# Il-Ġurnal Uffiċjali C 135/2023

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 135 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6618 ta' April 2023 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 135

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6618 ta' April 2023

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | II   Komunikazzjonijiet |
| | KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2023/C 135/01 | Avviż tal-Kummissjoni — DOKUMENT TA' GWIDA dwar l-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni u l-kummerċ intra-UE ta' tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom | 1 |

Werrej

Paġna

II   Komunikazzjonijiet

KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2023/C 135/01

Avviż tal-Kummissjoni — DOKUMENT TA' GWIDA dwar l-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni u l-kummerċ intra-UE ta' tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom

1

---

| | IV   Informazzjoni |
| --- | --- |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2023/C 135/02 | Rata tal-kambju tal-euro — Is-17 ta' April 2023 | 9 |
| 2023/C 135/03 | Sommarju tad-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq għall-użu u/jew għall-użu tas-sustanzi elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH)
  (Ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006
  )

   (
  1
  ) | 10 |
| 2023/C 135/04 | Sommarju tad-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq għall-użu u/jew għall-użu tas-sustanzi elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH)
  (ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006)
   (
  1
  ) | 11 |

IV   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2023/C 135/02

Rata tal-kambju tal-euro — Is-17 ta' April 2023

9

2023/C 135/03

Sommarju tad-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq għall-użu u/jew għall-użu tas-sustanzi elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH)
  (Ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006
  )

   (
  1
  )

(Ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006

)

1

10

2023/C 135/04

Sommarju tad-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq għall-użu u/jew għall-użu tas-sustanzi elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH)
  (ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006)
   (
  1
  )

(ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006

1

11

---

| | V   Avviżi |
| --- | --- |
| | ATTI OĦRAJN |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2023/C 135/05 | Pubblikazzjoni ta’ komunikazzjoni tal-approvazzjoni ta’ emenda standard għal Speċifikazzjoni tal-Prodott għal isem fis-settur tal-inbid, kif imsemmi fl-Artikolu 17(2) u (3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33 | 12 |

V   Avviżi

ATTI OĦRAJN

Il-Kummissjoni Ewropea

2023/C 135/05

Pubblikazzjoni ta’ komunikazzjoni tal-approvazzjoni ta’ emenda standard għal Speċifikazzjoni tal-Prodott għal isem fis-settur tal-inbid, kif imsemmi fl-Artikolu 17(2) u (3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33

12

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Test b'rilevanza għaż-ŻEE. |

---

(1)   Test b'rilevanza għaż-ŻEE.

1

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

II Komunikazzjonijiet

KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 18.4.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 135/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 135/1

---

AVVIŻ TAL-KUMMISSJONI

DOKUMENT TA' GWIDA

dwar l-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni u l-kummerċ intra-UE ta' tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom (1)

(2023/C 135/01)

Werrej

| 1. | Informazzjoni ta’ sfond u ġustifikazzjoni | 2 |
| --- | --- | --- |

1.

| a) | Theddid għall-konservazzjoni tat-tigri selvaġġi u l-involviment tal-UE fil-kummerċ ta’ tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom | 2 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Il-qafas legali internazzjonali u tal-UE li jirregola l-kummerċ tat-tigri u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom | 3 |
| --- | --- | --- |

b)

| c) | Miżuri fl-Istati Membri tal-UE | 4 |
| --- | --- | --- |

c)

| 2. | Għan u status tad-dokument | 4 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | Gwida dwar l-interpretazzjoni tar-regoli tal-UE dwar l-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni u l-kummerċ intra-UE tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq, u l-partijiet u d-derivattivi tat-tigri | 5 |
| --- | --- | --- |

3.

| a) | Applikazzjonijiet għal permessi jew ċertifikati skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 338/97 (esportazzjoni u riesportazzjoni) | 5 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Applikazzjonijiet għal ċertifikati skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 (kummerċ intra-UE) | 6 |
| --- | --- | --- |

b)

| c) | Rakkomandazzjoni addizzjonali li trid tiġi meqjusa mill-Istati Membri | 7 |
| --- | --- | --- |

c)

ANNESS

| Evidenza li tissostanzja l-leġittimità tal-għanijiet li mhumiex ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċijiet segwiti minn istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati u programmi tat-trobbija u tal-konservazzjoni | 8 |
| --- | --- |

1.   Informazzjoni ta’ sfond u ġustifikazzjoni

a)   Theddid għall-konservazzjoni tat-tigri selvaġġi u l-involviment tal-UE fil-kummerċ ta’ tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom

B’madwar 3 900 tigra li fadal fin-natura, il-kummerċ u t-traffikar illegali tat-tigri u tal-partijiet u d-derivattivi tat-tigri huma t-theddida primarja għas-sopravivenza tagħhom (2). Kważi l-partijiet u d-derivattivi kollha tat-tigri jiswew ħafna, u b’riżultat ta’ dan, il-kaċċa illegali ta’ tigri selvaġġi biex tiġi ssodisfata d-domanda għall-partijiet u l-prodotti tat-tigri wasslet għall-għajbien ta’ popolazzjonijiet f’ħabitats li normalment huma xierqa fl-Asja (3). L-aktar analiżi riċenti tas-sekwestri globali tat-tigri fuq perjodu ta’ 19-il sena bejn is-sena 2000 u l-2018 turi li l-eżemplari, il-partijiet u l-prodotti ta’ mill-inqas 2 359 tigra ġew sekwestrati f’1 142 inċident madwar 32 pajjiż/territorju globalment (4). F’dawn l-aħħar snin, kien hemm ukoll dejjem aktar evidenza dejjem li t-tigri mwielda u mrobbija f’faċilitajiet miżmuma fil-magħluq qed jiġu traffikati b’mod kummerċjali (5). Dan jikkomplika l-isforzi ta’ infurzar u jista’ jiffaċilita l-użu ta’ partijiet u prodotti tat-tigri (miksuba illegalment) u jistimula d-domanda tas-suq.

Id-data tas-CITES dwar il-kummerċ legali tidentifika diversi Stati Membri tal-UE fost l-aqwa 30 esportatur u importatur globali tat-tigri bejn l-1975 u l-2018 (6). Abbażi ta’ din id-data, jeżistu rotot kummerċjali bejn l-Ewropa u l-Asja, fejn it-tigri jiġu (ri)esportati lejn pajjiżi li għandhom faċilitajiet, li qed irabbu t-tigri u li allegatament huma involuti fil-kummerċ illegali tat-tigri. Id-data tas-CITES dwar il-kummerċ għall-2013-2018 tindika li t-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom huma legalment (ri)esportati għal skopijiet kummerċjali, inkluż lejn pajjiżi Asjatiċi.

Filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-UE jippermettu biss liż-żoos jew liċ-ċentri tas-salvataġġ liċenzjati jrabbu u jżommu t-tigri fil-magħluq (7), diversi pajjiżi tal-UE jippermettu li t-tigri jinżammu u jitrabbew f’faċilitajiet privati (8) jew fiċ-ċirki u f’wirjiet itineranti (9). Erba’ Stati Membri tal-UE bħalissa jippermettu li t-tigri jintużaw fiċ-ċirki u jippermettu lis-sidien privati jiksbu liċenzji biex iżommu t-tigri f’faċilitajiet privati (10). In-nuqqas ta’ armonizzazzjoni madwar l-Istati Membri tal-UE fir-rigward tar-regoli li jirregolaw iż-żamma u t-trobbija tat-tigri maqbuda jipprovdi opportunità għat-traffikar kummerċjali (11).

Fl-2018, Stat Membru tal-UE żvela evidenza ta’ gruppi kriminali organizzati, inklużi nissiela privati, intermedjarji u negozjanti, involuti fit-trobbija fil-magħluq tat-tigri għall-esportazzjoni illegali lejn l-Asja (12). L-evidenza tan-negozjanti involuti fil-bejgħ tat-tigri mwielda u mrobbija fil-magħluq minn faċilitajiet fil-magħluq fl-UE u t-trasferiment ta’ dawn l-eżemplari madwar l-UE ġiet issostanzjata wkoll f’dawn l-aħħar snin. Pereżempju, id-data tal-EU-TWIX dwar is-sekwestri (13) għall-2013-2018 turi li t-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom għadhom jiġu sekwestrati internament fl-UE u mar-(ri)esportazzjoni. Barra minn hekk, fl-2019, familja taċ-ċirku ttrasportat 10 tigri fuq rotta li għaddiet minn diversi pajjiżi fl-UE, allegatament destinati għal żoo f’pajjiż terz. Ġie vverifikat li ma kien hemm l-ebda żoo operazzjonali fiż-żona u li d-destinatarja kienet kumpanija tal-importazzjoni tal-laħam u l-alkoħol irreġistrata f’pajjiż terz (14).

b)   Il-qafas legali internazzjonali u tal-UE li jirregola l-kummerċ tat-tigri u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom

It-tigri (Panthera tigris) huma inklużi fl-Appendiċi-I tal-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta’ Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu (CITES). Skont ir-regoli attwali tas-CITES, il-kummerċ internazzjonali tat-tigri selvaġġi, il-partijiet u d-derivattivi tagħhom għal skopijiet kummerċjali huwa pprojbit, b’eżenzjonijiet strettament limitati. Il-kummerċ tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom huwa permess, soġġett għall-kundizzjonijiet applikabbli għall-ispeċijiet tal-Appendiċi II (l-Artikolu VII(4) u l-Artikolu VII(5) tas-CITES (15)).

Fl-2002, il-partijiet tas-CITES adottaw l-ewwel Riżoluzzjoni Conf. 12.5 (Rev. CoP18) (16) dwar il-konservazzjoni u l-kummerċ tat-tigri u ta’ speċijiet oħrajn ta’ felini kbar Asjatiċi tal-Appendiċi I. Ir-Riżoluzzjoni Conf. 12.5 tħeġġeġ lill-partijiet u lil dawk li mhumiex partijiet fejn hemm faċilitajiet li jżommu t-tigri u speċijiet kbar ta’ felini Asjatiċi oħrajn miżmuma fil-magħluq biex jiżguraw li jkun hemm fis-seħħ prattiki u kontrolli ta’ ġestjoni adegwati u implimentati b’mod strett, inkluż għad-disponiment ta’ felini kbar Asjatiċi li jmutu fil-magħluq, biex il-partijiet u d-derivattivi ma jitħallewx jiġu traffikati minn tali faċilitajiet jew permezz tagħhom. Ir-Riżoluzzjoni Conf. 12.5 tħeġġeġ ukoll lill-partijiet kollha li fil-ġuriżdizzjoni tagħhom hemm suq domestiku legali għall-eżemplari tat-tigri u speċijiet oħra ta’ felini kbar Asjatiċi li qed jikkontribwixxi għall-kaċċa illegali jew għall-kummerċ illegali, biex jieħdu l-miżuri leġiżlattivi, regolatorji u ta’ infurzar kollha meħtieġa biex jagħlqu s-swieq domestiċi tagħhom għan-negozjar kummerċjali tat-tigri u ta’ eżemplari oħra ta’ felini kbar Asjatiċi.

Fl-14-il laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet tas-CITES (CoP14) fl-2007, il-partijiet tas-CITES adottaw ukoll id-Deċiżjoni 14.69 (17). Din id-Deċiżjoni tordna lill-Partijiet, speċjalment lill-Istati bir-razez ta’ felini kbar Asjatiċi tal-Appendiċi I, b’operazzjonijiet intensivi fejn irabbu t-tigri fuq skala kummerċjali ħalli jimplimentaw miżuri biex jirrestrinġu l-popolazzjoni miżmuma fil-magħluq għal livell li jappoġġa biss il-konservazzjoni tat-tigri selvaġġi. Id-Deċiżjoni 14.69 tiddikjara wkoll li t-tigri m’għandhomx jitrabbew għall-kummerċ tal-partijiet u tad-derivattivi tagħhom (18). Fis-17-il laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet (CoP17) fl-2016, il-partijiet adottaw ukoll id-Deċiżjoni 17.226 (19). Din id-Deċiżjoni titlob li l-partijiet kollha li fit-territorju tagħhom hemm faċilitajiet li jżommu l-felini kbar Asjatiċi fil-magħluq sabiex: a) jirrieżaminaw il-prattiki u l-kontrolli nazzjonali ta’ ġestjoni li huma fis-seħħ għal tali faċilitajiet, biex jiġi żgurat li dawn il-prattiki u l-kontrolli ta’ ġestjoni jkunu adegwati biex jiġi evitat li eżemplari kbar tal-felini Asjatiċi jiġu traffikati minn tali faċilitajiet jew permezz tagħhom; b) jiżguraw l-applikazzjoni stretta tal-prattiki u l-kontrolli kollha ta’ ġestjoni implimentati biex jirregolaw l-attivitajiet ta’ faċilitajiet li jżommu felini kbar Asjatiċi fil-magħluq, inkluż fir-rigward tat-tneħħija ta’ eżemplari ta’ felini kbar Asjatiċi li jmutu fil-magħluq; u c) jirrapportaw lis-Segretarjat dwar il-progress fl-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni.

