail eastóscacha agus tionscadail táirgthe fuinnimh, ar chearta an duine ar uisce agus ar shláintíocht, go háirithe do phobail dhúchasacha; á áitiú a thábhachtaí atá sé a áirithiú go ndéanfar fíor-mheasúnuithe tionchair cuimsitheacha ar chearta an duine agus go rachfar i gcomhairle leis an bpobal lena mbaineann agus le grúpaí na sochaí sibhialta de mheon macánta agus, i gcás inarb ábhartha, gur thug daoine dúchasacha a dtoiliú saor, roimh ré agus feasach i ndáil le haon mheigthionscadal; á iarraidh ar ghníomhaithe stáit agus neamhstáit gníomhaíochtaí a sheachaint a chuirfeadh cearta na ndaoine dúchasacha, na sliochtach Afracach agus na bpobal tuaithe chun na talún, an uisce, na n-éiceachóras agus na bithéagsúlachta i mbaol agus á iarraidh ar na húdaráis inniúla aitheantas dlíthiúil a thabhairt dóibh dá dteidil, dá dtionóntachtaí, dá gcearta agus dá bhfreagrachtaí; á áitiú a thábhachtaí atá sé comhairliúcháin oscailte, chuimsitheacha agus rannpháirteacha a reáchtáil maidir le cinntí móra poiblí a mhéid a bhaineann le bainistiú uisce; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar an gCoimisiún a sheiceáil go cúramach, maidir leis na tionscadail bhonneagair agus fuinnimh a mhaoinítear trí na hionstraimí éagsúla maidir le comhar um fhorbairt agus maidir le beartas seachtrach, lena n-áirítear an Banc Eorpach Infheistíochta, go ndéantar cearta an duine, lena n-áirítear ceart an duine chun uisce agus sláintíochta, agus SDGanna, a chumhdach agus nach gcuireann siad i mbaol iad, ná nach rannchuidíonn siad le díbirt pobal dúchasach óna dtailte agus óna gcríocha; |
| --- | --- |

22.

| 23. | ag leagan béim ar an ngá atá le béim níos mó a chur ar bhonneagar uisce agus sláintíochta inbhuanaithe agus athléimneach chun tacú le pobail trí bhearta laghdaithe riosca tubaiste a chur chun feidhme agus trí úsáid a bhaint as na huirlisí riachtanacha uile chun rioscaí uisce a mhapáil agus as na córais réamhrabhaidh go léir; á iarraidh ar an gCoimisiún tacú leis an Luasaire Uisce Buanseasmhach; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag cáineadh go bhfuil neamhionannais inscne fós ann maidir le feidhmiú chearta an duine chun uisce óil agus sláintíochta, agus go bhfuil idirdhealú inscne mar thoradh ar an easpa neamhionannais sin; ag tabhairt dá haire freisin, agus é ina ábhar imní di, go bhfuil tionchar tubaisteach acu sin ar chearta na mban, go háirithe mar thoradh ar riachtanais shonracha na mban agus na gcailíní maidir le sláinteachas agus sláinte míosta, rud a fhágann gur deacair do mhná agus do chailíní saol sábháilte agus sláintiúil a bheith acu; á thabhairt chun suntais gur réamhriachtanas bunriachtanach é rochtain inacmhainne ar uisce agus sláintíocht agus sláinteachas leormhaith (saoráidí WASH) don tsláinte phoiblí agus d’fhorbairt an duine, lena n-áirítear an ceart chun oideachais do chailíní, agus á áitiú gur cheart ardtosaíocht a thabhairt d’earnáil WASH i dtíortha atá i mbéal forbartha i mbeartas forbartha AE; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á iarraidh go ndéanfar mná agus cailíní a chosaint ar bhagairtí agus ar ionsaithe fisiciúla, lena n-áirítear foréigean gnéasach, agus uisce teaghlaigh á bhailiú agus nuair a bheidh rochtain á fáil ar shaoráidí sláintíochta lasmuigh dá dtithe; á iarraidh go ndéanfar bearta chun go laghdófaí an t-am a chaitheann mná agus cailíní chun uisce tí a bhailiú, agus é mar aidhm leis sin aghaidh a thabhairt ar an drochthionchar atá ag seirbhísí easnamhacha uisce agus sláintíochta ar rochtain cailíní ar oideachas; |
| --- | --- |

25.

| 26. | á chur i bhfáth nach mór don Aontas agus dá Bhallstáit, i ndlúthchomhar leis na Náisiúin Aontaithe agus leis an gcomhphobal idirnáisiúnta, oibriú go dlúth le faighteoirí cúnaimh eachtraigh chun bochtaineacht dhomhanda uisce a dhíothú, agus sláintíocht leormhaith á háirithiú do chách ag an am céanna; á iarraidh ar gach stát a ngealltanais faoi CEDAW agus go háirithe Airteagal 14 de a chomhlíonadh, lena gceanglaítear ar pháirtithe stáit a áirithiú go mbeidh an ceart ag mná ó cheantair thuaithe dálaí maireachtála leormhaithe a bheith acu, inter alia i ndáil le sláintíocht agus soláthar uisce; |
| --- | --- |

26.

| 27. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS cur chuige claochlaitheach agus trasnach atá íogair ó thaobh inscne de a chur i bhfeidhm maidir le bainistiú acmhainní uisce agus cláir sláintíochta soláthair uisce, agus beartais a áireamh a mbeidh pleananna gníomhaíochta nithiúla agus cistiú leormhaith ag gabháil leo i gcomhréir le hionstraimí cistiúcháin sheachtraigh AE agus leis an bPlean Gníomhaíochta Inscne (GAP III), clár oibre AE maidir le comhionannas inscne agus cumhachtú na mban i ngníomhaíocht sheachtrach do 2021-2025; á iarraidh go gcuirfí ceannaireacht na mban chun cinn agus go mbeadh rannpháirtíocht iomlán, éifeachtach agus chomhionann acu i bpleanáil, i gcinnteoireacht agus i gcur i bhfeidhm cinntí maidir le bainistiú uisce agus sláintíochta; |
| --- | --- |

27.

| 28. | á chur i bhfáth go bhfuil rochtain ar uisce óil sábháilte ar cheann de na fadhbanna móra atá ann faoi láthair, go háirithe ós rud é go dtrasnaíonn beagnach 60 % d’acmhainní uiscíocha teorainneacha críochacha polaitiúla; á mheabhrú gur cháin an Chomhairle, sna conclúidí uaithi in 2018, úsáid uisce mar arm cogaidh agus gur mheas sí go bhféadfadh, sa chomhthéacs sin, bonneagair uisce a scriosadh, uisce a thruailliú nó uisce a atreorú chun rochtain ar uisce a theorannú nó a chosc a bheith ina sárú ar an dlí idirnáisiúnta; á mheabhrú gur coir in aghaidh na daonnachta de réir Reacht na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta é an díothacht d’aon ghnó uisce a bhfuil díothú sibhialtach mar thoradh air agus go bhféadfaí a mheas freisin gur coir chogaidh é, mar go bhfuil toirmeasc faoi Choinbhinsiúin na Ginéive 1949 ar aon ionsaí ar shuiteálacha agus soláthairtí uisce óil nó aon scriosadh orthu; |
| --- | --- |

28.

| 29. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di go bhfuil sé d’aidhm ag sáruithe ar an gceart ar uisce agus ar shláintíocht i gcríocha faoi fhorghabháil daoine a easáitiú óna dtailte agus á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di gur diúltaíodh rochtain ar sholáthar uisce, ar acmhainní agus ar bhonneagar leormhaith; á mheabhrú go bhfuil an ceart ceannasach ag gach pobal, lena n-áirítear daoine faoi fhorghabháil, a saibhreas nádúrtha a rialú; á iarraidh ar chumhachtaí forghabhála bearta a dhéanamh láithreach chun rochtain ar uisce agus dáileadh cothrom uisce dóibh siúd atá ina gcónaí i gcríocha faoi fhorghabháil a ráthú agus, go háirithe, i gcomhréir le Rún 73/255 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 20 Nollaig 2018, chun a ráthú go mbeidh smacht ag na daoine atá ina gcónaí i gcríocha faoi fhorghabháil ar a n-acmhainní uisce, lena n-áirítear bainistiú, eastóscadh agus dáileadh uisce; |
| --- | --- |

29.

| 30. | á iarraidh ar AE straitéis pholaitiúil a bhunú chun réitigh a éascú sna limistéir sin agus chun na tíortha atá lonnaithe sna limistéir is mó coinbhleacht ó thaobh uisce de a spreagadh chun an Coinbhinsiún Uisce a shíniú; |
| --- | --- |

30.

| 31. | á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di an easpa rochtana ar uisce agus ar shláintíocht i gcampaí dídeanaithe; á chur i bhfios go láidir go bhfuil sé d’oibleagáid ar thíortha an ceart chun saoráidí sláintíochta agus uisce do dhídeanaithe a choimirciú; |
| --- | --- |

31.

| 32. | á chur i bhfios go láidir, cé gur féidir le huisce gníomhú in amanna mar tháscaire coinbhleachta, gur féidir ról dearfach a bheith aige freisin i gcur chun cinn na síochána agus an chomhair; ag tacú le rannpháirtíocht taidhleoireachta an Aontais maidir le comhar trasteorann uisce mar uirlis don tsíocháin, don tslándáil agus don chobhsaíocht, agus ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le bainistiú comhtháite acmhainní uisce agus ar an ngá atá le comhlántacht níos fearr idir gníomhaíochtaí daonnúla, forbartha agus síochána chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais phráinneacha agus chun idirghabháil a dhéanamh níos luaithe chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna agus chun cosc a chur ar thús géarchéimeanna daonnúla uisce agus sláintíochta; |
| --- | --- |

32.

| 33. | á chur i bhfáth nach mór do chuideachtaí ar fud an domhain a áirithiú nach gcuirfidh a ngníomhaíochtaí isteach ar theachtadh cheart an duine chun rochtain a fháil ar uisce óil sábháilte nó nach mbainfidh siad mí-úsáid as i gcomhréir le Prionsabail Threoracha na Náisiún Aontaithe maidir le Gnó agus Cearta an Duine agus le dearbhuithe, comhaontuithe agus conarthaí na Náisiún Aontaithe lena n-áirítear an ceart sin; á iarraidh, thairis sin, ar thíortha díriú ar na spriocanna a leagtar amach faoi SFI 6 a bhaint amach agus reachtaíocht a ghlacadh chun a áirithiú nach gcuirfidh cuideachtaí bac ar rochtain chomhionann ar sholáthar leormhaith uisce; ag tathant ar AE agus ar a Bhallstáit páirt chuiditheach a ghlacadh in obair Mheitheal Idir-Rialtasach na Náisiún Aontaithe maidir le corparáidí trasnáisiúnta agus fiontair ghnó eile i ndáil le cearta an duine, d’fhonn ionstraim cheangailteach idirnáisiúnta a bhunú chun gníomhaíochtaí corparáidí trasnáisiúnta agus cuideachtaí eile sa dlí idirnáisiúnta um chearta an duine a rialáil; |
| --- | --- |

33.

| 34. | á iarraidh ar thoscaireachtaí AE agus ar mhisin na mBallstát i dtíortha nach bhfuil san Aontas a bheith an-airdeallach maidir le cuideachtaí, lena n-áirítear iad siúd atá bunaithe in AE, a d’fhéadfadh teachtadh na gceart ar uisce agus ar shláintíocht a dhiúltú nó an bonn a bhaint uaidh; á chur i bhfios go láidir gur gá rochtain a bheith ag íospartaigh na sáruithe sin ar leigheasanna éifeachtacha breithiúnacha nó ar leigheasanna iomchuí eile chomh maith le sásraí casaoide; |
| --- | --- |

34.

| 35. | ag cur béim ar an bhfíoras nach mór do chuideachtaí Eorpacha, agus iad ag feidhmiú i dtíortha nach bhfuil san Aontas, na hoibleagáidí dlíthiúla céanna a chomhlíonadh i ndáil le hathneartú corparáideach agus dícheall cuí a bhfuil feidhm acu maidir lena n-oibríochtaí in AE; á thabhairt chun suntais a thábhachtaí atá sé aon drochthionchair ar chearta an duine i ndáil le huisce agus sláintíocht leormhaith a chosc, aghaidh a thabhairt orthu agus iad a mhaolú laistigh de chreataí díchill éigeantaigh; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit breithniú ar conas tuilleadh faisnéise a chur ar fáil agus staidéar a dhéanamh ina leith agus trédhearcacht a áirithiú do thomhaltóirí maidir le tionchar inbhuanaitheachta táirgí ar acmhainní uisce, lena n-áirítear i dtéarmaí an loirg uisce; |
| --- | --- |

35.

| 36. | á thabhairt chun suntais, mar atá ráite ag roinnt saineolaithe ó na Náisiúin Aontaithe, go gcaitear le huisce go rómhinic mar thráchtearra gan tuilleadh breithnithe sóisialta agus cultúrtha, de shárú ar chearta bunúsacha an duine, rud a rannchuidíonn le díghrádú comhshaoil a mhéadú agus le leochaileacht na ndaoine is boichte agus is imeallaithe sa tsochaí a ghéarú, beag beann ar na SDGanna; á mheabhrú gur seirbhísí leasa ghinearálta iad soláthar uisce agus sláintíocht seachas tráchtearraí – nach só-tháirge ná táirge tomhaltais iad agus, dá bhrí sin, nár cheart iad a thrádáil amhlaidh; á chur i bhfios go láidir nádúr finideach an uisce agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit gníomhaíocht choisctheach a dhéanamh chun ganntanas domhanda uisce a chomhrac agus chun tacú le tíortha nach bhfuil san Aontas i mbearta chun ganntanas uisce a chomhrac; |
| --- | --- |

36.

| 37. | á iarraidh ar stáit bearta dlíthiúla a dhéanamh lena gcuirfear cosc ar uisce a bheith faoi réir amhantraíocht airgeadais ar mhargaí todhchaíochtaí agus creat rialachais iomchuí a chur chun cinn le haghaidh seirbhísí uisce agus sláintíochta faoi chur chuige atá bunaithe go príomha ar chearta an duine agus ar bhreithnithe maithe comhchoiteanna; á iarraidh ar AE agus ar rialtais náisiúnta comhlachtaí neamhspleácha rialála uisce a chur chun cinn agus tacú leo, ar comhlachtaí iad ar féidir leo cabhrú le caighdeáin chearta an duine a fhorfheidhmiú; |
| --- | --- |

37.

| 38. | á mheabhrú, mar a aithnítear i gCreat-Treoir Uisce AE, nach tráchtearra amháin é an t-uisce ach gur leas poiblí é atá ríthábhachtach do shaol agus dínit an duine; ag tabhairt dá haire gur seirbhísí leasa ghinearálta agus seirbhísí de chineál speisialta iad seirbhísí uisce a thagann, dá bhrí sin, go príomha faoi réim leas an phobail; á mheabhrú a thábhachtaí atá sé do bheartais sheachtracha agus d’ionstraimí seachtracha AE amhail comhaontuithe trádála agus infheistíochta agus an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, chomh maith le gníomhaíochtaí cuideachtaí Eorpacha, seasamh le ceart an duine chun uisce óil agus sláintíochta sna tíortha lena mbaineann; |
| --- | --- |

38.

| 39. | á chur i bhfios go láidir gur leas coiteann poiblí é an t-uisce agus nach mór soláthar leormhaith, leanúnach agus ardcháilíochta uisce a ráthú; á iarraidh ar stáit agus ar dheontóirí cur chun cinn an tsoláthair uisce agus sláintíochta a neartú mar sheirbhísí poiblí bunriachtanacha do chách, lena n-áirítear trí infheistíochtaí lena bhfeabhsaítear rochtain ar sheirbhísí uisce agus sláintíochta agus lena ndéantar bonneagair atá ann cheana agus soláthar agus úsáid seirbhísí a chothabháil; á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach infheistiú a dhéanamh i neartú na n-acmhainneachtaí agus i rialachas na gcóras uisce, agus ina n-oibriú agus ina gcothabháil, chun seirbhísí uisce agus sláintíochta láidre agus inbhuanaithe a chruthú; |
| --- | --- |

39.

| 40. | á iarraidh ar AE tacú le tríú tíortha ina ngníomhaíochtaí chun rochtain uilíoch agus neamh-idirdhealaitheach ar shaoráidí uisce agus sláintíochta a ráthú agus chun íosleibhéal cothaithe soláthairtí uisce do theaghlaigh a bhfuil leochaileacht eacnamaíoch nó shóisialta acu a ráthú; |
| --- | --- |

40.

| 41. | á iarraidh ar AE freisin infheistíocht a dhéanamh i gcosaint agus in athchóiriú na n-éiceachóras nádúrtha (lena n-áirítear foraoisí, tuilemhánna, bogaigh, etc.), a chuireann réitigh bainistithe uisce atá níos cost-éifeachtúla agus níos inbhuanaithe ar fáil go minic ná réitigh ghnáthbhonneagair maidir le stóráil uisce, cóireáil uisce, rialú creimthe, agus imeachtaí measartha agus foircneacha; |
| --- | --- |

41.

| 42. | ag tathant ar stáit an tsamhail is oiriúnaí a ghlacadh chun uisce agus sláintíocht a sholáthar agus dul i mbun próiseas trédhearcach agus láidir chun feabhas a chur ar theachtadh éifeachtach chearta an duine ar uisce agus ar shláintíocht ina sochaithe; á iarraidh ar rialtais infheistíochtaí poiblí i mbonneagar inbhuanaithe a bhaineann le huisce a mhéadú agus uisce a chosaint mar leas poiblí bunriachtanach; |
| --- | --- |

42.

| 43. | á chur in iúl gur gá réiteach a dhéanamh idir úsáid uisce agus cur i bhfeidhm teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn maidir le caomhnú, truailliú uisce a laghdú agus athchúrsáil fuíolluisce chun feabhas a chur ar an mbealach a ndéantar uisce a sholáthar, a chóireáil agus a dhiúscairt; |
| --- | --- |

43.

| 44. | á iarraidh ar AE tacú le bainistiú inbhuanaithe uisce in earnáil na talmhaíochta, earnáil ina mbaintear leas as os cionn 70 % d’acmhainní uisce, trí infheistíocht a dhéanamh i gcórais inbhuanaithe uisciúcháin agus stórála uisce, trí úsáid fionnuisce sa talmhaíocht a bharrfheabhsú agus a laghdú feadh an tslabhra soláthair ar fad, trí dhramhaíl bia a laghdú agus tríd an agra-éiceolaíocht a chothú trí bhogach a athbhunú, agus trí úsáid lotnaidicídí agus leasachán a bhfuil baol truaillithe uisce ag baint leo, go háirithe do screamhuisce, a laghdú, i gcás inar féidir; |
| --- | --- |

44.

| 45. | ag meabhrú go bhfuil rochtain ar uisce ina dúshlán freisin maidir le húsáid fuinnimh i dtéarmaí táirgthe agus eastósctha araon; á chur i bhfáth, sa chomhthéacs sin, a thábhachtaí atá sé bainistiú fuinnimh níos fearr a chothú, chomh maith le réitigh athúsáide le haghaidh fuíolluisce cóireáilte, chun teorainn a chur le tomhaltas fionnuisce trí chóireáil fuíolluisce; |
| --- | --- |

45.

| 46. | á iarraidh ar an mBanc Domhanda agus ar an gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta dídhreasú a dhéanamh ar fhorchur coinníollacha lena gceanglaítear ar rialtais seirbhísí uisce agus sláintíochta a phríobháidiú agus deontais, iasachtaí agus cúnamh teicniúil á soláthar acu; |
| --- | --- |

46.

| 47. | á iarraidh ar an gCoimisiún tacaíocht airgeadais leormhaith a áirithiú do ghníomhaíochtaí forbartha acmhainne i réimse an uisce, ag comhoibriú le hardáin agus institiúidí idirnáisiúnta atá ann cheana; ag tacú leis an Ardán Dlúthpháirtíochta Uisce Domhanda a seoladh le Clár Forbartha na Náisiún Aontaithe chun údaráis áitiúla a spreagadh chun réitigh a fháil ar dhúshláin uisce; á chur in iúl gur geal léi Comhdháil Uisce 2023 na Náisiún Aontaithe mar dheis chun cineálacha cur chuige trasearnála a fhorbairt chun spriocanna agus spriocanna a bhaineann le huisce a bhaint amach agus SDG 6 a chur ar ais ar an mbóthar ceart; |
| --- | --- |

47.

| 48. | á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS tíortha nach Ballstáit den Aontas iad a spreagadh chun geallsealbhóirí a dheonú, lena n-áirítear eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus pobail dhúchasacha agus áitiúla atá ag obair chun aghaidh a thabhairt ar sháruithe ar na cearta ar uisce agus ar shláintíocht, acmhainní leormhaithe agus rochtain ar fhaisnéis ábhartha agus an cumas a thabhairt dóibh páirt fhónta a ghlacadh i bpróisis chinnteoireachta a bhaineann le huisce, i gcás inarb iomchuí, d’fhonn a áirithiú go mbeidh siad rannpháirteach i rannchuidiú eolasach agus toradh-dhírithe le ceapadh agus cur chun feidhme beartais uisce; á chreidiúint, agus ceart an duine chun uisce óil á fhíorú, go bhfuil sé ríthábhachtach líonraí saineolaithe ar chearta an duine, eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus ionadaithe pobail ar gach leibhéal a chur chun cinn agus a neartú agus, sa chiall sin, á iarraidh ar rialtais sásraí a dhearadh le haghaidh córas cuimsitheach rialachais uisce; |
| --- | --- |

48.

| 49. | á iarraidh ar AE cabhrú le tríú tíortha cearta oibrithe sa tionscal cóireála fuíolluisce a urramú, a chomhlíonadh agus a chur chun cinn, lena n-áirítear a gcearta chun dínite, sábháilteachta agus sláinte agus an ceart chun iad féin a eagrú; |
| --- | --- |

49.

| 50. | á chur i bhfios go láidir gurb iad na daoine atá ag maireachtáil faoi bhochtaineacht, go háirithe mná agus cailíní, mionlaigh agus daoine faoi mhíchumas fisiceach agus/nó meabhrach, is mó atá thíos leis an easpa rochtana ar uisce sábháilte agus glan agus ar shláintíocht; á chur i bhfáth gur minic a bhíonn neamhionannais maidir le rochtain ar uisce agus ar shláintíocht inchurtha i leith neamhionannais shistéamacha nó eisiaimh; á iarraidh ar rialtais faireachán a dhéanamh ar neamhionannais maidir le rochtain ar uisce agus ar shláintíocht agus gníomhaíochtaí cinntitheacha a dhéanamh amhail infheistíocht i gcórais sláintíochta agus soláthair a spreagadh, lena n-áirítear córais phoiblí, éifeachtúlacht agus caomhnú uisce a chur chun cinn, mar acmhainn ghann; á iarraidh orthu, thairis sin, a ráthú nach ann d’idirdhealú maidir le rochtain ar sheirbhísí uisce agus sláintíochta, mar earraí poiblí, lena n-áiritheofar go ndéanfar iad a sholáthar do chách, go háirithe trí thosaíocht a thabhairt do mhná, do chailíní agus do ghrúpaí leochaileacha d’fhonn eisiamh sistéamach agus idirdhealú a leigheas; ag spreagadh na n-údarás chun athbhreithniú a dhéanamh ar a gcreataí reachtacha, polaitiúla agus praiticiúla i réimse an uisce trí lionsa phrionsabail agus chaighdeáin chearta an duine chun cabhrú le gníomhaíochtaí a threorú atá dírithe ar dhul i ngleic le bacainní ar dhul chun cinn; |
| --- | --- |

50.

| 51. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát. |
| --- | --- |

51.

---

(1)  IO L 327, 22.12.2000, lch. 1.

(2)  IO L 375, 31.12.1991, lch. 1.

(3)  IO L 372, 27.12.2006, lch. 19.

(4)  IO L 435, 23.12.2020, lch. 1.

(5)  IO L 328, 6.12.2008, lch. 28.

(6)  IO C 316, 22.9.2017, lch. 99.

(7)  IO C 67, 8.2.2022, lch. 25.

(8)  IO C 474, 24.11.2021, lch. 11.

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/42 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/42

---

P9_TA(2022)0347

Freagairt an Aontais ar an méadú ar phraghsanna fuinnimh san Eoraip

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 maidir le freagairt an Aontais ar an méadú ar phraghsanna fuinnimh san Eoraip (2022/2830(RSP))

(2023/C 132/07)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

Déardaoin 6. Deireadh Fómhair 2022

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/43 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/43

---

P9_TA(2022)0349

Staid chearta an duine i Háítí go háirithe a mhéid a bhaineann le foréigean droinge

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le staid chearta an duine i Háítí go háirithe a mhéid a bhaineann le foréigean droinge(2022/2856(RSP))

(2023/C 132/08)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/44 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/44

---

P9_TA(2022)0350

An beart dianteannta ar shaoirse na Meán i Maenmar, go háirithe cásanna Htet Htet Khine, Sithu Aung Myint agus Nyein Aye

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an mbeart diannteannta ar shaoirse na Meán i Maenmar, go háirithe cásanna Htet Htet Khine, Sithu Aung Myint agus Nyein Aye(2022/2857(RSP))

(2023/C 132/09)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/45 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/45

---

P9_TA(2022)0351

Staid chearta an duine agus an staid dhaonnúil le déanaí in Tigray, an Aetóip, go háirithe a mhéid a bhaineann le leanaí

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le staid chearta an duine agus an staid dhaonnúil le déanaí in Tigray, an Aetóip, go háirithe a mhéid a bhaineann le leanaí(2022/2858(RSP))

(2023/C 132/10)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/46 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/46

---

P9_TA(2022)0352

Bás Mahsa Amini agus an cur faoi chois atá á dhéanamh ar agóideoirí ar son chearta na mban san Iaráin

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le bás Mahsa Jina Amini agus an cur faoi chois atá á dhéanamh ar agóideoirí ar son chearta na mban san Iaráin(2022/2849(RSP))

(2023/C 132/11)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/47 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/47

---

P9_TA(2022)0353

An géarú ar chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 ar an ngéarú ar chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine (2022/2851(RSP))

(2023/C 132/12)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint dá rúin roimhe seo maidir leis an Úcráin agus leis an Rúis, |
| --- | --- |

—

ag féachaint dá rúin roimhe seo maidir leis an Úcráin agus leis an Rúis,

| — | ag féachaint do Chairt na Náisiún Aontaithe, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chairt na Náisiún Aontaithe,

| — | ag féachaint d’Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí, 1975, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí, 1975,

| — | ag féachaint do na ráitis ó chomhaltaí na Comhairle Eorpaí agus ó airí gnóthaí eachtracha G7 an 30 Meán Fómhair 2022 maidir leis an Úcráin, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na ráitis ó chomhaltaí na Comhairle Eorpaí agus ó airí gnóthaí eachtracha G7 an 30 Meán Fómhair 2022 maidir leis an Úcráin,

| — | ag féachaint do dhearbhú ón Ardionadaí thar ceann an Aontais Eorpaigh an 28 Meán Fómhair 2022 maidir leis na “reifrinn” bhréagacha neamhdhleathacha a reáchtáil an Rúis i réigiúin Donetsk, Kherson, Luhansk agus Zaporizhzhia, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do dhearbhú ón Ardionadaí thar ceann an Aontais Eorpaigh an 28 Meán Fómhair 2022 maidir leis na “reifrinn” bhréagacha neamhdhleathacha a reáchtáil an Rúis i réigiúin Donetsk, Kherson, Luhansk agus Zaporizhzhia,

| — | ag féachaint do phreasráiteas ó Uachtarán an Choimisiúin, Ursula von der Leyen, an 28 Meán Fómhair 2022 maidir le pacáiste nua de bhearta sriantacha i gcoinne na Rúise agus do theachtaireacht ó Uachtarán na Comhairle Eorpaí, Charles Michel, an 30 Meán Fómhair 2022 maidir le hionghabháil neamhdhleathach na Rúise ar réigiúin na hÚcráine, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phreasráiteas ó Uachtarán an Choimisiúin, Ursula von der Leyen, an 28 Meán Fómhair 2022 maidir le pacáiste nua de bhearta sriantacha i gcoinne na Rúise agus do theachtaireacht ó Uachtarán na Comhairle Eorpaí, Charles Michel, an 30 Meán Fómhair 2022 maidir le hionghabháil neamhdhleathach na Rúise ar réigiúin na hÚcráine,

| — | ag féachaint do dhearbhuithe ón Ardionadaí thar ceann an Aontais Eorpaigh an 22 Meán Fómhair 2022 maidir le cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus an 28 Meán Fómhair 2022 maidir le sceitheanna ó phíblínte gáis Nord Stream, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do dhearbhuithe ón Ardionadaí thar ceann an Aontais Eorpaigh an 22 Meán Fómhair 2022 maidir le cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine agus an 28 Meán Fómhair 2022 maidir le sceitheanna ó phíblínte gáis Nord Stream,

| — | ag féachaint do Riail 132(2) agus (4) dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 132(2) agus (4) dá Rialacha Nós Imeachta,

| A. | de bhrí, i gcomhréir le Cairt na Náisiún Aontaithe agus le prionsabail an dlí idirnáisiúnta, go bhfuil ceannasacht chomhionann ag gach stát agus nach mór dóibh staonadh ina gcaidreamh idirnáisiúnta ó fhorneart a bhagairt nó a úsáid i gcoinne iomláine chríochach nó neamhspleáchas polaitiúil aon stáit; de bhrí gurb ionann ionghabháil arna déanamh ag stát ar chríoch stáit eile trí bhagairt nó úsáid fornirt agus sárú ar Chairt na Náisiún Aontaithe agus ar phrionsabail an dlí idirnáisiúnta; de bhrí go ndearna Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe, António Guterres, an prionsabal sin a athdhearbhú le déanaí; |
| --- | --- |

A.

de bhrí, i gcomhréir le Cairt na Náisiún Aontaithe agus le prionsabail an dlí idirnáisiúnta, go bhfuil ceannasacht chomhionann ag gach stát agus nach mór dóibh staonadh ina gcaidreamh idirnáisiúnta ó fhorneart a bhagairt nó a úsáid i gcoinne iomláine chríochach nó neamhspleáchas polaitiúil aon stáit; de bhrí gurb ionann ionghabháil arna déanamh ag stát ar chríoch stáit eile trí bhagairt nó úsáid fornirt agus sárú ar Chairt na Náisiún Aontaithe agus ar phrionsabail an dlí idirnáisiúnta; de bhrí go ndearna Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe, António Guterres, an prionsabal sin a athdhearbhú le déanaí;

| B. | de bhrí go bhfuil freagracht pholaitiúil ar leith ar Chónaidhm na Rúise, mar bhuanchomhalta de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, as an tsíocháin agus an tslándáil a chothabháil ar fud an domhain, ach go bhfuil sí ag déanamh sárú go leanúnach ar phrionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe trína gníomhaíochtaí ionsaitheacha i gcoinne cheannasacht, neamhspleáchas agus iomláine chríochach na hÚcráine, agus go bhfuil sí ag tabhairt dhúshlán an chomhphobail idirnáisiúnta go hoscailte trína cuid gníomhartha neamhdhleathacha a dhéanamh, de shárú ar Chairt na Náisiún Aontaithe, fad is atá Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe ar siúl; |
| --- | --- |

B.

de bhrí go bhfuil freagracht pholaitiúil ar leith ar Chónaidhm na Rúise, mar bhuanchomhalta de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, as an tsíocháin agus an tslándáil a chothabháil ar fud an domhain, ach go bhfuil sí ag déanamh sárú go leanúnach ar phrionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe trína gníomhaíochtaí ionsaitheacha i gcoinne cheannasacht, neamhspleáchas agus iomláine chríochach na hÚcráine, agus go bhfuil sí ag tabhairt dhúshlán an chomhphobail idirnáisiúnta go hoscailte trína cuid gníomhartha neamhdhleathacha a dhéanamh, de shárú ar Chairt na Náisiún Aontaithe, fad is atá Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe ar siúl;

| C. | de bhrí, le cúpla mí anuas, gur lean Cónaidhm na Rúise dá cogadh foghach neamhdhleathach, gan chúis, gan údar i gcoinne na hÚcráine; de bhrí gur chaill an Rúis cuid shuntasach de na críocha a bhí faoi fhorghabháil aici i réigiún Kharkiv na hÚcráine agus i réigiúin eile in oirthear agus i ndeisceart na hÚcráine mar thoradh ar fhrithionsaí rathúil na hÚcráine a rinneadh go luath i mí Mheán Fómhair 2022; de bhrí, mar thoradh ar an saoradh sin, gur thángthas ar fhianaise nua de sháruithe tromchúiseacha ar chearta an duine agus de choireanna cogaidh a rinne fórsaí na Rúise agus a seach-ionadaithe, amhail olluaigheanna a raibh breis agus 440 corp iontu in Izyum; |
| --- | --- |

C.

de bhrí, le cúpla mí anuas, gur lean Cónaidhm na Rúise dá cogadh foghach neamhdhleathach, gan chúis, gan údar i gcoinne na hÚcráine; de bhrí gur chaill an Rúis cuid shuntasach de na críocha a bhí faoi fhorghabháil aici i réigiún Kharkiv na hÚcráine agus i réigiúin eile in oirthear agus i ndeisceart na hÚcráine mar thoradh ar fhrithionsaí rathúil na hÚcráine a rinneadh go luath i mí Mheán Fómhair 2022; de bhrí, mar thoradh ar an saoradh sin, gur thángthas ar fhianaise nua de sháruithe tromchúiseacha ar chearta an duine agus de choireanna cogaidh a rinne fórsaí na Rúise agus a seach-ionadaithe, amhail olluaigheanna a raibh breis agus 440 corp iontu in Izyum;

| D. | de bhrí gur dúnmharaíodh na mílte sibhialtach cheana féin agus go ndearnadh go leor eile díobh a chéasadh, a chiapadh, a fhuadach, a easáitiú le lámh láidir nó go ndearnadh ionsaí gnéis orthu; de bhrí go bhfuil neamhaird iomlán á tabhairt ar an dlí daonnúil idirnáisiúnta leis an iompar mídhaonnachtúil sin ó fhórsaí na Rúise agus óna seach-ionadaithe; |
| --- | --- |

D.

