# Dziennik Urzędowy C 177/17 m

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 177 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6617 maja 2023 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 177

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6617 maja 2023

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | |
| | PARLAMENT EUROPEJSKI
  SESJA 2022–2023Posiedzenia od 12 do 15 grudnia 2022 r.TEKSTY PRZYJĘTE | 1 |

Spis treści

Strona

PARLAMENT EUROPEJSKI
  SESJA 2022–2023Posiedzenia od 12 do 15 grudnia 2022 r.TEKSTY PRZYJĘTE

PARLAMENT EUROPEJSKI

1

---

| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| --- | --- |
| | REZOLUCJE |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 13 grudnia 2022 r. |
| 2023/C 177/01 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D084951/01 – 2022/2930(RSP)) | 2 |
| 2023/C 177/02 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji udzielającego pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (D084293/01 – 2022/2929(RSP)) | 9 |
| 2023/C 177/03 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. Dążenie do równouprawnienia osób z niepełnosprawnościami (2022/2026(INI)) | 13 |
| 2023/C 177/04 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich UE – w kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r. (2021/2254(INI)) | 35 |
| 2023/C 177/05 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie planu działania na rzecz rozwoju dalekobieżnych i transgranicznych kolejowych przewozów pasażerskich (2022/2022(INI)) | 48 |
| 2023/C 177/06 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie przepaści cyfrowej: różnice społeczne wynikające z cyfryzacji (2022/2810(RSP)) | 57 |
| | Środa, 14 grudnia 2022 r. |
| 2023/C 177/07 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie wdrożenia układu o stowarzyszeniu UE z Gruzją (2021/2236(INI)) | 63 |
| 2023/C 177/08 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie perspektywy rozwiązania dwupaństwowego dla Izraela i Palestyny (2022/2949(RSP)) | 73 |
| 2023/C 177/09 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie realizacji Nowego europejskiego programu na rzecz kultury i strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (2022/2047(INI)) | 78 |
| | Czwartek, 15 grudnia 2022 r. |
| 2023/C 177/10 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie tłumienia przez rząd chiński pokojowych protestów w Chińskiej Republice Ludowej (2022/2992(RSP)) | 95 |
| 2023/C 177/11 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie tłumienia pokojowych demonstracji przez juntę wojskową w Czadzie (2022/2993(RSP)) | 101 |
| 2023/C 177/12 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży w Bahrajnie (2022/2994(RSP)) | 105 |
| 2023/C 177/13 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie podejrzeń o korupcję ze strony Kataru oraz szerszej potrzeby przejrzystości i odpowiedzialności w instytucjach europejskich (2022/3012(RSP)) | 109 |
| 2023/C 177/14 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. 90 lat po Wielkim Głodzie w Ukrainie – uznanie masowego mordu przez zagłodzenie za ludobójstwo (2022/3001(RSP)) | 112 |
| 2023/C 177/15 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie ulepszenia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027: gotowy na nowe wyzwania, odporny budżet UE (2022/2046(INI)) | 115 |
| 2023/C 177/16 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie wyniku działalności Komisji Petycji w roku 2021 (2022/2024(INI)) | 129 |

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski

Wtorek, 13 grudnia 2022 r.

2023/C 177/01

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D084951/01 – 2022/2930(RSP))

2

2023/C 177/02

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji udzielającego pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (D084293/01 – 2022/2929(RSP))

9

2023/C 177/03

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. Dążenie do równouprawnienia osób z niepełnosprawnościami (2022/2026(INI))

13

2023/C 177/04

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich UE – w kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r. (2021/2254(INI))

35

2023/C 177/05

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie planu działania na rzecz rozwoju dalekobieżnych i transgranicznych kolejowych przewozów pasażerskich (2022/2022(INI))

48

2023/C 177/06

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie przepaści cyfrowej: różnice społeczne wynikające z cyfryzacji (2022/2810(RSP))

57

Środa, 14 grudnia 2022 r.

2023/C 177/07

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie wdrożenia układu o stowarzyszeniu UE z Gruzją (2021/2236(INI))

63

2023/C 177/08

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie perspektywy rozwiązania dwupaństwowego dla Izraela i Palestyny (2022/2949(RSP))

73

2023/C 177/09

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie realizacji Nowego europejskiego programu na rzecz kultury i strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (2022/2047(INI))

78

Czwartek, 15 grudnia 2022 r.

2023/C 177/10

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie tłumienia przez rząd chiński pokojowych protestów w Chińskiej Republice Ludowej (2022/2992(RSP))

95

2023/C 177/11

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie tłumienia pokojowych demonstracji przez juntę wojskową w Czadzie (2022/2993(RSP))

101

2023/C 177/12

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży w Bahrajnie (2022/2994(RSP))

105

2023/C 177/13

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie podejrzeń o korupcję ze strony Kataru oraz szerszej potrzeby przejrzystości i odpowiedzialności w instytucjach europejskich (2022/3012(RSP))

109

2023/C 177/14

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. 90 lat po Wielkim Głodzie w Ukrainie – uznanie masowego mordu przez zagłodzenie za ludobójstwo (2022/3001(RSP))

112

2023/C 177/15

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie ulepszenia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027: gotowy na nowe wyzwania, odporny budżet UE (2022/2046(INI))

115

2023/C 177/16

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie wyniku działalności Komisji Petycji w roku 2021 (2022/2024(INI))

129

---

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | Parlament Europejski |
| | Wtorek, 13 grudnia 2022 r. |
| 2023/C 177/17 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w odniesieniu do powiadamiania o kompensacji w ramach globalnego środka rynkowego dla operatorów statków powietrznych z siedzibą w Unii (COM(2021)0567 – C9-0323/2021 – 2021/0204(COD)) | 139 |
| 2023/C 177/18 | P9_TA(2022)0429Transport: uchylenie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uchylenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 wprowadzającego system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006 określającego pozycje, które należy uwzględnić pod poszczególnymi nazwami w planach kont, stanowiące załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 (COM(2022)0381 – C9-0294/2022 – 2022/0232(COD))P9_TC1-COD(2022)0232Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/... w sprawie uchylenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 wprowadzającego system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej oraz uchylenia rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006 określającego pozycje, które należy uwzględnić pod poszczególnymi nazwami w planach kont, stanowiące załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 | 140 |
| 2023/C 177/19 | P9_TA(2022)0430Lotnictwo cywilne: uchylenie dyrektywy Rady 89/629/EWGRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającej dyrektywę Rady 89/629/EWG (COM(2022)0465 – C9-0310/2022 – 2022/0282(COD))P9_TC1-COD(2022)0282Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/...w sprawie uchylenia dyrektywy Rady 89/629/EWG | 141 |
| 2023/C 177/20 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 389/2012 w odniesieniu do wymiany informacji przechowywanych w elektronicznych rejestrach podmiotów gospodarczych przemieszczających wyroby akcyzowe między państwami członkowskimi w celach handlowych (COM(2022)0539 – C9-0367/2022 – 2022/0331(CNS)) | 142 |
| 2023/C 177/21 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie stosowania art. 93, 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii pomocy państwa w sektorze transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej i transportu multimodalnego (COM(2022)0327 – C9-0290/2022 – 2022/0209(NLE)) | 143 |
| | Środa, 14 grudnia 2022 r. |
| 2023/C 177/22 | Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w celu przyjecia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) (15727/2022 – C9-0424/2022 – 2022/0371(COD)) | 144 |
| 2023/C 177/23 | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Niemcom, Belgii, Niderlandom, Austrii, Luksemburgowi, Hiszpanii i Grecji w związku z klęskami żywiołowymi, które miały miejsce w tych krajach w 2021 r. (COM(2022)0665 – C9-0350/2022 – 2022/0337(BUD)) | 145 |
| 2023/C 177/24 | Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (COM(2022)0222 – C9-0184/2022 – 2022/0160(COD))Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej | 148 |

III   Akty przygotowawcze

Parlament Europejski

Wtorek, 13 grudnia 2022 r.

2023/C 177/17

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w odniesieniu do powiadamiania o kompensacji w ramach globalnego środka rynkowego dla operatorów statków powietrznych z siedzibą w Unii (COM(2021)0567 – C9-0323/2021 – 2021/0204(COD))

139

2023/C 177/18

P9_TA(2022)0429Transport: uchylenie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uchylenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 wprowadzającego system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006 określającego pozycje, które należy uwzględnić pod poszczególnymi nazwami w planach kont, stanowiące załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 (COM(2022)0381 – C9-0294/2022 – 2022/0232(COD))P9_TC1-COD(2022)0232Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/... w sprawie uchylenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 wprowadzającego system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej oraz uchylenia rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006 określającego pozycje, które należy uwzględnić pod poszczególnymi nazwami w planach kont, stanowiące załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70

140

2023/C 177/19

P9_TA(2022)0430Lotnictwo cywilne: uchylenie dyrektywy Rady 89/629/EWGRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającej dyrektywę Rady 89/629/EWG (COM(2022)0465 – C9-0310/2022 – 2022/0282(COD))P9_TC1-COD(2022)0282Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/...w sprawie uchylenia dyrektywy Rady 89/629/EWG

141

2023/C 177/20

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 389/2012 w odniesieniu do wymiany informacji przechowywanych w elektronicznych rejestrach podmiotów gospodarczych przemieszczających wyroby akcyzowe między państwami członkowskimi w celach handlowych (COM(2022)0539 – C9-0367/2022 – 2022/0331(CNS))

142

2023/C 177/21

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie stosowania art. 93, 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii pomocy państwa w sektorze transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej i transportu multimodalnego (COM(2022)0327 – C9-0290/2022 – 2022/0209(NLE))

143

Środa, 14 grudnia 2022 r.

2023/C 177/22

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w celu przyjecia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) (15727/2022 – C9-0424/2022 – 2022/0371(COD))

144

2023/C 177/23

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Niemcom, Belgii, Niderlandom, Austrii, Luksemburgowi, Hiszpanii i Grecji w związku z klęskami żywiołowymi, które miały miejsce w tych krajach w 2021 r. (COM(2022)0665 – C9-0350/2022 – 2022/0337(BUD))

145

2023/C 177/24

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (COM(2022)0222 – C9-0184/2022 – 2022/0160(COD))Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej

148

---

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

17.5.2023

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/1 |
| --- | --- | --- | --- |

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/1

---

PARLAMENT EUROPEJSKI

SESJA 2022–2023

Posiedzenia od 12 do 15 grudnia 2022 r.

TEKSTY PRZYJĘTE

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Parlament Europejski

Wtorek, 13 grudnia 2022 r.

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/2 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/2

---

P9_TA(2022)0433

Genetycznie zmodyfikowana soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D084951/01 – 2022/2930(RSP))

(2023/C 177/01)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D084951/01, |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D084951/01,

| — | uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy (1), w szczególności jego art. 11 ust. 3 i art. 23 ust. 3, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy (1), w szczególności jego art. 11 ust. 3 i art. 23 ust. 3,

| — | uwzględniając fakt, że Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydał opinii w wyniku głosowania, które odbyło się 27 października 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając fakt, że Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydał opinii w wyniku głosowania, które odbyło się 27 października 2022 r.,

| — | uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (2),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 4 maja 2022 r. opublikowaną 20 czerwca 2022 r. (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 4 maja 2022 r. opublikowaną 20 czerwca 2022 r. (3),

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje zawierające sprzeciw wobec zatwierdzania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje zawierające sprzeciw wobec zatwierdzania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) (4),

| — | uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu,

| — | uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

| A. | mając na uwadze, że decyzją wykonawczą Komisji 2012/81/UE (5) zezwolono na wprowadzenie do obrotu żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych („soja zmodyfikowana genetycznie”); mając na uwadze, że zezwolenie to obejmuje również wprowadzanie do obrotu produktów innych niż żywność i pasze, zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję lub składających się z niej, do takich samych zastosowań jak każda inna soja, z wyjątkiem uprawy; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że decyzją wykonawczą Komisji 2012/81/UE (5) zezwolono na wprowadzenie do obrotu żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych („soja zmodyfikowana genetycznie”); mając na uwadze, że zezwolenie to obejmuje również wprowadzanie do obrotu produktów innych niż żywność i pasze, zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję lub składających się z niej, do takich samych zastosowań jak każda inna soja, z wyjątkiem uprawy;

| B. | mając na uwadze, że 10 grudnia 2020 r. BASF SE z siedzibą w Niemczech przedłożył Komisji – w imieniu BASF Agricultural Solutions Seeds US LLC z siedzibą w Stanach Zjednoczonych – wniosek w sprawie odnowienia tego zezwolenia; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że 10 grudnia 2020 r. BASF SE z siedzibą w Niemczech przedłożył Komisji – w imieniu BASF Agricultural Solutions Seeds US LLC z siedzibą w Stanach Zjednoczonych – wniosek w sprawie odnowienia tego zezwolenia;

| C. | mając na uwadze, że EFSA wydał 4 maja 2022 r. pozytywną opinię w sprawie odnowienia zezwolenia dotyczącego genetycznie zmodyfikowanej soi, a następnie opublikował ją 20 czerwca 2022 r.; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że EFSA wydał 4 maja 2022 r. pozytywną opinię w sprawie odnowienia zezwolenia dotyczącego genetycznie zmodyfikowanej soi, a następnie opublikował ją 20 czerwca 2022 r.;

| D. | mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowana soja wykazuje tolerancję na herbicydy zawierające glufosynat amonowy; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowana soja wykazuje tolerancję na herbicydy zawierające glufosynat amonowy;

Brak oceny herbicydów uzupełniających

| E. | mając na uwadze, że na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 503/2013 (6) wymagana jest ocena, czy oczekiwane praktyki rolnicze mają wpływ na wyniki badanych punktów końcowych; mając na uwadze, że zgodnie z tym rozporządzeniem wykonawczym ma to szczególne znaczenie dla roślin tolerujących herbicydy; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 503/2013 (6) wymagana jest ocena, czy oczekiwane praktyki rolnicze mają wpływ na wyniki badanych punktów końcowych; mając na uwadze, że zgodnie z tym rozporządzeniem wykonawczym ma to szczególne znaczenie dla roślin tolerujących herbicydy;

| F. | mając na uwadze, że według licznych badań uprawa genetycznie zmodyfikowanych roślin tolerujących herbicydy prowadzi do częstszego stosowania herbicydów uzupełniających, co w dużej mierze spowodowane jest pojawieniem się chwastów odpornych na herbicydy (7); mając na uwadze, że należy się w związku z tym spodziewać stosowania w uprawie genetycznie zmodyfikowanej soi większych i częstych dawek glufosynatu, a tym samym obecności w zbiorach większej ilości jego pozostałości i produktów rozpadu („metabolity”); |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że według licznych badań uprawa genetycznie zmodyfikowanych roślin tolerujących herbicydy prowadzi do częstszego stosowania herbicydów uzupełniających, co w dużej mierze spowodowane jest pojawieniem się chwastów odpornych na herbicydy (7); mając na uwadze, że należy się w związku z tym spodziewać stosowania w uprawie genetycznie zmodyfikowanej soi większych i częstych dawek glufosynatu, a tym samym obecności w zbiorach większej ilości jego pozostałości i produktów rozpadu („metabolity”);

| G. | mając na uwadze, że glufosynat zaliczono do substancji działających szkodliwie na rozrodczość (1B), spełnia on zatem kryteria graniczne określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 (8); mając na uwadze, że zezwolenie na stosowanie glufosynatu w Unii wygasło 31 lipca 2018 r. (9); |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że glufosynat zaliczono do substancji działających szkodliwie na rozrodczość (1B), spełnia on zatem kryteria graniczne określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 (8); mając na uwadze, że zezwolenie na stosowanie glufosynatu w Unii wygasło 31 lipca 2018 r. (9);

| H. | mając na uwadze, że ocenę pozostałości herbicydów i metabolitów znalezionych na roślinach zmodyfikowanych genetycznie uznaje się za niewchodzącą w zakres kompetencji panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie, w związku z czym nie dokonuje się jej w ramach procedury zatwierdzania GMO; mając na uwadze, że to podejście jest problematyczne, gdyż sama modyfikacja genetyczna może wpływać na sposób, w jaki dana roślina genetycznie zmodyfikowana rozkłada herbicydy uzupełniające, oraz na skład, a tym samym toksyczność metabolitów; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że ocenę pozostałości herbicydów i metabolitów znalezionych na roślinach zmodyfikowanych genetycznie uznaje się za niewchodzącą w zakres kompetencji panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie, w związku z czym nie dokonuje się jej w ramach procedury zatwierdzania GMO; mając na uwadze, że to podejście jest problematyczne, gdyż sama modyfikacja genetyczna może wpływać na sposób, w jaki dana roślina genetycznie zmodyfikowana rozkłada herbicydy uzupełniające, oraz na skład, a tym samym toksyczność metabolitów;

Uwagi państw członkowskich

| I. | mając na uwadze, że podczas trzymiesięcznego okresu konsultacji państwa członkowskie zgłosiły EFSA uwagi (10); mając na uwadze, że te krytyczne uwagi dotyczyły m.in. faktu, że brakuje informacji służących ocenie toksykologicznej i charakterystyce fenotypowej niezbędnej do zakończenia oceny ryzyka dla środowiska, że w ocenie toksykologicznej występują niedociągnięcia, takie jak niejasne traktowanie herbicydami i brak informacji na temat zanieczyszczenia obcym materiałem genetycznym, oraz że w sprawozdaniach z monitorowania genetycznie zmodyfikowanej soi w okresie obowiązywania zezwolenia stwierdzono zasadnicze braki; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że podczas trzymiesięcznego okresu konsultacji państwa członkowskie zgłosiły EFSA uwagi (10); mając na uwadze, że te krytyczne uwagi dotyczyły m.in. faktu, że brakuje informacji służących ocenie toksykologicznej i charakterystyce fenotypowej niezbędnej do zakończenia oceny ryzyka dla środowiska, że w ocenie toksykologicznej występują niedociągnięcia, takie jak niejasne traktowanie herbicydami i brak informacji na temat zanieczyszczenia obcym materiałem genetycznym, oraz że w sprawozdaniach z monitorowania genetycznie zmodyfikowanej soi w okresie obowiązywania zezwolenia stwierdzono zasadnicze braki;

Wypełnianie zobowiązań międzynarodowych Unii

| J. | mając na uwadze, że w sprawozdaniu specjalnej sprawozdawczyni Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) ds. prawa do żywności z 2017 r. stwierdzono, że szczególnie w krajach rozwijających się niebezpieczne pestycydy mają katastrofalne skutki dla zdrowia (11); mając na uwadze, że cel zrównoważonego rozwoju ONZ nr 3.9 zakłada znaczne zmniejszenie do 2030 r. liczby zgonów i chorób spowodowanych niebezpiecznymi chemikaliami oraz zanieczyszczeniem i skażeniem powietrza, wody i gleby (12); mając na uwadze, że zezwolenie na przywóz genetycznie zmodyfikowanej soi zwiększyłoby popyt na tę roślinę uprawną, która wymaga ochrony przy pomocy glufosynatu, a tym samym zwiększyłoby narażenie pracowników i środowiska w państwach trzecich; mając na uwadze, że ryzyko zwiększonego narażenia pracowników i środowiska jest szczególnie niepokojące w przypadku zmodyfikowanych genetycznie upraw odpornych na herbicydy, gdyż w uprawach tych stosuje się większe ilości takich środków; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że w sprawozdaniu specjalnej sprawozdawczyni Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) ds. prawa do żywności z 2017 r. stwierdzono, że szczególnie w krajach rozwijających się niebezpieczne pestycydy mają katastrofalne skutki dla zdrowia (11); mając na uwadze, że cel zrównoważonego rozwoju ONZ nr 3.9 zakłada znaczne zmniejszenie do 2030 r. liczby zgonów i chorób spowodowanych niebezpiecznymi chemikaliami oraz zanieczyszczeniem i skażeniem powietrza, wody i gleby (12); mając na uwadze, że zezwolenie na przywóz genetycznie zmodyfikowanej soi zwiększyłoby popyt na tę roślinę uprawną, która wymaga ochrony przy pomocy glufosynatu, a tym samym zwiększyłoby narażenie pracowników i środowiska w państwach trzecich; mając na uwadze, że ryzyko zwiększonego narażenia pracowników i środowiska jest szczególnie niepokojące w przypadku zmodyfikowanych genetycznie upraw odpornych na herbicydy, gdyż w uprawach tych stosuje się większe ilości takich środków;

| K. | mając na uwadze, że chociaż stosowanie glufosynatu nie jest dozwolone w Unii od końca lipca 2018 r., z danych liczbowych wynika, że od 2020 r. jest on wywożony z Unii do Brazylii, Argentyny, Stanów Zjednoczonych, Kanady i Japonii (13), a wszystkie te kraje uzyskały zezwolenie na uprawę genetycznie zmodyfikowanej soi (14); |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że chociaż stosowanie glufosynatu nie jest dozwolone w Unii od końca lipca 2018 r., z danych liczbowych wynika, że od 2020 r. jest on wywożony z Unii do Brazylii, Argentyny, Stanów Zjednoczonych, Kanady i Japonii (13), a wszystkie te kraje uzyskały zezwolenie na uprawę genetycznie zmodyfikowanej soi (14);

| L. | mając na uwadze, że do głównych przyczyn utraty różnorodności biologicznej należy wylesianie; mając na uwadze, że emisje wynikające z użytkowania gruntów i zmiany tego użytkowania, głównie z wylesiania, to druga po spalaniu paliw kopalnych przyczyna zmiany klimatu (15); mając na uwadze, że cel zrównoważonego rozwoju nr 15 obejmuje powstrzymanie wylesiania do 2020 r. (16); mając na uwadze, że lasy pełnią wiele funkcji sprzyjających osiągnięciu większości celów zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że do głównych przyczyn utraty różnorodności biologicznej należy wylesianie; mając na uwadze, że emisje wynikające z użytkowania gruntów i zmiany tego użytkowania, głównie z wylesiania, to druga po spalaniu paliw kopalnych przyczyna zmiany klimatu (15); mając na uwadze, że cel zrównoważonego rozwoju nr 15 obejmuje powstrzymanie wylesiania do 2020 r. (16); mając na uwadze, że lasy pełnią wiele funkcji sprzyjających osiągnięciu większości celów zrównoważonego rozwoju;

| M. | mając na uwadze, że produkcja soi należy do najważniejszych przyczyn wylesiania w dorzeczu Amazonki, w regionie Cerrado i na równinie Gran Chaco w Ameryce Południowej; mając na uwadze, że 97 % soi uprawianej w Brazylii i 100 % soi uprawianej w Argentynie to soja zmodyfikowana genetycznie (17); mając na uwadze, że zdecydowana większość genetycznie zmodyfikowanej soi dopuszczonej do uprawy w Brazylii i Argentynie jest również dopuszczona do przywozu do Unii; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że produkcja soi należy do najważniejszych przyczyn wylesiania w dorzeczu Amazonki, w regionie Cerrado i na równinie Gran Chaco w Ameryce Południowej; mając na uwadze, że 97 % soi uprawianej w Brazylii i 100 % soi uprawianej w Argentynie to soja zmodyfikowana genetycznie (17); mając na uwadze, że zdecydowana większość genetycznie zmodyfikowanej soi dopuszczonej do uprawy w Brazylii i Argentynie jest również dopuszczona do przywozu do Unii;

| N. | mając na uwadze, że Unia jest stroną Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, w myśl której strony ponoszą odpowiedzialność za zapewnienie, aby działalność w ramach ich jurysdykcji lub pod ich kontrolą nie powodowała szkody w środowisku innych państw (18); |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że Unia jest stroną Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, w myśl której strony ponoszą odpowiedzialność za zapewnienie, aby działalność w ramach ich jurysdykcji lub pod ich kontrolą nie powodowała szkody w środowisku innych państw (18);

| O. | mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność lub pasza nie może wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt ani na środowisko naturalne, a przy sporządzaniu decyzji Komisja musi brać pod uwagę wszelkie istotne przepisy prawa Unii oraz inne uzasadnione czynniki istotne dla sprawy; mając na uwadze, że takie uzasadnione czynniki powinny obejmować zobowiązania Unii wynikające z celów zrównoważonego rozwoju ONZ, porozumienia klimatycznego z Paryża i Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność lub pasza nie może wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt ani na środowisko naturalne, a przy sporządzaniu decyzji Komisja musi brać pod uwagę wszelkie istotne przepisy prawa Unii oraz inne uzasadnione czynniki istotne dla sprawy; mając na uwadze, że takie uzasadnione czynniki powinny obejmować zobowiązania Unii wynikające z celów zrównoważonego rozwoju ONZ, porozumienia klimatycznego z Paryża i Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej;

Niedemokratyczny proces podejmowania decyzji

| P. | mając na uwadze, że w wyniku głosowania Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz 27 października 2022 r. nie wydano opinii, co oznacza, że zezwolenia nie poparła kwalifikowana większość państw członkowskich; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że w wyniku głosowania Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz 27 października 2022 r. nie wydano opinii, co oznacza, że zezwolenia nie poparła kwalifikowana większość państw członkowskich;

| Q. | mając na uwadze, że Komisja przyznaje, że sytuacja, w której nadal wydaje ona zezwolenia na wprowadzanie GMO bez uzyskania poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich, jest problematyczna oraz że jest wyjątkiem, jeśli chodzi ogólnie o wydawanie zezwoleń na wprowadzanie produktów, ale stała się normą w procesie podejmowania decyzji o zezwoleniu na wprowadzenie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że Komisja przyznaje, że sytuacja, w której nadal wydaje ona zezwolenia na wprowadzanie GMO bez uzyskania poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich, jest problematyczna oraz że jest wyjątkiem, jeśli chodzi ogólnie o wydawanie zezwoleń na wprowadzanie produktów, ale stała się normą w procesie podejmowania decyzji o zezwoleniu na wprowadzenie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy;

| R. | mając na uwadze, że w trakcie ósmej kadencji Parlament przyjął łącznie 36 rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzeniu do obrotu GMO: do zastosowania w żywności i paszy (33 rezolucje) oraz do uprawy w Unii (trzy rezolucje); mając na uwadze, że w dziewiątej kadencji Parlament Europejski przyjął już 29 sprzeciwów wobec wprowadzania GMO do obrotu; mając na uwadze, że w przypadku żadnego z tych GMO nie uzyskano poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich dla zezwolenia na wprowadzenie; mając na uwadze, że powody, dla których państwa członkowskie nie popierają zezwoleń, obejmują brak poszanowania zasady ostrożności w procesie wydawania zezwoleń oraz obawy naukowe związane z oceną ryzyka; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że w trakcie ósmej kadencji Parlament przyjął łącznie 36 rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzeniu do obrotu GMO: do zastosowania w żywności i paszy (33 rezolucje) oraz do uprawy w Unii (trzy rezolucje); mając na uwadze, że w dziewiątej kadencji Parlament Europejski przyjął już 29 sprzeciwów wobec wprowadzania GMO do obrotu; mając na uwadze, że w przypadku żadnego z tych GMO nie uzyskano poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich dla zezwolenia na wprowadzenie; mając na uwadze, że powody, dla których państwa członkowskie nie popierają zezwoleń, obejmują brak poszanowania zasady ostrożności w procesie wydawania zezwoleń oraz obawy naukowe związane z oceną ryzyka;

| S. | mając na uwadze, że Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że sama stwierdziła niedemokratyczność tego procesu, a także mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i sprzeciwu Parlamentu; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że sama stwierdziła niedemokratyczność tego procesu, a także mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i sprzeciwu Parlamentu;

| T. | mając na uwadze, że żadna zmiana w prawie nie jest konieczna, by Komisja mogła nie zatwierdzić GMO, jeżeli w komitecie odwoławczym kwalifikowana większość państw członkowskich nie opowie się za zatwierdzeniem (19); |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że żadna zmiana w prawie nie jest konieczna, by Komisja mogła nie zatwierdzić GMO, jeżeli w komitecie odwoławczym kwalifikowana większość państw członkowskich nie opowie się za zatwierdzeniem (19);

| 1. | uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji wykracza poza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003; |
| --- | --- |

1.

| 2. | uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, gdyż nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu – zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 (20) – stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumentów w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zagwarantowaniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej oraz do przedłożenia komitetowi nowego projektu; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ponownie apeluje do Komisji o uwzględnianie zobowiązań Unii wynikających z umów międzynarodowych, takich jak porozumienie klimatyczne z Paryża, Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej i cele zrównoważonego rozwoju ONZ; ponawia apel o to, by projektom aktów wykonawczych towarzyszyło uzasadnienie wyjaśniające, w jaki sposób zapewnia się w nich przestrzeganie zasady „nie szkodzić” (21); |
| --- | --- |

4.

| 5. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w skierowanym do posłów piśmie z 11 września 2020 r. Komisja w końcu przyznała, że przy podejmowaniu decyzji o zezwoleniu na wprowadzenie GMO należy uwzględniać zasady zrównoważonego rozwoju (22); jest jednak głęboko rozczarowany faktem, że od tego czasu Komisja wciąż zezwala na przywóz GMO do Unii mimo sprzeciwu Parlamentu i większości państw członkowskich; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wzywa Komisję, aby nie zezwalała na przywóz upraw zmodyfikowanych genetycznie tolerujących herbicydy ze względu na związane z tym zwiększone stosowanie herbicydów uzupełniających i powiązane z nim ryzyko dla różnorodności biologicznej, bezpieczeństwa żywności i zdrowia pracowników; |
| --- | --- |

6.

| 7. | oczekuje, że Komisja – w trybie pilnym i przed upływem obecnej kadencji parlamentarnej – wywiąże się ze swojego zobowiązania (23) do przedstawienia wniosku gwarantującego, że niebezpieczne chemikalia zakazane w Unii nie będą produkowane na wywóz; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa Komisję do natychmiastowego wstrzymania przywozu genetycznie zmodyfikowanej soi uprawianej w Brazylii i Argentynie, w razie potrzeby z zastosowaniem art. 53 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, dopóki nie zostaną wprowadzone skuteczne, prawnie wiążące mechanizmy zapobiegania wprowadzaniu do obrotu w Unii produktów związanych z wylesianiem i wynikającymi stąd naruszeniami praw człowieka; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla, że poprawki przyjęte przez Parlament Europejski 17 grudnia 2020 r. do wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 182/2011 (24), które stanowią podstawę negocjacji z Radą, przewidują, że Komisja nie może zezwalać na GMO, jeżeli nie popiera tego większość kwalifikowana państw członkowskich; nalega, aby Komisja uszanowała to stanowisko, i wzywa Radę do dalszych prac i przyjęcia w trybie pilnym ogólnego podejścia w odniesieniu do tego dossier; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1.

(2)  Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.

(3)  Opinia naukowa panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie dotycząca oceny genetycznie zmodyfikowanej soi A5547-127 do celów odnowienia zezwolenia zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 (wniosek EFSA-GMO-RX-020), Dziennik EFSA 2022,20(6):7340, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2022.7340

(4)  W ósmej kadencji Parlament przyjął 36 rezolucji zawierających sprzeciw wobec zatwierdzania GMO. Ponadto w dziewiątej kadencji Parlament przyjął następujące rezolucje:

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 11); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 11);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A2704-12 (ACS-GMØØ5-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 15); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A2704-12 (ACS-GMØØ5-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 15);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 20); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 20);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 2); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 2);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 89788 (MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 7); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 89788 (MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 7);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 oraz subkombinacje MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 i NK603 × DAS-40278-9, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 12); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 oraz subkombinacje MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 i NK603 × DAS-40278-9, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 12);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy, cztery lub pięć modyfikacji Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 i GA21 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 18); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy, cztery lub pięć modyfikacji Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 i GA21 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 208 z 1.6.2021, s. 18);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 maja 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 323 z 11.8.2021, s. 7); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 14 maja 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 323 z 11.8.2021, s. 7);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę łączącą dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i NK603, składających się z tych odmian kukurydzy lub z nich wyprodukowanych oraz uchylającej decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2018/1111 na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. C 415 z 13.10.2021, s. 2); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę łączącą dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i NK603, składających się z tych odmian kukurydzy lub z nich wyprodukowanych oraz uchylającej decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2018/1111 na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. C 415 z 13.10.2021, s. 2);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 415 z 13.10.2021, s. 8); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 415 z 13.10.2021, s. 8);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 i NK603 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 415 z 13.10.2021, s. 15); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 i NK603 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 415 z 13.10.2021, s. 15);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 36); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 36);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × MON 87411 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie lub trzy modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i MON 87411 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 43); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × MON 87411 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie lub trzy modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i MON 87411 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 43);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MIR604 (SYN-IR6Ø4-5), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 49); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MIR604 (SYN-IR6Ø4-5), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 49);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 88017 (MON-88Ø17-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 56); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 88017 (MON-88Ø17-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 56);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 (MON-89Ø34-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 63); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 grudnia 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 (MON-89Ø34-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 63);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 marca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę GHB614 × T304-40 × GHB119, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 (Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 66); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 marca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę GHB614 × T304-40 × GHB119, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 (Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 66);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 marca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MZIR098 (SYN-ØØØ98-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 74); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 11 marca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MZIR098 (SYN-ØØØ98-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 74);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję DAS-81419-2, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 45); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję DAS-81419-2, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 45);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję DAS-81419-2 × DAS–44406–6, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 52); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję DAS-81419-2 × DAS–44406–6, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 52);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 oraz rodzaje genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy łączące dwie lub trzy modyfikacje 1507, MIR162, MON810 i NK603, produktów składających się z wymienionych rodzajów genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 59); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 oraz rodzaje genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy łączące dwie lub trzy modyfikacje 1507, MIR162, MON810 i NK603, produktów składających się z wymienionych rodzajów genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 59);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę Bt 11 (SYN-BTØ11-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 66); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 lipca 2021 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę Bt 11 (SYN-BTØ11-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 66);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 15 lutego 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję GMB151 (BCS-GM151-6), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 342 z 6.9.2022, s. 22); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 15 lutego 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję GMB151 (BCS-GM151-6), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 342 z 6.9.2022, s. 22);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 15 lutego 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę GHB614 (BCS-GHØØ2-5), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 342 z 6.9.2022, s. 29); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 15 lutego 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę GHB614 (BCS-GHØØ2-5), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 342 z 6.9.2022, s. 29);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 9 marca 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę GHB811 (BCS-GH811-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 48); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 9 marca 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę GHB811 (BCS-GH811-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 48);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 9 marca 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowany rzepak 73496 (DP-Ø73496-4), składających się z niego lub z niego wyprodukowanych (Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 55); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 9 marca 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowany rzepak 73496 (DP-Ø73496-4), składających się z niego lub z niego wyprodukowanych (Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 55);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 6 kwietnia 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87769 × MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 434 z 15.11.2022, s. 42); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 6 kwietnia 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87769 × MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C 434 z 15.11.2022, s. 42);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 23 czerwca 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP4114 × MON 810 × MIR604 × NK603 oraz rodzaje genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy łączące dwie lub trzy modyfikacje DP4114, MON 810, MIR604 i NK603, produktów składających się z wymienionych rodzajów genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0257); |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 23 czerwca 2022 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP4114 × MON 810 × MIR604 × NK603 oraz rodzaje genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy łączące dwie lub trzy modyfikacje DP4114, MON 810, MIR604 i NK603, produktów składających się z wymienionych rodzajów genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0257);

| — | rezolucja Parlamentu Europejskiego z 23 czerwca 2022 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/797 z 19 maja 2022 r. zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę NK603 × T25 × DAS-40278-9 oraz subkombinację T25 × DAS-40278-9, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0258). |
| --- | --- |

—

rezolucja Parlamentu Europejskiego z 23 czerwca 2022 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/797 z 19 maja 2022 r. zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę NK603 × T25 × DAS-40278-9 oraz subkombinację T25 × DAS-40278-9, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0258).

(5)  Decyzja wykonawcza Komisji 2012/81/UE z 10 lutego 2012 r. zezwalająca na wprowadzenie do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. L 40 z 14.2.2012, s. 10).

(6)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 503/2013 z dnia 3 kwietnia 2013 r. w sprawie wniosków o zatwierdzenie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenia Komisji (WE) nr 641/2004 i (WE) nr 1981/2006 (Dz.U. L 157 z 8.6.2013, s. 1).

(7)  Zob. na przykład Bonny, S., „Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact” [Genetycznie zmodyfikowane rośliny i chwasty tolerujące herbicydy a herbicydy: przegląd i wpływ], Environmental Management, styczeń 2016, 57(1). s. 31–48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738, oraz Benbrook, C.M., „Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. – the first sixteen years” [Wpływ genetycznie zmodyfikowanych upraw na stosowanie pestycydów w USA – pierwsze szesnaście lat], Environmental Sciences Europe; 28 września 2012 r., tom 24(1), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24

(8)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1).

(9)  https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/start/screen/active-substances

(10)  Uwagi państw członkowskich są dostępne w portalu OpenEFSA: https://open.efsa.europa.eu/

(11)  https://www.ohchr.org/en/calls-for-input/report-pesticides-and-human-rights

(12)  https://indicators.report/targets/3-9/

(13)  Informacje znalezione podczas wyszukiwania hasła „glufosynat”: https://echa.europa.eu/information-on-chemicals/pic/export-notifications?p_p_id=exportnotifications_WAR_echapicportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_exportnotifications_WAR_echapicportlet_summaryDetails=summaryTab&_exportnotifications_WAR_echapicportlet_viewTab=searchTab

(14)  https://www.isaaa.org/gmapprovaldatabase/event/default.asp?EventID=166

(15)  Komunikat Komisji z 23 lipca 2019 r. pt. „Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów”, (COM(2019)0352), s. 1.

(16)  Zob. cel nr 15.2: https://www.un.org/sustainabledevelopment/biodiversity/

(17)  Międzynarodowy Instytut Propagowania Upraw Biotechnologicznych (ISAAA), „Global status of commercialized biotech/GM crops in 2017: Biotech Crop Adoption Surges as Economic Benefits Accumulate in 22 Years” [Globalny status wprowadzonych na rynek upraw biotechnologicznych i genetycznie zmodyfikowanych w 2017 r.: w ciągu 22 lat wprowadzenie upraw biotechnologicznych przyniosło liczne korzyści gospodarcze], ISAAA Brief nr 53 (2017), s. 16 i 21, https://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/53/download/isaaa-brief-53-2017.pdf.

(18)  Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej, art. 3: https://www.cbd.int/convention/articles/?a=cbd-03

(19)  Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 Komisja „może przyjąć”, a nie „przyjmuje” zezwolenie, jeżeli w komitecie odwoławczym kwalifikowana większość państw członkowskich nie opowie się za zezwoleniem (art. 6 ust. 3).

(20)  Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1).

(21)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2), ust. 102.

(22)  https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(23)  Zgodnie z załącznikiem do komunikatu Komisji z 14 października 2020 r. pt. „Strategia w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności”, COM(2020)0667, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=COM%3A2020%3A667%3AFIN#document2

(24)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 257.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/9 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/9

---

P9_TA(2022)0434

Rodzina produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji udzielającego pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (D084293/01 – 2022/2929(RSP))

(2023/C 177/02)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji udzielającego pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (D084293/01, |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji udzielającego pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (D084293/01,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (1), w szczególności jego art. 44 ust. 5 akapit pierwszy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie udostępniania na rynku i stosowania produktów biobójczych (1), w szczególności jego art. 44 ust. 5 akapit pierwszy,

| — | uwzględniając opinię wydaną 26 września 2022 r. przez Stały Komitet ds. Produktów Biobójczych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię wydaną 26 września 2022 r. przez Stały Komitet ds. Produktów Biobójczych,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (2),

| — | uwzględniając art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (3),

| — | uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu,

| — | uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

| A. | mając na uwadze, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji przewiduje, że przedsiębiorstwu Nutrition & Biosciences Netherlands B.V. udziela się pozwolenia unijnego o numerze EU-0023657-0000 na udostępnianie na rynku i stosowanie rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”, należącej do grupy produktowej 6 zgodnie z opisem w załączniku V do rozporządzenia (UE) nr 528/2012, do konserwacji odwodnionej ropy naftowej i produktów rafinowanych (średnich i lekkich destylatów paliwowych); |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji przewiduje, że przedsiębiorstwu Nutrition & Biosciences Netherlands B.V. udziela się pozwolenia unijnego o numerze EU-0023657-0000 na udostępnianie na rynku i stosowanie rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”, należącej do grupy produktowej 6 zgodnie z opisem w załączniku V do rozporządzenia (UE) nr 528/2012, do konserwacji odwodnionej ropy naftowej i produktów rafinowanych (średnich i lekkich destylatów paliwowych);

| B. | mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń, aby stworzyć środowisko wolne od toksyn, żeby lepiej chronić obywateli i środowisko przed niebezpiecznymi chemikaliami oraz wspierać innowacje służące opracowaniu bezpiecznych i zrównoważonych alternatyw; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Komisja zobowiązała się do osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń, aby stworzyć środowisko wolne od toksyn, żeby lepiej chronić obywateli i środowisko przed niebezpiecznymi chemikaliami oraz wspierać innowacje służące opracowaniu bezpiecznych i zrównoważonych alternatyw;

| C. | mając na uwadze, że celem Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (4) („konwencji sztokholmskiej”) oraz protokołu z Aarhus w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (5) jest ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi („TZO”); mając na uwadze, że rozporządzenie (UE) 2019/1021 zostało przyjęte w celu wdrożenia przez Unię zobowiązania wynikającego z tej konwencji i tego protokołu; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że celem Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (4) („konwencji sztokholmskiej”) oraz protokołu z Aarhus w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (5) jest ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi („TZO”); mając na uwadze, że rozporządzenie (UE) 2019/1021 zostało przyjęte w celu wdrożenia przez Unię zobowiązania wynikającego z tej konwencji i tego protokołu;

| D. | mając na uwadze, że opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych Europejskiej Agencji Chemikaliów („ECHA”) z 5 marca 2020 r. (6) zawierała opinię mniejszości niemieckiej, w której stwierdzono, że stosowanie rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” jako środka konserwującego w paliwach jest sprzeczne z przepisami krajowymi tego państwa członkowskiego (10. federalne rozporządzenie w sprawie kontroli emisji, § 2 ust. 1 i 2), zgodnie z którymi paliwa do drogowych pojazdów silnikowych nie mogą zawierać dodatków ze związkami chloru lub bromu oraz nie można wprowadzać na rynek dodatków zawierających chlor lub brom, ponieważ związki te powodują powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa; mając na uwadze, że w szczególności ta rodzina produktów biobójczych zawiera związki halogenoorganiczne (CMIT-MIT), które mogą powodować powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych Europejskiej Agencji Chemikaliów („ECHA”) z 5 marca 2020 r. (6) zawierała opinię mniejszości niemieckiej, w której stwierdzono, że stosowanie rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” jako środka konserwującego w paliwach jest sprzeczne z przepisami krajowymi tego państwa członkowskiego (10. federalne rozporządzenie w sprawie kontroli emisji, § 2 ust. 1 i 2), zgodnie z którymi paliwa do drogowych pojazdów silnikowych nie mogą zawierać dodatków ze związkami chloru lub bromu oraz nie można wprowadzać na rynek dodatków zawierających chlor lub brom, ponieważ związki te powodują powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa; mając na uwadze, że w szczególności ta rodzina produktów biobójczych zawiera związki halogenoorganiczne (CMIT-MIT), które mogą powodować powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa;

| E. | mając na uwadze, że dioksyny i furany (PCDD/PCDF) należą do kategorii TZO objętych konwencją sztokholmską oraz do substancji objętych przepisami dotyczącymi redukcji uwolnień w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1021; mając na uwadze, że narażenie ludzi na dioksyny i substancje dioksynopodobne wiąże się z szeregiem działań toksycznych, w tym z rakotwórczością, trądzikiem chlorowym, szkodliwym wpływem na rozrodczość, rozwój i neurorozwój, działaniem immunotoksycznym oraz niekorzystnym wpływem na hormony tarczycy, rozwój wątroby i zębów (7); |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że dioksyny i furany (PCDD/PCDF) należą do kategorii TZO objętych konwencją sztokholmską oraz do substancji objętych przepisami dotyczącymi redukcji uwolnień w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1021; mając na uwadze, że narażenie ludzi na dioksyny i substancje dioksynopodobne wiąże się z szeregiem działań toksycznych, w tym z rakotwórczością, trądzikiem chlorowym, szkodliwym wpływem na rozrodczość, rozwój i neurorozwój, działaniem immunotoksycznym oraz niekorzystnym wpływem na hormony tarczycy, rozwój wątroby i zębów (7);

| F. | mając na uwadze, że w styczniu 2019 r. Unia opublikowała swój trzeci plan wdrożeniowy w zakresie TZO (8); mając na uwadze, że zgodnie z tym planem wdrożeniowym „[u]wolnienia wytworzonych w sposób niezamierzony produktów ubocznych wymienionych w załączniku C (dioksyn, furanów, polichlorowanych bifenyli (PCB), pentachlorobenzenu (PeCB), heksachlorobenzenu oraz, od grudnia 2016 r., polichlorowanych naftalenów (PCN)) podlegają ciągłej minimalizacji, której ostatecznym celem, w przypadkach gdy jest to wykonalne, powinna być ich całkowita eliminacja”; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że w styczniu 2019 r. Unia opublikowała swój trzeci plan wdrożeniowy w zakresie TZO (8); mając na uwadze, że zgodnie z tym planem wdrożeniowym „[u]wolnienia wytworzonych w sposób niezamierzony produktów ubocznych wymienionych w załączniku C (dioksyn, furanów, polichlorowanych bifenyli (PCB), pentachlorobenzenu (PeCB), heksachlorobenzenu oraz, od grudnia 2016 r., polichlorowanych naftalenów (PCN)) podlegają ciągłej minimalizacji, której ostatecznym celem, w przypadkach gdy jest to wykonalne, powinna być ich całkowita eliminacja”;

| G. | mając na uwadze, że Komisja, aby rozwiać obawy dotyczące powstawania dioksyn, zwróciła się do ECHA, na mocy art. 75 ust. 1 akapit drugi lit. g) rozporządzenia (UE) nr 528/2012, o wydanie opinii w celu oszacowania ilości powstających dioksyn i całkowitego udziału w emisji dioksyn w wyniku stosowania rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” w paliwach wykorzystywanych w transporcie drogowym i wodnym oraz wyjaśnienie poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska w związku z narażeniem na dioksyny przez środowisko w wyniku stosowania tej rodziny produktów biobójczych, aby określić, czy ryzyko to można uznać za dopuszczalne, czy też nie; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że Komisja, aby rozwiać obawy dotyczące powstawania dioksyn, zwróciła się do ECHA, na mocy art. 75 ust. 1 akapit drugi lit. g) rozporządzenia (UE) nr 528/2012, o wydanie opinii w celu oszacowania ilości powstających dioksyn i całkowitego udziału w emisji dioksyn w wyniku stosowania rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” w paliwach wykorzystywanych w transporcie drogowym i wodnym oraz wyjaśnienie poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska w związku z narażeniem na dioksyny przez środowisko w wyniku stosowania tej rodziny produktów biobójczych, aby określić, czy ryzyko to można uznać za dopuszczalne, czy też nie;

| H. | mając na uwadze, że w upoważnieniu do zwrócenia się o opinię do ECHA Komisja podkreśla potrzebę wyjaśnienia, czy udzielenie pozwolenia na tę rodzinę produktów biobójczych byłoby zgodne z celami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że w upoważnieniu do zwrócenia się o opinię do ECHA Komisja podkreśla potrzebę wyjaśnienia, czy udzielenie pozwolenia na tę rodzinę produktów biobójczych byłoby zgodne z celami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2019/1021;

| I. | mając na uwadze, że w swojej opinii z 5 lipca 2021 r. (9) w sprawie wniosku złożonego na mocy art. 75 ust. 1 akapit drugi lit. g) ECHA stwierdziła, że na podstawie obecnego stanu wiedzy na temat stosowania C(M)IT/MIT jako środka konserwującego w ropie naftowej i paliwie nie jest możliwe wyciągnięcie wniosków na temat wielkości potencjalnego udziału stosowania C(M)IT/MIT w paliwach w odniesieniu do emisji dioksyn i narażenia na nie ani na temat ryzyka dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska w związku ze stosowaniem dodatków chlorowych, takich jak C(M)IT/MIT w paliwach; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w swojej opinii z 5 lipca 2021 r. (9) w sprawie wniosku złożonego na mocy art. 75 ust. 1 akapit drugi lit. g) ECHA stwierdziła, że na podstawie obecnego stanu wiedzy na temat stosowania C(M)IT/MIT jako środka konserwującego w ropie naftowej i paliwie nie jest możliwe wyciągnięcie wniosków na temat wielkości potencjalnego udziału stosowania C(M)IT/MIT w paliwach w odniesieniu do emisji dioksyn i narażenia na nie ani na temat ryzyka dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska w związku ze stosowaniem dodatków chlorowych, takich jak C(M)IT/MIT w paliwach;

| J. | mając na uwadze, że pomimo wniosku ECHA Komisja uważa, że odmowa udzielenia pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie doprowadziłaby do znacznego zmniejszenia emisji dioksyn w porównaniu z udzieleniem tego pozwolenia, a zatem pozwolenie to byłoby zgodne z zobowiązaniami Unii wynikającymi z konwencji sztokholmskiej i rozporządzenia (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że pomimo wniosku ECHA Komisja uważa, że odmowa udzielenia pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie doprowadziłaby do znacznego zmniejszenia emisji dioksyn w porównaniu z udzieleniem tego pozwolenia, a zatem pozwolenie to byłoby zgodne z zobowiązaniami Unii wynikającymi z konwencji sztokholmskiej i rozporządzenia (UE) 2019/1021;

| K. | mając na uwadze, że zgodnie z rozumowaniem Komisji w wyniku ambicji zawartych w Europejskim Zielonym Ładzie (10) i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (11) w sprawie osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. oczekuje się, że w nadchodzących dekadach znacznie zmniejszy się ogólna ilość paliwa, które może zostać potencjalnie poddane działaniu produktów biobójczych i spalone w silnikach lub systemach grzewczych, co z kolei doprowadziłoby do odpowiedniego zmniejszenia powstawania dioksyn związanych ze stosowaniem rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że zgodnie z rozumowaniem Komisji w wyniku ambicji zawartych w Europejskim Zielonym Ładzie (10) i rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (11) w sprawie osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. oczekuje się, że w nadchodzących dekadach znacznie zmniejszy się ogólna ilość paliwa, które może zostać potencjalnie poddane działaniu produktów biobójczych i spalone w silnikach lub systemach grzewczych, co z kolei doprowadziłoby do odpowiedniego zmniejszenia powstawania dioksyn związanych ze stosowaniem rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”;

| L. | mając na uwadze, że w opinii z 5 lipca 2021 r. ECHA stwierdza, że z literatury bez wątpienia wynika, że pojazdy silnikowe zasilane paliwami zawierającymi chlor są źródłem emisji dioksyn i furanów, oraz że, w przeciwieństwie do rozumowania Komisji, o którym mowa w punkcie K, względny udział nieprzemysłowych źródeł rozproszonych w emisji dioksyn i furanów, w tym transportu, prawdopodobnie wzrośnie pomimo ich wciąż niewielkiego znaczenia w porównaniu z obecnymi dominującymi źródłami; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że w opinii z 5 lipca 2021 r. ECHA stwierdza, że z literatury bez wątpienia wynika, że pojazdy silnikowe zasilane paliwami zawierającymi chlor są źródłem emisji dioksyn i furanów, oraz że, w przeciwieństwie do rozumowania Komisji, o którym mowa w punkcie K, względny udział nieprzemysłowych źródeł rozproszonych w emisji dioksyn i furanów, w tym transportu, prawdopodobnie wzrośnie pomimo ich wciąż niewielkiego znaczenia w porównaniu z obecnymi dominującymi źródłami;

| M. | mając na uwadze, że ECHA w swojej opinii z 5 lipca 2021 r. stwierdza również, że chociaż emisje z ruchu drogowego są niewielkie w porównaniu z obecnymi dominującymi źródłami, należy zauważyć, że ich względne znaczenie w odniesieniu do względnego narażenia ludzi może być wyższe z uwagi na ich rozmieszczenie przestrzenne na gęsto zaludnionych obszarach miejskich, w pobliżu populacji ludzkiej i obszarów zamieszkanych oraz przy mniejszym rozcieńczeniu emisji; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że ECHA w swojej opinii z 5 lipca 2021 r. stwierdza również, że chociaż emisje z ruchu drogowego są niewielkie w porównaniu z obecnymi dominującymi źródłami, należy zauważyć, że ich względne znaczenie w odniesieniu do względnego narażenia ludzi może być wyższe z uwagi na ich rozmieszczenie przestrzenne na gęsto zaludnionych obszarach miejskich, w pobliżu populacji ludzkiej i obszarów zamieszkanych oraz przy mniejszym rozcieńczeniu emisji;

| N. | mając na uwadze, że niepewność naukowa co do poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska wynikającego z narażenia na dioksyny przez środowisko w związku ze stosowaniem rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie pozwala stwierdzić, czy udzielenie pozwolenia na tę rodzinę produktów biobójczych byłoby zgodne z konwencją sztokholmską i rozporządzeniem (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że niepewność naukowa co do poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska wynikającego z narażenia na dioksyny przez środowisko w związku ze stosowaniem rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie pozwala stwierdzić, czy udzielenie pozwolenia na tę rodzinę produktów biobójczych byłoby zgodne z konwencją sztokholmską i rozporządzeniem (UE) 2019/1021;

| O. | mając na uwadze, że Dania i Belgia, zgodnie z art. 44 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 528/2012, zwróciły się do Komisji z wnioskiem o to, aby pozwolenie unijne na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie miało zastosowania na ich terytoriach, w oparciu o przesłanki określone w art. 37 ust. 1 lit. a) i c) tego rozporządzenia, ponieważ obecność związków halogenoorganicznych, takich jak C(M)IT/MIT, w paliwie może powodować powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa; mając na uwadze, że Niemcy, powołując się na ten sam przepis, zwróciły się do Komisji z wnioskiem o dostosowanie warunków tego pozwolenia na swoim terytorium w oparciu o te same przesłanki, tak aby nie zezwalać na stosowanie tych produktów do konserwacji paliw w niekolejowych drogowych pojazdach silnikowych, z wyjątkiem celów badawczych, rozwojowych lub analitycznych; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że Dania i Belgia, zgodnie z art. 44 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 528/2012, zwróciły się do Komisji z wnioskiem o to, aby pozwolenie unijne na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie miało zastosowania na ich terytoriach, w oparciu o przesłanki określone w art. 37 ust. 1 lit. a) i c) tego rozporządzenia, ponieważ obecność związków halogenoorganicznych, takich jak C(M)IT/MIT, w paliwie może powodować powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa; mając na uwadze, że Niemcy, powołując się na ten sam przepis, zwróciły się do Komisji z wnioskiem o dostosowanie warunków tego pozwolenia na swoim terytorium w oparciu o te same przesłanki, tak aby nie zezwalać na stosowanie tych produktów do konserwacji paliw w niekolejowych drogowych pojazdach silnikowych, z wyjątkiem celów badawczych, rozwojowych lub analitycznych;

| P. | mając na uwadze, że Komisja uważa, że wnioski złożone przez Danię, Belgię i Niemcy są uzasadnione względami ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia i życia ludzkiego zgodnie z art. 37 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia (UE) nr 528/2012, ponieważ obecność związków halogenoorganicznych, takich jak C(M)IT/MIT, w paliwie może powodować powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że Komisja uważa, że wnioski złożone przez Danię, Belgię i Niemcy są uzasadnione względami ochrony środowiska oraz ochrony zdrowia i życia ludzkiego zgodnie z art. 37 ust. 1 lit. a) i c) rozporządzenia (UE) nr 528/2012, ponieważ obecność związków halogenoorganicznych, takich jak C(M)IT/MIT, w paliwie może powodować powstawanie dioksyn podczas spalania paliwa;

| Q. | mając na uwadze, że istnieje wyraźna sprzeczność między decyzją Komisji o wydaniu pozwolenia na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”, przy założeniu, że pozwolenie to jest zgodne z celami konwencji sztokholmskiej i rozporządzenia (UE) 2019/1021, jak określono w motywie 9 projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji, a niestosowaniem lub dostosowaniem tego pozwolenia w niektórych państwach członkowskich ze względu na jego potencjalne negatywne skutki dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego wynikające z powstawania dioksyn, jak określono w motywach 10–14 projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że istnieje wyraźna sprzeczność między decyzją Komisji o wydaniu pozwolenia na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”, przy założeniu, że pozwolenie to jest zgodne z celami konwencji sztokholmskiej i rozporządzenia (UE) 2019/1021, jak określono w motywie 9 projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji, a niestosowaniem lub dostosowaniem tego pozwolenia w niektórych państwach członkowskich ze względu na jego potencjalne negatywne skutki dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego wynikające z powstawania dioksyn, jak określono w motywach 10–14 projektu rozporządzenia wykonawczego Komisji;

| R. | mając na uwadze, że wnioski Danii, Belgii i Niemiec, zgodnie z art. 44 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 528/2012, dotyczące tego, aby pozwolenie unijne na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie miało zastosowania lub aby warunki tego pozwolenia zostały dostosowane na ich terytoriach, zostały złożone również dlatego, że istnieją alternatywne rozwiązania dla konserwacji paliwa bez związków halogenoorganicznych (12); |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że wnioski Danii, Belgii i Niemiec, zgodnie z art. 44 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 528/2012, dotyczące tego, aby pozwolenie unijne na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie miało zastosowania lub aby warunki tego pozwolenia zostały dostosowane na ich terytoriach, zostały złożone również dlatego, że istnieją alternatywne rozwiązania dla konserwacji paliwa bez związków halogenoorganicznych (12);

| S. | mając na uwadze, że art. 5 lit. c) konwencji sztokholmskiej stanowi, że aby zmniejszyć całkowite uwolnienia ze źródeł antropogenicznych wszystkich substancji chemicznych wymienionych w załączniku C do konwencji w celu ich ciągłej minimalizacji oraz, tam gdzie jest to wykonalne, ostatecznego wyeliminowania, każda ze stron jako minimum tam, gdzie uzna to za konieczne, wymaga stosowania substytutów lub zmodyfikowanych materiałów, produktów i procesów w celu zapobiegania tworzeniu się i uwalnianiu substancji chemicznych wymienionych w tym załączniku; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że art. 5 lit. c) konwencji sztokholmskiej stanowi, że aby zmniejszyć całkowite uwolnienia ze źródeł antropogenicznych wszystkich substancji chemicznych wymienionych w załączniku C do konwencji w celu ich ciągłej minimalizacji oraz, tam gdzie jest to wykonalne, ostatecznego wyeliminowania, każda ze stron jako minimum tam, gdzie uzna to za konieczne, wymaga stosowania substytutów lub zmodyfikowanych materiałów, produktów i procesów w celu zapobiegania tworzeniu się i uwalnianiu substancji chemicznych wymienionych w tym załączniku;

| T. | mając na uwadze, że art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/1021 zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia środków „mających na celu identyfikację, oznaczanie i minimalizację łącznych uwolnień substancji wymienionych w załączniku III [...], tak aby uwolnienia te zostały jak najszybciej wyeliminowane, jeżeli jest to wykonalne” oraz tam, gdzie uznane to będzie za stosowne, nakładających „obowiązek stosowania zastępczych lub zmodyfikowanych substancji, mieszanin, wyrobów i procesów w celu zapobieżenia powstawaniu i uwalnianiu substancji wymienionych w [tym] załączniku”; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2019/1021 zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia środków „mających na celu identyfikację, oznaczanie i minimalizację łącznych uwolnień substancji wymienionych w załączniku III [...], tak aby uwolnienia te zostały jak najszybciej wyeliminowane, jeżeli jest to wykonalne” oraz tam, gdzie uznane to będzie za stosowne, nakładających „obowiązek stosowania zastępczych lub zmodyfikowanych substancji, mieszanin, wyrobów i procesów w celu zapobieżenia powstawaniu i uwalnianiu substancji wymienionych w [tym] załączniku”;

| U. | mając na uwadze, że zgodnie z opinią Komitetu ds. Produktów Biobójczych z 5 marca 2020 r. jeden ze składników obojętnych rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” został zidentyfikowany jako potencjalnie mający właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego; mając na uwadze, że nie można było jednak stwierdzić, czy ten składnik obojętny spełnia naukowe kryteria określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2017/2100 (13); mając na uwadze, że w odniesieniu do składnika obojętnego, który został zidentyfikowany jako potencjalnie mający właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, eCA (Francja) uruchomi procedurę na mocy rozporządzenia REACH zgodnie z ust. 31 lit. b) noty CA-March18-Doc.7.3.b-final zatytułowanej „The implementation of scientific criteria for the determination of endocrine-disrupting properties in the context of biocidal product authorisation” [Wdrożenie naukowych kryteriów określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego w kontekście pozwoleń na produkty biobójcze]; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że zgodnie z opinią Komitetu ds. Produktów Biobójczych z 5 marca 2020 r. jeden ze składników obojętnych rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” został zidentyfikowany jako potencjalnie mający właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego; mając na uwadze, że nie można było jednak stwierdzić, czy ten składnik obojętny spełnia naukowe kryteria określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2017/2100 (13); mając na uwadze, że w odniesieniu do składnika obojętnego, który został zidentyfikowany jako potencjalnie mający właściwości zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, eCA (Francja) uruchomi procedurę na mocy rozporządzenia REACH zgodnie z ust. 31 lit. b) noty CA-March18-Doc.7.3.b-final zatytułowanej „The implementation of scientific criteria for the determination of endocrine-disrupting properties in the context of biocidal product authorisation” [Wdrożenie naukowych kryteriów określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego w kontekście pozwoleń na produkty biobójcze];

| 1. | uważa, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 528/2012; |
| --- | --- |

1.

| 2. | uważa, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji jest niespójny z prawem Unii, ponieważ nie jest zgodny z celem i treścią rozporządzenia (UE) 2019/1021 ani z wymogami konwencji sztokholmskiej; |
| --- | --- |

2.

| 3. | uważa, że projekt rozporządzenia wykonawczego Komisji udzielającego pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” nie jest proporcjonalny w świetle:






  a) | niepewności naukowej co do poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska związanego z narażeniem na dioksyny przez środowisko w wyniku stosowania rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”; |
| --- | --- | --- |

3.

a)

niepewności naukowej co do poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska związanego z narażeniem na dioksyny przez środowisko w wyniku stosowania rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW”;

| b) | dostępności alternatywnych rozwiązań służących konserwacji paliwa bez związków halogenoorganicznych; oraz |
| --- | --- |

b)

dostępności alternatywnych rozwiązań służących konserwacji paliwa bez związków halogenoorganicznych; oraz

| c) | niedopuszczalnego ryzyka, jakie narażenie na dioksyny stwarza dla zdrowia ludzkiego i środowiska, a także niewystarczających danych do wyciągnięcia wniosku, czy pozwolenie to byłoby zgodne z celami i postanowieniami konwencji sztokholmskiej oraz rozporządzenia (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

c)

niedopuszczalnego ryzyka, jakie narażenie na dioksyny stwarza dla zdrowia ludzkiego i środowiska, a także niewystarczających danych do wyciągnięcia wniosku, czy pozwolenie to byłoby zgodne z celami i postanowieniami konwencji sztokholmskiej oraz rozporządzenia (UE) 2019/1021;

| 4. | uważa, że w związku z powyższym Komisja nie powinna była wydać pozwolenia na rodzinę produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” lub przynajmniej powinna była zażądać od wnioskodawcy dostarczenia większej ilości danych na temat ilości powstających dioksyn i całkowitego udziału w emisji dioksyn w wyniku stosowania tej rodziny produktów biobójczych w paliwach wykorzystywanych w transporcie drogowym i wodnym oraz wskazania poziomu ryzyka dla zdrowia ludzkiego i środowiska wynikającego z narażenia na dioksyny przez środowisko z powodu stosowania tej rodziny produktów biobójczych, aby Komisja mogła określić, czy ryzyko to można uznać za dopuszczalne, czy też nie, z punktu widzenia celów konwencji sztokholmskiej; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa Komisję do wycofania projektu rozporządzenia wykonawczego oraz do przedłożenia komisji nowego projektu; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

6.