Is-CITES hija implimentata fl-UE permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 338/97 (20) (ir-Regolament Bażiku) u r-Regolament tal-Kummissjoni assoċjat (KE) Nru 865/2006 (21) (flimkien ir-“Regolamenti tal-UE dwar il-Kummerċ tal-Organiżmi selvaġġi”). Mill-1997, it-tigri ġew elenkati fl-Anness A tar-Regolament Bażiku, li ġeneralment jipprojbixxi l-użu kummerċjali tal-ispeċi (22).

Skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Bażiku, l-ispeċijiet tal-Anness A mwielda u mrobbija fil-magħluq huma soġġetti għal regoli dwar l-esportazzjoni u r-riesportazzjoni mill-UE applikabbli għall-ispeċijiet tal-Anness B. Barra minn hekk, abbażi tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament, xi wħud mid-dispożizzjonijiet applikabbli għall-ispeċijiet tal-Anness A huma applikabbli wkoll għall-ispeċijiet elenkati fl-Anness B u, għalhekk, anki għall-eżemplari mwielda u mrobbija fil-magħluq tal-ispeċijiet tal-Anness A. Dan huwa b’mod partikolari l-każ tal-Artikolu 5(2)(d) tar-Regolament Bażiku, li jistipula li meta jkunu qegħdin jiġu vvalutati l-applikazzjonijiet għall-esportazzjoni u r-riesportazzjoni mill-UE ta’ eżemplari tal-ispeċijiet elenkati fl-Anness A tiegħu, l-awtoritajiet amministrattivi tal-Istati Membri jridu jkunu “ssodisfati, wara konsultazzjoni mal-awtorità xjentifika kompetenti, li ma jkunx hemm fatturi oħra li għandhom x’jaqsmu mal-konservazzjoni tal-ispeċi li jkunu opposti għall-ħruġ tal-permess ta’ esportazzjoni” (enfażi miżjuda).

In-negozjar kummerċjali intra-UE tal-eżemplari tal-Anness A huwa, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, ipprojbit skont l-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 338/97. Skont l-Artikolu 8(3) ta’ dan ir-Regolament, l-eżenzjoni minn dik il-projbizzjoni tista’ tingħata biss mill-awtoritajiet tal-Istati Membri fuq bażi ta’ każ b’każ jekk jiġu ssodisfati ċerti kundizzjonijiet (elenkati fis-subparagrafi (a) sa (h)) kif ukoll fir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 865/2006.

Ta’ min jinnota li l-użu tat-terminu “jista’” fl-Artikolu 8(3) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 jimplika li anki meta jiġu ssodisfati dawk il-kundizzjonijiet, l-Istati Membri mhumiex obbligati jagħtu ċertifikat għall-kummerċ intra-UE, ħlief jekk ikun meħtieġ mod ieħor mid-dritt tal-UE. Fi kliem ieħor, l-Artikolu 8(3) ma jistax jitqies li jagħti d-dritt lil applikant li jikseb ċertifikat għall-kummerċ intra-UE (23). L-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw li jagħtu ċertifikat jekk dan ikun xieraq biex jipproteġu l-ispeċi jew biex jiggarantixxu l-konservazzjoni tagħha, u jekk ir-rifjut ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħaq dak l-għan.

c)   Miżuri fl-Istati Membri tal-UE

Bħala miżura ta’ prekawzjoni, xi Stati Membri tal-UE implimentaw miżuri domestiċi aktar stretti fir-rigward tan-negozjar kummerċjali tat-tigri mwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom u r-regoli dwar iż-żamma ta’ dawn l-annimali. Dawn il-miżuri aktar stretti jinkludu s-sospensjoni tar(ri)esportazzjoni tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u partijiet u derivattivi tat-tigri lejn pajjiżi terzi għal skopijiet kummerċjali. L-eżenzjonijiet għal dawn il-miżuri aktar stretti japplikaw biss għall-finijiet tat-trobbija fiż-żoos liċenzjati u/jew għall-konservazzjoni tal-ispeċi. Dawn il-miżuri jinkludu wkoll is-sospensjoni tal-ħruġ ta’ ċertifikati kummerċjali intra-UE għat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq, u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom, ħlief f’ċerti ċirkostanzi bħal pereżempju, għall-finijiet tat-trobbija, tar-riċerka, u tal-edukazzjoni fiż-żoos liċenzjati. Jekk jinħarġu ċ-ċertifikati, jistgħu jingħataw biss ċertifikati speċifiċi għat-tranżazzjonijiet. Miżuri oħra jikkonċernaw it-tisħiħ tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-moviment, iż-żamma u l-użu għal skopijiet ta’ divertiment tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq. Minbarra l-miżuri fis-seħħ f’xi Stati Membri tal-UE, diversi pajjiżi oħra tal-UE għandhom l-intenzjoni li jsaħħu l-leġiżlazzjoni domestika tagħhom dwar iż-żamma tat-tigri f’faċilitajiet privati jew fiċ-ċirki.

Il-miżuri differenti fis-seħħ iwasslu għal prattiki differenti madwar l-UE. Għalhekk hija meħtieġa gwida biex jiġi żgurat li l-Istati Membri kollha tal-UE jsegwu approċċ simili għall-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni, u l-kummerċ intra-UE tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom, li jkun kompatibbli mar-Regolament (KE) Nru 338/97, kif ukoll mal-prinċipju ta’ prekawzjoni.

2.   Għan u status tad-dokument

Id-dokumenti ta’ gwida jintużaw biex jipprovdu informazzjoni lill-Istati Membri dwar il-modi kif tiġi żgurata implimentazzjoni sħiħa u effettiva tar-Regolamenti tal-UE dwar il-Kummerċ ta’ Organiżmi selvaġġi rigward xi kwistjonijiet. Il-gwida speċifika għall-ispeċi tiġi adottata biss f’ċirkostanzi speċifiċi ħafna u meta tkun trid tiġi indirizzata kwistjoni partikolari, pereżempju meta jkun hemm tħassib sinifikanti relatat mal-konservazzjoni ta’ speċi. Kif deskritt fit-Taqsima 1, hemm riskju li t-tigri ħajjin u l-partijiet u d-derivattivi minn eżemplari mwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu traffikati b’mod kummerċjali, filwaqt li jistimulaw il-katina tal-provvista għas-swieq tal-konsumatur, u jsaħħu d-domanda mill-utenti finali. Biex jiġu evitati dawn il-konsegwenzi, li huma ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċi, huwa meħtieġ li tiġi applikata interpretazzjoni stretta tar-Regolamenti dwar in-negozjar kummerċjali ma’ pajjiżi terzi kif ukoll għall-kummerċ intern tal-UE ta’ tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom.

L-għan ta’ dan l-avviż huwa li jipprovdi gwida lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri tal-UE rigward l-interpretazzjoni tar-Regolamenti tal-UE dwar il-Kummerċ ta’ Organiżmi selvaġġi, fid-dawl tal-istat attwali tal-konservazzjoni ta’ din l-ispeċi u ta’ informazzjoni oħra rilevanti għal dak l-għan biex jiġi żgurat li l-Istati Membri kollha tal-UE jsegwu approċċ għall-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni u l-kummerċ intra-UE ta’ tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom li huma kompatibbli mar-Regolament (KE) Nru 338/97 u mal-prinċipju ta’ prekawzjoni.

Il-qafas regolatorju tal-UE dwar il-kummerċ tal-organiżmi selvaġġi jeħtieġ li jiġi interpretat fid-dawl tat-termini u l-objettivi tiegħu, il-prinċipju ta’ prekawzjoni, u b’kunsiderazzjoni xierqa għall-informazzjoni reċenti dwar l-istat tal-konservazzjoni tal-ispeċijiet ikkonċernati kif ukoll informazzjoni rilevanti oħra, pereżempju indikazzjoni li l-kummerċ illegali qed jippersisti jew jiżdied.

Dan id-dokument ta’ gwida tħejja mill-Kummissjoni Ewropea u l-abbozz ġie approvat mill-grupp ta’ Esperti tal-awtoritajiet ta’ amministrazzjoni kompetenti tas-CITES u għalhekk mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri f’konsultazzjoni bil-miktub matul l-2022.

Id-dokument ta’ gwida huwa maħsub biex jassisti lill-awtoritajiet nazzjonali fl-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 338/97 u r-Regolament (KE) Nru 865/2006. Mhuwiex legalment vinkolanti; l-uniku skop tiegħu huwa li jipprovdi informazzjoni rigward ċerti aspetti tar-Regolamenti dwar il-Kummerċ ta’ Organiżmi selvaġġi, u rigward il-miżuri meqjusa bħala l-aħjar prattika. Ma jissostitwix, ma jżidx u lanqas ma jemenda d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni applikabbli. Barra minn hekk, id-dokument m’għandux jitqies b’mod iżolat; irid jintuża flimkien mal-leġiżlazzjoni, u mhux bħala referenza “indipendenti”. Hija biss il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li għandha l-kompetenza li tinterpreta b’mod awtorevoli d-dritt tal-UE.

Id-dokument se jiġi ppubblikat mill-Kummissjoni fuq is-sit web tagħha, u jista’ jiġi ppubblikat mill-Istati Membri tal-UE.

3.   Gwida dwar l-interpretazzjoni tar-regoli tal-UE dwar l-esportazzjoni, ir-riesportazzjoni u l-kummerċ intra-UE tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq, u l-partijiet u d-derivattivi tat-tigri

L-atti tad-dritt tal-UE jridu jiġu interpretati skont it-termini u l-għanijiet tagħhom. L-Artikolu 1 tar-Regolament (KE) Nru 338/97 jistipula li l-għan ta’ dak ir-Regolament huwa “li jipproteġi l-ispeċi ta’ fawna u flora selvaġġi u li jiggarantixxi l-konservazzjoni tagħhom billi jirregola l-kummerċ fihom”. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament iridu jiġu interpretati b’mod konsistenti ma’ dak l-għan.

Barra minn hekk, l-Artikolu 191(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jiddikjara li l-politika ambjentali trid tkun ibbażata fuq il-prinċipju tal-prekawzjoni. Dan ifisser li jekk azzjoni jew politika tirriskja li twassal għal ħsara serja jew irriversibbli għall-pubbliku jew għall-ambjent, in-nuqqas ta’ ċertezza xjentifika sħiħa m’għandux jintuża bħala raġuni għall-posponiment tal-miżuri kosteffettivi biex tiġi evitata dik il-ħsara. Il-prinċipju għandu l-għan li jiżgura livell ogħla ta’ protezzjoni ambjentali permezz tat-teħid preventiv ta’ deċiżjonijiet fil-każ ta’ tali riskji.

F’konformità mal-ġurisprudenza konsistenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, il-prinċipju tal-prekawzjoni japplika, fost l-oħrajn, meta jiġi interpretat u applikat l-acquis ambjentali tal-UE, u għalhekk ukoll għall-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 338/97 u tar-Regolament (KE) Nru 865/2006. L-Istati Membri tal-UE għandhom japplikaw il-prinċipju tal-prekawzjoni meta jeżerċitaw id-diskrezzjoni tagħhom skont ir-Regolament (KE) Nru 338/97 (24).

a)   Applikazzjonijiet għal permessi jew ċertifikati skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 338/97 (esportazzjoni u riesportazzjoni)

Fiċ-ċirkostanzi deskritti fit-Taqsima 1 a) ta’ dan id-dokument, filwaqt li jitqies il-prinċipju tal-prekawzjoni u sakemm ma toħroġx evidenza xjentifika konklużiva għall-kuntrarju , l-Istati Membri tal-UE għandhom jikkunsidraw li tabilħaqq hemm fatturi serji relatati mal-konservazzjoni tat-tigri li jaħdmu kontra l-ħruġ tal-permessi għall-esportazzjoni u taċ-ċertifikati tar-riesportazzjoni.