de bhrí gur dúnmharaíodh na mílte sibhialtach cheana féin agus go ndearnadh go leor eile díobh a chéasadh, a chiapadh, a fhuadach, a easáitiú le lámh láidir nó go ndearnadh ionsaí gnéis orthu; de bhrí go bhfuil neamhaird iomlán á tabhairt ar an dlí daonnúil idirnáisiúnta leis an iompar mídhaonnachtúil sin ó fhórsaí na Rúise agus óna seach-ionadaithe;

| E. | de bhrí gur chaill fórsaí na Rúise na mílte pearsanra, a thit sa ghleo nó atá ar iarraidh ó thús an ionraidh, agus gur scriosadh a gcrua-earraí míleata; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gur chaill fórsaí na Rúise na mílte pearsanra, a thit sa ghleo nó atá ar iarraidh ó thús an ionraidh, agus gur scriosadh a gcrua-earraí míleata;

| F. | de bhrí go bhfuil tacaíocht á tabhairt ag an bpobal idirnáisiúnta don Úcráin i gcónaí trí threalamh nua-aimseartha, armlón agus oiliúint a chur ar fáil agus trí fhaisnéis a roinnt, agus gur rith Comhdháil Stáit Aontaithe Mheiriceá bille le déanaí faoina soláthrófar níos mó ná USD 12,3 billiún de chúnamh; |
| --- | --- |

F.

de bhrí go bhfuil tacaíocht á tabhairt ag an bpobal idirnáisiúnta don Úcráin i gcónaí trí threalamh nua-aimseartha, armlón agus oiliúint a chur ar fáil agus trí fhaisnéis a roinnt, agus gur rith Comhdháil Stáit Aontaithe Mheiriceá bille le déanaí faoina soláthrófar níos mó ná USD 12,3 billiún de chúnamh;

| G. | de bhrí, dar le hoifigigh na hÚcráine, go dteastaíonn príomhthancanna catha nua-aimseartha, níos mó córais dromchla go haer agus córais dromchla go dromchla, iompróirí armúrtha pearsanra chomh maith le hionaid oiliúna bhreise agus rannchuidiú breise i bhfoirm armlóin ó arm na tíre; |
| --- | --- |

G.

de bhrí, dar le hoifigigh na hÚcráine, go dteastaíonn príomhthancanna catha nua-aimseartha, níos mó córais dromchla go haer agus córais dromchla go dromchla, iompróirí armúrtha pearsanra chomh maith le hionaid oiliúna bhreise agus rannchuidiú breise i bhfoirm armlóin ó arm na tíre;

| H. | de bhrí, ón 9 go dtí an 11 Meán Fómhair 2022, gur reáchtáladh toghcháin réigiúnacha agus áitiúla sa Rúis agus freisin i bPoblacht Fhéinrialaitheach Úcránach na Crimé agus i gcathair Sevastopol a ionghabhadh go neamhdhleathach, ar toghcháin iad nach n-aithníonn an tAontas; |
| --- | --- |

H.

de bhrí, ón 9 go dtí an 11 Meán Fómhair 2022, gur reáchtáladh toghcháin réigiúnacha agus áitiúla sa Rúis agus freisin i bPoblacht Fhéinrialaitheach Úcránach na Crimé agus i gcathair Sevastopol a ionghabhadh go neamhdhleathach, ar toghcháin iad nach n-aithníonn an tAontas;

| I. | de bhrí gur reáchtáladh na “reifrinn” bhréagacha seo, a eagraíodh faoi dheifir, idir an 23 agus an 27 Meán Fómhair 2022, i limistéir na hÚcráine atá faoi fhorghabháil pháirteach ag an Rúis i réigiúin Donetsk, Kherson, Luhansk agus Zaporizhzhia agus i measc mhuintir na hÚcráine a díbríodh le forneart chuig an Rúis, agus gur fhógair údaráis na Rúise céatadáin réamhordaithe agus ró-ard de rátálacha vótála agus formheasta le haghaidh na hionghabhála ag an Rúis; de bhrí gur áiríodh sa phróiseas vótála mí-úsáid shistéamach ar chearta an duine agus ar imeaglú, go háirithe saighdiúirí armtha Rúiseacha a bheith ann; de bhrí go bhfuil cosúlachtaí idir na reifrinn bhréagacha seo agus an reifreann a d’eagraigh an Rúis sa Chrimé tar éis di seilbh a ghabháil ar an leithinis go luath in 2014; de bhrí gur fhógair an Rúis ionghabháil fhoirmiúil neamhdhleathach na gcríoch sin an 30 Meán Fómhair 2022, tar éis don Dúma Stáit (State Duma) agus don Chomhairle Cónaidhme (Federation Council) formheas d’aon toil a thabhairt; |
| --- | --- |

I.

de bhrí gur reáchtáladh na “reifrinn” bhréagacha seo, a eagraíodh faoi dheifir, idir an 23 agus an 27 Meán Fómhair 2022, i limistéir na hÚcráine atá faoi fhorghabháil pháirteach ag an Rúis i réigiúin Donetsk, Kherson, Luhansk agus Zaporizhzhia agus i measc mhuintir na hÚcráine a díbríodh le forneart chuig an Rúis, agus gur fhógair údaráis na Rúise céatadáin réamhordaithe agus ró-ard de rátálacha vótála agus formheasta le haghaidh na hionghabhála ag an Rúis; de bhrí gur áiríodh sa phróiseas vótála mí-úsáid shistéamach ar chearta an duine agus ar imeaglú, go háirithe saighdiúirí armtha Rúiseacha a bheith ann; de bhrí go bhfuil cosúlachtaí idir na reifrinn bhréagacha seo agus an reifreann a d’eagraigh an Rúis sa Chrimé tar éis di seilbh a ghabháil ar an leithinis go luath in 2014; de bhrí gur fhógair an Rúis ionghabháil fhoirmiúil neamhdhleathach na gcríoch sin an 30 Meán Fómhair 2022, tar éis don Dúma Stáit (State Duma) agus don Chomhairle Cónaidhme (Federation Council) formheas d’aon toil a thabhairt;

| J. | de bhrí gur fhógair Vladimir Putin, an 21 Meán Fómhair 2022, an chéad slógadh de chuid na Rúise ó bhí an Dara Cogadh Domhanda ann; de bhrí, de réir tuairiscí sna meáin, gur gaireadh sa slógadh idir 300 000 agus 1,2 milliún cúltaca míleata chun na fórsaí armtha; de bhrí, d’ainneoin an fhógra oifigiúil go gcoinscríobhfadh na húdaráis saoránaigh a rinne seirbhís airm le déanaí agus a bhfuil taithí comhraic acu, go dtugtar le fios sna tuairiscí go bhfuil roinnt daoine á gcoinscríobh freisin nach bhfuil aon taithí mhíleata acu, go háirithe ó réigiúin bhochta agus iargúlta agus ó mhionlaigh eitneacha, agus go bhfuil daoine á gcoinscríobh mar bheart smachtúil, mar a tharla sa Chrimé atá faoi fhorghabháil na Rúise, áit ar gaireadh níos mó ná 1 500 Tatarach de chuid na Crimé chun seirbhíse; de bhrí go bhfuil tuairiscí ann freisin maidir le slógadh éigeantach ó réigiúin de chuid na hÚcráine a ionghabhadh go neamhdhleathach le déanaí; de bhrí go bhfuil tuairiscí ann go bhfuil earcaigh á gcur chuig an bhfronta beagnach a luaithe a earcaítear iad; |
| --- | --- |

J.

de bhrí gur fhógair Vladimir Putin, an 21 Meán Fómhair 2022, an chéad slógadh de chuid na Rúise ó bhí an Dara Cogadh Domhanda ann; de bhrí, de réir tuairiscí sna meáin, gur gaireadh sa slógadh idir 300 000 agus 1,2 milliún cúltaca míleata chun na fórsaí armtha; de bhrí, d’ainneoin an fhógra oifigiúil go gcoinscríobhfadh na húdaráis saoránaigh a rinne seirbhís airm le déanaí agus a bhfuil taithí comhraic acu, go dtugtar le fios sna tuairiscí go bhfuil roinnt daoine á gcoinscríobh freisin nach bhfuil aon taithí mhíleata acu, go háirithe ó réigiúin bhochta agus iargúlta agus ó mhionlaigh eitneacha, agus go bhfuil daoine á gcoinscríobh mar bheart smachtúil, mar a tharla sa Chrimé atá faoi fhorghabháil na Rúise, áit ar gaireadh níos mó ná 1 500 Tatarach de chuid na Crimé chun seirbhíse; de bhrí go bhfuil tuairiscí ann freisin maidir le slógadh éigeantach ó réigiúin de chuid na hÚcráine a ionghabhadh go neamhdhleathach le déanaí; de bhrí go bhfuil tuairiscí ann go bhfuil earcaigh á gcur chuig an bhfronta beagnach a luaithe a earcaítear iad;

| K. | de bhrí gur eascair agóidí as an bhfógra maidir le slógadh na Rúise, agus ghabh údaráis na Rúise níos mó ná 2 400 léirsitheoir go dtí seo; de bhrí, ó fógraíodh an slógadh, gur theith na céadta míle Rúiseach ón Rúis chun éalú ón gcoinscríobh; de bhrí go bhfuil ionaid choinscríofa curtha ar bun ag údaráis na Rúise ag roinnt pointí trasnaithe teorann chun fógraí chun seirbhíse a sheirbheáil ar an láthair agus chun saoránaigh a dhíspreagadh ón tír a fhágáil; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur eascair agóidí as an bhfógra maidir le slógadh na Rúise, agus ghabh údaráis na Rúise níos mó ná 2 400 léirsitheoir go dtí seo; de bhrí, ó fógraíodh an slógadh, gur theith na céadta míle Rúiseach ón Rúis chun éalú ón gcoinscríobh; de bhrí go bhfuil ionaid choinscríofa curtha ar bun ag údaráis na Rúise ag roinnt pointí trasnaithe teorann chun fógraí chun seirbhíse a sheirbheáil ar an láthair agus chun saoránaigh a dhíspreagadh ón tír a fhágáil;

| L. | de bhrí go leanann fórsaí na Rúise de sheilbh a ghabháil ar Ghléasra Cumhachta Núicléiche Zaporizhzhia (ZNPP); de bhrí gur fhuadaigh fórsaí na Rúise Ihor Murashov, Ard-Stiúrthóir ZNPP, an 30 Meán Fómhair 2022 agus gur scaoileadh saor é ina dhiaidh sin; de bhrí gurb é ZNPP an gléasra cumhachta núicléiche is mó san Eoraip agus go ndearnadh an t-imoibreoir deireanach a dhíchumhachtú go luath i mí Mheán Fómhair 2022 mar gheall ar throid sa ghléasra agus timpeall air; de bhrí go bhfuil an baol fós ann go dtarlódh tubaiste núicléach, áfach; |
| --- | --- |

L.

de bhrí go leanann fórsaí na Rúise de sheilbh a ghabháil ar Ghléasra Cumhachta Núicléiche Zaporizhzhia (ZNPP); de bhrí gur fhuadaigh fórsaí na Rúise Ihor Murashov, Ard-Stiúrthóir ZNPP, an 30 Meán Fómhair 2022 agus gur scaoileadh saor é ina dhiaidh sin; de bhrí gurb é ZNPP an gléasra cumhachta núicléiche is mó san Eoraip agus go ndearnadh an t-imoibreoir deireanach a dhíchumhachtú go luath i mí Mheán Fómhair 2022 mar gheall ar throid sa ghléasra agus timpeall air; de bhrí go bhfuil an baol fós ann go dtarlódh tubaiste núicléach, áfach;

| M. | de bhrí gur thug Vladimir Putin rabhadh in aitheasc teilifíse an 21 Meán Fómhair 2022, dá mba rud é go mbeadh iomláine chríochach na Rúise faoi bhagairt, eadhon críocha na hÚcráine ar ionghabhadh go neamhdhleathach iad, go ndéanfaí “úsáid a bhaint go cinnte as na modhanna ar fad atá ar fáil dúinn chun an Rúis agus ár muintir a chosaint”; de bhrí gur dúmhál núicléach sách soiléir atá sna focail “na modhanna ar fad atá ar fáil dúinn”; |
| --- | --- |

M.

de bhrí gur thug Vladimir Putin rabhadh in aitheasc teilifíse an 21 Meán Fómhair 2022, dá mba rud é go mbeadh iomláine chríochach na Rúise faoi bhagairt, eadhon críocha na hÚcráine ar ionghabhadh go neamhdhleathach iad, go ndéanfaí “úsáid a bhaint go cinnte as na modhanna ar fad atá ar fáil dúinn chun an Rúis agus ár muintir a chosaint”; de bhrí gur dúmhál núicléach sách soiléir atá sna focail “na modhanna ar fad atá ar fáil dúinn”;

| N. | de bhrí gur tugadh faoi deara, an 26 agus an 27 Meán Fómhair 2022, gur tháinig laghdú suntasach ar an mbrú i bpíblínte Nord Stream 1 agus 2 mar gheall ar sceitheadh a measadh a bheith mar thoradh ar phléascanna d’aon ghnó faoi uisce ar dócha go ndearna gníomhaí stáit innealtóireacht orthu; de bhrí, cé gur deacair méid beacht an mheatáin atá ag éalú isteach san atmaisféar a thomhas, gur dócha gur méid suntasach é agus go mbeidh tionchar díobhálach aige ar an gcomhshaol; |
| --- | --- |

N.

de bhrí gur tugadh faoi deara, an 26 agus an 27 Meán Fómhair 2022, gur tháinig laghdú suntasach ar an mbrú i bpíblínte Nord Stream 1 agus 2 mar gheall ar sceitheadh a measadh a bheith mar thoradh ar phléascanna d’aon ghnó faoi uisce ar dócha go ndearna gníomhaí stáit innealtóireacht orthu; de bhrí, cé gur deacair méid beacht an mheatáin atá ag éalú isteach san atmaisféar a thomhas, gur dócha gur méid suntasach é agus go mbeidh tionchar díobhálach aige ar an gcomhshaol;

| O. | de bhrí gur fhógair an tUachtarán Volodymyr Zelenskyy an 30 Meán Fómhair 2022 go raibh iarratas oifigiúil déanta ag an Úcráin maidir le ballraíocht in Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT); |
| --- | --- |

O.

de bhrí gur fhógair an tUachtarán Volodymyr Zelenskyy an 30 Meán Fómhair 2022 go raibh iarratas oifigiúil déanta ag an Úcráin maidir le ballraíocht in Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT);

| 1. | ag meabhrú thacaíocht dhaingean an Aontais Eorpaigh don Úcráin agus dá ceannasacht, dá neamhspleáchas agus dá hiomláine chríochach laistigh de theorainneacha a aithnítear go hidirnáisiúnta; ag cáineadh, sna téarmaí is láidre is féidir, an chogaidh fhoghaigh neamhdhleathaigh gan údar gan chúis atá ar bun ag an Rúis i gcoinne na hÚcráine; á mheabhrú go bhfuil freagracht iomlán ar an Rúis as an gcogadh, nach mór di stop láithreach a chur leis an gcogadh agus a fórsaí agus a seachfhórsaí uile a tharraingt siar ó gach críoch de chuid na hÚcráine a aithnítear go hidirnáisiúnta; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag moladh mhisneach mór mhuintir na hÚcráine, atá ag fulaingt íobairtí ollmhóra chun a dtír agus luachanna Eorpacha a chosaint, amhail an tsaoirse, an dínit agus an daonlathas; á mheabhrú go bhfuil ceart dlisteanach ag an Úcráin, i gcomhréir le hAirteagal 51 de Chairt na Náisiún Aontaithe, í féin a chosaint i gcoinne chogadh foghach na Rúise chun smacht iomlán a ghabháil an athuair ar a críoch iomlán laistigh dá teorainneacha a aithnítear go hidirnáisiúnta; ag moladh chrógacht fhórsaí armtha na hÚcráine agus a ngníomhaíochtaí thar a bheith éifeachtach ó thaobh an chomhraic agus ó thaobh na moráltachta de, agus ag aithint an mhéid shuntasaigh atá á dhéanamh acu maidir le slándáil na hEorpa; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á iarraidh ar gach tír agus ar gach eagraíocht idirnáisiúnta cogadh foghach na Rúise agus a hiarrachtaí críoch a fháil le forneart agus trína reifrinn bhréagacha a cháineadh go neamhbhalbh; á iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit a bheith rannpháirteach go gníomhach leis an iliomad rialtas a bhfuil seasamh neodrach glactha acu maidir le hionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine, chun cur i gcoinne láidir idirnáisiúnta a thógáil i gcoinne aon athraithe le fórsa ar theorainneacha na hÚcráine agus an dlí idirnáisiúnta a chosaint; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ag cáineadh go láidir na sáruithe ollmhóra agus tromchúiseacha ar chearta an duine agus na coireanna cogaidh a rinne fórsaí armtha na Rúise, a seachfhórsaí agus na húdaráis forghabhála atá lonnaithe ag an Rúis san Úcráin; á áitiú nach mór na hoifigigh rialtais agus na ceannairí míleata atá freagrach, chomh maith le déantóirí coireanna cogaidh agus coireanna in aghaidh an chine dhaonna, lena n-áirítear cinedhíothú, a thabhairt chun cuntais; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á iarraidh ar na Ballstáit agus ar thíortha eile a thacaíonn leis an Úcráin a gcúnamh míleata a mhéadú go mór, go háirithe sna limistéir ina n-iarrann Rialtas na hÚcráine é, chun go mbeidh an Úcráin in ann smacht iomlán a ghabháil an athuair ar a críoch iomlán a aithnítear go hidirnáisiúnta agus í féin a chosaint go rathúil i gcoinne aon ionsaí breise ón Rúis; á iarraidh go ndéanfaí breithniú ar an bhféidearthacht go mbeadh saoráid ann a dhéanfadh cúnamh míleata a léasú nó a thabhairt ar iasacht don Úcráin; á iarraidh ar na Ballstáit a bhfuil drogall orthu, go háirithe, a gcion cothrom den chúnamh míleata is gá a sholáthar chun cabhrú leis an gcogadh a ghiorrú; á mheabhrú má tá braiteoireacht ar siúl acu atá ag tacú leis an Úcráin, nach gcuireann sé sin ach síneadh leis an gcogadh, fad atá Úcráinigh neamhchiontacha á marú; á iarraidh ar cheannairí AE aontacht bhuan a chothú i measc na mBallstát agus tíortha a bhfuil an dearcadh céanna acu chun tacú go hiomlán agus go neamhchoinníollach leis an Úcráin i gcoinne chogadh foghach na Rúise; |
| --- | --- |

5.

| 6. | á iarraidh ar Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála comhordú a dhéanamh ar a seachadtaí arm trí shásra an tí imréitigh de chuid na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS), lena n-áirítear tionscnamh AE chun ardchórais arm amhail tancanna Leopard a sheachadadh; á iarraidh ar na Ballstáit tús a chur láithreach bonn le hoiliúint a chur ar shaighdiúirí na hÚcráine ina leith sin; |
| --- | --- |

6.

| 7. | á cháineadh go haonchiallach gur neamhdhleathach agus neamhdhlisteanach a bhí na reifrinn bhréagacha a rinneadh faoi dhíriú gunna chun ionghabháil a dhéanamh ar réigiúin Donetsk, Kherson, Luhansk agus Zaporizhzhia; á mheabhrú go ndearnadh na reifrinn de shárú ar Chairt na Náisiún Aontaithe agus de shárú ar an dlí idirnáisiúnta; ag diúltú do thorthaí bréagacha na reifreann agus d’aitheantas a thabhairt dóibh agus d’ionchorprú na gcríoch sin ina dhiaidh sin sa Rúis; á mheas go bhfuil a dtorthaí ar neamhní go hiomlán; á mheas gur géarú contúirteach agus neamhfhreagrach í an ionghabháil a fógraíodh agus gur sárú follasach é ar an dlí idirnáisiúnta agus ar Chairt na Náisiún Aontaithe lena ráthaítear síocháin idirnáisiúnta, slándáil, iomláine chríochach agus ceannasacht na stát uile, ar sárú é nach féidir leis an bpobal idirnáisiúnta neamhaird a thabhairt air agus nach dtabharfar neamhaird air; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ag cáineadh fhoraithne uachtaránachta na Rúise a eisíodh an 29 Meán Fómhair 2022 maidir le haitheantas a thabhairt do “neamhspleáchas” réigiúin Kherson agus Zaporizhzhia san Úcráin, chomh maith leis na conarthaí neamhdhleathacha maidir le lánpháirtiú i gCónaidhm na Rúise a síníodh an 30 Meán Fómhair 2022; á chur in iúl go dtacaíonn sí go huile is go hiomlán le beartas AE maidir le neamhaitheantas ar ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha na Rúise i gcoinne na hÚcráine, lena n-áirítear ionghabháil, agus á iarraidh, dá bhrí sin, ar an gComhairle smachtbhannaí tromchúiseacha breise a ghlacadh mar fhreagairt ar na gníomhartha sin; |
| --- | --- |

8.

| 9. | á chur in iúl gur geal léi na tograí ón gCoimisiún le haghaidh an 8ú pacáiste smachtbhannaí i gcoinne na Rúise; á iarraidh ar na Ballstáit uile an pacáiste smachtbhannaí a fhormheas go pras, aon mhoill fhéinleasach a sheachaint, agus na smachtbhannaí a chur chun feidhme go críochnúil; á iarraidh go gcuirfí réimsí nua san áireamh sna smachtbhannaí, lena n-áirítear rochtain Gazprombank, Alfa Bank, Rosbank, Tinkoff Bank, Saint Petersburg Bank, Bhanc Forbartha Réigiúnaí na Rúise agus Far Eastern Bank ar SWIFT a ghearradh, agus smachtbhannaí i gcoinne criptea-shócmhainní agus criptea-airgeadraí a neartú tuilleadh ag an am céanna; á iarraidh ar institiúidí AE agus ar na Ballstáit aontacht AE a choinneáil agus an brú ar an gCreimil a mhéadú, lena n-áirítear trí phacáistí smachtbhannaí breise, lena n-áirítear toirmeasc ar onnmhairiú aon táirge ardteicneolaíochta agus earraí straitéiseacha, agus smachtbhannaí eile atá dírithe ar gheilleagar agus bonn tionsclaíoch na Rúise a lagú go straitéiseach, go háirithe an coimpléasc tionsclaíoch míleata; ag tacú le glacadh smachtbhannaí aonair i gcoinne daoine agus eintiteas a bhfuil baint dhíreach acu le díbirt agus le huchtú éigeantach leanaí Úcránacha agus le heagrú agus le breathnóireacht na “reifreann” bréagach neamhdhleathach, chomh maith le comhaltaí uile pháirtithe an Dúma atá i seilbh oifigí i bparlaimintí tofa ar gach leibhéal, lena n-áirítear ar na leibhéil réigiúnacha agus bardasacha; á iarraidh ar na Ballstáit aon dul timpeall ar na smachtbhannaí a chosc, a imscrúdú agus a ionchúiseamh go gníomhach; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na comhreachtóirí oibriú go pras chun an córas dlí maidir le coigistiú sócmhainní arna reo leis na smachtbhannaí a thabhairt chun críche; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ag athdhearbhú a hiarrata go gcuirfí trádbhac iomlán agus láithreach ar allmhairí breoslaí iontaise agus úráiniam ón Rúis, agus go n-éireofaí as píblínte Nord Stream 1 agus 2 go hiomlán, chun deireadh a chur le meaisín cogaidh Putin a mhaoiniú le hairgead AE; á iarraidh go gcuirfí toirmeasc breise ar thíotáiniam, alúmanam, copar, nicil, pallaidiam, róidiam agus diamaint amha agus phróiseáilte a bheith á gceannach, á n-allmhairiú agus á n-iompar ón Rúis nó tríd an Rúis go AE, agus ar iarann agus cruach de thionscnamh na Rúise nó a onnmhairíodh as an Rúis a bheith á n-allmhairiú, lena n-áirítear amhiarann agus táirgí leathchríochnaithe, agus é mar aidhm leis laghdú a dhéanamh ar rochtain na Rúise ar ioncaim; á iarraidh go ndéanfaí rochtain na Rúise ar acmhainní bunúsacha tionsclaíocha, teicneolaíochtaí agus seirbhísí a íoslaghdú, go háirithe iad siúd a bhfuil gá acu le tionscal míleata an stáit is ionsaitheoir; |
| --- | --- |

10.

| 11. | ag tabhairt rabhadh do réimeas Aliaksandr Lukashenka i gcoinne neartú a dhéanamh ar chogadh ionsaitheach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, lena n-áirítear ina cuid iarrachtaí slógtha agus ar choinscríofaigh a óstáil ar a talamh; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle an Bhealarúis a áireamh sa bhabhta nua smachtbhannaí a bhaineann le slógadh; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ag cáineadh an tslógaidh sa Rúis, agus á iarraidh go gcuirfí deireadh láithreach le coinscríobh neamhdheonach; ag cáineadh na mbeart lena gcuirtear iallach ar chónaitheoirí chríocha na hÚcráine atá faoi fhorghabháil shealadach seirbhís a dhéanamh i bhfórsaí armtha nó cúnta na Rúise, rud a thoirmeasctar faoi Choinbhinsiún na Ginéive maidir le Cosaint Daoine Sibhialta in Aimsir Chogaidh; ag achainí go láidir ar mhuintir uile na Rúise a sheachaint go dtarraingeofaí isteach sa chogadh seo iad, ar cogadh é a sháraíonn an dlí idirnáisiúnta agus a cháin tromlach mór de thíortha dá bhrí sin, arbh é an t-aon chúis a fógraíodh é ná chun réimeas creachlathach neamhdhaonlathach sa Rúis a dhearbhú, agus a scriosfaidh geilleagar na Rúise agus ionchais mhuintir na Rúise maidir le todhchaí shábháilte agus rathúil ar deireadh; ag tathant ar na Ballstáit víosaí daonnúla a eisiúint do shaoránaigh na Rúise a bhfuil cosaint de dhíth orthu, amhail iad siúd a ndearnadh géarleanúint pholaitiúil orthu; |
| --- | --- |

12.

| 13. | á iarraidh ar na Ballstáit treoirlínte an Choimisiúin maidir le heisiúint ginearálta víosaí i ndáil le hiarratasóirí Rúiseacha agus rialuithe shaoránaigh na Rúise ag na teorainneacha seachtracha a chur chun feidhme go hiomlán, i gcomhréir iomlán le dlí AE agus leis an dlí idirnáisiúnta, agus a áirithiú go ndéileálfar ar bhonn aonair le gach iarratas ar thearmann arna dhéanamh inter alia ag easaontóirí, tréigtheoirí, éalaitheoirí ó choinscríobh agus gníomhaithe, agus ábhair imní slándála an Bhallstáit aíochta á gcur san áireamh agus ag gníomhú agus i gcomhréir le acquis tearmainn AE; á iarraidh ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún dlúthfhaireachán a dhéanamh ar an staid maidir le víosaí Rúiseacha; |
| --- | --- |

13.

| 14. | á iarraidh ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar na Ballstáit tacaíocht a mhéadú do thíortha sa Chugas Theas agus san Áise Láir, a bhfuil líon suntasach saoránach Rúiseach á bhfáil acu, go háirithe an tSeoirsia, an Chasacstáin, an Úisbéiceastáin, an Airméin agus an Chirgeastáin, chun cobhsaíocht a choinneáil sna réigiúin sin; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ag cáineadh na foraithne ó uachtarán na Rúise ón 5 Deireadh Fómhair 2022 lena n-ainmnítear Zaporizhzhia NPP mar “réadmhaoin chónaidhme” agus lena dtugtar treoir do rialtas na Rúise seilbh a ghlacadh air; á éileamh go dtarraingeofaí pearsanra míleata na Rúise siar láithreach ó ZNPP agus timpeall air agus go gcruthófaí crios dímhíleataithe timpeall air; á mheabhrú go bhféadfadh mórthubaiste le hiarmhairtí doshamhlaithe a bheith mar thoradh ar an troid timpeall ar an ngléasra; |
| --- | --- |

15.

| 16. | ag cáineadh na mbagairtí ón Rúis a tharla le déanaí chun airm núicléacha a úsáid mar bhagairtí atá mífhreagrach agus contúirteach; á iarraidh ar na Ballstáit agus ar na comhpháirtithe idirnáisiúnta freagairt thapa agus chinntitheach a ullmhú i gcás ina ndéanfadh an Rúis ionsaí núicléach ar an Úcráin; á iarraidh ar an Rúis deireadh a chur láithreach lena bagairtí ar ghéarú núicléach, i bhfianaise na n-iarmhairtí domhanda a bheadh ann do shaol an duine agus don chomhshaol sna blianta amach romhainn i gcás aon tubaiste núicléach; á mheabhrú go bhfuil aon iarracht a dhéanann an Rúis ionsaithe ar chríocha faoi fhorghabháil a léiriú mar ionsaí ar an Rúis agus, ar an gcaoi sin, mar fhorais d’ionsaí núicléach, neamhdhleathach agus gan bhunús agus nach gcuirfidh sé bac ar an Aontas Eorpach cúnamh breise a sholáthar don Úcráin maidir lena féinchosaint; |
| --- | --- |

16.

| 17. | á iarraidh ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar na Ballstáit tacaíocht agus comhar a mhéadú don tsochaí shibhialta agus do na meáin shaora san Úcráin agus sa Rúis; á chur i bhfáth ar mhaithe le hathléimneacht agus acmhainneacht na hÚcráine an fód a sheasamh in aghaidh chogadh foghach na Rúise go bhfuil gá le béim níos mó a chur ar ghníomhaithe daonnúla san Úcráin agus tacaíocht níos mó a thabhairt dóibh, lena n-áirítear béim ar leith ar na gníomhaithe sin a thacaíonn le mná; á iarraidh ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar na Ballstáit leanúint de dhídean sealadach a sholáthar in AE do dhaoine atá ag teitheadh ón gcogadh, agus cuidiú le doiciméid taistil shealadacha a eisiúint lena gcuirfear ar chumas shaoránaigh na hÚcráine atá sáinnithe sa Rúis gan a ndoiciméid aitheantais ná taistil an tír a fhágáil más mian leo; ag cáineadh iarrachtaí córasacha ar thaobh na Rúise chun moill a chur ar theacht isteach dídeanaithe ón Úcráin chuig AE ar theorainneacha na hEastóine agus na Laitvia, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le mór-ghéarchéim dhaonnúil go luath; á iarraidh ar na Ballstáit agus ar a rialú teorann gan bac a chur ar dhídeanaithe den sórt sin teacht isteach in AE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | á iarraidh ar an gCoimisiún oibriú ar phacáiste cuimsitheach téarnaimh don Úcráin, ar pacáiste é ba cheart a bheith dírithe ar fhaoiseamh, atógáil agus téarnamh láithreach, meántéarmach agus fadtéarmach na tíre agus cabhrú tuilleadh le fás an gheilleagair a neartú, ag tosú láithreach i gcás inarb iomchuí; á mheabhrú gur cheart an pacáiste téarnaimh a bheith faoi stiúir go comhpháirteach ag an Aontais, institiúidí airgeadais idirnáisiúnta agus comhpháirtithe atá ar aon intinn; á iarraidh go n-úsáidfí acmhainneacht riachtanach bhuiséad an Aontais chun tacú leis an bpacáiste téarnaimh; |
| --- | --- |

18.

| 19. | á chur in iúl gur mór aici saoránaigh na Rúise a cháineann an cogadh; ag cáineadh ghabháil na mílte agóideoirí síochánta ag údaráis na Rúise agus á iarraidh go scaoilfear saor láithreach iad; |
| --- | --- |

19.

| 20. | á iarraidh ar an gCoimisiún, ar SEGS agus ar na Ballstáit tús a chur le machnamh ar conas plé leis an Rúis amach anseo agus conas cabhrú léi le haistriú rathúil ó réimeas forlámhach go tír dhaonlathach a dhiúltaíonn do bheartais athbhreithnitheacha agus impiriúlacha; á mheas gur chéim thosaigh a bheadh ann d’institiúidí an Aontais dul i dteagmháil le ceannairí daonlathacha na Rúise agus leis an tsochaí shibhialta agus tacaíocht a shlógadh dá gclár oibre maidir le Rúis dhaonlathach; ag tacú le mol daonlathais a chruthú don Rúis, arna óstáil ag Parlaimint na hEorpa; |
| --- | --- |

20.

| 21. | á mheabhrú gur tharla pléascanna faoi uisce ar phíblínte Nord Stream nuair a osclaíodh Píopa nua Mhuir Bhailt go hoifigiúil a nascann an Iorua leis an bPolainn tríd an Danmhairg; á chreidiúint nach comhtharlú a bhí sna pléascanna faoi uisce ar phíblínte Nord Stream agus go bhfuil méadú ag teacht ar an tuairimíocht gur tharla sé mar thoradh ar ghníomh comhordaithe d’aon ghnó arna dhéanamh ag gníomhaí stáit; á chreidiúint go léiríonn na pléascanna i bpíblínte Nord Stream cé chomh dainséarach a bhí an beartas an spleáchas ar bhreoslaí iontaise na Rúise a mhéadú agus á chreidiúint go bhfuil armáil an fhuinnimh tar éis dul i ndéine; á iarraidh ar na Ballstáit dlús a chur le bonneagar criticiúil Eorpach a chosaint agus déileáil leis mar thosaíocht, lena n-áirítear píblínte agus cáblaí amach-ón gcósta, agus a athléimneacht i gcoinne ionsaithe seachtracha a mhéadú agus tuilleadh tacaíochta a thabhairt d’athléimneacht chomhpháirtithe AE in Oirthear na hEorpa agus sna Balcáin Thiar; á iarraidh ar na Ballstáit imscrúdú a dhéanamh ar shabaitéireacht phíblínte gáis Nord Stream; á mheas gur ionsaí comhshaoil ar AE iad na pléascanna faoi uisce d’aon ghnó; |
| --- | --- |

21.

| 22. | á iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit oibriú le comhlachtaí idirnáisiúnta chun fianaise a bhailiú agus chun tacú le himscrúdú na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta ar choireanna cogaidh arna ndéanamh laistigh de chríoch na hÚcráine ón 20 Feabhra 2014 ar aghaidh; |
| --- | --- |

22.

| 23. | á iarraidh go mbunófaí binse idirnáisiúnta ad hoc maidir le coir an ionsaithe i gcoinne na hÚcráine, ina ndéanfaí ionchúiseamh ar Putin agus ar oifigigh shibhialta agus mhíleata uile na Rúise i dteannta a n-ionadaithe atá freagrach as an gcogadh san Úcráin a ollphleanáil, a sheoladh agus a stiúradh; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ag cáineadh straitéis il-leibhéil na Rúise chun insintí bréagacha agus saofa agus idé-eolaíocht nua impiriúlaíoch Russkiy Mir a thabhairt isteach, a mhéadú agus a scaipeadh ar fud an domhain; á iarraidh ar AE agus ar a Bhallstáit smachtbhannaí a chur ar eintitis, ar dhaoine aonair agus ar ionadaithe eile na Rúise a scaipeann bréagaisnéis na Rúise agus bearta breise a dhéanamh chun déileáil le harmú faisnéise na Rúise; |
| --- | --- |

24.

| 25. | á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát, chuig Comhairle na hEorpa, chuig an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip, chuig Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine, chuig Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe, chuig an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Imirce, chuig Coiste Idirnáisiúnta na Croise Deirge, chuig an gCúirt Choiriúil Idirnáisiúnta, chuig Uachtarán, Rialtas agus Parlaimint na hÚcráine, chuig Uachtarán, Rialtas agus Parlaimint Chónaidhm na Rúise, agus chuig údaráis na Bealarúise. |
| --- | --- |

25.