---

(1)  Dz.U. L 167 z 27.6.2012, s. 1.

(2)  Dz.U. L 169 z 25.6.2019, s. 45.

(3)  Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.

(4)  Dz.U. L 209 z 31.7.2006, s. 3.

(5)  Dz.U. L 81 z 19.3.2004, s. 37.

(6)  Opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych z 5 marca 2020 r. w sprawie pozwolenia unijnego na rodzinę produktów biobójczych: CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW, grupa produktowa: 6, ECHA/BPC/246/2020.

(7)  Światowa Organizacja Zdrowia (2019): „Preventing disease through healthy environments: Exposure to dioxins and dioxin-like substances: a major public health concern” [Zapobieganie chorobom przez zdrowe środowisko: Narażenie na dioksyny i substancje dioksynopodobne – istotny problem zdrowia publicznego], https://www.who.int/publications/i/item/WHO-CED-PHE-EPE-19.4.4

(8)  Sprawozdanie Komisji z 4 stycznia 2019 r. w sprawie przeglądu i aktualizacji drugiego planu wdrożeniowego Unii Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 850/2004 dotyczącego trwałych zanieczyszczeń organicznych, COM(2018)0848, https://ec.europa.eu/transparency/documents-register/detail?ref=COM(2018)848&lang=pl

(9)  Opinia Komitetu ds. Produktów Biobójczych z 5 lipca 2021 r. na temat wniosku złożonego na mocy art. 75 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 528/2012 w sprawie oceny emisji dioksyn w wyniku stosowania rodziny produktów biobójczych „CMIT/MIT NA BAZIE ROZPUSZCZALNIKÓW” w paliwach stosowanych w transporcie drogowym i wodnym (ECHA/BPC/283/2021).

(10)  Komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r.„Europejski Zielony Ład”, COM(2019)0640.

(11)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).

(12)  Na przykład: aldehyd glutarowy i dimorfolinometan są zatwierdzone dla grupy produktowej 6; w programie przeglądu znajdują się: produkty reakcji paraformaldehydu i 2-hydroksypropyloaminy (w stosunku 3:2) (MBO), 1,2-benzoizotiazol-3(2H)-on (BIT), (etylenodioksy)dimetanol, 2-oktylo-2H-izotiazol-3-on (OIT), 2-metylo-2H-izotiazol-3-on (MIT), pirytionian cynku, 2,2’,2”-(heksahydro- 1,3,5-triazyno- 1,3,5-triyl)trietanol, sól sodowa 1-tlenku pirydyno-2-tiolu.

(13)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/2100 z dnia 4 września 2017 r. ustanawiające naukowe kryteria określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 (Dz.U. L 301 z 17.11.2017, s. 1).

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/13 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/13

---

P9_TA(2022)0435

Dążenie do równouprawnienia osób z niepełnosprawnościami

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. Dążenie do równouprawnienia osób z niepełnosprawnościami (2022/2026(INI))

(2023/C 177/03)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 2, 9, 10, 19, 48, 67 ust. 4, 153, 165, 168, 174 i 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2 i art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 2, 9, 10, 19, 48, 67 ust. 4, 153, 165, 168, 174 i 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „Kartą”), w szczególności jej art. 3, 6, 14, 15, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 34, 35, 40, 41 i 47, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej (zwaną dalej „Kartą”), w szczególności jej art. 3, 6, 14, 15, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 34, 35, 40, 41 i 47,

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady: 1. dotyczącą kształcenia, szkolenia i uczenia się przez całe życie, 2. dotyczącą równouprawnienia płci, 3. dotyczącą równości szans, 4. odnoszącą się do aktywnego wspierania zatrudnienia, 5. w sprawie bezpiecznego i elastycznego zatrudnienia, 6. w sprawie płac, 10. dotyczącą zdrowego, bezpiecznego i dobrze dostosowanego środowiska pracy oraz ochrony danych, 11. dotyczącą opieki nad dziećmi i wsparcia dla dzieci, 14. w sprawie dochodu minimalnego, a także 17. dotyczącą integracji osób z niepełnosprawnościami, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady: 1. dotyczącą kształcenia, szkolenia i uczenia się przez całe życie, 2. dotyczącą równouprawnienia płci, 3. dotyczącą równości szans, 4. odnoszącą się do aktywnego wspierania zatrudnienia, 5. w sprawie bezpiecznego i elastycznego zatrudnienia, 6. w sprawie płac, 10. dotyczącą zdrowego, bezpiecznego i dobrze dostosowanego środowiska pracy oraz ochrony danych, 11. dotyczącą opieki nad dziećmi i wsparcia dla dzieci, 14. w sprawie dochodu minimalnego, a także 17. dotyczącą integracji osób z niepełnosprawnościami,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i jej wejście w życie 21 stycznia 2011 r. zgodnie z decyzją Rady 2010/48/WE z 26 listopada 2009 r. w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i jej wejście w życie 21 stycznia 2011 r. zgodnie z decyzją Rady 2010/48/WE z 26 listopada 2009 r. w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (1),

| — | uwzględniając komentarze ogólne w sprawie praw osób z niepełnosprawnościami, stanowiące miarodajne wytyczne dotyczące wdrażania tych praw, szczególności komentarz ogólny nr 2 z 22 maja 2014 r. na temat dostępności, nr 3 z 25 listopada 2016 r. na temat kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami, nr 4 z 25 listopada 2016 r. na temat prawa do edukacji włączającej, nr 5 z 27 października 2017 r. na temat niezależnego życia i włączenia do społeczności, nr 6 z 26 kwietnia 2018 r. na temat równości i niedyskryminacji oraz nr 7 z 9 listopada 2018 r. na temat uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, w tym dzieci z niepełnosprawnościami, we wdrażaniu i monitorowaniu Konwencji za pośrednictwem reprezentujących je organizacji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komentarze ogólne w sprawie praw osób z niepełnosprawnościami, stanowiące miarodajne wytyczne dotyczące wdrażania tych praw, szczególności komentarz ogólny nr 2 z 22 maja 2014 r. na temat dostępności, nr 3 z 25 listopada 2016 r. na temat kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami, nr 4 z 25 listopada 2016 r. na temat prawa do edukacji włączającej, nr 5 z 27 października 2017 r. na temat niezależnego życia i włączenia do społeczności, nr 6 z 26 kwietnia 2018 r. na temat równości i niedyskryminacji oraz nr 7 z 9 listopada 2018 r. na temat uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, w tym dzieci z niepełnosprawnościami, we wdrażaniu i monitorowaniu Konwencji za pośrednictwem reprezentujących je organizacji,

| — | uwzględniając kodeks postępowania pomiędzy Radą, państwami członkowskimi i Komisją zawierający wewnętrzne ustalenia dotyczące wdrażania przez Unię Europejską i reprezentowania Unii Europejskiej w odniesieniu do Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając kodeks postępowania pomiędzy Radą, państwami członkowskimi i Komisją zawierający wewnętrzne ustalenia dotyczące wdrażania przez Unię Europejską i reprezentowania Unii Europejskiej w odniesieniu do Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych (2),

| — | uwzględniając przyjęte przez Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami uwagi końcowe z 2 października 2015 r. dotyczące wstępnego sprawozdania UE oraz listę kwestii przedłożoną przez Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami 20 kwietnia 2022 r. przed złożeniem drugiego i trzeciego sprawozdania okresowego Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przyjęte przez Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami uwagi końcowe z 2 października 2015 r. dotyczące wstępnego sprawozdania UE oraz listę kwestii przedłożoną przez Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami 20 kwietnia 2022 r. przed złożeniem drugiego i trzeciego sprawozdania okresowego Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

| — | uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (europejska konwencja praw człowieka), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (europejska konwencja praw człowieka),

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW),

| — | uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,

| — | uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i jej cele zrównoważonego rozwoju, w szczególności wyraźne odniesienia do niepełnosprawności zawarte w celach nr 1 i 2 dotyczących wyeliminowania ubóstwa i głodu, w celu nr 3 dotyczącym zdrowia, celu nr 4 dotyczącym edukacji, celu nr 8 dotyczącym wzrostu i zatrudnienia, celu nr 10 dotyczącym zmniejszenia nierówności, celu nr 11 dotyczącym dostępności osiedli ludzkich oraz celu nr 17 odnoszącym się do gromadzenia danych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i jej cele zrównoważonego rozwoju, w szczególności wyraźne odniesienia do niepełnosprawności zawarte w celach nr 1 i 2 dotyczących wyeliminowania ubóstwa i głodu, w celu nr 3 dotyczącym zdrowia, celu nr 4 dotyczącym edukacji, celu nr 8 dotyczącym wzrostu i zatrudnienia, celu nr 10 dotyczącym zmniejszenia nierówności, celu nr 11 dotyczącym dostępności osiedli ludzkich oraz celu nr 17 odnoszącym się do gromadzenia danych,

| — | uwzględniając sprawozdania jednostki UN Women w sprawie kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami, w szczególności jej sprawozdanie z 1 lipca 2021 r. pt. „COVID-19, gender, and disability checklist: preventing and addressing gender-based violence against women, girls, and gender non-conforming persons with disabilities during the covid-19 pandemic” [Lista kontrolna Covid-19, płci społeczno-kulturowej oraz niepełnosprawności: zapobieganie przemocy ze względu na płeć wobec kobiet, dziewcząt i osób niebinarnych z niepełnosprawnościami podczas pandemii COVID-19 oraz zwalczanie tej przemocy] (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdania jednostki UN Women w sprawie kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami, w szczególności jej sprawozdanie z 1 lipca 2021 r. pt. „COVID-19, gender, and disability checklist: preventing and addressing gender-based violence against women, girls, and gender non-conforming persons with disabilities during the covid-19 pandemic” [Lista kontrolna Covid-19, płci społeczno-kulturowej oraz niepełnosprawności: zapobieganie przemocy ze względu na płeć wobec kobiet, dziewcząt i osób niebinarnych z niepełnosprawnościami podczas pandemii COVID-19 oraz zwalczanie tej przemocy] (3),

| — | uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska),

| — | uwzględniając dochodzenie strategiczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące zapewniania osobom z niepełnosprawnościami dostępu do stron internetowych Komisji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając dochodzenie strategiczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące zapewniania osobom z niepełnosprawnościami dostępu do stron internetowych Komisji,

| — | uwzględniając przyjęty przez Radę środek ustanawiający Zmienione ramy UE wymagane na mocy art. 33 ust. 2 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając przyjęty przez Radę środek ustanawiający Zmienione ramy UE wymagane na mocy art. 33 ust. 2 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych,

| — | uwzględniając raport Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 marca 2019 r. pt.: „Rzeczywiste prawa osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego” (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając raport Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 marca 2019 r. pt.: „Rzeczywiste prawa osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego” (4),

| — | uwzględniając dochodzenie strategiczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące monitorowania przez Komisję środków unijnych mających wspierać prawo do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami i osób starszych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając dochodzenie strategiczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące monitorowania przez Komisję środków unijnych mających wspierać prawo do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami i osób starszych,

| — | uwzględniając sprawozdanie na temat praw podstawowych za rok 2021 i sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej za rok 2022, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie na temat praw podstawowych za rok 2021 i sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej za rok 2022,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 11 grudnia 2019 r. pt. „Kształtowanie programu UE w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2020–2030” (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 11 grudnia 2019 r. pt. „Kształtowanie programu UE w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2020–2030” (5),

| — | uwzględniając wskaźnik równouprawnienia płci za 2021 r. opracowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wskaźnik równouprawnienia płci za 2021 r. opracowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn,

| — | uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (6),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/818 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2021–2027) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1295/2013 (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/818 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2021–2027) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1295/2013 (7),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW (8),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 z 26 października 2016 r. w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 z 26 października 2016 r. w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego (9),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku (10),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z 11 grudnia 2018 r. ustanawiającą Europejski kodeks łączności elektronicznej (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z 11 grudnia 2018 r. ustanawiającą Europejski kodeks łączności elektronicznej (11),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (12),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów (13),

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (14),

| — | uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2019/786 z 8 maja 2019 r. w sprawie renowacji budynków (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2019/786 z 8 maja 2019 r. w sprawie renowacji budynków (15),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 2 grudnia 2020 r. pt. „Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej – Wachlarz możliwości” (SWD(2020)0540), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 2 grudnia 2020 r. pt. „Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej – Wachlarz możliwości” (SWD(2020)0540),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 7 października 2020 r. pt. „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 7 października 2020 r. pt. „Unia równości: unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów” (COM(2020)0620),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101), w szczególności jego sześć inicjatyw przewodnich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 3 marca 2021 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030” (COM(2021)0101), w szczególności jego sześć inicjatyw przewodnich,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 19 maja 2022 r. w sprawie unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2022 r. (COM(2022)0234), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 19 maja 2022 r. w sprawie unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2022 r. (COM(2022)0234),

| — | uwzględniając zmienioną Europejską kartę społeczną, a w szczególności jej art. 15 dotyczący prawa osób z niepełnosprawnościami do niezależności, integracji społecznej i udziału w życiu społeczności; |
| --- | --- |

—

uwzględniając zmienioną Europejską kartę społeczną, a w szczególności jej art. 15 dotyczący prawa osób z niepełnosprawnościami do niezależności, integracji społecznej i udziału w życiu społeczności;

| — | uwzględniając wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (COM(2008)0426) oraz stanowisko Parlamentu w tej sprawie z 2 kwietnia 2009 r. (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (COM(2008)0426) oraz stanowisko Parlamentu w tej sprawie z 2 kwietnia 2009 r. (16),

| — | uwzględniając zalecenie Rady z 4 czerwca 1998 r. w sprawie karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady z 4 czerwca 1998 r. w sprawie karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych (17),

| — | uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (18),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 5 grudnia 2019 r. w sprawie rynków pracy sprzyjających włączeniu społecznemu: Poprawa zatrudnienia osób w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy (19); |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 5 grudnia 2019 r. w sprawie rynków pracy sprzyjających włączeniu społecznemu: Poprawa zatrudnienia osób w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy (19);

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 9 grudnia 2021 r. zatytułowany „Budowanie gospodarki służącej ludziom: plan działania na rzecz gospodarki społecznej” (SWD(2021)0373), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 9 grudnia 2021 r. zatytułowany „Budowanie gospodarki służącej ludziom: plan działania na rzecz gospodarki społecznej” (SWD(2021)0373),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 23 czerwca 2022 r. w sprawie wdrażania środków włączenia społecznego w programie Erasmus+ w latach 2014–2020 (20), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 23 czerwca 2022 r. w sprawie wdrażania środków włączenia społecznego w programie Erasmus+ w latach 2014–2020 (20),

| — | uwzględniając stanowisko Parlamentu z 3 maja 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie wyboru posłów do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, uchylającego decyzję Rady (76/787/EWWiS, EWG, Euratom) oraz Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich (21), |
| --- | --- |

—

uwzględniając stanowisko Parlamentu z 3 maja 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie wyboru posłów do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich, uchylającego decyzję Rady (76/787/EWWiS, EWG, Euratom) oraz Akt dotyczący wyborów przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich (21),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie ochrony w UE dzieci i młodzieży uciekających przed wojną w Ukrainie (22), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie ochrony w UE dzieci i młodzieży uciekających przed wojną w Ukrainie (22),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2022 r. w sprawie skutków społecznych i gospodarczych dla UE związanych z rosyjską wojną w Ukrainie – zwiększanie zdolności UE do działania (23), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 19 maja 2022 r. w sprawie skutków społecznych i gospodarczych dla UE związanych z rosyjską wojną w Ukrainie – zwiększanie zdolności UE do działania (23),

| — | uwzględniając rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (24), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (24),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 14 grudnia 2021 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zwalczania przemocy ze względu na płeć: cyberprzemoc (25), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 14 grudnia 2021 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zwalczania przemocy ze względu na płeć: cyberprzemoc (25),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (26), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (26),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 7 października 2021 r. w sprawie ochrony osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem petycji: zdobyte doświadczenia (27), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 7 października 2021 r. w sprawie ochrony osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem petycji: zdobyte doświadczenia (27),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci (28), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci (28),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2021 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (29), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 10 marca 2021 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy w świetle Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (29),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 lipca 2020 r. w sprawie praw osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich rodzin w dobie kryzysu związanego z pandemią COVID-19 (30), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 lipca 2020 r. w sprawie praw osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich rodzin w dobie kryzysu związanego z pandemią COVID-19 (30),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (31), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 17 kwietnia 2020 r. w sprawie skoordynowanych działań UE na rzecz walki z pandemią COVID-19 i jej skutkami (31),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 18 czerwca 2020 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych na okres po roku 2020 (32), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 18 czerwca 2020 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych na okres po roku 2020 (32),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 października 2017 r. w sprawie systemów penitencjarnych i warunków panujących w zakładach karnych (33), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 października 2017 r. w sprawie systemów penitencjarnych i warunków panujących w zakładach karnych (33),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 29 listopada 2018 r. w sprawie sytuacji kobiet niepełnosprawnych (34), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 29 listopada 2018 r. w sprawie sytuacji kobiet niepełnosprawnych (34),

| — | uwzględniając badanie pt. „Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a osoby z niepełnosprawnościami w Unii Europejskiej”, opublikowane 3 listopada 2016 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (35), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a osoby z niepełnosprawnościami w Unii Europejskiej”, opublikowane 3 listopada 2016 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (35),

| — | uwzględniając badanie pt. „Edukacja włączająca dla uczniów z niepełnosprawnościami” opublikowane 15 września 2017 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (36), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Edukacja włączająca dla uczniów z niepełnosprawnościami” opublikowane 15 września 2017 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (36),

| — | uwzględniając badanie pt. „Rola ochronna Komisji Petycji w kontekście wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych”, opublikowane 9 października 2015 r. (37) przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, a także jego aktualizacje z lat 2016, 2017 i 2018, |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Rola ochronna Komisji Petycji w kontekście wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych”, opublikowane 9 października 2015 r. (37) przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, a także jego aktualizacje z lat 2016, 2017 i 2018,

| — | uwzględniając szczegółową analizę pt. „Europejski akt prawny w sprawie dostępności”, opublikowaną 15 sierpnia 2016 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (38), |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczegółową analizę pt. „Europejski akt prawny w sprawie dostępności”, opublikowaną 15 sierpnia 2016 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (38),

| — | uwzględniając badanie pt. „Transport i turystyka dla osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej możliwości poruszania się”, opublikowane 8 maja 2018 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (39), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Transport i turystyka dla osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej możliwości poruszania się”, opublikowane 8 maja 2018 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (39),

| — | uwzględniając badanie pt. „Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności na okres po 2020 r.”, opublikowane 15 lipca 2020 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (40), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności na okres po 2020 r.”, opublikowane 15 lipca 2020 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej (40),

| — | uwzględniając badanie pt. „Wdrażanie przez UE uwag końcowych z 2015 r. Komitetu Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami” opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej 2 grudnia 2021 r. (41), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie pt. „Wdrażanie przez UE uwag końcowych z 2015 r. Komitetu Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami” opublikowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej 2 grudnia 2021 r. (41),

| — | uwzględniając wyjazd delegacji ad hoc Parlamentu Europejskiego na 15. Konferencję Państw-Stron Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (COSP) w dniach 14–16 czerwca 2022 r. w Nowym Jorku w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Petycji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyjazd delegacji ad hoc Parlamentu Europejskiego na 15. Konferencję Państw-Stron Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (COSP) w dniach 14–16 czerwca 2022 r. w Nowym Jorku w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Petycji,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 10/2021 z dnia 26 maja 2021 r. pt. „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE – czas, by za słowami poszły czyny” (42), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 10/2021 z dnia 26 maja 2021 r. pt. „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE – czas, by za słowami poszły czyny” (42),

| — | uwzględniając cel strategii „Europa 2020” w zakresie ubóstwa, deklarację z Porto, komunikat Komisji z 4 marca 2021 r. pt. „Plan działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych” (COM(2021)0102) oraz jego cel na 2030 r. dotyczący walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cel strategii „Europa 2020” w zakresie ubóstwa, deklarację z Porto, komunikat Komisji z 4 marca 2021 r. pt. „Plan działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych” (COM(2021)0102) oraz jego cel na 2030 r. dotyczący walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym,

| — | uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (43), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE z 29 czerwca 2000 r. wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (43),

| — | uwzględniając rozporządzenia ustanawiające przepisy dotyczące unijnych programów finansowania w wieloletnich ramach finansowych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego, Inicjatywy na rzecz Zatrudnienia Ludzi Młodych, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, programu Erasmus oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, które zapewniają pomoc finansową UE na poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnościami, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenia ustanawiające przepisy dotyczące unijnych programów finansowania w wieloletnich ramach finansowych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego, Inicjatywy na rzecz Zatrudnienia Ludzi Młodych, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, programu Erasmus oraz Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, które zapewniają pomoc finansową UE na poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnościami,

| — | uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2018/951 z 22 czerwca 2018 r. w sprawie norm dotyczących organów ds. równości (44), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Komisji (UE) 2018/951 z 22 czerwca 2018 r. w sprawie norm dotyczących organów ds. równości (44),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 15 listopada 2010 r. pt. „Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 – Odnowione zobowiązanie do budowania Europy bez barier” (COM(2010)0636), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 15 listopada 2010 r. pt. „Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 – Odnowione zobowiązanie do budowania Europy bez barier” (COM(2010)0636),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 2 lutego 2017 r. pt. „Sprawozdanie z postępów w realizacji europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności (2010–2020)” (SWD(2017)0029), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 2 lutego 2017 r. pt. „Sprawozdanie z postępów w realizacji europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności (2010–2020)” (SWD(2017)0029),

| — | uwzględniając inicjatywę projektu pilotażowego Komisji dotyczącego unijnej karty osoby z niepełnosprawnością, przeprowadzoną w latach 2016–2018 w ośmiu państwach członkowskich, oraz sporządzone w maju 2021 r. badanie oceniające realizację działań pilotażowych dotyczących unijnej karty osoby z niepełnosprawnością i związanych z nią korzyści, |
| --- | --- |

—

uwzględniając inicjatywę projektu pilotażowego Komisji dotyczącego unijnej karty osoby z niepełnosprawnością, przeprowadzoną w latach 2016–2018 w ośmiu państwach członkowskich, oraz sporządzone w maju 2021 r. badanie oceniające realizację działań pilotażowych dotyczących unijnej karty osoby z niepełnosprawnością i związanych z nią korzyści,

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 20 listopada 2020 r. pt. „Ocena europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020” (SWD(2020)0289), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 20 listopada 2020 r. pt. „Ocena europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020” (SWD(2020)0289),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 19 marca 2021 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2000/43/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne („dyrektywa w sprawie równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe”) oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”) (COM(2021)0139), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 19 marca 2021 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2000/43/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne („dyrektywa w sprawie równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe”) oraz dyrektywy Rady 2000/78/WE ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy („dyrektywa w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy”) (COM(2021)0139),

| — | uwzględniając dokument programowy Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) z 21 marca 2022 r. pt. „People with disabilities and the COVID-19 pandemic: Findings from the Living, working and COVID-19 e-survey [Osoby z niepełnosprawnościami a pandemia COVID-19: wyniki internetowego badania dotyczącego wpływu COVID-19 na życie i pracę], |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument programowy Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) z 21 marca 2022 r. pt. „People with disabilities and the COVID-19 pandemic: Findings from the Living, working and COVID-19 e-survey [Osoby z niepełnosprawnościami a pandemia COVID-19: wyniki internetowego badania dotyczącego wpływu COVID-19 na życie i pracę],

| — | uwzględniając sprawozdanie z badań prowadzonych przez Eurofound z 19 kwietnia 2021 r. pt. „Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States” [Niepełnosprawność a integracja na rynku pracy: tendencje w polityce i wsparcie w państwach członkowskich UE], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z badań prowadzonych przez Eurofound z 19 kwietnia 2021 r. pt. „Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States” [Niepełnosprawność a integracja na rynku pracy: tendencje w polityce i wsparcie w państwach członkowskich UE],

| — | uwzględniając dokument orientacyjny Eurofound z 30 listopada 2018 r. pt. „The social and employment situation of people with disabilities” [Sytuacja społeczna i sytuacja w zakresie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami], |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument orientacyjny Eurofound z 30 listopada 2018 r. pt. „The social and employment situation of people with disabilities” [Sytuacja społeczna i sytuacja w zakresie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami],

| — | uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (45), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie Rady (UE) 2021/1004 z 14 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia europejskiej gwarancji dla dzieci (45),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisję Petycji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisję Petycji,

| — | uwzględniając pismo Komisji Kultury i Edukacji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pismo Komisji Kultury i Edukacji,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0284/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A9-0284/2022),

| A. | mając na uwadze, że według dostępnych danych w UE jest około 87 mln osób z jakąś formą niepełnosprawności, w tym ponad 24 mln osób o znacznym stopniu niepełnosprawności; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że według dostępnych danych w UE jest około 87 mln osób z jakąś formą niepełnosprawności, w tym ponad 24 mln osób o znacznym stopniu niepełnosprawności;

| B. | mając na uwadze, że według strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 w placówkach opiekuńczych żyje ponad milion dzieci i dorosłych z niepełnosprawnościami w wieku poniżej 65 roku życia i ponad dwa miliony dorosłych z niepełnosprawnościami w wieku powyżej 65 roku życia; mając na uwadze, że istnieje związek między wzrostem liczby osób niepełnosprawnych a starzeniem się społeczeństwa europejskiego, co należy uwzględnić w polityce UE; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że według strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 w placówkach opiekuńczych żyje ponad milion dzieci i dorosłych z niepełnosprawnościami w wieku poniżej 65 roku życia i ponad dwa miliony dorosłych z niepełnosprawnościami w wieku powyżej 65 roku życia; mając na uwadze, że istnieje związek między wzrostem liczby osób niepełnosprawnych a starzeniem się społeczeństwa europejskiego, co należy uwzględnić w polityce UE;

| C. | mając na uwadze, że według strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 zatrudnienie znajduje 50,8 % osób z niepełnosprawnościami w porównaniu z 75 % osób bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że według strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 w ocenie strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 „zatrudnienie stanowi jeden z pięciu głównych priorytetów polityki dotyczącej przyszłych działań”; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że według strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 zatrudnienie znajduje 50,8 % osób z niepełnosprawnościami w porównaniu z 75 % osób bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że według strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 w ocenie strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 „zatrudnienie stanowi jeden z pięciu głównych priorytetów polityki dotyczącej przyszłych działań”;

| D. | mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami żyjące w UE nadal spotykają się z dyskryminacją, w tym z odmową racjonalnych usprawnień, z nękaniem oraz wielorakimi i intersekcjonalnymi formami dyskryminacji we wszystkich dziedzinach życia, w tym z niekorzystnymi warunkami społeczno-gospodarczymi, izolacją społeczną, nadużyciami i przemocą, także przemocą ze względu na płeć, przymusową sterylizacją i przymusową aborcją, brakiem dostępu do usług świadczonych w społeczności, niską jakością warunków mieszkaniowych, instytucjonalizacją, nieodpowiednią opieką zdrowotną oraz odmową możliwości wnoszenia wkładu i aktywnego zaangażowania w życie społeczne (46); |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami żyjące w UE nadal spotykają się z dyskryminacją, w tym z odmową racjonalnych usprawnień, z nękaniem oraz wielorakimi i intersekcjonalnymi formami dyskryminacji we wszystkich dziedzinach życia, w tym z niekorzystnymi warunkami społeczno-gospodarczymi, izolacją społeczną, nadużyciami i przemocą, także przemocą ze względu na płeć, przymusową sterylizacją i przymusową aborcją, brakiem dostępu do usług świadczonych w społeczności, niską jakością warunków mieszkaniowych, instytucjonalizacją, nieodpowiednią opieką zdrowotną oraz odmową możliwości wnoszenia wkładu i aktywnego zaangażowania w życie społeczne (46);

| E. | mając na uwadze, że tylko 22 z 27 państw członkowskich podpisały i ratyfikowały protokół fakultatywny do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (47); mając na uwadze, że Parlament w kilku rezolucjach monitorował i promował wdrażanie Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, wzywając do jej pełnego wdrożenia i podnoszenia świadomości na temat zawartych w niej praw; mając na uwadze, że Parlament Europejski podkreślił również, iż protokół fakultatywny do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych powinien zostać ratyfikowany zarówno przez państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, jak i przez UE, gdyż dzięki temu możliwe będzie kontrolowanie indywidualnych lub systemowych przypadków dyskryminacji; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że tylko 22 z 27 państw członkowskich podpisały i ratyfikowały protokół fakultatywny do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (47); mając na uwadze, że Parlament w kilku rezolucjach monitorował i promował wdrażanie Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, wzywając do jej pełnego wdrożenia i podnoszenia świadomości na temat zawartych w niej praw; mając na uwadze, że Parlament Europejski podkreślił również, iż protokół fakultatywny do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych powinien zostać ratyfikowany zarówno przez państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, jak i przez UE, gdyż dzięki temu możliwe będzie kontrolowanie indywidualnych lub systemowych przypadków dyskryminacji;

| F. | mając na uwadze, że podstawą Europy dostępnej i sprzyjającej włączeniu społecznemu osób z niepełnosprawnościami jest Unia, w której wszystkie państwa członkowskie uznają status osób z niepełnosprawnościami i umożliwiają tym osobom pełne korzystanie ze swobody przemieszczania się; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami w całej swojej różnorodności mają prawo do korzystania z przysługujących im praw podstawowych na równych zasadach ze wszystkimi; mając na uwadze, że pełny i skuteczny udział osób z niepełnosprawnościami we wszystkich dziedzinach życia oraz sferach życia społecznego ma zasadnicze znaczenie dla korzystania z przysługujących im praw podstawowych; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że podstawą Europy dostępnej i sprzyjającej włączeniu społecznemu osób z niepełnosprawnościami jest Unia, w której wszystkie państwa członkowskie uznają status osób z niepełnosprawnościami i umożliwiają tym osobom pełne korzystanie ze swobody przemieszczania się; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami w całej swojej różnorodności mają prawo do korzystania z przysługujących im praw podstawowych na równych zasadach ze wszystkimi; mając na uwadze, że pełny i skuteczny udział osób z niepełnosprawnościami we wszystkich dziedzinach życia oraz sferach życia społecznego ma zasadnicze znaczenie dla korzystania z przysługujących im praw podstawowych;

| G. | mając na uwadze, że Komisja nie podjęła skutecznych działań w celu zapewnienia harmonizacji prawa z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych; mając na uwadze, że dotychczas nie dokonano przeglądu obowiązującego prawodawstwa i polityki ani przeglądu wytycznych dotyczących oceny skutków przed przedstawieniem wniosku ustawodawczego; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że Komisja nie podjęła skutecznych działań w celu zapewnienia harmonizacji prawa z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych; mając na uwadze, że dotychczas nie dokonano przeglądu obowiązującego prawodawstwa i polityki ani przeglądu wytycznych dotyczących oceny skutków przed przedstawieniem wniosku ustawodawczego;

| H. | mając na uwadze, że brak wspólnej unijnej definicji niepełnosprawności stanowi główną przeszkodę dla kodyfikacji oceny niepełnosprawności i wzajemnego uznawania krajowych decyzji w kwestiach związanych z niepełnosprawnością, w szczególności w zakresie kwalifikowalności do dostępu do określonych udogodnień i usług w dziedzinie zabezpieczenia społecznego; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że brak wspólnej unijnej definicji niepełnosprawności stanowi główną przeszkodę dla kodyfikacji oceny niepełnosprawności i wzajemnego uznawania krajowych decyzji w kwestiach związanych z niepełnosprawnością, w szczególności w zakresie kwalifikowalności do dostępu do określonych udogodnień i usług w dziedzinie zabezpieczenia społecznego;

| I. | mając na uwadze, że dostępność wiarygodnych i zdezagregowanych danych na temat osób z niepełnosprawnościami na szczeblu UE jest bardzo ograniczona; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że dostępność wiarygodnych i zdezagregowanych danych na temat osób z niepełnosprawnościami na szczeblu UE jest bardzo ograniczona;

| J. | mając na uwadze, że Komisja przedstawiła ambitny program w ramach strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Komisja przedstawiła ambitny program w ramach strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030;

| K. | mając na uwadze, że według Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej obowiązujące przepisy UE dotyczące praw osób z niepełnosprawnościami nie są skutecznie wdrażane i egzekwowane; mając na uwadze, że przepisy UE nie obejmują wielorakich i krzyżowych form dyskryminacji oraz że nadal istnieją luki w monitorowaniu przypadków dyskryminacji; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że według Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej obowiązujące przepisy UE dotyczące praw osób z niepełnosprawnościami nie są skutecznie wdrażane i egzekwowane; mając na uwadze, że przepisy UE nie obejmują wielorakich i krzyżowych form dyskryminacji oraz że nadal istnieją luki w monitorowaniu przypadków dyskryminacji;

| L. | mając na uwadze, że instytucje UE powinny wzmocnić zorganizowany proces konsultacji z osobami z niepełnosprawnościami i ich organizacjami przedstawicielskimi, gwarantując prawo do informacji i dostępności takich procesów, zarówno pod względem dostępności cyfrowej platform internetowych, terminów przekazywania informacji zwrotnych, jak i zapewnienia wkładu na etapach procesu legislacyjnego, na których wkład może nadal mieć istotne znaczenie; mając na uwadze, że nadal nie jest jasne, w jaki sposób wkład ten będzie przetwarzany i odzwierciedlony w ostatecznych wnioskach; mając na uwadze, że państwa członkowskie i kraje spoza UE, w szczególności kraje kandydujące, również powinny zrobić więcej w tym zakresie; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że instytucje UE powinny wzmocnić zorganizowany proces konsultacji z osobami z niepełnosprawnościami i ich organizacjami przedstawicielskimi, gwarantując prawo do informacji i dostępności takich procesów, zarówno pod względem dostępności cyfrowej platform internetowych, terminów przekazywania informacji zwrotnych, jak i zapewnienia wkładu na etapach procesu legislacyjnego, na których wkład może nadal mieć istotne znaczenie; mając na uwadze, że nadal nie jest jasne, w jaki sposób wkład ten będzie przetwarzany i odzwierciedlony w ostatecznych wnioskach; mając na uwadze, że państwa członkowskie i kraje spoza UE, w szczególności kraje kandydujące, również powinny zrobić więcej w tym zakresie;

| M. | mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami, które pozbawiono zdolności do czynności prawnych lub których zdolność do czynności prawnych została ograniczona, mogą nie mieć możliwości korzystania ze swoich praw podstawowych, w tym prawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości, prawa do głosowania i kandydowania w wyborach, do decydowania o miejscu zamieszkania i do podpisania jakiejkolwiek umowy; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami, które pozbawiono zdolności do czynności prawnych lub których zdolność do czynności prawnych została ograniczona, mogą nie mieć możliwości korzystania ze swoich praw podstawowych, w tym prawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości, prawa do głosowania i kandydowania w wyborach, do decydowania o miejscu zamieszkania i do podpisania jakiejkolwiek umowy;

| N. | mając na uwadze, że dostęp do wymiaru sprawiedliwości to niezbędny element praworządności i prawo podstawowe oraz warunek wstępny korzystania z innych praw człowieka, takich jak równość wobec prawa i prawo do rzetelnego procesu sądowego; mając na uwadze, że art. 13 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania osobom z niepełnosprawnościami skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości na równych zasadach z innymi osobami oraz poprzez zapewnienie dostosowań proceduralnych, przy czym należy zapewnić odpowiednie szkolenia dla personelu zatrudnionego w administracji wymiaru sprawiedliwości; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że dostęp do wymiaru sprawiedliwości to niezbędny element praworządności i prawo podstawowe oraz warunek wstępny korzystania z innych praw człowieka, takich jak równość wobec prawa i prawo do rzetelnego procesu sądowego; mając na uwadze, że art. 13 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych zobowiązuje państwa członkowskie do zagwarantowania osobom z niepełnosprawnościami skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości na równych zasadach z innymi osobami oraz poprzez zapewnienie dostosowań proceduralnych, przy czym należy zapewnić odpowiednie szkolenia dla personelu zatrudnionego w administracji wymiaru sprawiedliwości;

| O. | mając na uwadze, że istnienie niepełnosprawności samo w sobie nie uzasadnia pozbawienia danej osoby zdolności do czynności prawnych; mając na uwadze, że wszelkie środki ograniczające zdolność tych osób do czynności prawnych muszą być dostosowane do sytuacji i proporcjonalne do ich potrzeb oraz mogą być podejmowane jedynie pod pewnymi warunkami, z zastrzeżeniem pewnych gwarancji; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że istnienie niepełnosprawności samo w sobie nie uzasadnia pozbawienia danej osoby zdolności do czynności prawnych; mając na uwadze, że wszelkie środki ograniczające zdolność tych osób do czynności prawnych muszą być dostosowane do sytuacji i proporcjonalne do ich potrzeb oraz mogą być podejmowane jedynie pod pewnymi warunkami, z zastrzeżeniem pewnych gwarancji;

| P. | mając na uwadze, że według sprawozdania Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 2019 r. pt. „Rzeczywiste prawa osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego” około 800 000 obywateli UE zostało pozbawionych prawa do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego z powodu niepełnosprawności lub problemów ze zdrowiem psychicznym, a miliony obywateli UE nie są w stanie oddać głosu w wyborach do Parlamentu Europejskiego ze względu na bariery techniczne lub brak odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, które nie odpowiadają potrzebom wynikającym z jednej lub kilku niepełnosprawności; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że według sprawozdania Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 2019 r. pt. „Rzeczywiste prawa osób z niepełnosprawnościami do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego” około 800 000 obywateli UE zostało pozbawionych prawa do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego z powodu niepełnosprawności lub problemów ze zdrowiem psychicznym, a miliony obywateli UE nie są w stanie oddać głosu w wyborach do Parlamentu Europejskiego ze względu na bariery techniczne lub brak odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, które nie odpowiadają potrzebom wynikającym z jednej lub kilku niepełnosprawności;

| Q. | mając na uwadze, że w czternastu państwach członkowskich osoby z niepełnosprawnościami pozostające pod całkowitą lub częściową opieką są pozbawione prawa do głosowania (48); mając na uwadze, że mogą one korzystać z prawa do kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego tylko w siedmiu państwach członkowskich; mając na uwadze, że jest to wyraźnie sprzeczne z art. 39 i 40 Karty; mając na uwadze, że wiele barier w dostępie nadal uniemożliwia osobom z niepełnosprawnościami udział w wyborach; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że w czternastu państwach członkowskich osoby z niepełnosprawnościami pozostające pod całkowitą lub częściową opieką są pozbawione prawa do głosowania (48); mając na uwadze, że mogą one korzystać z prawa do kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego tylko w siedmiu państwach członkowskich; mając na uwadze, że jest to wyraźnie sprzeczne z art. 39 i 40 Karty; mając na uwadze, że wiele barier w dostępie nadal uniemożliwia osobom z niepełnosprawnościami udział w wyborach;

| R. | mając na uwadze, że pandemia wywarła poważny wpływ na dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży, zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami mieszkające w placówkach opiekuńczych odczuły także skutki pandemii COVID-19 dotkliwiej niż inne osoby, z uwagi na ogólną praktykę zakazu wizyt w takich placówkach; mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą zwiększyć wysiłki na rzecz poprawy warunków życia osób z niepełnosprawnościami podczas przyszłych pandemii; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że pandemia wywarła poważny wpływ na dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży, zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami mieszkające w placówkach opiekuńczych odczuły także skutki pandemii COVID-19 dotkliwiej niż inne osoby, z uwagi na ogólną praktykę zakazu wizyt w takich placówkach; mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą zwiększyć wysiłki na rzecz poprawy warunków życia osób z niepełnosprawnościami podczas przyszłych pandemii;

| S. | mając na uwadze, że UE powinna lepiej gwarantować prawa i zaspokajać potrzeby osób z niepełnosprawnościami w swojej polityce zdrowotnej, takiej jak polityka związana z COVID-19, strategie w zakresie zdrowia psychicznego i europejski plan walki z rakiem; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że UE powinna lepiej gwarantować prawa i zaspokajać potrzeby osób z niepełnosprawnościami w swojej polityce zdrowotnej, takiej jak polityka związana z COVID-19, strategie w zakresie zdrowia psychicznego i europejski plan walki z rakiem;

| T. | mając na uwadze, że ramy z Sendai dotyczące ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030 odzwierciedlają program zrównoważonego rozwoju oparty na prawach człowieka, który obejmuje osoby z niepełnosprawnościami i jest dla nich dostępny, oraz wymagają, aby wszystkie strategie polityczne na rzecz zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi obejmowały perspektywę niepełnosprawności i promowały inkluzywne podejmowanie decyzji w oparciu o analizę ryzyka, na podstawie upowszechnianych danych zdezagregowanych ze względu na niepełnosprawność; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że ramy z Sendai dotyczące ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030 odzwierciedlają program zrównoważonego rozwoju oparty na prawach człowieka, który obejmuje osoby z niepełnosprawnościami i jest dla nich dostępny, oraz wymagają, aby wszystkie strategie polityczne na rzecz zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi obejmowały perspektywę niepełnosprawności i promowały inkluzywne podejmowanie decyzji w oparciu o analizę ryzyka, na podstawie upowszechnianych danych zdezagregowanych ze względu na niepełnosprawność;

| U. | mając na uwadze, że technologia wspomagana sztuczną inteligencją (AI) może w szczególności znacznie uprościć codzienne życie osób z niepełnosprawnością wzrokową, słuchową, ruchową i edukacyjną, ułatwiając im dostęp do kultury, sztuki, sportu, życia zawodowego i życia społecznego oraz umożliwiając im bardziej niezależne życie; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że technologia wspomagana sztuczną inteligencją (AI) może w szczególności znacznie uprościć codzienne życie osób z niepełnosprawnością wzrokową, słuchową, ruchową i edukacyjną, ułatwiając im dostęp do kultury, sztuki, sportu, życia zawodowego i życia społecznego oraz umożliwiając im bardziej niezależne życie;

| V. | mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami są co najmniej trzykrotnie bardziej narażone na przemoc fizyczną, seksualną i emocjonalną niż osoby bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnością są bardziej narażone na przemoc ze względu na płeć; mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnością są nawet dziesięciokrotnie bardziej narażone na przemoc seksualną (49), w tym przymusową sterylizację, a prawodawstwo UE dotyczące równości płci nie uwzględnia w pełni ich praw i potrzeb; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami są co najmniej trzykrotnie bardziej narażone na przemoc fizyczną, seksualną i emocjonalną niż osoby bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnością są bardziej narażone na przemoc ze względu na płeć; mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnością są nawet dziesięciokrotnie bardziej narażone na przemoc seksualną (49), w tym przymusową sterylizację, a prawodawstwo UE dotyczące równości płci nie uwzględnia w pełni ich praw i potrzeb;

| W. | mając na uwadze, że uznanie związku między przemocą, płcią i niepełnosprawnością w przypadku kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami ma zasadnicze znaczenie dla przyjęcia integracyjnych strategii reagowania; mając na uwadze, że wiele osób z niepełnosprawnościami może również nie mieć dostępu do edukacji seksualnej, która mogłaby być pomocna w identyfikowaniu nadużyć i zapobieganiu im, oraz napotyka piętrzące się przeszkody w dostępie do wymiaru sprawiedliwości i zgłaszaniu przemocy; mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami częściej doświadczają ubóstwa i izolacji niż mężczyźni z niepełnosprawnościami lub osoby bez niepełnosprawności; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że uznanie związku między przemocą, płcią i niepełnosprawnością w przypadku kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami ma zasadnicze znaczenie dla przyjęcia integracyjnych strategii reagowania; mając na uwadze, że wiele osób z niepełnosprawnościami może również nie mieć dostępu do edukacji seksualnej, która mogłaby być pomocna w identyfikowaniu nadużyć i zapobieganiu im, oraz napotyka piętrzące się przeszkody w dostępie do wymiaru sprawiedliwości i zgłaszaniu przemocy; mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami częściej doświadczają ubóstwa i izolacji niż mężczyźni z niepełnosprawnościami lub osoby bez niepełnosprawności;

| X. | mając na uwadze, że w kilku państwach członkowskich nadal dochodzi do łamania praw podstawowych więźniów z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że warunki przetrzymywania więźniów z niepełnosprawnościami, których niepełnosprawność nie została uznana lub w niewystarczającym stopniu uwzględniona, są haniebne; mając na uwadze, że państwa członkowskie zbyt często naruszają prawa podstawowe więźniów z niepełnosprawnościami i nie uwzględniają ich potrzeb; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że w kilku państwach członkowskich nadal dochodzi do łamania praw podstawowych więźniów z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że warunki przetrzymywania więźniów z niepełnosprawnościami, których niepełnosprawność nie została uznana lub w niewystarczającym stopniu uwzględniona, są haniebne; mając na uwadze, że państwa członkowskie zbyt często naruszają prawa podstawowe więźniów z niepełnosprawnościami i nie uwzględniają ich potrzeb;

| Y. | mając na uwadze, że niepełnosprawni twórcy kultury, tacy jak autorzy, wykonawcy i artyści, mają trudniejszy dostęp do profesjonalnej i nieprofesjonalnej działalności artystycznej i kulturalnej, a także mają mniejsze szanse na długotrwałą karierę w sektorze kultury i sektorze kreatywnym; mając na uwadze, że są oni często wykluczani z polityki i finansowania na rzecz sektora kultury i sektora kreatywnego, gdyż nie uwzględnia się na przykład ich ograniczonej mobilności lub wyzwań związanych ze zbiurokratyzowanymi procedurami finansowania; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że niepełnosprawni twórcy kultury, tacy jak autorzy, wykonawcy i artyści, mają trudniejszy dostęp do profesjonalnej i nieprofesjonalnej działalności artystycznej i kulturalnej, a także mają mniejsze szanse na długotrwałą karierę w sektorze kultury i sektorze kreatywnym; mając na uwadze, że są oni często wykluczani z polityki i finansowania na rzecz sektora kultury i sektora kreatywnego, gdyż nie uwzględnia się na przykład ich ograniczonej mobilności lub wyzwań związanych ze zbiurokratyzowanymi procedurami finansowania;

| Z. | mając na uwadze, że Unia musi zapewnić dzieciom z niepełnosprawnościami, które uciekły przed wojną, dodatkowe wsparcie w celu zaspokojenia ich potrzeb; mając na uwadze, że według przyjętej w kwietniu 2022 r. rezolucji w sprawie ochrony w UE dzieci i młodzieży uciekających przed wojną w Ukrainie w placówkach opiekuńczych i internatach szkolnych w Ukrainie mieszka ponad 100 000 dzieci, a połowa z nich jest niepełnosprawna; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że Unia musi zapewnić dzieciom z niepełnosprawnościami, które uciekły przed wojną, dodatkowe wsparcie w celu zaspokojenia ich potrzeb; mając na uwadze, że według przyjętej w kwietniu 2022 r. rezolucji w sprawie ochrony w UE dzieci i młodzieży uciekających przed wojną w Ukrainie w placówkach opiekuńczych i internatach szkolnych w Ukrainie mieszka ponad 100 000 dzieci, a połowa z nich jest niepełnosprawna;

| AA. | mając na uwadze, że jak wynika z badań Eurofoundu, w latach 2011–2016 luka w wykształceniu wyższym między osobami z niepełnosprawnościami a osobami bez niepełnosprawności zwiększyła się z 7 % do 9 %; mając na uwadze, że jedynie 29,4 % osób z niepełnosprawnościami zdobywa wykształcenie wyższe w porównaniu z 43,8 % osób bez niepełnosprawności; mając na uwadze ograniczenia w dostępie osób z niepełnosprawnościami do edukacji, które prowadzą do niższego udziału w zajęciach edukacyjnych i szkoleniowych oraz do zagrożenia wykluczeniem społecznym i ekonomicznym; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że jak wynika z badań Eurofoundu, w latach 2011–2016 luka w wykształceniu wyższym między osobami z niepełnosprawnościami a osobami bez niepełnosprawności zwiększyła się z 7 % do 9 %; mając na uwadze, że jedynie 29,4 % osób z niepełnosprawnościami zdobywa wykształcenie wyższe w porównaniu z 43,8 % osób bez niepełnosprawności; mając na uwadze ograniczenia w dostępie osób z niepełnosprawnościami do edukacji, które prowadzą do niższego udziału w zajęciach edukacyjnych i szkoleniowych oraz do zagrożenia wykluczeniem społecznym i ekonomicznym;

| AB. | mając na uwadze, że UE, jej instytucje i państwa członkowskie są stronami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych i są zobowiązane do pełnego wdrożenia określonych w niej praw podstawowych, w tym art. 27 dotyczącego pracy i zatrudnienia; mając na uwadze, że prawa zapisane w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych są dalekie od rzeczywistości milionów osób z niepełnosprawnościami w UE, między innymi z powodu luk w dyrektywie w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że UE, jej instytucje i państwa członkowskie są stronami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych i są zobowiązane do pełnego wdrożenia określonych w niej praw podstawowych, w tym art. 27 dotyczącego pracy i zatrudnienia; mając na uwadze, że prawa zapisane w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych są dalekie od rzeczywistości milionów osób z niepełnosprawnościami w UE, między innymi z powodu luk w dyrektywie w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia;

| AC. | mając na uwadze, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych uznaje prawo osób z niepełnosprawnościami do pracy na równi z innymi osobami, w tym możliwość zarabiania na utrzymanie dzięki wybranej przez siebie pracy oraz w otwartym, inkluzywnym i dostępnym środowisku; mając na uwadze, że każdy ma prawo do terminowego i dostosowanego do potrzeb wsparcia w celu poprawy perspektyw zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, w tym prawo do otrzymania wsparcia w poszukiwaniu pracy, szkoleniu się i zmianie kwalifikacji zawodowych, jak określono w zasadzie nr 4 Europejskiego filaru praw socjalnych; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami są w znacznym stopniu wykluczone z otwartego rynku pracy i pozbawione prawa do podejmowania pracy na równych zasadach z innymi osobami lub napotykają poważne trudności w osiągnięciu równego dostępu do rynku pracy i równych warunków na rynku pracy; mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, do głównych przeszkód w zatrudnieniu osób z niepełnosprawnościami należą stereotypy związane z niepełnosprawnością, biurokracja w dostępie do istniejących usług, brak wizji strategicznej w zarządzaniu, niedostateczne monitorowanie realizacji polityki, ograniczone zasoby na szkolenia dla pracodawców i brak specjalistycznego wsparcia; |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych uznaje prawo osób z niepełnosprawnościami do pracy na równi z innymi osobami, w tym możliwość zarabiania na utrzymanie dzięki wybranej przez siebie pracy oraz w otwartym, inkluzywnym i dostępnym środowisku; mając na uwadze, że każdy ma prawo do terminowego i dostosowanego do potrzeb wsparcia w celu poprawy perspektyw zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, w tym prawo do otrzymania wsparcia w poszukiwaniu pracy, szkoleniu się i zmianie kwalifikacji zawodowych, jak określono w zasadzie nr 4 Europejskiego filaru praw socjalnych; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami są w znacznym stopniu wykluczone z otwartego rynku pracy i pozbawione prawa do podejmowania pracy na równych zasadach z innymi osobami lub napotykają poważne trudności w osiągnięciu równego dostępu do rynku pracy i równych warunków na rynku pracy; mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, do głównych przeszkód w zatrudnieniu osób z niepełnosprawnościami należą stereotypy związane z niepełnosprawnością, biurokracja w dostępie do istniejących usług, brak wizji strategicznej w zarządzaniu, niedostateczne monitorowanie realizacji polityki, ograniczone zasoby na szkolenia dla pracodawców i brak specjalistycznego wsparcia;

| AD. | mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć dostęp do indywidualnego wsparcia i udogodnień w miejscu pracy; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do otrzymania wsparcia dochodu, które zapewni im godne życie, do usług, które pozwolą im uczestniczyć w rynku pracy i w życiu społecznym, a także do środowiska pracy dostosowanego do ich potrzeb; mając na uwadze, że trudności napotykane przez osoby z niepełnosprawnościami wykraczają daleko poza kwestię zatrudnienia; mając na uwadze, że sytuacja społeczna i finansowa osób z niepełnosprawnościami jest nadal znacznie gorsza niż osób bez niepełnosprawności oraz jest synonimem ograniczeń strukturalnych lub mniejszych szans edukacyjnych i dyskryminacji; mając na uwadze, że środki wsparcia ukierunkowane na dziedziny inne niż zatrudnienie – na przykład ograniczanie ubóstwa, dostęp do mieszkań i opieki nad dziećmi, dostępny transport publiczny i pomoc osobista – również odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu osobom z niepełnosprawnościami dostępu do aktywności zawodowej i utrzymania zatrudnienia; |
| --- | --- |