B’riżultat ta’ dan, fil-prinċipju, l-Istati Membri tal-UE m’għandhomx jagħtu permessi għall-esportazzjoni jew ċertifikati tar-riesportazzjoni għat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom, ħlief jekk l-awtorità amministrattiva tkun sodisfatta li l-permess jew iċ-ċertifikat se jintuża għal skopijiet li mhumiex ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċi, b’mod aktar speċifiku fil-każijiet li ġejjin:

| (i) | It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq huma maħsuba għal istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati (25) u/jew għal skambju bejn żoos liċenzjati bħala parti minn programmi tat-trobbija jew tal-konservazzjoni ta’ istituzzjonijiet żooloġiċi (26) u mhux għal skopijiet primarjament kummerċjali. |
| --- | --- |

(i)

It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq huma maħsuba għal istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati (25) u/jew għal skambju bejn żoos liċenzjati bħala parti minn programmi tat-trobbija jew tal-konservazzjoni ta’ istituzzjonijiet żooloġiċi (26) u mhux għal skopijiet primarjament kummerċjali.

| (ii) | It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa, għal finijiet ta’ salvataġġ, f’santwarji/ċentri ta’ salvataġġ reġistrati uffiċjalment f’pajjiżi terzi jekk ma jkun hemm disponibbli l-ebda santwarju/ċentru ta’ salvataġġ jew istituzzjoni żooloġika xierqa fl-Unjoni Ewropea, bil-kundizzjoni li l-annimali jinżammu f’kompartimenti magħluqa xierqa għall-ispeċijiet. Qabel ma joħroġ il-permess tal-esportazzjoni jew iċ-ċertifikat tar-riesportazzjoni, l-Istat Membru għandu jirċievi konferma mill-awtorità amministrattiva tas-CITES tal-pajjiż tad-destinazzjoni li s-santwarju/iċ-ċentru ta’ salvataġġ riċeventi jkun santwarju/ċentru ta’ salvataġġ irreġistrat uffiċjalment, li ma għandu l-ebda rabta magħrufa ma’ attivitajiet illegali u ma’ kummerċ illegali. Meta tkun qed tiddeċiedi dwar jekk għandux jinħareġ il-permess jew iċ-ċertifikat tar-riesportazzjoni, l-awtorità amministrattiva għandha tqis ir-riskju speċifiku għall-pajjiż marbut mal-kummerċ illegali tat-tigri ħajjin u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom. Fejn rilevanti, għandhom jiġu vvalutati għażliet disponibbli oħrajn, bħal dawk speċifikati fil-linji gwida annessi mar-Riżoluzzjoni 17.8 tas-CITES dwar id-disponiment ta’ eżemplari nnegozjati illegalment u kkonfiskati ta’ speċijiet elenkati fis-CITES. |
| --- | --- |

(ii)

It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa, għal finijiet ta’ salvataġġ, f’santwarji/ċentri ta’ salvataġġ reġistrati uffiċjalment f’pajjiżi terzi jekk ma jkun hemm disponibbli l-ebda santwarju/ċentru ta’ salvataġġ jew istituzzjoni żooloġika xierqa fl-Unjoni Ewropea, bil-kundizzjoni li l-annimali jinżammu f’kompartimenti magħluqa xierqa għall-ispeċijiet. Qabel ma joħroġ il-permess tal-esportazzjoni jew iċ-ċertifikat tar-riesportazzjoni, l-Istat Membru għandu jirċievi konferma mill-awtorità amministrattiva tas-CITES tal-pajjiż tad-destinazzjoni li s-santwarju/iċ-ċentru ta’ salvataġġ riċeventi jkun santwarju/ċentru ta’ salvataġġ irreġistrat uffiċjalment, li ma għandu l-ebda rabta magħrufa ma’ attivitajiet illegali u ma’ kummerċ illegali. Meta tkun qed tiddeċiedi dwar jekk għandux jinħareġ il-permess jew iċ-ċertifikat tar-riesportazzjoni, l-awtorità amministrattiva għandha tqis ir-riskju speċifiku għall-pajjiż marbut mal-kummerċ illegali tat-tigri ħajjin u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom. Fejn rilevanti, għandhom jiġu vvalutati għażliet disponibbli oħrajn, bħal dawk speċifikati fil-linji gwida annessi mar-Riżoluzzjoni 17.8 tas-CITES dwar id-disponiment ta’ eżemplari nnegozjati illegalment u kkonfiskati ta’ speċijiet elenkati fis-CITES.

| (iii) | It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom huma parti minn proġett leġittimu ta’ riċerka, inkluża riċerka xjentifika jew (bijo)medika, fejn l-eżemplari huma maħsuba għall-avvanz tax-xjenza jew għal skopijiet bijomediċi essenzjali, u fejn l-ispeċi turi li hija l-unika waħda xierqa. |
| --- | --- |

(iii)

It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom huma parti minn proġett leġittimu ta’ riċerka, inkluża riċerka xjentifika jew (bijo)medika, fejn l-eżemplari huma maħsuba għall-avvanz tax-xjenza jew għal skopijiet bijomediċi essenzjali, u fejn l-ispeċi turi li hija l-unika waħda xierqa.

| (iv) | Għandhom jintużaw eżemplari għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi jew ta’ proċedimenti ġudizzjarji. |
| --- | --- |

(iv)

Għandhom jintużaw eżemplari għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi jew ta’ proċedimenti ġudizzjarji.

| (v) | Il-partijiet u d-derivattivi minn tigri mwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa meta:






  — | l-eżemplari jkun parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali jew artistiċi bejn istituzzjonijiet ta’ reputazzjoni tajba (pereżempju, mużewijiet); jew |
| --- | --- | --- |

(v)

Il-partijiet u d-derivattivi minn tigri mwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa meta:

—

l-eżemplari jkun parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali jew artistiċi bejn istituzzjonijiet ta’ reputazzjoni tajba (pereżempju, mużewijiet); jew

| — | l-awtorità ta’ ġestjoni tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li l-eżemplari jkun opra tal-arti rikonoxxuta u tkun kunfidenti li l-valur tagħha jassigura li ma tintużax għal skopijiet oħra; jew |
| --- | --- |

—

l-awtorità ta’ ġestjoni tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li l-eżemplari jkun opra tal-arti rikonoxxuta u tkun kunfidenti li l-valur tagħha jassigura li ma tintużax għal skopijiet oħra; jew

| — | l-eżemplari huwa wirt ta’ familja li jiċċaqlaq bħala parti minn rilokazzjoni tal-familja jew bħala parti minn legat u ma jkunx se jinbiegħ. |
| --- | --- |

—

l-eżemplari huwa wirt ta’ familja li jiċċaqlaq bħala parti minn rilokazzjoni tal-familja jew bħala parti minn legat u ma jkunx se jinbiegħ.

Jekk ikun hemm xi dubju jew inċertezza xjentifika, fid-dawl tal-prinċipju tal-prekawzjoni u l-objettivi tal-leġiżlazzjoni, l-Istati Membri dejjem jistgħu jużaw is-setgħa diskrezzjonali tagħhom biex jirrifjutaw il-ħruġ ta’ permess.

b)   Applikazzjonijiet għal ċertifikati skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 (kummerċ intra-UE)

Kif spjegat fit-Taqsima 1 b) l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw li jagħtu ċertifikat jekk dan ikun xieraq biex jipproteġu l-ispeċi jew biex jiggarantixxu l-konservazzjoni tagħha, u jekk ir-rifjut ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħaq dak l-għan. Dan ikun il-każ meta t-tranżazzjoni tkun inkompatibbli u inkonsistenti mat-termini u l-objettivi tar-Regolament (KE) Nru 338/97.

Minħabba ċ-ċirkostanzi deskritti fl-ewwel taqsima ta’ dan id-dokument, l-Istati Membri għandhom, fil-prinċipju, ma jagħmlux użu mill-eċċezzjoni skont l-Artikolu 8(3)(d) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 biex jagħtu kwalunkwe ċertifikat għall-kummerċ intra-UE tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom. L-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw biss l-għoti taċ-ċertifikati ggwidati, fost l-oħrajn, mill-eżenzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 8(3)(e)(f)(g) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 għall-finijiet li ġejjin li mhumiex ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċi:

| (vi) | It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq huma maħsuba għal istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati (27) u/jew għal skambju bejn żoos liċenzjati bħala parti mill-programm tat-trobbija jew ta’ konservazzjoni ta’ istituzzjonijiet żooloġiċi u mhux primarjament għal skopijiet kummerċjali; |
| --- | --- |

(vi)

It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq huma maħsuba għal istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati (27) u/jew għal skambju bejn żoos liċenzjati bħala parti mill-programm tat-trobbija jew ta’ konservazzjoni ta’ istituzzjonijiet żooloġiċi u mhux primarjament għal skopijiet kummerċjali;

| (vii) | It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa għal skopijiet ta’ salvataġġ lejn faċilità rreġistrata uffiċjalment (28), bil-kundizzjoni li l-annimali jinżammu f’kompartimenti magħluqa xierqa għall-ispeċi u ma jintużawx għal aktar tnissil. Qabel ma joħroġ iċ-ċertifikat, l-Istat Membru għandu jirċievi konferma mill-awtorità amministrattiva tas-CITES tal-Istat Membru tad-destinazzjoni li l-faċilità li tirċievi l-eżemplar hija rreġistrata uffiċjalment u m’għandha l-ebda rabta magħrufa ma’ attivitajiet illegali u kummerċ illegali; |
| --- | --- |

(vii)

It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa għal skopijiet ta’ salvataġġ lejn faċilità rreġistrata uffiċjalment (28), bil-kundizzjoni li l-annimali jinżammu f’kompartimenti magħluqa xierqa għall-ispeċi u ma jintużawx għal aktar tnissil. Qabel ma joħroġ iċ-ċertifikat, l-Istat Membru għandu jirċievi konferma mill-awtorità amministrattiva tas-CITES tal-Istat Membru tad-destinazzjoni li l-faċilità li tirċievi l-eżemplar hija rreġistrata uffiċjalment u m’għandha l-ebda rabta magħrufa ma’ attivitajiet illegali u kummerċ illegali;

| (viii) | It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom huma parti minn proġett leġittimu ta’ riċerka, inkluża riċerka xjentifika jew (bijo)medika, fejn l-eżemplari huma maħsuba għall-avvanz tax-xjenza jew għal skopijiet bijomediċi essenzjali, u meta l-ispeċi turi li hija l-unika waħda xierqa; |
| --- | --- |

(viii)

It-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom huma parti minn proġett leġittimu ta’ riċerka, inkluża riċerka xjentifika jew (bijo)medika, fejn l-eżemplari huma maħsuba għall-avvanz tax-xjenza jew għal skopijiet bijomediċi essenzjali, u meta l-ispeċi turi li hija l-unika waħda xierqa;

| (ix) | Għandhom jintużaw eżemplari għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi jew tal-proċedimenti ġudizzjarji. |
| --- | --- |

(ix)

Għandhom jintużaw eżemplari għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi jew tal-proċedimenti ġudizzjarji.

| (x) | Il-partijiet u d-derivattivi minn tigri imwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa meta:






  — | l-eżemplar ikun parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali jew artistiċi bejn istituzzjonijiet ta’ reputazzjoni tajba (pereżempju, mużewijiet); jew |
| --- | --- | --- |

(x)

Il-partijiet u d-derivattivi minn tigri imwielda u mrobbija fil-magħluq jiġu mċaqilqa meta:

—

l-eżemplar ikun parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali jew artistiċi bejn istituzzjonijiet ta’ reputazzjoni tajba (pereżempju, mużewijiet); jew

| — | l-awtorità amministrattiva tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li l-eżemplar ikun biċċa arti rikonoxxuta u tkun kunfidenti li l-valur tagħha jassigura li ma tintużax għal skopijiet oħra; jew |
| --- | --- |

—

l-awtorità amministrattiva tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li l-eżemplar ikun biċċa arti rikonoxxuta u tkun kunfidenti li l-valur tagħha jassigura li ma tintużax għal skopijiet oħra; jew

| — | l-eżemplar ikun maħsub għal riċerka jew edukazzjoni mmirata lejn il-preservazzjoni jew il-konservazzjoni tal-ispeċi. |
| --- | --- |

—

l-eżemplar ikun maħsub għal riċerka jew edukazzjoni mmirata lejn il-preservazzjoni jew il-konservazzjoni tal-ispeċi.

Jekk ikun hemm xi dubju jew inċertezza xjentifika, fid-dawl tal-prinċipju tal-prekawzjoni u l-objettivi tal-leġiżlazzjoni, l-Istati Membri dejjem jistgħu jużaw is-setgħa diskrezzjonali tagħhom li jirrifjutaw il-ħruġ ta’ ċertifikat.