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/52 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/52

---

P9_TA(2022)0354

An toradh ar athbhreithniú an Choimisiúin ar an bplean gníomhaíochta 15 phointe maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an toradh ar athbhreithniú an Choimisiúin ar an bplean gníomhaíochta 15 phointe maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (2022/2692(RSP))

(2023/C 132/13)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/53 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/53

---

P9_TA(2022)0355

Cur chuige AE maidir le Bainistiú Tráchta Spáis – Rannchuidiú AE chun aghaidh a thabhairt ar dhúshlán domhanda

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le cur chuige AE i leith Bainistiú Tráchta Spáis – Rannchuidiú AE chun aghaidh a thabhairt ar dhúshlán domhanda (2022/2641(RSP))

(2023/C 132/14)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/54 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/54

---

P9_TA(2022)0356

Móiminteam do na hAigéin chun Rialachas agus Bithéagsúlacht na nAigéan a neartú

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le móiminteam do na hAigéin: chun rialachas agus bithéagsúlacht na nAigéan a neartú(2022/2836(RSP))

(2023/C 132/15)

Níl an téacs seo ar fáil as Gaeilge

---

MOLTAÍ

Parlaimint na hEorpa

Dé Céadaoin 5. Deireadh Fómhair 2022

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/55 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/55

---

P9_TA(2022)0345

Caidreamh straitéiseach agus comhpháirtíocht an Aontais le Corn na hAfraice

Moladh ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Deireadh Fómhair 2022 ar mholadh ó Pharlaimint na hEorpa don Chomhairle, don Choimisiún, do Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála maidir le caidreamh straitéiseach agus comhpháirtíocht an Aontais le Corn na hAfraice (2021/2206(INI))

(2023/C 132/16)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 10 Bealtaine 2021 dar teideal “Corn na hAfraice: tosaíocht gheostraitéiseach don Aontas”, agus go háirithe mír 28 díobh maidir le rochtain ar chearta gnéis agus atáirgthe agus urraim dóibh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 10 Bealtaine 2021 dar teideal “Corn na hAfraice: tosaíocht gheostraitéiseach don Aontas”, agus go háirithe mír 28 díobh maidir le rochtain ar chearta gnéis agus atáirgthe agus urraim dóibh,

| — | ag féachaint do ráiteas comhpháirteach deiridh an 18 Feabhra 2022 ón séú Cruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus an tAontas Afracach dar teideal “Fís Chomhpháirteach do 2030”, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do ráiteas comhpháirteach deiridh an 18 Feabhra 2022 ón séú Cruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus an tAontas Afracach dar teideal “Fís Chomhpháirteach do 2030”,

| — | ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 25 Meitheamh 2018 maidir le Corn na hAfraice agus an Mhuir Rua, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 25 Meitheamh 2018 maidir le Corn na hAfraice agus an Mhuir Rua,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2020 ar an gcomhar slándála idir AE agus an Afraic i réigiún na Saiheile, Iarthar na hAfraice agus i gCorn na hAfraice (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2020 ar an gcomhar slándála idir AE agus an Afraic i réigiún na Saiheile, Iarthar na hAfraice agus i gCorn na hAfraice (1),

| — | ag féachaint don Chompás Straitéiseach don tSlándáil agus don Chosaint a glacadh an 21 Márta 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chompás Straitéiseach don tSlándáil agus don Chosaint a glacadh an 21 Márta 2022,

| — | ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 maidir le Straitéis nua idir AE agus an Afraic – comhpháirtíocht don fhorbairt inbhuanaithe agus chuimsitheach (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 25 Márta 2021 maidir le Straitéis nua idir AE agus an Afraic – comhpháirtíocht don fhorbairt inbhuanaithe agus chuimsitheach (2),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 25 Samhain 2021 maidir leis an staid sa tSomáil (3), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 25 Samhain 2021 maidir leis an staid sa tSomáil (3),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir leis an staid i gcampa dídeanaithe Kakuma, sa Chéinia (4), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir leis an staid i gcampa dídeanaithe Kakuma, sa Chéinia (4),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 20 Eanáir 2022 maidir leis an ngéarchéim pholaitiúil sa tSúdáin (5), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 20 Eanáir 2022 maidir leis an ngéarchéim pholaitiúil sa tSúdáin (5),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 26 Samhain 2020 maidir leis an staid san Aetóip (6), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 26 Samhain 2020 maidir leis an staid san Aetóip (6),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 7 Deireadh Fómhair 2021 maidir leis an ngéarchéim dhaonnúil in Tigray (7), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 7 Deireadh Fómhair 2021 maidir leis an ngéarchéim dhaonnúil in Tigray (7),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 11 Feabhra 2021 maidir leis an staid pholaitiúil in Uganda (8), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 11 Feabhra 2021 maidir leis an staid pholaitiúil in Uganda (8),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le staid na ndaoine LADTI in Uganda (9), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le staid na ndaoine LADTI in Uganda (9),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 8 Deireadh Fómhair 2020 maidir leis an Eiritré, go háirithe cás Dawit Isaak (10), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 8 Deireadh Fómhair 2020 maidir leis an Eiritré, go háirithe cás Dawit Isaak (10),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2016 maidir leis an staid san Eiritré (11), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 10 Márta 2016 maidir leis an staid san Eiritré (11),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 18 Bealtaine 2017 maidir leis n tSúdáin Theas (12), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 18 Bealtaine 2017 maidir leis n tSúdáin Theas (12),

| — | ag féachaint do rún uaithi an 12 Bealtaine 2016 maidir le Djibouti (13), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 12 Bealtaine 2016 maidir le Djibouti (13),

| — | ag féachaint do rúin 1325, 1820, 1888, 1889, 1960, 2106, 2122, 2242, 2467 agus 2493 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir leis na mná, an tsíocháin agus an tslándáil, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rúin 1325, 1820, 1888, 1889, 1960, 2106, 2122, 2242, 2467 agus 2493 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir leis na mná, an tsíocháin agus an tslándáil,

| — | ag féachaint do rúin 2250, 2419 agus 2535 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir leis an óige, an tsíocháin agus an tslándáil, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rúin 2250, 2419 agus 2535 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir leis an óige, an tsíocháin agus an tslándáil,

| — | ag féachaint do na rúin ó Choimisiún na hAfraice um Chearta an Duine agus um Chearta Pobal ó mhí na Bealtaine 2014 maidir le cosaint ar fhoréigean agus ar sháruithe eile ar chearta an duine i gcoinne daoine ar bhonn a ngnéaschlaonadh nó a bhféiniúlacht inscne, bíodh sin iarbhír nó braite, agus ó mhí na Bealtaine 2017 maidir le staid chosantóirí chearta an duine san Afraic, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na rúin ó Choimisiún na hAfraice um Chearta an Duine agus um Chearta Pobal ó mhí na Bealtaine 2014 maidir le cosaint ar fhoréigean agus ar sháruithe eile ar chearta an duine i gcoinne daoine ar bhonn a ngnéaschlaonadh nó a bhféiniúlacht inscne, bíodh sin iarbhír nó braite, agus ó mhí na Bealtaine 2017 maidir le staid chosantóirí chearta an duine san Afraic,

| — | ag féachaint do na treoirlínte maidir le saoirse comhlachais agus comhthionóil a ghlac Coimisiún na hAfraice um Chearta an Duine agus um Chearta Pobal le linn a 60ú gnáthsheisiún i mí na Bealtaine 2017, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do na treoirlínte maidir le saoirse comhlachais agus comhthionóil a ghlac Coimisiún na hAfraice um Chearta an Duine agus um Chearta Pobal le linn a 60ú gnáthsheisiún i mí na Bealtaine 2017,

| — | ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 25 Márta 2020 i dtaca le plean gníomhaíochta AE maidir le cearta an duine agus leis an daonlathas le haghaidh 2020-2024 (JOIN(2020)0005), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 25 Márta 2020 i dtaca le plean gníomhaíochta AE maidir le cearta an duine agus leis an daonlathas le haghaidh 2020-2024 (JOIN(2020)0005),

| — | ag féachaint do phlean gníomhaíochta AE maidir le cearta an duine agus leis an daonlathas 2015-2019, agus go háirithe do ghníomhaíocht 22(b) de, lena leagtar amach an fhreagracht atá ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, ar an gCoimisiún, ar an gComhairle agus ar na Ballstáit beartas AE maidir leis an gceartas idirthréimhseach a fhorbairt agus a chur chun feidhme, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do phlean gníomhaíochta AE maidir le cearta an duine agus leis an daonlathas 2015-2019, agus go háirithe do ghníomhaíocht 22(b) de, lena leagtar amach an fhreagracht atá ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, ar an gCoimisiún, ar an gComhairle agus ar na Ballstáit beartas AE maidir leis an gceartas idirthréimhseach a fhorbairt agus a chur chun feidhme,

| — | ag féachaint don Choinbhinsiún maidir le Toirmeasc ar Úsáid, Stoc-Charnadh, Táirgeadh agus Aistriú Mianach Frithphearsanra agus maidir lena nDíothú agus don Choinbhinsiún maidir le Cnuasmhuinisin. |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Choinbhinsiún maidir le Toirmeasc ar Úsáid, Stoc-Charnadh, Táirgeadh agus Aistriú Mianach Frithphearsanra agus maidir lena nDíothú agus don Choinbhinsiún maidir le Cnuasmhuinisin.

| — | ag féachaint don chomhaontú a síníodh ag an tríú Fóram Aireachta Réigiúnach maidir leis an Imirce i Nairobi, an Chéinia an 1 Aibreán 2022, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú a síníodh ag an tríú Fóram Aireachta Réigiúnach maidir leis an Imirce i Nairobi, an Chéinia an 1 Aibreán 2022,

| — | ag féachaint do Rún 2628 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 31 Márta 2022, lenar athchumraíodh Misean an Aontais Afracaigh sa tSomáil (AMISOM) i Misean Aistrithe an Aontais Afracaigh sa tSomáil (ATMIS), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rún 2628 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe an 31 Márta 2022, lenar athchumraíodh Misean an Aontais Afracaigh sa tSomáil (AMISOM) i Misean Aistrithe an Aontais Afracaigh sa tSomáil (ATMIS),

| — | ag féachaint do Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine,

| — | ag féachaint don Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla,

| — | ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh, 1989, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh, 1989,

| — | ag féachaint don Chairt Afracach um Chearta an Duine agus um Chearta Pobal, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don Chairt Afracach um Chearta an Duine agus um Chearta Pobal,

| — | ag féachaint do rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 25 Meán Fómhair 2015 dar teideal “I mbun athraithe: Clár oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe”, a glacadh ag Cruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Inbhuanaithe i Nua Eabhrac, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 25 Meán Fómhair 2015 dar teideal “I mbun athraithe: Clár oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe”, a glacadh ag Cruinniú Mullaigh na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Inbhuanaithe i Nua Eabhrac,

| — | ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe atá bunaithe ar Reiligiún nó Creideamh a Dhíothú, 1981 |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Gach Cineál Idirdhealaithe atá bunaithe ar Reiligiún nó Creideamh a Dhíothú, 1981

| — | ag féachaint do rún uaithi an 12 Feabhra 2020 ar straitéis Eorpach chun an ciorrú ball giniúna ban a dhíothú ar fud an domhain (14), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún uaithi an 12 Feabhra 2020 ar straitéis Eorpach chun an ciorrú ball giniúna ban a dhíothú ar fud an domhain (14),

| — | ag féachaint do Reacht na Róimhe den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Reacht na Róimhe den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ó Choimisiún/Oifig na hAetóipe um Chearta an Duine de chuid Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine, Imscrúdú comhpháirteach ar sháruithe líomhnaithe ar an Dlí Idirnáisiúnta um Chearta an Duine, ar an Dlí Daonnúil agus ar an Dlí maidir le Dídeanaithe arna ndéanamh ag na Páirtithe uile sa Choinbhleacht i Réigiún Tigray na hAetóipe an 3 Samhain 2021 agus tuarascáil ó Choimisiún na hAetóipe um Chearta an Duine an 11 Márta 2022 maidir le sáruithe ar chearta an duine agus ar an dlí daonnúil idirnáisiúnta i réigiúin Afar agus Amhara na hAetóipe a rinneadh idir mí Mheán Fómhair agus mí na Nollag 2021, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ó Choimisiún/Oifig na hAetóipe um Chearta an Duine de chuid Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine, Imscrúdú comhpháirteach ar sháruithe líomhnaithe ar an Dlí Idirnáisiúnta um Chearta an Duine, ar an Dlí Daonnúil agus ar an Dlí maidir le Dídeanaithe arna ndéanamh ag na Páirtithe uile sa Choinbhleacht i Réigiún Tigray na hAetóipe an 3 Samhain 2021 agus tuarascáil ó Choimisiún na hAetóipe um Chearta an Duine an 11 Márta 2022 maidir le sáruithe ar chearta an duine agus ar an dlí daonnúil idirnáisiúnta i réigiúin Afar agus Amhara na hAetóipe a rinneadh idir mí Mheán Fómhair agus mí na Nollag 2021,

| — | ag féachaint do rún ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 17 Nollaig 2021 lena mbunaítear coimisiún idirnáisiúnta saineolaithe ar chearta an duine chun imscrúdú críochnúil neamhchlaonta a dhéanamh ar líomhaintí maidir le sáruithe agus mí-úsáidí a rinne gach páirtí sa choinbhleacht san Aetóip ón 3 Samhain 2020, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do rún ó Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 17 Nollaig 2021 lena mbunaítear coimisiún idirnáisiúnta saineolaithe ar chearta an duine chun imscrúdú críochnúil neamhchlaonta a dhéanamh ar líomhaintí maidir le sáruithe agus mí-úsáidí a rinne gach páirtí sa choinbhleacht san Aetóip ón 3 Samhain 2020,

| — | ag féachaint do Chomhaontú Athbhreithnithe maidir le Réiteach na Coinbhleachta sa tSúdáin Theas an 12 Meán Fómhair 2018, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Chomhaontú Athbhreithnithe maidir le Réiteach na Coinbhleachta sa tSúdáin Theas an 12 Meán Fómhair 2018,

| — | ag féachaint do pháipéar cúlra ó Institiúid Idirnáisiúnta Stócólm um Thaighde ar an tSíocháin ó mhí na Nollag 2020 dar teideal The European Union Training Mission in Somalia: an assessment [Misean Oiliúna an Aontais Eorpaigh sa tSomáil: measúnacht], |
| --- | --- |

—

ag féachaint do pháipéar cúlra ó Institiúid Idirnáisiúnta Stócólm um Thaighde ar an tSíocháin ó mhí na Nollag 2020 dar teideal The European Union Training Mission in Somalia: an assessment [Misean Oiliúna an Aontais Eorpaigh sa tSomáil: measúnacht],

| — | ag féachaint do Riail 118 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 118 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0207/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha (A9-0207/2022),

| A. | de bhrí go mbunaítear straitéis nua do Chorn na hAfraice leis na conclúidí ón gComhairle an 10 Bealtaine 2021 agus go dtugtar spreagadh nua do chomhpháirtíocht AE leis an réigiún, a bhfuil ábharthacht straitéiseach phríomhúil ag baint leis don Aontas; |
| --- | --- |

A.

de bhrí go mbunaítear straitéis nua do Chorn na hAfraice leis na conclúidí ón gComhairle an 10 Bealtaine 2021 agus go dtugtar spreagadh nua do chomhpháirtíocht AE leis an réigiún, a bhfuil ábharthacht straitéiseach phríomhúil ag baint leis don Aontas;

| B. | de bhrí gur réigiún tábhachtach straitéiseach é Corn na hAfraice don Aontas i dtéarmaí polaitiúla, eacnamaíocha agus tráchtála, a bhfuil naisc pholaitiúla agus eacnamaíocha sheanbhunaithe ag an Eoraip leis; de bhrí go bhféadfadh Corn na hAfraice fás i dtéarmaí eacnamaíocha agus polaitiúla, ach go bhfuil roinnt constaicí criticiúla roimhe, lena n-áirítear géarchéim COVID-19, drochthionchar an athraithe aeráide, ganntanas uisce agus neamhdheimhneacht an tsoláthair bia ag méadú, fairsingiú fásaigh agus dífhoraoisiú, athléimneacht íseal i gcoinne tubaistí nádúrtha, méadú daonra agus uirbiú, mar aon le cruthú post teoranta agus neamhionannais dhomhain, easpa bonneagair chuí, éagobhsaíocht agus dúshláin pholaitiúla, i measc nithe eile; de bhrí gur réamhchoinníollacha don tsíocháin agus don chobhsaíocht réigiúnach iad an daonlathas, an dea-rialachas, an chuntasacht, an smacht reachta, cearta an duine, an comhionannas inscne agus sochaithe cuimsitheacha agus rannpháirteacha; |
| --- | --- |

B.

de bhrí gur réigiún tábhachtach straitéiseach é Corn na hAfraice don Aontas i dtéarmaí polaitiúla, eacnamaíocha agus tráchtála, a bhfuil naisc pholaitiúla agus eacnamaíocha sheanbhunaithe ag an Eoraip leis; de bhrí go bhféadfadh Corn na hAfraice fás i dtéarmaí eacnamaíocha agus polaitiúla, ach go bhfuil roinnt constaicí criticiúla roimhe, lena n-áirítear géarchéim COVID-19, drochthionchar an athraithe aeráide, ganntanas uisce agus neamhdheimhneacht an tsoláthair bia ag méadú, fairsingiú fásaigh agus dífhoraoisiú, athléimneacht íseal i gcoinne tubaistí nádúrtha, méadú daonra agus uirbiú, mar aon le cruthú post teoranta agus neamhionannais dhomhain, easpa bonneagair chuí, éagobhsaíocht agus dúshláin pholaitiúla, i measc nithe eile; de bhrí gur réamhchoinníollacha don tsíocháin agus don chobhsaíocht réigiúnach iad an daonlathas, an dea-rialachas, an chuntasacht, an smacht reachta, cearta an duine, an comhionannas inscne agus sochaithe cuimsitheacha agus rannpháirteacha;

| C. | de bhrí go bhfuil ar thíortha Chorn na hAfraice (an tSomáil, an Aetóip, an tSúdáin, an Chéinia, Uganda, an Eiritré, an tSúdáin Theas agus Djibouti) aghaidh a thabhairt ar rioscaí agus ar bhagairtí, lena n-áirítear tionchair láithreacha agus fhadtéarmacha an athraithe aeráide, sceimhlitheoireacht jiohádach, teannas eitneach agus fadhbanna a bhaineann le rialachas lag; de bhrí go bhfuil leochaileachtaí leanúnacha ag gach tír sa réigiún mar gheall ar choinbhleachtaí leanúnacha agus sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine arna ndéanamh ag gach páirtí sa choinbhleacht, lena n-áirítear clárú saighdiúirí linbh, ionsaithe spriocdhírithe ar shibhialtaigh agus ar bhonneagar sibhialtach, agus cleachtas an fhoréigin ghnéasaigh in aghaidh na mban agus na gcailíní; de bhrí gur norm i gcónaí é an tsaoirse ó phionós i gcás coireanna cogaidh agus sáruithe eile ar an dlí daonnúil idirnáisiúnta agus ar an dlí um chearta an duine, agus gur léir, den chuid is mó, gur deacair ceartas a áirithiú d’íospartaigh; de bhrí, i mí na Nollag 2021, gur bhunaigh Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine Coimisiún Saineolaithe na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine maidir leis an Aetóip chun coireanna cogaidh agus sáruithe eile a d’fhéadfadh a bheith ann a imscrúdú; |
| --- | --- |

C.

de bhrí go bhfuil ar thíortha Chorn na hAfraice (an tSomáil, an Aetóip, an tSúdáin, an Chéinia, Uganda, an Eiritré, an tSúdáin Theas agus Djibouti) aghaidh a thabhairt ar rioscaí agus ar bhagairtí, lena n-áirítear tionchair láithreacha agus fhadtéarmacha an athraithe aeráide, sceimhlitheoireacht jiohádach, teannas eitneach agus fadhbanna a bhaineann le rialachas lag; de bhrí go bhfuil leochaileachtaí leanúnacha ag gach tír sa réigiún mar gheall ar choinbhleachtaí leanúnacha agus sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine arna ndéanamh ag gach páirtí sa choinbhleacht, lena n-áirítear clárú saighdiúirí linbh, ionsaithe spriocdhírithe ar shibhialtaigh agus ar bhonneagar sibhialtach, agus cleachtas an fhoréigin ghnéasaigh in aghaidh na mban agus na gcailíní; de bhrí gur norm i gcónaí é an tsaoirse ó phionós i gcás coireanna cogaidh agus sáruithe eile ar an dlí daonnúil idirnáisiúnta agus ar an dlí um chearta an duine, agus gur léir, den chuid is mó, gur deacair ceartas a áirithiú d’íospartaigh; de bhrí, i mí na Nollag 2021, gur bhunaigh Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine Coimisiún Saineolaithe na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine maidir leis an Aetóip chun coireanna cogaidh agus sáruithe eile a d’fhéadfadh a bheith ann a imscrúdú;

| D. | de bhrí go bhfuil meath breise tagtha ar chobhsaíocht fhoriomlán Chorn na hAfraice ó thosaigh an choinbhleacht i réigiún Tigray na hAetóipe i mí na Samhna 2020, agus go bhfuil sí i mbaol mar gheall ar aistrithe deacra polaitiúla atá ar siúl i roinnt tíortha; de bhrí go bhfuil an staid dhaonnúil fós tromchúiseach ar fud na hAetóipe mar gheall ar choinbhleacht, triomach agus easáitiú inmheánach ar mórscála; de bhrí gur fhógair an rialtas cónaidhme sos cogaidh daonnúil an 24 Márta 2022 chun soláthar cabhrach do Tigray, atá easáitithe ag an gcoinbhleacht, a éascú; de bhrí gur tosaíodh arís an chogaíocht i réigiún thuaidh na hAetóipe an 24 Lúnasa 2022; de bhrí, in ainneoin go bhfuil an choinbhleacht san Aetóip thar a bheith brúidiúil, go bhfuiltear ag céim eile anois sa choinbhleacht san Aetóip, i bhfianaise an ghealltanais phoiblí chun teacht ar réiteach arna shocrú trí idirbheartaíocht faoi chreat atá faoi stiúir an Aontais Afracaigh a rinne an dá pháirtí sa choinbhleacht; de bhrí go leanann an teannas idir an Aetóip agus a tíortha comharsanacha mar gheall ar an tógáil agus an dara céim líonta de Dhamba Mhór-Athbheochan na hAetóipe atá á thógáil ag an Aetóip thuas ar an Níl; |
| --- | --- |

D.

de bhrí go bhfuil meath breise tagtha ar chobhsaíocht fhoriomlán Chorn na hAfraice ó thosaigh an choinbhleacht i réigiún Tigray na hAetóipe i mí na Samhna 2020, agus go bhfuil sí i mbaol mar gheall ar aistrithe deacra polaitiúla atá ar siúl i roinnt tíortha; de bhrí go bhfuil an staid dhaonnúil fós tromchúiseach ar fud na hAetóipe mar gheall ar choinbhleacht, triomach agus easáitiú inmheánach ar mórscála; de bhrí gur fhógair an rialtas cónaidhme sos cogaidh daonnúil an 24 Márta 2022 chun soláthar cabhrach do Tigray, atá easáitithe ag an gcoinbhleacht, a éascú; de bhrí gur tosaíodh arís an chogaíocht i réigiún thuaidh na hAetóipe an 24 Lúnasa 2022; de bhrí, in ainneoin go bhfuil an choinbhleacht san Aetóip thar a bheith brúidiúil, go bhfuiltear ag céim eile anois sa choinbhleacht san Aetóip, i bhfianaise an ghealltanais phoiblí chun teacht ar réiteach arna shocrú trí idirbheartaíocht faoi chreat atá faoi stiúir an Aontais Afracaigh a rinne an dá pháirtí sa choinbhleacht; de bhrí go leanann an teannas idir an Aetóip agus a tíortha comharsanacha mar gheall ar an tógáil agus an dara céim líonta de Dhamba Mhór-Athbheochan na hAetóipe atá á thógáil ag an Aetóip thuas ar an Níl;

| E. | de bhrí gur comhpháirtí mór, seanbhunaithe agus iontaofa é an tAontas ar son na síochána, na slándála, na forbartha inbhuanaithe agus na cabhrach daonnúla sa réigiún, agus de bhrí nach mór aird chuí a thabhairt ar an gcomhpháirtíocht sin ar mhaithe leis an tsíocháin, leis an tslándáil, leis an daonlathas, leis an bhforbairt inbhuanaithe agus leis an gcabhair dhaonnúil; de bhrí go bhfuil eagraíochtaí réigiúnacha atá ann cheana agus tionscnaimh eile amhail an tAontas Afracach agus an Tascfhórsa Comhpháirteach Comhcheangailte ina bpríomhghníomhaithe freisin chun aghaidh a thabhairt ar ábhair imní slándála Chorn na hAfraice; |
| --- | --- |

E.

de bhrí gur comhpháirtí mór, seanbhunaithe agus iontaofa é an tAontas ar son na síochána, na slándála, na forbartha inbhuanaithe agus na cabhrach daonnúla sa réigiún, agus de bhrí nach mór aird chuí a thabhairt ar an gcomhpháirtíocht sin ar mhaithe leis an tsíocháin, leis an tslándáil, leis an daonlathas, leis an bhforbairt inbhuanaithe agus leis an gcabhair dhaonnúil; de bhrí go bhfuil eagraíochtaí réigiúnacha atá ann cheana agus tionscnaimh eile amhail an tAontas Afracach agus an Tascfhórsa Comhpháirteach Comhcheangailte ina bpríomhghníomhaithe freisin chun aghaidh a thabhairt ar ábhair imní slándála Chorn na hAfraice;

| F. | de bhrí gur tionóladh an chéad Chomhdháil idir an tSín agus Corn na hAfraice maidir leis an tSíocháin, Rialachas agus Forbairt an 20 agus an 21 Meitheamh 2022; de bhrí gur thairg an tUasal Xue Bing, Toscaire Speisialta na Síne le haghaidh Chorn na hAfraice, a bhí i láthair ag an gcruinniú, tacaíocht bhuanseasmhach Bhéising do réiteach coinbhleachtaí sa réigiún, agus gur iarr sé ar na tíortha a bheith neamhspleách ar an trasnaíocht eachtrach; |
| --- | --- |

F.

de bhrí gur tionóladh an chéad Chomhdháil idir an tSín agus Corn na hAfraice maidir leis an tSíocháin, Rialachas agus Forbairt an 20 agus an 21 Meitheamh 2022; de bhrí gur thairg an tUasal Xue Bing, Toscaire Speisialta na Síne le haghaidh Chorn na hAfraice, a bhí i láthair ag an gcruinniú, tacaíocht bhuanseasmhach Bhéising do réiteach coinbhleachtaí sa réigiún, agus gur iarr sé ar na tíortha a bheith neamhspleách ar an trasnaíocht eachtrach;

| G. | de bhrí go bhfuil an staid dhaonnúil sa tSúdáin Theas ag dul in olcas mar thoradh ar theannas agus coinbhleachtaí, ar fhoréigean idirphobail áitiúil agus ar thuilte athfhillteacha; de bhrí gur mheas na Náisiúin Aontaithe go raibh cúnamh daonnúil práinneach USD 4,4 billiún ag teastáil ón tSomáil, ón Aetóip agus ón gCéinia in 2022 chun freastal ar 29,1 milliún duine; de bhrí, ó mhí Aibreáin 2022, nach raibh ach 5 % de na riachtanais sin comhlíonta ag an gcomhphobal idirnáisiúnta; de bhrí gurb é an triomach ba chúis le bás thart ar 3 mhilliún beostoc ar fud dheisceart na hAetóipe agus sna réigiúin thura sa Chéinia, agus go bhfuil thart ar 30 % de thréada teaghlach tar éis bás a fháil sa tSomáil; de bhrí gurb í plá na lócaistí in Oirthear na hAfraice an ceann is measa le 25 bliana anuas don Aetóip agus don tSomáil agus an ceann is measa le 70 bliain anuas don Chéinia agus gur bagairt mhór í don tslándáil bia sa réigiún; de bhrí gur tógadh isteach thart ar 568 000 leanbh le haghaidh cóireála i ngeall ar ghéar-mhíchothú dian san Aetóip, sa Chéinia agus sa tSomáil ó mhí Eanáir go mí an Mheithimh 2022, agus go meastar go mbeidh thart ar 6,5 milliún leanbh ag fulaingt de dheasca géar-mhíchothú sna 3 thír sin; de bhrí go measann an Mheitheal um Shlándáil an tSoláthair Bia agus um Chothú faoi láthair go bhféadfadh sé go mbeadh ar idir 23 agus 26 mhilliún duine aghaidh a thabhairt ar leibhéil arda neamhshlándála bia thar a bheith géar faoi mhí Feabhra 2023 mar gheall ar an triomach sa réigiún go príomha má theipeann ar thitim na báistí i mí Dheireadh Fómhair go mí na Nollag; de bhrí go bhfuil sé tuartha ag saineolaithe go ndéanfaidh gluaiseachtaí trasteorann lócaistí idir an Chéinia, an Aetóip agus an tSomáil tuilleadh géarú ar staid slándála bia atá forbhásach cheana féin; de bhrí go bhfuil iarmhairtí tubaisteacha an chogaidh san Úcráin, agus praghsanna bia, breosla agus tráchtearraí tar éis leibhéil nach bhfacthas a leithéid riamh a bhaint amach anois, ag cur leis an ngéarchéim thromchúiseach bia i dtíortha Chorn na hAfraice; |
| --- | --- |

G.

de bhrí go bhfuil an staid dhaonnúil sa tSúdáin Theas ag dul in olcas mar thoradh ar theannas agus coinbhleachtaí, ar fhoréigean idirphobail áitiúil agus ar thuilte athfhillteacha; de bhrí gur mheas na Náisiúin Aontaithe go raibh cúnamh daonnúil práinneach USD 4,4 billiún ag teastáil ón tSomáil, ón Aetóip agus ón gCéinia in 2022 chun freastal ar 29,1 milliún duine; de bhrí, ó mhí Aibreáin 2022, nach raibh ach 5 % de na riachtanais sin comhlíonta ag an gcomhphobal idirnáisiúnta; de bhrí gurb é an triomach ba chúis le bás thart ar 3 mhilliún beostoc ar fud dheisceart na hAetóipe agus sna réigiúin thura sa Chéinia, agus go bhfuil thart ar 30 % de thréada teaghlach tar éis bás a fháil sa tSomáil; de bhrí gurb í plá na lócaistí in Oirthear na hAfraice an ceann is measa le 25 bliana anuas don Aetóip agus don tSomáil agus an ceann is measa le 70 bliain anuas don Chéinia agus gur bagairt mhór í don tslándáil bia sa réigiún; de bhrí gur tógadh isteach thart ar 568 000 leanbh le haghaidh cóireála i ngeall ar ghéar-mhíchothú dian san Aetóip, sa Chéinia agus sa tSomáil ó mhí Eanáir go mí an Mheithimh 2022, agus go meastar go mbeidh thart ar 6,5 milliún leanbh ag fulaingt de dheasca géar-mhíchothú sna 3 thír sin; de bhrí go measann an Mheitheal um Shlándáil an tSoláthair Bia agus um Chothú faoi láthair go bhféadfadh sé go mbeadh ar idir 23 agus 26 mhilliún duine aghaidh a thabhairt ar leibhéil arda neamhshlándála bia thar a bheith géar faoi mhí Feabhra 2023 mar gheall ar an triomach sa réigiún go príomha má theipeann ar thitim na báistí i mí Dheireadh Fómhair go mí na Nollag; de bhrí go bhfuil sé tuartha ag saineolaithe go ndéanfaidh gluaiseachtaí trasteorann lócaistí idir an Chéinia, an Aetóip agus an tSomáil tuilleadh géarú ar staid slándála bia atá forbhásach cheana féin; de bhrí go bhfuil iarmhairtí tubaisteacha an chogaidh san Úcráin, agus praghsanna bia, breosla agus tráchtearraí tar éis leibhéil nach bhfacthas a leithéid riamh a bhaint amach anois, ag cur leis an ngéarchéim thromchúiseach bia i dtíortha Chorn na hAfraice;

| H. | de bhrí gur fhág paindéim COVID-19 dúshláin sláinte, shocheacnamaíocha agus pholaitiúla sa réigiún tríd an mbochtaineacht a dhoimhniú, tríd an neamhionannas a mhéadú agus tríd an idirdhealú struchtúrach daingnithe a ghéarú, ag a raibh tionchar tubaisteach ar chearta an duine agus ar shaoirsí sibhialta, go háirithe do ghrúpaí mionlaigh agus do dhaoine leochaileacha; de bhrí, sa chomhthéacs sin, gur bhain roinnt rialtas úsáid as reachtaíocht COVID-19 chun cearta an duine a chur faoi chois; |
| --- | --- |

H.

de bhrí gur fhág paindéim COVID-19 dúshláin sláinte, shocheacnamaíocha agus pholaitiúla sa réigiún tríd an mbochtaineacht a dhoimhniú, tríd an neamhionannas a mhéadú agus tríd an idirdhealú struchtúrach daingnithe a ghéarú, ag a raibh tionchar tubaisteach ar chearta an duine agus ar shaoirsí sibhialta, go háirithe do ghrúpaí mionlaigh agus do dhaoine leochaileacha; de bhrí, sa chomhthéacs sin, gur bhain roinnt rialtas úsáid as reachtaíocht COVID-19 chun cearta an duine a chur faoi chois;

| I. | de bhrí go bhfuil Corn na hAfraice fós ina réigiún tionscnaimh, idirthurais agus ceann scríbe do mhórshreabha imirce chuig tíortha eile sa réigiún máguaird agus chuig AE; de bhrí go gcothaíonn bochtaineacht agus neamhshlándáil a chéile agus go bhfuil siad ar dhá cheann de na cúiseanna is tábhachtaí le heasáitiú mórdhaonra i gCorn na hAfraice, go háirithe i measc daoine óga; de bhrí go bhfuil os cionn 7,7 milliún oibrí imirceach in Oirthear na hAfraice agus i gCorn na hAfraice agus an líon is airde imirceach idirnáisiúnta á n-óstáil ag an Aetóip, ag an gCéinia agus ag Uganda, imircigh atá ar thóir deiseanna eacnamaíocha níos fearr agus slite beatha níos fearr; |
| --- | --- |