AD.

mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć dostęp do indywidualnego wsparcia i udogodnień w miejscu pracy; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do otrzymania wsparcia dochodu, które zapewni im godne życie, do usług, które pozwolą im uczestniczyć w rynku pracy i w życiu społecznym, a także do środowiska pracy dostosowanego do ich potrzeb; mając na uwadze, że trudności napotykane przez osoby z niepełnosprawnościami wykraczają daleko poza kwestię zatrudnienia; mając na uwadze, że sytuacja społeczna i finansowa osób z niepełnosprawnościami jest nadal znacznie gorsza niż osób bez niepełnosprawności oraz jest synonimem ograniczeń strukturalnych lub mniejszych szans edukacyjnych i dyskryminacji; mając na uwadze, że środki wsparcia ukierunkowane na dziedziny inne niż zatrudnienie – na przykład ograniczanie ubóstwa, dostęp do mieszkań i opieki nad dziećmi, dostępny transport publiczny i pomoc osobista – również odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu osobom z niepełnosprawnościami dostępu do aktywności zawodowej i utrzymania zatrudnienia;

| AE. | mając na uwadze, że w strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 proponuje się stworzenie do końca 2023 r. unijnej karty osoby z niepełnosprawnością, która byłaby uznawana we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

AE.

mając na uwadze, że w strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 proponuje się stworzenie do końca 2023 r. unijnej karty osoby z niepełnosprawnością, która byłaby uznawana we wszystkich państwach członkowskich;

| AF. | mając na uwadze, że innowacje techniczne, takie jak działające etycznie i skoncentrowane na człowieku systemy AI, mogą przyczynić się do stworzenia skutecznych, dostępnych i niedyskryminacyjnych procesów zatrudnienia, ale rozwój technologiczny niesprzyjający włączeniu społecznemu może stwarzać ryzyko nowych barier i form dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że art. 9 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych nakłada wymóg dostępu do informacji oraz technologii i systemów komunikacyjnych na zasadzie równości; mając na uwadze, że 64,3 % osób z niepełnosprawnościami, które ukończyły 16 roku życia, ma w domu łącze internetowe, w porównaniu z 87,9 % osób bez niepełnosprawności; |
| --- | --- |

AF.

mając na uwadze, że innowacje techniczne, takie jak działające etycznie i skoncentrowane na człowieku systemy AI, mogą przyczynić się do stworzenia skutecznych, dostępnych i niedyskryminacyjnych procesów zatrudnienia, ale rozwój technologiczny niesprzyjający włączeniu społecznemu może stwarzać ryzyko nowych barier i form dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że art. 9 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych nakłada wymóg dostępu do informacji oraz technologii i systemów komunikacyjnych na zasadzie równości; mając na uwadze, że 64,3 % osób z niepełnosprawnościami, które ukończyły 16 roku życia, ma w domu łącze internetowe, w porównaniu z 87,9 % osób bez niepełnosprawności;

| AG. | mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, wsparcie przedsiębiorczości i samozatrudnienia w postaci doradztwa, szkoleń i pomocy finansowej może stworzyć osobom z niepełnosprawnościami możliwość aktywnego uczestnictwa w otwartym rynku pracy i sprawić, że nie będą polegały jedynie na zasiłkach z tytułu niepełnosprawności; mając na uwadze, że takie wsparcie musi być dobrze ukierunkowane i zasilane odpowiednimi zasobami; |
| --- | --- |

AG.

mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, wsparcie przedsiębiorczości i samozatrudnienia w postaci doradztwa, szkoleń i pomocy finansowej może stworzyć osobom z niepełnosprawnościami możliwość aktywnego uczestnictwa w otwartym rynku pracy i sprawić, że nie będą polegały jedynie na zasiłkach z tytułu niepełnosprawności; mając na uwadze, że takie wsparcie musi być dobrze ukierunkowane i zasilane odpowiednimi zasobami;

| AH. | mając na uwadze, że pandemia COVID-19 nasiliła istniejące przeszkody i nierówności dla wszystkich osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, w czasie pandemii średnio 71 % ankietowanych z niepełnosprawnościami było zagrożonych depresją, a 25 % ankietowanych z niepełnosprawnościami – czyli dwukrotnie więcej niż w przypadku osób bez niepełnosprawności – wskazało, że nie miało dostępu do ochrony zdrowia psychicznego; mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, środki izolacji i ograniczenia związane z pandemią COVID-19 dotknęły w szczególności młode osoby z niepełnosprawnościami w wieku 18–29 lat, jako że 51 % ankietowanych z tej grupy zgłaszało poczucie samotności, czyli o 19 % więcej niż w przypadku młodych osób bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że plany powrotu do pracy mają kluczowe znaczenie dla pracowników cierpiących na zaburzenia zdrowia psychicznego; |
| --- | --- |

AH.

mając na uwadze, że pandemia COVID-19 nasiliła istniejące przeszkody i nierówności dla wszystkich osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, w czasie pandemii średnio 71 % ankietowanych z niepełnosprawnościami było zagrożonych depresją, a 25 % ankietowanych z niepełnosprawnościami – czyli dwukrotnie więcej niż w przypadku osób bez niepełnosprawności – wskazało, że nie miało dostępu do ochrony zdrowia psychicznego; mając na uwadze, że, jak wynika z badań Eurofoundu, środki izolacji i ograniczenia związane z pandemią COVID-19 dotknęły w szczególności młode osoby z niepełnosprawnościami w wieku 18–29 lat, jako że 51 % ankietowanych z tej grupy zgłaszało poczucie samotności, czyli o 19 % więcej niż w przypadku młodych osób bez niepełnosprawności; mając na uwadze, że plany powrotu do pracy mają kluczowe znaczenie dla pracowników cierpiących na zaburzenia zdrowia psychicznego;

| AI. | mając na uwadze, że dziesięć lat po przystąpieniu UE do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych poziom instytucjonalizacji pozostaje niezmieniony; mając na uwadze, że w całej Europie co najmniej 1,4 mln osób nadal przebywa w placówkach opiekuńczych, a liczba ta nie zmieniła się od czasu przyjęcia konwencji; mając na uwadze, że zgodnie z wynikami ankiety dotyczącej samodzielnego życia, przeprowadzonej przez European Network on Independent Living (ENIL) w 2020 r., 24 z 43 krajów reprezentowanych w Radzie Europy nie posiada strategii deinstytucjonalizacji, a w 18 krajach, które taką strategię mają, 88 % ankietowanych określiło ją jako albo nieodpowiednią, albo wymagającą poprawy; |
| --- | --- |

AI.

mając na uwadze, że dziesięć lat po przystąpieniu UE do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych poziom instytucjonalizacji pozostaje niezmieniony; mając na uwadze, że w całej Europie co najmniej 1,4 mln osób nadal przebywa w placówkach opiekuńczych, a liczba ta nie zmieniła się od czasu przyjęcia konwencji; mając na uwadze, że zgodnie z wynikami ankiety dotyczącej samodzielnego życia, przeprowadzonej przez European Network on Independent Living (ENIL) w 2020 r., 24 z 43 krajów reprezentowanych w Radzie Europy nie posiada strategii deinstytucjonalizacji, a w 18 krajach, które taką strategię mają, 88 % ankietowanych określiło ją jako albo nieodpowiednią, albo wymagającą poprawy;

| AJ. | mając na uwadze, że 33 kraje Rady Europy zapewniają pewnego rodzaju pomoc osobistą, ale 97 % ankietowanych stwierdziło, że dostęp do niej albo jest nieodpowiedni, albo wymaga poprawy; |
| --- | --- |

AJ.

mając na uwadze, że 33 kraje Rady Europy zapewniają pewnego rodzaju pomoc osobistą, ale 97 % ankietowanych stwierdziło, że dostęp do niej albo jest nieodpowiedni, albo wymaga poprawy;

| AK. | mając na uwadze, że obowiązujące ramy prawne nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wyznaczenia organu ds. równości mającego chronić ofiary dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność; |
| --- | --- |

AK.

mając na uwadze, że obowiązujące ramy prawne nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wyznaczenia organu ds. równości mającego chronić ofiary dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność;

| AL. | mając na uwadze, że w 2008 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozszerzenia ochrony przed dyskryminacją poza sferę zatrudnienia, zgodnie z dyrektywą w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia, w której zakazano dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną, religię lub przekonania w zakresie zatrudnienia i pracy; mając na uwadze, że w nowej dyrektywie zasada równości miałaby zastosowanie w edukacji, dostępie do towarów i usług oraz ochronie socjalnej, w tym zabezpieczeniu społecznym i opiece zdrowotnej; mając na uwadze, że wniosek ten nie został dotąd przyjęty i jest blokowany w Radzie od 14 lat, a do jego przyjęcia konieczna jest jednomyślność; |
| --- | --- |

AL.

mając na uwadze, że w 2008 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozszerzenia ochrony przed dyskryminacją poza sferę zatrudnienia, zgodnie z dyrektywą w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia, w której zakazano dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną, religię lub przekonania w zakresie zatrudnienia i pracy; mając na uwadze, że w nowej dyrektywie zasada równości miałaby zastosowanie w edukacji, dostępie do towarów i usług oraz ochronie socjalnej, w tym zabezpieczeniu społecznym i opiece zdrowotnej; mając na uwadze, że wniosek ten nie został dotąd przyjęty i jest blokowany w Radzie od 14 lat, a do jego przyjęcia konieczna jest jednomyślność;

| AM. | mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie UE ratyfikowały Konwencję ONZ o prawach dziecka, przez co jest ona dla nich wiążąca, a także mając na uwadze, że art. 3 ust. 3 TUE ustanawia cel Unii, jakim jest propagowanie ochrony praw dziecka; mając na uwadze, że Karta gwarantuje, że instytucje UE i państwa członkowskie muszą chronić prawa dziecka przy wdrażaniu prawa UE; mając na uwadze, że Parlament przyjął rezolucję w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci zdecydowaną większością głosów i zażądał w niej zapewnienia, aby wszystkie dzieci miały dostęp do edukacji włączającej od wczesnego dzieciństwa po wiek nastoletni, również dzieci romskie, dzieci z niepełnosprawnościami, dzieci bezpaństwowe i migrujące oraz te żyjące w strefach dotkniętych kryzysami humanitarnymi; |
| --- | --- |

AM.

mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie UE ratyfikowały Konwencję ONZ o prawach dziecka, przez co jest ona dla nich wiążąca, a także mając na uwadze, że art. 3 ust. 3 TUE ustanawia cel Unii, jakim jest propagowanie ochrony praw dziecka; mając na uwadze, że Karta gwarantuje, że instytucje UE i państwa członkowskie muszą chronić prawa dziecka przy wdrażaniu prawa UE; mając na uwadze, że Parlament przyjął rezolucję w sprawie europejskiej gwarancji dla dzieci zdecydowaną większością głosów i zażądał w niej zapewnienia, aby wszystkie dzieci miały dostęp do edukacji włączającej od wczesnego dzieciństwa po wiek nastoletni, również dzieci romskie, dzieci z niepełnosprawnościami, dzieci bezpaństwowe i migrujące oraz te żyjące w strefach dotkniętych kryzysami humanitarnymi;

| AN. | mając na uwadze, że dostęp do wysokiej jakości zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, opieki zdrowotnej, ochrony socjalnej, w tym w wymiarze transgranicznym, a także do odpowiednich mieszkań oraz wsparcia samodzielnego życia i równych możliwości uczestnictwa w rekreacji i życiu społeczności są kluczowe dla jakości życia osób z niepełnosprawnościami, zmniejszenia skali ubóstwa, poprawy sytuacji oraz wspierania inkluzywnego i trwałego wzrostu; mając na uwadze, że krajowe systemy dochodu minimalnego powinny być w równym stopniu dostępne dla osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami powinny również mieć dostęp do ukierunkowanej pomocy na ponoszone przez nie dodatkowe wydatki związane z niepełnosprawnością, innymi słowy takie wydatki nie powinny być pokrywane wyłącznie z dochodu; |
| --- | --- |

AN.

mając na uwadze, że dostęp do wysokiej jakości zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, opieki zdrowotnej, ochrony socjalnej, w tym w wymiarze transgranicznym, a także do odpowiednich mieszkań oraz wsparcia samodzielnego życia i równych możliwości uczestnictwa w rekreacji i życiu społeczności są kluczowe dla jakości życia osób z niepełnosprawnościami, zmniejszenia skali ubóstwa, poprawy sytuacji oraz wspierania inkluzywnego i trwałego wzrostu; mając na uwadze, że krajowe systemy dochodu minimalnego powinny być w równym stopniu dostępne dla osób z niepełnosprawnościami; mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami powinny również mieć dostęp do ukierunkowanej pomocy na ponoszone przez nie dodatkowe wydatki związane z niepełnosprawnością, innymi słowy takie wydatki nie powinny być pokrywane wyłącznie z dochodu;

Życie samodzielne i integracja społeczna

| 1. | przypomina, zgodnie z art. 19 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, że osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do samodzielnego życia i korzystania z odpowiednich usług świadczonych w społeczności lokalnej; uważa, że prawo to można w pełni zagwarantować tylko wtedy, gdy strategie polityczne i przepisy stanowiące alternatywę dla placówek opieki będą opracowywane na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz zgodne ze standardami europejskimi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do jak najszybszego odejścia od opieki instytucjonalnej nad osobami z niepełnosprawnościami, jak określono w komentarzu ogólnym nr 5 Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych, oraz do zastąpienia systemu instytucjonalnego i innych rozwiązań opartych na odseparowaniu systemem umożliwiającym udział w życiu społecznym, w którym usługi są świadczone w społeczności zgodnie z wolą i preferencjami osób z niepełnosprawnościami, w tym w formie opieki środowiskowej, zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej zawartymi w europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020; podkreśla, że należy wyeliminować stereotypy, wrogość względem osób niepełnosprawnych i błędne wyobrażenia, które uniemożliwiają osobom z niepełnosprawnościami samodzielne życie, oraz należy promować wkład tych osób w społeczeństwo; podkreśla, że dostęp do rynku pracy ma zasadnicze znaczenie dla umożliwienia osobom z niepełnosprawnościami samodzielnego życia i pełnego udziału w życiu społecznym; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa państwa członkowskie do przyjęcia strategii deinstytucjonalizacji oraz do dopilnowania, aby ich przepisy, strategie polityczne i programy deinstytucjonalizacji były zgodne z koncepcją niezależnego życia zapisaną w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; wzywa Komisję do stosowania punktów odniesienia do pomiaru postępów w tej dziedzinie; ponadto wzywa Komisję, by wypełniła zobowiązanie podjęte w strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 i do 2023 r. przedstawiła państwom członkowskim wytyczne dotyczące poprawy niezależnego życia i włączenia do społeczności lokalnej; wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia w strategiach deinstytucjonalizacji konkretnych i terminowych celów w zakresie właściwego finansowania tych strategii oraz do opracowania mechanizmów zapewniających skuteczną koordynację między właściwymi organami w różnych sektorach administracji i na różnych szczeblach administracyjnych; ubolewa, że brak dostępnych i przystępnych cenowo mieszkań jest główną przeszkodą do samodzielnego życia; podkreśla, że należy upowszechniać i zapewniać możliwość samodzielnego życia we własnej społeczności jako alternatywę dla rozwiązań instytucjonalnych zgodnie z uwagą ogólną nr 5 Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych; |
| --- | --- |

2.

| 3. | uważa, że usługi wsparcia na poziomie społeczności lokalnych i ustalenia dotyczące wsparcia związanego z sytuacją mieszkaniową zapewniają osobom z niepełnosprawnościami lepszą jakość życia; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia podejścia zorientowanego na człowieka oraz odpowiednich środków wsparcia, aby zapewnić pełne włączenie społeczne osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby dążyły do stopniowego wspólnego zdefiniowania kluczowych pojęć związanych z wdrażaniem Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, takich jak „dostępność”, „udział” i „życie w społeczeństwie” w celu zwiększenia spójności między państwami członkowskimi i poprawy wewnątrzunijnej mobilności osób z niepełnosprawnościami, a także do wzajemnego uznawania deinstytucjonalizacji i metod jej wdrażania; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa Komisję i Eurostat do wyeliminowania luk, w tym różnic w poziomie zatrudnienia i wskaźnikach płac, w zakresie dostępności, wiarygodności i porównywalności danych dotyczących warunków życia osób z niepełnosprawnościami w Europie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | nalega, aby w ramach odpowiednich funduszy UE dążono do promowania dostępnych środowisk, usług, praktyk i urządzeń sprzyjających włączeniu społecznemu, dzięki podejściu opartym na projektowaniu uniwersalnym i sprzyjaniu deinstytucjonalizacji, oraz aby zdecydowanie wspierano pomoc osobistą i samodzielne życie; |
| --- | --- |

6.

| 7. | z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie przez Europejski Trybunał Obrachunkowy nadchodzącej kontroli dotyczącej skuteczności wkładu finansowego UE na rzecz zapewnienia równości osób z niepełnosprawnościami; wzywa Komisję, by lepiej monitorowała wykorzystanie funduszy UE w tej dziedzinie polityki, w tym by rozważyła zawieszenie, wycofanie i odzyskanie płatności w przypadku naruszenia obowiązku przestrzegania praw podstawowych; podkreśla, że rozwiązania oparte na segregacji, niezależnie od ich skali, nie powinny być finansowane z funduszy UE oraz że powinny one być zawsze dostępne dla osób z niepełnosprawnościami; ponadto wzywa Komisję do zapewnienia odpowiednich działań następczych w związku z wnioskami i zaleceniami Europejskiego Trybunału Obrachunkowego zawartymi w jego sprawozdaniu specjalnym w sprawie sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci; podkreśla, że zgodnie ze sprawozdaniem sporządzanie budżetu z uwzględnieniem aspektu płci jest sposobem dążenia do zapewnienia równości płci, a działania na rzecz osiągnięcia równości płci muszą uwzględniać przyczyny dyskryminacji, w tym niepełnosprawność; |
| --- | --- |

7.

| 8. | przypomina, że w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów na lata 2021–2027 (50) określono, że Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego muszą być wykorzystywane w sposób zgodny z polityką UE w zakresie włączenia społecznego; wzywa zatem do wprowadzenia surowszych przepisów zakazujących inwestowania funduszy UE w placówki opieki instytucjonalnej; |
| --- | --- |

8.

| 9. | z zadowoleniem przyjmuje dochodzenie z własnej inicjatywy Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące monitorowania przez Komisję środków unijnych, które mają wspierać prawo do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami i osób starszych; podkreśla, że w konkluzjach Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich wzywa Komisję do zapewnienia państwom członkowskim i jego własnym pracownikom jaśniejszych wytycznych dotyczących potrzeby promowania deinstytucjonalizacji oraz sposobu, w jaki można to osiągnąć w kontekście wykorzystania funduszy UE; |
| --- | --- |

9.

Równość i niedyskryminacja: pilna potrzeba horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej

| 10. | podkreśla, że zgodnie z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych UE powinna włączyć perspektywę niepełnosprawności w główny nurt wszystkich swoich polityk, programów i strategii; popiera zalecenia Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków na rzecz zapewnienia ich właściwego przestrzegania; uważa, że harmonizacja prawa UE z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia równości i niedyskryminacji; podkreśla rolę unijnych ram Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w tym procesie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | z zadowoleniem przyjmuje odpowiednie prace Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, stanowiące część unijnych ram Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, mające na celu ochronę, promowanie i monitorowanie wdrażania konwencji przez instytucje UE; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa państwa członkowskie UE, które dotychczas nie podpisały ani nie ratyfikowały protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, aby to uczyniły; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, by dołożyły większych starań w celu propagowania równych praw osób z niepełnosprawnościami poza UE, zwłaszcza w stosunkach z krajami kandydującymi do UE; podkreśla w związku z powyższym, że podczas negocjacji akcesyjnych Unia musi podnosić kwestię reform mających na celu poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wzywa Komisję do zaktualizowania wniosku dotyczącego dyrektywy UE w sprawie równego traktowania w oparciu o stanowisko Parlamentu poprzez zajęcie się również dyskryminacją krzyżową i wyraźny zakaz dyskryminacji ze względu na kombinację wszelkich przyczyn wymienionych w Karcie; wzywa prezydencję Rady do uznania tej dyrektywy za priorytet i do przedyskutowania jej na najwyższym szczeblu politycznym; zaznacza, że trzeba wprowadzić konkretne środki wspierające przyjęcie tej dyrektywy, a jeżeli nie zostanie ona przyjęta – alternatywne środki ustawodawcze w celu zaradzenia dyskryminacji; |
| --- | --- |

14.

| 15. | z zadowoleniem odnotowuje, że Komisja przyjęła ambitną strategię na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030, i wzywa Komisję do monitorowania i zagwarantowania jej wdrożenia przez państwa członkowskie; podkreśla, że przy przeglądzie tej strategii należy jasno określić rolę unijnych zasad ramowych dotyczących Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, a także należy systematycznie i aktywnie angażować w taki przegląd osoby z niepełnosprawnościami i reprezentujące je organizacje na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym; ponownie wzywa Komisję, by opracowała te środki w koordynacji i porozumieniu z osobami z niepełnosprawnościami oraz wszystkimi zaangażowanymi organizacjami, począwszy od sieci Parlamentu Europejskiego ds. wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa Komisję, aby we współpracy z państwami członkowskimi i zgodnie ze standardami UE i towarzyszącymi im przepisami krajowymi gromadziła zdezagregowane i wiarygodne dane i statystyki, w tym zadbała, aby ogólnounijne statystyki zawierały dane w podziale na rodzaj niepełnosprawności i wskazywały liczbę osób mieszkających w placówkach opiekuńczych, tak by opracować odpowiednią i skuteczną politykę w celu zagwarantowania dostępnego, inkluzywnego i równościowego społeczeństwa z myślą o wszystkich osobach z niepełnosprawnościami w UE, niezależnie od tego, czy mieszkają w miastach, czy też na obszarach wiejskich lub oddalonych; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do podnoszenia świadomości, w szczególności wśród dzieci i młodzieży, i do prowadzenia jasno ustrukturyzowanych konsultacji z udziałem i przy zaangażowaniu osób, których niepełnosprawność dotyczy bezpośrednio, oraz reprezentujących je organizacji społeczeństwa obywatelskiego, aby doprowadzić do rzeczywistego zrozumienia niepełnosprawności na wszystkich szczeblach społeczeństwa; |
| --- | --- |

17.

| 18. | uważa, że potrzebna jest wymiana dobrych praktyk na szczeblu europejskim na temat udanych projektów, tak by osoby z niepełnosprawnościami były uwzględniane we wszystkich obszarach, a także potrzebne są publiczne kampanie informacyjne dotyczące sposobów osiągnięcia tego celu, zgodnie z art. 27 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa państwa członkowskie do należytego uwzględnienia wyjątkowej sytuacji autorów, wykonawców i artystów z niepełnosprawnościami przy opracowywaniu wszystkich odpowiednich strategii politycznych, programów i działań finansowych oraz do usunięcia wszelkich przeszkód w zapewnieniu równych praw i równych szans wszystkim osobom w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, w szczególności poprzez wprowadzenie środków umożliwiających równy dostęp, uczestnictwo i reprezentację wszystkich twórców kultury; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wzywa Komisję do zapewnienia, aby przyszłe przepisy UE dotyczące AI obejmowały jak najszerszy krąg użytkowników i gwarantowały osobom z niepełnosprawnościami łatwy dostęp do systemów AI, zgodnie z europejskim aktem w sprawie dostępności; |
| --- | --- |

20.

| 21. | przypomina państwom członkowskim o celu zrównoważonego rozwoju nr 11.7, który zakłada zapewnienie do 2030 r. łatwego i powszechnego dostępu do bezpiecznych i inkluzywnych terenów zielonych i przestrzeni publicznej, w szczególności kobietom, dzieciom, osobom starszym i osobom z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

21.

Osoby z niepełnosprawnościami najbardziej narażone na zagrożenia

| 22. | potępia fakt, że niektóre osoby z niepełnosprawnościami, między innymi kobiety i dziewczęta, dzieci, osoby starsze, osoby bezdomne, więźniowie, migranci i uchodźcy oraz osoby należące do mniejszości rasowych i etnicznych, na przykład Romowie, a także osoby LGBTIQ+, są bardziej narażone na różnego rodzaju dyskryminację i przemoc; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zajęły się konkretnymi wyzwaniami, prawami i potrzebami tych osób za pomocą ukierunkowanych środków w celu zapewnienia im dostępu do wymiaru sprawiedliwości, do pomocy i do usług wsparcia i ochrony dla ofiar przemocy oraz usunęły przeszkody utrudniające zgłaszanie przypadków dyskryminacji i przemocy; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że osoby z niepełnosprawnościami, a w szczególności kobiety z niepełnosprawnościami, nadal zmagają się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie i dyskryminacją krzyżową w związku z ich niepełnosprawnością oraz płcią, rasą, pochodzeniem etnicznym, wiekiem, religią lub przekonaniami, orientacją seksualną, statusem migracyjnym lub statusem społeczno-ekonomicznym; podkreśla, że kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnościami są szczególnie narażone na przemoc ze względu na płeć i że skala przemocy ze względu na płeć, jakiej doświadczają kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnościami, może obejmować przemoc fizyczną, seksualną, psychiczną i ekonomiczną; z zaniepokojeniem zwraca uwagę, że kobiety z niepełnosprawnościami są często narażone na przemoc ze względu na płeć ze strony partnerów lub członków rodziny; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia wprowadzenia i dostępności mechanizmów zgłaszania przemocy wobec osób z niepełnosprawnościami, a także usług wsparcia dla ofiar; |
| --- | --- |

23.

| 24. | uznaje ważną rolę opiekunów w życiu osób z niepełnosprawnościami oraz przeszkody napotykane przez nich przy wykonywaniu pracy; podkreśla, że zależność prawna, finansowa i społeczna osób z niepełnosprawnościami, szczególnie kobiet, od opiekunów, stawia je w trudniejszej sytuacji; z zaniepokojeniem odnotowuje zgłoszone przypadki przemocy wobec osób z niepełnosprawnościami ze strony osób, które powinny się nimi opiekować, zarówno w domu, jak i w placówkach opiekuńczych; |
| --- | --- |

24.

| 25. | odnotowuje, że w unijnej strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 Komisja zobowiązała się do zwrócenia szczególnej uwagi na kobiety z niepełnosprawnościami, które są od dwóch do pięciu razy bardziej narażone na przemoc niż inne kobiety (51); wzywa Komisję, aby uwzględniała i akcentowała sytuację kobiet z niepełnosprawnościami w polityce i środkach UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | z głębokim zaniepokojeniem zwraca uwagę, że kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnościami bardzo często są pozbawiane dostępu do opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w szczególności do opieki ginekologicznej, są też pozbawiane prawa do wyrażenia świadomej zgody na stosowanie środków antykoncepcyjnych, a nawet narażone na przymusową sterylizację (52); wzywa państwa członkowskie do wdrożenia środków legislacyjnych, które gwarantują integralność cielesną, swobodę wyboru i samostanowienie osób z niepełnosprawnościami w odniesieniu do życia seksualnego i reprodukcyjnego; |
| --- | --- |

26.

| 27. | z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, a także zobowiązania i działania podjęte przez niektóre państwa członkowskie w tym zakresie; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby przyjęły dodatkowe konkretne środki w celu zwalczania przemocy ze względu na płeć, obejmujące ukierunkowane wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami; ponadto wzywa Komisję i państwa członkowskie do zorganizowania specjalnych szkoleń i działań podnoszących świadomość, ukierunkowanych na systemy reagowania na przemoc ze względu na płeć, które powinny zapewnić udział kobiet z niepełnosprawnościami i informować je o przysługujących im prawach; uważa, że Komisja i państwa członkowskie muszą dokładniej zbadać szczególny splot aspektów płci i niepełnosprawności, aby zapewnić właściwe zrozumienie i rozwiązanie złożonego problemu przemocy ze względu na płeć wobec kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

27.

| 28. | apeluje do państw członkowskich, aby przeznaczyły wystarczające zasoby kadrowe i finansowe na stosowanie postanowień ramowych określonych w art. 33 ust. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, by zagwarantować, że krajowe organy ds. równości skutecznie i sprawnie wypełniają swoje zadania; apeluje do Komisji o udzielenie wsparcia potrzebnego do tego celu; |
| --- | --- |

28.

| 29. | z zadowoleniem przyjmuje i popiera oczekiwaną wkrótce inicjatywę prawną Komisji w sprawie norm minimalnych dotyczących organów ds. równości, zachęcającą państwa członkowskie do rozszerzenia kompetencji organów ds. równości na ochronę ofiar dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność; wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia ambitnego wniosku; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wzywa Radę do zakończenia procesu ratyfikacji konwencji stambulskiej przez UE na podstawie akcesji w szerokim zakresie bez jakichkolwiek ograniczeń oraz do poparcia ratyfikacji konwencji przez wszystkie państwa członkowskie, gdyż jest ona narzędziem niezbędnym do zaradzenia przemocy wobec kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapobiegania izolacji kobiet z niepełnosprawnościami w całej ich różnorodności za pomocą środków przekrojowych i strukturalnych, takich jak edukacja i działania uświadamiające wśród kobiet z niepełnosprawnościami, a także ich rodzin i opiekunów; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wyraża zaniepokojenie sytuacją więźniów z niepełnosprawnościami w państwach członkowskich, niezależnie od rodzaju niepełnosprawności; ubolewa, że trudna sytuacja więźniów z niepełnosprawnościami nie jest w pełni brana pod uwagę w niektórych państwach członkowskich; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły więźniom z niepełnosprawnościami niezbędną infrastrukturę, dostosowaną do ich szczególnych potrzeb, a także dostępne otoczenie i racjonalne usprawnienia; ponadto wzywa państwa członkowskie i instytucje UE, aby wprowadziły środki niezbędne, by zapewnić poszanowanie i ochronę podstawowych praw więźniów, szczególnie więźniów znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, na przykład dzieci, osób chorych psychicznie i osób z niepełnosprawnościami, w tym aby we wszystkich państwach członkowskich przyjęto wspólne normy europejskie dotyczące warunków pozbawienia wolności; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wzywa państwa członkowskie, aby zagwarantowały wszystkim dzieciom z niepełnosprawnościami prawo do edukacji oraz równy dostęp do wysokiej jakości nauczania włączającego, od wczesnego dzieciństwa po wiek nastoletni, w szczególności zapewniając infrastrukturę dostosowaną do potrzeb i specjalistyczne szkolenia dla nauczycieli i asystentów; podkreśla, że szczególną uwagę należy zwrócić na dostępność usług szkolnych dla dzieci z niepełnosprawnościami; podkreśla, że dzieci z niepełnosprawnościami nadal są w nieproporcjonalny sposób objęte opieką instytucjonalną, pozostają w placówkach długoterminowo lub na stałe oraz są w wysokim stopniu narażone na dyskryminację i zaniedbanie; |
| --- | --- |

33.

| 34. | podkreśla, że osoby z niepełnosprawnościami są bardziej narażone na mowę nienawiści i przestępstwa z nienawiści; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący rozszerzenia wykazu przestępstw o wymiarze transgranicznym, tak by obejmował on mowę nienawiści i przestępstwa z nienawiści; |
| --- | --- |

34.

Równość wobec prawa

| 35. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wprowadziły pilne środki w celu wyeliminowania ograniczeń zdolności do czynności prawnych, które to ograniczenia utrudniają osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z praw zapisanych w Traktatach, w tym aby podjęły działania służące temu, by zamiast zastępczego dokonywania czynności prawnych stosować wspieranie w czynnościach prawnych, przy poszanowaniu autonomii, woli i preferencji danej osoby; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wzywa państwa członkowskie do wdrożenia specjalnych programów, które umożliwią zastąpienie systemów pozbawiających osoby z niepełnosprawnościami psychospołecznymi zdolności do czynności prawnych systemami wspierania w czynnościach prawnych; |
| --- | --- |

36.

| 37. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że po raz pierwszy w 2022 r. w unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości uwzględniono szczególne potrzeby osób z niepełnosprawnościami w zakresie dostępu do wymiaru sprawiedliwości; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wprowadziły odpowiednie środki w celu usunięcia wszystkich przeszkód, w tym przeszkód kulturowych, utrudniających osobom z niepełnosprawnościami dostęp do wymiaru sprawiedliwości, przez rozwiązanie problemu braku wiedzy o niepełnosprawności i Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych wśród służb wymiaru sprawiedliwości, w tym przeznaczenie odpowiednich środków finansowych na szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości, tak by poprawić dostępność informacji i zapewnić profesjonalne wsparcie osobom z niepełnosprawnościami będącymi ofiarami przestępstw, w szczególności gdy ofiara przestępstwa jest prawnie, finansowo lub społecznie zależna od sprawcy; zauważa, że należy ułatwić dostęp osób z niepełnosprawnościami do mechanizmów rozpatrywania skarg, zarówno na drodze sądowej, jak i pozasądowej; ponadto wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia wiedzy na temat niepełnosprawności oraz dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie i dyskryminacji krzyżowej w kryteriach rekrutacji personelu, w szczególności pracowników wymiaru sprawiedliwości i więziennictwa zajmujących się osobami z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

38.

| 39. | podkreśla, że infrastruktura i usługi muszą być dostępne, aby zapewnić równy dostęp do wymiaru sprawiedliwości i odpowiednią pomoc osobom, które mają trudności w korzystaniu ze zdolności do czynności prawnych; przypomina, że trudności komunikacyjne mogą mieć poważne konsekwencje, jeśli chodzi o dostęp więźniów z niepełnosprawnościami do informacji w dostępnych formatach i do zajęć dostosowanych do ich niepełnosprawności; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia odpowiednich środków, tak aby zagwarantować osobom z niepełnosprawnościami niedrogi, bezpieczny i skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz zapewnić im pomoc i dostępną komunikację i informację na wszystkich etapach postępowania; |
| --- | --- |

39.

| 40. | przypomina, że częste zmiany miejsca pobytu i brak ciągłości opieki, a także brak personelu wymiaru sprawiedliwości i personelu więziennego, w tym personelu medycznego odpowiednio przeszkolonego do udzielania pomocy więźniom z niepełnosprawnościami, zwiększają narażenie tych więźniów na zagrożenia i pogłębiają ich izolację; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa Komisję do ustanowienia programu finansowania monitorowania postępowań sądowych, w których rządy państw członkowskich są oskarżone o dyskryminację osób z niepełnosprawnościami; sugeruje, że finansowanie to mogłoby pochodzić z obecnego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+); |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa Komisję i Eurofound do gromadzenia rzetelnych danych i kompleksowych badań na temat wpływu ograniczeń zdolności do czynności prawnych na życie osób z niepełnosprawnościami, w tym osób z niepełnosprawnościami psychospołecznymi; |
| --- | --- |

42.

Uczestnictwo w życiu politycznym i publicznym: „Nic o nas bez nas”

| 43. | wzywa UE i państwa członkowskie do nowelizacji europejskiego prawa wyborczego oraz wszelkich odpowiednich przepisów krajowych, tak by umożliwić wszystkim osobom z niepełnosprawnościami głosowanie i kandydowanie w wyborach na równych zasadach z innymi obywatelami; zaznacza, że decyzje o pozbawieniu zdolności do czynności prawnych ze względu na niepełnosprawność podjęte przez państwo członkowskie pochodzenia nie powinny pozbawiać obywateli Unii możliwości kandydowania w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, jeżeli ustawodawstwo tego państwa członkowskiego zapewnia takie prawo wszystkim osobom z niepełnosprawnościami bez ograniczeń. wzywa Komisję, szczególnie w związku z kolejnymi wyborami europejskimi w 2024 r., aby współpracowała z państwami członkowskimi, by zagwarantować osobom z niepełnosprawnościami prawo do głosowania w wyborach w sposób niezależny i tajny oraz zapewnić im równe szanse do prowadzenia kampanii wyborczej; podkreśla, że w wielu przypadkach nie ma infrastruktury umożliwiającej osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z demokratycznego prawa do głosowania; wzywa w związku z tym państwa członkowskie do zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami dostępu do lokali wyborczych; w związku z tym przypomina o postanowieniach rezolucji ustawodawczej Parlamentu z 3 maja 2022 r. w sprawie praw politycznych osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaangażowania osób z niepełnosprawnościami – w całej ich różnorodności i z uwzględnieniem wszystkich środowisk – w proces decyzyjny UE; uważa, że należy w większym stopniu promować przywództwo osób z niepełnosprawnościami przez większe inwestycje w organizacje tych osób, aby ułatwić im znaczący udział w procesie decyzyjnym i zwiększyć ich wpływ na ten proces; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa europejskie, krajowe, regionalne i lokalne partie polityczne do zapewnienia większej reprezentacji osób z niepełnosprawnościami na listach wyborczych; wzywa wyznaczone organy wyborcze państw członkowskich, aby gromadziły dane dotyczące dostępności lokali wyborczych, w tym informacje o tym, czy są one dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, oraz złożyły sprawozdanie Komisji, Radzie i Parlamentowi Europejskiemu najpóźniej rok po wyborach do Parlamentu Europejskiego; |
| --- | --- |

45.

| 46. | jest głęboko przekonany, że pokonanie przeszkód poprzez promowanie i przyjęcie środków służących dostępności i specjalnych formatów komunikacji, takich jak język łatwy do czytania i zrozumienia, alfabet Braille’a i język migowy, byłoby ważnym krokiem w kierunku umożliwienia osobom z niepełnosprawnościami rzeczywistego uczestnictwa w życiu politycznym i publicznym; podkreśla, że trzeba poprawić dostęp osób z niepełnosprawnościami do usług cyfrowych; |
| --- | --- |

46.

| 47. | uznaje rozwój nowych technologii i ich potencjał dla osób z niepełnosprawnościami; zachęca Komisję do inwestowania w rozwój aplikacji wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT), umożliwiających komunikowanie się i tłumaczenie w języku migowym i alfabecie Braille’a; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wzywa Komisję do dalszego umacniania i promowania tych elementów programu „Kreatywna Europa”, które promują włączenie społeczne, w celu zwiększenia uczestnictwa w kulturze w całej Unii w dążeniu do bardziej inkluzywnego społeczeństwa, w szczególności dla osób z niepełnosprawnościami, przez zachęcanie ich do aktywnego uczestnictwa w procesach twórczych, a także do zdobywania publiczności; |
| --- | --- |

48.

Konieczność opracowania unijnego planu wdrożeniowego dotyczącego zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, który uwzględniałby aspekt niepełnosprawności

| 49. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia udziału osób z niepełnosprawnościami i ich organizacji przedstawicielskich w procesie decyzyjnym mającym na celu opracowywanie i wdrażanie strategii politycznych i programów dotyczących zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi, a także zarządzanie nimi i pozyskiwanie zasobów na nie przeznaczonych; wzywa do uwzględniania perspektywy osób z niepełnosprawnościami w działaniach Unii w zakresie zarządzania kryzysowego; |
| --- | --- |

49.

| 50. | uważa, że programy te powinny obejmować uwzględnienie tej problematyki w różnych sektorach i na różnych szczeblach sprawowania rządów oraz określać konkretne cele i harmonogramy, tak by opracować plan działania na rzecz zmniejszenia ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi uwzględniający aspekt niepełnosprawności, w dążeniu do realizacji ram z Sendai; |
| --- | --- |

50.

| 51. | podkreśla, że polityka i programy UE muszą być poparte zdezagregowanymi danymi potwierdzonymi naukowo; podkreśla, że trzeba wspierać i finansować badania, aby lepiej zrozumieć, jak klęski żywiołowe wpływają na osoby z niepełnosprawnościami i jaka jest zdolność tych osób do radzenia sobie w takich sytuacjach; |
| --- | --- |

51.

| 52. | wzywa państwa członkowskie i Komisję, aby poprawiły komunikację kryzysową oraz zadbały o wykorzystywanie formatów umożliwiających osobom z niepełnosprawnościami dostęp do istotnych informacji; z zaniepokojeniem odnotowuje, że Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej stwierdziła istotne niedociągnięcia w tej dziedzinie podczas pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

52.

| 53. | zauważa, że osoby z niepełnosprawnościami należą do najbardziej zmarginalizowanych i narażonych na ryzyko grup społecznych w każdej społeczności dotkniętej kryzysem; podkreśla ponadto, że w konsekwencji wojny osoby z niepełnosprawnościami w sytuacji konfliktu zbrojnego są narażone na brutalne ataki i przymusowe wysiedlenia, są regularnie pomijane w działaniach humanitarnych na rzecz cywilów przebywających w rejonie walk, a także często pozostawiane w swoich domach lub opuszczonych miejscowościach na całe dni lub tygodnie, z ograniczonym dostępem do żywności i wody; w związku z tym przypomina, że strategia UE na rzecz praw dziecka, gwarancja dla dzieci, strategia UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030, a także wszystkie istniejące instrumenty prawne UE, w tym dyrektywa w sprawie tymczasowej ochrony (53), mają istotne znaczenie dla pomocy państwom członkowskim w uwzględnianiu szczególnych potrzeb uchodźców z niepełnosprawnościami oraz w zapewnianiu im ochrony i opieki; |
| --- | --- |

53.

Swoboda przemieszczania się i wzajemne uznawanie: konieczność poszerzenia uprawnień przysługujących z tytułu unijnej karty osoby niepełnosprawnej

| 54. | zaznacza, że bezwzględnie potrzebne jest wspólne zdefiniowanie, diagnozowanie i uznawanie statusu osób z niepełnosprawnościami we wszystkich dziedzinach w całej UE, oraz apeluje do Komisji, aby przyspieszyła prace w tym zakresie, tak by zapewnić uznawanie statusu osób z niepełnosprawnościami podczas przemieszczania się w UE i zagwarantować im swobodę przemieszczania się we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

54.

| 55. | z zadowoleniem odnotowuje, że w liście intencyjnym z 2022 r. adresowanym do Parlamentu Komisja zapowiedziała, że w 2023 r. przedstawi wniosek ustawodawczy dotyczący europejskiej karty osoby z niepełnosprawnością, uwzględniony również w programie prac Komisji na 2023 r.; |
| --- | --- |

55.

| 56. | jest głęboko przekonany, że unijna karta osoby z niepełnosprawnością powinna opierać się na wiążącym akcie prawnym UE i obejmować szereg różnych obszarów wykraczających poza kulturę, rekreację i sport; podkreśla, że karta osoby z niepełnosprawnością powinna również domyślnie być honorowana w krajowych, regionalnych i lokalnych usługach publicznych, takich jak transport, oraz że powinna istnieć poświęcona jej specjalna unijna strona internetowa, a także dostępna internetowa baza danych, prowadzone we wszystkich językach UE, w tym w specjalnych formatach komunikacji, takich jak język łatwy do czytania i zrozumienia, alfabet Braille’a i język migowy; zwraca się ponadto do Komisji, aby rozważyła możliwość, by zarządzanie wdrażaniem unijnej karty osoby z niepełnosprawnością było finansowane z EFS+; |
| --- | --- |

56.

| 57. | jest głęboko przekonany, że osoby z niepełnosprawnościami i reprezentujące je organizacje muszą być ściśle zaangażowane we wdrażanie unijnej karty osoby z niepełnosprawnością oraz w informowanie o niej; uważa, że przede wszystkim wymaga to przeglądu obowiązujących przepisów i strategii politycznych, musi być poparte solidną kampanią informacyjną oraz prowadzić do szczegółowych analiz skutków na podstawie zdezagregowanych danych i do przyjęcia konkretnych środków wykonawczych; |
| --- | --- |

57.

Promowanie kształcenia włączającego w powszechnych placówkach edukacyjnych i zapewnienie dostępnej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości

| 58. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wprowadziły środki ułatwiające wszystkim uczniom z niepełnosprawnościami dostęp do wysokiej jakości edukacji włączającej, w tym e-uczenia się i uczenia się przez całe życie, oraz korzystanie z niej, zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, a także aby przy realizacji celu edukacyjnego uwzględniały wskaźniki dotyczące niepełnosprawności zawarte w strategii „Europa 2020”; podkreśla znaczenie zapewnienia uczniom i studentom – bez względu na niepełnosprawność – równego dostępu do edukacji, w tym wczesnej edukacji, w salach szkolnych; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w program Erasmus+ oraz do wykorzystywania oferowanych przez niego możliwości finansowania; |
| --- | --- |

58.

| 59. | ubolewa, że w niektórych państwach członkowskich brakuje inwestycji w obiekty dla osób z niepełnosprawnościami wymagających szczególnej opieki specjalistycznej, co niekiedy zmusza te osoby, zwłaszcza młodych ludzi w wieku szkolnym, do wyjazdu z dala od rodzin w celu uzyskania dostępu do odpowiednich obiektów w innych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

59.

| 60. | wzywa Komisję do zapewnienia dostępności środowiska cyfrowego dla wszystkich; zaznacza, że napisy w czasie rzeczywistym, informacje w języku łatwym do czytania i zrozumienia, tłumaczenie na język migowy oraz dostępne strony internetowe mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami dostępu do edukacji i informacji; |
| --- | --- |

60.

| 61. | apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby szybko podjęły działania zapewniające osobom z niepełnosprawnościami – w tym osobom z niepełnosprawnościami psychospołecznymi – zakres, jakość i standardy bezpłatnej lub niedrogiej opieki zdrowotnej i programów na równi z innymi osobami, w tym dostęp do usług dotyczących zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz do inicjatyw w ramach unijnego planu walki z rakiem; |
| --- | --- |

61.

| 62. | zdecydowanie zaleca, aby fundusze UE wspierały rozwój opieki zdrowotnej uwzględniającej potrzeby osób z niepełnosprawnościami w państwach członkowskich; proponuje, aby Komisja rozważyła opracowanie norm dostępności dla aparatury do badań przesiewowych; |
| --- | --- |

62.

| 63. | uważa, że dostępne kampanie na rzecz zdrowia publicznego i komunikacja na temat profilaktyki, badań przesiewowych i leczenia muszą być dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i rozpowszechniane w różnych dostępnych formatach, takich jak język migowy, alfabet Braille’a oraz język łatwy do czytania i zrozumienia; |
| --- | --- |

63.

| 64. | wzywa państwa członkowskie, aby gwarantowały ciągłość opieki i wsparcia, które często ustają po zakończeniu nauki szkolnej, co utrudnia wejście na rynek pracy, uzyskanie dostępu do zatrudnienia wspomaganego i prowadzenie niezależnego życia; |
| --- | --- |

64.

| 65. | wzywa państwa członkowskie, by zapewniły osobom z niepełnosprawnościami równe szanse na rynku pracy, dostęp do ogólnodostępnej edukacji włączającej i usług zdrowotnych, a także równy dostęp do transportu, eliminując podstawowe bariery utrudniające życie społeczne oraz stosując zasady uniwersalnego projektowania w inwestycjach infrastrukturalnych i cyfrowych w całej UE, |
| --- | --- |

65.

| 66. | wzywa Komisję, aby opracowała kompleksową i przekrojową europejską strategię na rzecz zdrowia psychicznego jako odpowiednie uzupełnienie europejskich ram działania na rzecz zdrowia psychicznego oraz udoskonaliła unijny kompas działania na rzecz zdrowia i dobrostanu psychicznego; zauważa, że strategia ta powinna zobowiązać państwa członkowskie do zintegrowania opieki w zakresie zdrowia psychicznego i fizycznego ze względu na ścisłą korelację między nimi, ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami, zapewnić skuteczną opiekę w oparciu o wyniki badań naukowych i prawa człowieka oraz zwiększyć liczbę oferowanych usług, aby umożliwić większej liczbie osób dostęp do leczenia; wzywa w szczególności państwa członkowskie do przeznaczenia odpowiednich unijnych środków finansowych na wzmocnienie usług neuropsychiatrycznych dla dzieci i młodzieży najbardziej poszkodowanych z powodu środków związanych z pandemią, które doprowadziły do zwiększenia trudności społecznych, ubóstwa i cierpień psychicznych o dramatycznych skutkach; |
| --- | --- |

66.

| 67. | wzywa Komisję do przeglądu dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej, aby dostosować ją do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych i zagwarantować osobom z niepełnosprawnościami skuteczny dostęp do wysokiej jakości transgranicznej opieki zdrowotnej; |
| --- | --- |

67.