Meta d-dispożizzjonijiet skont il-liġi domestika ta’ Stat Membru tal-UE ma jippermettux lill-awtoritajiet tiegħu jeżerċitaw id-diskrezzjoni permessa skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 u jirrifjutaw applikazzjonijiet għal ċertifikati intra-UE għan-negozjar kummerċjali tat-tigri ħajjin imwielda u mrobbija fil-magħluq u l-partijiet u d-derivattivi tagħhom meta l-kundizzjonijiet skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament (KE) Nru 338/97 huma ssodisfati, u fejn jiġu nnegozjati eżemplari għal skopijiet mhux kummerċjali fl-UE, l-awtorità ta’ amministrazzjoni tas-CITES tal-Istat Membru għandha ssegwi approċċ ibbażat fuq ir-riskju u tiżgura skrutinju massimu fit-trattament tal-applikazzjonijiet għal ċertifikati intra-UE.

Qabel ma jinħareġ ċertifikat intra-UE, l-Artikolu 66 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 865/2006 jirrikjedi li l-eżemplar ħaj jiġi mmarkat individwalment. Huwa rrakkomandat li t-teknika primarja tal-immarkar għat-tigri ħajjin tkun mikroċippa. L-Istati Membri għandhom jikkunsidraw l-użu ta’ kombinazzjoni ta’ żewġ tekniki differenti ta’ identifikazzjoni jew ta’ mmarkar, inkluż it-tfassil ta’ profili tad-DNA individwali, jekk xieraq. Iċ-ċertifikat għandu jiddeskrivi l-eżemplari ħaj u/jew il-partijiet u d-derivattivi rilevanti b’dettall suffiċjenti biex jiġi żgurat li dan jista’ jintuża biss għal dak l-eżemplar speċifiku u ma jistax jintuża biex isir kuntrabandu ta’ eżemplari oħrajn.

Iċ-ċertifikati għall-kummerċ intra-UE għandhom jinħarġu biss fuq bażi speċifika għat-tranżazzjoni – li tippermetti tranżazzjoni waħda biss – biex jiġi żgurat li ċ-ċertifikat ikun validu biss għad-detentur imsemmi fil-Kaxxa 1 taċ-ċertifikat. Din ir-rakkomandazzjoni hija bbażata fuq it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 11(3) tar-Regolament (KE) Nru 865/2006 li jippermetti lill-Istati Membri li joħorġu ċertifikati “speċifiċi għat-tranżazzjonijiet fejn huwa kkunsidrat li hemm fatturi oħrajn li huma relatati mal-konservazzjoni tal-ispeċi li jimmilitaw kontra l-ħruġ ta’ ċertifikat speċifiku għall-kampjuni.”

c)   Rakkomandazzjoni addizzjonali li trid tiġi meqjusa mill-Istati Membri

Huwa rrakkomandat li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni tas-CITES tal-Istati Membri jiġbru u jżommu rekords tan-numri tat-tigri miżmuma fil-magħluq fil-faċilitajiet kollha madwar il-pajjiż, inklużi istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati, santwarji/ċentri ta’ salvataġġ, ċirkli u esibizzjonijiet itineranti, u fejn applikabbli faċilitajiet privati oħra. Il-faċilitajiet kollha għandhom jintalbu jissottomettu d-dettalji ta’ kwalunkwe bidla fl-inventarji tagħhom sabiex l-awtoritajiet ikollhom informazzjoni aġġornata. Sabiex jimplimentaw din il-miżura, l-Istati Membri tal-UE għandhom iwettqu inventarji regolari tal-faċilitajiet kollha li jżommu t-tigri f’pajjiżhom, u jaħdmu ma’ organizzazzjonijiet rilevanti, bħall-Assoċjazzjoni Ewropea taż-Żoos u l-Akkwarji, għall-aħjar prattiki fl-iżvilupp ta’ tali inventarji. L-awtoritajiet amministrattivi għandhom jagħmlu din id-data disponibbli għall-awtoritajiet rilevanti kollha.

---

(1)  “Tigri mwielda u mrobbija fil-magħluq” f’dan id-dokument huma dawk li jissodisfaw il-kriterji fl-Artikolu 54 tar-Regolament (KE) Nru 865/2006

(2)  Goodrich, J., Lynam, A., Miquelle, D., Wibisono, H., Kawanishi, K., Pattanavibool, A., Htun, S., Tempa, T., Karki, J., Jhala, Y. & Karanth, U. (2015). Panthera tigris. The IUCN Red List of Threatened Species 2015: e.T15955A50659951.

(3)  Goodrich, J., Lynam, A., Miquelle, D., Wibisono, H., Kawanishi, K., Pattanavibool, A., Htun, S., Tempa, T., Karki, J., Jhala, Y. & Karanth, U. (2015). Panthera tigris. The IUCN Red List of Threatened Species 2015: e.T15955A50659951.

(4)  Wong, R. u Krishnasamy, K. (2019). Skin and Bones Unresolved: An Analysis of Tiger Seizures from 2000-2018. TRAFFIC South East Asia Regional Office. Petaling Jaya, Selangor, Il-Malażja.

(5)  Prinċipalment fit-Tajlandja u l-Vjetnam, iżda anke fil-Laos, fil-Malażja, u fil-Kambodja. Ara: Wong, R. u Krishnasamy, K. (2019). Skin and Bones Unresolved: An Analysis of Tiger Seizures from 2000-2018. TRAFFIC South East Asia Regional Office. Petaling Jaya, Selangor, Il-Malażja. paġni 1, 2, 13, 21, 28, 36, 37.

(6)  Bażi tad-data tas-CITES dwar il-Kummerċ. Disponibbli fuq: https://trade.cites.org/

(7)  L-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, Ċipru, id-Danimarka, il-Finlandja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, il-Latvja, Malta, in-Netherlands, il-Portugall, ir-Rumanija u l-Iżvezja jippermettu biss iż-żamma u t-trobbija tat-tigri f’żoos leġittimi u liċenzjati.

(8)  Il-Kroazja, l-Estonja, il-Lussemburgu, is-Slovakkja u s-Slovenja jippermettu ż-żamma u/jew it-trobbija tat-tigri f’faċilitajiet privati.

(9)  L-Italja, il-Litwanja u l-Polonja jippermettu ż-żamma u t-trobbija tat-tigri fiċ-ċirki u f’esibizzjonijiet itineranti.

(10)  Ir-Repubblika Ċeka, Franza, il-Ġermanja, u Spanja jippermettu ż-żamma u t-trobbija tat-tigri f’faċilitajiet privati u ċirki.

(11)  Musing, L. (2020) Falling through the system: The role of the European Union captive tiger population in the trade in tigers. A TRAFFIC and WWF report. Cambridge, ir-Renju Unit.

(12)  SC70. (2018a). Illegal tiger trade in the Czech Republic. Inf. Doc. 24. Is-sebgħin laqgħa tal-Kumitat Permanenti tas-CITES Rosa Khutor, Sochi (il-Federazzjoni Russa), mill-1 sal-5 ta’ Ottubru 2018.

(13)  L-EU-TWIX hija għodda li tiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-kummerċ illegali tal-fawna selvaġġa fl-Ewropa. Hija bażi tad-data ċentralizzata dwar is-sekwestru u r-reati rrapportati mill-Istati Membri kollha tal-UE. Ara: https://www.eu-twix.org

(14)  https://tvn24.pl/magazyn-tvn24/bulion-z-kosci-jak-tygrysy-ida-na-czesci,243,4203

(15)  Disponibbli fuq: https://cites.org/eng/disc/text.php#VII

(16)  Disponibbli fuq: https://www.cites.org/sites/default/files/document/E-Res-12-05-R18.pdf

(17)  Disponibbli fuq https://cites.org/eng/taxonomy/term/42069

(18)  Skont in-Notifika tas-CITES 2008/059 dwar l-operazzjonijiet tat-trobbija tat-tigri u kwistjonijiet relatati mad-Deċiżjoni 14.69, il-partijiet ġew mistiedna jikkunsidraw gwida maħruġa mis-Segretarjat tas-CITES biex jiddeterminaw jekk id-Deċiżjoni 14.69 hijiex applikabbli għal parti. Din kienet tinkludi gwida li “l-kummerċ, fl-opinjoni tas-Segretarjat, jista’ jitqies għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni bħala li jirreferi kemm għall-kummerċ domestiku kif ukoll għal dak internazzjonali”. Ara: L-Anness “Matters related to Decision 14.69” tan-Notifika Nru 2008/059 tas-Segretarjat tas-CITES “Tiger-breeding operation”: https://cites.org/sites/default/files/notif/E059.pdf

(19)  Disponibbli fuq: https://cites.org/eng/taxonomy/term/42047

(20)  Disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/ALL/?uri=celex:31997R0338

(21)  Disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/ALL/?uri=CELEX:32006R0865

(22)  Skont l-Artikolu 8(1), huwa pprojbit ix-xiri, l-offerta għax-xiri, il-ksib għal finijiet kummerċjali, il-wiri fil-pubbliku għal finijiet kummerċjali, l-użu għal qligħ kummerċjali u għall-bejgħ, iż-żamma għall-bejgħ, l-offerta għall-bejgħ jew it-trasport għall-bejgħ ta’ eżemplari tal-ispeċijiet elenkati fl-Anness A.

(23)  Ara l-paragrafu 34 tas-sentenza tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja fil-Kawża C-510/99: “Dik id-dispożizzjoni tawtorizza, iżda ma teħtieġx, eżenzjonijiet mill-projbizzjoni li tistabbilixxi”.

(24)  Għal aktar kunsiderazzjonijiet dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-prekawzjoni, jekk jogħġbok irreferi wkoll għall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-prinċipju tal-prekawzjoni tat-2 ta’ Frar 2000, COM(2000) 1 - https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52000DC0001

(25)  Fl-UE, żoo liċenzjat irid jiġi rreġistrat f’konformità mad-Direttiva tal-Kunsill 1999/22/KE, id-“Direttiva tal-UE dwar iż-Żoos”. Għal pajjiżi terzi, żoo liċenzjat irid ikun parti minn programm ta’ trobbija rikonoxxut. Ara wkoll l-Anness.

(26)  Eżempji rilevanti jinkludu l-Programm Ewropew għall-Ispeċijiet fil-Periklu (EEP), il-Pjan Amerikan għas-Sopravivenza tal-Ispeċijiet (SSP), il-Programm għall-Ġestjoni tal-Ispeċijiet tal-Awstralasja (ASMP) jew il-Pjanijiet Globali għall-Ġestjoni tal-Ispeċijiet (GSMP). Ara l-Anness I għal aktar dettalji.

(27)  Fl-UE, żoo liċenzjat irid jiġi rreġistrat f’konformità mad-Direttiva tal-Kunsill 1999/22/KE, id-“Direttiva tal-UE dwar iż-Żoos”.

(28)  Faċilità rreġistrata uffiċjalment bl-intenzjoni ta’ salvataġġ tinkludi ċentri ta’ salvataġġ, santwarji, u istituzzjonijiet żooloġiċi.

---

ANNESS

Evidenza li tissostanzja l-leġittimità tal-għanijiet li mhumiex ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċijiet segwiti minn istituzzjonijiet żooloġiċi liċenzjati u programmi tat-trobbija u tal-konservazzjoni

It-Taqsimiet 3(a) u (b) ta’ din il-gwida jiddeskrivu l-każijiet fejn l-awtorità amministrattiva tas-CITES tal-Istat Membru tista’ toħroġ permessi għall-esportazzjoni u għar-riesportazzjoni, jew ċertifikat intra-UE diment li tkun sodisfatta li l-permess jew iċ-ċertifikat se jintuża għal skopijiet leġittimi li mhumiex ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċi.

Biex jiġi żgurat approċċ armonizzat madwar l-UE fid-determinazzjoni tal-leġittimità tal-għanijiet li mhumiex ta’ detriment għall-konservazzjoni tal-ispeċi, segwiti minn żoos liċenzjati (1) u programmi tat-trobbija u tal-konservazzjoni, jingħataw aktar dettalji. Peress li l-applikazzjonijiet għall-permessi tal-esportazzjoni, il-permessi tar-riesportazzjoni jew iċ-ċertifikati intra-UE jistgħu jvarjaw, l-Istati Membri ġeneralment se jkollhom bżonn jivvalutaw l-evidenza pprovduta mill-applikant fuq bażi ta’ każ b’każ.