I.

de bhrí go bhfuil Corn na hAfraice fós ina réigiún tionscnaimh, idirthurais agus ceann scríbe do mhórshreabha imirce chuig tíortha eile sa réigiún máguaird agus chuig AE; de bhrí go gcothaíonn bochtaineacht agus neamhshlándáil a chéile agus go bhfuil siad ar dhá cheann de na cúiseanna is tábhachtaí le heasáitiú mórdhaonra i gCorn na hAfraice, go háirithe i measc daoine óga; de bhrí go bhfuil os cionn 7,7 milliún oibrí imirceach in Oirthear na hAfraice agus i gCorn na hAfraice agus an líon is airde imirceach idirnáisiúnta á n-óstáil ag an Aetóip, ag an gCéinia agus ag Uganda, imircigh atá ar thóir deiseanna eacnamaíocha níos fearr agus slite beatha níos fearr;

| J. | de bhrí, i bhformhór na réigiún, go bhfuil teannas polaitiúil, coinbhleachtaí, tubaistí nádúrtha agus iarmhairtí an athraithe aeráide ag croílár líon mór pobal dídeanaithe nó pobal atá easáitithe; de bhrí go bhfuil an staid dhaonnúil agus slándála i gcampaí do dhídeanaithe agus do dhaoine easáitithe ina dtír féin forbhásach fós; de bhrí go bhfuil campa dídeanaithe Dadaab, atá ar cheann de na campa is mó ar domhan, ina bhfuil os cionn 220 000 dídeanaí Somálach cláraithe atá ag teitheadh ó chogadh cathartha agus cruatan aeráide sa Chéinia; de bhrí go bhfuil an teannas idir an Chéinia agus an tSomáil ag dul i méid maidir le bainistiú an champa, agus go bhfuil ar dhídeanaithe fós maireachtáil faoi dhálaí deacra, ag brath ar thacaíocht na Náisiún Aontaithe dá slite beatha; |
| --- | --- |

J.

de bhrí, i bhformhór na réigiún, go bhfuil teannas polaitiúil, coinbhleachtaí, tubaistí nádúrtha agus iarmhairtí an athraithe aeráide ag croílár líon mór pobal dídeanaithe nó pobal atá easáitithe; de bhrí go bhfuil an staid dhaonnúil agus slándála i gcampaí do dhídeanaithe agus do dhaoine easáitithe ina dtír féin forbhásach fós; de bhrí go bhfuil campa dídeanaithe Dadaab, atá ar cheann de na campa is mó ar domhan, ina bhfuil os cionn 220 000 dídeanaí Somálach cláraithe atá ag teitheadh ó chogadh cathartha agus cruatan aeráide sa Chéinia; de bhrí go bhfuil an teannas idir an Chéinia agus an tSomáil ag dul i méid maidir le bainistiú an champa, agus go bhfuil ar dhídeanaithe fós maireachtáil faoi dhálaí deacra, ag brath ar thacaíocht na Náisiún Aontaithe dá slite beatha;

| K. | de bhrí gur mó imní i gcónaí i leith Chorn na hAfraice, na Mara Rua agus Mhurascaill Áidin, áiteanna a bhfuil leasanna eacnamaíocha agus slándála atá suntasach agus éagsúil go minic ag gníomhaithe réigiúnacha agus idirnáisiúnta – cor cinniúnach domhanda agus scrogall do thrádáil tráchtearraí – ina bhfuil níos mó ná 12 % de lastas ar muir domhanda agus 40 % de thrádáil na hÁise leis an Eoraip ag taisteal tríd an Muir Rua; de bhrí go bhfuil cobhsaíocht, slándáil mhuirí agus saoirse loingseoireachta sa Mhuir Rua agus i Murascaill Áidin ríthábhachtach chun sreafaí fuinnimh domhanda agus slándáil fuinnimh na hEorpa a áirithiú, ós rud é go n-aistrítear tuairim is 6,2 milliún bairille amhola agus táirgí peitriliam eile tríd an gcaolas Bab-el-Mandeb gach bliain (thart ar 9 % de lastais dhomhanda ar muir), a bhfuil 3,6 milliún díobh ceaptha don Eoraip; de bhrí go méadóidh ionradh neamhdhleathach na Rúise ar an Úcráin agus an choinbhleacht leanúnach sa tír ábharthacht an bhealaigh trádála sin tuilleadh; de bhrí, agus aistrithe glasa agus inbhuanaithe an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip á saothrú, go mbeidh saoirse loingseoireachta agus slándála muirí sa Mhuir Rua agus i Murascaill Áidin níos tábhachtaí fós i dtéarmaí geostraitéiseacha mar gheall ar an ngá gearrthéarmach spleáchas ar an Rúis a laghdú agus soláthróirí a éagsúlú; de bhrí nach mór aird a thabhairt ar thábhacht réigiún na Mara Rua maidir le cobhsaíocht i gCorn na hAfraice, a tábhacht mar ais trádála agus nascachta agus na hábhair imní a bhaineann léi, ar ábhair imní don Aontas freisin, maidir le cobhsaíocht agus saoirse loingseoireachta; |
| --- | --- |

K.

de bhrí gur mó imní i gcónaí i leith Chorn na hAfraice, na Mara Rua agus Mhurascaill Áidin, áiteanna a bhfuil leasanna eacnamaíocha agus slándála atá suntasach agus éagsúil go minic ag gníomhaithe réigiúnacha agus idirnáisiúnta – cor cinniúnach domhanda agus scrogall do thrádáil tráchtearraí – ina bhfuil níos mó ná 12 % de lastas ar muir domhanda agus 40 % de thrádáil na hÁise leis an Eoraip ag taisteal tríd an Muir Rua; de bhrí go bhfuil cobhsaíocht, slándáil mhuirí agus saoirse loingseoireachta sa Mhuir Rua agus i Murascaill Áidin ríthábhachtach chun sreafaí fuinnimh domhanda agus slándáil fuinnimh na hEorpa a áirithiú, ós rud é go n-aistrítear tuairim is 6,2 milliún bairille amhola agus táirgí peitriliam eile tríd an gcaolas Bab-el-Mandeb gach bliain (thart ar 9 % de lastais dhomhanda ar muir), a bhfuil 3,6 milliún díobh ceaptha don Eoraip; de bhrí go méadóidh ionradh neamhdhleathach na Rúise ar an Úcráin agus an choinbhleacht leanúnach sa tír ábharthacht an bhealaigh trádála sin tuilleadh; de bhrí, agus aistrithe glasa agus inbhuanaithe an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip á saothrú, go mbeidh saoirse loingseoireachta agus slándála muirí sa Mhuir Rua agus i Murascaill Áidin níos tábhachtaí fós i dtéarmaí geostraitéiseacha mar gheall ar an ngá gearrthéarmach spleáchas ar an Rúis a laghdú agus soláthróirí a éagsúlú; de bhrí nach mór aird a thabhairt ar thábhacht réigiún na Mara Rua maidir le cobhsaíocht i gCorn na hAfraice, a tábhacht mar ais trádála agus nascachta agus na hábhair imní a bhaineann léi, ar ábhair imní don Aontas freisin, maidir le cobhsaíocht agus saoirse loingseoireachta;

| L. | de bhrí gur tionóladh an 11ú cruinniú aireachta de thionscnamh Chorn na hAfraice ag an gCruinniú Mullaigh idir AE agus an tAontas Afracach, agus go raibh comhaltaí d’Fhoireann na hEorpa i láthair den chéad uair riamh; de bhrí go bhfuil os cionn USD 4,5 billiún slógtha ag an tionscnamh óna thrí chomhpháirtí forbartha: An tAontas, Banc Forbartha na hAfraice agus Grúpa an Bhainc Dhomhanda; de bhrí, ó 2019 i leith, gur thacaigh an tAontas le 64 thionscadal i gCorn na hAfraice faoi Chiste Iontaobhais AE, lena ndírítear go príomha ar dheiseanna eacnamaíocha agus fostaíochta níos fearr agus ar rialachas agus cosc coinbhleachtaí a fheabhsú; |
| --- | --- |

L.

de bhrí gur tionóladh an 11ú cruinniú aireachta de thionscnamh Chorn na hAfraice ag an gCruinniú Mullaigh idir AE agus an tAontas Afracach, agus go raibh comhaltaí d’Fhoireann na hEorpa i láthair den chéad uair riamh; de bhrí go bhfuil os cionn USD 4,5 billiún slógtha ag an tionscnamh óna thrí chomhpháirtí forbartha: An tAontas, Banc Forbartha na hAfraice agus Grúpa an Bhainc Dhomhanda; de bhrí, ó 2019 i leith, gur thacaigh an tAontas le 64 thionscadal i gCorn na hAfraice faoi Chiste Iontaobhais AE, lena ndírítear go príomha ar dheiseanna eacnamaíocha agus fostaíochta níos fearr agus ar rialachas agus cosc coinbhleachtaí a fheabhsú;

| M. | de bhrí go bhfuil idirdhealú inscne agus cineálacha eile neamhionannais fós daingnithe in go leor tíortha sa réigiún, lena n-áirítear foréigean inscnebhunaithe agus ardleibhéil foréigin ghnéasaigh a bhaineann le coinbhleacht, rochtain theoranta ar shláinte ghnéis agus sláinte atáirgthe, luathphóstaí agus póstaí éigeantais, eisiamh cailíní torracha ó scoileanna, agus cleachtas ciorrú ball giniúna ban, ar nós é atá fós ina ghnás fada i dtíortha Chorn na hAfraice; |
| --- | --- |

M.

de bhrí go bhfuil idirdhealú inscne agus cineálacha eile neamhionannais fós daingnithe in go leor tíortha sa réigiún, lena n-áirítear foréigean inscnebhunaithe agus ardleibhéil foréigin ghnéasaigh a bhaineann le coinbhleacht, rochtain theoranta ar shláinte ghnéis agus sláinte atáirgthe, luathphóstaí agus póstaí éigeantais, eisiamh cailíní torracha ó scoileanna, agus cleachtas ciorrú ball giniúna ban, ar nós é atá fós ina ghnás fada i dtíortha Chorn na hAfraice;

| N. | de bhrí go bhfuil daoine LADTIA fós ag dul i ngleic le ciapadh, gabháil, ionchúiseamh agus foréigean inscnebhunaithe agus uaireanta fiú go bhfuil an baol ann go marófar iad mar gheall ar a ngnéaschlaonadh, a bhféiniúlacht inscne nó a léiriú inscne agus a saintréithe gnéis, bíodh sin iarbhír nó braite; de bhrí, cé is moite de Djibouti, go ndéantar gníomhartha gnéasacha comhthoiliúla idir daoine comhghnéis a choiriúlú i ngach tír i gCorn na hAfraice; de bhrí go n-úsáidtear an coiriúlú sin chun cóir idirdhealaitheach i leith daoine LADTIA a dhlisteanú agus de bhrí gur céim thosaigh riachtanach é forálacha coiriúla idirdhealaitheacha a aisghairm chun daoine LADTIA a chosaint ar fhoréigean; de bhrí nach bhfuil forálacha dlíthiúla i bhfeidhm ag aon cheann de na tíortha i gCorn na hAfraice chun aitheantas dlíthiúil a thabhairt do dhaoine trasinscneacha nó chun daoine idirghnéasacha a chosaint ar chiorrú ball giniúna idirghnéasach; |
| --- | --- |

N.

de bhrí go bhfuil daoine LADTIA fós ag dul i ngleic le ciapadh, gabháil, ionchúiseamh agus foréigean inscnebhunaithe agus uaireanta fiú go bhfuil an baol ann go marófar iad mar gheall ar a ngnéaschlaonadh, a bhféiniúlacht inscne nó a léiriú inscne agus a saintréithe gnéis, bíodh sin iarbhír nó braite; de bhrí, cé is moite de Djibouti, go ndéantar gníomhartha gnéasacha comhthoiliúla idir daoine comhghnéis a choiriúlú i ngach tír i gCorn na hAfraice; de bhrí go n-úsáidtear an coiriúlú sin chun cóir idirdhealaitheach i leith daoine LADTIA a dhlisteanú agus de bhrí gur céim thosaigh riachtanach é forálacha coiriúla idirdhealaitheacha a aisghairm chun daoine LADTIA a chosaint ar fhoréigean; de bhrí nach bhfuil forálacha dlíthiúla i bhfeidhm ag aon cheann de na tíortha i gCorn na hAfraice chun aitheantas dlíthiúil a thabhairt do dhaoine trasinscneacha nó chun daoine idirghnéasacha a chosaint ar chiorrú ball giniúna idirghnéasach;

| O. | de bhrí, amhail ón 1 Aibreán 2022, gur tháinig Misean Aistrithe an Aontais Afracaigh sa tSomáil (ATMIS) in ionad Mhisean an Aontais Afracaigh sa tSomáil (AMISOM), agus é mar phríomhchuspóir aige an cúram a fhágáil ag fórsaí arm náisiúnta na Somáile in 2024; de bhrí go n-áirítear ar chúraimí an mhisin nua, inter alia, bagairt al-Shabaab a laghdú, cuidiú le fórsaí comhpháirteacha slándála agus póilíneachta na Somáile a neartú, a áirithiú go n-aistreofar freagrachtaí slándála chuig an tSomáil de réir a chéile, agus tacú le hiarrachtaí síochána agus athmhuintearais Rialtas Cónaidhme na Somáile agus bhalltíortha na cónaidhme; de bhrí nár athnuadh Rún 2608 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir le píoráideacht, a bhí mar bhonn d’Oibríocht Atalanta Fhórsa Cabhlaigh an Aontais Eorpaigh, agus, mar thoradh air sin, go bhfuil rochtain ar uiscí teorann na Somáile srianta; de bhrí go bhfuil an staid slándála leochaileach agus gur cúis imní í, agus an grúpa sceimhlitheoireachta al-Shabaab fós gníomhach; de bhrí go raibh toghcháin ann 12 mhí taobh thiar den sceideal; de bhrí go bhfuil an tír ag dul i ngleic le deacrachtaí airgeadais atá ag dul i méid agus a chuireann isteach ar a cumas íoc; de bhrí go bhfuil cabhair airgeadais AE curtha ar fionraí ó mhí Mheán Fómhair 2020 i leith toisc nár cuireadh an próiseas toghcháin i gcrích, cé go bhfuil tacaíocht dhíreach do phobail leochaileacha ag leanúint ar aghaidh; de bhrí, de réir eagraíochtaí daonnúla neamhrialtasacha (ENRanna), ó ionradh na Rúise ar an Úcráin, go bhfuil méadú 300 % tagtha ar phraghsanna cruithneachta agus ola i roinnt réigiún sa tSomáil, a allmhairíonn 90 % dá cruithneacht ón Úcráin agus ón Rúis; de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, go raibh níos mó ná 38 % de dhaonra na Somáile thíos le neamhdheimhneacht thromchúiseach an tsoláthair bia amhail ó mhí an Mhárta 2022; |
| --- | --- |

O.

de bhrí, amhail ón 1 Aibreán 2022, gur tháinig Misean Aistrithe an Aontais Afracaigh sa tSomáil (ATMIS) in ionad Mhisean an Aontais Afracaigh sa tSomáil (AMISOM), agus é mar phríomhchuspóir aige an cúram a fhágáil ag fórsaí arm náisiúnta na Somáile in 2024; de bhrí go n-áirítear ar chúraimí an mhisin nua, inter alia, bagairt al-Shabaab a laghdú, cuidiú le fórsaí comhpháirteacha slándála agus póilíneachta na Somáile a neartú, a áirithiú go n-aistreofar freagrachtaí slándála chuig an tSomáil de réir a chéile, agus tacú le hiarrachtaí síochána agus athmhuintearais Rialtas Cónaidhme na Somáile agus bhalltíortha na cónaidhme; de bhrí nár athnuadh Rún 2608 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir le píoráideacht, a bhí mar bhonn d’Oibríocht Atalanta Fhórsa Cabhlaigh an Aontais Eorpaigh, agus, mar thoradh air sin, go bhfuil rochtain ar uiscí teorann na Somáile srianta; de bhrí go bhfuil an staid slándála leochaileach agus gur cúis imní í, agus an grúpa sceimhlitheoireachta al-Shabaab fós gníomhach; de bhrí go raibh toghcháin ann 12 mhí taobh thiar den sceideal; de bhrí go bhfuil an tír ag dul i ngleic le deacrachtaí airgeadais atá ag dul i méid agus a chuireann isteach ar a cumas íoc; de bhrí go bhfuil cabhair airgeadais AE curtha ar fionraí ó mhí Mheán Fómhair 2020 i leith toisc nár cuireadh an próiseas toghcháin i gcrích, cé go bhfuil tacaíocht dhíreach do phobail leochaileacha ag leanúint ar aghaidh; de bhrí, de réir eagraíochtaí daonnúla neamhrialtasacha (ENRanna), ó ionradh na Rúise ar an Úcráin, go bhfuil méadú 300 % tagtha ar phraghsanna cruithneachta agus ola i roinnt réigiún sa tSomáil, a allmhairíonn 90 % dá cruithneacht ón Úcráin agus ón Rúis; de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, go raibh níos mó ná 38 % de dhaonra na Somáile thíos le neamhdheimhneacht thromchúiseach an tsoláthair bia amhail ó mhí an Mhárta 2022;

| P. | de bhrí go gcuireann mainneachtain athnuachan a dhéanamh ar Rún 2608 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe teorainn leis an rochtain atá ag Oibríocht Atalanta ar uiscí teorann na Somáile; |
| --- | --- |

P.

de bhrí go gcuireann mainneachtain athnuachan a dhéanamh ar Rún 2608 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe teorainn leis an rochtain atá ag Oibríocht Atalanta ar uiscí teorann na Somáile;

| Q. | de bhrí go bhfuil toscaire speisialta ceaptha ag an tSín do ghnóthaí Chorn na hAfraice; de bhrí go bhfuil an tSín tar éis a láithreacht mhíleata agus taidhleoireachta agus a comhar eacnamaíoch le tíortha sa réigiún a mhéadú; |
| --- | --- |

Q.

de bhrí go bhfuil toscaire speisialta ceaptha ag an tSín do ghnóthaí Chorn na hAfraice; de bhrí go bhfuil an tSín tar éis a láithreacht mhíleata agus taidhleoireachta agus a comhar eacnamaíoch le tíortha sa réigiún a mhéadú;

| R. | de bhrí go bhfuil sáinn pholaitiúil sa tSúdáin ó coup an 25 Deireadh Fómhair 2021 agus caibidlíocht an-deacair ar bun idir sibhialtaigh agus an t-arm; de bhrí gur cúis mhór imní í an staid slándála in Darfur, ina bhfuil foréigean atosaithe ag briseadh amach ó mhí na Samhna 2021 i leith; de bhrí go bhfuil ar an tSúdáin aghaidh a thabhairt ar dhrochstaid eacnamaíoch, in éineacht le híocaíochtaí ón mBanc Domhanda agus ón gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta a bheith curtha ar fionraí go dtí go mbeidh réiteach polaitiúil inmharthana ann agus go mbunófar rialtas sibhialtach, chomh maith le cúnamh airgeadais ón gCoimisiún a bheith curtha ar fionraí, cé go bhfuil cúnamh díreach don phobal fós á choinneáil ar bun; de bhrí go dtabharfaidh bonn míleata pleanáilte na Rúise rochtain straitéiseach di ar an Muir Rua; |
| --- | --- |

R.

de bhrí go bhfuil sáinn pholaitiúil sa tSúdáin ó coup an 25 Deireadh Fómhair 2021 agus caibidlíocht an-deacair ar bun idir sibhialtaigh agus an t-arm; de bhrí gur cúis mhór imní í an staid slándála in Darfur, ina bhfuil foréigean atosaithe ag briseadh amach ó mhí na Samhna 2021 i leith; de bhrí go bhfuil ar an tSúdáin aghaidh a thabhairt ar dhrochstaid eacnamaíoch, in éineacht le híocaíochtaí ón mBanc Domhanda agus ón gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta a bheith curtha ar fionraí go dtí go mbeidh réiteach polaitiúil inmharthana ann agus go mbunófar rialtas sibhialtach, chomh maith le cúnamh airgeadais ón gCoimisiún a bheith curtha ar fionraí, cé go bhfuil cúnamh díreach don phobal fós á choinneáil ar bun; de bhrí go dtabharfaidh bonn míleata pleanáilte na Rúise rochtain straitéiseach di ar an Muir Rua;

| S. | de bhrí, le 10 mbliana anuas ó neamhspleáchas na Súdáine Theas in 2011, go bhfuil moill ar chur chun feidhme an chomhaontaithe síochána a síníodh in 2018; de bhrí go bhfuil sé ar intinn ag an Uachtarán Salva Kiir olltoghcháin a reáchtáil in 2023 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagtar amach sa chomhaontú síochána; de bhrí go bhfuil ilroinnt pholaitiúil agus mhíleata na tíre, idir grúpaí polaitiúla éagsúla, faicsin mhíleata agus grúpaí eitneacha agus laistigh díobh araon, ina cúis imní; |
| --- | --- |

S.

de bhrí, le 10 mbliana anuas ó neamhspleáchas na Súdáine Theas in 2011, go bhfuil moill ar chur chun feidhme an chomhaontaithe síochána a síníodh in 2018; de bhrí go bhfuil sé ar intinn ag an Uachtarán Salva Kiir olltoghcháin a reáchtáil in 2023 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagtar amach sa chomhaontú síochána; de bhrí go bhfuil ilroinnt pholaitiúil agus mhíleata na tíre, idir grúpaí polaitiúla éagsúla, faicsin mhíleata agus grúpaí eitneacha agus laistigh díobh araon, ina cúis imní;

| T. | de bhrí go bhfuil an tírdhreach polaitiúil sa Chéinia an-deighilte; de bhrí gur reáchtáladh olltoghcháin an 9 Lúnasa 2022; de bhrí go bhfuil an tír ag streachailt go heacnamaíoch mar thoradh ar iarmhairtí domhanda phaindéim COVID-19 agus fiachas carntha; de bhrí go bhféadfadh ról cuiditheach a bheith ag an gCéinia sa tsíocháin agus sa tslándáil réigiúnach; de bhrí gur thug Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála cuairt ar an gCéinia faoi dhó i mbliana, uair amháin an 10 Meán Fómhair 2022, mar chuid de thuras réigiúnach go dtí an Chéinia, Mósaimbíc agus an tSomáil, agus an uair eile an 29 Eanáir 2022 chun an t-idirphlé straitéiseach idir AE agus an Chéinia a sheoladh go foirmiúil, ar sainaithníodh gurb é an geilleagar, an trádáil agus an infheistíocht na príomhthosaíochtaí ina leith; |
| --- | --- |

T.

de bhrí go bhfuil an tírdhreach polaitiúil sa Chéinia an-deighilte; de bhrí gur reáchtáladh olltoghcháin an 9 Lúnasa 2022; de bhrí go bhfuil an tír ag streachailt go heacnamaíoch mar thoradh ar iarmhairtí domhanda phaindéim COVID-19 agus fiachas carntha; de bhrí go bhféadfadh ról cuiditheach a bheith ag an gCéinia sa tsíocháin agus sa tslándáil réigiúnach; de bhrí gur thug Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála cuairt ar an gCéinia faoi dhó i mbliana, uair amháin an 10 Meán Fómhair 2022, mar chuid de thuras réigiúnach go dtí an Chéinia, Mósaimbíc agus an tSomáil, agus an uair eile an 29 Eanáir 2022 chun an t-idirphlé straitéiseach idir AE agus an Chéinia a sheoladh go foirmiúil, ar sainaithníodh gurb é an geilleagar, an trádáil agus an infheistíocht na príomhthosaíochtaí ina leith;

| U. | de bhrí gur atoghadh Uachtarán Uganda Yoweri Museveni don séú téarma tar éis na dtoghchán a reáchtáladh an 14 Eanáir 2021; de bhrí, an 30 Samhain 2021, gur seoladh oibríocht mhíleata in Ituri agus in Kivu Thuaidh in oirthear Phoblacht Dhaonlathach an Chongó mar fhreagairt ar shraith ionsaithe a rinne Allied Democratic Forces, grúpa sceimhlitheoireachta armtha atá cleamhnaithe le Daesh agus a bhfuil fréamhacha aige in Uganda; |
| --- | --- |

U.

de bhrí gur atoghadh Uachtarán Uganda Yoweri Museveni don séú téarma tar éis na dtoghchán a reáchtáladh an 14 Eanáir 2021; de bhrí, an 30 Samhain 2021, gur seoladh oibríocht mhíleata in Ituri agus in Kivu Thuaidh in oirthear Phoblacht Dhaonlathach an Chongó mar fhreagairt ar shraith ionsaithe a rinne Allied Democratic Forces, grúpa sceimhlitheoireachta armtha atá cleamhnaithe le Daesh agus a bhfuil fréamhacha aige in Uganda;

| V. | de bhrí go bhfuil an tUachtarán Isaias Afwerki ó People’s Front for Democracy and Justice i gceannas ar an Eiritré ó neamhspleáchas na hEiritré in 1993; de bhrí gur beag dul chun cinn atá déanta i dtaca leis an bpróiseas daonlathaithe a thosaigh le glacadh Bhunreacht na hEiritré in 1997; de bhrí go ndearna réimeas na hEiritré brú faoi chois ar fhormhór na saoirsí bunúsacha agus go bhfuil staid chearta an duine ina cúis mhór imní; de bhrí go bhfuil an Eiritré ar cheann de na tíortha is lú forbairt (TLFanna); de bhrí gurb iad an Ciste Domhanda agus an Coimisiún Eorpach an dá phríomhdheontóir atá aici, agus go bhfuil EUR 20 milliún á dhíriú ag an Aontas faoi láthair ar thionscadal feabhsaithe bóithre san Eiritré tríd an gCiste Iontaobhais Éigeandála, tar éis dó níos mó ná EUR 100 milliún a shaoradh in 2021 mar thoradh ar rannpháirtíocht na hEiritré sa choinbhleacht i dtuaisceart na hAetóipe; |
| --- | --- |

V.

de bhrí go bhfuil an tUachtarán Isaias Afwerki ó People’s Front for Democracy and Justice i gceannas ar an Eiritré ó neamhspleáchas na hEiritré in 1993; de bhrí gur beag dul chun cinn atá déanta i dtaca leis an bpróiseas daonlathaithe a thosaigh le glacadh Bhunreacht na hEiritré in 1997; de bhrí go ndearna réimeas na hEiritré brú faoi chois ar fhormhór na saoirsí bunúsacha agus go bhfuil staid chearta an duine ina cúis mhór imní; de bhrí go bhfuil an Eiritré ar cheann de na tíortha is lú forbairt (TLFanna); de bhrí gurb iad an Ciste Domhanda agus an Coimisiún Eorpach an dá phríomhdheontóir atá aici, agus go bhfuil EUR 20 milliún á dhíriú ag an Aontas faoi láthair ar thionscadal feabhsaithe bóithre san Eiritré tríd an gCiste Iontaobhais Éigeandála, tar éis dó níos mó ná EUR 100 milliún a shaoradh in 2021 mar thoradh ar rannpháirtíocht na hEiritré sa choinbhleacht i dtuaisceart na hAetóipe;

| W. | de bhrí go bhfuil Djibouti i staid fíor-straitéiseach maidir le caolas Bab-el-Mandeb, ceann de na conairí muirí is gnóthaí ar domhan, a rialaíonn rochtain ar an Muir Rua, rud a éascaíonn samhail fáis atá dírithe ar fhorbairt bonneagair (calafoirt agus iarnróid); de bhrí, an 9 Aibreán 2021, gur bhuaigh an tUachtarán reatha Ismaïl Omar Guelleh na toghcháin don chúigiú huair as a chéile; de bhrí go bhfuil Djibouti ag croílár na géarchéime ó réigiún na Saiheile go dtí an Meánoirthear agus, cé gur tír chobhsaí í, go bhfuil a ceantair máguaird éagobhsaí; de bhrí nach mór machnamh a dhéanamh ar rannpháirtíocht mhíleata shuntasach Djibouti le ATMIS sa chomhrac i gcoinne sceimhlitheoirí al-Shabaab Somali; |
| --- | --- |

W.

de bhrí go bhfuil Djibouti i staid fíor-straitéiseach maidir le caolas Bab-el-Mandeb, ceann de na conairí muirí is gnóthaí ar domhan, a rialaíonn rochtain ar an Muir Rua, rud a éascaíonn samhail fáis atá dírithe ar fhorbairt bonneagair (calafoirt agus iarnróid); de bhrí, an 9 Aibreán 2021, gur bhuaigh an tUachtarán reatha Ismaïl Omar Guelleh na toghcháin don chúigiú huair as a chéile; de bhrí go bhfuil Djibouti ag croílár na géarchéime ó réigiún na Saiheile go dtí an Meánoirthear agus, cé gur tír chobhsaí í, go bhfuil a ceantair máguaird éagobhsaí; de bhrí nach mór machnamh a dhéanamh ar rannpháirtíocht mhíleata shuntasach Djibouti le ATMIS sa chomhrac i gcoinne sceimhlitheoirí al-Shabaab Somali;

1.   ag moladh an mhéid seo a leanas don Chomhairle, don Choimisiún agus do Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála:

Tionchar ar Chorn na hAfraice ag cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin

| (a) | meastóireacht chuimsitheach a dhéanamh ar straitéisí agus ar ghealltanais AE a bhí ann roimhe seo i leith Chorn na hAfraice chun na ceachtanna a foghlaimíodh a shainaithint agus rannpháirtíocht AE sa réigiún a athchalabrú dá réir sin; a aithint go bhfuil iarmhairtí láithreacha agus fadtéarmacha do Chorn na hAfraice ag cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus nach mór don Aontas, mar fhreagairt, a rannpháirtíocht leis an réigiún a choigeartú; freagairt a thabhairt ar an bhfíoras go bhfuil drochthionchar – mar thoradh ar ghníomhaíocht neamhdhleathach na Rúise – ar staid fhoriomlán na slándála sa réigiún; aghaidh a thabhairt ar an bhfíoras go bhfuil naisc agus tionchar seanbhunaithe ilghnéitheacha ag an Rúis sa réigiún cheana féin, lena n-áirítear trí infheistíochtaí (idir shibhialta agus mhíleata) agus trí ghrúpaí paraimíleata amhail Grúpa Wagner sa tSúdáin a imscaradh, agus a aithint go bhféadfadh na gníomhaíochtaí sin limistéir chomharsanacha a dhíchobhsú tuilleadh; cuir i gcoinne iarrachtaí na Rúise chun feachtais mhífhaisnéise agus bhréagaisnéise a eagrú sa réigiún atá dírithe ar mheon frith-AE a ghríosú trí straitéis chuimsitheach cumarsáide poiblí de chuid an Aontais a chur ar bun chun iarrachtaí na Rúise a chomhrac agus a shárú, mar aon le gníomhaíocht nithiúil agus gealltanais lena gcuirtear riachtanais an phobail áitiúil san áireamh; scaipeadh scéalta a cháineadh lena dtugtar bonn cirt do chogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, mar a léirigh ráiteas Ghinearál na Súdáine an 23 Feabhra 2022, nuair a mhaígh sé go bréagach gur ar son “cosaint” na Rúise, fogha na Rúise faoin Úcráin; dlús a chur le rannpháirtíocht taidhleoireachta, pholaitiúil, airgeadais agus dhaonnúil an Aontais leis an Aontas Afracach, lena chomhpháirteanna réigiúnacha, agus le tíortha aonair trí ghníomhaíocht nithiúil a chur i bhfeidhm lena léirítear tiomantas AE don réigiún chun cuir chuige áitiúla agus réigiúnacha a chothú chun tuilleadh éagobhsaíocht réigiúnach a chosc, a leochaileacht i leith tionchar eachtrach a laghdú, agus aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí diúltacha chogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus freagairt orthu; rannpháirtíocht taidhleoireachta a dhoimhniú láithreach leis na rialtais sa réigiún chun tionchair uafásacha ghearrthéarmacha, mheántéarmacha agus fhadtéarmacha chuspóirí agus oibríochtaí na Rúise sa réigiún a phlé agus a shoiléiriú; a aithint go gcuireann cogadh foghach leanúnach na Rúise ar an Úcráin, go háirithe imshuí chabhlach na Rúise, isteach ar shlabhraí soláthair agus go mbíonn tionchar mór aige ar shlándáil bia Chorn na hAfraice, sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma araon, ós rud é go n-allmhairítear thart ar 90 % dá chruithneacht ó Chónaidhm na Rúise agus ón Úcráin; cuir san áireamh go raibh ar a laghad 20 milliún duine i mbaol gorta cheana féin mar gheall ar thriomach nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo sa Chéinia, sa tSomáil agus san Aetóip, chomh maith leis an ngéarchéim saithe lócaistí; tacaíocht agus cúnamh AE a mhéadú go suntasach do Chorn na hAfraice chun an baol gorta nó deacrachtaí maidir le rochtain ar bhia a sheachaint; aitheantas a thabhairt do na bearnaí cistiúcháin don réigiún don chéad sé mhí eile, eadhon USD 437 milliún de réir an Chláir Dhomhanda Bia agus USD 130 milliún de réir Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe, agus a ndícheall a dhéanamh chun cuidiú leis na bearnaí sin a líonadh agus chun dul níos faide ná an EUR 21,5 milliún i gcabhair dhaonnúil bhreise de chuid an Aontais a gealladh cheana;; |
| --- | --- |