Promowanie inkluzywnego zatrudnienia

| 68. | podkreśla, że korzystanie przez osoby z niepełnosprawnościami z prawa do pracy (54) jest ściśle związane ze środkami walki z bezpośrednią i pośrednią dyskryminacją, ubóstwem i barierami w opiece zdrowotnej, edukacji, nauce, mieszkalnictwie, opiece, wsparciu, mobilności osobistej i dostępności środowiska zbudowanego, a także z segregacją i instytucjonalizacją; zachęca zatem Komisję i państwa członkowskie do wprowadzenia skutecznych i konkretnych środków na rzecz promowania równości, różnorodności i horyzontalnego włączenia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin we wszystkich grupach społecznych, między innymi poprzez pomoc osobistą, niezależne życie, ochronę socjalną, podnoszenie świadomości i środowisko bez barier; przypomina, że integracja osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy nie tylko ma zasadnicze znaczenie dla włączenia społecznego i równości szans, ale także stwarza dla nich istotne możliwości gospodarcze pod względem niezależności finansowej i przynosi korzyści całej gospodarce; |
| --- | --- |

68.

| 69. | wzywa Europejski Urząd ds. Pracy do współpracy z krajowymi inspektoratami pracy w celu wdrożenia obowiązującego prawodawstwa; zaleca, by inspektorzy pracy monitorowali pracodawców państwowych i prywatnych w celu zapewnienia przestrzegania praw pracowniczych osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

69.

| 70. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby w celu zapobiegania dyskryminacji oraz skutecznego zatrzymywania i integrowania osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy kierowały się kompleksowym podejściem obejmującym cały cykl polityki w tej dziedzinie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego wdrożenia Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych i do uwzględniania jej we wszystkich środkach ustawodawczych, politycznych i finansowych, w szczególności w odniesieniu do włączenia społecznego osób z niepełnosprawnościami i ich integracji na rynku pracy; wzywa UE i wszystkie państwa członkowskie do ratyfikowania Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; |
| --- | --- |

70.

| 71. | z zadowoleniem przyjmuje debatę polityczną z 16 czerwca 2022 r. między ministrami zatrudnienia i spraw socjalnych, które tematami były zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami, sposoby wyeliminowania czynników zniechęcających do ich zatrudniania oraz działania służące integracji tych osób na rynku pracy; oczekuje konkretnych działań następczych ze strony państw członkowskich; |
| --- | --- |

71.

| 72. | podkreśla, że trzeba zwrócić szczególną uwagę na zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami należących do mniejszości etnicznych, na przykład migrantów, uchodźców, Romów i osób pochodzenia afrykańskiego; |
| --- | --- |

72.

| 73. | podkreśla, że podstawą społecznej dyskusji o niepełnosprawności musi być podejście oparte na prawach człowieka oraz że należy odpowiednio dostosować wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami; podkreśla, że trzeba opracować i stosować całościową definicję dostępności, i zwraca uwagę na jej wartość, gdyż jest ona niezbędna do zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami równych szans, zgodnie z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych i uwagą ogólną nr 2 Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych, przy czym należy uwzględniać zróżnicowane potrzeby osób z niepełnosprawnościami i promować uniwersalne projektowanie jako jedną z zasad UE (55); |
| --- | --- |

73.

| 74. | wzywa Komisję, aby jak najszybciej rozpoczęła przegląd dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia, w szczególności ujednoliconych minimalnych norm dotyczących racjonalnych usprawnień dla pracowników z niepełnosprawnościami, by w pełni zharmonizować ją z postanowieniami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz wdrożyć proces partycypacyjny mający zapewnić bezpośrednie i pełne zaangażowanie organizacji reprezentujących osoby z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

74.

| 75. | podkreśla, że ważne jest aktywne angażowanie osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin i reprezentujących je organizacji w opracowywanie i wdrażanie środków mających na nie wpływ; podkreśla, że ważne jest, by uwzględniać problematykę niepełnosprawności w miejscu pracy i rolę dialogu społecznego oraz szkoleń dla pracodawców na ten temat; wzywa państwa członkowskie do podjęcia aktywnych działań zapewniających ochronę wszystkich osób przed dyskryminacją, a także zapewniających osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z praw pracowniczych i związkowych na równych warunkach z innymi; |
| --- | --- |

75.

| 76. | podkreśla, że molestowanie i nękanie w miejscu pracy, w tym molestowanie seksualne i działania odwetowe za informowanie o nim, utrudnia dostęp do pracy i zatrudnienia, utrzymanie miejsca pracy i równą ścieżkę kariery, w szczególności kobietom z niepełnosprawnościami (56), i że konieczne są konkretne działania w państwach członkowskich mające na celu zapobieganie molestowaniu i nękaniu osób z niepełnosprawnościami, jego zwalczanie i karanie; |
| --- | --- |

76.

| 77. | uważa, że systemy wspierania dochodów, pomoc związana z niepełnosprawnością i wspieranie aktywnego zatrudnienia wzajemnie się uzupełniają w propagowaniu pełnego i skutecznego uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami w rynku pracy, gdyż wynagrodzenie za pracę nie zastępuje pokrycia dodatkowych kosztów związanych z niepełnosprawnością; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do rozdzielenia wsparcia dochodów i wsparcia aktywnego zatrudnienia oraz pomocy związanej z niepełnosprawnością (57), aby zagwarantować, że zasady kwalifikowalności będą jak najbardziej inkluzywne, a także do pokrywania dodatkowych wydatków związanych z niepełnosprawnością, zwalczania ubóstwa pracujących oraz zapewnienia równości, godności i autonomii osób z niepełnosprawnościami; zachęca państwa członkowskie do wprowadzenia podobnych rozwiązań dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami, aby oprócz świadczeń opiekuńczych uzyskiwali dochód; |
| --- | --- |

77.

| 78. | wzywa Komisję do zapewnienia, by państwa członkowskie przestrzegały zasady równego traktowania i równego wynagradzania wszystkich pracowników za pracę o takiej samej wartości; nalega ponadto, by pracownikom z niepełnosprawnościami w zakładach pracy chronionej zapewnić co najmniej prawa i status odpowiadające prawom pracowniczym osób pracujących na otwartym rynku pracy; uważa, że takie zakłady powinny opierać się na zindywidualizowanym podejściu, a osoby z niepełnosprawnościami powinny w miarę możliwości pracować tam tylko przez ograniczoną część swojego życia zawodowego; uważa ponadto, że celem takich zakładów powinno być rozwijanie umiejętności i wspieranie przejścia na otwarty rynek pracy; podkreśla, że osoby z niepełnosprawnościami pracujące w takim środowisku powinny być chronione obowiązującymi przepisami o ochronie socjalnej i warunkach pracy, w tym o płacy minimalnej, na równi z innymi, zgodnie z art. 27 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; wzywa państwa członkowskie do opracowania – z poszanowaniem praw osób z niepełnosprawnościami – inkluzywnych modeli zatrudnienia chronionego i wspomaganego, które posłużą jako środek skutecznego włączenia i późniejszego przejścia na otwarty rynek pracy; podkreśla, że ważne jest, aby osoby z niepełnosprawnościami znalazły wysokiej jakości zatrudnienie odpowiadające ich umiejętnościom i ambicjom, oraz że szkolenia oraz podnoszenie i zmiana kwalifikacji osób z niepełnosprawnościami powinny prowadzić do nabycia rzeczywistych zdolności i umiejętności; wzywa państwa członkowskie do oceny skuteczności istniejących zakładów pracy chronionej w zapewnianiu osobom z niepełnosprawnościami umiejętności umożliwiających im zdobycie zatrudnienia na otwartym rynku pracy; wzywa Komisję do monitorowania tego procesu; |
| --- | --- |

78.

| 79. | zauważa, że kryzys związany z COVID-19 doprowadził do większej powszechności pracy zdalnej i że praca zdalna może pomóc podnieść poziom zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, służąc jako rodzaj usprawnienia i narzędzie, które pozwoli osiągnąć lepszą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym oraz zniwelować przeszkody na rynku pracy związane z bólem i zmęczeniem; ostrzega jednak, że pracodawcy nie mogą wykorzystywać pracy zdalnej, by uniknąć wdrażania racjonalnych usprawnień lub tworzenia w miejscu pracy inkluzywnej kultury dla pracowników z niepełnosprawnościami (58), ponieważ może to prowadzić do izolacji i wpływać na ich zdrowie psychiczne; podkreśla, że przyszłe strategie polityczne dotyczące pracy zdalnej należy opracowywać z uwzględnieniem praw osób z niepełnosprawnościami i że osoby te powinny uczestniczyć w ich projektowaniu, w negocjowaniu nowych układów zbiorowych dotyczących pracy zdalnej oraz w prowadzonych przez przedsiębiorstwa przeglądach polityki pracy zdalnej w celu zapewnienia jej przyjazność dla osób z niepełnosprawnościami; przypomina, że równy dostęp osób z niepełnosprawnościami do kształcenia i szkolenia, nabywanie umiejętności cyfrowych i dostępność powiązanej infrastruktury cyfrowej, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich i oddalonych, są potrzebne, aby umożliwić ludziom korzystanie z nowych możliwości zatrudnienia wynikających z cyfryzacji; podkreśla, że racjonalne usprawnienia są prawem pracowników z niepełnosprawnościami, i uważa, że organy publiczne powinny promować działania i programy uświadamiające dotyczące umiejętności i zdolności osób z niepełnosprawnościami, a także umiejętności wprowadzania racjonalnych usprawnień przez pracodawców prywatnych i publicznych, aby przezwyciężyć uprzedzenia wobec osób z niepełnosprawnościami i zapewnić podmiotom odpowiedzialnym narzędzia umożliwiające ich zatrudnianie, wspieranie i zatrzymywanie; |
| --- | --- |

79.

| 80. | zauważa, że promowanie praw osób starszych jest blisko związane z zapewnieniem równych praw osobom z niepełnosprawnościami, ponieważ osoby starsze są narażone na większe ryzyko niepełnosprawności, a ponad 46 % osób w wieku od 60 lat to osoby z niepełnosprawnościami; podkreśla, że z uwagi na zmiany demograficzne, w szczególności starzenie się społeczeństwa, trzeba zaradzić nowym wyzwaniom związanym z częstszym występowaniem niepełnosprawności wynikających ze starzenia się pracowników i z większą liczbą pracowników z chorobami przewlekłymi; podkreśla znaczenie opracowania strategii politycznych, w tym elastycznych harmonogramów pracy, aby pomóc pracownikom z niepełnosprawnościami w lepszej integracji na rynku pracy, a także znaczenie usług opiekuńczych dla osób z niepełnosprawnościami, w tym norm dotyczących szkolenia personelu i pomocy osobistej; |
| --- | --- |

80.

| 81. | wzywa państwa członkowskie, by monitorowały przestrzeganie zasad nr 2 i 3 Europejskiego filaru praw socjalnych, przewidujących równość traktowania i szans, jeśli chodzi o uczestnictwo w rynku pracy, warunki zatrudnienia i awans zawodowy kobiet i mężczyzn, niezależnie od pochodzenia rasowego czy etnicznego, religii lub przekonań, niepełnosprawności, wieku czy orientacji seksualnej; apeluje, aby monitorować przyjmowanie środków na podstawie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; |
| --- | --- |

81.

| 82. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami dostosowanego wsparcia służącego rozwijaniu umiejętności, kształceniu i szkoleniu zawodowemu oraz zatrudnieniu w celu zagwarantowania inkluzywnych strategii politycznych dotyczących aktywnego rynku pracy; zachęca służby zatrudnienia oraz sektor publiczny i prywatny do wdrożenia zindywidualizowanych środków w celu zwiększenia szans na zatrudnienie i zatrzymanie osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy z myślą o przestrzeganiu Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, a także do wymiany najlepszych praktyk w zakresie zatrudniania osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem europejskiej sieci publicznych służb zatrudnienia; wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły wytyczne, szkolenia i pomoc finansową, by wspierać tworzenie miejsc pracy, rekrutację, przedsiębiorczość i samozatrudnienie osób z niepełnosprawnościami, m.in. za pośrednictwem EFS+; podkreśla pozytywną rolę, jaką gospodarka społeczna może odegrać w zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami; wzywa państwa członkowskie do wprowadzania zachęt dla osób z niepełnosprawnościami do tworzenia podmiotów gospodarki społecznej i do podejmowania działalności generującej dochody; |
| --- | --- |

82.

| 83. | uważa, że środki wsparcia rynku pracy muszą uwzględniać niepełnosprawność i odpowiednio dostosowane działania polityczne mające wspierać zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami; wzywa państwa członkowskie, aby wspierały kojarzenie ofert pracy z osobami poszukującymi zatrudnienia, profilowanie zawodowe, równoczesne zatrudnienie i szkolenie, wprowadzanie do pracy, szkolenia w miejscu pracy, rozwój kariery i mentoring oraz włączające i dostępne kształcenie i szkolenie zawodowe, tak by wspierać niezbędną integrację i zatrzymywanie osób z niepełnosprawnościami w miejscu pracy; podkreśla, że środki mające poprawić integrację i zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami nie będą w pełni skuteczne, jeśli w miejscu pracy i całym społeczeństwie nie podejmie się walki ze stereotypami i stygmatyzacją związanymi z niepełnosprawnością; w związku z tym podkreśla, że uwrażliwianie i szkolenie edukatorów, pracodawców i pracowników, a także ogółu społeczeństwa ma istotne znaczenie dla zwalczania uprzedzeń wobec osób z niepełnosprawnościami, dla zmiany nastawienia i dla zapewnienia prawdziwie inkluzywnych społeczeństw; |
| --- | --- |

83.

| 84. | podkreśla, że niski wskaźnik aktywności osób z niepełnosprawnościami utrudnia włączenie społeczno-gospodarcze, co należy poprawić za pomocą europejskich i krajowych programów ukierunkowanych na aktywizację i szkolenie osób pozostających poza rynkiem pracy; podkreśla, że choć wspieranie i promowanie uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami w rynku pracy ma kluczowe znaczenie, należy również wprowadzić odpowiednie inkluzywne mechanizmy ochrony socjalnej, by zapewnić dostępność wsparcia wszystkim osobom z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ponownie wzywa Komisję i państwa członkowskie do oceny kluczowych tendencji dotyczących przyszłości pracy z perspektywy niepełnosprawności, aby określić i uruchomić konkretne działania z myślą o zwiększeniu inkluzywności rynku pracy i zmniejszeniu luki cyfrowej; podkreśla, że ważne jest lepsze wykorzystywanie innowacyjnych technologii, tak by wyrównać szanse i znieść bariery w kształceniu, szkoleniu i zatrudnieniu, w szczególności na cyfrowym rynku pracy oraz pomóc osobom z niepełnosprawnościami w uzyskaniu dostępu do narzędzi cyfrowych i oprogramowania, które są im niezbędne do samodzielnego życia; podkreśla, że niezbędna jest ochrona osób z niepełnosprawnościami przed dyskryminacją związaną z wykorzystywaniem AI do podejmowania decyzji związanych z zatrudnieniem, dotyczących rekrutacji, doboru, awansu i rozwiązywania stosunku pracy; wzywa państwa członkowskie do poprawy dostępności szkoleń dotyczących umiejętności cyfrowych dla grup zagrożonych wykluczeniem, m.in. osób z niepełnosprawnościami i osób starszych, w celu lepszego włączenia ich w życie społeczne i rynek pracy oraz zapewnienia lepszego dostępu do e-usług i administracji; |
| --- | --- |

85.

| 86. | zdecydowanie popiera badania naukowe, inwestycje społeczne i ukierunkowane inicjatywy na szczeblu UE związane z programami i usługami, które okazały się skuteczne we wspieraniu długoterminowej integracji osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy, ze szczególnym uwzględnieniem osób ze spektrum autyzmu; sugeruje, aby państwa członkowskie zleciły badania nad modelami i programami, które nie mają jeszcze bazy dowodowej, oraz finansowały innowacje w świadczeniu usług, takie jak AI stosowana w technologiach wspomagających (59); |
| --- | --- |

86.

| 87. | wzywa państwa członkowskie, a w szczególności koordynatorów krajowych, aby w wieloletnich strategiach krajowych w ramach europejskiej gwarancji dla dzieci zwracały szczególną uwagę na potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami i zapewniły skuteczny i bezpłatny dostęp do usług wysokiej jakości, szczególnie w zakresie edukacji włączającej; wzywa je, aby zapewniły skuteczny dostęp do zdrowego żywienia i odpowiednich warunków mieszkaniowych wszystkim dzieciom-uchodźcom z niepełnosprawnościami na równi z dziećmi w krajach przyjmujących, zgodnie z zaleceniem Rady (UE) 2021/1004, tak by zagwarantować, że w zintegrowanych środkach krajowych uwzględniane są utrudnienia intersekcjonalne; wzywa zatem państwa członkowskie i Komisję, aby pilnie zwiększyły finansowanie europejskiej gwarancji dla dzieci przez przyznanie specjalnego budżetu w wysokości co najmniej 20 mld EUR; zachęca w związku z tym wszystkie państwa członkowskie, by przeznaczyły więcej niż minimum z EFS+ w ramach zarządzania dzielonego na działania wspierające objęte europejską gwarancją dla dzieci; ponownie wzywa państwa członkowskie, aby wdrożyły udoskonaloną gwarancję dla młodzieży, tak by zapewnić oferty wysokiej jakości, w tym sprawiedliwe wynagrodzenie, dostęp do ochrony socjalnej oraz środowisko pracy dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

87.

| 88. | wzywa państwa członkowskie do wdrożenia dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów, wprowadzającej urlop opiekuńczy w wymiarze pięciu dni roboczych w roku; podkreśla, że należy rozważyć szczególne rozwiązania dotyczące urlopu opiekuńczego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego i elastycznych godzin pracy dla rodziców w szczególnie trudnej sytuacji, na przykład rodziców z niepełnosprawnościami lub rodziców dzieci z niepełnosprawnościami lub chorobami przewlekłymi, bez żadnych reperkusji ze strony pracodawcy; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wzywa państwa członkowskie do zapewnienia lepszych warunków pracy i życia, np. przez odpowiednie środki w zakresie płacy minimalnej i przejrzystości wynagrodzeń, aby zmniejszyć lukę płacową związaną z niepełnosprawnością i osiągnąć zrównoważony wzrost rynku pracy sprzyjający włączeniu społecznemu; podkreśla, że ważne jest szybkie przyjęcie dyrektywy o wynagrodzeniu minimalnym i przejrzystości wynagrodzeń, która musi mieć pełne zastosowanie do osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

89.

| 90. | wzywa Komisję do opracowania i promowania europejskich ram prawnych dla przedsiębiorstw sprzyjających włączeniu społecznemu z myślą o stworzeniu stałych miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

90.

o

o o

| 91. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

91.

---

(1)  Dz.U. L 23 z 27.1.2010, s. 35.

(2)  Dz.U. C 340 z 15.12.2010, s. 11.

(3)  https://reliefweb.int/report/world/covid-19-gender-and-disability-checklist-preventing-and-addressing-gender-based

(4)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/qe-02-19-153-pl-n.pdf

(5)  Dz.U. C 97 z 24.3.2020, s. 41.

(6)  Dz.U. L 315 z 3.12.2007, s. 14.

(7)  Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 34.

(8)  Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.

(9)  Dz.U. L 327 z 2.12.2016, s. 1.

(10)  Dz.U. L 303 z 28.11.2018, s. 69.

(11)  Dz.U. L 321 z 17.12.2018, s. 36.

(12)  Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70.

(13)  Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79.

(14)  Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(15)  Dz.U. L 127 z 16.5.2019, s. 34.

(16)  Dz.U. C 137 E z 27.5.2010, s. 68.

(17)  Dz.U. L 167 z 12.6.1998, s. 25.

(18)  Dz.U. L 223 z 22.6.2021, s. 14.

(19)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14646-2019-INIT/PL/pdf

(20)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0265.

(21)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0129.

(22)  Dz.U. C 434 z 15.11.2022, s. 50.

(23)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0219.

(24)  Dz.U. C 81 z 18.2.2022, s. 43.

(25)  Dz.U. C 251 z 30.6.2022, s. 2.

(26)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 88.

(27)  Dz.U. C 132 z 24.3.2022, s. 129.

(28)  Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 94.

(29)  Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 48.

(30)  Dz.U. C 371 z 15.9.2021, s. 6

(31)  Dz.U. C 316 z 6.8.2021, s. 2.

(32)  Dz.U. C 362 z 8.9.2021, s. 8.

(33)  Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 94.

(34)  Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 164.

(35)  Badanie pt. „Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a osoby z niepełnosprawnościami w Unii Europejskiej”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych, 3 listopada 2016 r.

(36)  Badanie pt. „Edukacja włączająca dla uczniów z niepełnosprawnościami”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, Departament Tematyczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych, 15 września 2017 r.

(37)  Badanie pt. „Rola ochronna Komisji Petycji w kontekście wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, Departament Tematyczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych, 9 października 2015 r.

(38)  Szczegółowa analiza pt. „Europejski akt prawny w sprawie dostępności”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, Departament Tematyczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych, 15 sierpnia 2016 r.

(39)  Badanie pt. „Transport i turystyka dla osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej możliwości poruszania się”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, Departament Tematyczny B ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności, 8 maja 2018 r.

(40)  Badanie pt. „Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności na okres po 2020 r.”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, Departament Tematyczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych, 15 lipca 2020 r.

(41)  Badanie pt. „Wdrażanie przez UE uwag końcowych z 2015 r. Komitetu Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami”, Parlament Europejski, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny C ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych, 2 grudnia 2021 r.

(42)  https://www.eca.europa.eu/en/Pages/DocItem.aspx?did=58678

(43)  Dz.U. L 180 z 19.7.2000, s. 22.

(44)  Dz.U. L 167 z 4.7.2018, s. 28.

(45)  Dz.U. L 223 z 22.6.2021, s. 14.

(46)  Wspólny briefing dla Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczący przeglądu wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych przez UE, dostępny pod adresem: https://equineteurope.org/wp-content/uploads/2022/02/02-14-Joint-Briefing-CRPD-Equality-and-intersectional-issues-faced-by-persons-with-disabilities-in-the-European-Union.pdf

(47)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=1138

(48)  Sprawozdanie Europejskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami na temat praw człowieka z 2022 r.

(49)  Fundusz Ludnościowy ONZ (UNFPA) i Women Enabled International, „Women and Young Persons with Disabilities: Guidelines for Providing Rights-Based, Gender-Responsive Services to Address Gender-Based Violence and Sexual and Reproductive Health and Rights” [Kobiety i młodzież z niepełnosprawnościami: Wytyczne dotyczące zapewniania opartych na prawach usług uwzględniających aspekt płci w celu rozwiązania problemu przemocy ze względu na płeć oraz zapewnienia zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych], 2018 r., https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNFPA-WEI_Guidelines_Disability_GBV_SRHR_FINAL_19-11-18_0.pdf

(50)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159).

(51)  Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030 (COM(2021)0101), s. 16.

(52)  https://www.edf-feph.org/content/uploads/2022/09/Final-Forced-Sterilisarion-Report-2022-European-Union-copia_compressed.pdf

(53)  Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U. L 212 z 7.8.2001, s. 12).

(54)  Art. 27 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

(55)  zgodnie z art. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych „uniwersalne projektowanie oznacza projektowanie produktów, środowiska, programów i usług w taki sposób, by były użyteczne dla wszystkich, w możliwie największym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania. Uniwersalne projektowanie nie wyklucza pomocy technicznych dla szczególnych grup osób niepełnosprawnych, jeżeli jest to potrzebne”.

(56)  „Europe 2020 data & People with disabilities – tables (EU SILC 2017)” [Dane dotyczące strategii „Europa 2020” a osoby z niepełnosprawnościami – tabele (EU SILC 2017)], przygotowane przez Stefanosa Grammenosa, Centre for European Social and Economic Policy, 27 grudnia 2019 r.

(57)  Specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. praw osób z niepełnosprawnościami, „Sprawozdanie specjalnej sprawozdawczyni ds. praw osób z niepełnosprawnościami”, przedstawione na 70. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, 7 sierpnia 2015 r.

(58)  Schur, L.A., Ameri, M. and Kruse, D., „Telework After COVID: A »Silver Lining« for Workers with Disabilities?” [Praca zdalna po pandemii COVID: Szczęście w nieszczęściu” dla pracowników z niepełnosprawnościami?], Journal of Occupational Rehabilitation, tom 30, nr 4, 2020 r., s. 521–536.

(59)  Europejska Platforma Rehabilitacji, „Artificial intelligence and service provision for people with disabilities – An analytical paper” [Sztuczna inteligencja i świadczenie usług dla osób z niepełnosprawnościami – dokument analityczny], 2022 r.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/35 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/35

---

P9_TA(2022)0436

Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich UE – w kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r. (2021/2254(INI))

(2023/C 177/04)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345),

| — | uwzględniając program działań Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 i cele zrównoważonego rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając program działań Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 i cele zrównoważonego rozwoju,

| — | uwzględniając porozumienie paryskie zawarte podczas 21. sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie paryskie zawarte podczas 21. sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu,

| — | uwzględniając art. 39 i 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 39 i 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (1),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (2),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (3),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (4),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (5),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/694 z 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające program „Cyfrowa Europa” (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/694 z 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające program „Cyfrowa Europa” (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 27 października 2016 r. w sprawie sposobu, w jaki WPR może usprawnić tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 27 października 2016 r. w sprawie sposobu, w jaki WPR może usprawnić tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 4 kwietnia 2017 r. w sprawie kobiet i ich roli na obszarach wiejskich (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 4 kwietnia 2017 r. w sprawie kobiet i ich roli na obszarach wiejskich (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 15 listopada 2017 r. w sprawie Planu działania na rzecz przyrody, ludzi i gospodarki (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 15 listopada 2017 r. w sprawie Planu działania na rzecz przyrody, ludzi i gospodarki (9),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 30 maja 2018 r. w sprawie przyszłości żywności i rolnictwa (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 30 maja 2018 r. w sprawie przyszłości żywności i rolnictwa (10),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 3 października 2018 r. w sprawie uwzględnienia szczególnych potrzeb obszarów wiejskich, górskich i oddalonych (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 3 października 2018 r. w sprawie uwzględnienia szczególnych potrzeb obszarów wiejskich, górskich i oddalonych (11),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie roli polityki spójności w promowaniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji oraz regionalnych połączeń teleinformatycznych (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 marca 2022 r. w sprawie roli polityki spójności w promowaniu innowacyjnej i inteligentnej transformacji oraz regionalnych połączeń teleinformatycznych (12),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 8 października 2020 r. w sprawie europejskiej strategii leśnej – dalsze działania (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 8 października 2020 r. w sprawie europejskiej strategii leśnej – dalsze działania (13),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 20 października 2021 r. w sprawie strategii „Od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 20 października 2021 r. w sprawie strategii „Od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego (14),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2021 r. w sprawie unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 – przywracanie przyrody do naszego życia (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 9 czerwca 2021 r. w sprawie unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 – przywracanie przyrody do naszego życia (15),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „Strategia »Od pola do stołu« na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „Strategia »Od pola do stołu« na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” (COM(2020)0381),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 20 maja 2020 r. pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia” (COM(2020)0380),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 12 listopada 2021 r. pt. „Plan awaryjny na rzecz zapewnienia zaopatrzenia w żywność i bezpieczeństwa żywnościowego w czasach kryzysu” (COM(2021)0689), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 12 listopada 2021 r. pt. „Plan awaryjny na rzecz zapewnienia zaopatrzenia w żywność i bezpieczeństwa żywnościowego w czasach kryzysu” (COM(2021)0689),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 16 lipca 2021 r. pt. „Nowa strategia leśna UE 2030” (COM(2021)0572),

| — | uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 4 lutego 2022 r. dotyczący 8. sprawozdania na temat spójności: Spójność w Europie do 2050 r. ” (COM(2022)0034), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 4 lutego 2022 r. dotyczący 8. sprawozdania na temat spójności: Spójność w Europie do 2050 r. ” (COM(2022)0034),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 17 czerwca 2020 r. w sprawie skutków zmian demograficznych (COM(2020)0241), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 17 czerwca 2020 r. w sprawie skutków zmian demograficznych (COM(2020)0241),

| — | uwzględniając zieloną księgę Komisji z 27 stycznia 2021 r. w sprawie starzenia się – „Wspieranie solidarności i odpowiedzialności między pokoleniami” (COM(2021)0050), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zieloną księgę Komisji z 27 stycznia 2021 r. w sprawie starzenia się – „Wspieranie solidarności i odpowiedzialności między pokoleniami” (COM(2021)0050),

| — | uwzględniając deklarację Cork 2.0 pt. „Lepsze życie na obszarach wiejskich” przyjętą przez strony Konferencji europejskiej dotyczącej rozwoju obszarów wiejskich, która odbyła się w Cork we wrześniu 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację Cork 2.0 pt. „Lepsze życie na obszarach wiejskich” przyjętą przez strony Konferencji europejskiej dotyczącej rozwoju obszarów wiejskich, która odbyła się w Cork we wrześniu 2016 r.,

| — | uwzględniając deklarację z Bled na rzecz inteligentniejszej przyszłości obszarów wiejskich w UE, podpisaną 13 kwietnia 2018 r. w Bled (Słowenia), |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację z Bled na rzecz inteligentniejszej przyszłości obszarów wiejskich w UE, podpisaną 13 kwietnia 2018 r. w Bled (Słowenia),

| — | uwzględniając deklarację ONZ w sprawie praw ludności wiejskiej i innych ludzi pracujących na obszarach wiejskich, przyjętą rezolucją Rady Praw Człowieka 28 września 2018 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację ONZ w sprawie praw ludności wiejskiej i innych ludzi pracujących na obszarach wiejskich, przyjętą rezolucją Rady Praw Człowieka 28 września 2018 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 3 maja 2022 r. w sprawie planu działania UE na rzecz rolnictwa ekologicznego (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 3 maja 2022 r. w sprawie planu działania UE na rzecz rolnictwa ekologicznego (16),

| — | uwzględniając zalecenie ogólne nr 34 (2016) Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet dotyczące praw kobiet na obszarach wiejskich, przyjęte 7 marca 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając zalecenie ogólne nr 34 (2016) Komitetu ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet dotyczące praw kobiet na obszarach wiejskich, przyjęte 7 marca 2016 r.,

| — | uwzględniając 20. zasadę Europejskiego filaru praw socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając 20. zasadę Europejskiego filaru praw socjalnych,

| — | uwzględniając badanie zlecone przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego pt. „The future of the European Farming Model: Socio-economic and territorial implications of the decline in the number of farms and farmers in the EU” [Przyszłość europejskiego modelu rolnictwa – społeczno-gospodarcze i terytorialne implikacje spadku liczby gospodarstw i rolników w UE], opublikowane przez Departament Tematyczny ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności w kwietniu 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie zlecone przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego pt. „The future of the European Farming Model: Socio-economic and territorial implications of the decline in the number of farms and farmers in the EU” [Przyszłość europejskiego modelu rolnictwa – społeczno-gospodarcze i terytorialne implikacje spadku liczby gospodarstw i rolników w UE], opublikowane przez Departament Tematyczny ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności w kwietniu 2022 r.,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 25 marca 2021 r. w sprawie planu działania dotyczącego rozwoju produkcji ekologicznej (COM(2021)0141), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 25 marca 2021 r. w sprawie planu działania dotyczącego rozwoju produkcji ekologicznej (COM(2021)0141),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 24 marca 2022 r. w sprawie pilnej potrzeby przyjęcia unijnego planu działania dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego w UE i poza jej terytorium w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 24 marca 2022 r. w sprawie pilnej potrzeby przyjęcia unijnego planu działania dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego w UE i poza jej terytorium w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę (17),

| — | uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 8 kwietnia 2021 r. pt. „Evaluation of the impact of the CAP on generational renewal, local development and jobs in rural areas” [Ocena wpływu WPR na wymianę pokoleń, rozwój lokalny i zatrudnienie na obszarach wiejskich] (SWD(2021)0078), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z 8 kwietnia 2021 r. pt. „Evaluation of the impact of the CAP on generational renewal, local development and jobs in rural areas” [Ocena wpływu WPR na wymianę pokoleń, rozwój lokalny i zatrudnienie na obszarach wiejskich] (SWD(2021)0078),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 26 stycznia 2022 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE” (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 26 stycznia 2022 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE” (18),

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 23 marca 2022 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE” (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 23 marca 2022 r. pt. „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE” (19),

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A9-0269/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A9-0269/2022),

| A. | mając na uwadze, że obszary wiejskie stanowią około 83 % całego terytorium UE i zamieszkuje je około 137 mln ludzi (30 % ludności UE); mając na uwadze, że obszary wiejskie w UE są niezwykle istotne jako miejsca produkcji żywności, obszary leśne i miejsca produkcji energii, w szczególności energii ze źródeł odnawialnych, a także dla realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, neutralności klimatycznej i celów zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że obszary wiejskie, w szczególności oddalone i słabiej rozwinięte regiony wiejskie, obszary górskie, wyspy i regiony najbardziej oddalone, mierzą się ze szczególnymi, długoterminowymi, nierozwiązanymi wyzwaniami, a zarazem nie dostrzega się ich wyjątkowego potencjału pod względem rozwoju i innowacji; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że obszary wiejskie stanowią około 83 % całego terytorium UE i zamieszkuje je około 137 mln ludzi (30 % ludności UE); mając na uwadze, że obszary wiejskie w UE są niezwykle istotne jako miejsca produkcji żywności, obszary leśne i miejsca produkcji energii, w szczególności energii ze źródeł odnawialnych, a także dla realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, neutralności klimatycznej i celów zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że obszary wiejskie, w szczególności oddalone i słabiej rozwinięte regiony wiejskie, obszary górskie, wyspy i regiony najbardziej oddalone, mierzą się ze szczególnymi, długoterminowymi, nierozwiązanymi wyzwaniami, a zarazem nie dostrzega się ich wyjątkowego potencjału pod względem rozwoju i innowacji;

| B. | mając na uwadze, że ogólny odsetek ludności mieszkającej na obszarach wiejskich nieznacznie zmniejszył się na poziomie UE w ostatniej dekadzie, a znacznie w ostatnich 50 latach, ze względu na starzenie się i migrację wewnętrzną (urbanizację); mając na uwadze, że odsetek osób w wieku powyżej 65 lat jest ogólnie najwyższy na obszarach wiejskich i spodziewany jest jego wzrost w przyszłości; mając na uwadze, że do 2050 r. liczba ludności prawdopodobnie zmniejszy się w czterech na pięć regionów wiejskich w UE; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że ogólny odsetek ludności mieszkającej na obszarach wiejskich nieznacznie zmniejszył się na poziomie UE w ostatniej dekadzie, a znacznie w ostatnich 50 latach, ze względu na starzenie się i migrację wewnętrzną (urbanizację); mając na uwadze, że odsetek osób w wieku powyżej 65 lat jest ogólnie najwyższy na obszarach wiejskich i spodziewany jest jego wzrost w przyszłości; mając na uwadze, że do 2050 r. liczba ludności prawdopodobnie zmniejszy się w czterech na pięć regionów wiejskich w UE;

| C. | mając na uwadze, że art. 174 TFUE stanowi, że Unia musi zmierzać do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów, poświęcając szczególną uwagę niektórym regionom, zwłaszcza obszarom wiejskim; mając na uwadze, że obszary wiejskie muszą otrzymywać odpowiednie wsparcie finansowe, aby mogły rozwijać się w sposób zrównoważony; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że art. 174 TFUE stanowi, że Unia musi zmierzać do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów, poświęcając szczególną uwagę niektórym regionom, zwłaszcza obszarom wiejskim; mając na uwadze, że obszary wiejskie muszą otrzymywać odpowiednie wsparcie finansowe, aby mogły rozwijać się w sposób zrównoważony;

| D. | mając na uwadze, że średni wskaźnik zatrudnienia na obszarach wiejskich w UE kształtował się korzystnie w latach 2012–2020, mimo różnic między poszczególnymi państwami członkowskimi oraz nierównej jakości oferty zatrudnienia; mając na uwadze, że odsetek ludności zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jest wyższy na obszarach wiejskich niż w miastach; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że średni wskaźnik zatrudnienia na obszarach wiejskich w UE kształtował się korzystnie w latach 2012–2020, mimo różnic między poszczególnymi państwami członkowskimi oraz nierównej jakości oferty zatrudnienia; mając na uwadze, że odsetek ludności zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jest wyższy na obszarach wiejskich niż w miastach;

| E. | mając na uwadze, że warunki pracy znacznej części pracowników zatrudnionych w sektorze rolnym w UE są niezwykle trudne i niepewne, cechują je niskie płace, długie godziny pracy, praca nierejestrowana, częste wypadki i choroby oraz fatalne warunki mieszkaniowe; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że warunki pracy znacznej części pracowników zatrudnionych w sektorze rolnym w UE są niezwykle trudne i niepewne, cechują je niskie płace, długie godziny pracy, praca nierejestrowana, częste wypadki i choroby oraz fatalne warunki mieszkaniowe;

| F. | mając na uwadze, że dostęp do usług zaopatrzenia w wodę, infrastruktury sanitarnej, połączeń drogowych, opieki zdrowotnej, edukacji, szerokopasmowego internetu i innych podstawowych usług ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich; mając na uwadze, że w gospodarstwach domowych na niektórych obszarach wiejskich nadal brakuje dostępu do niezbędnych usług podstawowych, w szczególności usług wodno-kanalizacyjnych, przy utrzymujących się różnicach między poszczególnymi państwami członkowskimi (20); mając na uwadze, że infrastruktura i połączenia transportowe zostały uznane przez obywateli za kluczowe potrzeby na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że dostęp do usług zaopatrzenia w wodę, infrastruktury sanitarnej, połączeń drogowych, opieki zdrowotnej, edukacji, szerokopasmowego internetu i innych podstawowych usług ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich; mając na uwadze, że w gospodarstwach domowych na niektórych obszarach wiejskich nadal brakuje dostępu do niezbędnych usług podstawowych, w szczególności usług wodno-kanalizacyjnych, przy utrzymujących się różnicach między poszczególnymi państwami członkowskimi (20); mając na uwadze, że infrastruktura i połączenia transportowe zostały uznane przez obywateli za kluczowe potrzeby na obszarach wiejskich;

| G. | mając na uwadze, że tylko jedna szósta mieszkańców obszarów wiejskich dysponuje bardzo szybkimi łączami szerokopasmowymi; mając na uwadze, że istnieje znaczna różnica między obszarami wiejskimi a miejskimi pod względem podstawowych umiejętności cyfrowych – w 2019 r. 28 % osób dorosłych mieszkających na obszarach wiejskich posiadało podstawowe lub wyższe niż podstawowe umiejętności cyfrowe, zaś w przypadku osób dorosłych mieszkających w miastach odsetek ten wynosił 62 %; mając na uwadze, że między państwami członkowskimi nadal występują znaczne różnice pod względem łączności internetowej – w niektórych państwach członkowskich aż 25 % wiejskich gospodarstw domowych nadal nie ma dostępu do internetu (21); |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że tylko jedna szósta mieszkańców obszarów wiejskich dysponuje bardzo szybkimi łączami szerokopasmowymi; mając na uwadze, że istnieje znaczna różnica między obszarami wiejskimi a miejskimi pod względem podstawowych umiejętności cyfrowych – w 2019 r. 28 % osób dorosłych mieszkających na obszarach wiejskich posiadało podstawowe lub wyższe niż podstawowe umiejętności cyfrowe, zaś w przypadku osób dorosłych mieszkających w miastach odsetek ten wynosił 62 %; mając na uwadze, że między państwami członkowskimi nadal występują znaczne różnice pod względem łączności internetowej – w niektórych państwach członkowskich aż 25 % wiejskich gospodarstw domowych nadal nie ma dostępu do internetu (21);

| H. | mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest podstawową wartością UE uznaną w Traktatach oraz w Karcie praw podstawowych; mając na uwadze, że na obszarach wiejskich utrzymuje się znaczna nierówność płci – kobiety borykają się wyższą stopą bezrobocia, umowami niegwarantującymi pewności zatrudnienia i pracą na warunkach nieformalnych, są też niedostatecznie reprezentowane w organach decyzyjnych, takich jak spółdzielnie rolnicze, związki zawodowe i samorządy gminne; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest podstawową wartością UE uznaną w Traktatach oraz w Karcie praw podstawowych; mając na uwadze, że na obszarach wiejskich utrzymuje się znaczna nierówność płci – kobiety borykają się wyższą stopą bezrobocia, umowami niegwarantującymi pewności zatrudnienia i pracą na warunkach nieformalnych, są też niedostatecznie reprezentowane w organach decyzyjnych, takich jak spółdzielnie rolnicze, związki zawodowe i samorządy gminne;

| I. | mając na uwadze, że w latach 2003–2016 liczba gospodarstw rolnych w UE-27 spadła o 32 %, a największy spadek dotyczy małych gospodarstw o powierzchni poniżej pięciu hektarów (38 %); mając na uwadze, że w 2016 r. w UE było 10,5 mln gospodarstw rolnych, z których większość (92 %) stanowiły gospodarstwa rodzinne; mając na uwadze, że do 2040 r. UE może stracić kolejne 6,4 mln gospodarstw, a w rezultacie liczba gospodarstw w całej UE wyniosłaby około 3,9 mln, co stanowiłoby ogromny spadek – o 62 % w porównaniu z 2016 r.; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że w latach 2003–2016 liczba gospodarstw rolnych w UE-27 spadła o 32 %, a największy spadek dotyczy małych gospodarstw o powierzchni poniżej pięciu hektarów (38 %); mając na uwadze, że w 2016 r. w UE było 10,5 mln gospodarstw rolnych, z których większość (92 %) stanowiły gospodarstwa rodzinne; mając na uwadze, że do 2040 r. UE może stracić kolejne 6,4 mln gospodarstw, a w rezultacie liczba gospodarstw w całej UE wyniosłaby około 3,9 mln, co stanowiłoby ogromny spadek – o 62 % w porównaniu z 2016 r.;

| J. | mając na uwadze, że w 2016 r. na każdego rolnika w wieku powyżej 35 lat przypadało ponad sześciu rolników w wieku powyżej 65 lat (22), co pokazuje, że starzenie się rolników w UE jest jednym z największych wyzwań dla obszarów wiejskich; mając na uwadze, że odsetek młodych rolniczek jest szczególnie niski; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że w 2016 r. na każdego rolnika w wieku powyżej 35 lat przypadało ponad sześciu rolników w wieku powyżej 65 lat (22), co pokazuje, że starzenie się rolników w UE jest jednym z największych wyzwań dla obszarów wiejskich; mając na uwadze, że odsetek młodych rolniczek jest szczególnie niski;

| K. | mając na uwadze, że gospodarstwa chowu zwierząt w UE zatrudniają około 4 mln osób i są głównym beneficjentem pomocy z drugiego filaru wspólnej polityki rolnej (WPR) dla gospodarstw na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, które to obszary stanowią 50 % wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych w UE; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że gospodarstwa chowu zwierząt w UE zatrudniają około 4 mln osób i są głównym beneficjentem pomocy z drugiego filaru wspólnej polityki rolnej (WPR) dla gospodarstw na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, które to obszary stanowią 50 % wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych w UE;

| L. | mając na uwadze, że grupy tematyczne Europejskiej Sieci na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich okazały się skutecznym narzędziem publiczno-prywatnych partnerstw terytorialnych; mając na uwadze, że grupom tym udało się ponadto stworzyć jedno forum do dyskusji nad kwestiami związanymi z rewitalizacją terytoriów, innowacjami, oddolnym i zintegrowanym podejściem do rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, zarządzaniem zdecentralizowanym, tworzeniem sieci kontaktów i współpracą; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że grupy tematyczne Europejskiej Sieci na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich okazały się skutecznym narzędziem publiczno-prywatnych partnerstw terytorialnych; mając na uwadze, że grupom tym udało się ponadto stworzyć jedno forum do dyskusji nad kwestiami związanymi z rewitalizacją terytoriów, innowacjami, oddolnym i zintegrowanym podejściem do rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, zarządzaniem zdecentralizowanym, tworzeniem sieci kontaktów i współpracą;

| M. | mając na uwadze, że jednym z celów WPR na obecny okres programowania jest wspieranie zatrudnienia, wzrostu gospodarczego, równości płci, w tym udziału kobiet w rolnictwie, włączenia społecznego i rozwoju lokalnego na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że jednym z celów WPR na obecny okres programowania jest wspieranie zatrudnienia, wzrostu gospodarczego, równości płci, w tym udziału kobiet w rolnictwie, włączenia społecznego i rozwoju lokalnego na obszarach wiejskich;

| N. | mając na uwadze, że wyrażono zaniepokojenie negatywnym wpływem działalności wydobywczej na wodę, obszary chronione i środowisko, a także szkodami ekologicznymi, jakie działalność ta może spowodować w otoczeniu i innych źródłach utrzymania, potencjalnie wpływając na dochody, zdrowie i jakość życia ludzi (23); |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że wyrażono zaniepokojenie negatywnym wpływem działalności wydobywczej na wodę, obszary chronione i środowisko, a także szkodami ekologicznymi, jakie działalność ta może spowodować w otoczeniu i innych źródłach utrzymania, potencjalnie wpływając na dochody, zdrowie i jakość życia ludzi (23);

Wyzwania i szanse stojące przez silniejszymi, odpornymi i sprzyjającymi włączeniu społecznemu obszarami wiejskimi

| 1. | podkreśla historyczną, geograficzną, gospodarczą i społeczną różnorodność obszarów wiejskich w całej UE; przypomina, że obszary wiejskie położone w pobliżu ośrodków miejskich, obszary przybrzeżne, obszary transgraniczne lub obszary górskie w regionach najbardziej oddalonych i słabo zaludnionych mierzą się z różnymi wyzwaniami wymagającymi dostosowanych do potrzeb i ukierunkowanych rozwiązań, które należy wdrażać we współpracy z lokalnymi zainteresowanymi podmiotami; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zaznacza, że strategie i działania na szczeblu UE w połączeniu ze strategiami i działaniami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi przy zastosowaniu podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar mają kluczowe znaczenie dla zagwarantowania dobrobytu i dobrostanu mieszkańców europejskich obszarów wiejskich, a także dla rozwiązania stojących ich problemów, takich jak spadek liczby ludności i starzenie się społeczeństwa, wyższe ryzyko ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz mniej ofert pracy wysokiej jakości; przypomina, że na obszarach wiejskich PKB na mieszkańca jest znacznie niższy od średniej unijnej; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla ponadto, że obszary wiejskie nie mają dostępu do wysokiej jakości usług świadczonych w interesie ogólnym, takich jak usługi wodno-kanalizacyjne, łączność drogowa, opieka zdrowotna, opieka nad dziećmi i wysokiej jakości kształcenie i szkolenie, oraz że są słabo połączone ze względu na ograniczone możliwości transportu i brak szybkich łączy szerokopasmowych, a także innych podstawowych usług, takich jak usługi pocztowe i bankowe, jak również ze względu na niewystarczającą jakość i dostępność mieszkań, presję klimatyczną i środowiskową, nierówność płci i ograniczone możliwości innowacji i dostępu do rozwoju technologicznego; zwraca uwagę, że oddalenie jest dodatkowym znaczącym elementem powodującym trudności na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że zapaść demograficzna i starzenie się społeczeństwa dotkną wszystkie regiony, lecz szczególnie obszary wiejskie, ze względu na przenoszenie się ludności do obszarów miejskich i migrację młodzieży, które negatywnie wpłynie na potencjał wzrostu, jakość życia, rozwój umiejętności i dostęp do usług na obszarach wiejskich; zauważa, że polityka publiczna nie zdołała odwrócić tendencji wyludniania się obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla kluczową rolę, jaką obszary wiejskie mogą odegrać w rozwiązywaniu problemów społecznych, gospodarczych i środowiskowych przez dostarczanie usług ekosystemowych łagodzących zmianę klimatu i degradację środowiska, zapewnianie zrównoważonej i wystarczającej produkcji żywności, w tym żywności ekologicznej, ochronę materialnego i niematerialnego dziedzictwa wiejskiego, wspieranie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej oraz tworzenie unikalnego krajobrazu kulturalnego do celów wypoczynkowo-rekreacyjnych, a także rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym i udział w sprawiedliwej transformacji ekologicznej i cyfrowej; |
| --- | --- |

5.

| 6. | w związku z tym zwraca uwagę na synergię między społecznościami wiejskimi, ochroną środowiska, bezpieczeństwem żywnościowym i wrażliwością na dobrostan zwierząt; podkreśla, że trzeba odpowiednio wspierać rolników i wynagradzać ich za dostarczanie dóbr publicznych i usług ekosystemowych, tak by przyczynić się do rentowności obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zwraca uwagę na rosnące niezadowolenie mieszkańców obszarów wiejskich, którzy mają poczucie, że ich potrzeby nie są wystarczająco uwzględniane przy podejmowaniu decyzji politycznych i że są niedostatecznie reprezentowani, co stwarza podatny grunt dla dystansowania się od życia obywatelskiego i politycznego, którym to problemem należy się zająć, gdyż może on z kolei prowadzić do różnych form zaniechania z udziału w demokracji; podkreśla, że coraz wyraźniejsza przepaść między obszarami wiejskimi a miejskimi, oddalenie geograficzne i brak podstawowych usług łącznie powodują jeszcze większe niezadowolenie; uważa, że zaangażowanie młodych ludzi w życie społeczności lokalnej może przyczynić się do spowolnienia ich migracji z obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

7.

| 8. | odnotowuje, że obywatele UE nadal mają duże zaufanie do władz regionalnych i lokalnych, o czym świadczą badania Eurobarometru, i zwraca uwagę na znaczenie zaangażowania tych szczebli władzy w ożywienie poparcia dla projektu europejskiego na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zaznacza, że obszary wiejskie są szczególnie narażone na skutki kryzysów, takich jak pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie i zmiana klimatu, ale są też w stanie oferować nowe możliwości i rozwiązania w odpowiedzi na takie kryzysy i odgrywać kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego, samowystarczalności żywnościowej, a także niezależności od paliw kopalnych czy importu energii, pod warunkiem odpowiednich ram wsparcia; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że pandemia COVID-19 spowodowała rozwój nowych wzorców zachowań w życiu codziennym, pracy, w tym telepracy, i interakcjach, co stwarza nowe możliwości o licznych pozytywnych efektach zewnętrznych sprzyjających odbudowie obszarów wiejskich; zauważa, że obywatele zrozumieli, że obszary wiejskie mogą zaoferować rozwiązania tego kryzysu; |
| --- | --- |

10.

Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE

| 11. | z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich UE; zgadza się z jego ogólnymi celami i uważa, że stwarza on niezwykle cenną szansę na skoordynowanie i wzmocnienie działań na rzecz teraźniejszości i przyszłości obszarów wiejskich dzięki wykorzystaniu nowych możliwości odnowy społecznej, gospodarczej i środowiskowej; zaznacza, że ważne jest, aby zapewnić komplementarność środków finansowych i strategii politycznych UE z myślą o wspieraniu obszarów wiejskich, a także dostępność informacji dla zainteresowanych podmiotów lokalnych; |
| --- | --- |

11.

| 12. | podkreśla, że rozwój obszarów wiejskich musi pozostać wśród priorytetów programu działań UE, i wzywa przyszłe prezydencje Rady Unii Europejskiej, aby z pełną determinacją zmierzały do tego ambitnego celu i w swoich konkluzjach potwierdziły konieczność działania na rzecz obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

12.

| 13. | odnotowuje wniosek dotyczący planu działania na rzecz obszarów wiejskich, który należy przekształcić w dynamiczne narzędzie przyszłych działań przynoszących konkretne rezultaty, wspierające zintegrowane strategie w zakresie zrównoważonego rozwoju zgodnie z zasadą partnerstwa; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby nadały najwyższy priorytet realizacji tego planu, wyznaczając jasne, wymierne i wiążące cele jego realizacji, oraz zapewniły zasoby niezbędne do jego skutecznej realizacji, tak by do 2040 r. osiągnąć cel, jakim są silniejsze, lepiej skomunikowane, odporne i zamożne obszary wiejskie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podziela zdanie, że potrzebna jest wspólna, ogólnounijna definicja funkcjonalnych obszarów wiejskich, obejmująca rozróżnienie obszarów wiejskich i podmiejskich oraz uwzględniająca złożoność, różnorodność i specyfikę tych obszarów; |
| --- | --- |

14.

| 15. | apeluje do Komisji, aby we współpracy z krajowymi, regionalnymi i lokalnymi zainteresowanymi podmiotami szybko opracowała i wprowadziła w życie taką definicję; zauważa, że definicję tę można by wykorzystywać do porównywania europejskich obszarów wiejskich i do lepiej ukierunkowanego wdrażania polityk i środków na tych terytoriach; zwraca się do Komisji, aby opracowała wspólną metodykę, a jednocześnie zapewniła elastyczność wystarczającą do uwzględnienia specyfiki i potrzeb państw członkowskich; |
| --- | --- |

15.

| 16. | popiera opracowanie paktu na rzecz obszarów wiejskich, zwracając uwagę na znaczenie inkluzywnego zaangażowania zainteresowanych podmiotów lokalnych, regionalnych i krajowych – w tym społeczeństwa obywatelskiego – w zarządzanie jego realizacją z myślą o powodzeniu tej inicjatywy; |
| --- | --- |

16.

| 17. | uważa, że w pakcie na rzecz obszarów wiejskich należy określić konkretne cele, wyniki, wielopoziomowe systemy zarządzania i monitorowania, a także precyzyjny zakres obowiązków instytucjonalnych; uważa, że pakt na rzecz obszarów wiejskich powinien służyć jako platforma wymiany dobrych praktyk między obszarami wiejskimi, pomagająca im wykorzystywać dostępne narzędzia, sprzyjająca synergii, komplementarności i spójności interwencji UE oraz ułatwiająca strategiczną autonomię UE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź utworzenia obserwatorium obszarów wiejskich w celu usprawnienia procesu gromadzenia i analizy danych dotyczących obszarów wiejskich; uważa, że jest to ważny instrument informowania, opracowywania i monitorowania lepszej polityki publicznej, a także monitorowania postępów we wdrażaniu długoterminowej wizji i przyszłych unijnych polityk i strategii dotyczących obszarów wiejskich, w tym planu działania UE na rzecz obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

18.

| 19. | uważa, że obserwatorium obszarów wiejskich powinno umożliwić identyfikację luk w danych i udoskonalenie baz danych, zwłaszcza pod względem segregacji danych według kryterium płci, promowanie bardziej ziarnistego podejścia statystycznego i opracowanie wskaźników na odpowiednim poziomie geograficznym, aby uwzględnić potrzeby ludności; podkreśla, że trzeba zapewnić wystarczające środki finansowe, przejrzystość i konkretny plan działania z harmonogramem i celami; |
| --- | --- |

19.

| 20. | zaznacza, że istotne jest wprowadzenie mechanizmu weryfikacji wpływu inicjatyw UE na rozwój obszarów wiejskich, tak aby umożliwić ocenę spójności i komplementarności polityk UE i ich potencjalnego wpływu na obszary wiejskie; apeluje do państw członkowskich, aby wspierały opracowywanie i wdrażanie skutecznych krajowych mechanizmów weryfikacji wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich, które to mechanizmy pozwalają na ocenę proponowanego prawodawstwa na obszary wiejskie, tak by zapewnić jego adekwatność do celu, oraz wzywa Komisję, aby im w tym pomagała; uważa, że mechanizm weryfikacji wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich powinien być obowiązkowy, i podkreśla znaczenie udziału organów lokalnych i regionalnych w określaniu i we wdrażaniu takich mechanizmów, a także w zarządzaniu nimi zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym; |
| --- | --- |

20.

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich w perspektywie roku 2040

| 21. | podkreśla, że mieszkańcy obszarów wiejskich muszą korzystać, jak wszyscy inni obywatele, ze sprawiedliwych warunków realizacji celów zawodowych, społecznych i osobistych, ze szczególnym uwzględnieniem grup znajdujących się w trudniejszej sytuacji, i domaga się stosowania Europejskiego filaru praw socjalnych; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zaznacza, że społeczności wiejskie muszą mieć równy dostęp do usług świadczonych w interesie ogólnym zapewniających inkluzywne warunki życia na równych zasadach i dobrostan, w szczególności do usług w następujących dziedzinach: opieka zdrowotna, kształcenie, szkolenie w celu podnoszenia i zmiany kwalifikacji, nauka przez całe życie, opieka społeczna, opieka nad dziećmi i osobami starszymi, łączność i mobilność, mieszkalnictwo, a także usługi pocztowe i bankowe, miejsca spotkań towarzyskich oraz działalność kulturalna i infrastruktura kultury; |
| --- | --- |

22.

| 23. | w związku z tym zwraca uwagę na znaczenie inwestycji publicznych i partnerstw publicznych, a także poprawy współpracy transgranicznej i współpracy między obszarami wiejskimi a miejskimi; wskazuje, że istotny potencjał mają zdecentralizowane i wielofunkcyjne centra usługowe oraz wyremontowane budynki przebudowane stosownie do potrzeb, a także innowacyjne podejścia do świadczenia usług; |
| --- | --- |

23.

| 24. | uważa, że szczególną uwagę należy poświęcić grupom mieszkającym na obszarach wiejskich, np. osobom z niepełnosprawnościami, osobom starszym oraz migrantom, a w szczególności pracownikom sezonowym, odpowiadając na ich potrzeby, a jednocześnie wspierając włączenie społeczne; wzywa Komisję do dalszej harmonizacji praktyk stosowanych przez państwa członkowskie w zakresie integracji osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zaznacza, że ukierunkowane interwencje wspierające młodych ludzi i sprzyjające skutecznej wymianie pokoleń należy uczynić priorytetem, tak by zachęcić młodych ludzi do stałego mieszkania na obszarach wiejskich i przeciwdziałać zapaści demograficznej; zaznacza, że szczególną uwagę należy zwrócić na przezwyciężenie głównych wyzwań i usunięcie istniejących barier, np. w dostępie do szkolnictwa wyższego i transferze wiedzy, w możliwościach zatrudnienia, w zdobywaniu kwalifikacji w zakresie przedsiębiorczości, a także w dostępie do ziemi i kapitału; zaznacza, że potrzebne są wysokiej jakości systemy kształcenia w dziedzinie rolnictwa, umożliwiające szkolenie młodych specjalistów; w związku z tym podkreśla istotną rolę młodych rolników w modernizacji rolnictwa unijnego i tworzeniu większych możliwości na obszarach wiejskich; zaznacza, że trzeba wspierać ich skuteczną integrację, w szczególności przez ułatwianie zakupu i dzierżawy gruntów rolnych, i w związku z tym odnotowuje potencjał inkubatorów gospodarstw rolnych; |
| --- | --- |

25.

| 26. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do prowadzenia i intensyfikacji działań, zgodnie z Europejskim filarem praw socjalnych, w celu poprawy praw, warunków pracy, bezpieczeństwa, zdrowia i ochrony socjalnej pracowników na obszarach wiejskich, w tym warunków życia i pracy pracowników sezonowych i migrujących, przy jednoczesnym zapewnieniu spójności między obszarami polityki dotyczącymi tej kwestii; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla, że Europejski Zielony Ład, w tym strategia „Od pola do stołu” i transformacja cyfrowa, może otworzyć nowe możliwości na obszarach wiejskich, nową dynamikę na rzecz bardziej odpornej przyszłości i możliwości dotyczące zrównoważonych miejsc pracy; wskazuje, że trzeba zapewnić sprawiedliwą transformację sprzyjającą włączeniu społecznemu, wspierającą żywotność gospodarczą obszarów wiejskich oraz spójność terytorialną i społeczną, a także przeznaczyć odpowiednie wsparcie i zasoby na podejmowanie wyzwań w tym zakresie, w szczególności w obliczu obecnego kryzysu; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla centralną rolę, jaką rolnictwo, sektor rolno-spożywczy i zrównoważone leśnictwo na obszarach wiejskich odgrywają w tworzeniu miejsc pracy, w zapewnianiu wysokojakościowej zróżnicowanej żywności oraz w zrównoważonej produkcji biomasy; podkreśla, że rolnictwo zrównoważone społecznie, środowiskowo i gospodarczo, w tym agroekologia i rolnictwo ekologiczne, zapewniające rolnikom godziwy dochód, mają kluczowe znaczenie dla żywotności tych obszarów; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zwraca uwagę na ważną rolę małych i średnich gospodarstw rolnych oraz gospodarstw rodzinnych w utrzymaniu ludności wiejskiej oraz zachowaniu gospodarki gruntami i krajobrazów; uważa także, że powinny one korzystać ze wsparcia, które zapewni im odpowiednie warunki życia i zmniejszy spadek liczby gospodarstw; podkreśla, że rolnicy na obszarach oddalonych i wiejskich, zwłaszcza drobni rolnicy, nadal nie mają wystarczającego dostępu do technologii; |
| --- | --- |

29.

| 30. | uznaje znaczenie wspierania inicjatyw współpracy w dziedzinie rolnictwa i gospodarki społecznej jako narzędzia rozwoju obszarów wiejskich; zwraca uwagę na rolę spółdzielni rolno-spożywczych w zapewnieniu zrównoważenia środowiskowego, gospodarczego i społecznego obszarów wiejskich, które dodają wartość produktom, tworzą miejsca pracy i urozmaicają lokalną gospodarkę; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania i promowania spółdzielni na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

30.

| 31. | podkreśla znaczenie promowania unijnych systemów jakości, w szczególności oznaczeń geograficznych, jako sposobu poprawy jakości i sprawiedliwego podziału wartości gospodarczej w łańcuchach żywnościowych, a ostatecznie utrzymania ludności wiejskiej na terytorium UE; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla, że nieuczciwe praktyki handlowe nadal stanowią poważny problem w sektorze rolnym, zaznacza, że konieczne są dalsze kroki w celu zapewnienia lepszej dystrybucji wartości w całym łańcuchu; przypomina o potencjale krótkich łańcuchów dostaw w zakresie zbliżania do siebie konsumentów i producentów, zapewnienia lepszego wynagrodzenia dla rolników oraz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w cyklu produkcji żywności; podkreśla, że należy uwzględnić wpływ umów o wolnym handlu na obszary wiejskie; |
| --- | --- |

32.

| 33. | zauważa, że sprawiedliwy podział płatności bezpośrednich jest potrzebny w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju regionów i obszarów wiejskich; podkreśla znaczenie płatności w ramach WPR dla obszarów o naturalnych ograniczeniach, aby zachować zrównoważoną działalność na tych obszarach; wzywa państwa członkowskie do wspierania silnych terytorialnych sieci rozwoju obszarów wiejskich w ramach WPR w celu koordynacji wszystkich zainteresowanych stron zajmujących się rozwojem obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

33.

| 34. | zwraca uwagę, że ekstensywna hodowla zwierząt na trwałych użytkach zielonych, leśno-pasterskich lub ekstensywnych, często obejmująca pastwiska o wysokiej wartości środowiskowej i zagrożone gatunki i rasy hodowlane, zwłaszcza na odległych obszarach górskich, to kluczowa cecha europejskich obszarów wiejskich, którą należy wspierać i promować; |
| --- | --- |

34.

| 35. | zwraca uwagę na znaczenie dostępu do dostosowanych do potrzeb inwestycji, badań i innowacji dla zrównoważonego rolnictwa; odnotowuje sukces europejskiego partnerstwa innowacyjnego na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa i wzywa do kontynuacji i rozszerzenia tego innowacyjnego i oddolnego podejścia do dostarczania dostosowanych do potrzeb rozwiązań opracowanych przez lokalne zainteresowane strony, a także innych wielopodmiotowych partnerstw innowacyjnych i centrów innowacji na obszarach wiejskich; uważa, że innowacje powinny wpisywać się w tradycyjne praktyki i wiedzę, szczególnie te dostosowane do specyfiki każdego obszaru; |
| --- | --- |

35.

| 36. | przypomina, że duże zwierzęta drapieżne, w szczególności wilki, mogą mieć wpływ na rentowność rolnictwa, zwłaszcza na niektórych rodzajach ekstensywnie zarządzanych gruntów rolnych bogatych w różnorodność biologiczną; zauważa, że uwypukla to potrzebę zapewnienia zrównoważonego współistnienia ludzi i tych zwierząt na obszarach wiejskich; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia konkretnych działań w celu zapewnienia tego współistnienia, aby nie osłabiać zrównoważonego rozwoju i dynamiki obszarów wiejskich, a w szczególności aby chronić tradycyjne praktyki rolnicze, takie jak pasterstwo; przypomina, że Komisja jest odpowiedzialna za ocenę postępów w osiąganiu stanu ochrony oraz, w stosownych przypadkach, za zmianę stanu ochrony gatunków, jeżeli osiągnięty zostanie pożądany stan ochrony; wzywa Komisję do zachęcania do dyskusji na temat dużych drapieżników z podmiotami na obszarach wiejskich, do informowania o możliwościach finansowania środków zapobiegawczych przeciwko atakom na zwierzęta gospodarskie oraz do promowania skoordynowanego podejścia we wszystkich państwach członkowskich; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla, że zróżnicowanie i innowacyjność gospodarki wiejskiej, przy bardziej terytorialnym podejściu w oparciu o lokalny potencjał i specyfikę, odgrywają kluczową rolę w wykorzystywaniu możliwości, jakie oferuje transformacja cyfrowa i ekologiczna; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia środków wspierających sprawiedliwą transformację i zróżnicowanie gospodarki wiejskiej oraz tworzenie dobrej jakości miejsc pracy na obszarach wiejskich; podkreśla potencjał biookręgów, ekoregionów, rolnictwa regeneratywnego i ekoturystyki dla zróżnicowania gospodarki wiejskiej; przypomina, że zrównoważone rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo mogą także stanowić szansę dla zróżnicowania działalności gospodarczej na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

37.

| 38. | uznaje, że turystyka może stanowić ważne źródło dochodów dla społeczności wiejskich i podkreśla potencjał zróżnicowanych modeli zrównoważonej turystyki; zwraca uwagę na często niedostatecznie wykorzystywany potencjał rybołówstwa rekreacyjnego i turystyki wędkarskiej w zakresie przyciągania turystów przez cały rok; wzywa do podjęcia wysiłków na rzecz wzmocnienia pozycji turystyki wiejskiej, takiej jak turystyka winiarska, w strategiach dywersyfikacji gospodarki wiejskiej w połączeniu z sektorem rolnym i spożywczym; |
| --- | --- |