Bħala rekwiżit minimu, l-applikanti kollha jeħtieġ li jipprovdu evidenza biex jissostanzjaw dan li ġej:

| — | Fl-UE, istituzzjoni żooloġika trid tiġi rreġistrata f’konformità mad-Direttiva tal-Kunsill 1999/22/KE (2) (id-“Direttiva tal-UE dwar iż-Żoos”). |
| --- | --- |

—

Fl-UE, istituzzjoni żooloġika trid tiġi rreġistrata f’konformità mad-Direttiva tal-Kunsill 1999/22/KE (2) (id-“Direttiva tal-UE dwar iż-Żoos”).

| — | Għal pajjiżi terzi, l-istituzzjoni żooloġika trid tkun parti minn programm tat-trobbija rikonoxxut. Eżempji ta’ programmi rikonoxxuti tat-trobbija u tal-konservazzjoni ta’ istituzzjonijiet żooloġiċi jinkludu l-Programm Ewropew għall-Ispeċijiet fil-Periklu (EEP), il-Pjan Amerikan għas-Sopravivenza tal-Ispeċijiet (SSP), il-Programm għall-Ġestjoni tal-Ispeċijiet tal-Awstrija (ASMP) jew il-Pjanijiet Globali għall-Ġestjoni tal-Ispeċijiet (GSMP). |
| --- | --- |

—

Għal pajjiżi terzi, l-istituzzjoni żooloġika trid tkun parti minn programm tat-trobbija rikonoxxut. Eżempji ta’ programmi rikonoxxuti tat-trobbija u tal-konservazzjoni ta’ istituzzjonijiet żooloġiċi jinkludu l-Programm Ewropew għall-Ispeċijiet fil-Periklu (EEP), il-Pjan Amerikan għas-Sopravivenza tal-Ispeċijiet (SSP), il-Programm għall-Ġestjoni tal-Ispeċijiet tal-Awstrija (ASMP) jew il-Pjanijiet Globali għall-Ġestjoni tal-Ispeċijiet (GSMP).

| — | Is-santwarju/iċ-ċentru tas-salvataġġ irid jiġi rreġistrat mal-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż tad-destinazzjoni u mmonitorjat minnhom. |
| --- | --- |

—

Is-santwarju/iċ-ċentru tas-salvataġġ irid jiġi rreġistrat mal-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż tad-destinazzjoni u mmonitorjat minnhom.

Meta l-informazzjoni pprovduta fl-applikazzjoni ma tkunx ċara, jew ikun hemm dubji/tħassib dwar il-leġittimità tal-għan segwit mill-istituzzjoni jew mill-programm ta’ tnissil u konservazzjoni, l-awtorità amministrattiva għandha titlob informazzjoni aktar dettaljata.

---

(1)  Ara n-nota 25 f’qiegħ il-paġna.

(2)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=celex:31999L0022

---

IV Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 18.4.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 135/9 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 135/9

---

Rata tal-kambju tal-euro (1)

Is-17 ta' April 2023

(2023/C 135/02)

1 euro =

| | Munita | Rata tal-kambju |
| --- | --- | --- |
| USD | Dollaru Amerikan | 1,0981 |
| JPY | Yen Ġappuniż | 146,97 |
| DKK | Krona Daniża | 7,4520 |
| GBP | Lira Sterlina | 0,88373 |
| SEK | Krona Żvediża | 11,3163 |
| CHF | Frank Żvizzeru | 0,9812 |
| ISK | Krona Iżlandiża | 149,70 |
| NOK | Krona Norveġiża | 11,3640 |
| BGN | Lev Bulgaru | 1,9558 |
| CZK | Krona Ċeka | 23,345 |
| HUF | Forint Ungeriż | 371,70 |
| PLN | Zloty Pollakk | 4,6288 |
| RON | Leu Rumen | 4,9425 |
| TRY | Lira Turka | 21,2835 |
| AUD | Dollaru Awstraljan | 1,6356 |
| CAD | Dollaru Kanadiż | 1,4673 |
| HKD | Dollaru ta’ Hong Kong | 8,6200 |
| NZD | Dollaru tan-New Zealand | 1,7717 |
| SGD | Dollaru tas-Singapor | 1,4615 |
| KRW | Won tal-Korea t’Isfel | 1 444,13 |
| ZAR | Rand ta’ l-Afrika t’Isfel | 19,8937 |
| CNY | Yuan ren-min-bi Ċiniż | 7,5433 |
| IDR | Rupiah Indoneżjan | 16 299,22 |
| MYR | Ringgit Malażjan | 4,8558 |
| PHP | Peso Filippin | 61,449 |
| RUB | Rouble Russu | |
| THB | Baht Tajlandiż | 37,753 |
| BRL | Real Brażiljan | 5,3861 |
| MXN | Peso Messikan | 19,7526 |
| INR | Rupi Indjan | 90,0607 |

Munita

Rata tal-kambju

USD

Dollaru Amerikan

1,0981

JPY

Yen Ġappuniż

146,97

DKK

Krona Daniża

7,4520

GBP

Lira Sterlina

0,88373

SEK

Krona Żvediża

11,3163

CHF

Frank Żvizzeru

0,9812

ISK

Krona Iżlandiża

149,70

NOK

Krona Norveġiża

11,3640

BGN

Lev Bulgaru

1,9558

CZK

Krona Ċeka

23,345

HUF

Forint Ungeriż

371,70

PLN

Zloty Pollakk

4,6288

RON

Leu Rumen

4,9425

TRY

Lira Turka

21,2835

AUD

Dollaru Awstraljan

1,6356

CAD

Dollaru Kanadiż

1,4673

HKD

Dollaru ta’ Hong Kong

8,6200

NZD

Dollaru tan-New Zealand

1,7717

SGD

Dollaru tas-Singapor

1,4615

KRW

Won tal-Korea t’Isfel

1 444,13

ZAR

Rand ta’ l-Afrika t’Isfel

19,8937

CNY

Yuan ren-min-bi Ċiniż

7,5433

IDR

Rupiah Indoneżjan

16 299,22

MYR

Ringgit Malażjan

4,8558

PHP

Peso Filippin

61,449

RUB

Rouble Russu

THB

Baht Tajlandiż

37,753

BRL

Real Brażiljan

5,3861

MXN

Peso Messikan

19,7526

INR

Rupi Indjan

90,0607

---

(1)  Sors: rata tal-kambju ta' referenza ppubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew.

---

| 18.4.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 135/10 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 135/10

---

Sommarju tad-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq għall-użu u/jew għall-użu tas-sustanzi elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH)

(Ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 (1)
  )

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2023/C 135/03)

Deċiżjoni li tagħti awtorizzazzjoni

| Referenza tad-Deċiżjoni (2) | Data tad-Deċiżjoni | Isem is-sustanza | Detentur tal-awtorizzazzjoni | Numru tal-awtorizzazzjoni | Użu awtorizzat | Data tal-iskadenza tal-perjodu ta’ rieżami | Raġunijiet għad-deċiżjoni |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| C(2023) 2259 | 11 ta’ April 2023 | Triossidu tal-kromu
  Nru KE 215-607-8, Nru CAS 1333-82-0 | Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, il-Finlandja | REACH/23/11/0 | L-elettroplejtjar tas-sottostrati tal-metall u tal-plastik bl-użu tat-triossidu tal-kromu biex jinkisbu uċuħ funzjonali għall-applikazzjonijiet sanitarji | il-31 ta’ Diċembru 2028 | F’konformità mal-Artikolu 60(4) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006, il-benefiċċji soċjoekonomiċi huma akbar mir-riskju għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent mill-użu tas-sustanza u ma hemm l-ebda sustanza jew teknoloġija alternattiva adattata. |
| Oras Olesno Sp. z o.o, Lesna 2 46-300 Olesno, il-Polonja | REACH/23/11/1 |
| Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, il-Finlandja | REACH/23/11/2 | Pretrattament (“inċiżjoni”) tas-sottostrati tal-plastik bl-użu tat-triossidu tal-kromu għall-proċessi tal-elettroplejtjar fl-applikazzjonijiet sanitarji |

Referenza tad-Deċiżjoni (2)

Data tad-Deċiżjoni

Isem is-sustanza

Detentur tal-awtorizzazzjoni

Numru tal-awtorizzazzjoni

Użu awtorizzat

Data tal-iskadenza tal-perjodu ta’ rieżami

Raġunijiet għad-deċiżjoni

C(2023) 2259

11 ta’ April 2023

Triossidu tal-kromu

Nru KE 215-607-8, Nru CAS 1333-82-0

Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, il-Finlandja

REACH/23/11/0

L-elettroplejtjar tas-sottostrati tal-metall u tal-plastik bl-użu tat-triossidu tal-kromu biex jinkisbu uċuħ funzjonali għall-applikazzjonijiet sanitarji

il-31 ta’ Diċembru 2028

F’konformità mal-Artikolu 60(4) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006, il-benefiċċji soċjoekonomiċi huma akbar mir-riskju għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent mill-użu tas-sustanza u ma hemm l-ebda sustanza jew teknoloġija alternattiva adattata.

Oras Olesno Sp. z o.o, Lesna 2 46-300 Olesno, il-Polonja

REACH/23/11/1

Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, il-Finlandja

REACH/23/11/2

Pretrattament (“inċiżjoni”) tas-sottostrati tal-plastik bl-użu tat-triossidu tal-kromu għall-proċessi tal-elettroplejtjar fl-applikazzjonijiet sanitarji

---

(1)  ĠU L 396, 30.12.2006 , p. 1

(2)  Id-Deċiżjoni hija disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni Ewropea: Awtorizzazzjoni (europa.eu).

---

| 18.4.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 135/11 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 135/11

---

Sommarju tad-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq għall-użu u/jew għall-użu tas-sustanzi elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-reġistrazzjoni, il-valutazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni ta’ sustanzi kimiċi (REACH)

(ippubblikat skont l-Artikolu 64(9) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 (1))

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

(2023/C 135/04)

Deċiżjoni li tagħti awtorizzazzjoni

| Referenza tad-Deċiżjoni (2) | Data tad-Deċiżjoni | Isem is-sustanza | Detentur tal-awtorizzazzjoni | Numru tal-awtorizzazzjoni | Użu awtorizzat | Data tal-iskadenza tal-perjodu ta’ rieżami | Raġunijiet għad-deċiżjoni |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| C(2023) 2321 | il-11 April 2023 | Triossidu tal-kromu
  Nru KE 215-607-8, Nru CAS 1333-82-0 | Viega GmbH & Co. KG, Bielefelder Strasse 94, 57368 Lennestadt Elspe, il-Ġermanja | REACH/23/10/0 | Elettroplejtjar ta’ tipi differenti ta’ sottostrati bl-użu tat-triossidu tal-kromu biex jinkisbu superfiċji funzjonali b’durabbiltà għolja u dehra fiddiena tleqq ħafna għall-applikazzjonijiet sanitarji | il-31 ta’ Diċembru 2028 | F’konformità mal-Artikolu 60(4) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006, il-benefiċċji soċjoekonomiċi huma akbar mir-riskju għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent mill-użu tas-sustanza u ma hemm l-ebda sustanza jew teknoloġija alternattiva adattata. |
| REACH/23/10/1 | Inċiżjonijiet tal-plastik bit-triossidu tal-kromu bħala pass ta’ qabel it-trattament għall-proċessi tal-elettroplejtjar għall-applikazzjonijiet sanitarji |

Referenza tad-Deċiżjoni (2)

Data tad-Deċiżjoni

Isem is-sustanza

Detentur tal-awtorizzazzjoni

Numru tal-awtorizzazzjoni

Użu awtorizzat

Data tal-iskadenza tal-perjodu ta’ rieżami

Raġunijiet għad-deċiżjoni

C(2023) 2321

il-11 April 2023

Triossidu tal-kromu

Nru KE 215-607-8, Nru CAS 1333-82-0

Viega GmbH & Co. KG, Bielefelder Strasse 94, 57368 Lennestadt Elspe, il-Ġermanja

REACH/23/10/0

Elettroplejtjar ta’ tipi differenti ta’ sottostrati bl-użu tat-triossidu tal-kromu biex jinkisbu superfiċji funzjonali b’durabbiltà għolja u dehra fiddiena tleqq ħafna għall-applikazzjonijiet sanitarji

il-31 ta’ Diċembru 2028

F’konformità mal-Artikolu 60(4) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006, il-benefiċċji soċjoekonomiċi huma akbar mir-riskju għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent mill-użu tas-sustanza u ma hemm l-ebda sustanza jew teknoloġija alternattiva adattata.