(a)

meastóireacht chuimsitheach a dhéanamh ar straitéisí agus ar ghealltanais AE a bhí ann roimhe seo i leith Chorn na hAfraice chun na ceachtanna a foghlaimíodh a shainaithint agus rannpháirtíocht AE sa réigiún a athchalabrú dá réir sin; a aithint go bhfuil iarmhairtí láithreacha agus fadtéarmacha do Chorn na hAfraice ag cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus nach mór don Aontas, mar fhreagairt, a rannpháirtíocht leis an réigiún a choigeartú; freagairt a thabhairt ar an bhfíoras go bhfuil drochthionchar – mar thoradh ar ghníomhaíocht neamhdhleathach na Rúise – ar staid fhoriomlán na slándála sa réigiún; aghaidh a thabhairt ar an bhfíoras go bhfuil naisc agus tionchar seanbhunaithe ilghnéitheacha ag an Rúis sa réigiún cheana féin, lena n-áirítear trí infheistíochtaí (idir shibhialta agus mhíleata) agus trí ghrúpaí paraimíleata amhail Grúpa Wagner sa tSúdáin a imscaradh, agus a aithint go bhféadfadh na gníomhaíochtaí sin limistéir chomharsanacha a dhíchobhsú tuilleadh; cuir i gcoinne iarrachtaí na Rúise chun feachtais mhífhaisnéise agus bhréagaisnéise a eagrú sa réigiún atá dírithe ar mheon frith-AE a ghríosú trí straitéis chuimsitheach cumarsáide poiblí de chuid an Aontais a chur ar bun chun iarrachtaí na Rúise a chomhrac agus a shárú, mar aon le gníomhaíocht nithiúil agus gealltanais lena gcuirtear riachtanais an phobail áitiúil san áireamh; scaipeadh scéalta a cháineadh lena dtugtar bonn cirt do chogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, mar a léirigh ráiteas Ghinearál na Súdáine an 23 Feabhra 2022, nuair a mhaígh sé go bréagach gur ar son “cosaint” na Rúise, fogha na Rúise faoin Úcráin; dlús a chur le rannpháirtíocht taidhleoireachta, pholaitiúil, airgeadais agus dhaonnúil an Aontais leis an Aontas Afracach, lena chomhpháirteanna réigiúnacha, agus le tíortha aonair trí ghníomhaíocht nithiúil a chur i bhfeidhm lena léirítear tiomantas AE don réigiún chun cuir chuige áitiúla agus réigiúnacha a chothú chun tuilleadh éagobhsaíocht réigiúnach a chosc, a leochaileacht i leith tionchar eachtrach a laghdú, agus aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí diúltacha chogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus freagairt orthu; rannpháirtíocht taidhleoireachta a dhoimhniú láithreach leis na rialtais sa réigiún chun tionchair uafásacha ghearrthéarmacha, mheántéarmacha agus fhadtéarmacha chuspóirí agus oibríochtaí na Rúise sa réigiún a phlé agus a shoiléiriú; a aithint go gcuireann cogadh foghach leanúnach na Rúise ar an Úcráin, go háirithe imshuí chabhlach na Rúise, isteach ar shlabhraí soláthair agus go mbíonn tionchar mór aige ar shlándáil bia Chorn na hAfraice, sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma araon, ós rud é go n-allmhairítear thart ar 90 % dá chruithneacht ó Chónaidhm na Rúise agus ón Úcráin; cuir san áireamh go raibh ar a laghad 20 milliún duine i mbaol gorta cheana féin mar gheall ar thriomach nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo sa Chéinia, sa tSomáil agus san Aetóip, chomh maith leis an ngéarchéim saithe lócaistí; tacaíocht agus cúnamh AE a mhéadú go suntasach do Chorn na hAfraice chun an baol gorta nó deacrachtaí maidir le rochtain ar bhia a sheachaint; aitheantas a thabhairt do na bearnaí cistiúcháin don réigiún don chéad sé mhí eile, eadhon USD 437 milliún de réir an Chláir Dhomhanda Bia agus USD 130 milliún de réir Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe, agus a ndícheall a dhéanamh chun cuidiú leis na bearnaí sin a líonadh agus chun dul níos faide ná an EUR 21,5 milliún i gcabhair dhaonnúil bhreise de chuid an Aontais a gealladh cheana;;

Treoirphrionsabail

| (b) | acmhainneacht agus ábharthacht straitéiseach an réigiúin a aithint go hiomlán agus forbairt a dhéanamh ar fhíorfhís straitéiseach le haghaidh comhair agus rannpháirtíochta trí oibriú go leanúnach chun straitéis Chorn na hAfraice a chur chun feidhme agus a oiriúnú i bhfianaise na bhforbairtí a tharla le déanaí sa réigiún, lena dtabharfar spreagadh nua do chaidreamh comhthairbheach agus a bheidh bunaithe ar chomhairliúcháin agus ar luachanna, leasanna agus ionchais chomhchoiteanna a bheidh comhleanúnach, tráthúil agus éifeachtach; dul ó mheon deontóir-faighteoir atá imithe i léig i dtreo comhpháirtíocht ar bhonn cothrom idir AE agus tíortha Chorn na hAfraice chun na dálaí a chruthú d’fhorbairt inbhuanaithe agus shíochánta sa réigiún; |
| --- | --- |

(b)

acmhainneacht agus ábharthacht straitéiseach an réigiúin a aithint go hiomlán agus forbairt a dhéanamh ar fhíorfhís straitéiseach le haghaidh comhair agus rannpháirtíochta trí oibriú go leanúnach chun straitéis Chorn na hAfraice a chur chun feidhme agus a oiriúnú i bhfianaise na bhforbairtí a tharla le déanaí sa réigiún, lena dtabharfar spreagadh nua do chaidreamh comhthairbheach agus a bheidh bunaithe ar chomhairliúcháin agus ar luachanna, leasanna agus ionchais chomhchoiteanna a bheidh comhleanúnach, tráthúil agus éifeachtach; dul ó mheon deontóir-faighteoir atá imithe i léig i dtreo comhpháirtíocht ar bhonn cothrom idir AE agus tíortha Chorn na hAfraice chun na dálaí a chruthú d’fhorbairt inbhuanaithe agus shíochánta sa réigiún;

| (c) | tionscnaimh agus tacaíocht an Aontais a chomhordú le contrapháirtithe na hAfraice trí thús áite a thabhairt d’úinéireacht na hAfraice ar na cláir, lena gcabhrófar, dá bhrí sin, le réitigh Afracacha a fháil ar fhadhbanna na hAfraice; cur chuige coinníollachta a ghlacadh, ina leith sin, lena n-áirítear maidir le saincheisteanna slándála, a bheidh bunaithe ar an bprionsabal “tuilleann breis tuilleadh” agus “is lú a thuilleann lú”; a thabhairt faoi deara go mbíonn cabhair um fhorbairt á húsáid ag rialtais na dtíortha is faighteoirí ar bhealach neamhéifeachtúil uaireanta nó go mbaineann siad mí-úsáid aisti ó am go chéile; neartú cur chuige ón mbun aníos a éascú, inar féidir le pobail áitiúla agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta oibriú chun a n-acmhainneachtaí féin a fhorbairt agus iad féin a ullmhú, a chomhordú agus a eagrú ar bhealach níos fearr chun bheith níos athléimní; |
| --- | --- |

(c)

tionscnaimh agus tacaíocht an Aontais a chomhordú le contrapháirtithe na hAfraice trí thús áite a thabhairt d’úinéireacht na hAfraice ar na cláir, lena gcabhrófar, dá bhrí sin, le réitigh Afracacha a fháil ar fhadhbanna na hAfraice; cur chuige coinníollachta a ghlacadh, ina leith sin, lena n-áirítear maidir le saincheisteanna slándála, a bheidh bunaithe ar an bprionsabal “tuilleann breis tuilleadh” agus “is lú a thuilleann lú”; a thabhairt faoi deara go mbíonn cabhair um fhorbairt á húsáid ag rialtais na dtíortha is faighteoirí ar bhealach neamhéifeachtúil uaireanta nó go mbaineann siad mí-úsáid aisti ó am go chéile; neartú cur chuige ón mbun aníos a éascú, inar féidir le pobail áitiúla agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta oibriú chun a n-acmhainneachtaí féin a fhorbairt agus iad féin a ullmhú, a chomhordú agus a eagrú ar bhealach níos fearr chun bheith níos athléimní;

| (d) | iarrachtaí sa réigiún a chomhordú leis an Aontas Afracach agus lena chomhpháirteanna réigiúnacha, go háirithe Comhphobal Oirthear na hAfraice agus an tÚdarás Idir-rialtasach Forbartha (IGAD), chomh maith leis na Náisiúin Aontaithe agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha eile atá ar aon intinn leo, le hinstitiúidí airgeadais agus le tíortha aonair; leanúint de thacaíocht a thabhairt do mhisin leanúnacha sa réimse a chuidíonn leis na hiarrachtaí sin, lena n-áirítear misin agus oibríochtaí Chomhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais, chun rannchuidiú le comhfhreagairt atá ceaptha chun cobhsaíocht agus forbairt a bhaint amach; an Ríocht Aontaithe a spreagadh chun comhordú a dhéanamh leis an Aontas ina cuid iarrachtaí sa réigiún; |
| --- | --- |

(d)

iarrachtaí sa réigiún a chomhordú leis an Aontas Afracach agus lena chomhpháirteanna réigiúnacha, go háirithe Comhphobal Oirthear na hAfraice agus an tÚdarás Idir-rialtasach Forbartha (IGAD), chomh maith leis na Náisiúin Aontaithe agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha eile atá ar aon intinn leo, le hinstitiúidí airgeadais agus le tíortha aonair; leanúint de thacaíocht a thabhairt do mhisin leanúnacha sa réimse a chuidíonn leis na hiarrachtaí sin, lena n-áirítear misin agus oibríochtaí Chomhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais, chun rannchuidiú le comhfhreagairt atá ceaptha chun cobhsaíocht agus forbairt a bhaint amach; an Ríocht Aontaithe a spreagadh chun comhordú a dhéanamh leis an Aontas ina cuid iarrachtaí sa réigiún;

| (e) | cur chuige réamhghníomhach, cuimsitheach agus comhoibritheach a ghlacadh a bheidh bunaithe ar rannpháirtíocht chuiditheach le tíortha agus le gníomhaithe atá i gCorn na hAfraice, lena ndéanfar dea-chleachtais agus taithí an Aontais a chomhroinnt maidir le hábhair a bhaineann le slándáil, le forbairt eacnamaíoch agus le saincheisteanna airgeadais, sóisialta agus cultúrtha a chomhtháthú chun comhar éifeachtach a chothú ar fud an réigiúin agus sa réimse muirí, agus feidhmiú mar éascaitheoir idirphlé freisin leis na páirtithe uile lena mbaineann, go háirithe trí Ionadaí Speisialta an Aontais Eorpaigh le haghaidh Chorn na hAfraice; |
| --- | --- |

(e)

cur chuige réamhghníomhach, cuimsitheach agus comhoibritheach a ghlacadh a bheidh bunaithe ar rannpháirtíocht chuiditheach le tíortha agus le gníomhaithe atá i gCorn na hAfraice, lena ndéanfar dea-chleachtais agus taithí an Aontais a chomhroinnt maidir le hábhair a bhaineann le slándáil, le forbairt eacnamaíoch agus le saincheisteanna airgeadais, sóisialta agus cultúrtha a chomhtháthú chun comhar éifeachtach a chothú ar fud an réigiúin agus sa réimse muirí, agus feidhmiú mar éascaitheoir idirphlé freisin leis na páirtithe uile lena mbaineann, go háirithe trí Ionadaí Speisialta an Aontais Eorpaigh le haghaidh Chorn na hAfraice;

Síocháin agus slándáil réigiúnach

| (f) | a aithint gur bagairt thromchúiseach í an neamhshlándáil agus an éagobhsaíocht i gCorn na hAfraice ar ionchais eacnamaíocha agus shóisialta na hAfraice ar fad, agus ar ábhair imní AE agus réigiúnacha a bhaineann le slándáil; rannchuidiú le slándáil agus cobhsaíocht réigiúnach trí chur chuige comhtháite, lena gcothófar an nasc idir cúnamh daonnúil, comhar um fhorbairt agus síocháin trí choinbhleachtaí sibhialta a chosc, ghníomhaíochtaí réitigh coinbhleachta agus idirghabhála, gníomhaíochtaí fothaithe acmhainneachta agus gníomhaíochtaí athmhuintearais; cuimsiú na hóige agus ionadaíocht iomlán, chomhionann agus fhóinteach na mban agus rannpháirtíocht ghníomhach na mban i saincheisteanna síochána agus slándála a phríomhshruthú, lena n-áirítear trí thacú le Clár Oibre na Náisiún Aontaithe maidir leis an Óige, an tSíocháin agus an tSlándáil agus maidir le Mná, an tSíocháin agus an tSlándáil agus trí na cláir oibre sin a chur chun feidhme, trí ghealltanais nithiúla ghearrthéarmacha agus mheántéarmacha a cheapadh agus trína shainaithint conas a dhéanfar é sin a thomhas agus a thuairisciú ar bhealach oibiachtúil; tacú le próisis atá faoi úinéireacht na hAfraice laistigh de AA, IGAD agus Comhphobal na hAfraice Thoir, agus aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na gcoinbhleachtaí, an antoisceachais agus an radacaithe amhail fíorbhochtaineacht agus fíor-éagothroime, iarmhairtí an athraithe aeráide, eadhon acmhainní ganna amhail talamh arúil agus uisce, agus díospóidí teorann atá ann le fada trí thacaíocht pholaitiúil, airgeadais, oibríochtúil agus lóistíochta; an chomhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas agus an tAontas Afracach a neartú maidir le coinbhleachtaí a chosc, réiteach coinbhleachta agus an tsíocháin a choimeád; an comhar le Comhairle Síochána agus Slándála an Aontais Afracaigh agus leis an gComhphobal Eacnamaíoch Réigiúnach a neartú ina leith sin; coincheap na slándála daonna a fhormhuiniú mar chomhlánú ar chur chuige slándála an stáit lena gcuirtear bearta agus institiúidí ar fáil chun freastal ar a bpobal; tacú leis an imréiteach is gá a dhéanamh ar an éilliú arb iad mianaigh talún, cnuasmhuinisin agus pléascáin eile is cúis leis agus dul i ngleic leis an éilliú sin, rud a chuireann cosc ar fhorbairt shóisialta agus eacnamaíoch agus a mbíonn tionchar díréireach aige ar leanaí, ar mhná agus ar ghrúpaí imeallaithe; |
| --- | --- |

(f)

a aithint gur bagairt thromchúiseach í an neamhshlándáil agus an éagobhsaíocht i gCorn na hAfraice ar ionchais eacnamaíocha agus shóisialta na hAfraice ar fad, agus ar ábhair imní AE agus réigiúnacha a bhaineann le slándáil; rannchuidiú le slándáil agus cobhsaíocht réigiúnach trí chur chuige comhtháite, lena gcothófar an nasc idir cúnamh daonnúil, comhar um fhorbairt agus síocháin trí choinbhleachtaí sibhialta a chosc, ghníomhaíochtaí réitigh coinbhleachta agus idirghabhála, gníomhaíochtaí fothaithe acmhainneachta agus gníomhaíochtaí athmhuintearais; cuimsiú na hóige agus ionadaíocht iomlán, chomhionann agus fhóinteach na mban agus rannpháirtíocht ghníomhach na mban i saincheisteanna síochána agus slándála a phríomhshruthú, lena n-áirítear trí thacú le Clár Oibre na Náisiún Aontaithe maidir leis an Óige, an tSíocháin agus an tSlándáil agus maidir le Mná, an tSíocháin agus an tSlándáil agus trí na cláir oibre sin a chur chun feidhme, trí ghealltanais nithiúla ghearrthéarmacha agus mheántéarmacha a cheapadh agus trína shainaithint conas a dhéanfar é sin a thomhas agus a thuairisciú ar bhealach oibiachtúil; tacú le próisis atá faoi úinéireacht na hAfraice laistigh de AA, IGAD agus Comhphobal na hAfraice Thoir, agus aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na gcoinbhleachtaí, an antoisceachais agus an radacaithe amhail fíorbhochtaineacht agus fíor-éagothroime, iarmhairtí an athraithe aeráide, eadhon acmhainní ganna amhail talamh arúil agus uisce, agus díospóidí teorann atá ann le fada trí thacaíocht pholaitiúil, airgeadais, oibríochtúil agus lóistíochta; an chomhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas agus an tAontas Afracach a neartú maidir le coinbhleachtaí a chosc, réiteach coinbhleachta agus an tsíocháin a choimeád; an comhar le Comhairle Síochána agus Slándála an Aontais Afracaigh agus leis an gComhphobal Eacnamaíoch Réigiúnach a neartú ina leith sin; coincheap na slándála daonna a fhormhuiniú mar chomhlánú ar chur chuige slándála an stáit lena gcuirtear bearta agus institiúidí ar fáil chun freastal ar a bpobal; tacú leis an imréiteach is gá a dhéanamh ar an éilliú arb iad mianaigh talún, cnuasmhuinisin agus pléascáin eile is cúis leis agus dul i ngleic leis an éilliú sin, rud a chuireann cosc ar fhorbairt shóisialta agus eacnamaíoch agus a mbíonn tionchar díréireach aige ar leanaí, ar mhná agus ar ghrúpaí imeallaithe;

| (g) | aghaidh a thabhairt ar na héiginnteachtaí agus an teannas a d’fhéadfadh eascairt as tógáil Dhamba Mhór-Athbheochan na hAetóipe agus as comhroinnt uiscí na Níle leis an tSúdáin agus leis an Éigipt atá i dtreo bhéal na habhann; a iarraidh ar na trí thír filleadh ar an mbord caibidlíochta agus oibriú leo chun teacht ar réiteach arna shocrú trí idirbheartaíocht taidhleoireachta laistigh de na fóraim iomchuí faoi choimirce an Aontais Afracaigh agus IGAD, agus aird á tabhairt ar spéis na hAetóipe hidreachumhacht a ghiniúint chomh maith leis na hábhair imní atá ag na stáit bhruachánacha vis-à-vis slándáil uisce, agus na rioscaí a shárú a bhaineann le dearcthaí aontaobhacha i leith úsáid acmhainní comhshaoil comhroinnte; cuir san áireamh gur dúshlán mór do Chorn na hAfraice iad éifeachtaí an athraithe aeráide agus go gceanglaítear ar an réigiún comhoibriú go dlúth i dtáirgeadh fuinnimh inbhuanaithe chomh maith le comhroinnt acmhainní, agus a aithint go gcuirtear deiseanna tábhachtacha comhair ar fáil leis an gComhaontú Glas don Eoraip; cúnamh airgeadais agus teicniúil a chur ar fáil chomh maith le teicneolaíochtaí nuálacha, dea-chleachtais agus ceachtanna a foghlaimíodh a chomhroinnt lenár gcomhpháirtithe Afracacha chun tairbhe a bhaint as an aistriú glas agus as an nasc idir uisce, bia agus fuinneamh, agus chun infheistíocht in aistriú an réigiúin a mhéadú, lena n-áirítear bonneagar comhtháite amhail eangacha fuinnimh trasnáisiúnta; |
| --- | --- |

(g)

aghaidh a thabhairt ar na héiginnteachtaí agus an teannas a d’fhéadfadh eascairt as tógáil Dhamba Mhór-Athbheochan na hAetóipe agus as comhroinnt uiscí na Níle leis an tSúdáin agus leis an Éigipt atá i dtreo bhéal na habhann; a iarraidh ar na trí thír filleadh ar an mbord caibidlíochta agus oibriú leo chun teacht ar réiteach arna shocrú trí idirbheartaíocht taidhleoireachta laistigh de na fóraim iomchuí faoi choimirce an Aontais Afracaigh agus IGAD, agus aird á tabhairt ar spéis na hAetóipe hidreachumhacht a ghiniúint chomh maith leis na hábhair imní atá ag na stáit bhruachánacha vis-à-vis slándáil uisce, agus na rioscaí a shárú a bhaineann le dearcthaí aontaobhacha i leith úsáid acmhainní comhshaoil comhroinnte; cuir san áireamh gur dúshlán mór do Chorn na hAfraice iad éifeachtaí an athraithe aeráide agus go gceanglaítear ar an réigiún comhoibriú go dlúth i dtáirgeadh fuinnimh inbhuanaithe chomh maith le comhroinnt acmhainní, agus a aithint go gcuirtear deiseanna tábhachtacha comhair ar fáil leis an gComhaontú Glas don Eoraip; cúnamh airgeadais agus teicniúil a chur ar fáil chomh maith le teicneolaíochtaí nuálacha, dea-chleachtais agus ceachtanna a foghlaimíodh a chomhroinnt lenár gcomhpháirtithe Afracacha chun tairbhe a bhaint as an aistriú glas agus as an nasc idir uisce, bia agus fuinneamh, agus chun infheistíocht in aistriú an réigiúin a mhéadú, lena n-áirítear bonneagar comhtháite amhail eangacha fuinnimh trasnáisiúnta;

| (h) | comhordú a dhéanamh le comhpháirtithe agus eagraíochtaí idirnáisiúnta chun cabhair dhaonnúil agus cúnamh daonnúil a chur ar fáil go tráthúil agus go leordhóthanach do na tíortha atá buailte ag coinbhleachtaí, triomach millteach agus tubaistí nádúrtha eile agus fogha na Rúise faoin Úcráin, rud is cúis le costais bhia agus bhreosla ag dul i méid agus le briseadh sna slabhraí soláthair domhanda; na naisc idir an ghéarchéim aeráide, an tsíocháin agus coinbhleachtaí agus an gá atá le cothú na síochána agus le hiarrachtaí maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus maolú ar an athrú aeráide a aithint chun aghaidh a thabhairt orthu sin, agus aghaidh a thabhairt ar an tslándáil aeráide mar ghné lárnach d’aon straitéis réigiúnach chuimsitheach; a bheith ar thús cadhnaíochta maidir le pobal na ndeontóirí a thionól le haghaidh comhdháil gealltanais eisceachtúil do Chorn na hAfraice ionas nach mbuailfidh an t-ocras an réigiún arís; |
| --- | --- |

(h)

comhordú a dhéanamh le comhpháirtithe agus eagraíochtaí idirnáisiúnta chun cabhair dhaonnúil agus cúnamh daonnúil a chur ar fáil go tráthúil agus go leordhóthanach do na tíortha atá buailte ag coinbhleachtaí, triomach millteach agus tubaistí nádúrtha eile agus fogha na Rúise faoin Úcráin, rud is cúis le costais bhia agus bhreosla ag dul i méid agus le briseadh sna slabhraí soláthair domhanda; na naisc idir an ghéarchéim aeráide, an tsíocháin agus coinbhleachtaí agus an gá atá le cothú na síochána agus le hiarrachtaí maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus maolú ar an athrú aeráide a aithint chun aghaidh a thabhairt orthu sin, agus aghaidh a thabhairt ar an tslándáil aeráide mar ghné lárnach d’aon straitéis réigiúnach chuimsitheach; a bheith ar thús cadhnaíochta maidir le pobal na ndeontóirí a thionól le haghaidh comhdháil gealltanais eisceachtúil do Chorn na hAfraice ionas nach mbuailfidh an t-ocras an réigiún arís;

| (i) | tionchair dhearfacha an ghealltanais a aithint, a léirigh an tAontas agus a chomhpháirtithe idirnáisiúnta trí mhisin agus oibríochtaí amhail Oibríocht Atalanta, Misean Fothaithe Acmhainneachta an Aontais sa tSomáil agus Clár an Aontais Eorpaigh chun Slándáil Mhuirí Réigiúnach a Chur Chun Cinn, trí ionsaithe píoráideachta a chosc sula dtarlaíonn siad agus trí ráta rathúlachta na ndaoine sin a dhéanann amhlaidh a laghdú, agus tríd an mainneachtain Rún 2608 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe a athnuachan, lena gcuirtear teorainn, ar an drochuair, le rochtain na hoibríochta ar uiscí críochacha na Somáile; na torthaí dearfacha atá bainte amach cheana ag Misean Fothaithe Acmhainneachta an Aontais sa tSomáil i réimse fhorfheidhmiú an dlí shibhialtaigh a mholadh, agus a áirithiú go mbeidh na hacmhainní agus an pearsanra ag an misean a theastaíonn uaidh chun gur éifeachtach a bheidh sé; a iarraidh ar na Ballstáit tiomantas leormhaith a léiriú do ATMIS agus do Mhisean Oiliúna AE sa tSomáil ó thaobh pearsanra agus acmhainní de araon, chun cumhacht a thabhairt d’fhórsaí armtha na Somáile chun a chur ar a gcumas úinéireacht a ghlacadh ar an tslándáil sa tír agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta agus an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine á gcomhlíonadh go hiomlán acu; béim a chur ar an bhfíoras gur gá do AE a sheasamh mar chomhpháirtí inchreidte don tSomáil a dheimhniú, ag tacú le ATMIS mar chuid de chur chuige comhtháite arna ghlacadh i gcomhordú le misin chomhbheartais slándála agus cosanta sa tSomáil, leis an tSaoráid Eorpach Síochána (SSE), le hoibríochtaí cabhrach daonnúla agus leis an ionstraim um Chomharsanacht, an Fhorbairt agus an Comhar Idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

(i)

tionchair dhearfacha an ghealltanais a aithint, a léirigh an tAontas agus a chomhpháirtithe idirnáisiúnta trí mhisin agus oibríochtaí amhail Oibríocht Atalanta, Misean Fothaithe Acmhainneachta an Aontais sa tSomáil agus Clár an Aontais Eorpaigh chun Slándáil Mhuirí Réigiúnach a Chur Chun Cinn, trí ionsaithe píoráideachta a chosc sula dtarlaíonn siad agus trí ráta rathúlachta na ndaoine sin a dhéanann amhlaidh a laghdú, agus tríd an mainneachtain Rún 2608 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe a athnuachan, lena gcuirtear teorainn, ar an drochuair, le rochtain na hoibríochta ar uiscí críochacha na Somáile; na torthaí dearfacha atá bainte amach cheana ag Misean Fothaithe Acmhainneachta an Aontais sa tSomáil i réimse fhorfheidhmiú an dlí shibhialtaigh a mholadh, agus a áirithiú go mbeidh na hacmhainní agus an pearsanra ag an misean a theastaíonn uaidh chun gur éifeachtach a bheidh sé; a iarraidh ar na Ballstáit tiomantas leormhaith a léiriú do ATMIS agus do Mhisean Oiliúna AE sa tSomáil ó thaobh pearsanra agus acmhainní de araon, chun cumhacht a thabhairt d’fhórsaí armtha na Somáile chun a chur ar a gcumas úinéireacht a ghlacadh ar an tslándáil sa tír agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta agus an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine á gcomhlíonadh go hiomlán acu; béim a chur ar an bhfíoras gur gá do AE a sheasamh mar chomhpháirtí inchreidte don tSomáil a dheimhniú, ag tacú le ATMIS mar chuid de chur chuige comhtháite arna ghlacadh i gcomhordú le misin chomhbheartais slándála agus cosanta sa tSomáil, leis an tSaoráid Eorpach Síochána (SSE), le hoibríochtaí cabhrach daonnúla agus leis an ionstraim um Chomharsanacht, an Fhorbairt agus an Comhar Idirnáisiúnta;

| (j) | is cúis bhuartha gníomhaíocht leanúnach na ngrúpaí sceimhlitheoireachta Ioslamacha radacacha atá ag feidhmiú ar fud Chorn na hAfraice agus sna tíortha máguaird, go háirithe al-Shabaab, al-Qaeda agus Daesh, atá an-inoiriúnaithe agus atá in ann greim buan a fháil i measc an phobail; a iarraidh ar an Aontas agus ar na Ballstáit díriú ar leathadh an jiohádachais sa réigiún agus cúnamh saincheaptha agus éifeachtach a chur ar fáil do na tíortha lena mbaineann chun éifeachtaí láithreacha an mhéadaithe sin agus na bunchúiseanna casta as a n-eascraíonn an t-antoisceachas, an radacú, an foréigean, an sceimhlitheoireacht agus soghabhálacht i leith na hearcaíochta sin a chomhrac; a aithint go ndéantar ábharthacht agus cumas eagraíochtaí sceimhlitheoireachta oibriú sa réigiún a neartú tuilleadh trí thréscaoilteacht na dteorainneacha náisiúnta, agus ag tacú le hiarrachtaí náisiúnta agus réigiúnacha chun slándáil teorann a mhéadú; oibriú i gcomhar le tíortha aonair agus le heagraíochtaí réigiúnacha, go háirithe Comhphobal na hAfraice Thoir, IGAD agus Fórsa Fuireachais Oirthear na hAfraice, chun cur chuige réigiúnach a ghlacadh chun an sceimhlitheoireacht a chomhrac agus chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá léi; |
| --- | --- |

(j)

is cúis bhuartha gníomhaíocht leanúnach na ngrúpaí sceimhlitheoireachta Ioslamacha radacacha atá ag feidhmiú ar fud Chorn na hAfraice agus sna tíortha máguaird, go háirithe al-Shabaab, al-Qaeda agus Daesh, atá an-inoiriúnaithe agus atá in ann greim buan a fháil i measc an phobail; a iarraidh ar an Aontas agus ar na Ballstáit díriú ar leathadh an jiohádachais sa réigiún agus cúnamh saincheaptha agus éifeachtach a chur ar fáil do na tíortha lena mbaineann chun éifeachtaí láithreacha an mhéadaithe sin agus na bunchúiseanna casta as a n-eascraíonn an t-antoisceachas, an radacú, an foréigean, an sceimhlitheoireacht agus soghabhálacht i leith na hearcaíochta sin a chomhrac; a aithint go ndéantar ábharthacht agus cumas eagraíochtaí sceimhlitheoireachta oibriú sa réigiún a neartú tuilleadh trí thréscaoilteacht na dteorainneacha náisiúnta, agus ag tacú le hiarrachtaí náisiúnta agus réigiúnacha chun slándáil teorann a mhéadú; oibriú i gcomhar le tíortha aonair agus le heagraíochtaí réigiúnacha, go háirithe Comhphobal na hAfraice Thoir, IGAD agus Fórsa Fuireachais Oirthear na hAfraice, chun cur chuige réigiúnach a ghlacadh chun an sceimhlitheoireacht a chomhrac agus chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna atá léi;

| (k) | tacaíocht shaincheaptha atá dírithe ar iarrataí a chur ar fáil don Aontas Afracach, dá chomhpháirteanna réigiúnacha agus do thíortha aonair ina n-iarrachtaí feabhas a chur ar na dálaí slándála agus cobhsaíochta; an tacaíocht a chuirtear ar fáil trí bheartas na hIonstraime um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta maidir le fothú acmhainneachta chun tacú leis an tslándáil agus leis an bhforbairt agus leis an tSaoráid Eorpach Síochána a choinneáil, go háirithe trí Oibríocht Atalanta agus trí Mhisean Oiliúna an Aontais Eorpaigh sa tSomáil, agus a áirithiú go gcomhlíonfaidh sí Comhsheasamh an Aontais maidir le hOnnmhairiú Arm agus go n-urramóidh sí go hiomlán cearta an duine agus an dlí daonnúil, na hoibleagáidí maidir le measúnú riosca ex ante, faireachán buan ar sholáthar na teicneolaíochta míleata do ghníomhaithe tríú tír agus forálacha éifeachtacha trédhearcachta lena n-áirítear inrianaitheacht agus úsáid chuí an ábhair arna sheachadadh chuig comhpháirtithe faoin tSaoráid Eorpach Síochána, chun cuidiú le hearnáil slándála a thógáil a bheidh cuntasach, láidir agus iontaofa; leas iomlán a bhaint as acmhainneacht na Saoráide Eorpaí Síochána ina leith sin agus leanúnachas a áirithiú leis an tSaoráid um Shíocháin san Afraic a bhí ann ó thaobh cháilíocht agus mhéid chistiú na dtionscnamh faoi stiúir na hAfraice de; a áirithiú go gcomhlíonfar gealltanais mhaoiniúcháin uile na Saoráide Eorpaí Síochána a tugadh le Corn na hAfraice sula ndearna an Rúis ionradh cóiriúil ar an Úcráin; cistiú na comhpháirte sibhialtaí de ATMIS a áirithiú; |
| --- | --- |

(k)

tacaíocht shaincheaptha atá dírithe ar iarrataí a chur ar fáil don Aontas Afracach, dá chomhpháirteanna réigiúnacha agus do thíortha aonair ina n-iarrachtaí feabhas a chur ar na dálaí slándála agus cobhsaíochta; an tacaíocht a chuirtear ar fáil trí bheartas na hIonstraime um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta maidir le fothú acmhainneachta chun tacú leis an tslándáil agus leis an bhforbairt agus leis an tSaoráid Eorpach Síochána a choinneáil, go háirithe trí Oibríocht Atalanta agus trí Mhisean Oiliúna an Aontais Eorpaigh sa tSomáil, agus a áirithiú go gcomhlíonfaidh sí Comhsheasamh an Aontais maidir le hOnnmhairiú Arm agus go n-urramóidh sí go hiomlán cearta an duine agus an dlí daonnúil, na hoibleagáidí maidir le measúnú riosca ex ante, faireachán buan ar sholáthar na teicneolaíochta míleata do ghníomhaithe tríú tír agus forálacha éifeachtacha trédhearcachta lena n-áirítear inrianaitheacht agus úsáid chuí an ábhair arna sheachadadh chuig comhpháirtithe faoin tSaoráid Eorpach Síochána, chun cuidiú le hearnáil slándála a thógáil a bheidh cuntasach, láidir agus iontaofa; leas iomlán a bhaint as acmhainneacht na Saoráide Eorpaí Síochána ina leith sin agus leanúnachas a áirithiú leis an tSaoráid um Shíocháin san Afraic a bhí ann ó thaobh cháilíocht agus mhéid chistiú na dtionscnamh faoi stiúir na hAfraice de; a áirithiú go gcomhlíonfar gealltanais mhaoiniúcháin uile na Saoráide Eorpaí Síochána a tugadh le Corn na hAfraice sula ndearna an Rúis ionradh cóiriúil ar an Úcráin; cistiú na comhpháirte sibhialtaí de ATMIS a áirithiú;

Daonlathas, cearta an duine agus an smacht reachta

| (l) | tacú go hiomlán le haistrithe daonlathacha, leis an smacht reachta, le próisis cothaithe stáit agus le spás polaitiúil oscailte atá oiriúnach do chomhthéacsanna áitiúla éagsúla; tacú le straitéisí chun próisis chuimsitheacha athmhuintearais a chothú agus é mar aidhm leo institiúidí inchreidte agus ionadaíocha a bhunú lena gcuimsítear rannpháirtíocht na bpobal éagsúil; oibriú i gcomhar go háirithe leis an tSomáil, leis an Aetóip agus leis an tSúdáin chun dlús a chur leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh chun pobail agus mná atá faoi ghannionadaíocht a áireamh i gcomhlachtaí polaitiúla agus rialaithe ardleibhéil agus chun cúnamh a thabhairt do thíortha comhpháirtíochta chun aghaidh a thabhairt ar mhíshásacht i leith na n-údarás náisiúnta agus ar easpa muiníne sna húdaráis náisiúnta trí bhearta cothaithe muiníne; go mbeidh siad réidh chun misin breathnóireachta toghchán AE a imscaradh, nuair is gá, chun tacú le próisis toghcháin roimh thoghcháin agus lena linn; aitheantas a thabhairt d’acmhainneacht na taidhleoireachta parlaimintí mar uirlis chun idirphlé a chothú agus comhpháirtíocht iomlánaíoch a fhorbairt idir AE, an tAontas Afracach agus tíortha aonair; |
| --- | --- |