38.

| 39. | dostrzega znaczenie zrównoważonej gospodarki łowieckiej dla przyszłości obszarów wiejskich pod względem społecznym, gospodarczym i kulturowym oraz pod względem ochrony różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia pilnych działań w celu opracowania i wdrożenia środków służących zwalczaniu różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn, zwłaszcza pod względem wynagrodzeń i emerytur; podkreśla, że uwzględnianie aspektu płci powinno być stosowane na każdym szczeblu kształtowania polityki, zapewniając wdrożenie unijnej strategii na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025, zwłaszcza na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wyraża ubolewanie, że praca kobiet zamieszkujących obszary wiejskie nadal nie jest należycie uznawana, zwłaszcza w rolnictwie; zwraca uwagę, że kobiety na obszarach wiejskich w większym stopniu odczuwają skutki ukrytego bezrobocia i uczestnictwa w gospodarce nieformalnej, co przyczynia się do częstszej migracji młodych kobiet; podkreśla potrzebę wprowadzenia ukierunkowanych środków w celu przezwyciężenia szczególnych wyzwań stojących przed nimi na rynku pracy oraz poprawy dostępu kobiet do odpowiednich usług, w tym do szeroko zakrojonej opieki zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem włączenia grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji; ponownie podkreśla znaczenie pozytywnej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym przyszłą europejską strategię w zakresie opieki; |
| --- | --- |

41.

| 42. | podkreśla potrzebę zwiększenia udziału kobiet w procesach decyzyjnych oraz udziału kobiet w życiu politycznym na obszarach wiejskich; wzywa państwa członkowskie do promowania równości płci i wspierania równego udziału kobiet i mężczyzn we wszystkich organizacjach wiejskich, stowarzyszeniach i instytucjach publicznych, na stanowiskach decyzyjnych, własności przedsiębiorstw i dostępu do wysokiej jakości miejsc pracy; podkreśla potrzebę ukierunkowanych szkoleń i rozwoju umiejętności, a także sprzyjającego otoczenia, łatwiejszego dostępu do zasobów finansowych i promowania przedsiębiorczości kobiet na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania włączenia kobiet do rolnictwa, w szczególności poprzez zbadanie możliwości wspierania współwłasności europejskich gospodarstw rolnych; apeluje o pełne uznanie pracy kobiet w rolnictwie, zwłaszcza pracy małżonków współpracujących w rolnictwie, poprzez zapewnienie im prawnego uznania i pełnego dostępu do praw w zakresie zabezpieczenia społecznego; podkreśla rolę kobiet na obszarach wiejskich w przechodzeniu na zrównoważone rolnictwo i w transformacji ekologicznej; |
| --- | --- |

43.

| 44. | podkreśla kluczową rolę obszarów wiejskich w przechodzeniu na gospodarkę bezemisyjną o biegu zamkniętym, w tym na zrównoważoną biogospodarkę i zrównoważone leśnictwo; wzywa Komisję i państwa członkowskie do umożliwienia podmiotom lokalnym podejmowania inicjatyw, takich jak tworzenie wiejskich społeczności energetycznych, które przyczyniają się do akceptacji społecznej dla energii ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

44.

| 45. | podkreśla, że inicjatywy realizowane na obszarach wiejskich, takie jak rozwój infrastruktury do wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, muszą skutecznie przyczyniać się do ożywienia gospodarczego, społecznego i środowiskowego tych obszarów, a także uwzględniać potrzebę akceptacji społecznej; podkreśla, że priorytetem powinny być cele produkcji żywności i ochrony obszarów o wysokiej wartości środowiskowej, takich jak obszary Natura 2000; |
| --- | --- |

45.

| 46. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego wspierania obszarów wiejskich w zwiększaniu zrównoważonej produkcji energii ze źródeł odnawialnych, w tym przez usunięcie istniejących barier, decentralizację systemów produkcji i magazynowania, wzmocnienie sieci energetycznych i szkolenie wykwalifikowanych specjalistów, a także do promowania wykorzystania odnawialnych źródeł energii jako środka przyczyniającego się do autonomii energetycznej, dywersyfikacji dochodów oraz walki z ubóstwem energetycznym i zmianą klimatu; zwraca uwagę na znaczenie zwiększenia obiegu zamkniętego gospodarstw rolnych; |
| --- | --- |

46.

| 47. | zwraca uwagę na znaczenie mikrogeneracji w gospodarstwach; podkreśla, że rolnicy nie mogą znaleźć się w niekorzystnej sytuacji przy dostarczaniu energii elektrycznej do sieci w wyniku korzystania z dotacji publicznych, w tym ramach WPR; |
| --- | --- |

47.

| 48. | podkreśla, że na obszarach wiejskich występuje większe ryzyko wykluczenia społecznego i ubóstwa energetycznego ze względu na większe odległości i ograniczenia mobilności istniejące na wielu obszarach wiejskich; podkreśla ponadto, że zagrożenia te dotyczą zarówno infrastruktury, jak i usług; zwraca uwagę na fakt, do osiągnięcia sprawiedliwego wzrostu gospodarczego i spójności terytorialnej w harmonii ze zrównoważoną transformacją energetyczną potrzebne są dostępne, publiczne, ekologiczne i innowacyjne rozwiązania i inwestycje w zakresie mobilności na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

48.

| 49. | apeluje o inkluzywne planowanie infrastruktury, które nie pozostawia żadnego regionu w tyle, zwłaszcza poprzez zwiększenie inwestycji publicznych i szybkie wdrożenie funduszy unijnych i krajowych, które przyczyniają się do łączności na obszarach wiejskich, a także poprzez wspieranie i rozwój zintegrowanych i intermodalnych systemów transportowych oraz priorytetowe traktowanie odizolowanych i odłączonych obszarów w transeuropejskiej sieci transportowej; |
| --- | --- |

49.

| 50. | podkreśla, że transformacja cyfrowa stwarza nowe możliwości dla obszarów wiejskich, osiągalne tylko gdy zapewniony jest odpowiedni, stabilny, szybki i łatwo dostępny zasięg łączności szerokopasmowej, który nie jest sfinalizowany na wszystkich obszarach wiejskich; podkreśla, że rozwój cyfrowy zwiększa atrakcyjność obszarów wiejskich, zmniejsza problemy związane z oddaleniem, poprawia dostęp do usług i ułatwia cyfryzację w rolnictwie; wzywa do utworzenia lokalnych szybkich „węzłów cyfrowych” dostosowanych do pracy zdalnej; |
| --- | --- |

50.

| 51. | ostrzega przed ryzykiem pogłębienia się przepaści cyfrowej na obszarach wiejskich w wyniku braku zasięgu sieci 5G i wzywa państwa członkowskie do zmobilizowania wszystkich dostępnych instrumentów, aby usprawnić rozbudowę sieci 5G i usunąć bariery administracyjne, przy szczególnym wsparciu ze środków polityki spójności UE oraz w ramach krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności, a także inwestycji prywatnych; podkreśla potrzebę terminowego przeglądu odnośnych wytycznych dotyczących pomocy państwa dla obszarów wiejskich, które nie są obsługiwane przez rynek; |
| --- | --- |

51.

| 52. | zwraca uwagę na fakt, że względny brak umiejętności cyfrowych na obszarach wiejskich może uniemożliwić społecznościom wiejskim korzystanie z możliwości, jakie oferuje transformacja cyfrowa, i utrudnić rozwój małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP); |
| --- | --- |

52.

| 53. | wzywa do podjęcia na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym środków zapewniających włączenie cyfrowe, zwłaszcza w kontekście starzenia się społeczeństwa, oraz promujących dostosowane umiejętności cyfrowe, przy jednoczesnym wspieraniu środowiska sprzyjającego innowacjom i opracowywaniu dostosowanych rozwiązań cyfrowych; zwraca uwagę na potencjał narzędzi cyfrowych dla zrównoważonego rolnictwa i inteligentnego rolnictwa, dla rozwoju lokalnego i krótkiego łańcucha dostaw oraz dla zwiększenia atrakcyjności sektora rolnego dla młodych rolników; |
| --- | --- |

53.

| 54. | uważa, że inteligentne wsie należy uznać za projekt przewodni planu działania UE na rzecz obszarów wiejskich, aby lepiej promować jego rozwój po 2020 r.; podkreśla w tym kontekście znaczenie zrównoważonych partnerstw publiczno-prywatnych; zwraca uwagę na potencjał technologii inteligentnych miast, które powinny być odpowiednio finansowane; uważa także, że platforma cyfrowa inteligentnych miast „Smart Cities Marketplace” (24) mogłaby służyć jako model dalszego rozwoju ekosystemu inteligentnych wsi; podkreśla, że narzędzia finansowania gospodarki wiejskiej i metody rozwoju związane z LEADER i rozwojem lokalnym kierowanym przez społeczność (RLKS) powinny być również wykorzystywane do dalszego rozwoju inteligentnych wsi; |
| --- | --- |

54.

| 55. | zauważa, że społeczności wiejskie nadal zmagają się z wyzwaniami dotyczącymi dostępu do podstawowych usług i możliwości gospodarczych oraz napotykają pewną niespójność w planowaniu związanym z podziałem między obszarami wiejskimi a miejskimi; podkreśla, że inwestycje w ochronę środowiska, infrastrukturę obszarów wiejskich oraz zdrowie i edukację na obszarach wiejskich mają kluczowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ustanowienia minimalnych kryteriów dobrobytu, które należy zapewnić w odniesieniu do ludności zamieszkującej określone obszary; |
| --- | --- |

55.

Pierwsze kroki na drodze do określenia wizji i strategii dla obszarów wiejskich

| 56. | wyraża ubolewanie z powodu późnej publikacji komunikatu Komisji, co uniemożliwiło jego pełne włączenie do instrumentów ustawodawczych i planowania obecnych ram programowania; zwraca się do Komisji o zapewnienie, aby wszystkie państwa członkowskie odpowiednio uwzględniły zintegrowany i kierowany przez społeczność wymiar terytorialny obszarów wiejskich, oraz o ocenę jego wdrażania i wpływu w planach strategicznych WPR, programach polityki spójności, Europejskiego Funduszu Morskiego, programach Rybackiego i Akwakultury oraz w planach odbudowy i zwiększania odporności; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wzywa państwa członkowskie do zajęcia się szczególnymi wyzwaniami stojącymi przed terenami wiejskimi i zamieszkującymi je społecznościami podczas wdrażania obecnych programów wieloletnich ram finansowych, tak aby zapewnić i ułatwić dostęp do inwestycji niezbędnych do zagwarantowania włączenia społecznego, efektywności gospodarczej i środowiskowej oraz tworzenia miejsc pracy, aby wspierać konkurencyjność, umożliwić sprawiedliwą transformację cyfrową i ekologiczną oraz poprawić jakość życia na obszarach wiejskich; wzywa Komisję do monitorowania wskaźników w programach UE oraz do oceny ich zgodności z celami długoterminowej wizji dla obszarów wiejskich UE; |
| --- | --- |

57.

| 58. | z zadowoleniem przyjmuje plan REPowerEU, który może odegrać kluczową rolę w zmniejszaniu zależności od paliw kopalnych, w szczególności pochodzących z Rosji, i zwraca uwagę na możliwe liczne możliwości dla obszarów wiejskich w tym zakresie; jest jednak głęboko zaniepokojony propozycjami znacznego zwiększenia możliwości przenoszenia środków z funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, co może mieć szkodliwy wpływ na średnio- i długoterminowe planowanie polityki na rzecz sprawiedliwej transformacji ekologicznej i cyfrowej, w tym dla obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

58.

| 59. | wzywa państwa członkowskie do skutecznego wykorzystania różnych możliwości finansowania w celu poprawy perspektyw MŚP, biorąc pod uwagę ich istotną rolę w tworzeniu miejsc pracy na obszarach wiejskich; wzywa także Komisję do monitorowania i oceny, czy wsparcie to dociera do obszarów wiejskich i przynosi korzyści ich społecznościom; podkreśla wagę wspierania przedsiębiorczości, gospodarki społecznej i innowacji społecznych, w tym srebrnej gospodarki, zwłaszcza pod względem wkładu we wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych; |
| --- | --- |

59.

| 60. | wzywa państwa członkowskie do lepszego wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi wspierania obszarów wiejskich, w tym zachęt podatkowych dla osób fizycznych i przedsiębiorstw chcących osiedlić się lub rozpocząć działalność na obszarach wiejskich, aby ułatwić tworzenie miejsc pracy i zachęcać do osiedlania się nowych mieszkańców, a także zachęcać prywatne firmy do promowania pracy zdalnej w celu aktywnego zwalczania zjawiska wyludniania; zachęca Komisję do rozważenia innych możliwości wsparcia w ramach pomocy państwa na obszarach wiejskich o bardzo niskiej gęstości zaludnienia; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wyraża ubolewanie z powodu utrzymujących – mimo jego zalet – się przeszkód w stosowaniu podejścia wielofunduszowego, które utrudniają wdrażanie integracyjnych podejść na obszarach wiejskich i zwraca się o zapewnienie klarownych wytycznych dotyczących jego stosowania; wzywa Komisję do przedstawienia na początku 2023 r. wniosku ustawodawczego, który rozszerzałby możliwość podejścia „funduszu głównego” o interwencje współfinansowane przez więcej niż jeden fundusz podlegający zarządzaniu dzielonemu, a także do dalszego jego uproszczenia poprzez określenie, że zasady funduszu głównego stosuje się w całości; zwraca się jednocześnie do Komisji o zbadanie alternatyw dla podejść opartych na wielu funduszach na rzecz zintegrowanego rozwoju terytorialnego; |
| --- | --- |

61.

| 62. | wzywa Komisję do poprawy synergii i koordynacji między unijnymi instrumentami finansowania, takimi jak polityka spójności, WPR i instrument odbudowy NextGenerationEU, a także z instrumentami krajowymi, z myślą o pomyślnym rozwoju obszarów wiejskich w UE; wzywa Komisję do przedstawienia na początku 2023 r. ukierunkowanego wniosku ustawodawczego w celu umożliwienia transferu zasobów między wszystkimi funduszami objętymi zarządzaniem dzielonym przy wspieraniu strategii terytorialnych na obszarach wiejskich i zwiększaniu synergii między funduszami i programami; |
| --- | --- |

62.

| 63. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego upraszczania i zmniejszania obciążeń administracyjnych, w szczególności poprzez koordynację administracji wewnętrznej w celu uniknięcia powielania zadań, w szczególności w przypadku mniejszych projektów i mikrofinansowania, które mają kluczowe znaczenie dla obszarów wiejskich; zauważa, że niektóre obszary wiejskie nie są w stanie skorzystać z dostępnych możliwości finansowania ze względu na brak informacji i ograniczone zdolności, i potrzebują wsparcia w celu zaradzenia tym trudnościom; uważa, że stosowanie uproszczonych metod rozliczania kosztów jest skutecznym sposobem uproszczenia procedur administracyjnych; |
| --- | --- |

63.

| 64. | podkreśla rolę, jaką we wspieraniu obszarów wiejskich muszą odgrywać wszystkie polityki i fundusze UE, zarówno te realizowane wspólnie, jak i te objęte zarządzaniem bezpośrednim poprzez uwzględnianie aspektu rozwoju obszarów wiejskich przy opracowywaniu środków i interwencji, a także podkreśla potrzebę zapewnienia spójności polityki; wzywa Komisję do opracowania mechanizmu oceny i monitorowania wkładu każdego funduszu w rozwój obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

64.

| 65. | apeluje do Komisji o zwrócenie szczególnej uwagi na wdrażanie art. 174 TFUE i dopilnowanie, aby we wszystkich politykach UE stosować zasadę „nie szkodzić spójności”, zwłaszcza na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

65.

| 66. | przypomina, że polityka spójności UE, służąca promowaniu spójności ekonomicznej, społecznej i terytorialnej Unii, jest niezwykle ważna dla obszarów wiejskich, zwłaszcza tych, które wymagają szczególnej uwagi; zauważa, że zgodnie z przepisami polityki spójności UE musi zwrócić szczególną uwagę na stawianie czoła wyzwaniom stojącym przed regionami i obszarami znajdującymi się w niekorzystnej sytuacji; |
| --- | --- |

66.

| 67. | zwraca uwagę na wnioski Komisji z badania na temat skuteczności programów LEADER w zapewnianiu rozwiązań umożliwiających uwzględnianie wyzwań i możliwości gospodarczych, społecznych i rozwojowych na poziomie lokalnym oraz we wspieraniu rozwiązań na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; |
| --- | --- |

67.

| 68. | wzywa państwa członkowskie do wspierania rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, w tym LEADER, zachęcając do uczestnictwa w lokalnych grupach działania, a jednocześnie ułatwiając i promując podejścia oparte na wielu funduszach oraz zapewniając skuteczną autonomię lokalnych grup działania pod względem składu i podejmowania decyzji; uważa, że rozsądne przeznaczenie środków pomocy na RLKS w ramach wszystkich odpowiednich funduszy na szczeblu UE, na wzór rozwiązań stosowanych w przypadku Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), przyczyniłoby się do bardziej zintegrowanych strategii i bardziej zrównoważonego i odpornego rozwoju terytorialnego; |
| --- | --- |

68.

Zasada partnerstwa, sprawowanie rządów i wzmacnianie pozycji obszarów wiejskich

| 69. | podkreśla, że wzmocnienie pozycji społeczności wiejskich, zwłaszcza na obszarach najbardziej oddalonych, wyspiarskich, słabo zaludnionych i słabiej zaludnionych, będzie sprzyjać większej spójności społecznej, innowacjom, przedsiębiorczości oraz silniejszemu poczuciu przynależności i tożsamości, a także będzie wymagało większych wysiłków na rzecz budowania zdolności w celu tworzenia i realizacji projektów; podkreśla, że społeczności wiejskie mają kluczowe znaczenie dla spójności UE i dlatego należy je wspierać, aby zachęcać do zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego; przypomina o szczególnym charakterze regionów najbardziej oddalonych, o którym mowa w art. 349 TFUE, i podkreśla, że obszary wiejskie w regionach najbardziej oddalonych podlegają dodatkowym ograniczeniom, również w tym względzie; |
| --- | --- |

69.

| 70. | wzywa do skutecznego stosowania zasady pomocniczości za pomocą bardziej lokalnych, zdecentralizowanych i oddolnych strategii politycznych i środków wsparcia z udziałem podmiotów lokalnych, w tym rolników i organizacji lokalnych, władz i społeczeństwa obywatelskiego; nalega w związku z tym, aby odgrywały one aktywną rolę począwszy od podejmowania decyzji po opracowywanie, wdrażanie i ocenę polityki, tak aby jak najlepiej określić potrzeby każdego terytorium; |
| --- | --- |

70.

| 71. | zauważa, że choć przepisy UE przewidują podejścia i partnerstwa oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, w niektórych państwach członkowskich istnieje opór przed ich wdrażaniem w konstruktywny sposób; wzywa państwa członkowskie do wspierania tych podejść poprzez określanie odpowiedzialności na odpowiednim szczeblu lokalnym sprawowania rządów oraz zapewnienie odpowiedzialności politycznej i silnej koordynacji strategii politycznych i inwestycji na wszystkich szczeblach sprawowania rządów; wzywa Komisję do prowadzenia bezpośredniego i zorganizowanego dialogu z różnymi szczeblami władzy zaangażowanymi w zarządzanie strategiami politycznymi UE, które mają duży wpływ na obszary wiejskie; |
| --- | --- |

71.

Kształtowanie przyszłości po 2027 r.

| 72. | przyjmuje do wiadomości zamiar Komisji, by do połowy 2023 r. podsumować działania podjęte przez UE i państwa członkowskie na rzecz obszarów wiejskich oraz by na początku 2024 r. sporządzić na tej podstawie sprawozdanie publiczne; uważa, że ocena ta mogłaby odegrać kluczową rolę, zwłaszcza dzięki określeniu obszarów, w których nadal potrzebne jest większe wsparcie i finansowanie, i mogłaby utorować drogę do strategii na rzecz obszarów wiejskich od przeglądu śródokresowego i planu działania na rzecz obszarów wiejskich w okresie programowania 2028–2034; w związku z tym zwraca się do Komisji o bezpośrednie zaangażowanie w tę ocenę wszystkich zainteresowanych stron i instytucji zarządzających; |
| --- | --- |

72.

| 73. | zachęca Komisję do zbadania alternatywnych strategii politycznych i podejść do finansowania w następnym okresie programowania, w tym do przeanalizowania opcji jednej strategii krajowej, w koordynacji z władzami regionalnymi i lokalnymi, oraz jednego rozporządzenia dotyczącego wszystkich funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, a także nowych sposobów wzmocnienia zasady partnerstwa i podejścia opartego na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, promujących prawdziwie zintegrowany rozwój terytorialny na obszarach wiejskich; |
| --- | --- |

73.

| 74. | apeluje, by rolnictwo zajęło ważne miejsce w przyszłych rozporządzeniach dotyczących polityki spójności, które powinny obejmować specjalny fundusz na ten cel; proponuje, aby po przeprowadzeniu konsultacji społecznych Komisja zbadała możliwości przeznaczenia części Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności na obszary wiejskie, oprócz innych korzystnych inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem regionów o specyficznych warunkach geograficznych, takich jak pasma górskie, obszary oddalone, wyspy i regiony najbardziej oddalone; |
| --- | --- |

74.

| 75. | przypomina, że przyszłość i dobrobyt obszarów wiejskich ma ogromne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa żywnościowego, autonomii i odporności, a także zrównoważonego koszyka energetyczne, który przyczynia się do niezależności energetycznej UE, co wyraźnie pokazały niedawna pandemia COVID-19 i rosyjska inwazja na Ukrainę; podkreśla, że systemy rolno-spożywcze umożliwiły stały dostęp do wysokiej jakości żywności podczas tych kryzysów, stwarzając jednocześnie nowe możliwości skrócenia łańcuchów dostaw żywności oraz lokalnej produkcji żywności i pasz, zwłaszcza roślin wysokobiałkowych; |
| --- | --- |

75.

| 76. | wzywa do przekształcenia długoterminowej wizji w konkretną i mierzalną, prawdziwą strategię na rzecz obszarów wiejskich na szczeblu UE, obejmującą strategiczny dialog na temat współpracy z obszarami miejskimi, oraz do koordynacji wkładu wszystkich funduszy i strategii politycznych UE na rzecz obszarów wiejskich; podkreśla, że strategia ta musi być w pełni zintegrowana z przyszłymi okresami programowania; wzywa wszystkie państwa członkowskie do opracowania strategii rozwoju obszarów wiejskich na szczeblu krajowym i lokalnym, w których określą one sposoby i środki niezbędne do rozwiązania problemów, z którymi zmagają się obszary wiejskie; |
| --- | --- |

76.

| 77. | wzywa Komisję do dokonania w odpowiednim czasie oceny potencjalnego wpływu wyłączenia EFRROW z zakresu wspólnych przepisów dotyczących funduszy podlegających zarządzaniu dzielonemu, określonych w rozporządzeniu (UE) 2021/1060, na rozwój zintegrowanego podejścia terytorialnego na obszarach wiejskich, a także do oceny niezbędnego całościowego podejścia do rozwoju obszarów wiejskich i wyciągnięcia wniosków na kolejne okresy programowania w odniesieniu do ich ewentualnego włączenia; |
| --- | --- |

77.

Obszary wiejskie poza UE

| 78. | uważa, że w interesie UE leży budowanie nie tylko partnerstw transgranicznych, ale również partnerstw poza jej granicami, w celu wspierania zamożniejszych społeczeństw i gospodarek wiejskich, co przyniesie długoterminowe obopólne korzyści; podkreśla, że w tym procesie ważna jest nie tylko współpraca i dzielenie się wiedzą, ale także zapewnienie równych warunków działania; |
| --- | --- |

78.

| 79. | podkreśla znaczenie strategicznej współpracy i powiązań między Afryką, Ameryką Łacińską i Europą, opierając się na postępach poczynionych w ramach programu działań na rzecz transformacji obszarów wiejskich Afryka–Europa, w którym określono inicjatywy mające na celu trwałe wzmocnienie sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich w Afryce; podkreśla w związku z tym, że należy zachować czujność z uwagi na zmieniającą się rolę Chin i ich rosnący wpływ strategiczny na kontynencie afrykańskim, zgodnie ze swoją rezolucją z 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (25); |
| --- | --- |

79.

| 80. | podkreśla, że trzeba nawzajem wyciągać wnioski ze swoich doświadczeń i wykorzystywać potencjał przykładów sukcesów niektórych obszarów wiejskich; w tym celu wzywa do zwiększenia możliwości wymiany informacji i tworzenia – na obszarach wiejskich i między nimi – platform wspierania spójności, solidarności i paneuropejskiej wymiany informacji; |
| --- | --- |

80.

o

o o

| 81. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

81.

---

(1)  Dz.U. L 433 z 22.12.2020, s. 11.

(2)  Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1.

(3)  Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1.

(4)  Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187.

(5)  Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159.

(6)  Dz.U. L 166 z 11.5.2021, s. 1.

(7)  Dz.U. C 215 z 19.6.2018, s. 228.

(8)  Dz.U. C 298 z 23.8.2018, s. 14.

(9)  Dz.U. C 356 z 4.10.2018, s. 38.

(10)  Dz.U. C 76 z 9.3.2020, s. 62.

(11)  Dz.U. C 11 z 13.1.2020, s. 15.

(12)  Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 37.

(13)  Dz.U. C 395 z 29.9.2021, s. 37.

(14)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 2.

(15)  Dz.U. C 67 z 8.2.2022, s. 25.

(16)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0136.

(17)  Dz.U. C 361 z 20.9.2022, s. 2.

(18)  Dz.U. C 270 z 13.7.2022, s. 18.

(19)  Dz.U. C 290 z 29.7.2022, s. 137.

(20)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=SDG_6_-_Clean_water_and_sanitation#Sanitation

(21)  https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ISOC_CI_IN_H__custom_2784346/default/table?lang=en

(22)  CAP specific objectives explained – Structural change and generational renewal [Objaśnienie celów szczegółowych WPR – zmiana strukturalna i wymiana pokoleń], https://agriculture.ec.europa.eu/system/files/2019-11/cap-briefs-7-structural-change_en_0.pdf

(23)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/729156/IPOL_STU(2022)729156_EN.pdf

(24)  https://smart-cities-marketplace.ec.europa.eu/

(25)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 40.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/48 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/48

---

P9_TA(2022)0437

Plan działania na rzecz rozwoju dalekobieżnych i transgranicznych kolejowych przewozów pasażerskich

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie planu działania na rzecz rozwoju dalekobieżnych i transgranicznych kolejowych przewozów pasażerskich (2022/2022(INI))

(2023/C 177/05)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Zielony Ład i późniejszy pakiet „Gotowi na 55”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Zielony Ład i późniejszy pakiet „Gotowi na 55”,

| — | uwzględniając 4. pakiet kolejowy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając 4. pakiet kolejowy,

| — | uwzględniając białą księgę zatytułowaną „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu” (COM(2011)0144), |
| --- | --- |

—

uwzględniając białą księgę zatytułowaną „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu” (COM(2011)0144),

| — | uwzględniając zieloną księgę Komisji z 1995 r. zatytułowaną „Towards fair and efficient pricing in transport: policy options for internalising the external costs of transport in the European Union” [W kierunku uczciwych i efektywnych cen w transporcie – opcje polityki dotyczące internalizacji zewnętrznych kosztów transportu w Unii Europejskiej] (COM(1995)0691), |
| --- | --- |

—

uwzględniając zieloną księgę Komisji z 1995 r. zatytułowaną „Towards fair and efficient pricing in transport: policy options for internalising the external costs of transport in the European Union” [W kierunku uczciwych i efektywnych cen w transporcie – opcje polityki dotyczące internalizacji zewnętrznych kosztów transportu w Unii Europejskiej] (COM(1995)0691),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w wymogów dostępności produktów i usług (1) (europejski akt prawny w sprawie dostępności), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w wymogów dostępności produktów i usług (1) (europejski akt prawny w sprawie dostępności),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 grudnia 2020 r. zatytułowany „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości” (COM(2020)0789), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 grudnia 2020 r. zatytułowany „Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości” (COM(2020)0789),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (2),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1315/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej i uchylające decyzję nr 661/2010/UE (3) (rozporządzenie w sprawie TEN-T), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1315/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej i uchylające decyzję nr 661/2010/UE (3) (rozporządzenie w sprawie TEN-T),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1187 z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie usprawnienia środków na rzecz poczynienia postępów w realizacji transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1187 z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie usprawnienia środków na rzecz poczynienia postępów w realizacji transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) (4),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie przeglądu wytycznych dotyczących transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie przeglądu wytycznych dotyczących transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei i sygnalizacji: ocena stanu wdrożenia europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS) (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2021 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei i sygnalizacji: ocena stanu wdrożenia europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS) (6),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. w sprawie nowej strategii przemysłowej dla Europy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r. w sprawie nowej strategii przemysłowej dla Europy,

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2316 z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Roku Młodzieży (2022) (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2316 z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Roku Młodzieży (2022) (7),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/782 z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (8) (rozporządzenie dotyczące praw pasażerów kolei), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/782 z dnia 29 kwietnia 2021 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (8) (rozporządzenie dotyczące praw pasażerów kolei),

| — | uwzględniając badanie Komisji z października 2021 r. zatytułowane „Transgraniczne usługi dalekobieżnego pasażerskiego transportu kolejowego”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie Komisji z października 2021 r. zatytułowane „Transgraniczne usługi dalekobieżnego pasażerskiego transportu kolejowego”,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A9-0242/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A9-0242/2022),

| A. | mając na uwadze, że w nowej kompleksowej strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności przewidziano podwojenie natężenia ruchu kolei dużych prędkości do 2030 r. oraz zwiększenie go o trzy razy do 2050 r.; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w nowej kompleksowej strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności przewidziano podwojenie natężenia ruchu kolei dużych prędkości do 2030 r. oraz zwiększenie go o trzy razy do 2050 r.;

| B. | mając na uwadze, że w latach 2001–2018 liczba pasażerów kolei dużych prędkości zwiększyła się prawie dwukrotnie, co potwierdza, że w przypadku dostępności odpowiedniej infrastruktury istnieje zapotrzebowanie na kolej dużych prędkości (9); |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w latach 2001–2018 liczba pasażerów kolei dużych prędkości zwiększyła się prawie dwukrotnie, co potwierdza, że w przypadku dostępności odpowiedniej infrastruktury istnieje zapotrzebowanie na kolej dużych prędkości (9);

| C. | mając na uwadze, że porty lotnicze w UE borykają się ze znacznym wzrostem opóźnień (10);mając na uwadze, że przewiduje się znaczny niedobór przepustowości (w przypadku około 1,5 mln lotów do 2040 r.), jeżeli nie zostaną podjęte pilne środki zaradcze (11); mając na uwadze, że zatory drogowe kosztują UE około 110 mld EUR rocznie (1 % unijnego PKB) (12); |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że porty lotnicze w UE borykają się ze znacznym wzrostem opóźnień (10);mając na uwadze, że przewiduje się znaczny niedobór przepustowości (w przypadku około 1,5 mln lotów do 2040 r.), jeżeli nie zostaną podjęte pilne środki zaradcze (11); mając na uwadze, że zatory drogowe kosztują UE około 110 mld EUR rocznie (1 % unijnego PKB) (12);

| D. | mając na uwadze, że kolej dużych prędkości przynosi wiele korzyści, takich jak zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych, zatorów komunikacyjnych i emisji, oraz ma pozytywny wpływ na gospodarkę przez poprawę dostępności, skrócenie czasu podróży i tworzenie możliwości zatrudnienia; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że kolej dużych prędkości przynosi wiele korzyści, takich jak zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych, zatorów komunikacyjnych i emisji, oraz ma pozytywny wpływ na gospodarkę przez poprawę dostępności, skrócenie czasu podróży i tworzenie możliwości zatrudnienia;

| E. | mając na uwadze, że poczyniono ważne kroki legislacyjne prowadzące ku ukończeniu procesu tworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że poczyniono ważne kroki legislacyjne prowadzące ku ukończeniu procesu tworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego;

| F. | mając na uwadze, że finansowanie urządzeń przytorowych i pokładowych w ramach ERTMS odgrywa kluczową rolę w przyspieszeniu ich wdrażania oraz zwiększeniu bezpieczeństwa i interoperacyjności w całej sieci TEN-T, a jednocześnie przyspiesza ustanowienie prawdziwie interoperacyjnego europejskiego obszaru kolejowego; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że finansowanie urządzeń przytorowych i pokładowych w ramach ERTMS odgrywa kluczową rolę w przyspieszeniu ich wdrażania oraz zwiększeniu bezpieczeństwa i interoperacyjności w całej sieci TEN-T, a jednocześnie przyspiesza ustanowienie prawdziwie interoperacyjnego europejskiego obszaru kolejowego;

| G. | mając na uwadze, że ukończenie TEN-T – przy jednoczesnym utrzymaniu potencjału do rozwijania sieci drugorzędnych – ma kluczowe znaczenie dla kierowania się ku bardziej zrównoważonym rodzajom transportu, w szczególności transportowi kolejowemu, oraz dla zwiększenia liczby połączeń multimodalnych między miastami, regionami, obszarami peryferyjnymi i wyspami w UE; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że ukończenie TEN-T – przy jednoczesnym utrzymaniu potencjału do rozwijania sieci drugorzędnych – ma kluczowe znaczenie dla kierowania się ku bardziej zrównoważonym rodzajom transportu, w szczególności transportowi kolejowemu, oraz dla zwiększenia liczby połączeń multimodalnych między miastami, regionami, obszarami peryferyjnymi i wyspami w UE;

| H. | mając na uwadze, że nadal istnieją bariery technologiczne utrudniające interoperacyjność pociągów między państwami UE; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że nadal istnieją bariery technologiczne utrudniające interoperacyjność pociągów między państwami UE;

| I. | mając na uwadze, że inteligentny multimodalny system biletowy jest jednym z kluczowych instrumentów zachęcających podróżnych do częstszego korzystania ze zrównoważonego transportu kolejowego i multimodalnego; mając na uwadze, że sieć kolejowa i dworce kolejowe mogą odgrywać kluczową rolę w integracji innych rodzajów transportu w połączeniach pierwszej i ostatniej mili; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że inteligentny multimodalny system biletowy jest jednym z kluczowych instrumentów zachęcających podróżnych do częstszego korzystania ze zrównoważonego transportu kolejowego i multimodalnego; mając na uwadze, że sieć kolejowa i dworce kolejowe mogą odgrywać kluczową rolę w integracji innych rodzajów transportu w połączeniach pierwszej i ostatniej mili;

| J. | mając na uwadze, że Europejski Rok Kolei 2021 był okazją do promowania zmiany polegającej na uczynieniu kolei podstawą transportu pasażerskiego w całej Unii, co lepiej służyłoby obywatelom i sprzyjało rozwojowi sieci TEN-T w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Europejski Rok Kolei 2021 był okazją do promowania zmiany polegającej na uczynieniu kolei podstawą transportu pasażerskiego w całej Unii, co lepiej służyłoby obywatelom i sprzyjało rozwojowi sieci TEN-T w państwach członkowskich;

| K. | mając na uwadze, że Europejski Rok Młodzieży 2022 jest okazją, by wzmocnić ten impet przez działania ukierunkowane na młodzież; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że Europejski Rok Młodzieży 2022 jest okazją, by wzmocnić ten impet przez działania ukierunkowane na młodzież;

| L. | mając na uwadze, że węzły miejskie nie są wystarczająco zintegrowane z obecną siecią TEN-T; mając na uwadze, że brakuje dużo infrastruktury ostatniej mili dla przewozów towarowych i multimodalnych połączeń pasażerskich; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że węzły miejskie nie są wystarczająco zintegrowane z obecną siecią TEN-T; mając na uwadze, że brakuje dużo infrastruktury ostatniej mili dla przewozów towarowych i multimodalnych połączeń pasażerskich;

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje plan działania Komisji i popiera proponowane założenia, aby zwiększyć atrakcyjność, konkurencyjność i wydajność transportu kolejowego; |
| --- | --- |

1.

| 2. | z zadowoleniem przyjmuje główne cele tego planu działania, a zwłaszcza:






  a) | uznanie zasadniczej roli kolei w dekarbonizacji mobilności w UE i podjęcie inicjatyw, dzięki którym jednolity europejski obszar kolejowy będzie podstawą niezbędnego przesunięcia międzygałęziowego (13); |
| --- | --- | --- |

2.

a)

uznanie zasadniczej roli kolei w dekarbonizacji mobilności w UE i podjęcie inicjatyw, dzięki którym jednolity europejski obszar kolejowy będzie podstawą niezbędnego przesunięcia międzygałęziowego (13);

| b) | wkład w tworzenie jednolitego europejskiego obszaru kolejowego, co pomoże udoskonalić rynek wewnętrzny UE, zaspokoić potrzeby obywateli związane z mobilnością i promować społeczno-gospodarczą spójność Unii; |
| --- | --- |

b)

wkład w tworzenie jednolitego europejskiego obszaru kolejowego, co pomoże udoskonalić rynek wewnętrzny UE, zaspokoić potrzeby obywateli związane z mobilnością i promować społeczno-gospodarczą spójność Unii;

| c) | poprawę jakości sieci połączeń w całej Europie, w tym na obszarach wiejskich, w regionach oddalonych, na wyspach, na obszarach górzystych i w strefach o mniejszej liczbie ludności; |
| --- | --- |

c)

poprawę jakości sieci połączeń w całej Europie, w tym na obszarach wiejskich, w regionach oddalonych, na wyspach, na obszarach górzystych i w strefach o mniejszej liczbie ludności;

| d) | wzmocnienie łączności z krajami objętymi procesem rozszerzenia i krajami Partnerstwa Wschodniego, w szczególności Ukrainą i Mołdawią; |
| --- | --- |

d)

wzmocnienie łączności z krajami objętymi procesem rozszerzenia i krajami Partnerstwa Wschodniego, w szczególności Ukrainą i Mołdawią;

| e) | poprawę wydajności oraz zapewnienie wysokiej jakości usług transportowych przy jednoczesnym oferowaniu wystarczającej przepustowości transportu i skróceniu czasu podróży po odpowiednich cenach; |
| --- | --- |

e)

poprawę wydajności oraz zapewnienie wysokiej jakości usług transportowych przy jednoczesnym oferowaniu wystarczającej przepustowości transportu i skróceniu czasu podróży po odpowiednich cenach;

| f) | zapewnienie uczciwej konkurencji między operatorami kolejowymi oraz zapewnienie równych warunków konkurencji i komplementarności między rodzajami transportu; |
| --- | --- |

f)

zapewnienie uczciwej konkurencji między operatorami kolejowymi oraz zapewnienie równych warunków konkurencji i komplementarności między rodzajami transportu;

| g) | zapewnienie tego samego poziomu ochrony we wszystkich rodzajach transportu i dalsze wzmocnienie praw pasażerów, co zwiększy atrakcyjność kolei, zwłaszcza wśród młodych ludzi, i zagwarantuje wszystkim równy dostęp przez pełne wdrożenie europejskiego aktu prawnego w sprawie dostępności; |
| --- | --- |

g)

zapewnienie tego samego poziomu ochrony we wszystkich rodzajach transportu i dalsze wzmocnienie praw pasażerów, co zwiększy atrakcyjność kolei, zwłaszcza wśród młodych ludzi, i zagwarantuje wszystkim równy dostęp przez pełne wdrożenie europejskiego aktu prawnego w sprawie dostępności;

| h) | zapewnienie i promowanie szkoleń, możliwości zmiany i podnoszenia kwalifikacji oraz certyfikacji stosownie do przyszłych potrzeb maszynistów i personelu kolejowego; |
| --- | --- |

h)

zapewnienie i promowanie szkoleń, możliwości zmiany i podnoszenia kwalifikacji oraz certyfikacji stosownie do przyszłych potrzeb maszynistów i personelu kolejowego;

| i) | stworzenie ram, które utorują drogę dla zwiększenia inwestycji w konkurencyjne usługi dalekobieżnego pasażerskiego transportu kolejowego; |
| --- | --- |

i)

stworzenie ram, które utorują drogę dla zwiększenia inwestycji w konkurencyjne usługi dalekobieżnego pasażerskiego transportu kolejowego;

| 3. | z zadowoleniem przyjmuje utworzenie transgranicznych usług pilotażowych oraz wzywa Komisję do jak najszybszego znalezienia środków na realizację tego celu i precyzyjnego określenia harmonogramu z wyszczególnieniem odpowiednich etapów i celów; |
| --- | --- |

3.

Lepsze wdrożenie dorobku prawnego UE w zakresie przewozów kolejowych oraz szybsze zapewnienie interoperacyjności

| 4. | z zadowoleniem przyjmuje przyspieszenie prac nad pełnym wdrożeniem 4. pakietu klejowego oraz technicznych specyfikacji interoperacyjności; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że pełne wdrożenie ERTMS – przez osiągnięcie celów określonych w zmienionym wniosku ustawodawczym dotyczącym rozporządzenia w sprawie TEN-T – pomoże w stworzeniu cyfrowego jednolitego europejskiego obszaru kolejowego oraz zapewni dalszy rozwój przepustowości sieci i bezpiecznych, szybkich i wydajnych transportowych usług kolejowych na potrzeby połączeń dalekobieżnych i transgranicznych; |
| --- | --- |

5.

| 6. | podkreśla, że rozwojowi dalekobieżnych przewozów kolejowych musi towarzyszyć ich integracja z różnymi międzyregionalnymi, regionalnymi, miejskimi i podmiejskimi sieciami kolejowymi oraz innymi rodzajami transportu i TEN-T, a to usprawni mobilność „od drzwi do drzwi”; podkreśla, że będzie to miało kluczowe znaczenie dla zwiększenia atrakcyjności usług kolejowego i multimodalnego transportu pasażerskiego; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla znaczenie szybszej budowy nowych linii kolejowych i dalszego wspierania finalizacji projektów infrastrukturalnych, w tym mostów łączących wyspy z kontynentem, aby zlikwidować braki w połączeniach i poprawić integrację wysp z autostradami morskimi; |
| --- | --- |

7.

| 8. | z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący szybszego wdrażania ERTMS w całej Unii w ramach przeglądu rozporządzenia w sprawie TEN-T oraz ustalenie nieprzekraczalnego terminu likwidacji pozostałości po systemach klasy B; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla, że przewidywalność regulacyjna, obejmująca specyfikacje techniczne dotyczące interoperacyjności, jest kluczem do pobudzenia inwestycji ze strony podmiotów publicznych i prywatnych niezbędnych do osiągnięcia celów wdrażania ERTMS i interoperacyjności na szczeblu unijnym i krajowym; |
| --- | --- |

9.

| 10. | podkreśla, że trzeba zsynchronizować wdrażanie systemów urządzeń przytorowych i jednostek pokładowych oraz poprawić zarządzanie ERTMS zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, łącznie z uproszczeniem i przyspieszeniem procedur; |
| --- | --- |

10.

| 11. | podkreśla potrzebę szybkiego, wystarczającego i skutecznego finansowania inwestycji, z udziałem właściwych organów, co umożliwi jak najszybsze wdrożenie jednostek pokładowych ERTMS i innych norm TSI (14) w usługach publicznych; |
| --- | --- |

11.

| 12. | pochwala rolę Agencji Kolejowej Unii Europejskiej (ERA), która jest jednym z filarów unijnej polityki kolejowej; zwraca uwagę, że ERA musi być odpowiednio finansowana, aby mogła przyczyniać się do realizacji celów związanych z ukończeniem TEN-T, zwłaszcza na odcinkach transgranicznych; |
| --- | --- |

12.

| 13. | apeluje do Komisji i państw członkowskich o podjęcie odpowiednich inicjatyw na rzecz dalszego zwiększenia atrakcyjności inwestowania w ERTMS; |
| --- | --- |

13.

| 14. | apeluje o działanie na rzecz rozszerzenia skoordynowanych rozkładów jazdy, które zostały już wprowadzone w niektórych państwach członkowskich, na całą UE, aby ułatwić wszystkim obywatelom UE podróże międzynarodowe i je usprawnić; |
| --- | --- |

14.

Udoskonalona infrastruktura kolejowych przewozów pasażerskich

| 15. | uważa, że terminowe ukończenie multimodalnych i w pełni zintegrowanych korytarzy sieci bazowej TEN-T do 2030 r. będzie pierwszym krokiem do dalszej integracji sieci, jest nieodzowne i musi obejmować wyeliminowanie „wąskich gardeł” i brakujących odcinków, a także ukończenie odcinków transgranicznych; popiera ukończenie planowanych połączeń kolei dużych prędkości w rozszerzonej sieci bazowej do 2040 r.; jest przekonany, że priorytetowe inwestycje należy ukierunkować również na rozwój dalekobieżnych, transgranicznych połączeń kolei dużych prędkości, zwłaszcza na obszarach, na których obecnie brakuje infrastruktury kolei dużych prędkości; w kontekście przeglądu wytycznych dotyczących TEN-T podkreśla znaczenie połączenia stolic UE za pomocą przystępnych cenowo i wydajnych przewozów pociągami dużych prędkości oraz poprawy jakości infrastruktury; podkreśla, że nowe linie dużych prędkości są skutecznym narzędziem zwiększającym konkurencyjność transportu kolejowego; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla ogromne znaczenie budowania nowej infrastruktury w celu zaspokojenia zapotrzebowania na kolej dużych prędkości; przypomina, że podwojenie natężenia ruchu kolei dużych prędkości do 2030 r. będzie wymagało zwiększenia o co najmniej 75 % długości sieci, która obecnie wynosi 11 526 km (15); |
| --- | --- |

16.

| 17. | podkreśla rolę TEN-T, wysokiej jakości połączeń kolejowych i transportu multimodalnego we wspieraniu wzrostu gospodarczego i włączenia społecznego, zwłaszcza w regionach odizolowanych i na obszarach o znacznej przepaści strukturalnej; w związku z tym wzywa Komisję do podjęcia działań i przyjęcia projektów wspierających zwiększanie liczby lokalnych i zrównoważonych połączeń kolejowych i multimodalnych na obszarach peryferyjnych i przybrzeżnych o mniejszych możliwościach rozwoju; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ubolewa z powodu ograniczonych środków UE dostępnych w ramach instrumentu „Łącząc Europę” na lata 2021–2027 (CEF II), które pokrywają zaledwie około 5 % łącznych inwestycji niezbędnych do ukończenia sieci bazowej TEN-T (16); |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla potrzebę lepszego wykorzystywania środków unijnych nie tylko z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i funduszy spójności, ale i z instrumentu „Łącząc Europę”, NextGenerationEU, Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, programu „Wsparcie na rzecz odbudowy służącej spójności oraz terytoriom Europy” (REACT-EU), lub finansowania z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), w celu zapewnienia inwestycji wysokiej jakości i na masową skalę w zrównoważoną i wydajną infrastrukturę transportową, w tym brakujące połączenia kolejowe dużych prędkości; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla, że ponieważ jedynie 44 % mieszkańców obszarów przygranicznych UE ma obecnie dostęp do usług kolejowych (17) i często nie istnieją odpowiednie rozwiązania multimodalne, aby sieć TEN-T mogła przyczyniać się do spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej na rynku wewnętrznym UE, potrzebna jest inteligentna łączność z siecią bazową TEN-T i pogłębiona integracja różnych sieci krajowych, w tym na obszarach wiejskich, oddalonych, wyspiarskich, peryferyjnych i innych obszarach o niekorzystnych warunkach, aby promować ich rozwój społeczno-gospodarczy; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla znaczenie transgranicznych połączeń kolejowych z Bałkanami Zachodnimi, Ukrainą i Mołdawią; zauważa, że skuteczny i szybki mechanizm przekraczania granic zewnętrznych UE ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawnych kolejowych połączeń pasażerskich między UE a krajami objętymi procesem rozszerzenia i krajami Partnerstwa Wschodniego; |
| --- | --- |

21.

| 22. | z zadowoleniem przyjmuje obiecujące alternatywy w postaci pociągów wodorowych i pociągów z napędem akumulatorowym, kiedy elektryfikacja odcinka kolejowego jest niemożliwa; |
| --- | --- |

22.

| 23. | popiera uwagę, jaką Komisja poświęca ukończeniu multimodalnych węzłów pierwszej i ostatniej mili w węzłach miejskich, co zwiększy jakość połączeń kolejowych z transportem lotniczym, morskim i drogowym; przypomina jednak, że mniejsze i mniej zaludnione węzły miejskie powinny mieć wydajne połączenia z multimodalnymi węzłami i terminalami znajdującymi się w rozsądnych odległościach; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmocnienia strategicznej roli dworców kolejowych w zintegrowanym i zrównoważonym systemie mobilności, zwłaszcza przez wspieranie modernizacji małych dworców; |
| --- | --- |

24.

| 25. | z zadowoleniem przyjmuje wzmocnienie roli ERA w certyfikowaniu i dopuszczaniu do eksploatacji taborów kolejowych w celu zapewnienia płynnych i terminowych procesów, w szczególności na potrzeby połączeń transgranicznych, oraz w konsolidacji i zmniejszeniu liczby przepisów krajowych; ponadto zachęca zarówno ERA, jak i państwa członkowskie do szybszej współpracy nad specyfikacjami uniwersalnego taboru; |
| --- | --- |

25.

Wystarczająca dostępność taboru

| 26. | apeluje o to, by w zmienionych wytycznych dotyczących kolei doprecyzować i uprościć zasady pomocy państwa odnośnie do finansowania ze środków publicznych interopercyjnego taboru w transporcie transgranicznym oraz usług związanych z infrastrukturą kolejową, w tym dostępne instrumenty finansowania takich pojazdów i wdrażanie protokołu kolejowego z Luksemburga; |
| --- | --- |

26.

| 27. | apeluje do przedsiębiorstw kolejowych o zaplanowanie wystarczającej liczby zamówień taboru kolei dużych prędkości zgodnie z celami Komisji, by podwoić natężenie ruchu kolei dużych prędkości do 2040 r.; zaznacza, że należy również zaplanować odpowiednio wcześnie przewozy realizowane pociągami nocnymi, aby ułatwić renesans takich pociągów; ponadto zwraca uwagę, że należy przewidzieć wystarczającą dostępność taboru na potrzeby planowanego przywrócenia połączeń kolejowych o regionalnym zasięgu transgranicznym; |
| --- | --- |

27.

| 28. | uważa, że wraz ze zwiększeniem bezpieczeństwa torów należy poprawić bezpieczeństwo pociągów wykorzystywanych codziennie do przewozu osób i towarów pod względem technicznym i mechanicznym; |
| --- | --- |

28.

| 29. | zachęca Komisję, aby w świetle przedstawionych zamiarów dalej badała i oceniała możliwości stworzenia europejskiej floty pojazdów kolejowych oraz kontynuowała dyskusję na temat sposobu wdrożenia tego pomysłu we współpracy z EBI; |
| --- | --- |

29.

| 30. | podkreśla zapotrzebowanie na jasne wymogi i specyfikacje interoperacyjne oraz dalsze inwestycje w tabor; |
| --- | --- |

30.

| 31. | zaznacza, że te inwestycje są szczególnie ważne, kiedy tabor jest modernizowany przez dodanie wielosystemowych aplikacji niezbędnych do prowadzenia transgranicznych i międzynarodowych operacji w więcej niż jednym kraju; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ubolewa, że opracowanie specyfikacji uniwersalnego taboru przesunięto do kolejnego przeglądu TSI, co doprowadzi do trzyletniego opóźnienia; wzywa państwa członkowskie do priorytetowego traktowania współpracy z ERA, aby przyspieszyć opracowanie specyfikacji uniwersalnego taboru; |
| --- | --- |

32.

| 33. | przypomina, że platforma zielonych inwestycji kolejowych, uruchomiona niedawno przez EBI, jest jedną z najważniejszych inicjatywą w kontekście wsparcia i rozwoju publicznych i prywatnych inwestycji w projekty kolejowe; zachęca operatorów kolejowych, zarządców infrastruktury, organy ds. transportu i inne zainteresowane strony do korzystania z platformy w celu zaspokojenia szczególnych potrzeb rynku; |
| --- | --- |

33.

| 34. | apeluje o innowacyjne inicjatywy wspierające małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz mikroprzedsiębiorstwa; podkreśla ponadto, że trzeba uwzględniać potrzeby lokalne, regionalne i krajowe, aby wzmocnić i pobudzać otoczenie biznesowe MŚP oraz powiązać je z nową polityką przemysłową UE; |
| --- | --- |

34.

| 35. | apeluje, aby Komisja monitorowała wprowadzanie wagonów rowerowych w transgranicznych pociągach pasażerskich zgodnie z rozporządzeniem w sprawie praw pasażerów w ruchu kolejowym; |
| --- | --- |

35.

Dostosowanie szkoleń i certyfikacji maszynistów i personelu kolejowego do przyszłych potrzeb

| 36. | podkreśla, że brak jednolitej certyfikacji maszynistów może utrudniać ich mobilność między państwami członkowskimi i rozwój dalekobieżnych przewozów pasażerskich, w szczególności na odcinkach transgranicznych; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla znaczenie kwestii językowych dla maszynistów obsługujących połączenia transgraniczne i apeluje do Komisji o promowanie rozwoju cyfrowych narzędzi językowych jako przystępnego cenowo rozwiązania, które pomoże w wyeliminowaniu barier językowych i usunięciu istniejących luk; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla ponadto potrzebę promowania języka angielskiego jako wspólnego w całej UE języka roboczego maszynistów obsługujących dalekobieżne i transgraniczne pasażerskie połączenia kolejowe, którzy nie posługują się językami państw członkowskich, przez które przebiega trasa; |
| --- | --- |

38.

| 39. | popiera szkolenia językowe dla personelu kolejowego, aby mógł on właściwie obsługiwać wszystkich podróżnych; |
| --- | --- |

39.

| 40. | podkreśla znaczenie jasnej europejskiej strategii w zakresie umiejętności dla usunięcia utrzymujących się barier technicznych i operacyjnych, które zakłócają ruch transgraniczny; |
| --- | --- |

40.

| 41. | podkreśla znaczenie nowej strategii przemysłowej dla Europy we wspieraniu zmiany i podnoszenia kwalifikacji maszynistów, w szczególności w zakresie nowych umiejętności cyfrowych; podkreśla ponadto, że należy zapewnić wskaźniki zatrudnienia i równe szanse dla wszystkich; |
| --- | --- |

41.

| 42. | przypomina, że dyrektywa (UE) 2016/798 (18) w sprawie bezpieczeństwa kolei przewiduje szczegóły certyfikacji personelu kolejowego; uważa, że wykwalifikowany personel jest potrzebny nie tylko do poprawy usług kolejowych, ale przede wszystkim do zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich aspektów transportu kolejowego; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wzywa do dalszych inicjatyw zachęcających kobiety do pracy w zawodach w sektorze kolejowym; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wzywa do dalszych inicjatyw, które pozwolą młodym ludziom i pracownikom MŚP nabyć odpowiednie umiejętności i wiedzę; |
| --- | --- |

44.

Wydajniejsze wykorzystanie sieci

| 45. | podkreśla znaczenie lepszego wykorzystywania sieci, zwłaszcza wzdłuż TEN-T, i apeluje o usprawnienie przepływu pasażerów, w tym utworzenie węzłów tranzytowych i końcowych wzdłuż tras kolei dużych prędkości, oraz zwiększenie atrakcyjności pociągów nocnych; zwraca uwagę, że działania te wymagają ścisłej współpracy na liniach ruchu mieszanego przy projektowaniu ustaleń dotyczących przewozów pasażerskich i towarowych w celu zapobiegania wąskim gardłom i przeciążeniu torów, które osłabiają wydajność całej sieci; |
| --- | --- |

45.

| 46. | podkreśla, że dostępność przepustowości i brak wąskich gardeł mają kluczowe znaczenie dla efektywnego wykorzystywania sieci oraz dla zwiększenia udziału kolei w transporcie; |
| --- | --- |

46.

| 47. | zachęca państwa członkowskie do zapewnienia wieloletniego budżetu na finansowanie infrastruktury, aby umożliwić planowane i koordynowane na szczeblu międzynarodowym utrzymanie i rozwój infrastruktury, zmniejszyć tymczasowe ograniczenia przepustowości i poprawić niezawodność kolei międzynarodowych; |
| --- | --- |

47.

| 48. | zachęca Komisję, aby wykorzystywała wskaźnik jakości sieci połączeń, który obecnie opracowuje, do precyzyjnego wskazywania inwestycji infrastrukturalnych potrzebnych do zapewnienia efektu sieci; |
| --- | --- |

48.

| 49. | podkreśla znaczenie cyfryzacji oraz potrzebę zapewnienia odpowiedniego cyberbezpieczeństwa i lepszej koordynacji, w szczególności transgranicznego ruchu kolejowego; podkreśla w tym względzie potrzebę lepszej koordynacji umożliwiającej zarządzanie przepustowością w sieciach państw członkowskich w celu lepszego wykorzystywania dostępnej przepustowości; apeluje w związku z tym o lepszą harmonizację procedur i kryteriów planowania i przydziału zdolności przepustowych, jak również zapewnienie pełnej interoperacyjności narzędzi cyfrowych; zwraca się do Komisji, aby rozważyła utworzenie mechanizmów koordynacji na rzecz poprawy integracji transgranicznego ruchu kolejowego z ruchem krajowym oraz w rezultacie na rzecz efektywniejszego zarządzania przepustowością pociągów pasażerskich i towarowych; |
| --- | --- |

49.

| 50. | podkreśla potrzebę wydajniejszego przydzielania tras transgranicznych; |
| --- | --- |

50.