REACH/23/10/1

Inċiżjonijiet tal-plastik bit-triossidu tal-kromu bħala pass ta’ qabel it-trattament għall-proċessi tal-elettroplejtjar għall-applikazzjonijiet sanitarji

---

(1)  ĠU L 396, 30.12.2006 , p. 1

(2)  Id-Deċiżjoni hija disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni Ewropea: Awtorizzazzjoni (europa.eu)

---

V Avviżi

ATTI OĦRAJN

Il-Kummissjoni Ewropea

| 18.4.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 135/12 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 135/12

---

Pubblikazzjoni ta’ komunikazzjoni tal-approvazzjoni ta’ emenda standard għal Speċifikazzjoni tal-Prodott għal isem fis-settur tal-inbid, kif imsemmi fl-Artikolu 17(2) u (3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33

(2023/C 135/05)

Din il-komunikazzjoni hija ppubblikata skont l-Artikolu 17(5) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/33 (1).

KOMUNIKAZZJONI TAL-APPROVAZZJONI TA’ EMENDA STANDARD

Ρομπόλα Κεφαλληνίας

PDO-GR-A1240-AM01

Data tal-komunikazzjoni: 18.1.2022

DESKRIZZJONI TAL-EMENDA APPROVATA U R-RAĠUNIJIET GĦALIHA

1.   L-emenda tinkludi l-korrezzjoni tal-qawwa alkoħolika tal-inbid abjad xott

B’mod partikolari:

| — | Il-medda tal-qawwa alkoħolika naturali żdiedet minn 11,0-12,6 % vol. għal 11,0-13,6 % vol. |
| --- | --- |

—

Il-medda tal-qawwa alkoħolika naturali żdiedet minn 11,0-12,6 % vol. għal 11,0-13,6 % vol.

| — | Il-qawwa alkoħolika proprja massima żdiedet minn 12,5 % għal 13,5 % vol. |
| --- | --- |

—

Il-qawwa alkoħolika proprja massima żdiedet minn 12,5 % għal 13,5 % vol.

| — | Il-qawwa alkoħolika totali massima żdiedet minn 12,5 % għal 13,5 % vol. |
| --- | --- |

—

Il-qawwa alkoħolika totali massima żdiedet minn 12,5 % għal 13,5 % vol.

| — | Il-qawwa alkoħolika proprja minima ġiet iddefinita bħala 11,0 % vol. |
| --- | --- |

—

Il-qawwa alkoħolika proprja minima ġiet iddefinita bħala 11,0 % vol.

Raġuni: tul dawn l-aħħar snin, il-kundizzjonijiet tat-temp estremament sħan u xotti saru aktar u aktar frekwenti. Minħabba f’hekk, l-għeneb jitlef l-umdità u jsir malajr, u dan jagħmilha diffiċli sabiex il-livell ta’ qawwa alkoħolika jinżamm taħt 12,5 % vol.

Speċifikament, f’dawn l-aħħar snin, il-parametru “temperatura massima” wera żieda notevoli għax-xhur minn Mejju sa Awwissu, li huma ewlenin għall-iżvilupp u għas-sajran tal-għeneb. Din l-osservazzjoni hija bbażata fuq data meteoroloġika mis-sit web “meteoblue” għall-1990 sal-2020, kif ukoll fuq data lokali miż-żona tar-Robola. Din tal-aħħar tiġi mit-tliet stazzjonijiet tat-temp stabbiliti mill-Kooperattiva tar-Robola mal-Università Jonjana, li ilhom fis-seħħ mill-2013.

Il-verifiki organolettiċi juru li l-inbejjed Robola jżommu t-tipiċità tagħhom bejn 12,5 % u 13,6 % vol., filwaqt li f’ħafna każijiet, il-karatteristiċi tal-kwalità tal-inbejjed fil-fatt jittejbu.

B’mod ġenerali, il-varjetà tal-għeneb Robola għandha frott artab żgħir. Kull frotta ratba għandha bejn żewġ u tliet żrieragħ, jiġifieri l-piż taż-żrieragħ jirrappreżenta parti ogħla mill-medja tal-piż totali. Fil-varjetà Robola, iż-żrieragħ jibdew juru sajran wara 12-il grad Baumé. Meta l-għeneb jiġi ppressat, iż-żrieragħ mhux misjurin jikkontribwixxu tannini ħodor “mhux misjurin” għall-inbid, li hija karatteristika mhux mixtieqa għar-Robola.

Barra minn hekk, sabiex isir l-aħjar użu mit-tekniki ġodda tal-produzzjoni tal-inbid, bħall-maċerazzjoni kiesħa, u sabiex verament joħorġu kemm jista’ jkun il-karatteristiċi tal-varjetà, l-għeneb irid ikun misjur tajjeb f’temperatura ta’ 12,5 sa 13,0 grad Baumé.

It-taqsima “Deskrizzjoni tal-inbid/inbejjed” ġiet emendata.

2.   Aġġornament tal-fajl tekniku għad-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας

Fil-kuntest tal-aġġornament tal-fajls tekniċi, saru l-bidliet li ġejjin fl-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott:

| i) | It-taqsima dwar “Rabta maż-żona ġeografika” ġiet estiża, speċifikament il-partijiet dwar “Dettalji taż-żona ġeografika”, “Dettalji tal-prodott” u “Interazzjoni kawżali”. |
| --- | --- |

i)

It-taqsima dwar “Rabta maż-żona ġeografika” ġiet estiża, speċifikament il-partijiet dwar “Dettalji taż-żona ġeografika”, “Dettalji tal-prodott” u “Interazzjoni kawżali”.

| ii) | Żdiedu u ġew sostitwiti dispożizzjonijiet nazzjonali fir-rigward tar-rekwiżiti applikabbli u l-kontrolli għall-inbejjed tad-DOP. |
| --- | --- |

ii)

Żdiedu u ġew sostitwiti dispożizzjonijiet nazzjonali fir-rigward tar-rekwiżiti applikabbli u l-kontrolli għall-inbejjed tad-DOP.

| iii) | Inbidlu d-dettalji tal-awtoritajiet kompetenti ta’ kontroll. |
| --- | --- |

iii)

Inbidlu d-dettalji tal-awtoritajiet kompetenti ta’ kontroll.

Il-kapitoli dwar ir-“Rabta maż-żona ġeografika” u d-“Dettalji tal-awtoritajiet u l-korpi ta’ kontroll” ġew emendati.

DOKUMENT UNIKU

1.   Isem/ismijiet għar-reġistrazzjoni

Ρομπόλα Κεφαλληνίας

2.   Tip ta’ indikazzjoni ġeografika

DOP - Denominazzjoni ta’ Oriġini Protetta

3.   Kategoriji tal-prodotti tad-dwieli

| 1. | Inbid |
| --- | --- |

1.

4.   Deskrizzjoni tal-inbid/inbejjed

Inbid abjad xott

DESKRIZZJONI QASIRA

Dehra: kulur abjad ħadrani bi sfumaturi sofor dehbin, skont it-teknika tal-produzzjoni tal-inbid u l-ħin tal-ibbottiljar.

Aroma: aromi ta’ fjuri taċ-ċitru u aromi ta’ frott tal-ħawħ, tas-citron u tat-tuffieħ, intensità medja. L-aroma hija kkaratterizzata minn preżenza ta’ mineralità, u togħma ta’ metall, li hija espressjoni tipika tal-varjetà tal-għeneb fit-terroir tal-gżira.

Togħma: togħma tajba fil-ħalq b’aċidità rifreskanti karatteristika, preżenza ta’ bżieżaq tad-diossidu tal-karbonju, u togħma li ddum tintiegħem.

| — | Qawwa alkoħolika naturali: 11,0-13,6 % vol. |
| --- | --- |

—

Qawwa alkoħolika naturali: 11,0-13,6 % vol.

| — | Qawwa alkoħolika proprja massima: 13,5 % vol. |
| --- | --- |

—

Qawwa alkoħolika proprja massima: 13,5 % vol.

| — | Kontenut ta’ zokkor totali: Massimu ta’ 4,0 grammi għal kull litru






  Karatteristiċi analitiċi |
| --- | --- |
| Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) | 13,5 |
| Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) | 11 |
| Aċidità totali minima | 4 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku |
| Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) | 18 |
| Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru) | 200 |

—

Kontenut ta’ zokkor totali: Massimu ta’ 4,0 grammi għal kull litru

Karatteristiċi analitiċi

Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum)

13,5

Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum)

11

Aċidità totali minima

4 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku

Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru)

18

Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

200

5.   Prattiki tal-produzzjoni tal-inbid

5.1.   Prattiki enoloġiċi speċifiċi użati biex isir l-inbid jew biex isiru l-inbejjed, u r-restrizzjonijiet rilevanti fuq il-produzzjoni tagħhom

1.   Sistemi ta’ tħarriġ tad-dwieli

Metodu tal-kultivazzjoni

Id-dwieli jitħarrġu għat-tip “gobelet” jew “single cordon” b’sa sitt rimjiet, kull waħda b’żewġ blanzuni. Id-dwieli jsiru produttivi aktar minn 4 snin wara t-tilqim. Tekniki ta’ kultivazzjoni li ma humiex parti mit-tradizzjonijiet tal-antenati tar-reġjun ma humiex permessi.

2.   Prattiki enoloġiċi speċifiċi użati biex isir l-inbid jew biex isiru l-inbejjed, u r-restrizzjonijiet rilevanti fuq il-produzzjoni tagħhom

Prattika enoloġika speċifika

Sabiex jużaw l-indikazzjoni “Επιλεγμένος” jew “Réserve”, l-inbejjed bojod xotti bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας (Robola ta’ Kefalonja) iridu:

| — | ikunu ġew imqaddma għal mill-inqas sena b’kollox, li mill-inqas 6 xhur minnha jridu jkunu fi btieti tal-ballut u 3 xhur fi fliexken. |
| --- | --- |

—

ikunu ġew imqaddma għal mill-inqas sena b’kollox, li mill-inqas 6 xhur minnha jridu jkunu fi btieti tal-ballut u 3 xhur fi fliexken.

Sabiex jużaw l-indikazzjoni “Ειδικά Επιλεγμένος” jew “Grande Réserve”, l-inbejjed bojod xotti bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας (Robola ta’ Kephalonja) iridu:

| — | ikunu ġew imqaddma għal mill-inqas sentejn b’kollox, li mill-inqas 12-il xahar minnhom iridu jkunu fi btieti tal-ballut u 6 xhur fi fliexken. |
| --- | --- |

—

ikunu ġew imqaddma għal mill-inqas sentejn b’kollox, li mill-inqas 12-il xahar minnhom iridu jkunu fi btieti tal-ballut u 6 xhur fi fliexken.

3.   Produzzjoni tal-inbid abjad

Restrizzjonijiet fir-rigward tal-produzzjoni tal-inbid

L-inbid abjad bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας huwa prodott bil-metodu klassiku għall-inbid abjad. It-tgħaffiġ tal-għeneb u t-trasformazzjoni tal-most fi nbid iseħħu f’kantini tal-inbid b’faċilitajiet xierqa għall-użu tat-teknoloġija moderna tal-produzzjoni tal-inbejjed bojod. L-għeneb ma jistax jitgħaffeġ fi preses kontinwi. It-temperatura waqt il-fermentazzjoni alkoħolika ma għandhiex tkun inqas minn 20 °C.

5.2.   Rendimenti massimi għal kull ettaru

| 1. | Rendiment massimu f’ettolitri tal-prodott finali għal kull ettaru
  56 ettolitru għal kull ettaru |
| --- | --- |

1.

Rendiment massimu f’ettolitri tal-prodott finali għal kull ettaru

56 ettolitru għal kull ettaru

| 2. | Rendiment massimu f’kilogrammi ta’ għeneb għal kull ettaru
  8 000 kilogramma ta’ għeneb għal kull ettaru |
| --- | --- |

2.

Rendiment massimu f’kilogrammi ta’ għeneb għal kull ettaru

8 000 kilogramma ta’ għeneb għal kull ettaru

6.   Definizzjoni taż-żona demarkata

Iż-żona tad-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας tinsab mill-inqas 50 metru ’l fuq mil-livell tal-baħar, fil-konfini tal-komunitajiet lokali li ġejjin: Omala, Davgata, Dilinata, Troianata u Faraklata. Huma inklużi wkoll iż-żoni li jinsabu fuq it-triq provinċjali ta’ Argostoli - Poros fil-komunitajiet lokali Moussata u Vlachata ta’ Kefalonja.

7.   Varjetà jew varjetajiet tad-dwieli li minnhom jinkiseb l-inbid / jinkisbu l-inbejjed

Robola Β

8.   Deskrizzjoni tar-rabta/rabtiet

8.1.   Rabta storika, kulturali, soċjali u ekonomika

I.   Rabta storika

L-inbid Ρομπόλα Κεφαλληνίας huwa l-prodott emblematiku tal-gżira. Jirrappreżenta lill-prodotti lokali u huwa punt ta’ referenza għan-nies lokali u għall-emigranti minn Kefalonja madwar id-dinja kollha.