(l)

tacú go hiomlán le haistrithe daonlathacha, leis an smacht reachta, le próisis cothaithe stáit agus le spás polaitiúil oscailte atá oiriúnach do chomhthéacsanna áitiúla éagsúla; tacú le straitéisí chun próisis chuimsitheacha athmhuintearais a chothú agus é mar aidhm leo institiúidí inchreidte agus ionadaíocha a bhunú lena gcuimsítear rannpháirtíocht na bpobal éagsúil; oibriú i gcomhar go háirithe leis an tSomáil, leis an Aetóip agus leis an tSúdáin chun dlús a chur leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh chun pobail agus mná atá faoi ghannionadaíocht a áireamh i gcomhlachtaí polaitiúla agus rialaithe ardleibhéil agus chun cúnamh a thabhairt do thíortha comhpháirtíochta chun aghaidh a thabhairt ar mhíshásacht i leith na n-údarás náisiúnta agus ar easpa muiníne sna húdaráis náisiúnta trí bhearta cothaithe muiníne; go mbeidh siad réidh chun misin breathnóireachta toghchán AE a imscaradh, nuair is gá, chun tacú le próisis toghcháin roimh thoghcháin agus lena linn; aitheantas a thabhairt d’acmhainneacht na taidhleoireachta parlaimintí mar uirlis chun idirphlé a chothú agus comhpháirtíocht iomlánaíoch a fhorbairt idir AE, an tAontas Afracach agus tíortha aonair;

| (m) | oibriú i gcomhpháirtíocht le contrapháirtithe AE na hAfraice agus an comhar leis an tsochaí shibhialta a mhéadú chun na príomhdhúshláin agus na príomhthosaíochtaí sa réigiún a shainaithint agus aghaidh a thabhairt orthu, lena n-áirítear dínit agus cearta an duine, cearta daonlathacha agus bunúsacha, dúshláin an smachta reachta agus géarchéim sláinte COVID-19 a mhaolú; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta cloí leis na Treoirlínte maidir le Saoirse Comhlachais agus Comhthionóil arna nglacadh ag Coimisiún na hAfraice maidir le Cearta an Duine agus Cearta Pobal agus urraim a thabhairt do shaoirse na meán, lena n-áirítear trína áirithiú gur féidir le heagraíochtaí meán feidhmiú go neamhspleách; is gur cúis bhuartha an foréigean leanúnach agus an t-idirdhealú ar bhonn gnéaschlaonta, féiniúlacht inscne, léiriú agus saintréithe gnéis; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta forálacha idirdhealaitheacha a aisghairm, lena n-áirítear trí athbhreithniú a dhéanamh ar a gcóid choiriúla; feabhas a chur ar an tacaíocht a thugann siad do chosantóirí chearta an duine sa réigiún; solúbthacht a léiriú maidir le húsáid a bhaint as na huirlisí go léir atá ar fáil dóibh agus Treoirlínte an Aontais maidir le Cosantóirí Chearta an Duine a chur chun feidhme go hiomlán, ag áirithiú go gcloítear le sásraí cosanta inmheánaí agus ag comhordú maidir le víosaí a dheonú dóibh siúd atá ag iarraidh an tír a fhágáil; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta sa réigiún timpeallacht oibre a chur ar fáil a chuideoidh leis an tsochaí shibhialta, chomh maith le bearta reachtacha sonracha chun cosantóirí chearta an duine a aithint agus a chosaint agus chun a gciapadh agus a gcoinneáil threallach a chosc; an nasc idir an t-éilliú agus sáruithe forleathana ar chearta an duine a aithint agus tacaíocht AE a neartú chun an t-éilliú sa réigiún a chomhrac; seachadadh cúnaimh tarrthála agus beatha-chothabhála a mhéadú chun cabhrú le daoine agus le pobail a bhfuil tionchar ag an triomach orthu agus ag an am céanna obair a dhéanamh chun a chur ar chumas pobal leanúint den fhéintuilleamaí agus athléimneacht a chothú i gcoinne suaití amach anseo; a iarraidh ar rialtais ar fud an réigiúin a áirithiú gur féidir le hoibrithe daonnúla rochtain a fháil ar dhaoine a bhfuil cúnamh de dhíth orthu; |
| --- | --- |

(m)

oibriú i gcomhpháirtíocht le contrapháirtithe AE na hAfraice agus an comhar leis an tsochaí shibhialta a mhéadú chun na príomhdhúshláin agus na príomhthosaíochtaí sa réigiún a shainaithint agus aghaidh a thabhairt orthu, lena n-áirítear dínit agus cearta an duine, cearta daonlathacha agus bunúsacha, dúshláin an smachta reachta agus géarchéim sláinte COVID-19 a mhaolú; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta cloí leis na Treoirlínte maidir le Saoirse Comhlachais agus Comhthionóil arna nglacadh ag Coimisiún na hAfraice maidir le Cearta an Duine agus Cearta Pobal agus urraim a thabhairt do shaoirse na meán, lena n-áirítear trína áirithiú gur féidir le heagraíochtaí meán feidhmiú go neamhspleách; is gur cúis bhuartha an foréigean leanúnach agus an t-idirdhealú ar bhonn gnéaschlaonta, féiniúlacht inscne, léiriú agus saintréithe gnéis; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta forálacha idirdhealaitheacha a aisghairm, lena n-áirítear trí athbhreithniú a dhéanamh ar a gcóid choiriúla; feabhas a chur ar an tacaíocht a thugann siad do chosantóirí chearta an duine sa réigiún; solúbthacht a léiriú maidir le húsáid a bhaint as na huirlisí go léir atá ar fáil dóibh agus Treoirlínte an Aontais maidir le Cosantóirí Chearta an Duine a chur chun feidhme go hiomlán, ag áirithiú go gcloítear le sásraí cosanta inmheánaí agus ag comhordú maidir le víosaí a dheonú dóibh siúd atá ag iarraidh an tír a fhágáil; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta sa réigiún timpeallacht oibre a chur ar fáil a chuideoidh leis an tsochaí shibhialta, chomh maith le bearta reachtacha sonracha chun cosantóirí chearta an duine a aithint agus a chosaint agus chun a gciapadh agus a gcoinneáil threallach a chosc; an nasc idir an t-éilliú agus sáruithe forleathana ar chearta an duine a aithint agus tacaíocht AE a neartú chun an t-éilliú sa réigiún a chomhrac; seachadadh cúnaimh tarrthála agus beatha-chothabhála a mhéadú chun cabhrú le daoine agus le pobail a bhfuil tionchar ag an triomach orthu agus ag an am céanna obair a dhéanamh chun a chur ar chumas pobal leanúint den fhéintuilleamaí agus athléimneacht a chothú i gcoinne suaití amach anseo; a iarraidh ar rialtais ar fud an réigiúin a áirithiú gur féidir le hoibrithe daonnúla rochtain a fháil ar dhaoine a bhfuil cúnamh de dhíth orthu;

| (n) | an ceartas idirthréimhseach a phríomhshruthú ina gcur chuige maidir le bainistiú coinbhleachta sa réigiún; tús áite a thabhairt, mar chuid de thacaíocht an Aontais d’iarrachtaí an cheartais idirthréimhsigh, do phróisis áitiúla agus náisiúnta, mar aon le saineolaithe áitiúla agus réigiúnacha; dlús a chur le rannpháirtíocht an Aontais le tíortha comhpháirtíochta agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha chun tacú leis an gcomhrac i gcoinne saoirse ó phionós agus chun an fhírinne, an ceartas, cúiteamh agus ráthaíochtaí nach dtarlóidh siad arís a chur chun cinn; |
| --- | --- |

(n)

an ceartas idirthréimhseach a phríomhshruthú ina gcur chuige maidir le bainistiú coinbhleachta sa réigiún; tús áite a thabhairt, mar chuid de thacaíocht an Aontais d’iarrachtaí an cheartais idirthréimhsigh, do phróisis áitiúla agus náisiúnta, mar aon le saineolaithe áitiúla agus réigiúnacha; dlús a chur le rannpháirtíocht an Aontais le tíortha comhpháirtíochta agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha chun tacú leis an gcomhrac i gcoinne saoirse ó phionós agus chun an fhírinne, an ceartas, cúiteamh agus ráthaíochtaí nach dtarlóidh siad arís a chur chun cinn;

| (o) | a iarraidh ar rialtais gníomhú chun cearta na mban agus na gcailíní a chosaint chun comhionannais, sláinte, lena n-áirítear sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe agus oideachas, agus go mbeadh siad saor ó fhoréigean inscnebhunaithe agus ó idirdhealú, lena n-áiritheofar cur chuige atá íogair ó thaobh inscne de chun an bhearna inscne atá ag dul i méid a dhúnadh le linn géarchéimeanna agus coinbhleachtaí; an dul chun cinn a rinneadh maidir le feabhas a chur ar an rochtain ar chúram sláinte sa réigiún a mholadh, amhail sa Chéinia agus Uganda, go háirithe rochtain ar chóireáil VEID tarrthála agus rochtain ar sheirbhísí sláinte gnéis agus atáirgthe eile, agus tacaíocht an Aontais do shláinte ghnéis agus sláinte atáirgthe a neartú, atá fíor-riachtanach chun Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe agus comhionannas inscne a bhaint amach; gníomhaíochtaí a chuíchóiriú i gcoinne ciorrú ball giniúna ban i ngníomhaíochtaí seachtracha uile AE, mar a athdhearbhaíodh i rún ón bParlaimint an 12 Feabhra 2020, agus aird ar leith á tabhairt ar Chorn na hAfraice, ina bhfuil an leitheadúlacht is airde de chiorrú ball giniúna ban ar domhan, lena n-áirítear sna foirmeacha is déine de; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta i gCorn na hAfraice dlíthe a chur chun feidhme chun ciorrú ball giniúna ban a thoirmeasc agus chun a áirithiú go n-urramófar na dlíthe sin; tionscnaimh a mhéadú chun mná a rannpháirtiú sa pholaitíocht chun ceapadh beartais níos fearr a spreagadh agus chun ciorrú ball giniúna ban agus pósadh éigeantais a dhíothú; |
| --- | --- |

(o)

a iarraidh ar rialtais gníomhú chun cearta na mban agus na gcailíní a chosaint chun comhionannais, sláinte, lena n-áirítear sláinte agus cearta gnéis agus atáirgthe agus oideachas, agus go mbeadh siad saor ó fhoréigean inscnebhunaithe agus ó idirdhealú, lena n-áiritheofar cur chuige atá íogair ó thaobh inscne de chun an bhearna inscne atá ag dul i méid a dhúnadh le linn géarchéimeanna agus coinbhleachtaí; an dul chun cinn a rinneadh maidir le feabhas a chur ar an rochtain ar chúram sláinte sa réigiún a mholadh, amhail sa Chéinia agus Uganda, go háirithe rochtain ar chóireáil VEID tarrthála agus rochtain ar sheirbhísí sláinte gnéis agus atáirgthe eile, agus tacaíocht an Aontais do shláinte ghnéis agus sláinte atáirgthe a neartú, atá fíor-riachtanach chun Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe agus comhionannas inscne a bhaint amach; gníomhaíochtaí a chuíchóiriú i gcoinne ciorrú ball giniúna ban i ngníomhaíochtaí seachtracha uile AE, mar a athdhearbhaíodh i rún ón bParlaimint an 12 Feabhra 2020, agus aird ar leith á tabhairt ar Chorn na hAfraice, ina bhfuil an leitheadúlacht is airde de chiorrú ball giniúna ban ar domhan, lena n-áirítear sna foirmeacha is déine de; a iarraidh ar na húdaráis náisiúnta i gCorn na hAfraice dlíthe a chur chun feidhme chun ciorrú ball giniúna ban a thoirmeasc agus chun a áirithiú go n-urramófar na dlíthe sin; tionscnaimh a mhéadú chun mná a rannpháirtiú sa pholaitíocht chun ceapadh beartais níos fearr a spreagadh agus chun ciorrú ball giniúna ban agus pósadh éigeantais a dhíothú;

Forbairt eacnamaíoch inbhuanaithe agus cuimsitheach – an tsochaí

| (p) | aird a thabhairt ar fhorbairt dhéimeagrafach an réigiúin agus aitheantas a thabhairt do ról na ndaoine óga agus na mban maidir le forbairt inbhuanaithe eacnamaíoch a bhaint amach; neartú a dhéanamh ar thacaíocht an Aontais i réimse na rochtana ar an oideachas agus ar an ngairmoiliúint, agus i réimse uas-sciliú agus athsciliú an lucht saothair, de réir riachtanais mhargadh an tsaothair; a áitiú go bhféadfaí tairbhí iomadúla a thabhairt don réigiún ar fad trí ghlúnta óga agus mná a chumhachtú agus fíor-ionchais a thairiscint dóibh; tacú le fothú acmhainneachta le haghaidh monarú vacsaíní áitiúla agus cuidiú le córais sláinte áitiúla a neartú agus tacú le hathchóirithe struchtúracha in earnáil na sláinte; údaráis náisiúnta a ghríosú chun rochtain uilíoch ar chúram sláinte a áirithiú bunaithe ar phrionsabail an neamh-idirdhealaithe agus na córa comhionainne; a thabhairt faoi deara go bhfuil tionchar mór ag an sceimhlitheoireacht agus ag an jiohádachas chun fás eacnamaíoch a chosc i gCorn na hAfraice ina iomláine; aird a thabhairt ar láithreacht eacnamaíoch al-Shabaab i gCorn na hAfraice trí smuigleáil fioghuail agus sracadh feirmeoirí, gnólachtaí agus eagraíochtaí um chabhair; tacaíocht theicniúil a chur ar fáil chun an diaspóra san Eoraip a chumhachtú chun dlús a chur leis an gcaidreamh gnó leis an réigiún, go háirithe trí chead a thabhairt íocaíochtaí a sheoladh trí bhealaí dlíthiúla, trédhearcacha agus iontaofa; |
| --- | --- |

(p)

aird a thabhairt ar fhorbairt dhéimeagrafach an réigiúin agus aitheantas a thabhairt do ról na ndaoine óga agus na mban maidir le forbairt inbhuanaithe eacnamaíoch a bhaint amach; neartú a dhéanamh ar thacaíocht an Aontais i réimse na rochtana ar an oideachas agus ar an ngairmoiliúint, agus i réimse uas-sciliú agus athsciliú an lucht saothair, de réir riachtanais mhargadh an tsaothair; a áitiú go bhféadfaí tairbhí iomadúla a thabhairt don réigiún ar fad trí ghlúnta óga agus mná a chumhachtú agus fíor-ionchais a thairiscint dóibh; tacú le fothú acmhainneachta le haghaidh monarú vacsaíní áitiúla agus cuidiú le córais sláinte áitiúla a neartú agus tacú le hathchóirithe struchtúracha in earnáil na sláinte; údaráis náisiúnta a ghríosú chun rochtain uilíoch ar chúram sláinte a áirithiú bunaithe ar phrionsabail an neamh-idirdhealaithe agus na córa comhionainne; a thabhairt faoi deara go bhfuil tionchar mór ag an sceimhlitheoireacht agus ag an jiohádachas chun fás eacnamaíoch a chosc i gCorn na hAfraice ina iomláine; aird a thabhairt ar láithreacht eacnamaíoch al-Shabaab i gCorn na hAfraice trí smuigleáil fioghuail agus sracadh feirmeoirí, gnólachtaí agus eagraíochtaí um chabhair; tacaíocht theicniúil a chur ar fáil chun an diaspóra san Eoraip a chumhachtú chun dlús a chur leis an gcaidreamh gnó leis an réigiún, go háirithe trí chead a thabhairt íocaíochtaí a sheoladh trí bhealaí dlíthiúla, trédhearcacha agus iontaofa;

| (q) | a aithint go bhfuil tionchar tromchúiseach ag an athrú aeráide ar Chorn na hAfraice, agus go bhfuil iarmhairtí forleathana aige sin do chobhsaíocht an réigiúin; uas-scálú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí coiteanna sa chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide, go háirithe maidir le maolú, oiriúnú, athléimneacht agus bainistiú rioscaí tubaiste; na buntáistí a bhaineann leis an gComhaontú Glas don Eoraip, atá cumhdaithe sa Dlí Aeráide Eorpach, a chomhroinnt lenár gcomhpháirtithe agus tacú leo a gcláir oibre féin maidir leis an aistriú aeráide a ghlacadh trí dhea-chleachtais a chomhroinnt agus tionscnaimh AE sa réimse seo a ailíniú le tionscnaimh na hAfraice atá cheana ann; aird ar leith a thabhairt ar impleachtaí slándála daonna agus slándála bia an athraithe aeráide agus ar a riachtanaí atá sé go ndéanfaidh an tAontas agus a chomhpháirtithe beartas slándála agus cosanta a bheidh slán ó thaobh na haeráide de a chur i gcrích i gcomhréir le huaillmhianta Threochlár an Aontais um Athrú Aeráide agus um Chosaint mar chuid den Chompás Straitéiseach don tSlándáil agus don Chosaint; oibriú i gcomhar le comhghleacaithe san Afraic chun bealaí nua agus nuálacha a ghlacadh chun leas iomlán a bhaint as acmhainneacht an réigiúin, lena n-áirítear trí dhea-chleachtais a mhalartú agus trí theicneolaíochtaí nua a ghlacadh don talmhaíocht inbhuanaithe lena gcumhachtófaí an fhiontraíocht áitiúil, agus é mar aidhm dheiridh an spleáchas ar allmhairí bia agus táirgí talmhaíochta a laghdú agus fás eacnamaíoch cuimsitheach agus inbhuanaithe a spreagadh; tacú le glaonna TLFanna chun maoiniú sonrach a sholáthar le haghaidh caillteanais agus damáistí a bhaineann le héifeachtaí díobhálacha an athraithe aeráide agus tacú le hatógáil na réigiún atá buailte agus lena n-athbheochan eacnamaíoch trí bhearta speisialta breise a ghlacadh chun an atógáil agus an téarnamh a chistiú; a mheas go bhféadfaí na Ballstáit a spreagadh tuilleadh úsáide a bhaint as fionraí, faoiseamh nó cealú spriocdhírithe fiachais ar bhonn cás ar chás do TLFanna is leochailí agus do stáit oileánacha bheaga i mbéal forbartha, agus é mar chuspóir sonrach rannchuidiú leis an gcomhrac i gcoinne an athraithe aeráide mar chuid de chreat idirnáisiúnta níos leithne; |
| --- | --- |

(q)

a aithint go bhfuil tionchar tromchúiseach ag an athrú aeráide ar Chorn na hAfraice, agus go bhfuil iarmhairtí forleathana aige sin do chobhsaíocht an réigiúin; uas-scálú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí coiteanna sa chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide, go háirithe maidir le maolú, oiriúnú, athléimneacht agus bainistiú rioscaí tubaiste; na buntáistí a bhaineann leis an gComhaontú Glas don Eoraip, atá cumhdaithe sa Dlí Aeráide Eorpach, a chomhroinnt lenár gcomhpháirtithe agus tacú leo a gcláir oibre féin maidir leis an aistriú aeráide a ghlacadh trí dhea-chleachtais a chomhroinnt agus tionscnaimh AE sa réimse seo a ailíniú le tionscnaimh na hAfraice atá cheana ann; aird ar leith a thabhairt ar impleachtaí slándála daonna agus slándála bia an athraithe aeráide agus ar a riachtanaí atá sé go ndéanfaidh an tAontas agus a chomhpháirtithe beartas slándála agus cosanta a bheidh slán ó thaobh na haeráide de a chur i gcrích i gcomhréir le huaillmhianta Threochlár an Aontais um Athrú Aeráide agus um Chosaint mar chuid den Chompás Straitéiseach don tSlándáil agus don Chosaint; oibriú i gcomhar le comhghleacaithe san Afraic chun bealaí nua agus nuálacha a ghlacadh chun leas iomlán a bhaint as acmhainneacht an réigiúin, lena n-áirítear trí dhea-chleachtais a mhalartú agus trí theicneolaíochtaí nua a ghlacadh don talmhaíocht inbhuanaithe lena gcumhachtófaí an fhiontraíocht áitiúil, agus é mar aidhm dheiridh an spleáchas ar allmhairí bia agus táirgí talmhaíochta a laghdú agus fás eacnamaíoch cuimsitheach agus inbhuanaithe a spreagadh; tacú le glaonna TLFanna chun maoiniú sonrach a sholáthar le haghaidh caillteanais agus damáistí a bhaineann le héifeachtaí díobhálacha an athraithe aeráide agus tacú le hatógáil na réigiún atá buailte agus lena n-athbheochan eacnamaíoch trí bhearta speisialta breise a ghlacadh chun an atógáil agus an téarnamh a chistiú; a mheas go bhféadfaí na Ballstáit a spreagadh tuilleadh úsáide a bhaint as fionraí, faoiseamh nó cealú spriocdhírithe fiachais ar bhonn cás ar chás do TLFanna is leochailí agus do stáit oileánacha bheaga i mbéal forbartha, agus é mar chuspóir sonrach rannchuidiú leis an gcomhrac i gcoinne an athraithe aeráide mar chuid de chreat idirnáisiúnta níos leithne;

| (r) | comhordú agus oibriú le hArd-Stiúrthóireachtaí ábhartha an Choimisiúin a chur chun cinn chun a áirithiú go mbeidh fás eacnamaíoch inbhuanaithe sa réigiún mar thoradh ar an athbhreithniú ar bheartas trádála an Aontais, go háirithe trí na caibidlí maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe de chomhaontuithe saorthrádála a dhéanamh go hiomlán in-fhorfheidhmithe; a thabhairt faoi deara go bhfuil gá le hiarrachtaí chun cosc a chur ar sháruithe ar chearta an duine agus ar mhí-úsáidí comhshaoil ag corparáidí atá bunaithe san Aontas atá ag feidhmiú i gCorn na hAfraice agus chun a áirithiú go mbeidh an Treoir i dtaca le Dícheall Cuí maidir le hInbhuanaitheacht Chorparáideach oiriúnach don fheidhm agus go ndéanfar dul chun cinn iarbhír i dtéarmaí chearta an duine agus an chomhshaoil do phobail áitiúla; aire ar leith a thabhairt chun measúnú agus cosc a dhéanamh ar aon sárú a bhaineann le beartais, tionscadail agus cistiú an Aontais féin sa réigiún, lena n-áirítear trí shásra gearán a chruthú do dhaoine aonair nó do ghrúpaí a bhféadfadh gníomhaíochtaí an Aontais sna tíortha sin sárú a dhéanamh ar a gcearta; institiúidí airgeadais poiblí a ghríosú, lena n-áirítear an Banc Eorpach Infheistíochta, i gcomhar leis an gCoimisiún, a áirithiú go mbeidh infheistíochtaí an Aontais ailínithe leis na spriocanna idirnáisiúnta comhshaoil agus aeráide, go háirithe Comhaontú Pháras agus Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe, agus go n-úsáidfear iad chun aistriú aeráide cóir a stiúradh i gcomhréir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip; a áirithiú nár cheart go maoineodh aon infheistíocht sa réigiún earnálacha a spreagann an ghéarchéim aeráide, go príomha tionscail na mbreoslaí iontaise; |
| --- | --- |

(r)

comhordú agus oibriú le hArd-Stiúrthóireachtaí ábhartha an Choimisiúin a chur chun cinn chun a áirithiú go mbeidh fás eacnamaíoch inbhuanaithe sa réigiún mar thoradh ar an athbhreithniú ar bheartas trádála an Aontais, go háirithe trí na caibidlí maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe de chomhaontuithe saorthrádála a dhéanamh go hiomlán in-fhorfheidhmithe; a thabhairt faoi deara go bhfuil gá le hiarrachtaí chun cosc a chur ar sháruithe ar chearta an duine agus ar mhí-úsáidí comhshaoil ag corparáidí atá bunaithe san Aontas atá ag feidhmiú i gCorn na hAfraice agus chun a áirithiú go mbeidh an Treoir i dtaca le Dícheall Cuí maidir le hInbhuanaitheacht Chorparáideach oiriúnach don fheidhm agus go ndéanfar dul chun cinn iarbhír i dtéarmaí chearta an duine agus an chomhshaoil do phobail áitiúla; aire ar leith a thabhairt chun measúnú agus cosc a dhéanamh ar aon sárú a bhaineann le beartais, tionscadail agus cistiú an Aontais féin sa réigiún, lena n-áirítear trí shásra gearán a chruthú do dhaoine aonair nó do ghrúpaí a bhféadfadh gníomhaíochtaí an Aontais sna tíortha sin sárú a dhéanamh ar a gcearta; institiúidí airgeadais poiblí a ghríosú, lena n-áirítear an Banc Eorpach Infheistíochta, i gcomhar leis an gCoimisiún, a áirithiú go mbeidh infheistíochtaí an Aontais ailínithe leis na spriocanna idirnáisiúnta comhshaoil agus aeráide, go háirithe Comhaontú Pháras agus Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe, agus go n-úsáidfear iad chun aistriú aeráide cóir a stiúradh i gcomhréir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip; a áirithiú nár cheart go maoineodh aon infheistíocht sa réigiún earnálacha a spreagann an ghéarchéim aeráide, go príomha tionscail na mbreoslaí iontaise;

| (s) | aird ar leith a thabhairt ar thionscadail fhorleathana atá faoi úinéireacht áitiúil, go háirithe sna ceantair is iargúlta, nach bhfuil chomh hionrach céanna ó thaobh an chomhshaoil de ach atá níos éifeachtaí ó thaobh feabhas a chur ar shaol daoine, i.e. córais grianchumhachta eis-eangaí, córais uisciúcháin, íonú uisce agus córais sláintíochta, agus a áirithiú go rachaidh infheistíochtaí AE i bhfuinneamh inbhuanaithe san Afraic chun tairbhe don phobal áitiúil go príomha agus é mar chuspóir deireadh a chur leis an mbochtaineacht fuinnimh; a iarraidh ar an Aontas cuidiú le feirmeoirí i gCorn na hAfraice a spleáchas ar leasacháin mhianracha a laghdú agus roghanna malartacha agranamaíocha a aimsiú trína bheartas seachtrach agus forbartha chun aghaidh a thabhairt ar thionchair aeráide agus chomhshaoil leasachán; na Ballstáit a ghríosú chun obair leis an gCoimisiún chun tosaíocht a thabhairt do chomhpháirtíochtaí le cuideachtaí intíre in TLFanna a fhorbairt a shaothraíonn samhlacha gnó atá inbhuanaithe agus cuimsitheach; |
| --- | --- |

(s)

aird ar leith a thabhairt ar thionscadail fhorleathana atá faoi úinéireacht áitiúil, go háirithe sna ceantair is iargúlta, nach bhfuil chomh hionrach céanna ó thaobh an chomhshaoil de ach atá níos éifeachtaí ó thaobh feabhas a chur ar shaol daoine, i.e. córais grianchumhachta eis-eangaí, córais uisciúcháin, íonú uisce agus córais sláintíochta, agus a áirithiú go rachaidh infheistíochtaí AE i bhfuinneamh inbhuanaithe san Afraic chun tairbhe don phobal áitiúil go príomha agus é mar chuspóir deireadh a chur leis an mbochtaineacht fuinnimh; a iarraidh ar an Aontas cuidiú le feirmeoirí i gCorn na hAfraice a spleáchas ar leasacháin mhianracha a laghdú agus roghanna malartacha agranamaíocha a aimsiú trína bheartas seachtrach agus forbartha chun aghaidh a thabhairt ar thionchair aeráide agus chomhshaoil leasachán; na Ballstáit a ghríosú chun obair leis an gCoimisiún chun tosaíocht a thabhairt do chomhpháirtíochtaí le cuideachtaí intíre in TLFanna a fhorbairt a shaothraíonn samhlacha gnó atá inbhuanaithe agus cuimsitheach;

Imirce

| (t) | a chur i bhfios go bhfuil roinnt de na príomhthíortha tionscnaimh, idirthurais agus cinn scríbe i gCorn na hAfraice ina mórshreabha imirce chuig tíortha eile sa réigiún agus chuig AE; cur chuige a ghlacadh i dtaca le comhar maidir leis an imirce atá iomlánaíoch, coinbhleacht-íogair agus comhthéacs-shonrach ina dtugtar tús áite do dhaoine, i gcomhréir le Próiseas Chartúm, leis an gComhshocrú Domhanda maidir le hImirce Shábháilte, Ordúil agus Rialta agus le hobair an Fhóraim Aireachta Réigiúnaigh maidir leis an Imirce don Afraic Thoir agus do Chorn na hAfraice, lena gcuirtear san áireamh cúiseanna éagsúla na himirce sa réigiún agus leochaileachtaí leanúnacha na n-imirceach, cearta na n-imirceach agus na ndídeanaithe a chaomhnú agus tairbhí na himirce ciorclaí agus na soghluaisteachta réigiúnaí sa réigiún máguaird a aithint; oibriú le comhpháirtithe an Aontais chun tús a chur arís le gníomhaíochtaí Phróiseas Chartúm chun é a athchumrú ar bhealach a léiríonn an réaltacht atá ann faoi láthair agus na srianta éagsúla atá ar thaisteal; comhpháirtíocht fhadtéarmach a fhorbairt lena ndíreofar ar imirce shábháilte, ordúil agus rialta; teacht ar réiteach inbhuanaithe le tíortha comhpháirtíochta i gCorn na hAfraice chun iarmhairtí na himirce i dtreo theorainneacha seachtracha na hEorpa a mhaolú; comhar feabhsaithe maidir le slándáil teorann agus an comhrac i gcoinne gníomhaíochtaí coiriúla trasteorann a chothú, lena n-áirítear gáinneáil ar dhaoine agus trádáil aindleathach arm agus oidhreacht chultúrtha; a áirithiú go gcomhlíonann gach comhaontú maidir le comhar imirce agus um athligean isteach leis an réigiún an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus um dhídeanaithe go docht, go háirithe Coinbhinsiún 1951 maidir le Stádas Dídeanaithe agus Prótacal 1967 a ghabhann leis; a áirithiú go ndíreoidh na hacmhainní airgeadais a shlógfar trí Chistí Iontaobhais an Aontais ar thionscadail atá in ann aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na himirce san fhadtéarma; |
| --- | --- |

(t)

a chur i bhfios go bhfuil roinnt de na príomhthíortha tionscnaimh, idirthurais agus cinn scríbe i gCorn na hAfraice ina mórshreabha imirce chuig tíortha eile sa réigiún agus chuig AE; cur chuige a ghlacadh i dtaca le comhar maidir leis an imirce atá iomlánaíoch, coinbhleacht-íogair agus comhthéacs-shonrach ina dtugtar tús áite do dhaoine, i gcomhréir le Próiseas Chartúm, leis an gComhshocrú Domhanda maidir le hImirce Shábháilte, Ordúil agus Rialta agus le hobair an Fhóraim Aireachta Réigiúnaigh maidir leis an Imirce don Afraic Thoir agus do Chorn na hAfraice, lena gcuirtear san áireamh cúiseanna éagsúla na himirce sa réigiún agus leochaileachtaí leanúnacha na n-imirceach, cearta na n-imirceach agus na ndídeanaithe a chaomhnú agus tairbhí na himirce ciorclaí agus na soghluaisteachta réigiúnaí sa réigiún máguaird a aithint; oibriú le comhpháirtithe an Aontais chun tús a chur arís le gníomhaíochtaí Phróiseas Chartúm chun é a athchumrú ar bhealach a léiríonn an réaltacht atá ann faoi láthair agus na srianta éagsúla atá ar thaisteal; comhpháirtíocht fhadtéarmach a fhorbairt lena ndíreofar ar imirce shábháilte, ordúil agus rialta; teacht ar réiteach inbhuanaithe le tíortha comhpháirtíochta i gCorn na hAfraice chun iarmhairtí na himirce i dtreo theorainneacha seachtracha na hEorpa a mhaolú; comhar feabhsaithe maidir le slándáil teorann agus an comhrac i gcoinne gníomhaíochtaí coiriúla trasteorann a chothú, lena n-áirítear gáinneáil ar dhaoine agus trádáil aindleathach arm agus oidhreacht chultúrtha; a áirithiú go gcomhlíonann gach comhaontú maidir le comhar imirce agus um athligean isteach leis an réigiún an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus um dhídeanaithe go docht, go háirithe Coinbhinsiún 1951 maidir le Stádas Dídeanaithe agus Prótacal 1967 a ghabhann leis; a áirithiú go ndíreoidh na hacmhainní airgeadais a shlógfar trí Chistí Iontaobhais an Aontais ar thionscadail atá in ann aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na himirce san fhadtéarma;

| (u) | cúnamh agus tacaíocht fhadtéarmach a chur ar fáil láithreach do na tíortha a bhfuil dídeanaithe á n-óstáil acu agus cabhrú leo chun a gcosaint a áirithiú; athlonnú daoine easáitithe agus daoine easáitithe ina dtír féin a éascú; iarrachtaí taidhleoireachta a chomhordú chun iarraidh ar rialtais na dtíortha sa réigiún atá rannpháirteach i gcoinbhleachtaí leanúnacha stop a chur le hionsaithe neamh-idirdhealaitheacha ar shibhialtaigh agus ar bhonneagar sibhialtach, agus an pobal sibhialtach a chosaint, lena n-áirítear gach beart a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar dídeanaithe agus daoine easáitithe ina dtír féin a chosaint agus go dtabharfar rochtain iomlán dóibh ar chabhair dhaonnúil, lena n-áirítear bia, uisce agus foscadh; tacaíocht a chur ar fáil do thíortha sa réigiún chun iarrachtaí a phríomhshruthú d’fhonn tacú leis na hathchóirithe iomchuí chun bainistiú níos fearr ar shoghluaisteacht thréadach a áirithiú agus chun leochaileacht eacnamaíoch a laghdú le linn géarchéimeanna amhail triomaigh chun rialú níos fearr a dhéanamh ar na tosca a chuireann le teannas agus coinbhleachtaí a bhaineann le pobail thréadacha; |
| --- | --- |

(u)

cúnamh agus tacaíocht fhadtéarmach a chur ar fáil láithreach do na tíortha a bhfuil dídeanaithe á n-óstáil acu agus cabhrú leo chun a gcosaint a áirithiú; athlonnú daoine easáitithe agus daoine easáitithe ina dtír féin a éascú; iarrachtaí taidhleoireachta a chomhordú chun iarraidh ar rialtais na dtíortha sa réigiún atá rannpháirteach i gcoinbhleachtaí leanúnacha stop a chur le hionsaithe neamh-idirdhealaitheacha ar shibhialtaigh agus ar bhonneagar sibhialtach, agus an pobal sibhialtach a chosaint, lena n-áirítear gach beart a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar dídeanaithe agus daoine easáitithe ina dtír féin a chosaint agus go dtabharfar rochtain iomlán dóibh ar chabhair dhaonnúil, lena n-áirítear bia, uisce agus foscadh; tacaíocht a chur ar fáil do thíortha sa réigiún chun iarrachtaí a phríomhshruthú d’fhonn tacú leis na hathchóirithe iomchuí chun bainistiú níos fearr ar shoghluaisteacht thréadach a áirithiú agus chun leochaileacht eacnamaíoch a laghdú le linn géarchéimeanna amhail triomaigh chun rialú níos fearr a dhéanamh ar na tosca a chuireann le teannas agus coinbhleachtaí a bhaineann le pobail thréadacha;