Ustalanie odpowiednich opłat za dostęp do infrastruktury

| 51. | z zadowoleniem przyjmuje plany Komisji, aby opublikować wytyczne dotyczące ustalania opłat za dostęp do infrastruktury i zachęcać do ich obniżania przy tworzeniu usług transgranicznych, a także do ich przejrzystego obliczania; |
| --- | --- |

51.

| 52. | ponownie podkreśla znaczenie opłat za dostęp do infrastruktury jako decydującego czynnika, który wpływa na rynek kolejowy; wzywa Komisję do zaproponowania w przyszłych wytycznych zaleceń dotyczących specjalnych opłat za korzystanie z infrastruktury dla pociągów nocnych; |
| --- | --- |

52.

| 53. | podkreśla znaczenie uczciwych i odpowiednich opłat za dostęp do infrastruktury dla wszystkich operatorów przy jednoczesnym zapewnieniu równego traktowania przyszłych operatorów i nowych podmiotów oraz odpowiedniego finansowania sieci infrastrukturalnych; |
| --- | --- |

53.

| 54. | podkreśla, że opłaty za dostęp do infrastruktury stanowią istotny strumień dochodów dla zarządców infrastruktury, i przypomina, że jedno obliczenie opłat za dostęp do infrastruktury opiera się na niedoborach spowodowanych brakiem wystarczającej przepustowości infrastruktury (19); |
| --- | --- |

54.

Przyjazny dla użytkownika system biletowy i dostęp do systemu kolejowego

| 55. | przyznaje, że zwiększenie atrakcyjności dalekobieżnych kolejowych przewozów pasażerskich wymaga:






  a) | bardziej dostępnych inteligentnych systemów biletowych ułatwiających planowanie podróży multimodalnych: pasażerowie powinni móc bezproblemowo wyszukiwać, wybierać i kupować usługi kolejowe w bezstronnym systemie sprzedaży biletów, co oznacza, że bilety wszystkich przewoźników kolejowych powinny być sprzedawane we wszystkich kanałach biletowych; aby zapewnić niezakłóconą sprzedaż biletów, należy rozważyć i promować system sprzedaży biletów na całe połączenie, który z zasady przewiduje już możliwość późniejszego wprowadzenia biletów multimodalnych; |
| --- | --- | --- |

55.

a)

bardziej dostępnych inteligentnych systemów biletowych ułatwiających planowanie podróży multimodalnych: pasażerowie powinni móc bezproblemowo wyszukiwać, wybierać i kupować usługi kolejowe w bezstronnym systemie sprzedaży biletów, co oznacza, że bilety wszystkich przewoźników kolejowych powinny być sprzedawane we wszystkich kanałach biletowych; aby zapewnić niezakłóconą sprzedaż biletów, należy rozważyć i promować system sprzedaży biletów na całe połączenie, który z zasady przewiduje już możliwość późniejszego wprowadzenia biletów multimodalnych;

| b) | odpowiedniej ochrony pasażerów w przypadku opóźnień lub utraty połączeń: niezależnie od tego, czy pasażerowie zarezerwowali jeden bilet na całą trasę czy osobne bilety, powinni móc co najmniej kontynuować podróż, co jest kluczowym czynnikiem przy wyborze środka transportu; |
| --- | --- |

b)

odpowiedniej ochrony pasażerów w przypadku opóźnień lub utraty połączeń: niezależnie od tego, czy pasażerowie zarezerwowali jeden bilet na całą trasę czy osobne bilety, powinni móc co najmniej kontynuować podróż, co jest kluczowym czynnikiem przy wyborze środka transportu;

| 56. | wzywa do wyraźnego umieszczania na biletach kolejowych informacji o śladzie CO2 zarezerwowanej podróży, ponieważ informacja ta jest już powszechnie dostępna (np. na stronach takich jak EcoPassenger), aby przyczynić się do przesunięcia międzygałęziowego przez przemyślane planowanie mobilności; |
| --- | --- |

56.

| 57. | oczekuje na przyszły wniosek Komisji w sprawie usług cyfrowych w zakresie mobilności multimodalnej w celu dalszego zwiększenia dostępu do danych dotyczących podróży, ich dostępności i wymiany oraz ułatwienia zawierania uczciwych umów handlowych, przy czym obie zasady mają zasadnicze znaczenie dla wszystkich uczestników rynku; podkreśla potrzebę współpracy między przedsiębiorstwami kolejowymi a sprzedawcami biletów w celu poprawy dystrybucji biletów, stworzenia sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunków wymiany danych w formatach nadających się do odczytu maszynowego zgodnie z otwartymi standardami, za pośrednictwem interfejsów programowania aplikacji zawierających szczegółowe przepisy dotyczące zakłóceń lub anulowania przejazdu; |
| --- | --- |

57.

| 58. | podkreśla znaczenie uczciwych, łatwo dostępnych, przystępnych cenowo i korzystnych cen biletów dla wszystkich kategorii pasażerów, w tym znajdujących się w trudnej sytuacji, jak również dostępności platform i punktów sprzedaży biletów, w szczególności dla starszych pasażerów i osób o ograniczonej mobilności; |
| --- | --- |

58.

| 59. | podkreśla konieczność wypracowania kompleksowego podejścia jasno określającego etapy jego realizacji prowadzące do łatwiejszego dostępu do połączeń multimodalnych w oparciu o sprawdzone rozwiązania interoperacyjne; |
| --- | --- |

59.

| 60. | apeluje do Komisji o dalsze monitorowanie przestrzegania nowego rozporządzenia dotyczącego praw pasażerów kolei; |
| --- | --- |

60.

Konkurowanie na równych warunkach z innymi rodzajami transportu

| 61. | uważa, że należy zbadać wszystkie możliwe sposoby zapewnienia równych warunków działania w porównaniu z innymi rodzajami transportu; z zadowoleniem przyjmuje zapowiedzianą przez Komisję ocenę ogólnounijnego zwolnienia z VAT międzynarodowych przewozów kolejowych oraz przegląd i uproszczenie zasad pomocy państwa; |
| --- | --- |

61.

| 62. | podkreśla, że pasażerowie powinni mieć dostęp do przejrzystych informacji, aby dokonywać bardziej zrównoważonych wyborów, oraz że inicjatywa „CountEmission EU” mogłaby pomóc w ustanowieniu ram porównywania emisji; |
| --- | --- |

62.

| 63. | apeluje do państw członkowskich o optymalne wykorzystywanie środków publicznych na poprawę transportu publicznego, np. kolejowego, który może przewozić dużą liczbę pasażerów i zaspokoić stale rosnący popyt na usługi transportowe; |
| --- | --- |

63.

Zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych służące promowaniu zrównoważonego transgranicznego lub multimodalnego transportu zbiorowego

| 64. | podkreśla kluczową rolę transportu kolejowego w zapewnieniu funkcjonowania transportu nawet w sytuacjach kryzysowych, ponieważ może on obsłużyć w krótkim czasie ogromne liczby pasażerów; |
| --- | --- |

64.

| 65. | podkreśla, że zamówienia publiczne na usługi, jako uzupełnienie wyraźnej poprawy niedyskryminacyjnych ram rynku usług komercyjnych, mogą odegrać decydującą rolę we wspieraniu ciągłości transgranicznych usług dla obywateli europejskich oraz w poprawie połączeń z interesującymi miejscami, takimi jak ośrodki turystyczne i historyczne, za sprawą zapewnienia przewozów kolejowych, które pomogą w utrzymaniu gęstej sieci regularnych i solidnych połączeń kolejowych wysokiej jakości, nawet do mniej atrakcyjnych miejsc; |
| --- | --- |

65.

| 66. | uważa, że zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych, jako uzupełnienie ulepszonych i sprawiedliwych ram rynkowych, mogą służyć promowaniu korzystania z kolei, w tym dalekobieżnych kolejowych przewozów pasażerskich, w szczególności w przypadku niedoskonałości rynku na trasach transgranicznych, zwłaszcza na odcinkach końcowych, być może w powiązaniu z innymi dochodowymi segmentami sieci; |
| --- | --- |

66.

Koncentracja na młodzieży

| 67. | apeluje do Komisji i państw członkowskich o podtrzymanie impetu Europejskiego Roku Kolei 2021 w Europejskim Roku Młodzieży 2022 przez zachęcanie młodzieży do podróżowania koleją i do pracy w zawodach sektora kolejowego, który mierzy się z niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej, w drodze innowacji i cyfryzacji, aby zapewnić odpowiednie poziomy wynagrodzenia i warunki pracy; |
| --- | --- |

67.

| 68. | jest przekonany, że jednolita europejska sieć kolei dużych prędkości ma istotne znaczenie dla łączenia ludzi, w tym ludzi młodych; uważa, że dostęp do edukacji i miejsc pracy zwiększy spójność w Europie; |
| --- | --- |

68.

| 69. | z zadowoleniem przyjmuje planowane przez Komisję inicjatywy na rzecz ułatwienia transgranicznych kolejowych przewozów nocnych i zachęca przedsiębiorstwa kolejowe do wykorzystywania pełnego potencjału pociągów nocnych; |
| --- | --- |

69.

o

o o

| 70. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

70.

---

(1)  Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70.

(2)  Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 32.

(3)  Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 1.

(4)  Dz.U. L 258 z 20.7.2021, s. 1.

(5)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 47.

(6)  Dz.U. C 99 z 1.3.2022, s. 2.

(7)  Dz.U. L 462 z 28.12.2021, s. 1.

(8)  Dz.U. L 172 z 17.5.2021, s. 1.

(9)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu, Transport w UE w liczbach: mały rocznik statystyczny 2021, Urząd Publikacji, 2021 r.

(10)  https://www.eurocontrol.int/press-release/european-aviation-facing-serious-capacity-challenges-now-and-future

(11)  https://www.eurocontrol.int/sites/default/files/2020-01/eurocontrol-nm-user-forum-2020-airport-perspective-schiphol.pdf

(12)  https://www.eca.europa.eu/lists/ecadocuments/ap19_07/ap_urban_mobility_en.pdf

(13)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640).

(14)  Techniczne specyfikacje interoperacyjności (TSI) definiują standardy techniczne i operacyjne, których celem jest zapewnienie interoperacyjności systemu kolejowego Unii Europejskiej. TSI dotyczące podsystemu „Aplikacje telematyczne” odnoszą się do aplikacji wykorzystywanych na potrzeby wykonywania przewozów pasażerskich, w tym do systemów udzielania pasażerom informacji przed podróżą i w czasie jej trwania, systemów rezerwacji i płatności, zarządzania bagażem i zarządzania połączeniami między pociągami i połączeniami z innymi środkami transportu.

(15)  Wspólnota Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej (CER), nota faktograficzna: „TEN-T jako narzędzie służące realizacji przesunięcia międzygałęziowego i Europejskiego Zielonego Ładu”, Bruksela, grudzień 2021 r.

(16)  Tamże.

(17)  Medeiros, E. i in., „Boosting cross-border regions through better cross-border transport services. The European case” [Rozwój regionów transgranicznych dzięki lepszym transgranicznym usługom transportowym. Przykład Europy]., Case Studies on Transport Policy, 9 (2021), marzec 2021 r.

(18)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/798 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei (przekształcenie) (Dz.U. L 138 z 26.5.2016, s. 102).

(19)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu, dalekobieżne, transgraniczne kolejowe przewozy pasażerskie: sprawozdanie końcowe, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2021 r.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/57 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/57

---

P9_TA(2022)0438

Przepaść cyfrowa: różnice społeczne wynikające z cyfryzacji

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie przepaści cyfrowej: różnice społeczne wynikające z cyfryzacji (2022/2810(RSP))

(2023/C 177/06)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 2, art. 3 ust. 3 oraz art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 2, art. 3 ust. 3 oraz art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 9, 10, 12, 14, 16, 19, 26, 36, 67 ust. 4, art. 114 ust. 3, art. 153, art. 165, 169 ust. 1 ust. i art. 174, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 9, 10, 12, 14, 16, 19, 26, 36, 67 ust. 4, art. 114 ust. 3, art. 153, art. 165, 169 ust. 1 ust. i art. 174,

| — | uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 3, 8, 11, 21, 26, 34, 38 i 52, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 3, 8, 11, 21, 26, 34, 38 i 52,

| — | uwzględniając europejską konwencję praw człowieka, w szczególności jej art. 14, |
| --- | --- |

—

uwzględniając europejską konwencję praw człowieka, w szczególności jej art. 14,

| — | uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady 3, 17 i 20, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Europejski filar praw socjalnych, w szczególności jego zasady 3, 17 i 20,

| — | uwzględniając definicję „przepaści cyfrowej”, którą Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) tłumaczy jako różnicę między osobami fizycznymi, gospodarstwami domowymi, przedsiębiorstwami i obszarami geograficznymi na różnych poziomach społeczno-ekonomicznych, zarówno pod względem ich możliwości dostępu do technologii komunikacyjno-informacyjnych (ICT), jak i korzystania z Internetu w wielu różnych sytuacjach (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając definicję „przepaści cyfrowej”, którą Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) tłumaczy jako różnicę między osobami fizycznymi, gospodarstwami domowymi, przedsiębiorstwami i obszarami geograficznymi na różnych poziomach społeczno-ekonomicznych, zarówno pod względem ich możliwości dostępu do technologii komunikacyjno-informacyjnych (ICT), jak i korzystania z Internetu w wielu różnych sytuacjach (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie wspierania praw konsumentów na jednolitym rynku cyfrowym (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie wspierania praw konsumentów na jednolitym rynku cyfrowym (2),

| — | uwzględniając dyrektywę (UE) 2015/2366 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (3) (PSD2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę (UE) 2015/2366 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (3) (PSD2),

| — | uwzględniając dyrektywę (UE) 2016/2102 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2016 r. w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę (UE) 2016/2102 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2016 r. w sprawie dostępności stron internetowych i mobilnych aplikacji organów sektora publicznego (4),

| — | uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/389 z dnia 27 listopada 2017 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego (UE) 2015/2366 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących silnego uwierzytelniania klienta i wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/389 z dnia 27 listopada 2017 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego (UE) 2015/2366 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących silnego uwierzytelniania klienta i wspólnych i bezpiecznych otwartych standardów komunikacji (5),

| — | uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (6),

| — | uwzględniając badanie Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z 2020 r. na temat postaw konsumentów w stosunku do płatności w strefie euro (SPACE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając badanie Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z 2020 r. na temat postaw konsumentów w stosunku do płatności w strefie euro (SPACE),

| — | uwzględniając artykuł w numerze 5 Biuletynu Ekonomicznego EBC z 2022 r. pt. „Gwarantowanie wolności wyboru płatności: dostęp do gotówki w strefie euro”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając artykuł w numerze 5 Biuletynu Ekonomicznego EBC z 2022 r. pt. „Gwarantowanie wolności wyboru płatności: dostęp do gotówki w strefie euro”,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 marca 2021 r. pt. „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie” (COM(2021)0118), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 9 marca 2021 r. pt. „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie” (COM(2021)0118),

| — | uwzględniając wniosek z dnia 15 września 2021 r. dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej program polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. (COM(2021)0574), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek z dnia 15 września 2021 r. dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej program polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. (COM(2021)0574),

| — | uwzględniając sprawozdanie z maja 2022 r. dotyczące końcowych wyników Konferencji w sprawie przyszłości Europy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z maja 2022 r. dotyczące końcowych wyników Konferencji w sprawie przyszłości Europy,

| — | uwzględniając obrady dotyczące petycji nr 1123/2021, które toczyły się na posiedzeniu Komisji Petycji 17 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając obrady dotyczące petycji nr 1123/2021, które toczyły się na posiedzeniu Komisji Petycji 17 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 października 2021 r. w sprawie ochrony osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem petycji: wyciągnięte wnioski (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 października 2021 r. w sprawie ochrony osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem petycji: wyciągnięte wnioski (7),

| — | uwzględniając cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju, których osiągnięcie spowoduje zmniejszenie przepaści cyfrowej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju, których osiągnięcie spowoduje zmniejszenie przepaści cyfrowej,

| — | uwzględniając art. 227 ust. 2 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 227 ust. 2 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że Komisja Petycji otrzymała petycję, w której wyrażono uzasadnione zaniepokojenie brakiem dostępu do podstawowych usług bankowych, np. potwierdzania płatności lub dostępu do osobistego konta bankowego, bez posiadania telefonu komórkowego, mimo że nie ma prawnego obowiązku, aby posiadać takie urządzenie; mając na uwadze, że istnieje podział pomiędzy osobami, które coraz częściej korzystają z cyfrowych środków płatniczych, a tymi, którzy nie mogą lub nie chcą tego robić; mając na uwadze, że w petycji poruszono szersze zagadnienie wpływu cyfryzacji na obywateli i klientów oraz użytkowników usług publicznych i prywatnych; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że Komisja Petycji otrzymała petycję, w której wyrażono uzasadnione zaniepokojenie brakiem dostępu do podstawowych usług bankowych, np. potwierdzania płatności lub dostępu do osobistego konta bankowego, bez posiadania telefonu komórkowego, mimo że nie ma prawnego obowiązku, aby posiadać takie urządzenie; mając na uwadze, że istnieje podział pomiędzy osobami, które coraz częściej korzystają z cyfrowych środków płatniczych, a tymi, którzy nie mogą lub nie chcą tego robić; mając na uwadze, że w petycji poruszono szersze zagadnienie wpływu cyfryzacji na obywateli i klientów oraz użytkowników usług publicznych i prywatnych;

| B. | mając na uwadze, że gotówka jest najpopularniejszym instrumentem płatniczym w strefie euro; mając na uwadze, że według ostatnich danych EBC całkowita liczba bankomatów w strefie euro spadła o 4,2 % do 0,28 mln w roku 2021 (8); mając na uwadze, że w całej strefie euro nastąpił równoległy spadek liczby oddziałów bankowych przypadających na jednego mieszkańca; mając na uwadze, że w krajowych planach odbudowy i zwiększenia odporności przeznaczono 127 mld EUR na reformy i inwestycje związane z technologią cyfrową (9); mając na uwadze, że choć państwa członkowskie osiągnęły postęp w wysiłkach na rzecz cyfryzacji podczas pandemii COVID-19, to nadal walczą, aby zmniejszyć różnice w poziomie umiejętności i w transformacji cyfrowej małych i średnich przedsiębiorstw; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że gotówka jest najpopularniejszym instrumentem płatniczym w strefie euro; mając na uwadze, że według ostatnich danych EBC całkowita liczba bankomatów w strefie euro spadła o 4,2 % do 0,28 mln w roku 2021 (8); mając na uwadze, że w całej strefie euro nastąpił równoległy spadek liczby oddziałów bankowych przypadających na jednego mieszkańca; mając na uwadze, że w krajowych planach odbudowy i zwiększenia odporności przeznaczono 127 mld EUR na reformy i inwestycje związane z technologią cyfrową (9); mając na uwadze, że choć państwa członkowskie osiągnęły postęp w wysiłkach na rzecz cyfryzacji podczas pandemii COVID-19, to nadal walczą, aby zmniejszyć różnice w poziomie umiejętności i w transformacji cyfrowej małych i średnich przedsiębiorstw;

| C. | mając na uwadze, że Komisja Petycji otrzymała petycję, w której wyrażono zaniepokojenie faktem, że większość usługodawców udostępnia informacje wyłącznie w Internecie i często za pośrednictwem kanałów kompatybilnych tylko ze smartfonami, co stanowi duże utrudnienie dla wielu osób, w tym osób starszych, z niepełnosprawnościami, o niskich dochodach, nieposiadających umiejętności cyfrowych czy też z ograniczonym dostępem do Internetu; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że Komisja Petycji otrzymała petycję, w której wyrażono zaniepokojenie faktem, że większość usługodawców udostępnia informacje wyłącznie w Internecie i często za pośrednictwem kanałów kompatybilnych tylko ze smartfonami, co stanowi duże utrudnienie dla wielu osób, w tym osób starszych, z niepełnosprawnościami, o niskich dochodach, nieposiadających umiejętności cyfrowych czy też z ograniczonym dostępem do Internetu;

| D. | mając na uwadze, że chociaż cyfryzacja i odpowiednie wykorzystywanie narzędzi cyfrowych przyniosło wiele korzyści i możliwości społeczno-gospodarczych, to pojawiło się wiele wyzwań etycznych, prawnych i dotyczących zatrudnienia, które mogą stawiać jednostki i społeczeństwo jako całość w niekorzystnej sytuacji, a nawet im szkodzić; mając na uwadze, że potencjał nowych technologii jest niejednoznaczny, bo w zależności od tego jak są wykorzystywane i regulowane, mogą przyczynić się do stworzenia bardziej integracyjnego społeczeństwa i zmniejszania nierówności, albo mogą pogłębić istniejące nierówności i stworzyć nowe formy dyskryminacji; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że chociaż cyfryzacja i odpowiednie wykorzystywanie narzędzi cyfrowych przyniosło wiele korzyści i możliwości społeczno-gospodarczych, to pojawiło się wiele wyzwań etycznych, prawnych i dotyczących zatrudnienia, które mogą stawiać jednostki i społeczeństwo jako całość w niekorzystnej sytuacji, a nawet im szkodzić; mając na uwadze, że potencjał nowych technologii jest niejednoznaczny, bo w zależności od tego jak są wykorzystywane i regulowane, mogą przyczynić się do stworzenia bardziej integracyjnego społeczeństwa i zmniejszania nierówności, albo mogą pogłębić istniejące nierówności i stworzyć nowe formy dyskryminacji;

| E. | mając na uwadze, że cyfryzacja ma ogromny wpływ na codzienne życie społeczne, ekonomiczne i kulturalne obywateli, pracowników i konsumentów oraz wpływa na wszystkie dziedziny życia społecznego; mając na uwadze, że cyfryzacja jest źródłem wielu różnic społecznych, gdyż powoduje pojawienie się nowej przepaści cyfrowej nie tylko między obszarami miejskimi o dobrej łączności a obszarami wiejskimi i oddalonymi, ale również między tymi, które mogą w pełni korzystać ze wzbogaconego, dostępnego i bezpiecznego środowiska cyfrowego, a tymi, które nie mają takiej możliwości; mając na uwadze, że coraz powszechniejsze korzystanie z płatności cyfrowych, np. kart, portfeli cyfrowych lub aplikacji mobilnych powoduje, że niektórzy sprzedawcy detaliczni nie przyjmują już gotówki; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że cyfryzacja ma ogromny wpływ na codzienne życie społeczne, ekonomiczne i kulturalne obywateli, pracowników i konsumentów oraz wpływa na wszystkie dziedziny życia społecznego; mając na uwadze, że cyfryzacja jest źródłem wielu różnic społecznych, gdyż powoduje pojawienie się nowej przepaści cyfrowej nie tylko między obszarami miejskimi o dobrej łączności a obszarami wiejskimi i oddalonymi, ale również między tymi, które mogą w pełni korzystać ze wzbogaconego, dostępnego i bezpiecznego środowiska cyfrowego, a tymi, które nie mają takiej możliwości; mając na uwadze, że coraz powszechniejsze korzystanie z płatności cyfrowych, np. kart, portfeli cyfrowych lub aplikacji mobilnych powoduje, że niektórzy sprzedawcy detaliczni nie przyjmują już gotówki;

| F. | mając na uwadze, że rezygnacja z transakcji gotówkowych może źle wpłynąć na infrastrukturę wykorzystywaną w obsłudze gotówki, a tym samym ograniczyć ludziom dostęp do gotówki; mając na uwadze, że należy niezwłocznie zaradzić brakom dostępu do gotówki oraz zapewnić wybór metody płatności; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że rezygnacja z transakcji gotówkowych może źle wpłynąć na infrastrukturę wykorzystywaną w obsłudze gotówki, a tym samym ograniczyć ludziom dostęp do gotówki; mając na uwadze, że należy niezwłocznie zaradzić brakom dostępu do gotówki oraz zapewnić wybór metody płatności;

| G. | mając na uwadze, że nadmierne korzystanie z urządzeń technologicznych może pogorszyć stan zdrowia psychicznego i fizycznego przez np. izolację, uzależnienie od technologii, deprywację snu, wyczerpanie emocjonalne, niepokój i wypalenie zawodowe; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że nadmierne korzystanie z urządzeń technologicznych może pogorszyć stan zdrowia psychicznego i fizycznego przez np. izolację, uzależnienie od technologii, deprywację snu, wyczerpanie emocjonalne, niepokój i wypalenie zawodowe;

| H. | mając na uwadze, że cyfryzacja może negatywnie wpłynąć na osoby, które nie mają wystarczających umiejętności cyfrowych, dostępu do Internetu bądź urządzeń cyfrowych; mając na uwadze, że może to uwidocznić różnice społeczne, zmniejszając szanse niektórych pracowników na znalezienie wysokiej jakości zatrudnienia; mając na uwadze, że konieczne jest poruszenie kwestii negatywnego wpływu cyfryzacji usług publicznych i prywatnych na pracowników i grupy osób takie jak osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, o niskich dochodach, znajdujące się w niekorzystnej sytuacji społecznej, bezrobotni, migranci i uchodźcy, a także mieszkańcy obszarów wiejskich i odległych; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że cyfryzacja może negatywnie wpłynąć na osoby, które nie mają wystarczających umiejętności cyfrowych, dostępu do Internetu bądź urządzeń cyfrowych; mając na uwadze, że może to uwidocznić różnice społeczne, zmniejszając szanse niektórych pracowników na znalezienie wysokiej jakości zatrudnienia; mając na uwadze, że konieczne jest poruszenie kwestii negatywnego wpływu cyfryzacji usług publicznych i prywatnych na pracowników i grupy osób takie jak osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, o niskich dochodach, znajdujące się w niekorzystnej sytuacji społecznej, bezrobotni, migranci i uchodźcy, a także mieszkańcy obszarów wiejskich i odległych;

| I. | mając na uwadze, że unijny wskaźnik umiejętności cyfrowych wynosi obecnie jedynie 56 %; mając na uwadze, że zgodnie z założeniami UE wskaźnik podstawowych umiejętności cyfrowych powinien wzrosnąć do 80 % do roku 2030 (10); mając na uwadze, że pandemia pogłębiła dotychczasowe nierówności, w tym przepaść cyfrową, i konieczne jest, aby zapewnić wszystkim europejskim obywatelom i przedsiębiorstwom możliwość czerpania korzyści z transformacji cyfrowej w celu zapewnienia lepszego, bezpieczniejszego i bardziej dostatniego życia; mając na uwadze, że pandemia uwidoczniła przepaść cyfrową w edukacji, w wyniku której niektórzy uczniowie i nauczyciele poczuli się wykluczeni, bo nie mieli wystarczających umiejętności cyfrowych i technologicznych oraz dostępu do sprzętu; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że unijny wskaźnik umiejętności cyfrowych wynosi obecnie jedynie 56 %; mając na uwadze, że zgodnie z założeniami UE wskaźnik podstawowych umiejętności cyfrowych powinien wzrosnąć do 80 % do roku 2030 (10); mając na uwadze, że pandemia pogłębiła dotychczasowe nierówności, w tym przepaść cyfrową, i konieczne jest, aby zapewnić wszystkim europejskim obywatelom i przedsiębiorstwom możliwość czerpania korzyści z transformacji cyfrowej w celu zapewnienia lepszego, bezpieczniejszego i bardziej dostatniego życia; mając na uwadze, że pandemia uwidoczniła przepaść cyfrową w edukacji, w wyniku której niektórzy uczniowie i nauczyciele poczuli się wykluczeni, bo nie mieli wystarczających umiejętności cyfrowych i technologicznych oraz dostępu do sprzętu;

| J. | mając na uwadze, że szacunkowo 87 mln mieszkańców Unii ma różnego rodzaju niepełnosprawność (11); mając na uwadze, że często zaniedbuje się dostępność formularzy internetowych, przez co użytkownicy nie są nawet w stanie zauważyć przycisku „wyślij” na czytniku ekranu; mając na uwadze, że należy zapewnić, aby treść była dostępna w sposób, który umożliwi wszystkim użytkownikom, w szczególności osobom z niepełnosprawnością, percepcję, zrozumienie, obsługę treści internetowych oraz interakcję z nimi; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że szacunkowo 87 mln mieszkańców Unii ma różnego rodzaju niepełnosprawność (11); mając na uwadze, że często zaniedbuje się dostępność formularzy internetowych, przez co użytkownicy nie są nawet w stanie zauważyć przycisku „wyślij” na czytniku ekranu; mając na uwadze, że należy zapewnić, aby treść była dostępna w sposób, który umożliwi wszystkim użytkownikom, w szczególności osobom z niepełnosprawnością, percepcję, zrozumienie, obsługę treści internetowych oraz interakcję z nimi;

| K. | mając na uwadze, że skuteczna ochrona danych osobowych, prywatności i aktywów, bezpieczeństwo sieci i urządzeń elektronicznych, a także zapewnienie o tym obywateli mają kluczowe znaczenie, aby zdobyć ich zaufanie i przełamać niechęć do korzystania z usług cyfrowych; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że skuteczna ochrona danych osobowych, prywatności i aktywów, bezpieczeństwo sieci i urządzeń elektronicznych, a także zapewnienie o tym obywateli mają kluczowe znaczenie, aby zdobyć ich zaufanie i przełamać niechęć do korzystania z usług cyfrowych;

| L. | mając na uwadze, że we wniosku dotyczącym europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych zdnia 26 stycznia 2022 r. (COM(2022)0027) podkreślono, że każdy powinien mieć możliwość wyboru usług cyfrowych na podstawie obiektywnych, przejrzystych i wiarygodnych informacji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że we wniosku dotyczącym europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych zdnia 26 stycznia 2022 r. (COM(2022)0027) podkreślono, że każdy powinien mieć możliwość wyboru usług cyfrowych na podstawie obiektywnych, przejrzystych i wiarygodnych informacji;

| M. | mając na uwadze, że na konferencji w sprawie przyszłości Europy omówiono kwestię edukacji cyfrowej, zalecając, aby UE skupiła się na udostępnianiu technologii starszemu pokoleniu przez wspieranie programów i inicjatyw, np. w formie zajęć dostosowanych do ich potrzeb; mając na uwadze, że Unia powinna zagwarantować prawo do wykorzystywania transformacji cyfrowej tym, którzy tego chcą, a także zaproponować alternatywę tym, którzy tego nie potrzebują; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że na konferencji w sprawie przyszłości Europy omówiono kwestię edukacji cyfrowej, zalecając, aby UE skupiła się na udostępnianiu technologii starszemu pokoleniu przez wspieranie programów i inicjatyw, np. w formie zajęć dostosowanych do ich potrzeb; mając na uwadze, że Unia powinna zagwarantować prawo do wykorzystywania transformacji cyfrowej tym, którzy tego chcą, a także zaproponować alternatywę tym, którzy tego nie potrzebują;

| N. | mając na uwadze, że deprywacja cyfrowa dotyka 5,3 % dzieci w wieku szkolnym w Europie, jednak między krajami UE obserwuje się duże różnice (12), a najbardziej dotknięte są dzieci, których rodziny żyją w skrajnym ubóstwie lub pogłębionej deprywacji materialnej i nie stać ich na kupno komputera lub dostęp do Internetu; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że deprywacja cyfrowa dotyka 5,3 % dzieci w wieku szkolnym w Europie, jednak między krajami UE obserwuje się duże różnice (12), a najbardziej dotknięte są dzieci, których rodziny żyją w skrajnym ubóstwie lub pogłębionej deprywacji materialnej i nie stać ich na kupno komputera lub dostęp do Internetu;

| 1. | ubolewa nad utrzymującą się przepaścią cyfrową, która jest daleka od zlikwidowania i stanowi poważne wyzwanie w zakresie korzystania z Internetu i telefonów komórkowych, a także świadczenia usług publicznych i prywatnych wyłącznie za pośrednictwem kanałów cyfrowych; przypomina, że cyfryzacja może powodować różnice społeczno-gospodarcze między krajami, ponieważ wymaga inwestycji i infrastruktury, które są bardzo kosztowne dla słabiej rozwiniętych regionów i obszarów wiejskich; apeluje o uważne zbadanie potrzeb ludzi w zakresie rozwoju cyfrowego i innowacji cyfrowych, a zwłaszcza tych grup, które znajdują się w trudnej sytuacji, aby ocenić, w jaki sposób mogłyby skorzystać z nowych technologii; podkreśla, że transformację cyfrową należy realizować z korzyścią dla wszystkich; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ubolewa nad faktem, że wiele osób nie korzysta regularnie z usług cyfrowych bądź czuje się niepewnie podczas wykonywania transakcji internetowych, ponieważ może to mieć istotny negatywny wpływ na ich życie osobiste, sytuację ekonomiczną i społeczną oraz ich podstawowe prawa, w tym na ochronę danych osobowych i inne kwestie związane z cyberbezpieczeństwem; wyraża ubolewanie, że istnieją bariery, które uniemożliwiają – w szczególności bardziej narażonym obywatelom, obywatelom z niższym wykształceniem, osobom starszym, osobom z niepełnosprawnościami, osobom mającym trudności w nauce oraz osobom o niskich dochodach – pełne uczestniczenie w świecie, w którym podstawowe usługi, np. bankowe czy administracyjne, są cyfrowe. Osobom tym grozi wykluczenie ze społeczeństwa i pozbawienie możliwości ekonomicznych; podkreśla, jak ważne jest, aby dać każdemu szansę na przystosowanie się do zmian wynikających z transformacji cyfrowej – zwłaszcza poprzez wczesną edukację cyfrową, zaktualizowane programy edukacji cyfrowej, uczenie się przez całe życie czy zmianę i podnoszenie kwalifikacji – aby rozwiązać problem wykluczenia cyfrowego, pokonać przepaść cyfrową w społeczeństwie oraz umożliwić włączenie społeczne wszystkich obywateli; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że korzystanie z różnych usług płatniczych różni się w całej UE, a także w samych państwach członkowskich; zauważa, że dla wielu obywateli gotówka wciąż jest jedyną formą płatności; |
| --- | --- |

3.

| 4. | uznaje, że płatności bezgotówkowe i PSD2 przyniosły liczne korzyści płynące z jednolitego rynku, w tym zmniejszenie liczby nadużyć finansowych, korzyści ekonomiczne dla małych przedsiębiorstw oraz dostępność szerszej gamy produktów; wzywa Komisję, aby podczas kompleksowego przeglądu stosowania i skutków PSD2 przeanalizowała, w jaki sposób jeszcze bardziej można zwiększyć bezpieczeństwo płatności cyfrowych i zwalczać oszustwa płatnicze, w tym oszustwa internetowe, a także zapewnić ochronę konsumentów, przy jednoczesnym uwzględnieniu szczególnych potrzeb obywateli oraz zagwarantowaniu możliwości wyboru formy płatności; podkreśla, jak ważna jest ochrona danych osobowych i prywatności, w szczególności osób, które nie mają wiedzy na temat bezpieczeństwa danych online; zaznacza, że należy uwzględnić przepisy gwarantujące łatwe w obsłudze oprogramowanie interfejsowe dla płatności cyfrowych, wysokie standardy ochrony danych i interoperacyjności danych, wygodę klientów oraz skuteczny dostęp do gotówki; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla, że ramy regulacyjne UE powinny zapewnić, aby transformacja cyfrowa była ukierunkowana na człowieka, a w gospodarce cyfrowej w pełni przestrzegane były prawa podstawowe, w szczególności w odniesieniu do pracowników; |
| --- | --- |

5.

| 6. | przypomina, że życie demokratyczne i internetowe usługi publiczne muszą sprzyjać włączeniu społecznemu i być w pełni dostępne dla wszystkich oraz że dyskryminacja technologiczna jest formą ubóstwa i wykluczenia społecznego, która pozbawia niektórych obywateli zasobów niezbędnych do rozwoju i wytwarzania dobrobytu; podkreśla, że każdy powinien czerpać korzyści z najwyższej jakości środowiska cyfrowego wykorzystującego łatwe w obsłudze, skuteczne i spersonalizowane usługi i narzędzia, które oferują wysokie standardy bezpieczeństwa i prywatności i jednocześnie zabezpieczają przed wszelką potencjalną dyskryminacją w dostępie do podstawowych usług wymagających umiejętności cyfrowych; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zaznacza, że wiele codziennych usług powinno oferować rozwiązania niecyfrowe, aby spełnić potrzeby obywateli, którzy nie mają umiejętności i wiedzy pozwalających na korzystanie z usług cyfrowych, którzy chcieliby korzystać z usług poza internetem lub którzy nie mają dostępu do urządzeń i aplikacji cyfrowych; w związku z tym nalega na utrzymanie równych szans między światem wirtualnym i rzeczywistym; wzywa administracje publiczne i przedsiębiorstwa, by były włączające i projektowały swoje usługi internetowe w zrozumiały sposób, tak aby były osiągalne i wykorzystywane przez osoby w każdym wieku i o różnych poziomach wykształcenia. Pomoże to zlikwidować wciąż istniejące różnice w naszych społeczeństwach, spowodowane nierównym dostępem do technologii; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla potrzebę rozwiązania problemu przepaści cyfrowej i wykluczenia finansowego słabszych grup społecznych, aby transformacja cyfrowa nie pozostawiła nikogo w tyle, w szczególności tych, którzy są najbardziej narażeni na brak umiejętności cyfrowych potrzebnych, aby w pełni wykorzystać potencjał cyfryzacji usług publicznych i prywatnych oraz aby umożliwić włączenie wszystkich obywateli do społeczeństwa cyfrowego, niezależnie od ich dochodów, sytuacji społecznej, położenia geograficznego, zdrowia czy wieku; podkreśla, że osoby w najbardziej niepewnej sytuacji najczęściej korzystają z procedur administracyjnych, aby mieć dostęp do swoich praw finansowych. Dlatego też należy wprowadzić więcej inicjatyw, aby ułatwić dostęp do technologii, w tym programów w zakresie umiejętności cyfrowych. Przypomina także o znaczeniu edukacji i ciągłej nauki, aby rozwijać umiejętności niezbędne w epoce cyfrowej oraz zwalczać wykluczenie cyfrowe; |
| --- | --- |

8.

| 9. | jest zaniepokojony spadkiem obecności fizycznej usług publicznych, w szczególności na obszarach wiejskich i na przedmieściach miast; podkreśla, że poza rozwojem usług internetowych ogromne znaczenie ma utrzymanie fizycznej infrastruktury wszystkich usług publicznych; wzywa do podjęcia kroków, aby wspierać szczególną ochronę dostępu do podstawowych usług dla wszystkich, bez dyskryminacji ze względu na niedostateczne opanowanie technologii; opowiada się za ukierunkowanym na człowieka modelem obsługi klienta, który nie pozostawia nikogo w tyle; podkreśla, że w odniesieniu do dostępu do usług publicznych w formie cyfrowej ważne jest, aby odejść od podejścia, które zakłada, że część pracy administracyjnej jest przenoszona na użytkownika, a przeniesieniu temu towarzyszy przeniesienie odpowiedzialności i zobowiązanie użytkownika do nauczenia się korzystania z cyfrowych technologii, samodzielności oraz spełnienia oczekiwań administracji co do wzorowego użytkownika; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa do stworzenia modelu świadczenia usług publicznych, który opiera się na wolności wyboru przez każdego użytkownika sposobu, w jaki chce odnieść się do administracji. Podkreśla także potrzebę podjęcia działań mających na celu poprawę koncepcji i rozmieszczenia publicznych stron internetowych, aby przezwyciężyć problemy związane z dostępnością oraz zapewnić konieczne wsparcie prawne, techniczne i administracyjne, którego potrzebują użytkownicy, aby mogli samodzielnie korzystać z tych stron; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zwraca uwagę, że wdrożenie modelu świadczenia usług publicznych wymaga zasobów ludzkich, technicznych i finansowych, oraz przypomina, że fundusze UE, w szczególności fundusze NextGenerationEU, mogą być dużą szansą dla tej transformacji; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jest świadomy skutków silnego uwierzytelniania klienta dla użytkowników, którzy nie mają telefonu komórkowego; wzywa do rozszerzenia wspomnianego uwierzytelniania na inne środki, takie jak poczta elektroniczna, rozmowa telefoniczna czy stanowisko obsługi klienta; wyraża ubolewanie, że PSD2 nie gwarantuje klientom bezpośredniego prawa do zwrócenia się o alternatywną metodę uwierzytelniania; wzywa Komisję do uwzględnienia w ocenie przepisów PSD2 ryzyka dyskryminacji osób starszych oraz innych słabszych grup; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zwraca uwagę na znaczenie wspólnego europejskiego podejścia do etycznych aspektów transformacji cyfrowej; z zadowoleniem przyjmuje projekt europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych w cyfrowej dekadzie ze stycznia 2022 r. i podkreśla, że Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić, by w rozwiązaniach technologicznych przestrzegano praw ludzi, transformacja cyfrowa nie pozostawiała nikogo w tyle, a nadrzędnym celem było zlikwidowanie przepaści cyfrowej; |
| --- | --- |

13.

| 14. | przypomina, że czynniki społeczno-demograficzne znacząco wpływają na poziomy umiejętności cyfrowych, np. ponad dwie trzecie młodych dorosłych, osoby z wysokim wykształceniem formalnym i studenci szkół wyższych posiadają co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe; zauważa z kolei, że jedynie około jedna trzecia osób w wieku 55–74 lat, emerytów i osób nieaktywnych zawodowo posiada co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe; zauważa również, że przepaść pomiędzy umiejętnościami cyfrowymi osób zamieszkujących obszary wiejskie a osób żyjących na obszarach miejskich jest wciąż znaczna (13); stwierdza, że łączność cyfrowa jest kluczowym czynnikiem w zwalczaniu i zmniejszaniu przepaści cyfrowej pomiędzy obszarami gęsto i słabo zaludnionymi; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla znaczenie pokonania przepaści cyfrowej, w szczególności poprzez propagowanie podstawowych i specjalistycznych umiejętności, ze szczególnym uwzględnieniem najsłabszych grup osób, oraz poprzez rozwój systemów edukacji i szkoleń obejmujących uczenie się przez całe życie, zmianę lub podnoszenie kwalifikacji; przypomina, że nie każdy może zdobyć umiejętności cyfrowe, i podkreśla, że nie należy dyskryminować ludzi ze względu na ich umiejętności cyfrowe; przypomina, że zasada efektywności cyfrowej nie może usprawiedliwiać wykluczania osób z dostępu do podstawowych usług; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa do podjęcia wysiłków, aby zapewnić, że transformacja cyfrowa gwarantuje nowe prawa cyfrowe dla wszystkich. Wynika to z potrzeby dostępu do mediów cyfrowych na wszystkich obszarach, aby uniknąć przepaści cyfrowej pomiędzy terytoriami, osobami z różnych obszarów i środowisk, w różnym wieku, w szczególności biorąc pod uwagę przepaść pomiędzy kobietami a mężczyznami oraz potrzeby osób starszych, które, w przeciwieństwie do młodych ludzi, są często mniej zaznajomione z korzystaniem z nowych technologii; |
| --- | --- |

16.

| 17. | uważa, że nowe technologie mogą przyczynić się do zlikwidowania przepaści cyfrowej, która dotyka około 87 milionów Europejczyków z pewnego rodzaju niepełnosprawnościami, aby wspierać ich włączenie do gospodarki oraz ich dostęp do podstawowych usług; jest przekonany, że korzystanie z technologii cyfrowych może zmniejszyć bariery, z którymi spotykają się osoby z niepełnosprawnościami przy wejściu na rynek pracy, takie jak wykonywanie zadań służbowych, komunikacja, interakcje czy elastyczność; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zauważa, że przepaść cyfrowa ma istotny wpływ na imigrantów, ponieważ dyskryminacja może nasilać się w przypadku niepełnego lub niedostatecznego dostępu do publicznych lub prywatnych usług internetowych oraz mediów cyfrowych (14); |
| --- | --- |

18.

| 19. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich. |
| --- | --- |

19.

---

(1)  OECD, „Zrozumienie przepaści cyfrowej” (2001)

(2)  Dz.U. C 289 z 9.8.2016, s. 65.

(3)  Dz.U. L 337 z 23.12.2015, s. 35.

(4)  Dz.U. L 327 z 2.12.2016, s. 1.

(5)  Dz.U. L 69 z 13.3.2018, s. 23.

(6)  Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70.

(7)  Dz.U. C 132 z 24.3.2022, s. 129.

(8)  Statystyki EBC z roku 2021 dotyczące płatności bezgotówkowych.

(9)  Raport dotyczący indeksu gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego (DESI), 2022.

(10)  Indeks gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego (2021).

(11)  Eurostat, Statystyki dotyczące ograniczeń funkcjonalnych i ograniczeń aktywności. Zob. również: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Functional_and_activity_limitations_statistics

(12)  DigiGen, „Wpływ przemian technologicznych na pokolenie cyfrowe” (2021).

(13)  „Digital Economy and Society Index (DESI) 2022: Human Capital” [Indeks gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego:kapitał ludzki] (DESI) na 2022 r.

(14)  „Divides – Impact of the digital divide on the foreign population” [Podziały – skutki przepaści cyfrowej dla cudzoziemców], 2018.

---

Środa, 14 grudnia 2022 r.

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/63 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/63

---

P9_TA(2022)0442

Roczne sprawozdanie z wdrażania układu o stowarzyszeniu UE z Gruzją

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie wdrożenia układu o stowarzyszeniu UE z Gruzją (2021/2236(INI))

(2023/C 177/07)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 8 oraz tytuł V, a w szczególności art. 21, 22, 36 i 37 Traktatu o Unii Europejskiej oraz część piątą Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 8 oraz tytuł V, a w szczególności art. 21, 22, 36 i 37 Traktatu o Unii Europejskiej oraz część piątą Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony (1), który w pełni wszedł w życie 1 lipca 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony (1), który w pełni wszedł w życie 1 lipca 2016 r.,

| — | uwzględniając opinię Komisji z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie wniosku Gruzji o członkostwo w Unii Europejskiej (COM(2022)0405), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komisji z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie wniosku Gruzji o członkostwo w Unii Europejskiej (COM(2022)0405),

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 23–24 czerwca 2022 r. w sprawie wniosków o członkostwo złożonych przez Ukrainę, Republikę Mołdawii i Gruzję, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 23–24 czerwca 2022 r. w sprawie wniosków o członkostwo złożonych przez Ukrainę, Republikę Mołdawii i Gruzję,

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Gruzji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Gruzji,

| — | uwzględniając swoje zalecenie z dnia 8 czerwca 2022 r. dla Rady i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie unijnej polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony po napaści Rosji na Ukrainę (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje zalecenie z dnia 8 czerwca 2022 r. dla Rady i wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w sprawie unijnej polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony po napaści Rosji na Ukrainę (2),

| — | uwzględniając porozumienie osiągnięte przez gruzińskie siły polityczne 19 kwietnia 2021 r. przy mediacji przewodniczącego Rady Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie osiągnięte przez gruzińskie siły polityczne 19 kwietnia 2021 r. przy mediacji przewodniczącego Rady Europejskiej,

| — | uwzględniając sprawozdanie z realizacji układu o stowarzyszeniu z Gruzją z dnia 10 sierpnia 2022 r. (SWD(2022)0215), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie z realizacji układu o stowarzyszeniu z Gruzją z dnia 10 sierpnia 2022 r. (SWD(2022)0215),

| — | uwzględniając program stowarzyszeniowy między Unią Europejską a Gruzją na lata 2021–2027, przyjęty 16 sierpnia 2022 r. (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając program stowarzyszeniowy między Unią Europejską a Gruzją na lata 2021–2027, przyjęty 16 sierpnia 2022 r. (3),

| — | uwzględniając wyniki siódmego posiedzenia Rady Stowarzyszenia UE–Gruzja z dnia 6 września 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wyniki siódmego posiedzenia Rady Stowarzyszenia UE–Gruzja z dnia 6 września 2022 r.,

| — | uwzględniając plan gospodarczo-inwestycyjny dla Partnerstwa Wschodniego, określony w załączniku I do dokumentu „Odbudowa, odporność i reforma – priorytety Partnerstwa Wschodniego na okres po 2020 r.” z dnia 2 lipca 2021 r. (SWD(2021)0186), |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan gospodarczo-inwestycyjny dla Partnerstwa Wschodniego, określony w załączniku I do dokumentu „Odbudowa, odporność i reforma – priorytety Partnerstwa Wschodniego na okres po 2020 r.” z dnia 2 lipca 2021 r. (SWD(2021)0186),

| — | uwzględniając światowy ranking wolności prasy z 2022 r. opublikowany przez Reporterów bez Granic, |
| --- | --- |

—

uwzględniając światowy ranking wolności prasy z 2022 r. opublikowany przez Reporterów bez Granic,

| — | uwzględniając następujące opinie Komisji Weneckiej Rady Europy: przyjętą w trybie pilnym opinię z dnia 26 sierpnia 2022 r. w sprawie projektu ustawy o zmianie kodeksu postępowania karnego przyjętego przez gruziński parlament 7 czerwca 2022 r., opinię z dnia 20 czerwca 2022 r. w sprawie zmian wprowadzonych w ustawie organicznej o sądach powszechnych w grudniu 2021 r., przyjętą w trybie pilnym opinię z dnia 2 lipca 2021 r. w sprawie zmian ustawy organicznej o sądach powszechnych, przyjętą w trybie pilnym wspólną opinię z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie zmienionego projektu poprawek do ordynacji wyborczej, opinię z dnia 8 października 2020 r. w sprawie projektu ustawy organicznej zmieniającej ustawę organiczną o sądach powszechnych oraz przyjętą w trybie pilnym opinię z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie wyboru i mianowania sędziów Sądu Najwyższego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając następujące opinie Komisji Weneckiej Rady Europy: przyjętą w trybie pilnym opinię z dnia 26 sierpnia 2022 r. w sprawie projektu ustawy o zmianie kodeksu postępowania karnego przyjętego przez gruziński parlament 7 czerwca 2022 r., opinię z dnia 20 czerwca 2022 r. w sprawie zmian wprowadzonych w ustawie organicznej o sądach powszechnych w grudniu 2021 r., przyjętą w trybie pilnym opinię z dnia 2 lipca 2021 r. w sprawie zmian ustawy organicznej o sądach powszechnych, przyjętą w trybie pilnym wspólną opinię z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie zmienionego projektu poprawek do ordynacji wyborczej, opinię z dnia 8 października 2020 r. w sprawie projektu ustawy organicznej zmieniającej ustawę organiczną o sądach powszechnych oraz przyjętą w trybie pilnym opinię z dnia 16 kwietnia 2019 r. w sprawie wyboru i mianowania sędziów Sądu Najwyższego,

| — | uwzględniając opinię Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OSCE (ODIHR) z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie zmian przepisów dotyczących gruzińskiego urzędu inspektora państwowego oraz jego sprawozdanie końcowe z dnia 23 sierpnia 2021 r. w sprawie wyboru i mianowania sędziów Sądu Najwyższego w Gruzji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OSCE (ODIHR) z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie zmian przepisów dotyczących gruzińskiego urzędu inspektora państwowego oraz jego sprawozdanie końcowe z dnia 23 sierpnia 2021 r. w sprawie wyboru i mianowania sędziów Sądu Najwyższego w Gruzji,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu, art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Handlu Międzynarodowego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Handlu Międzynarodowego,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0274/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A9-0274/2022),

| A. | mając na uwadze, że 3 marca 2022 r., w kontekście utrzymującego się silnego poparcia społecznego dla europejskich aspiracji Gruzji, jak również nowej sytuacji geopolitycznej wynikającej z rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, Gruzja złożyła wniosek o członkostwo w UE; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że 3 marca 2022 r., w kontekście utrzymującego się silnego poparcia społecznego dla europejskich aspiracji Gruzji, jak również nowej sytuacji geopolitycznej wynikającej z rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, Gruzja złożyła wniosek o członkostwo w UE;

| B. | mając na uwadze, że w konkluzjach z 23–24 czerwca 2022 r. Rada Europejska uznała europejską perspektywę Gruzji i wyraziła gotowość do przyznania jej statusu kraju kandydującego, o ile ta wywiąże się z priorytetów określonych w opinii Komisji w sprawie wniosku Gruzji; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w konkluzjach z 23–24 czerwca 2022 r. Rada Europejska uznała europejską perspektywę Gruzji i wyraziła gotowość do przyznania jej statusu kraju kandydującego, o ile ta wywiąże się z priorytetów określonych w opinii Komisji w sprawie wniosku Gruzji;

| C. | mając na uwadze, że Federacja Rosyjska nadal nielegalnie okupuje gruzińskie regiony Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej, naruszając suwerenność i integralność terytorialną Gruzji, a także wynegocjowane przez UE porozumienie o zawieszeniu broni z dnia 12 sierpnia 2008 r.; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że Federacja Rosyjska nadal nielegalnie okupuje gruzińskie regiony Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej, naruszając suwerenność i integralność terytorialną Gruzji, a także wynegocjowane przez UE porozumienie o zawieszeniu broni z dnia 12 sierpnia 2008 r.;

| D. | mając na uwadze, że Federacja Rosyjska i jej reżimy okupacyjne celowo utrudniają bezpieczny i godny powrót osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców, przymusowo wydalonych w wyniku czystek etnicznych z okupowanych przez Rosję gruzińskich regionów Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że Federacja Rosyjska i jej reżimy okupacyjne celowo utrudniają bezpieczny i godny powrót osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców, przymusowo wydalonych w wyniku czystek etnicznych z okupowanych przez Rosję gruzińskich regionów Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej;

| E. | mając na uwadze, że Federacja Rosyjska kontynuuje proces „pełzającej” aneksji okupowanych terytoriów Gruzji, w tym poprzez zamiar przeprowadzenia tzw. referendum w regionie Cchinwali w sprawie „przyłączenia” do Rosji, przekazanie Federacji Rosyjskiej kompleksu nieruchomości „Biczwinta” i otaczających go terenów, a także dalsze włączanie gruzińskich regionów Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej do wojskowych, gospodarczych, sądowych, społecznych i innych sfer Federacji Rosyjskiej; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że Federacja Rosyjska kontynuuje proces „pełzającej” aneksji okupowanych terytoriów Gruzji, w tym poprzez zamiar przeprowadzenia tzw. referendum w regionie Cchinwali w sprawie „przyłączenia” do Rosji, przekazanie Federacji Rosyjskiej kompleksu nieruchomości „Biczwinta” i otaczających go terenów, a także dalsze włączanie gruzińskich regionów Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej do wojskowych, gospodarczych, sądowych, społecznych i innych sfer Federacji Rosyjskiej;

| F. | mając na uwadze, że trwająca dyskryminacja etniczna i inne poważne naruszania praw człowieka Gruzinów na okupowanych przez Rosję terytoriach Gruzji, wznoszenie ogrodzeń z drutu kolczastego i innych sztucznych barier oraz długotrwałe zamykanie tzw. przejść granicznych na linii okupacji, a także nielegalne zatrzymania i porwania obywateli gruzińskich przez rosyjskie siły okupacyjne destabilizują sytuację w całym kraju; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że trwająca dyskryminacja etniczna i inne poważne naruszania praw człowieka Gruzinów na okupowanych przez Rosję terytoriach Gruzji, wznoszenie ogrodzeń z drutu kolczastego i innych sztucznych barier oraz długotrwałe zamykanie tzw. przejść granicznych na linii okupacji, a także nielegalne zatrzymania i porwania obywateli gruzińskich przez rosyjskie siły okupacyjne destabilizują sytuację w całym kraju;

| G. | mając na uwadze, że od rozpoczęcia wojny napastniczej Rosji z Ukrainą tysiące Rosjan przybyło do Gruzji, aby uciec przed zachodnimi sankcjami i mobilizacją zarządzoną przez Putina, podobnie jak wielu Białorusinów, łącznie z tymi, którzy uciekali przed prześladowaniami; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że od rozpoczęcia wojny napastniczej Rosji z Ukrainą tysiące Rosjan przybyło do Gruzji, aby uciec przed zachodnimi sankcjami i mobilizacją zarządzoną przez Putina, podobnie jak wielu Białorusinów, łącznie z tymi, którzy uciekali przed prześladowaniami;

| H. | mając na uwadze, że Rosja nadal stosuje dezinformację, ataki cybernetyczne i inne metody hybrydowe, aby osłabić odporność społeczną i instytucjonalną Gruzji; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że Rosja nadal stosuje dezinformację, ataki cybernetyczne i inne metody hybrydowe, aby osłabić odporność społeczną i instytucjonalną Gruzji;

| I. | mając na uwadze, że Gruzja nadal uczestniczy w cywilnych i wojskowych operacjach zarządzania kryzysowego w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) i wysłała 32 żołnierzy na wojskową misję szkoleniową UE w Republice Środkowoafrykańskiej oraz jednego oficera na misję szkoleniową UE w Mali; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Gruzja nadal uczestniczy w cywilnych i wojskowych operacjach zarządzania kryzysowego w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) i wysłała 32 żołnierzy na wojskową misję szkoleniową UE w Republice Środkowoafrykańskiej oraz jednego oficera na misję szkoleniową UE w Mali;

| J. | mając na uwadze, że były prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili, którego stan zdrowia – zgodnie z ostatnimi doniesieniami – wciąż się pogarsza, nadal nie ma odpowiedniej opieki, co powoduje obawy o jego życie; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że były prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili, którego stan zdrowia – zgodnie z ostatnimi doniesieniami – wciąż się pogarsza, nadal nie ma odpowiedniej opieki, co powoduje obawy o jego życie;

| K. | mając na uwadze, że dr David E. Smitha i jego współpracownicy stwierdzili w raporcie toksykologicznym, iż badanie próbek włosów i paznokci pobranych od Micheila Saakaszwilego wykazało obecność metali ciężkich i innych substancji, między innymi rtęci i arsenu, oraz że wiele objawów patologicznych stwierdzonych u Micheila Saakaszwilego jest wynikiem zatrucia metalami ciężkimi, które przyczynia się do szybkiego pogorszenia stanu jego zdrowia; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że dr David E. Smitha i jego współpracownicy stwierdzili w raporcie toksykologicznym, iż badanie próbek włosów i paznokci pobranych od Micheila Saakaszwilego wykazało obecność metali ciężkich i innych substancji, między innymi rtęci i arsenu, oraz że wiele objawów patologicznych stwierdzonych u Micheila Saakaszwilego jest wynikiem zatrucia metalami ciężkimi, które przyczynia się do szybkiego pogorszenia stanu jego zdrowia;