Il-kultivazzjoni tad-dwieli f’Kefalonja għandha għeruq fondi inkorporata fil-leġġendi. Ċefalu wasal biex jibbaża ruħu fil-kolonja ta’ art twelidu, li kienet art ta’ Ateni. Meta bilkemm kien għadu niżel fuq il-gżira, żera’ d-dielja li kellu miegħu biex tfakkru f’art twelidu. Maż-żmien, l-art ta’ Ateni saret l-art ta’ Tinja, li minnha ħadet isimha l-gżira.

Aktar ’il quddiem, l-ewwel kitba li nsibu dwar il-kultivazzjoni tar-Robola tinsab f’dokument datat l-1520, u tikkonċerna inventarju ta’ proprjetà tal-Knisja. Ftit wara, hemm referenza oħra f’ittra tal-25 ta’ Jannar 1544, minn ċertu Guglielmo Defarana lill-isqof Kattoliku Ruman tal-gżira. Fl-1557, il-vjaġġatur Taljan Pellegrino Brocardi wkoll semma r-Robola, kemm l-għeneb kif ukoll l-inbid magħmul minnha, li faħħru ħafna.

Filwaqt li xi wħud jispekulaw li hemm rabtiet ma’ varjetajiet bojod Taljani, huwa aktar probabbli li hija varjetà ta’ għeneb lokali. Fil-fatt, l-istudji arkeoloġiċi riċenti wrew li l-kultivazzjoni tad-dwieli kienet ilha magħrufa fil-Greċja mill-perjodu Neolitiku. Barra minn hekk, il-kolonizzazzjoni Griega bikrija tal-partijiet kollha tal-Mediterran stabbiliet il-pedamenti għall-iżvilupp sussegwenti tal-kultivazzjoni tad-dwieli.

Il-kultivazzjoni tar-Robola segwiet il-ġrajjiet u l-iżvilupp tal-gżira minn dakinhar sal-lum. Fl-1836, Andreas Laskaratos, bniedem ta’ edukazzjoni ikoniku għal Kefalonja fis-seklu 19, fix-xogħol kanoniku tiegħu Lixouri fl-1836, Ktieb II, vers 54, jgħid: “Aħfruli għal dak kollu li għedt, għaliex xrobt l-inbid Robola”. Hija parti mill-karattru ta’ din il-varjetà li l-kultivazzjoni tagħha kienet parti mill-pedamenti tal-kultura rurali lokali minn żmien il-qedem.

II.   Rabta kulturali, soċjali u ekonomika

Id-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας hija l-unika DOP Griega tal-inbid li ħadet isimha mhux biss miż-żona iżda wkoll mill-varjetà tal-għeneb. Ir-Robola hija l-aktar varjetà mħawla f’Kefalonja. Tiffjorixxi f’ħamrija ġeneralment fqira, infertili, kultant tant fqira li t-Taljani sejħu lill-inbid “Vino di Sasso”, jiġifieri “inbid mill-ġebel”.

Fuq l-inklinazzjonijiet tal-Muntanja Ainos, għad hemm ħafna dwieli mhux imlaqqma li huma speċjalment qodma. L-inbid Ρομπόλα Κεφαλληνίας għandu għeruq fondi fil-kultura, fil-kċina lokali u fil-ħajja ta’ kuljum tan-nies lokali, kif ukoll fit-turiżmu fil-gżira.

8.2.   L-ambjent ġeografiku u l-oriġini ġeografika

L-ambjent ġeografiku u l-oriġini ġeografika

Terren

It-terren taż-“Żona tar- Robola” huwa prinċipalment wieħed submuntanjuż, tal-ġebla tal-ġir, infertili, biż-żrar u b’inklinazzjonijiet. Madankollu, il-varjetà tal-għeneb adattat għalkollox għal dan it-terren u tipproduċi nbid bil-karatteristiċi speċifiċi nnutati.

Terren ta’ dan it-tip jipproduċi rendimenti baxxi: 5 000 sa 6 000 kilogramma ta’ għeneb għal kull ettaru.

Klima

Il-klima tar-reġjun tfisser li l-għeneb isir kmieni, bejn il-15 u t-18 ta’ Awwissu, li jgħin biex tiġi prodotta materja prima ta’ kwalità tajba. Is-sajran bikri jipprevjeni l-mard ikkawżat mix-xita fil-bidu ta’ Settembru, pereżempju l-botrytis u t-taħsir qares, li r-Robola hija partikolarment suxxettibbli għalihom.

Iż-żona tirreġistra ammont kbir ta’ xita fix-xitwa, b’medja ta’ 1 200 millimetru fis-sena. Is-sjuf, madankollu, huma xotti ħafna iżda dan mhuwiex diżastruż peress li fis-sajf, il-filgħaxijiet huma speċjalment friski b’riżultat taż-żiffa umda tal-gżira mill-Muntanja Ainos. Dawn il-fatturi kollha jippermettu lill-pjanti jkampaw max-xokk tas-sħana ta’ binhar.

Topografija

It-topografija ta’ Kefalonja hija muntanjuża. Hemm differenzi sinifikanti fl-elevazzjoni, fl-inklinazzjonijiet weqfin u spostament vertikali sinifikanti. L-ogħla elevazzjoni hija ta’ 1 628 metru, l-ogħla quċċata tal-Muntanja Ainos, magħrufa bħala Megas Soros.

Il-Muntannja Ainos hija park nazzjonali. Hija mgħottija fil-biċċa l-kbira tagħha bis-siġar taż-żnuber Griegi indiġeni tal-gżira (Abies cephalonica), speċjalment fin-naħa tal-Lvant.

Il-park nazzjonali, li jinsab fil-parti tal-Lbiċ tal-gżira, jestendi lejn il-Majjistral u x-Xlokk. B’mod ġenerali, il-qċaċet tal-Muntanja Ainos jestendu fl-istess direzzjoni tat-Tramuntana-Majjistral. Dawn huma: Roudi (1 125 m), Manolati (1 000 m), Vrochonas (946 m), Xerakias (1 068 m), Merovigli (994 m), Agia Dynati (1 131 m) u Kalon Oros (901 m). Qċaċet oħra jestendu lejn ix-Xlokk, inklużi l-muntanji pjuttost aktar distakkati ta’ Atros (895 m), Kokkini Rachi (1 082 m) u Avgo (929 m).

Il-meded tal-muntanji, il-widien u l-pjanuri jsegwu tlett assi ewlenin: i) Majjistral-Xlokk, ii) Grigal-Lbiċ u iii) Tramuntana-Nofsinhar b’devjazzjonijiet żgħar. Dawn l-assi jikkorrispondu għal qasmiet ġeoloġiċi, qasmiet li tulhom iffurmaw inżul f’daqqa, pereżempju kosti bi rdumijiet weqfin, kif ukoll qasmiet li tulhom l-istress mekkaniku tal-blat iffaċilita l-korrużjoni selettiva, u wassal għall-formazzjoni ta’ bosta rdumijiet u widien.

Minħabba l-pożizzjoni tettonika tagħha, Kefalonja hija gżira b’ġeoloġija rikka, li tipprovdi stampa eċċellenti tal-qawwa tal-proċessi ġeoloġiċi bil-formazzjonijiet ġeoloġiċi numerużi u varjati ħafna tagħha. Hija karatteristika tal-gżira li l-biċċa l-kbira tal-wiċċ tagħha huwa miksi bil-ġebel tal-ġir.

Il-karatteristiċi msemmija hawn fuq jinsabu wkoll fiż-“Żona tar-Robola”. Il-vinji tar-Robola jinsabu fit-terren submuntanjuż tal-gżira, jiġifieri taħt l-1 000 metru f’altitudni, f’pajsaġġ morfoloġikament divers, għall-kuntrarju ta’ pajsaġġ ta’ gżira, fl-“art interna” ta’ Kefalonja. F’dan il-pajsaġġ submuntanjuż inklinat, iffurmaw żewġ poljes (depressjonijiet). Waħda f’Omala u l-oħra fi Troianata.

8.3.   Dettalji tal-prodott u interazzjoni kawżali

I.   Dettalji tal-prodott

It-taħlita tal-kundizzjonijiet klimatiċi mal-varjetajiet tal-ħamrija fiż-żona, il-varjetà tal-għeneb imkabbra u t-tekniki tal-kultivazzjoni tad-dwieli u tal-produzzjoni tal-inbid użati jikkontribwixxu għall-karatteristiċi ta’ kwalità tal-inbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας.

L-inbid bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας huwa prodott esklużivament mill-varjetà lokali tal-għeneb Griega Robola. Ir-Robola hija partikolarment sensittiva għall-mard kif ukoll għan-nixfa. Teħtieġ kundizzjonijiet xierqa sabiex joħorġu l-preġji tagħha. Il-gżira Jonika ta’ Kefalonja hija ż-żona ewlenija fejn tiġi kkultivata. Hija wkoll il-gżira fejn jiġu prodotti l-inbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας.

Minkejja n-natura vulnerabbli tagħha, li teħtieġ terren infertili u preferibbilment muntanjuż, hija waħda produttiva. Bħala riżultat, għal Robola tajba, huwa meħtieġ li jiġu limitati r-rendimenti f’ċerti partijiet taż-żona. Peress li tossidizza faċilment, teħtieġ l-istess attenzjoni fil-produzzjoni tal-inbid, li normalment issir kompletament f’kontenituri tal-azzar li ma jissaddadx.

L-inbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας huma ta’ kulur abjad ħadrani bi sfumaturi sofor dehbin, skont it-teknika tal-produzzjoni tal-inbid u l-ħin tal-ibbottiljar. L-aromi jvarjaw skont it-tip ta’ nbid u t-tqaddim. L-aromi karatteristiċi huma ta’ intensità medja, b’aromi ta’ fjuri taċ-ċitru u aromi tal-frott tal-ħawħ, tas-citron u tat-tuffieħ. L-inbejjed għandhom aċidità friska u qawwija, u għandhom palat sħiħ u togħma li ddum tintiegħem. Hemm ukoll preżenti mineralità “Ewropea”, li hija espressjoni tipika tal-varjetà tal-għeneb fit-terroir tal-gżira.

II.   Interazzjoni kawżali

Il-karatteristiċi speċifiċi taż-żona jinkludu: l-aspett tal-Punent-Lbiċ tal-vinji, il-prossimità tal-Muntanja Ainos bil-foresti tas-siġar taż-żnuber tagħha, u l-prossimità tal-baħar. Flimkien mal-varjetà tal-għeneb u t-tekniki tal-produzzjoni tal-inbid użati, dawn il-karatteristiċi huma responsabbli għall-uniċità tal-inbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας.

Iż-żona tar-Robola hija submuntanjuża b’inklinazzjonijiet weqfin, ikkaratterizzati mill-ġebla tal-ġir, żrar u ħamrija infertili. Il-klima tagħha hija kkaratterizzata minn livelli għoljin ta’ xita fix-xitwa u ġranet sħan u xotti fis-sajf. Madankollu, dawn huma bbilanċjati minn iljieli eċċezzjonalment friski, fenomenu ikkawżat miż-żiffa mill-baħar li titla’ minn ġol-vinji sal-quċċata tal-Muntanja Ainos. Il-Baħar Jonju “jaqta’ l-għatx” taż-żona tar-Robola filwaqt li l-umdità tal-iljieli tas-sajf, li “togħla” bħal velu maġiku, tagħti “n-nifs tal-ħajja” lill-pajsaġġ naturali varjat tal-park nazzjonali tal-Muntanja Ainos. Hemmhekk, f’dik il-konfigurazzjoni rari ta’ muntanji u baħar, l-art tar-Robola tagħti t-teżor tagħha lill-umanità.

Speċifikament, il-metodi ta’ kultivazzjoni tar-Robola baqgħu prattikament l-istess matul is-snin minħabba li l-għamla tal-istrutturi agrikoli ma nbidlitx.

L-artijiet tal-kultivazzjoni huma żgħar. Il-mezzi ta' produzzjoni agrikola li jintużaw huma ġeneralment ħfief, bħalma huma l-metodi tradizzjonali kif jiġi miġġieled il-mard, u jippredomina l-użu tas-sulfat tar-ram. Hija karatteristika taż-żona kollha li l-ħaxix ħażin ma jiġix ġestit bl-użu ta’ erbiċida, iżda billi tinħadem l-art, xi kultant anke manwalment.