Comhtháthú réigiúnach

| (v) | cur chuige Fhoireann na hEorpa a ghlacadh sa réigiún, ag obair leis an Aontas Afracach, eagraíochtaí réigiúnacha agus réimse leathan comhpháirtithe agus gníomhaithe, lena n-áirítear ón earnáil phríobháideach, chun tacú le tionscnaimh atá faoi úinéireacht na hAfraice; leanúint d’fhaireachán a dhéanamh ar Thionscnamh Chorn na hAfraice agus tacú leis, ar tionscnamh é ina bhfuil AE ina chomhpháirtí straitéiseach, agus ar a chuspóir caipiteal a charnadh isteach chun tacú le nascacht agus deiseanna a thapú sa réigiún, poist a chruthú, rioscaí atá ag teacht chun cinn a mhaolú, athléimneacht a neartú agus an bealach a réiteach do chaidreamh comharsanachta níos fearr; |
| --- | --- |

(v)

cur chuige Fhoireann na hEorpa a ghlacadh sa réigiún, ag obair leis an Aontas Afracach, eagraíochtaí réigiúnacha agus réimse leathan comhpháirtithe agus gníomhaithe, lena n-áirítear ón earnáil phríobháideach, chun tacú le tionscnaimh atá faoi úinéireacht na hAfraice; leanúint d’fhaireachán a dhéanamh ar Thionscnamh Chorn na hAfraice agus tacú leis, ar tionscnamh é ina bhfuil AE ina chomhpháirtí straitéiseach, agus ar a chuspóir caipiteal a charnadh isteach chun tacú le nascacht agus deiseanna a thapú sa réigiún, poist a chruthú, rioscaí atá ag teacht chun cinn a mhaolú, athléimneacht a neartú agus an bealach a réiteach do chaidreamh comharsanachta níos fearr;

| (w) | a aithint go bhfuil bonneagar sábáilte agus éifeachtúil ríthábhachtach chun go mbeidh forbairt chomhsheasmhach, inbhuanaithe agus chothrom sa réigiún; leas iomlán a bhaint as an acmhainneacht a bhaineann le tionscnaimh nua atá urraithe ag an Aontas lena ndírítear ar lánpháirtiú agus nascacht réigiúnach a fheabhsú; comhairliúchán agus comhordú le contrapháirtithe na hAfraice a mhéadú maidir le tionscadail shonracha a shainiú a bheidh le forbairt i gcreat na Tairsí Domhanda, ag tógáil ar na torthaí dearfacha a bhí ar an séú Cruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus an tAontas Afracach; léiriú ceart a thabhairt ar an Tairseach Dhomhanda mar phlean fadtéarmach níos glaise, níos cothroime agus níos inbhuanaithe, go háirithe i gcomparáid leis na roghanna malartacha atá molta ag gníomhaithe eile; tacú le tíortha sa réigiún atá ag iarraidh dul isteach san Eagraíocht Dhomhanda Trádála agus tacú le cur chun feidhme Limistéar Saorthrádála Mhór-roinn na hAfraice, agus leanúint de thacú leis an Aontas Afracach, Comhphobal na hAfraice Thoir agus IGAD agus iad a neartú chun comhar eacnamaíoch a chur chun cinn, comhtháthú réigiúnach a mhéadú agus cobhsaíocht agus taidhleoireacht a chothú; a aithint go bhfuil na hionchais do chobhsaíocht agus d’fhorbairt inbhuanaithe Chorn na hAfraice idirnasctha go mór le hionchais na réigiún comharsanachta; machnamh a dhéanamh ar straitéis AE a fhorbairt don Mhuir Rua agus do Mhurascaill Áidin; |
| --- | --- |

(w)

a aithint go bhfuil bonneagar sábáilte agus éifeachtúil ríthábhachtach chun go mbeidh forbairt chomhsheasmhach, inbhuanaithe agus chothrom sa réigiún; leas iomlán a bhaint as an acmhainneacht a bhaineann le tionscnaimh nua atá urraithe ag an Aontas lena ndírítear ar lánpháirtiú agus nascacht réigiúnach a fheabhsú; comhairliúchán agus comhordú le contrapháirtithe na hAfraice a mhéadú maidir le tionscadail shonracha a shainiú a bheidh le forbairt i gcreat na Tairsí Domhanda, ag tógáil ar na torthaí dearfacha a bhí ar an séú Cruinniú Mullaigh idir an tAontas Eorpach agus an tAontas Afracach; léiriú ceart a thabhairt ar an Tairseach Dhomhanda mar phlean fadtéarmach níos glaise, níos cothroime agus níos inbhuanaithe, go háirithe i gcomparáid leis na roghanna malartacha atá molta ag gníomhaithe eile; tacú le tíortha sa réigiún atá ag iarraidh dul isteach san Eagraíocht Dhomhanda Trádála agus tacú le cur chun feidhme Limistéar Saorthrádála Mhór-roinn na hAfraice, agus leanúint de thacú leis an Aontas Afracach, Comhphobal na hAfraice Thoir agus IGAD agus iad a neartú chun comhar eacnamaíoch a chur chun cinn, comhtháthú réigiúnach a mhéadú agus cobhsaíocht agus taidhleoireacht a chothú; a aithint go bhfuil na hionchais do chobhsaíocht agus d’fhorbairt inbhuanaithe Chorn na hAfraice idirnasctha go mór le hionchais na réigiún comharsanachta; machnamh a dhéanamh ar straitéis AE a fhorbairt don Mhuir Rua agus do Mhurascaill Áidin;

Tionchar gníomhaithe tríú tír

| (x) | is mór an díol imní tionchair agus iomaíochtí tríú páirtithe nach bhfuil na luachanna agus na cuspóirí atá acu don réigiún ag teacht leis an Aontas, lena n-áirítear an tSín agus an Rúis, atá ag feidhmiú ar mhaithe le huaillmhianta leasanna déthaobhacha amháin a chur chun cinn; a aithint go ndéanann láithreacht mhéadaitheach na ngníomhaithe sin sa réigiún, go háirithe sa réimse eacnamaíoch, fuinnimh, slándála – lena n-áirítear an tslándáil mhuirí – agus i réimsí míleata, trí fheachtais bholscaireachta agus bhréagaisnéise atá dírithe ar an ról atá acu sa réigiún sin a mhéadú, agus an bonn a bhaint de ghníomhaíochtaí a n-iomaitheoirí, lena n-áirítear an tAontas, an tsíocháin réigiúnach, iarrachtaí agus cúnamh na hEorpa, agus ról an Aontais mar chomhpháirtí pribhléideach, a chur i mbaol; machnamh a dhéanamh ar an ngníomhaíocht iomchuí uile a dhéanamh chun cur i gcoinne an chur isteach sin; tacaíocht AE a chur chun cinn trí chur chuige iomlánaíoch i leith an réigiúin, lena gcothófar comhar eacnamaíoch agus cosc coinbhleachtaí i gcomparáid le cur chuige tríú gníomhaithe, arb é is aidhm dó timpeallacht ilroinnte a ghéarú agus ábhair imní gheopholaitiúla a ghéarú; breithniú a dhéanamh ar infheistíochtaí comhsheasmhacha agus ilearnála na Síne sa réigiún, agus measúnú á dhéanamh ar na hiarmhairtí lena mbaineann, lena n-áirítear spleáchas méadaithe stát na hAfraice, agus aghaidh á tabhairt ar láithreacht agus tionchar méadaitheach na Síne; a iarraidh ar údaráis na Tuirce ailíniú le beartais AE agus iarrachtaí a chomhordú ar bhealach níos fearr le tionscnaimh AE, go háirithe Misean Oiliúna an Aontais Eorpaigh sa tSomáil, chun bheith níos éifeachtaí agus chun torthaí níos fearr a bhaint amach ó thaobh na slándála agus na cobhsaíochta de, agus, ar an gcaoi sin, aistriú daonlathach gasta agus dílis a bhaint amach; comhordú le contrapháirtithe san Afraic a neartú maidir leis na réimsí tosaíochta ar cheart infheistíochtaí AE a thiomnú dóibh a shainiú, agus acmhainní leordhóthanacha a ghealladh chun é sin a bhaint amach; aird a thabhairt ar fhorbairt mhíleata tríú páirtithe sa réigiún, go háirithe pleananna forbartha na Rúise chun bonn cabhlaigh a thógáil ar chósta na Súdáine os comhair na Mara Rua, agus gur insealbhaíodh bunáit mhíleata de chuid na Síne in Djibouti in 2017; aird ar leith a thabhairt ar ghníomhaíochtaí méadaitheacha na gcuideachtaí príobháideacha slándála, amhail Grúpa Wagner atá urraithe ag an Rúis, atá ag feidhmiú sa tSúdáin, a chuireann bac ar an aistriú daonlathach agus a bhaineann leas as laigí intíre chun dochair do phobail áitiúla, chun na hiarmhairtí diúltacha comhchosúla a fheictear i réigiúin eile a sheachaint, agus oibriú go dlúth leis an Aontas Afracach agus le tíortha aonair Chorn na hAfraice chun gaireas slándála náisiúnta éifeachtúil, cuntasach agus iontaofa a chruthú agus a oibríochtú i ngach tír; a iarraidh ar Bhallstáit uile an Aontais an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta i gcoinne Earcaíocht, Úsáid, Maoiniú agus Oiliúint Amhas a dhaingniú; measúnú a dhéanamh ar thionchar chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar thionchar AE sa réigiún; |
| --- | --- |

(x)

is mór an díol imní tionchair agus iomaíochtí tríú páirtithe nach bhfuil na luachanna agus na cuspóirí atá acu don réigiún ag teacht leis an Aontas, lena n-áirítear an tSín agus an Rúis, atá ag feidhmiú ar mhaithe le huaillmhianta leasanna déthaobhacha amháin a chur chun cinn; a aithint go ndéanann láithreacht mhéadaitheach na ngníomhaithe sin sa réigiún, go háirithe sa réimse eacnamaíoch, fuinnimh, slándála – lena n-áirítear an tslándáil mhuirí – agus i réimsí míleata, trí fheachtais bholscaireachta agus bhréagaisnéise atá dírithe ar an ról atá acu sa réigiún sin a mhéadú, agus an bonn a bhaint de ghníomhaíochtaí a n-iomaitheoirí, lena n-áirítear an tAontas, an tsíocháin réigiúnach, iarrachtaí agus cúnamh na hEorpa, agus ról an Aontais mar chomhpháirtí pribhléideach, a chur i mbaol; machnamh a dhéanamh ar an ngníomhaíocht iomchuí uile a dhéanamh chun cur i gcoinne an chur isteach sin; tacaíocht AE a chur chun cinn trí chur chuige iomlánaíoch i leith an réigiúin, lena gcothófar comhar eacnamaíoch agus cosc coinbhleachtaí i gcomparáid le cur chuige tríú gníomhaithe, arb é is aidhm dó timpeallacht ilroinnte a ghéarú agus ábhair imní gheopholaitiúla a ghéarú; breithniú a dhéanamh ar infheistíochtaí comhsheasmhacha agus ilearnála na Síne sa réigiún, agus measúnú á dhéanamh ar na hiarmhairtí lena mbaineann, lena n-áirítear spleáchas méadaithe stát na hAfraice, agus aghaidh á tabhairt ar láithreacht agus tionchar méadaitheach na Síne; a iarraidh ar údaráis na Tuirce ailíniú le beartais AE agus iarrachtaí a chomhordú ar bhealach níos fearr le tionscnaimh AE, go háirithe Misean Oiliúna an Aontais Eorpaigh sa tSomáil, chun bheith níos éifeachtaí agus chun torthaí níos fearr a bhaint amach ó thaobh na slándála agus na cobhsaíochta de, agus, ar an gcaoi sin, aistriú daonlathach gasta agus dílis a bhaint amach; comhordú le contrapháirtithe san Afraic a neartú maidir leis na réimsí tosaíochta ar cheart infheistíochtaí AE a thiomnú dóibh a shainiú, agus acmhainní leordhóthanacha a ghealladh chun é sin a bhaint amach; aird a thabhairt ar fhorbairt mhíleata tríú páirtithe sa réigiún, go háirithe pleananna forbartha na Rúise chun bonn cabhlaigh a thógáil ar chósta na Súdáine os comhair na Mara Rua, agus gur insealbhaíodh bunáit mhíleata de chuid na Síne in Djibouti in 2017; aird ar leith a thabhairt ar ghníomhaíochtaí méadaitheacha na gcuideachtaí príobháideacha slándála, amhail Grúpa Wagner atá urraithe ag an Rúis, atá ag feidhmiú sa tSúdáin, a chuireann bac ar an aistriú daonlathach agus a bhaineann leas as laigí intíre chun dochair do phobail áitiúla, chun na hiarmhairtí diúltacha comhchosúla a fheictear i réigiúin eile a sheachaint, agus oibriú go dlúth leis an Aontas Afracach agus le tíortha aonair Chorn na hAfraice chun gaireas slándála náisiúnta éifeachtúil, cuntasach agus iontaofa a chruthú agus a oibríochtú i ngach tír; a iarraidh ar Bhallstáit uile an Aontais an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta i gcoinne Earcaíocht, Úsáid, Maoiniú agus Oiliúint Amhas a dhaingniú; measúnú a dhéanamh ar thionchar chogadh na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar thionchar AE sa réigiún;

| (y) | cumarsáid straitéiseach a atreisiú trí fheachtais faisnéise poiblí éifeachtacha atá bunaithe ar fhíricí chun páirt níos mó a ghlacadh ar an leibhéal áitiúil agus eolas a chur ar fáil faoi ghníomhaíochtaí, cuspóirí agus tionscnaimh urraithe an Aontais sa réigiún chun infheictheacht an Aontais a mhéadú, agus béim a leagan ar an gcuspóir breisluach a ghiniúint do phobail áitiúla, ar an bhforbairt inbhuanaithe, ar an tsíocháin agus slándáil agus ar an bhfás cuimsitheach, agus cuir i gcoinne bréagaisnéise agus insintí bréagacha ó thríú páirtithe ag an am céanna; sainordú a thabhairt d’Ionadaí Speisialta an Aontais Eorpaigh le haghaidh Chorn na hAfraice díriú ar ghníomhaíochtaí réigiúnacha agus feabhas a chur ar infheictheacht an Aontais, ar a láithreacht agus ar a rannpháirtíocht le gach tír sa réigiún chun caidreamh níos dlúithe a chothú; trédhearcacht agus infheictheacht níos fearr a áirithiú in obair Ionadaí Speisialta AE, lena n-áiritheofar go dtabharfaidh Ionadaí Speisialta AE tús áite do thacaíocht do réiteach coinbhleachta, do chearta an duine agus don daonlathas ina rannpháirtíocht lena hidirghabhálaithe ón réigiún agus go rachaidh sí i dteagmháil go réamhghníomhach le gníomhaithe na sochaí sibhialta, le cosantóirí chearta an duine agus le guthanna easaontais, a d’fhéadfadh a bheith faoi bhagairt nó a bhféadfadh na húdaráis áitiúla díriú orthu; |
| --- | --- |

(y)

cumarsáid straitéiseach a atreisiú trí fheachtais faisnéise poiblí éifeachtacha atá bunaithe ar fhíricí chun páirt níos mó a ghlacadh ar an leibhéal áitiúil agus eolas a chur ar fáil faoi ghníomhaíochtaí, cuspóirí agus tionscnaimh urraithe an Aontais sa réigiún chun infheictheacht an Aontais a mhéadú, agus béim a leagan ar an gcuspóir breisluach a ghiniúint do phobail áitiúla, ar an bhforbairt inbhuanaithe, ar an tsíocháin agus slándáil agus ar an bhfás cuimsitheach, agus cuir i gcoinne bréagaisnéise agus insintí bréagacha ó thríú páirtithe ag an am céanna; sainordú a thabhairt d’Ionadaí Speisialta an Aontais Eorpaigh le haghaidh Chorn na hAfraice díriú ar ghníomhaíochtaí réigiúnacha agus feabhas a chur ar infheictheacht an Aontais, ar a láithreacht agus ar a rannpháirtíocht le gach tír sa réigiún chun caidreamh níos dlúithe a chothú; trédhearcacht agus infheictheacht níos fearr a áirithiú in obair Ionadaí Speisialta AE, lena n-áiritheofar go dtabharfaidh Ionadaí Speisialta AE tús áite do thacaíocht do réiteach coinbhleachta, do chearta an duine agus don daonlathas ina rannpháirtíocht lena hidirghabhálaithe ón réigiún agus go rachaidh sí i dteagmháil go réamhghníomhach le gníomhaithe na sochaí sibhialta, le cosantóirí chearta an duine agus le guthanna easaontais, a d’fhéadfadh a bheith faoi bhagairt nó a bhféadfadh na húdaráis áitiúla díriú orthu;

Saincheisteanna tírshonracha

| (z) | agus aghaidh á tabhairt ar na saincheisteanna sonracha seo a leanas a bhaineann le tíortha Chorn na hAfraice: |
| --- | --- |

(z)

agus aghaidh á tabhairt ar na saincheisteanna sonracha seo a leanas a bhaineann le tíortha Chorn na hAfraice:

Djibouti

| (i) | tábhacht gheostraitéiseach Djibouti a aithint; aird a thabhairt ar rannchuidiú dearfach Djibouti leis an tsíocháin, leis an tslándáil agus leis an gcomhar réigiúnach i gCorn na hAfraice, go háirithe ó thaobh ardán lóistíochta Oibríocht Atalanta agus láithreacht mhíleata Bhallstáit AE a óstáil; tabhairt le fios go bhfuil tionscadail tógála in Djibouti á gcistiú den chuid is mó ag an tSín le hinfheistíocht mheasta bonneagair de USD 9,8 billiún; is cúis bhuartha bunú bunáite cabhlaigh Síneach in Djibouti le haghaidh teilgean míleata fadraoin agus sealbhú na Síne ar chalafort straitéiseach Doraleh agus fiachas eachtrach poiblí Djibouti atá ag ardú, a conraíodh trí iasachtaí ón tSín; dul i mbun idirphlé leis an tír, atá ag crosbhóthar ceann de na bealaí imirce is mó idirthuras ar domhan, chun cuidiú lena hiarrachtaí dídeanaithe ón réigiún a óstáil agus chun a gealltanais dhomhanda agus réigiúnacha a chur chun feidhme; fios gnó agus dea-chleachtais AE maidir le bainistiú uisce a roinnt, ós rud é go bhfuil Djibouti ar cheann de na tíortha is mó ar domhan a bhfuil triomach millteach ann; is díol trua nár údaraíodh aon mheáin neamhspleácha a chraoladh ó Djibouti; cosaint a iarraidh d’fhoinsí na meán neamhspleách as Djibouti, nach bhfuil aon rogha acu ach iad féin a chraoladh agus a chur in iúl ón gcoigríoch; |
| --- | --- |

(i)

tábhacht gheostraitéiseach Djibouti a aithint; aird a thabhairt ar rannchuidiú dearfach Djibouti leis an tsíocháin, leis an tslándáil agus leis an gcomhar réigiúnach i gCorn na hAfraice, go háirithe ó thaobh ardán lóistíochta Oibríocht Atalanta agus láithreacht mhíleata Bhallstáit AE a óstáil; tabhairt le fios go bhfuil tionscadail tógála in Djibouti á gcistiú den chuid is mó ag an tSín le hinfheistíocht mheasta bonneagair de USD 9,8 billiún; is cúis bhuartha bunú bunáite cabhlaigh Síneach in Djibouti le haghaidh teilgean míleata fadraoin agus sealbhú na Síne ar chalafort straitéiseach Doraleh agus fiachas eachtrach poiblí Djibouti atá ag ardú, a conraíodh trí iasachtaí ón tSín; dul i mbun idirphlé leis an tír, atá ag crosbhóthar ceann de na bealaí imirce is mó idirthuras ar domhan, chun cuidiú lena hiarrachtaí dídeanaithe ón réigiún a óstáil agus chun a gealltanais dhomhanda agus réigiúnacha a chur chun feidhme; fios gnó agus dea-chleachtais AE maidir le bainistiú uisce a roinnt, ós rud é go bhfuil Djibouti ar cheann de na tíortha is mó ar domhan a bhfuil triomach millteach ann; is díol trua nár údaraíodh aon mheáin neamhspleácha a chraoladh ó Djibouti; cosaint a iarraidh d’fhoinsí na meán neamhspleách as Djibouti, nach bhfuil aon rogha acu ach iad féin a chraoladh agus a chur in iúl ón gcoigríoch;

An Eiritré

| (ii) | ailíniú iomlán na hEiritré le hinsint agus bolscaireacht na Rúise a cháineadh, agus á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhféadfadh an Eiritré a bheith ina hardán do thionchar na Rúise i gCorn na hAfraice; a iarraidh ar údaráis na hEiritré deireadh a chur lena rannpháirtíocht mhíleata i gcoinbhleacht shibhialta na hAetóipe, agus comhaontú síochána a éascú ag an am céanna idir údaráis fheidearálach na hAetóipe agus Tigray People's Liberation Front (TPLF) [Fronta saoirse mhuintir Tigray], lena n-áireofaí deireadh a chur le hionsaithe diúracán an ghrúpa ar thalamh na hEiritré; a iarraidh ar údaráis na hEiritré céimeanna nithiúla a ghlacadh i dtreo an athmhuintearais inmheánaigh agus gach príosúnach polaitiúil a scaoileadh saor gan choinníoll, lena n-áirítear an scríbhneoir agus an t-iriseoir Sualannach-Eiritréach David Isaak, atá faoi choinneáil ó 2001; faireachán leanúnach a dhéanamh ar an staid inmheánach, agus féachaint an bhféadfaí smachtbhannaí an Aontais a laghdú de réir a chéile agus go comhréireach má dhéantar feabhsuithe inláimhsithe agus oibiachtúla; |
| --- | --- |

(ii)

ailíniú iomlán na hEiritré le hinsint agus bolscaireacht na Rúise a cháineadh, agus á chur in iúl gur cúis bhuartha di go bhféadfadh an Eiritré a bheith ina hardán do thionchar na Rúise i gCorn na hAfraice; a iarraidh ar údaráis na hEiritré deireadh a chur lena rannpháirtíocht mhíleata i gcoinbhleacht shibhialta na hAetóipe, agus comhaontú síochána a éascú ag an am céanna idir údaráis fheidearálach na hAetóipe agus Tigray People's Liberation Front (TPLF) [Fronta saoirse mhuintir Tigray], lena n-áireofaí deireadh a chur le hionsaithe diúracán an ghrúpa ar thalamh na hEiritré; a iarraidh ar údaráis na hEiritré céimeanna nithiúla a ghlacadh i dtreo an athmhuintearais inmheánaigh agus gach príosúnach polaitiúil a scaoileadh saor gan choinníoll, lena n-áirítear an scríbhneoir agus an t-iriseoir Sualannach-Eiritréach David Isaak, atá faoi choinneáil ó 2001; faireachán leanúnach a dhéanamh ar an staid inmheánach, agus féachaint an bhféadfaí smachtbhannaí an Aontais a laghdú de réir a chéile agus go comhréireach má dhéantar feabhsuithe inláimhsithe agus oibiachtúla;

an Aetóip

| (iii) | ag tacú leis na hiarrachtaí taidhleoireachta uile chun deireadh a chur leis an gcoinbhleacht leanúnach san Aetóip, gníomhaí tábhachtach i gCorn na hAfraice, ar an leibhéal náisiúnta agus, go háirithe, trí chonair idirghabhála an Aontais, a fhógróidh triúr idirghabhálaithe ardleibhéil, faoi chathaoirleacht Olusegun Obasanjo, an tArdionadaí do Chorn na hAfraice, chun tús áite a thabhairt do chomhaontú maidir le sos comhraic buan, rochtain dhaonnúil gan bhac ar gach limistéar agus tarraingt siar láithreach fhórsaí na hEiritré, agus chun cuntasacht agus athmhuintearas inmheánach a éascú; á áitiú go gcaithfidh an t-idirphlé náisiúnta a bheith chomh cuimsitheach, chomh leathan agus chomh trédhearcach agus is féidir, lena n-áirítear ionadaithe ón tsochaí shibhialta agus ó pháirtithe freasúra, chun an sprioc a chomhlíonadh i dtaobh fíor-spreagadh a thabhairt don athmhuintearas; tacaíocht a chomhordú idir na hinstitiúidí ábhartha náisiúnta agus idirnáisiúnta agus Rialtas na hAetóipe chun saoráidí agus seirbhísí sláinte, oideachais agus saoráidí agus seirbhísí poiblí eile a atosú, lena n-áirítear seirbhísí faoisimh do dhaoine easáitithe ina dtír féin agus do phobail atá thíos le coinbhleacht; sonrú á chur i dtuarascáil Amnesty International and Human Rights Watch maidir le coireanna in aghaidh an chine dhaonna agus glanadh eitneach in iarthar Tigray; á chur in iúl gur geal léi gur bhunaigh Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine coimisiún idirnáisiúnta saineolaithe ar chearta an duine maidir leis an Aetóip (ICHREE) chun imscrúdú críochnúil neamhchlaonta a dhéanamh ar líomhaintí maidir le sáruithe agus mí-úsáidí arna ndéanamh ag na páirtithe uile sa choinbhleacht san Aetóip ón 3 Samhain 2020, agus iad i mbun oibre mar chomhlánú ar Thascfhórsa Idir-Aireachta na hAetóipe (IMTF) maidir le cuntasacht agus torthaí na Foirne Comhpháirtí um Imscrúdú, a foilsíodh sa tuarascáil ó Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine/Choimisiún na hAetóipe um Chearta an Duine i mí na Samhna 2021; ag tacú leis an gceartas idirthréimhseach chun déantóirí na sáruithe ar chearta an duine a thabhairt chun cuntais as na coireanna tromchúiseacha a rinne siad i gcomhthéacs na coinbhleachta san Aetóip, go háirithe trí thacú le ról na n-institiúidí uile lena mbaineann, amhail Coimisiún na hAetóipe um Chearta an Duine, Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine agus an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta; ag cur sonrú i roinnt forbairtí dearfacha sa tír, amhail sos cogaidh daonnúil an 24 Márta 2022 agus roinnt príosúnaigh pholaitiúla a scaoileadh saor, méadú ar rochtain dhaonnúil le linn an tsosa cogaidh, agus dearbhuithe poiblí ó Rialtas na hAetóipe agus ó cheannaireacht Tigray go mbeidís tiomanta do chainteanna síochána faoi stiúir an Aontais Afracaigh; measúnú cúramach a dhéanamh ar na forbairtí san Aetóip d’fhonn bearta breise a dhéanamh má théann an staid in olcas; ag an am céanna, leanúint de bheith ag iarraidh réiteach síochánta ar an gcoinbhleacht agus tús a chur le cainteanna síochána gan mhoill agus féachaint ar an ról a d’fhéadfadh a bheith ag an Aontas Eorpach sa phróiseas idirghabhála; ag an am céanna, a bheith réidh chun tacaíocht bhuiséadach agus cúnamh AE a athbhunú de réir a chéile má chomhlíontar coinníollacha áirithe, inter alia sos comhraic, rochtain dhaonnúil iomlán gan bhac ar fud na hAetóipe, lena n-áirítear i réigiún Tigray, cuntasacht as na coireanna a rinneadh i gcomhthéacs na coinbhleachta agus tarraingt siar trúpaí Eiritré ón tír; |
| --- | --- |

(iii)

ag tacú leis na hiarrachtaí taidhleoireachta uile chun deireadh a chur leis an gcoinbhleacht leanúnach san Aetóip, gníomhaí tábhachtach i gCorn na hAfraice, ar an leibhéal náisiúnta agus, go háirithe, trí chonair idirghabhála an Aontais, a fhógróidh triúr idirghabhálaithe ardleibhéil, faoi chathaoirleacht Olusegun Obasanjo, an tArdionadaí do Chorn na hAfraice, chun tús áite a thabhairt do chomhaontú maidir le sos comhraic buan, rochtain dhaonnúil gan bhac ar gach limistéar agus tarraingt siar láithreach fhórsaí na hEiritré, agus chun cuntasacht agus athmhuintearas inmheánach a éascú; á áitiú go gcaithfidh an t-idirphlé náisiúnta a bheith chomh cuimsitheach, chomh leathan agus chomh trédhearcach agus is féidir, lena n-áirítear ionadaithe ón tsochaí shibhialta agus ó pháirtithe freasúra, chun an sprioc a chomhlíonadh i dtaobh fíor-spreagadh a thabhairt don athmhuintearas; tacaíocht a chomhordú idir na hinstitiúidí ábhartha náisiúnta agus idirnáisiúnta agus Rialtas na hAetóipe chun saoráidí agus seirbhísí sláinte, oideachais agus saoráidí agus seirbhísí poiblí eile a atosú, lena n-áirítear seirbhísí faoisimh do dhaoine easáitithe ina dtír féin agus do phobail atá thíos le coinbhleacht; sonrú á chur i dtuarascáil Amnesty International and Human Rights Watch maidir le coireanna in aghaidh an chine dhaonna agus glanadh eitneach in iarthar Tigray; á chur in iúl gur geal léi gur bhunaigh Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine coimisiún idirnáisiúnta saineolaithe ar chearta an duine maidir leis an Aetóip (ICHREE) chun imscrúdú críochnúil neamhchlaonta a dhéanamh ar líomhaintí maidir le sáruithe agus mí-úsáidí arna ndéanamh ag na páirtithe uile sa choinbhleacht san Aetóip ón 3 Samhain 2020, agus iad i mbun oibre mar chomhlánú ar Thascfhórsa Idir-Aireachta na hAetóipe (IMTF) maidir le cuntasacht agus torthaí na Foirne Comhpháirtí um Imscrúdú, a foilsíodh sa tuarascáil ó Oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine/Choimisiún na hAetóipe um Chearta an Duine i mí na Samhna 2021; ag tacú leis an gceartas idirthréimhseach chun déantóirí na sáruithe ar chearta an duine a thabhairt chun cuntais as na coireanna tromchúiseacha a rinne siad i gcomhthéacs na coinbhleachta san Aetóip, go háirithe trí thacú le ról na n-institiúidí uile lena mbaineann, amhail Coimisiún na hAetóipe um Chearta an Duine, Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine agus an Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta; ag cur sonrú i roinnt forbairtí dearfacha sa tír, amhail sos cogaidh daonnúil an 24 Márta 2022 agus roinnt príosúnaigh pholaitiúla a scaoileadh saor, méadú ar rochtain dhaonnúil le linn an tsosa cogaidh, agus dearbhuithe poiblí ó Rialtas na hAetóipe agus ó cheannaireacht Tigray go mbeidís tiomanta do chainteanna síochána faoi stiúir an Aontais Afracaigh; measúnú cúramach a dhéanamh ar na forbairtí san Aetóip d’fhonn bearta breise a dhéanamh má théann an staid in olcas; ag an am céanna, leanúint de bheith ag iarraidh réiteach síochánta ar an gcoinbhleacht agus tús a chur le cainteanna síochána gan mhoill agus féachaint ar an ról a d’fhéadfadh a bheith ag an Aontas Eorpach sa phróiseas idirghabhála; ag an am céanna, a bheith réidh chun tacaíocht bhuiséadach agus cúnamh AE a athbhunú de réir a chéile má chomhlíontar coinníollacha áirithe, inter alia sos comhraic, rochtain dhaonnúil iomlán gan bhac ar fud na hAetóipe, lena n-áirítear i réigiún Tigray, cuntasacht as na coireanna a rinneadh i gcomhthéacs na coinbhleachta agus tarraingt siar trúpaí Eiritré ón tír;

An Chéinia

| (iv) | ag cur béim ar acmhainneacht na Céinia mar phríomhghníomhaí i gCorn na hAfraice i dtéarmaí polaitiúla agus eacnamaíocha chun cobhsaíocht réigiúnach a fheabhsú agus ról cuiditheach a bheith aici chun síocháin agus slándáil a bhaint amach; ag tacú leis an tiomantas do chomhpháirtíocht straitéiseach athnuaite leis an gCéinia; an caidreamh idir an tAontas agus an Chéinia a dhoimhniú trí leas iomlán a bhaint as an Idirphlé Straitéiseach idir an tAontas agus an Chéinia; á chur in iúl gur geal léi an cinneadh Misean Breathnóireachta AE um Thoghcháin a imscaradh do na toghcháin uachtaránachta i mí Lúnasa 2022; ag moladh an réitigh síochánta ar na díospóidí toghcháin tar éis na dtoghchán uachtaránachta agus ag tabhairt dá haire go raibh ról freagrach ag cúirteanna na Céinia ann; á iarraidh ar údaráis na Céinia measúnú cuí a dhéanamh ar an tuarascáil chríochnaitheach ón Misean Breathnóireachta Toghchán atá ar na bacáin agus teacht ar na conclúidí is gá chun próisis toghcháin na tíre a athchóiriú tuilleadh agus a fheabhsú; ag moladh iarrachtaí na Céinia comhoibriú ar dhúshláin chomhshaoil, á chur in iúl gur geal léi go háirithe formheas Chomhthionól Comhshaoil na Náisiún Aontaithe in Nairobi i mí an Mhárta 2022 maidir le rún chun deireadh a chur le truailliú plaisteach agus comhaontú idirnáisiúnta atá ceangailteach ó thaobh dlí a chruthú faoi 2024; |
| --- | --- |