| L. | mając na uwadze, że w układzie o stowarzyszeniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r. Gruzja i UE zobowiązały się do propagowania stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej w oparciu o wspólne wartości i zasady demokracji, praworządność, dobre rządy, prawa człowieka i podstawowe wolności; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że w układzie o stowarzyszeniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r. Gruzja i UE zobowiązały się do propagowania stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej w oparciu o wspólne wartości i zasady demokracji, praworządność, dobre rządy, prawa człowieka i podstawowe wolności;

| M. | mając na uwadze, że Gruzja nadal czyni postępy we wdrażaniu układu o stowarzyszeniu oraz pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA) oraz nieustannie dostosowuje swoje przepisy do dorobku prawnego i standardów UE; mając na uwadze, że chociaż UE jest kluczowym partnerem handlowym Gruzji, potencjał tej współpracy nie został jeszcze w pełni wykorzystany; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że Gruzja nadal czyni postępy we wdrażaniu układu o stowarzyszeniu oraz pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA) oraz nieustannie dostosowuje swoje przepisy do dorobku prawnego i standardów UE; mając na uwadze, że chociaż UE jest kluczowym partnerem handlowym Gruzji, potencjał tej współpracy nie został jeszcze w pełni wykorzystany;

| N. | mając na uwadze, że szereg kluczowych ustaw, m.in. przepisy dotyczące funkcjonowania sądownictwa i kluczowych procedur mianowania, procedur niejawnego nadzoru oraz rozwiązania urzędu inspektora państwowego, zostało przeforsowanych przez parlament Gruzji bez niezbędnych konsultacji lub analizy zgodności ze standardami UE lub Rady Europy, co odnotowano w sprawozdaniu Komisji z 2022 r. w sprawie wdrożenia układu o stowarzyszeniu przez Gruzję; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że szereg kluczowych ustaw, m.in. przepisy dotyczące funkcjonowania sądownictwa i kluczowych procedur mianowania, procedur niejawnego nadzoru oraz rozwiązania urzędu inspektora państwowego, zostało przeforsowanych przez parlament Gruzji bez niezbędnych konsultacji lub analizy zgodności ze standardami UE lub Rady Europy, co odnotowano w sprawozdaniu Komisji z 2022 r. w sprawie wdrożenia układu o stowarzyszeniu przez Gruzję;

| O. | mając na uwadze, że w porozumieniu z dnia 19 kwietnia 2021 r., w którym pośredniczył przewodniczący Rady Europejskiej, podkreślono potrzebę rozwiązania problemu upolitycznionego wymiaru sprawiedliwości poprzez reformę sądownictwa w celu zwiększenia niezależności, przejrzystości i rozliczalności systemu sądowego; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że w porozumieniu z dnia 19 kwietnia 2021 r., w którym pośredniczył przewodniczący Rady Europejskiej, podkreślono potrzebę rozwiązania problemu upolitycznionego wymiaru sprawiedliwości poprzez reformę sądownictwa w celu zwiększenia niezależności, przejrzystości i rozliczalności systemu sądowego;

| P. | mając na uwadze, że selektywne dochodzenia i ściganie osób krytycznych wobec obecnego rządu podważają zaufanie społeczeństwa nie tylko do instytucji sądowych, ale także do władz Gruzji; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że selektywne dochodzenia i ściganie osób krytycznych wobec obecnego rządu podważają zaufanie społeczeństwa nie tylko do instytucji sądowych, ale także do władz Gruzji;

| Q. | mając na uwadze, że sytuacja w zakresie wolności wypowiedzi, wolności mediów i bezpieczeństwa dziennikarzy, co stanowi podstawę funkcjonującej demokracji, nadal się pogarsza, a w 2022 r. Gruzja spadła z 60. na 89. miejsce w obejmującym 180 miejsc światowym rankingu wolności prasy; mając na uwadze, że zaufanie społeczeństwa do mediów w Gruzji jest bardzo niskie; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że sytuacja w zakresie wolności wypowiedzi, wolności mediów i bezpieczeństwa dziennikarzy, co stanowi podstawę funkcjonującej demokracji, nadal się pogarsza, a w 2022 r. Gruzja spadła z 60. na 89. miejsce w obejmującym 180 miejsc światowym rankingu wolności prasy; mając na uwadze, że zaufanie społeczeństwa do mediów w Gruzji jest bardzo niskie;

| R. | mając na uwadze, że Nika Gwaramia, dyrektor kanału telewizyjnego Mtawari, został skazany na trzy i pół roku więzienia pod wątpliwymi zarzutami prania pieniędzy, przekupstwa i fałszowania dokumentów; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że Nika Gwaramia, dyrektor kanału telewizyjnego Mtawari, został skazany na trzy i pół roku więzienia pod wątpliwymi zarzutami prania pieniędzy, przekupstwa i fałszowania dokumentów;

| S. | mając na uwadze, że antyzachodnia propaganda i dezinformacja ostatnio znacznie się nasiliły w gruzińskich mediach i sieciach społecznościowych; mając na uwadze, że członkowie partii rządzącej nadal używają polaryzującego i wrogiego języka w odniesieniu do instytucji UE i ich przedstawicieli; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że antyzachodnia propaganda i dezinformacja ostatnio znacznie się nasiliły w gruzińskich mediach i sieciach społecznościowych; mając na uwadze, że członkowie partii rządzącej nadal używają polaryzującego i wrogiego języka w odniesieniu do instytucji UE i ich przedstawicieli;

| T. | mając na uwadze, że kwestia równości płci wciąż stanowi wyzwanie, czego dowodem jest fakt, że Gruzja spadła z 49. miejsca wśród 154 krajów w światowym wskaźniku nierówności płci Światowego Forum Ekonomicznego za 2021 r. na 55. miejsce wśród 146 krajów w 2022 r., co wskazuje na pogorszenie się sytuacji pod względem poziomu wykształcenia, zdrowia, przeżywalności i upodmiotowienia politycznego; mając na uwadze, że kwestie przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej oraz dyskryminacji osób LGBTQI+ nadal budzą niepokój; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że kwestia równości płci wciąż stanowi wyzwanie, czego dowodem jest fakt, że Gruzja spadła z 49. miejsca wśród 154 krajów w światowym wskaźniku nierówności płci Światowego Forum Ekonomicznego za 2021 r. na 55. miejsce wśród 146 krajów w 2022 r., co wskazuje na pogorszenie się sytuacji pod względem poziomu wykształcenia, zdrowia, przeżywalności i upodmiotowienia politycznego; mając na uwadze, że kwestie przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej oraz dyskryminacji osób LGBTQI+ nadal budzą niepokój;

| 1. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Europejskiej o uznaniu europejskiej perspektywy Gruzji w granicach uznanych przez społeczność międzynarodową; zauważa, że decyzja ta jest wyraźnym sygnałem politycznego poparcia dla europejskich aspiracji narodu gruzińskiego, i wobec tego apeluje do Gruzji o wykorzystanie tej historycznej szansy; przypomina, że aby uzyskać status kraju kandydującego, Gruzja musi zrealizować dwanaście kluczowych priorytetów wskazanych w opinii Komisji w sprawie wniosku Gruzji o członkostwo w Unii Europejskiej i zatwierdzonych przez Radę Europejską; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wzywa władze gruzińskie do przestrzegania najwyższych standardów demokracji, praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności oraz do konsekwentnej realizacji priorytetów reform określonych w opinii Komisji, które odzwierciedlają porozumienie zawarte 19 kwietnia 2021 r., aby jednoznacznie pokazać determinację polityczną w spełnianiu ambitnych europejskich aspiracji narodu, zgodnie z wnioskiem o członkostwo w UE złożonym przez Gruzję 3 marca 2022 r.; z zadowoleniem przyjmuje natychmiastowe kroki podjęte przez Gruzję w celu rozpoczęcia procesu roboczego dotyczącego tych priorytetów i zachęca władze gruzińskie do prowadzenia tego procesu w sposób przejrzysty i inkluzywny; wzywa wszystkie gruzińskie siły polityczne do konstruktywnego udziału w tych wysiłkach i wniesienia w nie wkładu oraz apeluje do władz gruzińskich o uwzględnienie propozycji przedstawionych przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego w celu zapewnienia znaczącego i wiarygodnego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w procesy decyzyjne na wszystkich szczeblach, w szczególności w odniesieniu do tych ważnych reform; podkreśla, że wniosek Gruzji o przystąpienie do UE będzie nadal oceniany w oparciu o jej własne zasługi i spełnianie przez to państwo kopenhaskich kryteriów członkostwa w UE, zwłaszcza w odniesieniu do reform demokratycznych; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zachęca Gruzję do kontynuowania wzmocnionej współpracy z Ukrainą i Republiką Mołdawii na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, do wymiany najlepszych praktyk w zakresie spełniania kryteriów członkostwa w UE w przyszłym procesie akcesyjnym oraz do zacieśnienia współpracy regionalnej w ramach Partnerstwa Wschodniego; |
| --- | --- |

3.

Integralność terytorialna i bezpieczeństwo

| 4. | podkreśla, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie wymaga jedności i solidarności ze strony społeczności międzynarodowej, ponieważ będzie to również decydujące dla przywrócenia integralności terytorialnej Gruzji, której społeczność międzynarodowa nie broniła z wystarczającą siłą w 2008 r.; z zadowoleniem przyjmuje zdecydowaną reakcję społeczeństwa gruzińskiego, które wsparło Ukrainę; składa hołd żołnierzom Gruzińskiej Legii na Ukrainie, którzy walczą z rosyjskimi agresorami od 2014 r.; wzywa władze Gruzji do dostosowania się do odpowiednich oświadczeń wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa złożonych w imieniu UE oraz do decyzji Rady, zgodnie z europejskimi ambicjami tego kraju; wzywa władze do dostosowania się do sankcji UE oraz do dopilnowania, aby międzynarodowe sankcje związane z rosyjską wojną napastniczą przeciwko Ukrainie nie były obchodzone za pośrednictwem Gruzji; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jest zaniepokojony doniesieniami, jakoby obywatele rosyjscy i podmioty rosyjskie wykorzystywali Gruzję do obchodzenia zachodnich sankcji; wzywa instytucje UE do dalszego zbadania tych zarzutów, w szczególności różnych sprawozdań, w tym sprawozdania ukraińskiej narodowej agencji ds. zapobiegania korupcji, dotyczących powiązań Bidziny Iwaniszwilego z Rosją; w przypadku potwierdzenia tych zarzutów wzywa do wprowadzenia sankcji osobistych wobec niego i jego najbliższych współpracowników; przypomina, że Ukraina nałożyła sankcje na członków rodziny B. Iwaniszwilego i jego bliskich współpracowników za powiązania z Kremlem, z których wynika niejednoznaczne stanowisko obecnego rządu Gruzji wobec Rosji; dlatego z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie ósmego pakietu sankcji wobec Rosji zawierającego nowe kryterium, które umożliwi UE nakładanie sankcji na osoby ułatwiające naruszanie zakazu obchodzenia sankcji; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ponownie wyraża nieustanne poparcie dla suwerenności i integralności terytorialnej Gruzji w granicach uznanych przez społeczność międzynarodową; wzywa do kontynuowania wysiłków na rzecz wynegocjowanego pokojowego rozwiązania konfliktu i zakończenia rosyjskiej okupacji terytorium Gruzji; uznając trudną sytuację, zachęca Gruzję do dalszego angażowania się w konstruktywny dialog z ludnością gruzińskich regionów Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej, aby budować zaufanie z myślą o trwałym rozwiązaniu konfliktu; wzywa UE do dalszego zaangażowania na rzecz pokojowego rozwiązania konfliktu rosyjsko-gruzińskiego poprzez skuteczne wykorzystanie wszystkich dostępnych instrumentów, w tym specjalnego przedstawiciela w regionie Kaukazu Południowego i ds. kryzysu w Gruzji, międzynarodowych rozmów genewskich, mechanizmów zapobiegania incydentom i reagowania na nie, misji obserwacyjnej UE w Gruzji, a także polityki nieuznawania i zaangażowania; z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie mandatu misji obserwacyjnej UE w Gruzji do 14 grudnia 2024 r., aby umożliwić jej pełnienie zadań polegających na stabilizowaniu i normalizacji sytuacji oraz budowaniu zaufania między stronami konfliktu w coraz bardziej napiętym środowisku bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zdecydowanie potępia nielegalną okupację przez Federację Rosyjską gruzińskich regionów Abchazji i Cchinwali/Osetii Południowej oraz dalszą nielegalną „borderyzację” tych regionów; wyraża zaniepokojenie tragiczną sytuacją w zakresie bezpieczeństwa, sytuacją humanitarną i sytuacją w zakresie praw człowieka na okupowanych terytoriach Gruzji oraz zdecydowanie potępia dyskryminację gruzińskich grup etnicznych w rejonach Gali i Achalgori, naruszanie ich prawa do dostępu do edukacji w języku ojczystym, nielegalne zatrzymania, porwania i ograniczenia swobody przemieszczania się, które mają miejsce wzdłuż granicy administracyjnej, a także naruszanie prawa osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców przymusowo wydalonych z okupowanych terytoriów Gruzji, w tym również w wyniku czystek etnicznych, do bezpiecznego i godnego powrotu do domów; podkreśla znaczenie kontaktów międzyludzkich i środków budowy zaufania dla społeczności podzielonych przez konflikt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa Federację Rosyjską do wypełnienia zobowiązań międzynarodowych wynikających z porozumienia o zawieszeniu broni z dnia 12 sierpnia 2008 r., w którym pośredniczyła UE, a zwłaszcza zobowiązanie do wycofania wszystkich sił wojskowych i bezpieczeństwa z okupowanych terytoriów Gruzji i umożliwienia ustanowienia na nich międzynarodowych mechanizmów bezpieczeństwa, tak aby misja obserwacyjna Unii Europejskiej miała nieograniczony dostępu do całego terytorium Gruzji, zgodnie z jej mandatem; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla rolę Gruzji jako wiarygodnego partnera UE w dziedzinie bezpieczeństwa poprzez jej znaczący wkład w unijne operacje w ramach WPBiO; wzywa Radę i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do dalszej współpracy z Gruzją w zakresie WPBiO, zwłaszcza z uwagi na zainteresowanie Gruzji uczestnictwem w projektach stałej współpracy strukturalnej i rozwijaniem współpracy z odpowiednimi agencjami UE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa do zwiększenia pomocy dla Gruzji i wzmocnienia partnerstwa z tym krajem w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, jak zadeklarowano w Strategicznym kompasie UE, w tym za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie i determinację UE we wspieraniu Gruzji w przeciwdziałaniu zagrożeniom hybrydowym i z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez UE, że bezpieczeństwo morskie na Morzu Czarnym ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa UE; |
| --- | --- |

10.

Dialog polityczny i wybory

| 11. | ubolewa, że środowisko polityczne Gruzji nadal charakteryzuje głęboka polaryzacja; wzywa wszystkie podmioty polityczne do powstrzymania się od dzielącej i agresywnej retoryki oraz do zjednoczenia sił, aby nie zagrozić realizacji kluczowego celu, jakim jest członkostwo Gruzji w UE, poprzez ambitne reformy demokratyczne, sądowe i antykorupcyjne; podkreśla potrzebę budowania i zwiększania zaufania między wszystkimi podmiotami politycznymi i instytucjonalnymi, jak również między nimi a narodem gruzińskim; podkreśla jednak, że partia rządząca ma w rękach większość narzędzi i ponosi główną odpowiedzialność za realizację tego celu; przypomina, że główne postanowienia umowy z 19 kwietnia 2021 r., w zawarciu której pośredniczyła UE, nadal wskazują drogę ku wzmocnieniu demokracji i praworządności oraz ograniczeniu polaryzacji w Gruzji, wobec czego uwzględniono je w programie stowarzyszeniowym uzgodnionym między UE a Gruzją na lata 2021–2027; ubolewa nad wycofaniem się rządzącej partii Gruzińskie Marzenie z porozumienia z 19 kwietnia i wzywa wszystkie siły polityczne do wypełnienia zobowiązań podjętych w ramach tego porozumienia; zauważa, że decyzja sądu o skazaniu przywódców partii Lelo dla Gruzji, Mamuki Chazaradze i Badriego Dżaparidze, oraz wykorzystanie wyroku sądu w celu pozbawienia Badriego Dżaparidze mandatu parlamentarnego to wyraźne dowody na upolitycznienie wymiaru sprawiedliwości; podkreśla, że dalsze wyroki skazujące dla przywódców politycznych będą sprzeczne z deklarowanymi zamiarami ograniczenia polaryzacji; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa gruzińskich przywódców politycznych do zaprzestania agresywnych ataków werbalnych na posłów do Parlamentu Europejskiego i innych przedstawicieli partnerów euroatlantyckich, takich jak UE czy USA, a także bezpodstawnej i szkodliwej retoryki, w której twierdzi się, że partnerzy międzynarodowi rzekomo zamierzają „wciągnąć Gruzję do wojny”; z zaniepokojeniem odnotowuje nasilającą się antyzachodnią propagandę, dezinformację i retorykę w Gruzji, co jest w sprzeczności z niezmiennym i wyjątkowo wysokim poparciem społeczeństwa dla integracji tego kraju z krajami euroatlantyckimi; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa władze gruzińskie, by przed wyborami parlamentarnymi w 2024 r. zakończyły zgodnie z zaleceniami OBWE/ODIHR reformę ordynacji wyborczej w tym kraju oraz rozwiązały problem utrzymujących się niedociągnięć w kampaniach wyborczych i przeprowadzaniu wyborów, w szczególności w odniesieniu do nacisku wywieranego na wyborców i kandydatów przez urzędników publicznych i kandydatów w wyborach, jak również zarzutów dotyczących zastraszania, przymusu, kupowania głosów oraz niewłaściwego wykorzystywania zasobów administracyjnych podczas procesu wyborczego; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że władze gruzińskie przedłożyły do zaopiniowania OBWE/ODIHR i Komisji Weneckiej projekt poprawek do kodeksu wyborczego, oraz wzywa władze, aby w pełni wdrożyły spodziewane zalecenia tych organów przed przyjęciem projektu poprawek; zachęca władze gruzińskie do zajęcia się kwestią praw wyborczych obywateli Gruzji mieszkających za granicą; ubolewa nad wykluczeniem Międzynarodowego Towarzystwa na rzecz Sprawiedliwych Wyborów i Demokracji z parlamentarnej grupy roboczej ds. reformy ordynacji wyborczej i wzywa do włączenia go w ten proces; przypomina władzom gruzińskim o ich zobowiązaniu do obniżenia progu wyborczego w wyborach parlamentarnych; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla potrzebę wyeliminowania nadmiernego wpływu grup interesu na życie gospodarcze, polityczne i publiczne, co stanowi jeden z priorytetów określonych przez Komisję, które Gruzja musi zrealizować, by otrzymać status kraju kandydującego; zaleca zajęcie się nadmiernym wpływem partykularnych interesów, zwłaszcza oligarchy i byłego premiera Bidziny Iwaniszwilego, w sposób systemowy poprzez reformy strukturalne i regulacyjne w różnych obszarach życia politycznego, gospodarczego i publicznego kraju; ponownie wzywa Radę i partnerów demokratycznych, aby podjęli odpowiednie środki, łącznie z nałożeniem sankcji indywidualnych na Bidzinę Iwaniszwilego oraz na wszystkie osoby, które umożliwiają pogorszenie demokratycznego procesu politycznego i za to odpowiadają; |
| --- | --- |

14.

| 15. | z zadowoleniem przyjmuje konsultacje z Komisją Wenecką w sprawie niedawnego projektu ustawy o „deoligarchizacji”; wzywa parlament Gruzji, aby należycie uwzględnił spodziewaną opinię Komisji Weneckiej oraz dopilnował, by każdy projekt ustawy w tej sprawie był zgodny w chwili przyjęcia z zaleceniami Komisji Weneckiej i opierał się na celu dotyczącym wyeliminowania za pomocą podejścia systemowego wszelkiego nadmiernego wpływu partykularnych interesów na życie gospodarcze, polityczne i publiczne; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jest poważnie zaniepokojony raportem toksykologicznym, w którym dr med. David E. Smith i jego współpracownicy stwierdzili, że wiele objawów patologicznych stwierdzonych u Micheila Saakaszwilego jest wynikiem zatrucia metalami ciężkimi, które przyczynia się do szybkiego pogorszenia stanu jego zdrowia; przypomina, że rząd gruziński ponosi pełną odpowiedzialność za zdrowie i dobrostan byłego prezydenta i musi zostać pociągnięty do odpowiedzialności, jeśli coś mu się stanie; prosi prezydent Gruzji, aby skorzystała ze swoich prerogatyw konstytucyjnych w celu rozwiązania tej kwestii; apeluje do wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o aktywne zaangażowanie na rzecz uwolnienia byłego prezydenta; ponownie wzywa władze Gruzji do uwolnienia byłego prezydenta Micheila Saakaszwilego i umożliwienia mu właściwego leczenia za granicą, zgodnie z art. 283 gruzińskiego kodeksu postępowania karnego, ze względów humanitarnych i w celu ograniczenia polaryzacji politycznej; |
| --- | --- |

16.

Praworządność, dobre rządy i wolność mediów

| 17. | podkreśla znaczenie przeprowadzenia ambitnej, prawdziwej, gruntownej reformy wymiaru sprawiedliwości w oparciu o strategię i plan działania na rzecz reformy sądownictwa na okres po 2021 r., które będą przejrzyste i skuteczne oraz zasadzą się na szeroko zakrojonych, pluralistycznych i ponadpartyjnych konsultacjach; ubolewa, że reforma sądownictwa utknęła w martwym punkcie, a nawet nastąpił regres w kilku kluczowych obszarach; wzywa władze do zajęcia się niedociągnięciami stwierdzonymi przez Komisję Wenecką w zakresie wyboru i mianowania sędziów na wszystkich szczeblach, zwłaszcza do Sądu Najwyższego, oraz prokuratora generalnego, aby w pełni dostosować ten proces do standardów europejskich; z zadowoleniem przyjmuje kroki zmierzające do dostosowania nominacji prokuratora generalnego do zaleceń Komisji Weneckiej; wzywa do gruntownej reformy Najwyższej Rady Sprawiedliwości, którą to reformę należy przeprowadzić przed mianowaniem jej pozostałych członków, a procedura ta powinna być przejrzysta, oparta na zasługach i zgodna ze standardami europejskimi; podkreśla w tym względzie wspólnie uzgodniony program stowarzyszeniowy UE–Gruzja na lata 2021–2027 i zobowiązania podjęte przez władze Gruzji, w szczególności dotyczące Najwyższej Rady Sprawiedliwości i urzędu prokuratora generalnego; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla, że przeprowadzone pospiesznie i nieprzejrzyście kluczowe nominacje lub zmiany instytucjonalne jedynie zwiększają upolitycznienie wymiaru sprawiedliwości, a problem ten należy pilnie rozwiązać; w związku z tym ubolewa w szczególności, że sędziowie Sądu Najwyższego byli powoływani dożywotnio przed usunięciem niedociągnięć w procesie nominacji stwierdzonych przez ODIHR i Komisję Wenecką oraz pomimo wielokrotnych wezwań do wstrzymania procesu mianowania i dostosowania go do standardów europejskich; przypomina, że brak postępów w reformie sądownictwa oznaczał niespełnienie warunków otrzymania do września 2021 r. transzy pomocy makrofinansowej UE w wysokości 75 mln EUR; podkreśla, że wszystkie nominacje muszą być przejrzyste, w pełni zgodne ze standardami europejskimi i należy ich dokonywać w oparciu o uczciwość, niezależność, bezstronność i kompetencje; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wyraża zaniepokojenie ciągłym zawłaszczaniem państwa i stagnacją w walce z korupcją; ponawia swój apel do władz gruzińskich o nasilenie walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną; odnotowuje przyjęcie zmian ustawodawczych ustanawiających nowy Urząd Antykorupcyjny i wzywa władze gruzińskie, aby przedłożyły je Komisji Weneckiej do zaopiniowania oraz w pełni wdrożyły spodziewane zalecenia, co w szczególności umożliwi nowemu Urzędowi Antykorupcyjnemu rygorystyczne rozwiązywanie spraw dotyczących korupcji na wysokim szczeblu, oraz by zapewniły mu odpowiednie środki i zasoby, dzięki czemu będzie mógł w pełni realizować swoje uprawnienia; ponadto wzywa władze gruzińskie do egzekwowania przepisów dotyczących zapobiegania korupcji, zasad uczciwości i konfliktu interesów w służbie publicznej oraz do dopilnowania, by wykrywano wszelkie naruszenia; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wzywa władze gruzińskie do skutecznego zbadania sprawy masowych nielegalnych podsłuchów ujawnionych we wrześniu 2021 r., które obejmowały komunikację kierownika delegatury UE w Gruzji; jest zaniepokojony zmianami w gruzińskim kodeksie postępowania karnego polegających na zwiększeniu liczby przestępstw, w odniesieniu do których dozwolone są niejawne działania dochodzeniowe, oraz wydłużeniu czasu trwania tych działań, które to zmiany gruziński parlament przyjął 7 czerwca 2022 r., a prezydent zawetowała 22 czerwca 2022 r.; wzywa władze gruzińskie do wdrożenia zaleceń Komisji Weneckiej z 26 sierpnia 2022 r., w szczególności do zapewnienia przejrzystego i pluralistycznego procesu legislacyjnego przez zaangażowanie wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron i społeczeństwa obywatelskiego; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że w swojej opinii Komisja położyła nacisk na wielopoziomowe sprawowanie rządów, proces decentralizacji i reformy administracji publicznej, co ma umożliwić ustanowienie skutecznego samorządu lokalnego zgodnego z normami europejskimi i zapobiec koncentracji władzy na szczeblu centralnym; podkreśla ważną rolę zdecentralizowanej współpracy między UE a Gruzją; podkreśla, jak ważne jest dalsze wzmacnianie zdolności administracyjnych na szczeblu centralnym i lokalnym; |
| --- | --- |

21.

| 22. | wyraża poważne zaniepokojenie faktem, że pomimo solidnych gruzińskich ram prawnych gwarantujących wolność wypowiedzi i wolność mediów sytuacja w środowisku medialnym i bezpieczeństwo dziennikarzy pogorszyły się; potępia przypadki zastraszania dziennikarzy, groźby i przemoc wobec nich oraz prześladowanie ich, w tym coraz większą liczbę dochodzeń w sprawach dotyczących pracowników i właścicieli mediów; wzywa władze gruzińskie, aby szybko i skutecznie zbadały zarzuty dotyczące nielegalnej ingerencji i nadużyć władzy wobec przedstawicieli mediów oraz zareagowały na nie, a także by dostosowały przepisy dotyczące wolności mediów, takie jak ustawa o łączności elektronicznej, do międzynarodowych standardów i zaleceń Komisji Weneckiej; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa Gruzję, aby zagwarantowała wolność mediów, która obejmuje niezależność redakcyjną, przejrzystość w zakresie własności mediów oraz pluralistyczne, bezstronne i niedyskryminacyjne przedstawianie poglądów politycznych w programach nadawców prywatnych, a zwłaszcza publicznych, w szczególności podczas kampanii wyborczych, a także aby zapewniła niezakłócony dostęp do informacji, które mają być publicznie dostępne, oraz zagwarantowała bezpieczeństwo, ochronę i wzmocnienie pozycji dziennikarzy oraz innych pracowników mediów; wzywa wszystkich przedstawicieli gruzińskich władz do nieuciekania się do agresywnej retoryki i dyskryminującego traktowania przedstawicieli mediów w Gruzji oraz do popierania w swoich publicznych oświadczeniach tolerancyjnego podejścia szanującego prawa człowieka; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wzywa władze gruzińskie do wstrzymania umotywowanych politycznie spraw karnych oraz do dokonania przeglądu toczących się spraw karnych przeciwko pracownikom mediów, właścicielom mediów krytykujących rząd oraz członkom ich bliskich rodzin; przypomina w związku z tym sprawę Niki Gwaramii, dyrektora Mtavari TV, oraz sprawy dyrektorów i założycieli innych mediów, takich jak Formula TV i Pirveli TV; wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z tym, że 2 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny w Tbilisi podtrzymał wyrok skazujący Nikę Gwaramię pod wątpliwymi zarzutami pomimo istotnych znaków zapytania w tej sprawie, w szczególności jeśli chodzi o czas jej przeprowadzenia i same zarzuty; zwraca się do prezydent Gruzji Salome Zurabiszwili o ułaskawienie Niki Gwaramii; przypomina o kluczowych priorytetach wskazanych przez Komisję w opinii z dnia 17 czerwca 2022 r., w tym o apelu do władz gruzińskich o dopilnowanie, by postępowania karne prowadzone przeciwko właścicielom mediów spełniały najwyższe standardy prawne; przyjmuje do wiadomości oświadczenie Obrońcy Publicznego Gruzji z dnia 7 grudnia 2022 r., w którym wzywa się prezydenta Gruzji do skorzystania z mechanizmu ułaskawienia w odniesieniu do Niki Gwaramii, ponieważ sprawa pozbawiona jest uzasadnienia i nie odpowiada podstawowym zasadom prawa karnego; oczekuje, że Europejska Służba Działań Zewnętrznych i delegatura UE w Gruzji nadal będą monitorować wszystkie toczące się procesy sądowe w Gruzji związane ze sprawami o podłożu politycznym; |
| --- | --- |

24.

| 25. | oczekuje, że po doniesieniach mówiących o tym, że dziennikarze spoza Gruzji byli ofiarami nękania i ingerencji rządu na granicy gruzińskiej, rząd i władze Gruzji poważnie potraktują swój obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa osobom, które schroniły się w tym kraju przed reżimami autorytarnymi; |
| --- | --- |

25.

| 26. | przypomina, że Gruzja jest poważnie narażona na rosyjską propagandę i kampanie dezinformacyjne; podkreśla znaczenie ciągłych wysiłków na rzecz zwiększenia oporu gruzińskiego społeczeństwa wobec takich kampanii i prób wywierania wpływu na gruzińską politykę i opinię publiczną, w tym przez ochronę pluralizmu i niezależności mediów oraz poprawę umiejętności korzystania z mediów; wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do dalszego zacieśniania współpracy z odpowiednimi instytucjami gruzińskimi, aby przeciwdziałać rosyjskiej dezinformacji i jej skutkom; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zauważa, że rosyjska propaganda wykorzystuje totalitarną przeszłość i kult totalitarnych przywódców komunistycznych jako narzędzie wywierania wpływu w Gruzji; podkreśla, że gloryfikacja Stalina, w tym poprzez wznoszenie nowych posągów, wypacza krwawą i okrutną spuściznę komunizmu i jest afrontem dla milionów ofiar stalinowskiego terroru; wyraża uznanie dla społeczeństwa obywatelskiego za przeciwdziałanie rosyjskiej dezinformacji, w tym poprzez inicjatywy takie jak Laboratorium Badań nad Przeszłością Związku Radzieckiego (SovLab); |
| --- | --- |

27.

Poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności

| 28. | potępia przemoc wobec pokojowych uczestników marszu równości w Tbilisi 5 lipca 2021 r. oraz dziennikarzy relacjonujących to wydarzenie; zdecydowanie potępia brak starannego dochodzenia lub ścigania osób odpowiedzialnych za organizację przemocy; zauważa, że w kwietniu 2022 r. sześciu sprawców przemocy skazano na maksymalnie pięć lat pozbawienia wolności, ale wzywa Prokuraturę Generalną do przeprowadzenia kompleksowego i skutecznego dochodzenia w sprawie wszystkich organizatorów i sprawców przemocy w świetle ogromnej ilości dowodów zebranych przez media, społeczeństwo obywatelskie i Obrońcę Publicznego Gruzji; odnotowuje, że wydarzenia zaplanowane w ramach marszu równości w Tbilisi w 2022 r. zorganizowano w obiektach zamkniętych oraz że policja zareagowała w odpowiednim czasie, aby zapobiec ingerencjom i przemocy ze strony grup sprzeciwiających się wydarzeniom organizowanym w ramach marszu równości; wzywa rząd Gruzji do utrzymania prawa do pokojowych zgromadzeń i wolności słowa oraz apeluje do władz gruzińskich, aby zapewniły bezpieczeństwo demonstrantom; |
| --- | --- |

28.

| 29. | wzywa władze do zapewnienia ochrony praw człowieka, w szczególności praw kobiet i innych słabszych grup społecznych, takich jak społeczność LGBTQI+ i mniejszości etniczne, oraz do pełnego wdrożenia w praktyce przepisów dotyczących praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji i do skutecznego zwalczania bezkarności za wszystkie naruszenia praw człowieka, a w szczególności za poważne naruszenia; wzywa do przyjęcia strategii w zakresie praw człowieka na lata 2021–2030 wraz z odpowiednim planem działania; wyraża uznanie dla rządu Gruzji w związku z utworzeniem międzyagencyjnego komitetu koordynacyjnego ds. wdrażania konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, który działa pod nadzorem premiera; wzywa władze gruzińskie do opracowania strategii deinstytucjonalizacji i planu działania, zgodnie z wymogami kodeksu praw dziecka, ponieważ przemoc wobec dzieci w rodzinie i w placówkach opiekuńczych, zastępczych i edukacyjnych pozostaje poważnym problemem; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wzywa władze gruzińskie, aby poprawiły sytuację w zakresie reprezentacji kobiet i ich równego traktowania na wszystkich szczeblach życia politycznego, gospodarczego i społecznego oraz wyeliminowały zjawisko nierównego traktowania na rynku pracy i lukę płacową między kobietami a mężczyznami; wzywa rząd i władze Gruzji do przyjęcia i skutecznego wdrożenia przepisów zwalczających przemoc ze względu na płeć, przemoc domową i zabójstwa kobiet, zwiększenia wsparcia dla ofiar przemocy, wdrożenia programów resocjalizacji sprawców i prowadzenia kampanii uświadamiających, w szczególności na szczeblu społeczności lokalnych; |
| --- | --- |

30.

| 31. | potępia ciągłą dyskryminację grup i osób LGBTQI+, w tym w dziedzinie zatrudnienia, zdrowia, życia społecznego i gospodarczego, a także atakowanie ich przez ultranacjonalistyczne grupy szerzące nienawiść; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ponownie podkreśla znaczenie niezależnego nadzoru nad gruzińskimi instytucjami państwowymi; w związku z tym wyraża poważne zaniepokojenie likwidacją urzędu inspektora państwowego wbrew zaleceniom ODIHR i bez uprzednich wnikliwych konsultacji; podkreśla pozytywną rolę gruzińskiej obrończyni publicznej Nino Lomjarii w ochronie praw człowieka, promowaniu dobrych rządów, umacnianiu praworządności, ochronie wolności mediów i nadzorowaniu zgodności strategii politycznych i działań władzy wykonawczej z międzynarodowymi standardami praw człowieka; potępia regularne, w tym również podejmowane przez władze próby podważenia niezależności gruzińskiej obrończyni publicznej oraz wzbudzenia wątpliwości co do integralności jej urzędu i pracowników; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie niezależnej rady oceniającej kandydatów na stanowisko obrońcy publicznego i wzywa większość parlamentarną, aby bezzwłocznie wybrała jednego z trzech najlepszych niezależnych kandydatów przedstawionych przez radę; |
| --- | --- |

32.

| 33. | podkreśla kluczową rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego w demokratycznym nadzorze; wzywa Komisję i państwa członkowskie do udzielenia społeczeństwu obywatelskiemu i niezależnym mediom wsparcia politycznego, technicznego i finansowego oraz do przekazania podstawowych funduszy społeczeństwu obywatelskiemu, aby pobudzić budowę zdolności i rozwój kwalifikacji; |
| --- | --- |

33.

| 34. | wzywa Gruzję do ograniczenia korzystania ze strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej, wymierzonych przeciwko obrońcom praw człowieka i przedstawicielom mediów, które to powództwa utrudniają tym osobom ich istotną i niezależną pracę; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wyraża zaniepokojenie liczbą osób z Gruzji, które ubiegają się o azyl w UE, i wzywa władze gruzińskie do zacieśnienia współpracy z europejskimi partnerami i podjęcia dalszych działań w celu rozwiązania tego problemu; |
| --- | --- |

35.

Stosunki gospodarcze i handlowe

| 36. | z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia Gruzji w zbliżaniu przepisów i budowaniu w pełni funkcjonującej gospodarki rynkowej; wzywa do wykorzystania możliwości, jakie stwarza plan gospodarczo-inwestycyjny, do zbudowania dynamicznej i odpornej gospodarki gotowej do integracji z jednolitym rynkiem UE; ponadto z zadowoleniem przyjmuje fakt, że UE jest głównym partnerem handlowym Gruzji, jako że około 21 % łącznej wymiany handlowej tego państwa to wymiana z Unią; wzywa Komisję do dokonania przeglądu potencjału pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA), aby zwiększyć wymianę handlową między UE a Gruzją poprzez skoordynowaną pomoc, ze szczególnym uwzględnieniem wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz reform strukturalnych, w tym rozwoju infrastruktury wysokiej jakości, takiej jak laboratoria w Gruzji zajmujące się unijną certyfikacją w zakresie środków sanitarnych i fitosanitarnych, oraz usunięcia barier technicznych dla norm handlowych; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Gruzji o przystąpienie do jednolitego obszaru płatności w euro; |
| --- | --- |

36.

| 37. | zachęca władze gruzińskie do zwiększenia udziału MŚP w DCFTA, w szczególności poprzez lepsze informowanie o możliwościach oferowanych przez DCFTA, poprawę dostępu do infrastruktury eksportowej oraz jak najlepsze wykorzystanie istniejących programów Komisji, takich jak europejski program sąsiedztwa na rzecz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich (ENPARD Gruzja) i program EU4Business; |
| --- | --- |

37.

Współpraca sektorowa

| 38. | przypomina, że układ o stowarzyszeniu, pogłębiona i kompleksowa umowa o wolnym handlu oraz program stowarzyszeniowy na lata 2021–2027 to solidne ramy zbliżenia Gruzji do UE przez stopniową integrację z jednolitym rynkiem UE i ściślejszą współpracę sektorową; |
| --- | --- |

38.

| 39. | wzywa Komisję i Radę do nawiązania wzmocnionego i zorganizowanego dialogu politycznego z Gruzją oraz innymi krajami kandydującymi i potencjalnie kandydującymi w celu dalszej integracji gospodarczej i harmonizacji przepisów; uważa, że dialog ten powinien obejmować spotkania na marginesie posiedzeń Rady Europejskiej z przywódcami odpowiednich państw oraz regularny i zorganizowany udział ich przedstawicieli w posiedzeniach grup roboczych i komitetów Rady Europejskiej, a także włączanie tych państw jako obserwatorów w prace komitetów ustanowionych na mocy art. 291 TFUE i rozporządzenia (UE) nr 182/2011 (4) w celu zintensyfikowania reform w tych państwach i wzmocnienia ich administracyjnej wiedzy fachowej; |
| --- | --- |

39.

| 40. | podkreśla znaczenie lepszej łączności transportowej, energetycznej i cyfrowej jako sposobu pełnego wykorzystania geograficznego i gospodarczego potencjału Gruzji na wszystkich szczeblach, w szczególności w małych, średnich i rolniczych gminach; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa Gruzję do usprawnienia sektora energetycznego i poprawy jakości sieci połączeń przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważenia środowiskowego, zintensyfikowaniu walki ze zmianą klimatu i ochronie środowiska, w szczególności poprzez zachowanie różnorodności biologicznej i obszarów chronionych, w tym poprzez dalsze dostosowanie przepisów do dorobku prawnego UE i polityki Europejskiego Zielonego Ładu, a także poprzez wzmocnienie gruzińskiej administracji w celu umożliwienia transformacji ekologicznej; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wzywa władze gruzińskie do podjęcia kluczowych kroków w celu rozdzielenia i certyfikacji operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej i gazu, aby przyspieszyć transformację ekologiczną i wyeliminować zależność energetyczną od Rosji, zgodnie z planem REPowerEU; |
| --- | --- |

42.

| 43. | zachęca Komisję, europejską sieć operatorów systemów przesyłowych i Gruzję do oceny, czy możliwa byłoby synchronizacja gruzińskiej sieci elektroenergetycznej z europejską siecią kontynentalną oraz włączenie Gruzji do obszaru synchronicznego Europy kontynentalnej; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wzywa rząd Gruzji do wzmożenia wysiłków na rzecz zwiększenia i podtrzymania rozwoju społeczno-gospodarczego w celu zapewnienia wzrostu dochodów i rozwoju regionalnego; ponownie wyraża poparcie dla rozwoju kapitału ludzkiego poprzez wzmocnienie roli sektora prywatnego w zarządzaniu systemem kształcenia zawodowego i rozwiązaniu problemu niedopasowania umiejętności w celu poprawy perspektyw zatrudnienia; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wzywa Komisję, państwa członkowskie UE i Gruzję do zacieśnienia współpracy w zakresie odporności zdrowia publicznego, w tym również między organami odpowiedzialnymi za zdrowie publiczne, placówkami badawczymi i służbami reagowania w sytuacjach kryzysowych, a także do wymiany najlepszych praktyk i współpracy ze społeczeństwem obywatelskim w zakresie opracowywania strategii na wypadek epidemii, koncentrujących się na grupach najbardziej narażonych, w tym na osobach starszych, bezdomnych, pracownikach sezonowych i migrantach; |
| --- | --- |

45.

| 46. | z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie przez Gruzję nadrzędnej krajowej strategii w zakresie zdrowia publicznego na lata 2022–2030 oraz towarzyszącego jej planu działania, a także nową strategię w zakresie zdrowia psychicznego na lata 2022–2030 oraz towarzyszący jej plan działania; |
| --- | --- |

46.

| 47. | z zadowoleniem przyjmuje stałe wysiłki Gruzji na rzecz zacieśnienia międzynarodowej współpracy w zakresie egzekwowania prawa z Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol) i Agencją Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL), w tym podpisanie 22 czerwca 2022 r. nowego porozumienia roboczego między CEPOL-em a Gruzją, które usprawni dzielenie się wiedzą, doświadczeniem i najlepszymi praktykami oraz skoordynowane podejście do uczenia się; |
| --- | --- |

47.

| 48. | z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie reformy prawa pracy i wzywa rząd Gruzji do dalszego udoskonalenia ram prawnych w zakresie ochrony praw pracowniczych, w tym poprzez zapewnienie skutecznego systemu inspekcji pracy o odpowiednich kompetencjach, zdolnościach i zasobach, poprawę podstawowych przepisów prawa pracy w celu pełnego dostosowania go do norm Międzynarodowej Organizacji Pracy i przepisów UE, wprowadzenie płacy minimalnej w porozumieniu z partnerami społecznymi i organizacjami zajmującymi się prawami pracowniczymi, utworzenie skutecznych systemów ochrony socjalnej dla pracowników oraz opracowanie planu działania na rzecz sformalizowania sektora nieformalnego; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wzywa Komisję, aby wsparła utworzenie wspólnej przestrzeni roamingowej między Gruzją a UE poprzez skoordynowaną pomoc z naciskiem na stopniowe obniżanie międzynarodowych taryf roamingowych między Gruzją a UE zgodnie z przepisami UE, co umożliwi lepszą ochronę praw konsumentów, a także pomoże w stopniowym zbliżaniu przepisów Gruzji do dorobku prawnego UE i przyczyni się do procesu integracji Gruzji z Unią Europejską; |
| --- | --- |

49.

| 50. | wzywa Komisję, aby wspierała wysiłki Gruzji, która chciałaby stać się regionalnym ośrodkiem łączności cyfrowej i usług cyfrowych, a także propagować swoją suwerenność cyfrową poprzez rozwój strategicznych międzynarodowych korytarzy łączności i transportu cyfrowego między Europą a różnymi częściami Azji przez Gruzję; z zadowoleniem przyjmuje unijne programy pomocy wspierające cyfryzację, takie jak EU4Digital i EaP Connect, ale zwraca również uwagę na konieczność zapewnienia dostępnej łączności cyfrowej, zwłaszcza na obszarach wiejskich, i wysiłki podejmowane z myślą o realizacji tego celu; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę inwestycyjną na rzecz szybkich łączy szerokopasmowych dla obszarów wiejskich; wyraża zadowolenie w związku z przyjęciem krajowej strategii cyberbezpieczeństwa i planu działania na lata 2021–2024; wzywa władze Gruzji do współpracy z UE w celu zwiększenia cyberodporności tego kraju zgodnie z najlepszymi praktykami i prawodawstwem UE, w szczególności z dyrektywą UE w sprawie bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych (5); |
| --- | --- |

50.

| 51. | wzywa Komisję i Gruzję do rozważenia zwiększenia liczby projektów dotyczących transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T) w Gruzji; podkreśla negatywny wpływ chińskich inwestycji w infrastrukturę strategiczną na bezpieczeństwo; ubolewa nad ciągłymi opóźnieniami w budowie portu głębokomorskiego w Anaklii w następstwie rozwiązania przez rząd gruziński umowy o prace projektowe z przedsiębiorstwem Anaklia Development Consortium w 2020 r.; wyraża nadzieję, że Gruzja przyspieszy budowę portu zgodnie ze swoimi strategicznymi celami euroatlantyckimi; |
| --- | --- |

51.

| 52. | z zadowoleniem przyjmuje stowarzyszenie Gruzji z programem „Horyzont Europa”, unijnym programem w zakresie badań naukowych i innowacji na lata 2021–2027, który daje nowe możliwości gruzińskiej społeczności zajmującej się nauką i innowacjami, a także zobowiązanie Gruzji do rozpoczęcia procesu uczestnictwa w programie Erasmus+ jako stowarzyszone państwo trzecie; |
| --- | --- |

52.

Postanowienia instytucjonalne

| 53. | potwierdza swoje zobowiązanie do wspierania demokracji parlamentarnej Gruzji przez budowanie zdolności; ubolewa, że parlament Gruzji nie przyjął propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczącej ustanowienia dialogu im. Jeana Monneta; |
| --- | --- |

53.

o

o o

| 54. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wiceprzewodniczącemu Komisji / Wysokiemu Przedstawicielowi Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, a także rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Gruzji. |
| --- | --- |

54.

---

(1)  Dz.U. L 261 z 30.8.2014, s. 4.

(2)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0235.

(3)  Dz.U. L 218 z 23.8.2022, s. 40.

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).

(5)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1148 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych na terytorium Unii (Dz.U. L 194 z 19.7.2016, s. 1).

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/73 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/73

---

P9_TA(2022)0443

Perspektywy rozwiązania dwupaństwowego dla Izraela i Palestyny

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie perspektywy rozwiązania dwupaństwowego dla Izraela i Palestyny (2022/2949(RSP))

(2023/C 177/08)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, w szczególności rezolucję z 18 maja 2017 r. w sprawie osiągnięcia rozwiązania dwupaństwowego na Bliskim Wschodzie (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, w szczególności rezolucję z 18 maja 2017 r. w sprawie osiągnięcia rozwiązania dwupaństwowego na Bliskim Wschodzie (1),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 18 stycznia 2016 r. i 20 czerwca 2016 r. w sprawie procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 18 stycznia 2016 r. i 20 czerwca 2016 r. w sprawie procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie,

| — | uwzględniając posiedzenie i konkluzje Rady Stowarzyszenia UE–Izrael z 3 października 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając posiedzenie i konkluzje Rady Stowarzyszenia UE–Izrael z 3 października 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie UE z 2021 r. w sprawie osiedli izraelskich na okupowanym Zachodnim Brzegu, w tym we Wschodniej Jerozolimie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie UE z 2021 r. w sprawie osiedli izraelskich na okupowanym Zachodnim Brzegu, w tym we Wschodniej Jerozolimie,

| — | uwzględniając unijną listę terrorystów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając unijną listę terrorystów,

| — | uwzględniając odnośne rezolucje Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając odnośne rezolucje Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych,

| — | uwzględniając konwencje genewskie z 1949 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konwencje genewskie z 1949 r.,

| — | uwzględniając porozumienia z Oslo z 1993 i 1995 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienia z Oslo z 1993 i 1995 r.,

| — | uwzględniając arabską inicjatywę pokojową z 2002 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając arabską inicjatywę pokojową z 2002 r.,

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że UE wielokrotnie potwierdzała poparcie dla rozwiązania dwupaństwowego, zgodnie z którym dwa suwerenne, demokratyczne państwa współistnieją obok siebie w pokoju i gwarantowanym bezpieczeństwie, a Jerozolima jest stolicą obu państw; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że UE wielokrotnie potwierdzała poparcie dla rozwiązania dwupaństwowego, zgodnie z którym dwa suwerenne, demokratyczne państwa współistnieją obok siebie w pokoju i gwarantowanym bezpieczeństwie, a Jerozolima jest stolicą obu państw;

| B. | mając na uwadze, że Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła wiele rezolucji w tej sprawie, w tym rezolucję nr 2334 (2016); mając na uwadze, że w oświadczeniu UE-27 wydanym po ostatnim posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Izrael wspomniano o tych rezolucjach, podkreślając konieczność ich przestrzegania; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła wiele rezolucji w tej sprawie, w tym rezolucję nr 2334 (2016); mając na uwadze, że w oświadczeniu UE-27 wydanym po ostatnim posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Izrael wspomniano o tych rezolucjach, podkreślając konieczność ich przestrzegania;

| C. | mając na uwadze, że według sprawozdania Biura Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej z 2021 r. w poprzednim roku na okupowanych terytoriach palestyńskich wybudowano jeszcze więcej osiedli (22 030), w szczególności we Wschodniej Jerozolimie, gdzie liczba nowych lokali mieszkalnych wzrosła ponad dwukrotnie w porównaniu z 2020 r. (z 6 288 do 14 894), co wpisuje się w dążenie do dalszej rozbudowy osiedli izraelskich; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że według sprawozdania Biura Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej z 2021 r. w poprzednim roku na okupowanych terytoriach palestyńskich wybudowano jeszcze więcej osiedli (22 030), w szczególności we Wschodniej Jerozolimie, gdzie liczba nowych lokali mieszkalnych wzrosła ponad dwukrotnie w porównaniu z 2020 r. (z 6 288 do 14 894), co wpisuje się w dążenie do dalszej rozbudowy osiedli izraelskich;

| D. | mając na uwadze, że prowokacyjne działania i podburzająca retoryka nasilają przemoc i terroryzm, w tym ataki na ludność cywilną, oraz podżegają do przemocy, co zasadniczo nie sprzyja pokojowemu rozwiązaniu konfliktu; mając na uwadze, że Unia składa kondolencje rodzinom wszystkich ofiar; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że prowokacyjne działania i podburzająca retoryka nasilają przemoc i terroryzm, w tym ataki na ludność cywilną, oraz podżegają do przemocy, co zasadniczo nie sprzyja pokojowemu rozwiązaniu konfliktu; mając na uwadze, że Unia składa kondolencje rodzinom wszystkich ofiar;

| E. | mając na uwadze, że zarówno Izraelczycy, jak i Palestyńczycy mają prawo do bezpiecznego życia; mając na uwadze, że obejmuje to prawo do ochrony ich terytorium i obrony ich uzasadnionych interesów bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że zarówno Izraelczycy, jak i Palestyńczycy mają prawo do bezpiecznego życia; mając na uwadze, że obejmuje to prawo do ochrony ich terytorium i obrony ich uzasadnionych interesów bezpieczeństwa;

| F. | mając na uwadze, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie pogłębiła niestabilność i napięcia geopolityczne w regionie, a do tego gwałtownie zwiększa się brak bezpieczeństwa żywnościowego; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie pogłębiła niestabilność i napięcia geopolityczne w regionie, a do tego gwałtownie zwiększa się brak bezpieczeństwa żywnościowego;

| G. | mając na uwadze, że 11 maja 2022 r. podczas izraelskiego nalotu wojskowego w mieście Dżanin na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu zginęła dziennikarka Szirin Abu Akla; mając na uwadze, że pomimo licznych apeli nie przeprowadzono niezależnego dochodzenia w sprawie jej śmierci, w związku z czym sprawcy tego przestępstwa nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że 11 maja 2022 r. podczas izraelskiego nalotu wojskowego w mieście Dżanin na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu zginęła dziennikarka Szirin Abu Akla; mając na uwadze, że pomimo licznych apeli nie przeprowadzono niezależnego dochodzenia w sprawie jej śmierci, w związku z czym sprawcy tego przestępstwa nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności;

| H. | mając na uwadze, że 12 listopada 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości przyjął wyrok w sprawie unijnej polityki stosowania rozróżnienia w handlu produktami pochodzącymi z terytorium Państwa Izrael i z okupowanych terytoriów palestyńskich (2); mając na uwadze, że UE musi odpowiednio zastosować ten wyrok; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że 12 listopada 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości przyjął wyrok w sprawie unijnej polityki stosowania rozróżnienia w handlu produktami pochodzącymi z terytorium Państwa Izrael i z okupowanych terytoriów palestyńskich (2); mając na uwadze, że UE musi odpowiednio zastosować ten wyrok;

| I. | mając na uwadze, że Izrael jest państwem demokratycznym, które przeprowadziło ostatnie wybory parlamentarne 1 listopada 2022 r.; mając na uwadze, że w ostatnich wyborach parlamentarnych w Palestynie, które odbyły się w 2006 r., w Strefie Gazy wygrała znajdująca się na liście UE organizacja terrorystyczna Hamas; mając na uwadze, że ostatnie wybory prezydenckie w Palestynie odbyły się w styczniu 2005 r.; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Izrael jest państwem demokratycznym, które przeprowadziło ostatnie wybory parlamentarne 1 listopada 2022 r.; mając na uwadze, że w ostatnich wyborach parlamentarnych w Palestynie, które odbyły się w 2006 r., w Strefie Gazy wygrała znajdująca się na liście UE organizacja terrorystyczna Hamas; mając na uwadze, że ostatnie wybory prezydenckie w Palestynie odbyły się w styczniu 2005 r.;

| J. | mając na uwadze, że Strefa Gazy od 15 lat jest blokowana, co spowodowało uwięzienie dwóch milionów mieszkańców na obszarze o powierzchni 40 na 11 kilometrów; mając na uwadze, że według Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (UNOCHA) 53 % mieszkańców Gazy żyje poniżej granicy ubóstwa; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że Strefa Gazy od 15 lat jest blokowana, co spowodowało uwięzienie dwóch milionów mieszkańców na obszarze o powierzchni 40 na 11 kilometrów; mając na uwadze, że według Biura ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (UNOCHA) 53 % mieszkańców Gazy żyje poniżej granicy ubóstwa;

| K. | mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa nieustannie wzywa do repatriacji zwłok Hadara Goldina i Orona Shaula do Izraela, ponieważ są one przetrzymywane z naruszeniem międzynarodowego prawa humanitarnego w Strefie Gazy, oraz mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa wyraziła jednogłośnie solidarność z rodzinami H. Goldina i O. Shaula; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa nieustannie wzywa do repatriacji zwłok Hadara Goldina i Orona Shaula do Izraela, ponieważ są one przetrzymywane z naruszeniem międzynarodowego prawa humanitarnego w Strefie Gazy, oraz mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa wyraziła jednogłośnie solidarność z rodzinami H. Goldina i O. Shaula;

| L. | mając na uwadze, że władze Izraela zburzyły kluczową infrastrukturę, którą sfinansowali międzynarodowi darczyńcy w celu zapewnienia podstawowych usług; mając na uwadze, że obecnie liczne obiekty finansowane przez UE lub państwa członkowskie objęto nakazem wstrzymania budowy lub nakazem rozbiórki; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że władze Izraela zburzyły kluczową infrastrukturę, którą sfinansowali międzynarodowi darczyńcy w celu zapewnienia podstawowych usług; mając na uwadze, że obecnie liczne obiekty finansowane przez UE lub państwa członkowskie objęto nakazem wstrzymania budowy lub nakazem rozbiórki;

| M. | mając na uwadze, że w październiku 2021 r. izraelskie Ministerstwo Obrony wydało nakaz wojskowy, w którym wymieniono sześć palestyńskich organizacji pozarządowych jako „nielegalne stowarzyszenia” (organizacje terrorystyczne); mając na uwadze, że w sierpniu 2022 r. siły izraelskie wtargnęły do biur tych organizacji, skonfiskowały dokumenty i zniszczyły ich wyposażenie; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w październiku 2021 r. izraelskie Ministerstwo Obrony wydało nakaz wojskowy, w którym wymieniono sześć palestyńskich organizacji pozarządowych jako „nielegalne stowarzyszenia” (organizacje terrorystyczne); mając na uwadze, że w sierpniu 2022 r. siły izraelskie wtargnęły do biur tych organizacji, skonfiskowały dokumenty i zniszczyły ich wyposażenie;

| N. | mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie w regionie, a zwłaszcza w Izraelu, na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy, ma do odegrania kluczową rolę w budowaniu mostów w społeczeństwie oraz propagowaniu atmosfery pokoju, tolerancji i braku przemocy; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie w regionie, a zwłaszcza w Izraelu, na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy, ma do odegrania kluczową rolę w budowaniu mostów w społeczeństwie oraz propagowaniu atmosfery pokoju, tolerancji i braku przemocy;

Zasady ogólne

| 1. | przypomina o swoim niezachwianym poparciu dla wynegocjowanego rozwiązania dwupaństwowego w granicach z 1967 r., zgodnie z którym dwa suwerenne, demokratyczne państwa współistnieją obok siebie w pokoju i gwarantowanym bezpieczeństwie oraz pełnym poszanowaniu prawa międzynarodowego, przy czym Jerozolima jest stolicą obu państw; |
| --- | --- |

1.

| 2. | apeluje, by położyć kres przedłużającemu się konfliktowi izraelsko-palestyńskiemu oraz okupacji ziemi palestyńskiej poprzez wznowienie prawdziwych rozmów pokojowych między obiema stronami na podstawie ustalonych warunków rozwiązania dwupaństwowego, przy wsparciu społeczności międzynarodowej, tak aby doprowadzić do wynegocjowania porozumienia w sprawie ostatecznego statusu i wzajemnego uznania; |
| --- | --- |

2.

| 3. | apeluje do obu stron, aby potwierdziły, że zależy im na rozwiązaniu dwupaństwowym; zwraca się do kolejnego rządu Izraela, aby jasno opowiedział się za rozwiązaniem dwupaństwowym; wzywa przywódców Izraela i Palestyny do powstrzymania się od prowokacyjnych działań i retoryki oraz od podejmowania jednostronnych decyzji; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ubolewa nad brakiem wymiernych wyników procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie w ostatnich dziesięcioleciach, co prowadzi do ciągłej przemocy i terroryzmu, stale pogarszającej się sytuacji na okupowanych terytoriach palestyńskich, rosnącej frustracji palestyńskiego społeczeństwa, eskalacji napięcia i braku bezpieczeństwa w Izraelu oraz instrumentalizacji konfliktu przez grupy terrorystyczne i ekstremistyczne; |
| --- | --- |

4.