Minħabba l-ħamrija infertili, l-inklinazzjonijiet u n-nuqqas ta’ umdità matul is-sajf, id-dwieli huma mħarrġa għal “gobelet” baxxa b’erba’ sa ħames rimjiet. Kull rimja tiġi rmondata għal żewġ blanzuni.

Minħabba l-kundizzjonijiet ta’ hawn fuq, iftit li xejn jikber weraq. Sabiex jiġi pprovdut dell għall-partijiet ta’ ġewwa tal-pjanta u biex l-għeneb jiġi protett mir-raġġi tax-xemx, il-produtturi jużaw teknika tradizzjonali li ddawwar iz-zkuk ’il ġewwa u dawn jintrabtu. Lokalment din hija magħrufa bħala “koutsouniama”.

Dawn kollu li jissemma fuq isir flimkien mal-prattiki ġentili ta’ kultivazzjoni li l-produtturi ilhom isegwu sekli sħaħ. B’riżultat ta’ dan, l-inbejjed Ρομπόλα Κεφαλληνίας juru karatteristiċi speċifiċi, inklużi l-aromi distintivi ħafna, kif ukoll “togħma inċiżiva ta’ metall”, aċidità karatteristika, bilanċ u konsistenza tat-togħma.

Bħala konklużjoni, l-inbid bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας huwa l-prodott emblematiku tal-gżira. Bil-pożizzjoni prinċipali tiegħu fost il-prodotti lokali, huwa punt ta’ referenza għan-nies lokali u għal nies minn Kefalonja madwar id-dinja kollha.

Id-dwieli għandhom għeneb tond ta’ kulur safrani ċar, b’qoxra rqiqa. Dawn huma adattati speċjalment għall-muntanji, li ġeneralment ikunu weqfin b’ħamrija fqira mimlija ġebel tal-ġir u żrar, u jikbru f’ambjent fejn tagħmel ħafna xita fix-xitwa u fejn is-sjuf huma xotti. Ir-riżultat huwa l-preżenza ta’ aromi kif ukoll ta’ “togħma inċiżiva ta’ metall”, aċidità karatteristika, bilanċ u konsistenza tat-togħma.

9.   Rekwiżiti oħra applikabbli

Derogi

Qafas legali

Fil-leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali

Deroga għall-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit

L-Artikolu 5(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/33

li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni ta’ denominazzjonijiet ta’ oriġini, indikazzjonijiet ġeografiċi u termini tradizzjonali fis-settur tal-inbid, il-proċedura ta’ oġġezzjoni, ir-restrizzjonijiet tal-użu, l-emendi għall-ispeċifikazzjonijiet tal-prodott, it-tħassir tal-protezzjoni, u t-tikkettar u l-preżentazzjoni

Derogi

Qafas legali

Fil-leġiżlazzjoni nazzjonali

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali

Deroga għall-produzzjoni fiż-żona ġeografika demarkata

Deskrizzjoni tar-rekwiżit

Id-Deċiżjoni Nru 386323/3803/10.11.1976 tal-Ministeru għall-Agrikoltura (il-Gazzetta tal-Gvern, Serje II, Nru 1407/25.11.1976) dwar l-ipproċessar tal-għeneb barra miż-żona għall-inbejjed b’denominazzjoni ta’ oriġini.

Id-Deċiżjoni tagħti d-dritt li l-għeneb jitgħaffeġ u li l-most jiġi vvinifikat biex isiru nbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας fi kwalunkwe kantina tal-inbid fil-gżira ta’ Kefalonja, diment li din tkun tissodisfa r-rekwiżiti għall-produzzjoni tal-inbejjed tad-DOP.

Dispożizzjonijiet addizzjonali relatati mat-tikkettar tal-inbid

Qafas legali

Fil-leġiżlazzjoni nazzjonali

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali

Dispożizzjonijiet addizzjonali relatati mat-tikkettar

Deskrizzjoni tar-rekwiżit

I.   Termini li jirreferu għal ċerti metodi ta’ produzzjoni

Fid-Deċiżjoni Ministerjali Nru 280557/9.6.2005 li tistabbilixxi ż-żmien għall-maturazzjoni, it-tqaddim u t-tqegħid fis-suq ta’ nbejjed b’Denominazzjoni ta’ Oriġini ta’ Kwalità Superjuri u Nbejjed Lokali, u t-termini użati fuq it-tikkettar ta’ nbejjed bħal dawn relatati mal-metodu tal-produzzjoni jew il-metodi tal-preparazzjoni tagħhom (il-Gazzetta tal-Gvern, Serje II, Nru 818/15.6.2005), l-Artikolu 1 jirreferi għall-kundizzjonijiet għall-użu tal-indikazzjoni li ġejjin:

| — | “ΝΕΟΣ ΟΙΝΟΣ” jew “ΝΕΑΡΟΣ ΟΙΝΟΣ” (INBID MHUX IMQADDEM) |
| --- | --- |

—

“ΝΕΟΣ ΟΙΝΟΣ” jew “ΝΕΑΡΟΣ ΟΙΝΟΣ” (INBID MHUX IMQADDEM)

| — | “ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” jew “ΩΡΙΜΑΣΕ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (IMMATURAT FIL-BITTIJA) |
| --- | --- |

—

“ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” jew “ΩΡΙΜΑΣΕ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (IMMATURAT FIL-BITTIJA)

| — | “ΠΑΛΑΙΩΜΕΝΟΣ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” jew “ΠΑΛΑΙΩΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (IMQADDEM FIL-BITTIJA) |
| --- | --- |

—

“ΠΑΛΑΙΩΜΕΝΟΣ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” jew “ΠΑΛΑΙΩΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (IMQADDEM FIL-BITTIJA)

II.   Id-dikjarazzjoni tal-vendemmja fuq it-tikketta

Meta jintużaw it-termini “ΝΕΟΣ ΟΙΝΟΣ” jew “ΝΕΑΡΟΣ ΟΙΝΟΣ” (“INBID ĠDID”) fuq it-tikkettar tal-inbejjed, huwa obbligatorju li tiġi stampata s-sena inizjali, f’konformità mal-Artikolu 1(2) tad-Deċiżjoni Ministerjali Nru 280557/9.6.2005 li tistabbilixxi ż-żmien għall-maturazzjoni, it-tqaddim u t-tqegħid fis-suq ta’ nbejjed b’Denominazzjoni ta’ Oriġini ta’ Kwalità Superjuri u Nbejjed Lokali, u t-termini użati fuq it-tikkettar ta’ nbejjed bħal dawn relatati mal-metodu tal-produzzjoni jew il-metodi tal-preparazzjoni tagħhom (il-Gazzetta tal-Gvern, Serje II, Nru 818/15.6.2005).

III.   Termini tradizzjonali

| — | It-termini tradizzjonali f’konformità mad-Deċiżjoni Ministerjali Nru 235309/7.2.2002 li tapprova t-termini tradizzjonali għall-inbejjed marbuta mad-denominazzjoni ta’ oriġini jew l-indikazzjoni ġeografika.
  Skont id-Deċiżjoni Ministerjali ta’ hawn fuq, it-termini tradizzjonali li jistgħu jintużaw fuq it-tikkettar tal-inbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας huma:
  ΛΕΥΚΟΣ ΑΠΟ ΛΕΥΚΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ / Blanc de blancs, ΟΙΝΟΣ ΛΟΦΩΝ / Vin de collines [Inbid mill-għoljiet], ΟΙΝΟΣ ΠΛΑΓΙΩΝ / Vin de côteaux [Inbid mill-inklinazzjonijiet], ΑΠΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ)/ Vin de vignobles insulaires [Inbid minn vinji ta’ gżira], ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ) Ή ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΑ ΚΡΑΣΑΜΠΕΛΑ / Vin de vignobles montagneux [Inbid minn vinji tal-muntanji]. |
| --- | --- |

—

It-termini tradizzjonali f’konformità mad-Deċiżjoni Ministerjali Nru 235309/7.2.2002 li tapprova t-termini tradizzjonali għall-inbejjed marbuta mad-denominazzjoni ta’ oriġini jew l-indikazzjoni ġeografika.

Skont id-Deċiżjoni Ministerjali ta’ hawn fuq, it-termini tradizzjonali li jistgħu jintużaw fuq it-tikkettar tal-inbejjed bid-DOP Ρομπόλα Κεφαλληνίας huma:

ΛΕΥΚΟΣ ΑΠΟ ΛΕΥΚΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ / Blanc de blancs, ΟΙΝΟΣ ΛΟΦΩΝ / Vin de collines [Inbid mill-għoljiet], ΟΙΝΟΣ ΠΛΑΓΙΩΝ / Vin de côteaux [Inbid mill-inklinazzjonijiet], ΑΠΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ)/ Vin de vignobles insulaires [Inbid minn vinji ta’ gżira], ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ) Ή ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΑ ΚΡΑΣΑΜΠΕΛΑ / Vin de vignobles montagneux [Inbid minn vinji tal-muntanji].

| — | Termini tradizzjonali f’konformità mal-Artikolu 112 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 li huma marbuta mad-denominazzjoni ta’ oriġini jew mal-indikazzjoni ġeografika.
  F’konformità mal-Artikolu 113 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013, u kif iddefiniti u rreġistrati fil-bażi tad-data elettronika “E-Bacchus”, it-termini tradizzjonali li jistgħu jintużaw fit-tikkettar tal-inbejjed bid-Denominazzjoni ta’ Oriġini Protetta Ρομπόλα Κεφαλληνίας, soġġetti għall-konformità mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE u nazzjonali, huma kif ġej:
  Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας (ΟΠΑΠ) (Denominazzjoni ta’ Oriġini ta’ Kwalità Superjuri (DOKS)) minflok id-DOP, Αγρέπαυλη (Agrepavlis), Αμπέλι (Ampeli), Αμπελώνας (ες) (Ampelonas(es)), Αρχοντικό (Archontiko), Ειδικά επιλεγμένος (Magħżul b’mod speċjali), Επιλογή jew Επιλεγμένος (Għażla jew Magħżul), Κάστρο (Kastro), Κτήμα (Ktima), Μετόχι (Metochi), Μοναστήρι (Monastiri), Ορεινό Κτήμα (Oreino Ktima), Ορεινοί Αμπελώνες (Oreinoi Ampelones) u Πύργος (Pyrgos). |
| --- | --- |

—

Termini tradizzjonali f’konformità mal-Artikolu 112 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 li huma marbuta mad-denominazzjoni ta’ oriġini jew mal-indikazzjoni ġeografika.

F’konformità mal-Artikolu 113 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013, u kif iddefiniti u rreġistrati fil-bażi tad-data elettronika “E-Bacchus”, it-termini tradizzjonali li jistgħu jintużaw fit-tikkettar tal-inbejjed bid-Denominazzjoni ta’ Oriġini Protetta Ρομπόλα Κεφαλληνίας, soġġetti għall-konformità mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE u nazzjonali, huma kif ġej:

Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας (ΟΠΑΠ) (Denominazzjoni ta’ Oriġini ta’ Kwalità Superjuri (DOKS)) minflok id-DOP, Αγρέπαυλη (Agrepavlis), Αμπέλι (Ampeli), Αμπελώνας (ες) (Ampelonas(es)), Αρχοντικό (Archontiko), Ειδικά επιλεγμένος (Magħżul b’mod speċjali), Επιλογή jew Επιλεγμένος (Għażla jew Magħżul), Κάστρο (Kastro), Κτήμα (Ktima), Μετόχι (Metochi), Μοναστήρι (Monastiri), Ορεινό Κτήμα (Oreino Ktima), Ορεινοί Αμπελώνες (Oreinoi Ampelones) u Πύργος (Pyrgos).

Dispożizzjonijiet addizzjonali relatati mat-tikkettar tal-inbid

Qafas legali

Fil-leġiżlazzjoni tal-UE

Tip ta’ rekwiżit addizzjonali

Dispożizzjonijiet addizzjonali relatati mat-tikkettar

Deskrizzjoni tar-rekwiżit

L-Artikolu 53(1)(2) u (6) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 2019/33 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni ta’ denominazzjonijiet ta’ oriġini, indikazzjonijiet ġeografiċi u termini tradizzjonali fis-settur tal-inbid, il-proċedura ta’ oġġezzjoni, ir-restrizzjonijiet tal-użu, l-emendi għall-Ispeċifikazzjonijiet tal-Prodott, it-tħassir tal-protezzjoni, u t-tikkettar u l-preżentazzjoni.

Link għall-ispeċifikazzjoni tal-prodott

http://www.minagric.gr/images/stories/docs/agrotis/POP-PGE/2021/prodiagrafh_rompola_kef170122.pdf

---

(1)  ĠU L 9, 11.1.2019, p. 2.

---