(iv)

ag cur béim ar acmhainneacht na Céinia mar phríomhghníomhaí i gCorn na hAfraice i dtéarmaí polaitiúla agus eacnamaíocha chun cobhsaíocht réigiúnach a fheabhsú agus ról cuiditheach a bheith aici chun síocháin agus slándáil a bhaint amach; ag tacú leis an tiomantas do chomhpháirtíocht straitéiseach athnuaite leis an gCéinia; an caidreamh idir an tAontas agus an Chéinia a dhoimhniú trí leas iomlán a bhaint as an Idirphlé Straitéiseach idir an tAontas agus an Chéinia; á chur in iúl gur geal léi an cinneadh Misean Breathnóireachta AE um Thoghcháin a imscaradh do na toghcháin uachtaránachta i mí Lúnasa 2022; ag moladh an réitigh síochánta ar na díospóidí toghcháin tar éis na dtoghchán uachtaránachta agus ag tabhairt dá haire go raibh ról freagrach ag cúirteanna na Céinia ann; á iarraidh ar údaráis na Céinia measúnú cuí a dhéanamh ar an tuarascáil chríochnaitheach ón Misean Breathnóireachta Toghchán atá ar na bacáin agus teacht ar na conclúidí is gá chun próisis toghcháin na tíre a athchóiriú tuilleadh agus a fheabhsú; ag moladh iarrachtaí na Céinia comhoibriú ar dhúshláin chomhshaoil, á chur in iúl gur geal léi go háirithe formheas Chomhthionól Comhshaoil na Náisiún Aontaithe in Nairobi i mí an Mhárta 2022 maidir le rún chun deireadh a chur le truailliú plaisteach agus comhaontú idirnáisiúnta atá ceangailteach ó thaobh dlí a chruthú faoi 2024;

an tSomáil

| (v) | is cúis mhór imní an staid slándála neambhuan sa tSomáil agus, mura bhfuil sí faoi smacht daingean, go bhféadfadh sí a bheith ina toisc mhór chun Corn iomlán na hAfraice a dhíchobhsú agus fiú i limistéir níos faide i gcéin; is díol sásaimh gur tugadh toghcháin uachtaránachta na Somáile chun críche agus gur aistríodh an chumhacht go síochánta; a iarraidh ar an Uachtarán nuathofa comh-aireacht chuimsitheach a bhunú agus ar an rialtas nua dul chun cinn a dhéanamh maidir le tosaíochtaí criticiúla náisiúnta, lena n-áirítear aghaidh a thabhairt ar an drochstaid dhaonnúil sa tír; meastóireacht a dhéanamh ar atosú na tacaíochta ón Eoraip; is díol sásaimh na tairbhí a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais sa tSomáil; béim a leagan ar an mbreisluach follasach do struchtúir cheannais a bhaineann le misin chomhairleacha agus, ar an gcaoi sin, rannpháirtíocht rannpháirtithe Eorpacha in oibríochtaí Mhisean Oiliúna an Aontais Eorpaigh a spreagadh; tacú go hiomlán le hiarrachtaí ATMIS cearta an duine a chur chun cinn sa tSomáil agus iarrachtaí síochánaíochta i gcoinne al-Shabaab, rud atá ina bhagairt ar shlándáil an daonlathais agus ar an smacht reachta sa tír; oibriú i gcomhar le hinstitiúidí an Aontais Afracaigh agus na Somáile chun sainordú ATMIS a athbhreithniú, ag díriú ar institiúidí a fhorbairt, agus tacaíocht airgeadais leordhóthanach a chur ar fáil tríd an tSaoráid Eorpach Síochána; iarrachtaí a chomhordú leis an Aontas Afracach agus le IGAD chun próiseas tógála náisiún a spreagadh laistigh den tSomáil lena gcuirfear an tsochaí shibhialta ina chroílár; a áirithiú go ndéanfar athbhreithniú ar ATMIS i gcomhthráth le fórsaí armtha na Somáile agus gaireas slándála sibhialta a athneartú de réir a chéile, rud ba cheart a bheith ina ráthóirí deiridh slándála sa tír; dul i gcomhairle le húdaráis na Somáile d’fhonn cineálacha nua comhar déthaobhach leis an Aontas a shainaithint chun cumas na Somáile a neartú chun slándáil mhuirí a ráthú agus chun aon bhaol go dtiocfadh píoráideacht chun cinn arís laistigh dá huiscí teorann a sheachaint; tacú le measúnú críochnúil ar fheidhmíocht trúpaí ATMIS i bhfianaise na n-iarrachtaí chun coireanna a chosc a dhéanann airm rialta sa tSomáil; |
| --- | --- |

(v)

is cúis mhór imní an staid slándála neambhuan sa tSomáil agus, mura bhfuil sí faoi smacht daingean, go bhféadfadh sí a bheith ina toisc mhór chun Corn iomlán na hAfraice a dhíchobhsú agus fiú i limistéir níos faide i gcéin; is díol sásaimh gur tugadh toghcháin uachtaránachta na Somáile chun críche agus gur aistríodh an chumhacht go síochánta; a iarraidh ar an Uachtarán nuathofa comh-aireacht chuimsitheach a bhunú agus ar an rialtas nua dul chun cinn a dhéanamh maidir le tosaíochtaí criticiúla náisiúnta, lena n-áirítear aghaidh a thabhairt ar an drochstaid dhaonnúil sa tír; meastóireacht a dhéanamh ar atosú na tacaíochta ón Eoraip; is díol sásaimh na tairbhí a bhaineann le rannpháirtíocht an Aontais sa tSomáil; béim a leagan ar an mbreisluach follasach do struchtúir cheannais a bhaineann le misin chomhairleacha agus, ar an gcaoi sin, rannpháirtíocht rannpháirtithe Eorpacha in oibríochtaí Mhisean Oiliúna an Aontais Eorpaigh a spreagadh; tacú go hiomlán le hiarrachtaí ATMIS cearta an duine a chur chun cinn sa tSomáil agus iarrachtaí síochánaíochta i gcoinne al-Shabaab, rud atá ina bhagairt ar shlándáil an daonlathais agus ar an smacht reachta sa tír; oibriú i gcomhar le hinstitiúidí an Aontais Afracaigh agus na Somáile chun sainordú ATMIS a athbhreithniú, ag díriú ar institiúidí a fhorbairt, agus tacaíocht airgeadais leordhóthanach a chur ar fáil tríd an tSaoráid Eorpach Síochána; iarrachtaí a chomhordú leis an Aontas Afracach agus le IGAD chun próiseas tógála náisiún a spreagadh laistigh den tSomáil lena gcuirfear an tsochaí shibhialta ina chroílár; a áirithiú go ndéanfar athbhreithniú ar ATMIS i gcomhthráth le fórsaí armtha na Somáile agus gaireas slándála sibhialta a athneartú de réir a chéile, rud ba cheart a bheith ina ráthóirí deiridh slándála sa tír; dul i gcomhairle le húdaráis na Somáile d’fhonn cineálacha nua comhar déthaobhach leis an Aontas a shainaithint chun cumas na Somáile a neartú chun slándáil mhuirí a ráthú agus chun aon bhaol go dtiocfadh píoráideacht chun cinn arís laistigh dá huiscí teorann a sheachaint; tacú le measúnú críochnúil ar fheidhmíocht trúpaí ATMIS i bhfianaise na n-iarrachtaí chun coireanna a chosc a dhéanann airm rialta sa tSomáil;

an tSúdáin Theas

| (vi) | ag tabhairt dá haire gur cuireadh síneadh 2 bhliain eile le sainordú an rialtais, ach á chur i bhfios go láidir go bhfuil oibleagáid uirthi dul chun cinn a dhéanamh maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe síochána agus ullmhú do shaorthoghcháin chóra; ag tacú go hiomlán leis an gcomhaontú síochána a chur chun feidhme go luath sa tSúdáin Theas trí na príomhstruchtúir faireacháin amhail an Coimisiún Comhpháirteach Faireacháin agus Meastóireachta Athbhunaithe agus an Sásra Faireacháin agus Fíorúcháin maidir le Sos Cogaidh agus Socruithe Idirthréimhseacha Slándála, ag obair go dlúth leis an Aontas Afracach agus IGAD; comhordú le gníomhaithe idirnáisiúnta agus réigiúnacha eile sa tSúdáin Theas agus agus tacaíocht a thabhairt dóibh, amhail an tAontas Afracach, IGAD, na Náisiúin Aontaithe agus an Troika (Stáit Aontaithe Mheiriceá, an Ríocht Aontaithe agus an Iorua), chun leanúint de bheith rannpháirteach go láidir chun brú a chur ar Rialtas Idirthréimhseach Athbheoite na hAontachta Náisiúnta leanúint de chur chun feidhme an Chomhaontaithe Athbheochana maidir le Rún na Coinbhleachta i bPoblacht na Súdáine Theas, go háirithe a chúraimí réamh-idirthréimhseacha lena n-áirítear ionadaíocht na mban, mar a shonraítear sa chomhaontú; |
| --- | --- |

(vi)

ag tabhairt dá haire gur cuireadh síneadh 2 bhliain eile le sainordú an rialtais, ach á chur i bhfios go láidir go bhfuil oibleagáid uirthi dul chun cinn a dhéanamh maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe síochána agus ullmhú do shaorthoghcháin chóra; ag tacú go hiomlán leis an gcomhaontú síochána a chur chun feidhme go luath sa tSúdáin Theas trí na príomhstruchtúir faireacháin amhail an Coimisiún Comhpháirteach Faireacháin agus Meastóireachta Athbhunaithe agus an Sásra Faireacháin agus Fíorúcháin maidir le Sos Cogaidh agus Socruithe Idirthréimhseacha Slándála, ag obair go dlúth leis an Aontas Afracach agus IGAD; comhordú le gníomhaithe idirnáisiúnta agus réigiúnacha eile sa tSúdáin Theas agus agus tacaíocht a thabhairt dóibh, amhail an tAontas Afracach, IGAD, na Náisiúin Aontaithe agus an Troika (Stáit Aontaithe Mheiriceá, an Ríocht Aontaithe agus an Iorua), chun leanúint de bheith rannpháirteach go láidir chun brú a chur ar Rialtas Idirthréimhseach Athbheoite na hAontachta Náisiúnta leanúint de chur chun feidhme an Chomhaontaithe Athbheochana maidir le Rún na Coinbhleachta i bPoblacht na Súdáine Theas, go háirithe a chúraimí réamh-idirthréimhseacha lena n-áirítear ionadaíocht na mban, mar a shonraítear sa chomhaontú;

An tSúdáin

| (vii) | ag cáineadh an athuair an coup míleata i mí Dheireadh Fómhair 2021 agus an fhoréigin a rinneadh sa bhrú faoi chois a tharla ina dhiaidh; ag comhordú le gníomhaithe eile sa réigiún chun brú a chur ar an arm clár ama soiléir a bhunú chun riail shibhialtach a athbhunú, as a dtiocfaidh olltoghcháin chothroma, oscailte agus thrédhearcacha a luaithe is féidir; ag tabhairt dá haire go bhfuil sé dearbhaithe ag an arm cumhacht a thabhairt ar láimh do na húdaráis shibhialtacha, agus á iarraidh go gcuirfear an t-aistriú sin chun feidhme gan aon mhoill mhíchuí; á iarraidh ar na húdaráis shibhialtacha pholaitiúla comhordú agus comhar a mhéadú chun pleananna soiléire a thíolacadh chun aistriú síochánta a áirithiú; á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le réiteach mear, ós rud é go ndéanfadh aon mhoill bhreise géarú an meath ar an ngeilleagar agus ar an staid dhaonnúil ar fud na tíre, agus go gcuirfeadh sé leis na dúshláin ollmhóra atá os comhair mhuintir na Súdáine cheana féin; ag tacú leis an tsochaí shibhialta agus le gníomhaithe ar an láthair agus á iarradh go scaoilfí saor gníomhaithe síochánta agus príosúnaigh pholaitiúla atá faoi choinneáil; |
| --- | --- |

(vii)

ag cáineadh an athuair an coup míleata i mí Dheireadh Fómhair 2021 agus an fhoréigin a rinneadh sa bhrú faoi chois a tharla ina dhiaidh; ag comhordú le gníomhaithe eile sa réigiún chun brú a chur ar an arm clár ama soiléir a bhunú chun riail shibhialtach a athbhunú, as a dtiocfaidh olltoghcháin chothroma, oscailte agus thrédhearcacha a luaithe is féidir; ag tabhairt dá haire go bhfuil sé dearbhaithe ag an arm cumhacht a thabhairt ar láimh do na húdaráis shibhialtacha, agus á iarraidh go gcuirfear an t-aistriú sin chun feidhme gan aon mhoill mhíchuí; á iarraidh ar na húdaráis shibhialtacha pholaitiúla comhordú agus comhar a mhéadú chun pleananna soiléire a thíolacadh chun aistriú síochánta a áirithiú; á chur i bhfios go láidir go bhfuil gá le réiteach mear, ós rud é go ndéanfadh aon mhoill bhreise géarú an meath ar an ngeilleagar agus ar an staid dhaonnúil ar fud na tíre, agus go gcuirfeadh sé leis na dúshláin ollmhóra atá os comhair mhuintir na Súdáine cheana féin; ag tacú leis an tsochaí shibhialta agus le gníomhaithe ar an láthair agus á iarradh go scaoilfí saor gníomhaithe síochánta agus príosúnaigh pholaitiúla atá faoi choinneáil;

Uganda

| (viii) | aitheantas a thabhairt don ról tábhachtach atá ag Uganda sa phróiseas idirghabhála as ar eascair an comhaontú síochána sa tSúdáin Theas; cur in iúl gur díol sásaimh rannchuidiú fhórsaí armtha Uganda le ATMIS, agus comhordú leis an tír ag féachaint chun cinn i dtaobh an mhisin; tacú leis an múnla nua paróiste agus le hiarrachtaí eile chun an bhochtaineacht a chomhrac trí chur chuige an phobail; is cúis áiféala na coinníollacha faoina ndearnadh toghcháin uachtaránachta mhí Eanáir 2021 agus a iarraidh ar údaráis náisiúnta Uganda spás polaitiúil oscailte a chur chun cinn a chabhródh le toghcháin chothroma agus thrédhearcacha, agus ag an am céanna staonadh ó rochtain ar na meáin agus ar na meáin shóisialta a theorannú; béim a chur ar an bhfíoras go gcumhdaítear sa dlí idirnáisiúnta toiliú feasach go saorálach agus roimh ré na ndaoine dúchasacha agus na bpobal áitiúil agus á iarraidh ar údaráis náisiúnta Uganda seasamh i gcónaí le cearta bunúsacha uile an duine; is cúis bhuartha, i ndáil leis sin, na sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine a tuairiscíodh i dtionscadal Píblíne Amhola na hAfraice Thoir chomh maith leis na rioscaí gaolmhara go ndéanfaí dochar do-aisiompaithe don chomhshaol agus don aeráid; a iarraidh ar an Aontas an Treoir maidir le Dícheall Cuí Inbhuanaitheachta Corparáidí a ghlacadh go práinneach chun cuideachtaí Eorpacha a thabhairt chun cuntais nuair a bhaineann a ngníomhaíochtaí leis na sáruithe sin; |
| --- | --- |

(viii)

aitheantas a thabhairt don ról tábhachtach atá ag Uganda sa phróiseas idirghabhála as ar eascair an comhaontú síochána sa tSúdáin Theas; cur in iúl gur díol sásaimh rannchuidiú fhórsaí armtha Uganda le ATMIS, agus comhordú leis an tír ag féachaint chun cinn i dtaobh an mhisin; tacú leis an múnla nua paróiste agus le hiarrachtaí eile chun an bhochtaineacht a chomhrac trí chur chuige an phobail; is cúis áiféala na coinníollacha faoina ndearnadh toghcháin uachtaránachta mhí Eanáir 2021 agus a iarraidh ar údaráis náisiúnta Uganda spás polaitiúil oscailte a chur chun cinn a chabhródh le toghcháin chothroma agus thrédhearcacha, agus ag an am céanna staonadh ó rochtain ar na meáin agus ar na meáin shóisialta a theorannú; béim a chur ar an bhfíoras go gcumhdaítear sa dlí idirnáisiúnta toiliú feasach go saorálach agus roimh ré na ndaoine dúchasacha agus na bpobal áitiúil agus á iarraidh ar údaráis náisiúnta Uganda seasamh i gcónaí le cearta bunúsacha uile an duine; is cúis bhuartha, i ndáil leis sin, na sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine a tuairiscíodh i dtionscadal Píblíne Amhola na hAfraice Thoir chomh maith leis na rioscaí gaolmhara go ndéanfaí dochar do-aisiompaithe don chomhshaol agus don aeráid; a iarraidh ar an Aontas an Treoir maidir le Dícheall Cuí Inbhuanaitheachta Corparáidí a ghlacadh go práinneach chun cuideachtaí Eorpacha a thabhairt chun cuntais nuair a bhaineann a ngníomhaíochtaí leis na sáruithe sin;

2.   á threorú dá hUachtarán an moladh seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, agus, mar eolas, chuig an Aontas Afracach, chuig an Údarás Idir-rialtasach Forbartha agus chuig na Náisiúin Aontaithe.

---

(1)  IO C 385, 22.9.2021, lch. 24.

(2)  IO C 494, 8.12.2021, lch. 80.

(3)  IO C 224, 8.6.2022, lch. 99.

(4)  IO C 117, 11.3.2022, lch. 114.

(5)  IO C 336, 2.9.2022, lch. 14.

(6)  IO C 425, 20.10.2021, lch. 132.

(7)  IO C 132, 24.3.2022, lch. 205.

(8)  IO C 465, 17.11.2021, lch. 154.

(9)  IO C 202, 28.5.2021, lch. 54.

(10)  IO C 395, 29.9.2021, lch. 50.

(11)  IO C 50, 9.2.2018, lch. 57.

(12)  IO C 307, 30.8.2018, lch. 92.

(13)  IO C 76, 28.2.2018, lch. 35.

(14)  IO C 294, 23.7.2021, lch. 8.

---

III Gníomhartha ullmhúcháin

Parlaimint na hEorpa

Dé Máirt 4. Deireadh Fómhair 2022

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/70 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/70

---

P9_TA(2022)0332

Lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir leis an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear Lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú (COM(2020)0726 – C9-0366/2020 – 2020/0320(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach an chéad léamh)

(2023/C 132/17)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0726), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0726),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 168(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0366/2020), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 168(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0366/2020),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don tuairim réasúnaithe a thíolaic Seanad na Fraince, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim réasúnaithe a thíolaic Seanad na Fraince, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1),

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 7 Bealtaine 2021 (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 7 Bealtaine 2021 (2),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 8 Nollaig 2021 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 8 Nollaig 2021 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Buiséid, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Buiséid,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A9-0253/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A9-0253/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 109.

(2)  IO C 300, 27.7.2021, lch. 76.

(3)  Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 14 Meán Fómhair 2021 (Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0376).

---

P9_TC1-COD(2020)0320

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 851/2004 lena mbunaítear lárionad Eorpach um ghalair a chosc agus a rialú

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2370.)

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/72 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/72

---

P9_TA(2022)0333

Bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar shláinte ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar shláinte, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE (COM(2020)0727 – C9-0367/2020 – 2020/0322(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/18)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0727), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0727),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 168(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0367/2020), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 168(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0367/2020),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don tuairim réasúnaithe a thíolaic Seanad na Fraince, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim réasúnaithe a thíolaic Seanad na Fraince, faoi chuimsiú Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm, á mhaíomh nach gcomhlíonann an dréachtghníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 27 Aibreán 2021 (1),

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 7 Bealtaine 2021 (2), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste na Réigiún an 7 Bealtaine 2021 (2),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuairim ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A9-0247/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A9-0247/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 109.

(2)  IO C 300, 27.7.2021, lch. 76.

(3)  Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 14 Meán Fómhair agus 11 Samhain 2021 (Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0377 agus P9_TA(2021)0449).

---

P9_TC1-COD(2020)0322

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann ar an tsláinte, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2371.)

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/73 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/73

---

P9_TA(2022)0336

Bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC) ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC), lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1936/2001, Rialachán (CE) Uimh. 1984/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 520/2007 ón gComhairle (COM(2021)0113 – C9-0095/2021 – 2021/0058(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/19)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0113), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0113),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 43(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0095/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 43(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0095/2021),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 9 Meitheamh 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 9 Meitheamh 2021 (1),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 22 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 22 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Iascach (A9-0312/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Iascach (A9-0312/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  IO C 341, 24.8.2021, lch. 106.

---

P9_TC1-COD(2021)0058

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos bearta bainistíochta, caomhnaithe agus rialaithe is infheidhme i Réimse Inniúlachta an Choimisiúin um Thuinníní an Aigéin Indiaigh (IOTC), lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1936/2001, (CE) Uimh. 1984/2003 agus (CE) Uimh. 520/2007 ón gComhairle

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2343.)

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/74 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/74

---

P9_TA(2022)0337

Cúnamh Solúbtha do Chríocha (FAST – CARE) ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 agus Rialachán (AE) 2021/1060 a mhéid a bhaineann le solúbthacht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí fhogha míleata Chónaidhm na Rúise FAST (Cúnamh Solúbtha do Chríocha) – CARE (COM(2022)0325 – C9-0218/2022 – 2022/0208(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/20)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig an bParlaimint agus chuig an gComhairle (COM(2022)0325), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig an bParlaimint agus chuig an gComhairle (COM(2022)0325),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 177 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0218/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 177 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0218/2022),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 20 Iúil 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 20 Iúil 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoiste um Fhorbairt Réigiúnach (A9-0232/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoiste um Fhorbairt Réigiúnach (A9-0232/2022),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0208

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1303/2013 agus (AE) 2021/1060 a mhéid a bhaineann le solúbthacht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí fhogha míleata Chónaidhm na Rúise FAST (Cúnamh Solúbtha do Chríocha) – CARE

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2039.)

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/75 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/75

---

P9_TA(2022)0338

Treoir maidir le Trealamh Raidió: luchtaire coiteann do ghléasanna leictreonacha ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2014/53/AE maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh (COM(2021)0547 – C9-0366/2021 – 2021/0291(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/21)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0547), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0547),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0366/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0366/2021),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 8 Nollaig 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 8 Nollaig 2021 (1),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0129/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0129/2022),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  IO C 152, 6.4.2022, lch. 82.

---

P9_TC1-COD(2021)0291

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Treoir (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2014/53/AE maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Treoir (AE) 2022/2380.)

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/76 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/76

---

P9_TA(2022)0340

Ionad Ilfhreastail AE maidir le Custam ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Timpeallacht an Ionaid Ilfhreastail AE maidir le Custam agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 (COM(2020)0673 – C9-0338/2020 – 2020/0306(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/22)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint do thogra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0673), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2020)0673),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagail 33, 114 agus 207 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0338/2020), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagail 33, 114 agus 207 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0338/2020),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 24 Márta 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 24 Márta 2021 (1),

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle ina litir an 15 Meitheamh 2022 go ndéanfaí seasamh na Parlaiminte a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don ghealltanas a thug ionadaí na Comhairle ina litir an 15 Meitheamh 2022 go ndéanfaí seasamh na Parlaiminte a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint do litir ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do litir ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta,

| — | ag féachaint do thuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0279/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra (A9-0279/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  IO C 220, 9.6.2021, lch. 62.

---

P9_TC1-COD(2020)0306

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Timpeallacht Ionaid Ilfhreastail an Aontais Eorpaigh maidir le Custaim agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 952/2013

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2399.)

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/77 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/77

---

P9_TA(2022)0341

Staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1165/2008, Rialachán (CE) Uimh. 543/2009, Rialachán (CE) Uimh. 1185/2009 agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle (COM(2021)0037 – C9-0009/2021 – 2021/0020(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/23)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0037), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0037),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 338(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0009/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 338(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0009/2021),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 17 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 17 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe (A9-0285/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe (A9-0285/2021),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag formheas an ráitis chomhpháirtigh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle atá i gceangal leis an rún seo, a fhoilseofar i sraith C d’Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

2.

| 3. | ag cur sonrú sa ráiteas ón gCoimisiún atá i gceangal leis an rún seo, a fhoilseofar i sraith C d’Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

4.

| 5. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

5.

---

P9_TC1-COD(2021)0020

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh ar ionchur agus aschur talmhaíochta, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 617/2008 ón gCoimisiún agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 1165/2008, (CE) Uimh. 543/2009 agus (CE) Uimh. 1185/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2379.)

---

IARSCRÍBHINN A GHABHANN LEIS AN RÚN REACHTACH

RÁITEAS COMHPHÁIRTEACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE MAIDIR LE RIALACHÁN (AE) 2022/2379, A MHÉID A BHAINEANN LENA THÁBHACHTAÍ ATÁ SÉ CLÁR A BHUNÚ I nGACH BALLSTÁT A BHEIDH I SEILBH NAnÚDARÁS NÁISIÚNTA INNIÚIL MAIDIR LE hÚSÁID TÁIRGÍ UM CHOSAINT PLANDAÍ SA TALMHAÍOCHT

Mar chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip, leagtar béim sa Straitéis “Ón bhFeirm go dtí an Forc” agus sa Straitéis Bhithéagsúlachta ar an ngá atá le haistriú chuig córas bia inbhuanaithe, go háirithe trí úsáid agus riosca lotnaidicídí a laghdú 50 % faoi 2030 agus tríd an bhfeirmeoireacht orgánach agus gnéithe tírdhreacha ard-bhithéagsúlachta ar thalamh talmhaíochta a mhéadú.

Faoi Rialachán (AE) 2022/2379 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) (SAIO), ní féidir bailiú iomlán sonraí maidir le húsáid táirgí um chosaint plandaí ag úsáideoirí gairmiúla i ngníomhaíocht talmhaíochta, arb ionann é agus 95 % den úsáid i ngach Ballstát, a bhaint amach ach amháin nuair is infheidhme faoi dhlí an Aontais ceanglas dlíthiúil a chur ar úsáideoirí gairmiúla táirgí um chosaint plandaí a dtaifid a tharchur i bhformáid leictreonach chuig údaráis náisiúnta inniúla.

Aithníonn Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a thábhachtaí atá sé an ceanglas sin a thabhairt isteach i reachtaíocht an Aontais agus gealltanas a thabhairt go n-oibreoidh siad le chéile chun na críche sin.

RÁITEAS ÓN gCOIMISIÚN MAIDIR LE RIALACHÁN (AE) 2022/2379, MAIDIR LE hOBAIR LEANÚNACH CHUN A ÁIRITHIÚ GO mBEIDH FÁIL AR NA TAIFID ATÁ LE COINNEÁIL AG ÚSÁIDEOIRÍ GAIRMIÚLA TÁIRGÍ COSANTA PLANDAÍ I bhFORMÁID LEICTREONACH DE BHUN AIRTEAGAL 67(1) DE RIALACHÁN (CE) UIMH. 1107/2009

Leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus leis an Straitéis “Ón bhFeirm go dtí an Forc”, bunaítear laghdú ar úsáid lotnaidicídí ceimiceacha agus an riosca a bhaineann leo mar phríomhchuspóir don Aontas. D’fhonn beartais éifeachtacha agus beartais a bhfuil tionchar leo a áirithiú, tá ríthábhacht le sonraí stóinsithe agus sonraí cuimsitheacha maidir le húsáid lotnaidicídí ar leibhéal na feirme. Maidir leis an obair leanúnach chun a áirithiú go mbeidh fáil ar na taifid a choinníonn úsáideoirí gairmiúla táirgí cosanta plandaí i bhformáid leictreonach, is toisc chumasúcháin thábhachtach í chun na hoibleagáidí tuairiscithe maidir le lotnaidicídí a chur chun feidhme, oibleagáidí ar cuid de Rialachán (AE) 2022/2379 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2) (SAIO) iad.

Dá bhrí sin, d’ullmhaigh an Coimisiún Dréacht-Rialachán Cur Chun Feidhme ón gCoimisiún, ar bhonn Airteagal 67(4) de Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), a mhéid a bhaineann le hinneachar agus le formáid na dtaifead ar úsáid táirgí cosanta plandaí atá le coinneáil ag úsáideoirí gairmiúla i gcomhréir le hAirteagal 67(1) de Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009.

Dá nglacfaí an Rialachán Cur Chun Feidhme sin mar a fhoráiltear faoi láthair, dhéanfaí an coimeád taifead a cheanglaítear faoi Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 a rialú go mionsonrach, lena n áirítear trí na heilimintí atá le taifeadadh ag na húsáideoirí gairmiúla a shainaithint, agus trína áirithiú go mbeidh na taifid sin ar fáil i bhformáid leictreonach ón 1 Eanáir 2025 ar a dhéanaí.

Tá an dréacht den Rialachán Cur Chun Feidhme sin á phlé faoi láthair ag an mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha, an Roinn Fíteacógaisíochta — Reachtaíocht. Tá sé ar intinn ag an gCoimisiún tuairim an choiste a lorg de bhun Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) sna míonna amach romhainn.

Beartaíonn an Coimisiún an Rialachán Cur Chun Feidhme sin a ghlacadh roimh dheireadh 2022.

---

(1)  Rialachán (AE) 2022/2379 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Samhain 2022 maidir le staidreamh i ndáil le hionchur agus aschur talmhaíochta, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 617/2008 ón gComhairle agus lena n aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 1165/2008, (CE) Uimh. 543/2009 agus (CE) Uimh. 1185/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle (IO L 315, 7.12.2022, lch. 1).

(2)  Rialachán (AE) 2022/2379 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Samhain 2022 maidir le staidreamh i ndáil le hionchur agus aschur talmhaíochta, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 617/2008 ón gComhairle agus lena n aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 1165/2008, (CE) Uimh. 543/2009 agus (CE) Uimh. 1185/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 96/16/CE ón gComhairle (IO L 315, 7.12.2022, lch. 1).

(3)  Rialachán (CE) Uimh. 1107/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Deireadh Fómhair 2009 maidir le táirgí cosanta plandaí a chur ar an margadh agus lena n aisghairtear Treoir 79/117/CEE agus Treoir 91/414/EEC ón gComhairle (IO L 309, 24.11.2009, lch. 1).

(4)  Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).

---

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/79 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/79

---

P9_TA(2022)0342

Leasú a dhéanamh ar Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 4 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha (COM(2021)0656 – C9-0396/2021- 2021/0340(COD))

(Gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/24)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0656), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2021)0656),

| — | ag féachaint d'Airteagal 294(2) agus d'Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid na Parlaiminte (C9-0396/2021), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d'Airteagal 294(2) agus d'Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a chuir an Coimisiún an togra faoi bhráid na Parlaiminte (C9-0396/2021),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 8 Nollaig 2021 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 8 Nollaig 2021 (1),

| — | tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún, |
| --- | --- |

—

tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

| — | ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint don chomhaontú sealadach a d’fhormheas an coiste freagrach faoi Riail 74(4) dá Rialacha Nós Imeachta agus don gheallúint a thug ionadaí na Comhairle i litir dar dáta an 29 Meitheamh 2022 go ndéanfadh sí seasamh Pharlaimint na hEorpa a fhormheas, i gcomhréir le hAirteagal 294(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Riail 59 dá Rialacha Nós Imeachta,

| — | ag féachaint don togra ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A9-0092/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia (A9-0092/2022),

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh mar a leagtar amach ina dhiaidh seo é (2); |
| --- | --- |

1.

| 2. | ag cur sonrú sa ráiteas ón gCoimisiún atá i gceangal leis an rún seo; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

3.

| 4. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  IO C 152, 6.4.2022, lch. 197.

(2)  Tá an seasamh seo ag gabháil in ionad na leasuithe a glacadh an 3 Bealtaine 2022 (Téacsanna arna nglacadh, (P9_TA(2022)0130).

---

P9_TC1-COD(2021)0340

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 4 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2400.)

---

IARSCRÍBHINN A GHABHANN LEIS AN RÚN REACHTACH

Ráiteas ón gCoimisiún

Ráiteas ón gCoimisiún tráth glacadh Rialachán (AE) 2022/2400 (1)
  , maidir le cód dramhaíola 17 05 04“ithir agus clocha seachas iad siúd a luaitear in 17 05 03” a áireamh i gcuid 2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021

Níor cheart go dtuigfí le háireamh an chóid dramhaíola le haghaidh “ithreacha agus clocha seachas iad siúd a luaitear in 170503” i gcuid 2 d’Iarscríbhinn V go bhfuiltear i bhfabhar ithir a dhiúscairt mar dhramhaíl seachas feabhsúchán d’fhonn giniúint dramhaíola a chosc.

I gcás ina dtairgtear an rogha bainistithe dramhaíola comhshaoil is fearr leis an diúscairt, tá an maolú eisceachtúil ar chóireáil dhíobhálach faoi réir cheanglais Airteagal 7(4) de Rialachán (AE) 2019/1021.’

---

(1)  Rialachán (AE) 2022/2400 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Samhain 2022 lena leasaítear Iarscríbhinní IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021 maidir le truailleáin orgánacha mharthanacha (IO L 317, 9.12.2022, lch. 24).

---

Déardaoin 6. Deireadh Fómhair 2022

| 14.4.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 132/81 |
| --- | --- | --- | --- |

14.4.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 132/81

---

P9_TA(2022)0348

Rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Aontais: díolúine shealadach ***I

Rún reachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Deireadh Fómhair 2022 ar an togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 ón gComhairle maidir le díolúine shealadach ó na rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Chomhphobail i ngeall ar phaindéim COVID 19 (COM(2022)0334 – C9-0225/2022 – 2022/0214(COD))

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2023/C 132/25)

Tá Parlaimint na hEorpa,

| — | ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0334), |
| --- | --- |

—

ag féachaint don togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (COM(2022)0334),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 91 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0225/2022), |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(2) agus d’Airteagal 91 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar dá mbun a thíolaic an Coimisiún an togra do Pharlaimint na hEorpa (C9-0225/2022),

| — | ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, |
| --- | --- |

—

ag féachaint d’Airteagal 294(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

| — | ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 22 Meán Fómhair 2022 (1), |
| --- | --- |

—

ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 22 Meán Fómhair 2022 (1),

| — | tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún, |
| --- | --- |

—

tar éis di dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

| — | ag féachaint do Rialacha 59 agus 163 dá Rialacha Nós Imeachta, |
| --- | --- |

—

ag féachaint do Rialacha 59 agus 163 dá Rialacha Nós Imeachta,

| 1. | ag glacadh a seasaimh ar an gcéad léamh faoi mar a leagtar amach anseo ina dhiaidh seo; |
| --- | --- |

1.

| 2. | á iarraidh ar an gCoimisiún an t-ábhar a tharchur chuig Parlaimint na hEorpa arís má dhéanann sé téacs eile a chur in ionad a thogra, má dhéanann sé a thogra a leasú go substaintiúil nó má tá sé ar intinn aige a thogra a leasú go substaintiúil; |
| --- | --- |

2.

| 3. | á threorú dá hUachtarán a seasamh a chur ar aghaidh chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún agus chuig na parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil.

---

P9_TC1-COD(2022)0214

Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa arna ghlacadh ar an gcéad léamh an 6 Deireadh Fómhair 2022 chun go nglacfaí Rialachán (AE) 2022/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 ón gComhairle a mhéid a bhaineann le díolúine shealadach ó na rialacha maidir le húsáid sliotán in aerfoirt an Aontais i ngeall ar staid eipidéimeolaíoch nó fogha míleata

(Ós rud é gur tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú, comhfhreagraíonn seasamh na Parlaiminte don ghníomh reachtach críochnaitheach, Rialachán (AE) 2022/2038.)

---