Przeszkody na drodze do rozwiązania dwupaństwowego

| 5. | przypomina, że osiedla są nielegalne w świetle prawa międzynarodowego, wzywa do natychmiastowego zaprzestania ich budowania i podkreśla, że niedawne decyzje o utworzeniu nowych osiedli jeszcze bardziej zagrażają perspektywom trwałego rozwiązania dwupaństwowego, zwłaszcza na obszarze E1 i na Zachodnim Brzegu; potępia przemoc osadników i wzywa do pociągnięcia ich do odpowiedzialności; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zwraca się do Izraela, by wywiązywał się z zadań i obowiązków spoczywających na nim jako władzy okupacyjnej na mocy prawa międzynarodowego, oraz by przestrzegał praw człowieka Palestyńczyków; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zdecydowanie potępia ciągły terroryzm wymierzony w Izrael i przypomina o prawie Izraela do istnienia i samoobrony; w pełni uznaje uzasadnione obawy Izraela dotyczące bezpieczeństwa i stojące przed nim wyzwania; przypomina o pełnym prawie Izraela do przeciwstawiania się aktom przemocy oraz o jego prawie do ochrony ludności cywilnej; |
| --- | --- |

7.

| 8. | potępia wszystkie akty przemocy między Izraelczykami a Palestyńczykami, w tym nadmierne użycie siły w operacjach wojskowych przez izraelskie siły obronne, ataki terrorystyczne na niewinnych cywilów oraz ataki na infrastrukturę cywilną, nasilającą się przemoc ze strony osadników oraz ataki prowadzone bez rozróżnienia celu przez palestyńskie organizacje znajdujące się na unijnej liście organizacji terrorystycznych, w tym Hamas, Palestyński Islamski Dżihad i Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny, oraz wzywa do natychmiastowego zaprzestania tych działań; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla bezwzględną konieczność współpracy partnerskiej UE z Izraelem, Palestyńską Władzą Narodową, Stanami Zjednoczonymi i partnerami arabskimi w regionie na rzecz zapobiegania dozbrajaniu grup terrorystycznych w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu oraz uniemożliwiania im przemytu broni, produkcji rakiet i budowy tuneli; podkreśla raz jeszcze nadrzędną konieczność rozbrojenia wszystkich ugrupowań terrorystycznych w Strefie Gazy, zgodnie z wcześniejszymi konkluzjami Rady do Spraw Zagranicznych; potępia niedopuszczalne działania ze strony faktycznych władz w Gazie i podkreśla w związku z tym konieczność przejęcia przez Palestyńską Władzę Narodową kontroli nad Strefą Gazy; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa do pociągnięcia sprawców tych aktów przemocy do odpowiedzialności zgodnie z prawem międzynarodowym; przypomina, że przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka przez państwa i podmioty niepaństwowe, w tym odpowiedzialność za ich działania, jest podstawą pokoju i bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

10.

| 11. | potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym ostatniej rezolucji nr 2334 (2016), i podkreśla, że należy ich przestrzegać, co UE-27 potwierdziła w oświadczeniu wydanym po ostatnim posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Izrael; |
| --- | --- |

11.

| 12. | podkreśla, że należy też dalej wspierać demokrację w Palestynie, i wzywa społeczność międzynarodową do zdwojenia wysiłków na rzecz wzmocnienia jej instytucji z myślą o zapewnieniu jedności w samej Palestynie, gdyż jest to ważny element osiągnięcia rozwiązania dwupaństwowego; wzywa siły palestyńskie, aby niezwłocznie wznowiły wysiłki na rzecz pojednania, zwłaszcza aby przeprowadziły zaległe od dawna wybory prezydenckie i parlamentarne; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa do przeprowadzenia w Palestynie przejrzystych, wiarygodnych i pluralistycznych wyborów; wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z tym, że osoby powiązane z organizacjami terrorystycznymi umieszczonymi na liście UE ubiegają się lub chcą się ubiegać o stanowiska polityczne w Palestynie; wzywa Izrael do umożliwienia przeprowadzenia tych wyborów we Wschodniej Jerozolimie; ponownie podkreśla, że UE i Parlament muszą mieć możliwość obserwacji tych wyborów w przypadku otrzymania zaproszenia; |
| --- | --- |

13.

| 14. | potępia podejmowane przez Palestyńską Władzę Narodową i faktyczne władze w Gazie systematyczne próby uciszania głosów sprzeciwu, w tym poprzez arbitralne aresztowania krytyków i przeciwników, którzy są często poddawani torturom lub w inny sposób źle traktowani, a także przez ograniczanie wolności słowa, zrzeszania się i zgromadzeń; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wzywa Izrael do zaprzestania powszechnej praktyki zatrzymywania Palestyńczyków, w tym nieletnich, w celu ich wydalenia bez procesu oraz wzywa do poszanowania prawa do rzetelnego procesu sądowego; potępia wykorzystywanie nieletnich jako zamachowców samobójców przez palestyńskie grupy zbrojne; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla, że naród palestyński ma prawo do korzystania z własnych zasobów naturalnych, w tym zasobów wodnych i energetycznych oraz terenów rolnych na własnym terytorium; |
| --- | --- |

16.

| 17. | składa kondolencje rodzinom izraelskich żołnierzy Hadara Goldina i Orona Shaula; ubolewa, że Hamas odmawia wydania ich ciał Izraelowi w celu przeprowadzenia pochówku; apeluje o uczynienie wszystkiego, co możliwe, aby natychmiast sprowadzić ich szczątki; wzywa ponadto do natychmiastowego uwolnienia obywateli izraelskich Avrahama Mengistu i Hishama al-Sayeda, którzy nie popełnili żadnego przestępstwa ani wykroczenia uzasadniającego przetrzymywanie ich w niewoli przez Hamas w Strefie Gazy; |
| --- | --- |

17.

| 18. | apeluje do Państwa Izrael, aby umożliwiało docieranie pomocy humanitarnej do osób najbardziej potrzebujących zarówno na Zachodnim Brzegu, jak i w Strefie Gazy; ponownie apeluje o natychmiastowe zakończenie blokady i złagodzenie kryzysu humanitarnego w Strefie Gazy przy jednoczesnym udzieleniu niezbędnych gwarancji bezpieczeństwa, aby zapobiec przemocy wobec Izraela; ponownie podkreśla potrzebę przyznawania środków unijnych na konkretne projekty w Gazie w zgodzie z trójstronnym mechanizmem wsparcia finansowego dla ludności cywilnej; apeluje o nieograniczony dostęp posłów do Parlamentu Europejskiego do Strefy Gazy; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa do natychmiastowego zaprzestania rozbiórki domów palestyńskich; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zażądania rekompensaty za rozbiórkę całej infrastruktury sfinansowanej przez UE na okupowanych terytoriach palestyńskich; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jest zaniepokojony kurczącą się przestrzenią dla społeczeństwa obywatelskiego w Izraelu i na okupowanych terytoriach palestyńskich oraz wzywa UE do priorytetowego potraktowania tej kwestii w programie dialogu politycznego z rządem Izraela i Palestyńską Władzą Narodową; |
| --- | --- |

20.

Rola Unii Europejskiej

| 21. | wzywa wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz specjalnego przedstawiciela UE ds. procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie do ustanowienia europejskiej inicjatywy pokojowej w celu przywrócenia możliwości politycznych z myślą o sprawiedliwym, kompleksowym i długotrwałym rozwiązaniu pokojowym między Izraelem a Palestyną; apeluje, aby w tym celu przedłużyć mandat specjalnego przedstawiciela UE ds. procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie do czasu skutecznego rozwiązania tego długotrwałego konfliktu; |
| --- | --- |

21.

| 22. | apeluje o nadanie tej inicjatywie formy międzynarodowej konferencji, która byłaby pierwszym krokiem w wielostronnych ramach z zamiarem osiągnięcia tego celu; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy takie jak format monachijski oraz zachęca Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i państwa członkowskie do podjęcia europejskiej inicjatywy na rzecz przywrócenia rozwiązania dwupaństwowego; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wzywa UE do zbadania wraz z zainteresowanymi krajami arabskimi, w jaki sposób ich odpowiednie porozumienia w sprawie normalizacji stosunków z Izraelem mogłyby przyczynić się do przyjęcia rozwiązania dwupaństwowego i do rozwoju gospodarczego w regionie; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wzywa UE i jej państwa członkowskie do wspierania wszystkich inicjatyw mających na celu wymierzenie sprawiedliwości za naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka; w tym kontekście podkreśla działalność Międzynarodowego Trybunału Karnego; |
| --- | --- |

24.

| 25. | przyjmuje z zadowoleniem decyzję Rady do Spraw Zagranicznych o wznowieniu prac Rady Stowarzyszenia z Izraelem; uważa, że powinna ona wzmocnić partnerstwo między UE a Izraelem, omówić kwestie związane z konfliktem izraelsko-palestyńskim oraz dążyć do ożywienia procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie; |
| --- | --- |

25.

| 26. | uważa, że konstruktywnym przykładem zaangażowania w budowanie mostów między Izraelczykami a Palestyńczykami jest finansowanie przez UE społeczeństwa obywatelskiego; apeluje o programy UE mające na celu zacieśnianie kontaktów międzyludzkich między różnymi mniejszościami etnicznymi i religijnymi, obrońcami praw człowieka, dziennikarzami i organizacjami kobiecymi; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla, że UE i państwa członkowskie powinny wspierać wspólne inicjatywy w sektorach społecznych i gospodarczych, np. w dziedzinie wody i energii, sprzyjające dobrobytowi i wymianie społecznej między obydwoma terytoriami; ponownie wyraża poparcie dla strategii Global Gateway, która w połączeniu z planem gospodarczo-inwestycyjnym dla południowego sąsiedztwa pozwoli rozwinąć stosunki handlowe w regionie; |
| --- | --- |

27.

| 28 | .dostrzega rolę Agencji Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie w zapewnianiu uchodźcom palestyńskim podstawowych usług; ponownie przypomina o znaczeniu edukacji dla tworzenia perspektyw rozwiązania dwupaństwowego; przypomina, że nienawiść, podżeganie do przemocy i antysemityzm są sprzeczne z wartościami UE i znacznie utrudniają rozwiązanie konfliktu; ponownie zaznacza, że wszystkie podręczniki i materiały szkolne finansowane z funduszy Unii muszą być zgodne z normami UNESCO dotyczącymi pokoju, tolerancji, współistnienia i niestosowania przemocy; podkreśla, że finansowanie unijne będzie wstrzymywane, jeżeli pojawią się jednoznaczne dowody potwierdzające niewłaściwe wykorzystanie funduszy; |
| --- | --- |

28

| 29. | przypomina, że wszystkie programy nauczania finansowane przez UE muszą być zgodne ze standardami UNESCO dotyczącymi pokoju, tolerancji, współistnienia i niestosowania przemocy, oraz zdecydowanie potępia nawoływanie do nienawiści, przemoc i antysemityzm, które nadal znajduje się w programach nauczania w Palestyńskiej Władzy Narodowej; |
| --- | --- |

29.

o

o o

| 30. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, specjalnemu przedstawicielowi Unii Europejskiej ds. procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, sekretarzowi generalnemu ONZ, sekretarzowi generalnemu Ligi Państw Arabskich, Knesetowi i rządowi Izraela, prezydentowi Narodowej Władzy Palestyńskiej i Palestyńskiej Radzie Legislacyjnej. |
| --- | --- |

30.

---

(1)  Dz.U. C 307 z 30.8.2018, s. 113.

(2)  Wyrok z dnia 12 listopada 2019 r., Organisation juive européenne i Vignoble Psagot Ltd przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances, C-363/18, ECLI:EU:C:2019:954.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/78 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/78

---

P9_TA(2022)0444

Realizacja nowego europejskiego programu działań na rzecz kultury i strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie realizacji Nowego europejskiego programu na rzecz kultury i strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (2022/2047(INI))

(2023/C 177/09)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju, w szczególności cel 17 dotyczący odnowienia partnerstwa na rzecz zrównoważonego rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju, w szczególności cel 17 dotyczący odnowienia partnerstwa na rzecz zrównoważonego rozwoju,

| — | uwzględniając deklarację końcową przyjętą przez Światową Konferencję UNESCO w sprawie Polityki Kulturalnej i Zrównoważonego Rozwoju – MONDIACULT 2022, która odbyła się w Meksyku od 28 do 30 września 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację końcową przyjętą przez Światową Konferencję UNESCO w sprawie Polityki Kulturalnej i Zrównoważonego Rozwoju – MONDIACULT 2022, która odbyła się w Meksyku od 28 do 30 września 2022 r.,

| — | uwzględniając deklarację zatwierdzoną po nieformalnym spotkaniu ministrów państw członkowskich Unii Europejskiej ds. kultury i spraw europejskich, które odbyło się w Paryżu 3 maja 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację zatwierdzoną po nieformalnym spotkaniu ministrów państw członkowskich Unii Europejskiej ds. kultury i spraw europejskich, które odbyło się w Paryżu 3 maja 2019 r.,

| — | uwzględniając rezolucję Rady Europy z 8 grudnia 2010 r. ustanawiającą rozszerzone porozumienie częściowe ws. szlaków kulturowych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Rady Europy z 8 grudnia 2010 r. ustanawiającą rozszerzone porozumienie częściowe ws. szlaków kulturowych,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 4 maja 2017 r. zatytułowane „How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis” [Możliwości promowania dialogu międzykulturowego za pośrednictwem kultury i sztuki w kontekście kryzysu migracyjnego i uchodźczego], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 4 maja 2017 r. zatytułowane „How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis” [Możliwości promowania dialogu międzykulturowego za pośrednictwem kultury i sztuki w kontekście kryzysu migracyjnego i uchodźczego],

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 17 grudnia 2019 r. zatytułowane „Zrównoważona turystyka kulturalna”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 17 grudnia 2019 r. zatytułowane „Zrównoważona turystyka kulturalna”,

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 4 czerwca 2021 r. zatytułowane „Towards gender equality in the cultural and creative sectors” [Ku równouprawnieniu płci w sektorze kultury i sektorze kreatywnym], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 4 czerwca 2021 r. zatytułowane „Towards gender equality in the cultural and creative sectors” [Ku równouprawnieniu płci w sektorze kultury i sektorze kreatywnym],

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 5 września 2022 r. pt. „Strengthening cultural heritage resilience for climate change” [Zwiększanie odporności dziedzictwa kulturowego na zmianę klimatu], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 5 września 2022 r. pt. „Strengthening cultural heritage resilience for climate change” [Zwiększanie odporności dziedzictwa kulturowego na zmianę klimatu],

| — | uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 22 września 2022 r. pt. „Stormy Times. Nature and Humans: Cultural Courage for Change” [Burzliwe czasy. Natura i ludzie: kulturowa odwaga do wprowadzania zmian], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ekspertów państw członkowskich ds. otwartej metody koordynacji z 22 września 2022 r. pt. „Stormy Times. Nature and Humans: Cultural Courage for Change” [Burzliwe czasy. Natura i ludzie: kulturowa odwaga do wprowadzania zmian],

| — | uwzględniając Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych,

| — | uwzględniając deklarację rzymską ministrów kultury państw grupy G-20 z 30 lipca 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację rzymską ministrów kultury państw grupy G-20 z 30 lipca 2021 r.,

| — | uwzględniając art. 8 ust. 2 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 8 ust. 2 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego,

| — | uwzględniając Konwencję Rady Europy o przestępstwach przeciwko dobrom kultury (konwencja z Nikozji), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję Rady Europy o przestępstwach przeciwko dobrom kultury (konwencja z Nikozji),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 22 maja 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 22 maja 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267),

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiej Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z 8 czerwca 2016 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (JOIN(2016)0029), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiej Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z 8 czerwca 2016 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (JOIN(2016)0029),

| — | uwzględniając dokument pt. „Wspólna wizja, wspólne działanie: Silniejsza Europa – Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej”, przedstawioną przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa 28 czerwca 2016 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając dokument pt. „Wspólna wizja, wspólne działanie: Silniejsza Europa – Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej”, przedstawioną przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa 28 czerwca 2016 r.,

| — | uwzględniając wspólne wytyczne Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i krajowych instytutów kultury UE opublikowane w styczniu 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne wytyczne Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i krajowych instytutów kultury UE opublikowane w styczniu 2021 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 28 października 2018 r. z realizacji, wyników i ogólnej oceny Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 (COM(2019)0548), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 28 października 2018 r. z realizacji, wyników i ogólnej oceny Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 (COM(2019)0548),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 15 września 2021 r. pt. „Nowy Europejski Bauhaus piękno, zrównoważoność, wspólnota” (COM(2021)0573), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 15 września 2021 r. pt. „Nowy Europejski Bauhaus piękno, zrównoważoność, wspólnota” (COM(2021)0573),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji z 29 czerwca 2022 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 (COM(2022)0317), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji z 29 czerwca 2022 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 (COM(2022)0317),

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 15 listopada 2018 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 15 listopada 2018 r. w sprawie planu prac w dziedzinie kultury na lata 2019–2022,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 7 czerwca 2019 r. w sprawie strategicznego podejścia UE do międzynarodowych stosunków kulturalnych i ram działania, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 7 czerwca 2019 r. w sprawie strategicznego podejścia UE do międzynarodowych stosunków kulturalnych i ram działania,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 22 stycznia 2018 r. w sprawie zintegrowanego podejścia do konfliktów i kryzysów zewnętrznych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 22 stycznia 2018 r. w sprawie zintegrowanego podejścia do konfliktów i kryzysów zewnętrznych,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 21 czerwca 2021 r. w sprawie podejścia UE do dziedzictwa kulturowego podczas konfliktów i kryzysów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 21 czerwca 2021 r. w sprawie podejścia UE do dziedzictwa kulturowego podczas konfliktów i kryzysów,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 18 maja 2021 r. w sprawie odbudowy, odporności i zrównoważonego charakteru sektora kultury i sektora kreatywnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 18 maja 2021 r. w sprawie odbudowy, odporności i zrównoważonego charakteru sektora kultury i sektora kreatywnego,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 8 czerwca 2018 r. w sprawie potrzeby wyeksponowania dziedzictwa kulturowego we wszystkich politykach UE, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 8 czerwca 2018 r. w sprawie potrzeby wyeksponowania dziedzictwa kulturowego we wszystkich politykach UE,

| — | uwzględniając Deklarację przywódców 27 państw członkowskich oraz Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej z dnia 25 marca 2017 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Deklarację przywódców 27 państw członkowskich oraz Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej z dnia 25 marca 2017 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie Nowego europejskiego programu na rzecz kultury (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie Nowego europejskiego programu na rzecz kultury (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2017 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2017 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (2),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie zapewnienia długotrwałych efektów politycznych Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie zapewnienia długotrwałych efektów politycznych Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (3),

| — | uwzględniając swoje rezolucje z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie społecznego statusu artystów (4) oraz z dnia 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (5), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje rezolucje z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie społecznego statusu artystów (4) oraz z dnia 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (5),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 marca 2022 r. w sprawie roli kultury, edukacji, mediów i sportu w walce z rasizmem (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 marca 2022 r. w sprawie roli kultury, edukacji, mediów i sportu w walce z rasizmem (6),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2020 r. w sprawie odbudowy życia kulturalnego w Europie (7),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2022 r. w sprawie nowego europejskiego Bauhausu (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2022 r. w sprawie nowego europejskiego Bauhausu (8),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2020 r. w sprawie skutecznych środków ekologizacji programów Erasmus+ i Kreatywna Europa oraz Europejskiego Korpusu Solidarności (9), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2020 r. w sprawie skutecznych środków ekologizacji programów Erasmus+ i Kreatywna Europa oraz Europejskiego Korpusu Solidarności (9),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/818 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2021–2027) (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/818 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2021–2027) (10),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/817 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające „Erasmus+”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/817 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające „Erasmus+”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu (11),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/888 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Europejski Korpus Solidarności” (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/888 z dnia 20 maja 2021 r. ustanawiające program „Europejski Korpus Solidarności” (12),

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2316 z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Roku Młodzieży (2022) (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2316 z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Roku Młodzieży (2022) (13),

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2229 z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniającą decyzję nr 445/2014/UE ustanawiającą działanie Unii na rzecz Europejskich Stolic Kultury na lata 2020–2033 (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2229 z dnia 23 grudnia 2020 r. zmieniającą decyzję nr 445/2014/UE ustanawiającą działanie Unii na rzecz Europejskich Stolic Kultury na lata 2020–2033 (14),

| — | uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/864 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (2018) (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/864 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (2018) (15),

| — | uwzględniając Konwencję UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, w szczególności jej art. 27 dotyczący prawa do swobodnego uczestniczenia w życiu kulturalnym, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, w szczególności jej art. 27 dotyczący prawa do swobodnego uczestniczenia w życiu kulturalnym,

| — | uwzględniając sprawozdanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju pt. „The Culture Fix: Creative people, places and industries” [Przepis na kulturę – kreatywni ludzie, miejsca i przemysły], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju pt. „The Culture Fix: Creative people, places and industries” [Przepis na kulturę – kreatywni ludzie, miejsca i przemysły],

| — | uwzględniając działanie przygotowawcze dotyczące kultury w stosunkach zewnętrznych UE i zawarte w nim zalecenia, |
| --- | --- |

—

uwzględniając działanie przygotowawcze dotyczące kultury w stosunkach zewnętrznych UE i zawarte w nim zalecenia,

| — | uwzględniając plan działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dobrami kultury, |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dobrami kultury,

| — | uwzględniając deklarację Rady Europy w sprawie Santiago de Compostela z 23 października 1987 r. z okazji ogłoszenia Dróg św. Jakuba pierwszym europejskim szlakiem kulturowym, |
| --- | --- |

—

uwzględniając deklarację Rady Europy w sprawie Santiago de Compostela z 23 października 1987 r. z okazji ogłoszenia Dróg św. Jakuba pierwszym europejskim szlakiem kulturowym,

| — | uwzględniając art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

| — | uwzględniając art. 6 i 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 6 i 167 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu oraz art. 1 ust. 1 lit. e) i załącznik 3 do decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. dotyczącej procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu oraz art. 1 ust. 1 lit. e) i załącznik 3 do decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. dotyczącej procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych oraz Komisję Rozwoju, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych oraz Komisję Rozwoju,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A9-0279/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A9-0279/2022),

| A. | mając na uwadze, że komunikat Komisji z 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” z 2018 r. (COM(2018)0267) i wspólny komunikat Komisji z 2016 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (JOIN(2016)0029) odegrały decydującą rolę w kształtowaniu polityk kulturalnych UE i państw członkowskich, w wymiarze zarówno krajowym, jak i międzynarodowym; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że komunikat Komisji z 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” z 2018 r. (COM(2018)0267) i wspólny komunikat Komisji z 2016 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (JOIN(2016)0029) odegrały decydującą rolę w kształtowaniu polityk kulturalnych UE i państw członkowskich, w wymiarze zarówno krajowym, jak i międzynarodowym;

| B. | mając na uwadze, że plan prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 będzie służył jako główny plan działania w zakresie koordynacji polityki kulturalnej UE w nadchodzących latach oraz będzie stanowił okazję do zainicjowania zmiany paradygmatu umożliwiającej sektorowi kultury i sektorowi kreatywnemu dostosowanie się do nowej normalności po pandemii oraz wypracowanie odporności w obliczu potencjalnych przyszłych wyzwań; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że plan prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 będzie służył jako główny plan działania w zakresie koordynacji polityki kulturalnej UE w nadchodzących latach oraz będzie stanowił okazję do zainicjowania zmiany paradygmatu umożliwiającej sektorowi kultury i sektorowi kreatywnemu dostosowanie się do nowej normalności po pandemii oraz wypracowanie odporności w obliczu potencjalnych przyszłych wyzwań;

| C. | mając na uwadze, że kultura jest dobrem publicznym, a sektor kultury i sektor kreatywny powinny być wspierane za pomocą ambitnych ram polityki, odpowiedniego finansowania publicznego i prywatnego oraz środowiska sprzyjającego pracownikom tych sektorów, a także dostępowi publiczności do kultury; mając na uwadze, że nowy europejski program na rzecz kultury powinien mieć na celu zachowanie, rozszerzanie i rozpowszechnianie dynamicznej i zróżnicowanej europejskiej sceny kulturalnej, propagującej uczestnictwo wszystkich, bez pozostawiania nikogo w tyle; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że kultura jest dobrem publicznym, a sektor kultury i sektor kreatywny powinny być wspierane za pomocą ambitnych ram polityki, odpowiedniego finansowania publicznego i prywatnego oraz środowiska sprzyjającego pracownikom tych sektorów, a także dostępowi publiczności do kultury; mając na uwadze, że nowy europejski program na rzecz kultury powinien mieć na celu zachowanie, rozszerzanie i rozpowszechnianie dynamicznej i zróżnicowanej europejskiej sceny kulturalnej, propagującej uczestnictwo wszystkich, bez pozostawiania nikogo w tyle;

| D. | mając na uwadze, że twórczość kulturalna to podstawowy sposób przekazywania opinii, w tym krytycznych opinii osobom znajdującym się u władzy, oraz mając na uwadze, że zasadnicze znaczenie ma zatem zagwarantowanie wolności wyrazu w kulturze, w tym wolności wyrazu w mediach; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że twórczość kulturalna to podstawowy sposób przekazywania opinii, w tym krytycznych opinii osobom znajdującym się u władzy, oraz mając na uwadze, że zasadnicze znaczenie ma zatem zagwarantowanie wolności wyrazu w kulturze, w tym wolności wyrazu w mediach;

| E. | mając na uwadze, że Europa jest wspólnotą kulturową opartą na wspólnych wartościach i historii oraz na ciągłej integracji; mając na uwadze, że kultura i dziedzictwo kulturowe, w tym Europejskie Szlaki Kulturowe, mają wielki potencjał promowania wartości Unii Europejskiej, wzmacniania jej różnych tożsamości i przyczyniania się do osiągania jej celów na poziomie globalnym, a także wnoszenia wkładu w przezwyciężanie wyzwań globalnych; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że Europa jest wspólnotą kulturową opartą na wspólnych wartościach i historii oraz na ciągłej integracji; mając na uwadze, że kultura i dziedzictwo kulturowe, w tym Europejskie Szlaki Kulturowe, mają wielki potencjał promowania wartości Unii Europejskiej, wzmacniania jej różnych tożsamości i przyczyniania się do osiągania jej celów na poziomie globalnym, a także wnoszenia wkładu w przezwyciężanie wyzwań globalnych;

| F. | mając na uwadze, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 wspierał i promował kulturę i dziedzictwo kulturowe jako będące „dla Europy wspólnym źródłem pamięci, zrozumienia, tożsamości, dialogu, spójności i kreatywności”; mając na uwadze, że ogólnymi celami Roku były „stymulowanie i wspieranie działań Unii, państw członkowskich oraz władz regionalnych i lokalnych, we współpracy z sektorem dziedzictwa kulturowego i szerzej pojętym społeczeństwem obywatelskim, na rzecz ochrony, zachowania, ponownego wykorzystywania, rozwoju, podkreślania wartości i promowania dziedzictwa kulturowego Europy” (16); mając na uwadze, że zachowanie, ochrona i promowanie dziedzictwa kulturowego we wszystkich postaciach może pełnić rolę katalizatora umacniającego relacje międzykulturowe, pokój, demokrację, długoterminową trwałą odbudowę gospodarczą, zrównoważoną turystykę i rozwój regionalny, a także pojednanie i współistnienie kulturowe, co zwiększy zaangażowanie społeczności lokalnych, zarówno na szczeblu europejskim, jak i międzynarodowym; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 wspierał i promował kulturę i dziedzictwo kulturowe jako będące „dla Europy wspólnym źródłem pamięci, zrozumienia, tożsamości, dialogu, spójności i kreatywności”; mając na uwadze, że ogólnymi celami Roku były „stymulowanie i wspieranie działań Unii, państw członkowskich oraz władz regionalnych i lokalnych, we współpracy z sektorem dziedzictwa kulturowego i szerzej pojętym społeczeństwem obywatelskim, na rzecz ochrony, zachowania, ponownego wykorzystywania, rozwoju, podkreślania wartości i promowania dziedzictwa kulturowego Europy” (16); mając na uwadze, że zachowanie, ochrona i promowanie dziedzictwa kulturowego we wszystkich postaciach może pełnić rolę katalizatora umacniającego relacje międzykulturowe, pokój, demokrację, długoterminową trwałą odbudowę gospodarczą, zrównoważoną turystykę i rozwój regionalny, a także pojednanie i współistnienie kulturowe, co zwiększy zaangażowanie społeczności lokalnych, zarówno na szczeblu europejskim, jak i międzynarodowym;

| G. | mając na uwadze, że kultura przynosi korzyści społeczne i gospodarcze zarówno w Unii, jak i poza nią, oraz odgrywa ważną rolę w gospodarce i tworzeniu miejsc pracy; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny wytwarzają co najmniej 4,4 % PKB UE i zatrudnionych jest w nich około 7,6 mln osób, dzięki czemu mogą być siłą napędową rozwoju lokalnego i regionalnego; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny są w dużym stopniu rozdrobnione, gdyż ponad 90 % przedsiębiorstw z tego sektora to małe i średnie przedsiębiorstwa, a 33 % siły roboczej prowadzi działalność na własny rachunek (17) i ma nietypowe warunki pracy; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny są w stanie odzyskać tylko minimalną część generowanej przez siebie wartości ekonomicznej, co negatywnie wpływa na ich pracowników; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że kultura przynosi korzyści społeczne i gospodarcze zarówno w Unii, jak i poza nią, oraz odgrywa ważną rolę w gospodarce i tworzeniu miejsc pracy; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny wytwarzają co najmniej 4,4 % PKB UE i zatrudnionych jest w nich około 7,6 mln osób, dzięki czemu mogą być siłą napędową rozwoju lokalnego i regionalnego; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny są w dużym stopniu rozdrobnione, gdyż ponad 90 % przedsiębiorstw z tego sektora to małe i średnie przedsiębiorstwa, a 33 % siły roboczej prowadzi działalność na własny rachunek (17) i ma nietypowe warunki pracy; mając na uwadze, że sektor kultury i sektor kreatywny są w stanie odzyskać tylko minimalną część generowanej przez siebie wartości ekonomicznej, co negatywnie wpływa na ich pracowników;

| H. | mając na uwadze, że wpływ pandemii COVID-19 na europejski sektor kultury i europejski sektor kreatywny był dramatyczny, ale nierównomierny w poszczególnych sektorach oraz pogłębił wyzwania stojące przed tymi sektorami i często nietypowe warunki pracy artystów i pracowników kultury; mając na uwadze, że na działania w terenie poważny wpływ wywarły lockdowny, ograniczenia związane z podróżą i inne niezbędne środki związane z ochroną zdrowia publicznego, przy czym sektory o większych zdolnościach cyfrowych były w stanie lepiej stawić czoła kryzysowi; mając na uwadze, że niektóre utracone podczas pandemii przyzwyczajenia związane z kulturą nie powracają systematycznie w niektórych sektorach; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że wpływ pandemii COVID-19 na europejski sektor kultury i europejski sektor kreatywny był dramatyczny, ale nierównomierny w poszczególnych sektorach oraz pogłębił wyzwania stojące przed tymi sektorami i często nietypowe warunki pracy artystów i pracowników kultury; mając na uwadze, że na działania w terenie poważny wpływ wywarły lockdowny, ograniczenia związane z podróżą i inne niezbędne środki związane z ochroną zdrowia publicznego, przy czym sektory o większych zdolnościach cyfrowych były w stanie lepiej stawić czoła kryzysowi; mając na uwadze, że niektóre utracone podczas pandemii przyzwyczajenia związane z kulturą nie powracają systematycznie w niektórych sektorach;

| I. | mając na uwadze, że inwestycje w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) nie odzwierciedlają ogromnego znaczenia gospodarczego i społecznego sektora kultury i sektora kreatywnego, co sprawia, że sektory te są w znacznie niedostatecznym stopniu reprezentowane w ogólnych wysiłkach UE na rzecz wsparcia odbudowy i zwiększania odporności europejskiej gospodarki po pandemii; mając na uwadze, że Parlament zaapelował o wyznaczenie celu dotyczącego inwestycji w wysokości 2 % środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz powtórzył, że ważne są odpowiednie inwestycje w unijny program na rzecz kultury (18); mając na uwadze, że tylko 16 państw członkowskich uwzględniło kulturę w krajowych planach odbudowy i zwiększania odporności i chociaż na szczeblu UE osiągnięto średnio cel 2 %, większość państw członkowskich utrzymała się znacznie poniżej tej wartości; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że inwestycje w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) nie odzwierciedlają ogromnego znaczenia gospodarczego i społecznego sektora kultury i sektora kreatywnego, co sprawia, że sektory te są w znacznie niedostatecznym stopniu reprezentowane w ogólnych wysiłkach UE na rzecz wsparcia odbudowy i zwiększania odporności europejskiej gospodarki po pandemii; mając na uwadze, że Parlament zaapelował o wyznaczenie celu dotyczącego inwestycji w wysokości 2 % środków z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w sektorze kultury i sektorze kreatywnym oraz powtórzył, że ważne są odpowiednie inwestycje w unijny program na rzecz kultury (18); mając na uwadze, że tylko 16 państw członkowskich uwzględniło kulturę w krajowych planach odbudowy i zwiększania odporności i chociaż na szczeblu UE osiągnięto średnio cel 2 %, większość państw członkowskich utrzymała się znacznie poniżej tej wartości;

| J. | mając na uwadze, że w rezolucjach z 7 czerwca 2007 r. i 20 października 2021 r. Parlament Europejski zaapelował o poprawę warunków pracy w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w Europie oraz o ustanowienie społecznego statusu artystów jako ram warunków pracy i minimalnych standardów wspólnych dla wszystkich krajów UE; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że w rezolucjach z 7 czerwca 2007 r. i 20 października 2021 r. Parlament Europejski zaapelował o poprawę warunków pracy w sektorze kultury i sektorze kreatywnym w Europie oraz o ustanowienie społecznego statusu artystów jako ram warunków pracy i minimalnych standardów wspólnych dla wszystkich krajów UE;

| K. | mając na uwadze, że uczestnictwo w kulturze może mieć charakter nie tylko pasywnego odbioru, lecz również aktywnej kreacji, niezależnie od poziomu – amatorskiego lub profesjonalnego – na którym prowadzona jest działalność; mając na uwadze, że zarówno aktywne, jak i pasywne uczestnictwo w kulturze niosą ze sobą liczne korzyści ekonomiczne, społeczne i zdrowotne; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że uczestnictwo w kulturze może mieć charakter nie tylko pasywnego odbioru, lecz również aktywnej kreacji, niezależnie od poziomu – amatorskiego lub profesjonalnego – na którym prowadzona jest działalność; mając na uwadze, że zarówno aktywne, jak i pasywne uczestnictwo w kulturze niosą ze sobą liczne korzyści ekonomiczne, społeczne i zdrowotne;

| L. | mając na uwadze, że w komunikacie Komisji z 22 maja 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267) podkreślono znaczenie kultury i sztuki dla integracji uchodźców i innych migrantów; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że w komunikacie Komisji z 22 maja 2018 r. pt. „Nowy europejski program na rzecz kultury” (COM(2018)0267) podkreślono znaczenie kultury i sztuki dla integracji uchodźców i innych migrantów;

| M. | mając na uwadze, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od dawna dostrzega (19) korzystny wpływ działań z zakresu sztuki i kultury na zdrowie, w tym psychiczne, oraz na indywidualny i społeczny dobrostan, wynikający w szczególności z wieloaspektowego charakteru i komponentów takich działań, obejmujących interakcje społeczne, aktywację sensoryczną, ekspresję emocjonalną, stymulację poznawczą i aktywność fizyczną, a także zdolność do pobudzania wielu procesów psychologicznych, behawioralnych i społecznych; mając na uwadze, że sztuka i kultura pokazały, iż są nieocenione dla odporności społeczeństw w czasach kryzysu; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) od dawna dostrzega (19) korzystny wpływ działań z zakresu sztuki i kultury na zdrowie, w tym psychiczne, oraz na indywidualny i społeczny dobrostan, wynikający w szczególności z wieloaspektowego charakteru i komponentów takich działań, obejmujących interakcje społeczne, aktywację sensoryczną, ekspresję emocjonalną, stymulację poznawczą i aktywność fizyczną, a także zdolność do pobudzania wielu procesów psychologicznych, behawioralnych i społecznych; mając na uwadze, że sztuka i kultura pokazały, iż są nieocenione dla odporności społeczeństw w czasach kryzysu;

| N. | mając na uwadze, że sztuka i dyscypliny artystyczne są ważnym elementem i czynnikiem sprzyjającym edukacji, zarówno formalnej, nieformalnej, jak i pozaformalnej, oraz rozwojowi osobistemu; mając na uwadze, że uczenie się za pośrednictwem sztuki i dyscyplin artystycznych oraz o nich przyczynia się do rozwoju umiejętności i kompetencji takich jak kreatywne myślenie i inne umiejętności transferowalne; mając na uwadze, że elementy te nie są wystarczająco rozwijane w krajowych programach nauczania; mając na uwadze, że wzmacniając nauki ścisłe, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę (dyscypliny STEAM) państwa członkowskie mogą propagować kulturę innowacji i kreatywności już od młodego wieku w perspektywie uczenia się przez całe życie; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że sztuka i dyscypliny artystyczne są ważnym elementem i czynnikiem sprzyjającym edukacji, zarówno formalnej, nieformalnej, jak i pozaformalnej, oraz rozwojowi osobistemu; mając na uwadze, że uczenie się za pośrednictwem sztuki i dyscyplin artystycznych oraz o nich przyczynia się do rozwoju umiejętności i kompetencji takich jak kreatywne myślenie i inne umiejętności transferowalne; mając na uwadze, że elementy te nie są wystarczająco rozwijane w krajowych programach nauczania; mając na uwadze, że wzmacniając nauki ścisłe, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę (dyscypliny STEAM) państwa członkowskie mogą propagować kulturę innowacji i kreatywności już od młodego wieku w perspektywie uczenia się przez całe życie;

| O. | mając na uwadze, że badania artystyczne należy włączyć do równorzędnego dialogu z innymi dyscyplinami badawczymi i finansować tak jak te dyscypliny, ze względu zarówno na wartość samych badań artystycznych, jak i ich wkład w stymulowanie innowacji; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że badania artystyczne należy włączyć do równorzędnego dialogu z innymi dyscyplinami badawczymi i finansować tak jak te dyscypliny, ze względu zarówno na wartość samych badań artystycznych, jak i ich wkład w stymulowanie innowacji;

| P. | mając na uwadze, że unijny program „Kreatywna Europa” dla sektora kultury i sektora kreatywnego odgrywa kluczową rolę w promowaniu sztuki, kultury i treści audiowizualnych oraz we wspieraniu wysokiej jakości mediów, zwłaszcza poprzez wspieranie projektów oddolnych, małych zespołów i indywidualnych artystów; mając na uwadze, że wnosi on wkład w strategię Unii dotyczącą międzynarodowych stosunków kulturalnych w celu zapewnienia długotrwałych skutków dzięki podejściu opartemu na kontaktach międzyludzkich, z zaangażowaniem sieci kulturalnych, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji lokalnych; mając na uwadze, że większość zakładanych rezultatów planu prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 osiągnięto w drodze działań przewidzianych w programie; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że unijny program „Kreatywna Europa” dla sektora kultury i sektora kreatywnego odgrywa kluczową rolę w promowaniu sztuki, kultury i treści audiowizualnych oraz we wspieraniu wysokiej jakości mediów, zwłaszcza poprzez wspieranie projektów oddolnych, małych zespołów i indywidualnych artystów; mając na uwadze, że wnosi on wkład w strategię Unii dotyczącą międzynarodowych stosunków kulturalnych w celu zapewnienia długotrwałych skutków dzięki podejściu opartemu na kontaktach międzyludzkich, z zaangażowaniem sieci kulturalnych, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji lokalnych; mając na uwadze, że większość zakładanych rezultatów planu prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2019–2022 osiągnięto w drodze działań przewidzianych w programie;

| Q. | mając na uwadze, że stosunki kulturalne są często definiowane (20) jako wzajemne, niewymuszone, międzynarodowe relacje między co najmniej dwiema kulturami, obejmujące działania prowadzone zarówno przez podmioty państwowe, jak i niepaństwowe w sferze kultury i społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że ogólnymi rezultatami stosunków kulturalnych są większa łączność, lepsze wzajemne zrozumienie, głębsze powiązania i większy ich zakres, wzajemnie korzystne transakcje oraz aktywny i trwały dialog między państwami, narodami, podmiotami niepaństwowymi i kulturami, co zwiększa odporność społeczeństw; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że stosunki kulturalne są często definiowane (20) jako wzajemne, niewymuszone, międzynarodowe relacje między co najmniej dwiema kulturami, obejmujące działania prowadzone zarówno przez podmioty państwowe, jak i niepaństwowe w sferze kultury i społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że ogólnymi rezultatami stosunków kulturalnych są większa łączność, lepsze wzajemne zrozumienie, głębsze powiązania i większy ich zakres, wzajemnie korzystne transakcje oraz aktywny i trwały dialog między państwami, narodami, podmiotami niepaństwowymi i kulturami, co zwiększa odporność społeczeństw;

| R. | mając na uwadze, że dyplomacja kulturalna odnosi się do państw utrzymujących kontakty z innymi państwami lub ich obywatelami za pośrednictwem medium kultury, przy czym nad wzajemnymi korzyściami i perspektywą dialogu dominuje w niej perspektywa rzecznictwa rządowego i jednokierunkowego; mając na uwadze, że dyplomację kulturalną kształtują strategie wynikające z polityki zagranicznej, ponoszą za nią odpowiedzialność odnośne instytucje państwowe i może być ona przedmiotem instrumentalizacji, aby wspierała osiąganie celów politycznych (21); |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że dyplomacja kulturalna odnosi się do państw utrzymujących kontakty z innymi państwami lub ich obywatelami za pośrednictwem medium kultury, przy czym nad wzajemnymi korzyściami i perspektywą dialogu dominuje w niej perspektywa rzecznictwa rządowego i jednokierunkowego; mając na uwadze, że dyplomację kulturalną kształtują strategie wynikające z polityki zagranicznej, ponoszą za nią odpowiedzialność odnośne instytucje państwowe i może być ona przedmiotem instrumentalizacji, aby wspierała osiąganie celów politycznych (21);

| S. | mając na uwadze, że starania UE – będące wartościowymi składnikami unijnego zestawu narzędzi tematycznych – w ramach międzynarodowych stosunków kulturalnych i dyplomacji kulturalnej powinny dążyć do propagowania wartości takich jak solidarność i braterstwo, przy udziale podmiotów na wszystkich szczeblach instytucji publicznych i społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że przyznanie tym podmiotom środków finansowych przeznaczonych konkretnie na międzynarodowe stosunki kulturalne znacznie zwiększyłoby ich zdolność do uwolnienia własnego potencjału; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że starania UE – będące wartościowymi składnikami unijnego zestawu narzędzi tematycznych – w ramach międzynarodowych stosunków kulturalnych i dyplomacji kulturalnej powinny dążyć do propagowania wartości takich jak solidarność i braterstwo, przy udziale podmiotów na wszystkich szczeblach instytucji publicznych i społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że przyznanie tym podmiotom środków finansowych przeznaczonych konkretnie na międzynarodowe stosunki kulturalne znacznie zwiększyłoby ich zdolność do uwolnienia własnego potencjału;

| T. | mając na uwadze, że diaspory z państw trzecich w UE oraz europejskie diaspory w państwach trzecich mogą odegrać istotną rolę w zacieśnianiu stosunków kulturalnych między UE a innymi państwami; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że diaspory z państw trzecich w UE oraz europejskie diaspory w państwach trzecich mogą odegrać istotną rolę w zacieśnianiu stosunków kulturalnych między UE a innymi państwami;

| U. | mając na uwadze, że w 1993 r. UE stworzyła specjalny system znany jako „wyjątek kulturalny”, aby chronić dobra i usługi kulturalne przed zasadami wolnego handlu, ponieważ kultura nie powinna być postrzegana jako towar handlowy i nie powinna podlegać potrzebom rynku; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że w 1993 r. UE stworzyła specjalny system znany jako „wyjątek kulturalny”, aby chronić dobra i usługi kulturalne przed zasadami wolnego handlu, ponieważ kultura nie powinna być postrzegana jako towar handlowy i nie powinna podlegać potrzebom rynku;

| V. | mając na uwadze, że Agenda ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz cele zrównoważonego rozwoju ONZ nie odnoszą się wprost do kultury, mimo że kultura stanowi światowe dobro publiczne, a także zarówno przekrojowy wymiar zrównoważonego rozwoju, jak i cel sam w sobie, co jasno pokazują globalne kampanie takie jak #Culture2030Goal; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że Agenda ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz cele zrównoważonego rozwoju ONZ nie odnoszą się wprost do kultury, mimo że kultura stanowi światowe dobro publiczne, a także zarówno przekrojowy wymiar zrównoważonego rozwoju, jak i cel sam w sobie, co jasno pokazują globalne kampanie takie jak #Culture2030Goal;

| W. | mając na uwadze, że technologie cyfrowe mają wpływ na wszystkie aspekty życia kulturalnego, a także na pracę artystów, pracowników organizacji i instytucji sektora kultury oraz mogą ułatwić im interakcje z różnymi publicznościami i otwierać dostęp do ich prac; mając na uwadze, że różne programy i inicjatywy finansowe UE, w szczególności „Horyzont Europa”, Erasmus+, Kreatywna Europa i nowy europejski Bauhaus, wspierają transformację cyfrową w sektorze; mając na uwadze, że cyfryzacja ma ogromny potencjał i zmieniła sposoby, w jakie sektor kultury i sektor kreatywny tworzą, produkują i udostępniają treści, oraz zwiększyła możliwości rozwoju i rozszerzania uczestnictwa w kulturze; mając na uwadze, że cyfryzacja stwarza także wyzwania pod względem różnorodności, godziwego wynagrodzenia i dostępu do kultury oraz pogłębia nierówności, również w wyniku braku odpowiednich umiejętności cyfrowych; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że technologie cyfrowe mają wpływ na wszystkie aspekty życia kulturalnego, a także na pracę artystów, pracowników organizacji i instytucji sektora kultury oraz mogą ułatwić im interakcje z różnymi publicznościami i otwierać dostęp do ich prac; mając na uwadze, że różne programy i inicjatywy finansowe UE, w szczególności „Horyzont Europa”, Erasmus+, Kreatywna Europa i nowy europejski Bauhaus, wspierają transformację cyfrową w sektorze; mając na uwadze, że cyfryzacja ma ogromny potencjał i zmieniła sposoby, w jakie sektor kultury i sektor kreatywny tworzą, produkują i udostępniają treści, oraz zwiększyła możliwości rozwoju i rozszerzania uczestnictwa w kulturze; mając na uwadze, że cyfryzacja stwarza także wyzwania pod względem różnorodności, godziwego wynagrodzenia i dostępu do kultury oraz pogłębia nierówności, również w wyniku braku odpowiednich umiejętności cyfrowych;

| 1. | zauważa ogólnie zadowalającą realizację Nowego europejskiego programu działań na rzecz kultury i wspólnego komunikatu pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych”; odnotowuje jednak, że w ocenie realizacji nowego europejskiego programu działań na rzecz kultury stwierdzono niedociągnięcia, głównie pod względem priorytetów; podkreśla, że pomimo faktu, iż oba dokumenty sprostały wyzwaniom stawianym przez nieprzewidziane kryzysy, takie jak pandemia COVID-19, należy zaktualizować ich ramy strategiczne, aby określić nadrzędne cele polityki kulturalnej UE, a także praktyczne narzędzia, które należy stosować do ich wdrożenia, w tym poprzez wyjaśnienie, w jaki sposób plan prac Rady w dziedzinie kultury i strategia UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych przyczyniają się do operacyjności zaktualizowanego nowego europejskiego programu na rzecz kultury; |
| --- | --- |

1.

| 2. | dostrzega, że plan prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 stanowi zasadnicze narzędzie ukierunkowania strategii państw członkowskich odnośnie do uwzględniania kwestii istotnych dla sektora kultury i sektora kreatywnego w Europie; w tym zakresie, pod względem priorytetów, plan prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 powinien skupiać się na:






  i. | odbudowie i odporności sektora kultury i sektora kreatywnego przez dalsze zwiększanie ich zdolności do reagowania na przyszłe wstrząsy; |
| --- | --- | --- |

2.

i.

odbudowie i odporności sektora kultury i sektora kreatywnego przez dalsze zwiększanie ich zdolności do reagowania na przyszłe wstrząsy;

| ii. | kulturze i zrównoważeniu, przez traktowanie kultury jako czynnika sprzyjającego zrównoważonemu rozwojowi, dobrostanowi i sprawiedliwości społecznej; |
| --- | --- |

ii.

kulturze i zrównoważeniu, przez traktowanie kultury jako czynnika sprzyjającego zrównoważonemu rozwojowi, dobrostanowi i sprawiedliwości społecznej;

| iii. | statusie, warunkach pracy i warunkach społecznych funkcjonowania osób zawodowo związanych z sektorem kultury i sektorem kreatywnym; |
| --- | --- |

iii.

statusie, warunkach pracy i warunkach społecznych funkcjonowania osób zawodowo związanych z sektorem kultury i sektorem kreatywnym;

| iv. | ochronę i promowanie dziedzictwa kulturowego; |
| --- | --- |

iv.

ochronę i promowanie dziedzictwa kulturowego;

| v. | wzmacnianiu i zapewnianiu skutecznego rozwoju i wdrażania strategii międzynarodowych stosunków kulturalnych; |
| --- | --- |

v.

wzmacnianiu i zapewnianiu skutecznego rozwoju i wdrażania strategii międzynarodowych stosunków kulturalnych;

| 3. | podkreśla, że plan prac Rady na lata 2023–2026 powinien zacieśniać współpracę w dziedzinie polityki kulturalnej oraz obejmować ramy oceny określające podejście do monitorowania realizacji; zauważa, że metody pracy przewidziane w planie prac Rady w dziedzinie kultury należy poddać przeglądowi, aby uprościć je pod względem proceduralnym oraz zwiększyć ich skuteczność, a także należy rozważyć ustanowienie ukierunkowanych grup roboczych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | przypomina, że plan prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2023–2026 stanowi okazję do przejścia do bardziej kompleksowej polityki kulturalnej na szczeblu UE; podkreśla, że aspiracje te wymagają współmiernego finansowania; przypomina, że sektor kultury i sektor kreatywny są w stanie odzyskać tylko minimalną część generowanej przez siebie wartości ekonomicznej i wymagają nowych, alternatywnych i stabilnych źródeł finansowania; |
| --- | --- |

4.

| 5. | z zadowoleniem przyjmuje wzmocnienie programu „Kreatywna Europa” na lata 2021–2027, zwłaszcza polegające na podwojeniu jego budżetu w porównaniu z poprzednim programem, a także większy nacisk na różnorodność kulturową, włączenie społeczne, mobilność, twórczość międzynarodową i współpracę polityczną, a także cyfryzację, zazielenianie oraz odporność sektora kultury i sektora kreatywnego; jest jednak głęboko zaniepokojony faktem, że program „Kreatywna Europa” jest nadal w znacznym stopniu niedofinansowany pod względem realizacji celów oraz że wszelkie roczne cięcia budżetowe w programie poważnie zaszkodzą odbudowie sektora kultury i sektora kreatywnego; zwraca jednak uwagę, że konieczne jest zapewnienie odpowiedniego poziomu finansowania programu „Kreatywna Europa” podczas kolejnego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF); |
| --- | --- |

5.

| 6. | zachęca państwa członkowskie, aby w pełni wykorzystały potencjał finansowania, programów i strategii politycznych UE poświęconych kulturze oraz ich synergii z odpowiednimi programami, w szczególności z programem „Horyzont Europa”, Erasmus+, nowym europejskim Bauhausem i innymi; zachęca Komisję, aby nadal wykorzystywała te synergie z myślą o maksymalizacji ich pozytywnych efektów, zarówno pod względem merytorycznym, jak i pod względem dostępności finansowania w ich obydwu wymiarach: wewnętrznym i zewnętrznym; nalega, aby kultura i dziedzictwo kulturowe uwzględniano horyzontalnie we wszystkich strategiach politycznych UE, a w szczególności w polityce zielonej i cyfrowej transformacji; zachęca państwa członkowskie, aby wspierały rozwój kultury i badań technicznych oraz by chroniły dziedzictwo naturalne, historyczne i artystyczne, również w interesie przyszłych pokoleń; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zauważa, że w otwartej metodzie koordynacji w dziedzinie kultury brakuje konkretnych i zinstytucjonalizowanych mechanizmów działań następczych; zaleca w związku z tym wdrożenie specjalnych harmonogramów i wskaźników, które mogą pozwalać na działania następcze lub ocenę wyników państw członkowskich; apeluje o rozszerzenie współpracy z krajami spoza UE w grupach roboczych ds. otwartej metody koordynacji, gdyż wykazano, że jest ona korzystna; |
| --- | --- |

7.

| 8. | ubolewa nad faktem, że sprawozdania sporządzane na szczeblu grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji mają ograniczony bezpośredni wpływ na kształtowanie polityki na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym ze względu na brak należytego rozpowszechniania i łączności między uczestniczącymi krajami i ministerstwami krajowymi; zaleca w związku z tym, aby sporządzano sprawozdania zawierające jasne i konkretne zalecenia polityczne z zastosowaniem podejścia w większym stopniu opartego na dowodach; ponadto zachęca Komisję, aby szeroko rozpowszechniała – w postaci cyfrowej, na szczeblu krajowym i unijnym i w jak największej liczbie języków – informacje o ustaleniach grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji; |
| --- | --- |

8.

| 9. | z zadowoleniem przyjmuje zainicjowanie zorganizowanego dialogu Głosy kultury, zapewniającego platformę, na której organizacje społeczeństwa obywatelskiego z sektora kultury mogą współpracować z Komisją i grupą ds. otwartej metody koordynacji; zauważa, że zorganizowany dialog ze społeczeństwem obywatelskim ułatwia współpracę międzysektorową, tworzenie sieci kontaktów i wymianę; zwraca jednak uwagę, że interakcje między platformami grupy ds. otwartej metody koordynacji i zorganizowanego dialogu są niewystarczające, i w związku z tym zachęca do częstszych i systematycznych wymian między członkami zorganizowanego dialogu i grupy ds. otwartej metody koordynacji, a także do rozszerzenia uczestnictwa na wszystkie podsektory; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby regularnie podejmowały działania następcze w związku z zaleceniami przedstawianymi w sprawozdaniach końcowych, na konferencjach, warsztatach oraz wszelkich innych wydarzeniach organizowanych w strukturach grupy ds. otwartej metody koordynacji i otwartego dialogu; zachęca państwa członkowskie, aby podejmowały działania następcze w związku z tymi zaleceniami w formie konkretnych zmian w polityce i planów działania; |
| --- | --- |

9.

| 10. | z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy – ustanowienie Centrum dziedzictwa europejskiego, wspierający całościowe i opłacalne działania następcze w związku z Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego; zgodnie z rezolucją Parlamentu w sprawie zapewnienia długotrwałych efektów politycznych Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (22); zwraca się do Komisji i państw członkowskich, aby wspierały tworzenie większej liczby partnerstw z sektorem prywatnym, publicznym i nienastawionym na zysk w celu zachowania dziedzictwa kulturowego, przy pełnym poszanowaniu zasady dodatkowości, oraz by przeprowadziły przegląd i aktualizację europejskich ram działania w zakresie dziedzictwa kulturowego dla zapewnienia ochrony dziedzictwa kulturowego w Europie po pandemii; podkreśla, że ważne jest dalsze rozwijanie tej spuścizny z wykorzystaniem dostępnych zasobów; ponownie podkreśla, że ważny jest znak dziedzictwa europejskiego jako projekt, który w innowacyjny podnosi świadomość kulturalnych i historycznych korzeni UE; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zachęca państwa członkowskie, aby w pełni zastosowały zasadę zapisaną w art. 27 Powszechnej deklaracji praw człowieka i uznały prawo do życia kulturalnego, artystycznego i naukowego oraz związanych z nim praw kulturalnych jako praw człowieka, co umożliwi wszystkim osobom uczestniczenie w życiu kulturalnym społeczności, korzystanie ze sztuki i dzielenie się korzyściami z niej; wzywa państwa członkowskie, aby podjęły wszystkie odpowiednie środki w celu wyeliminowania wszelkich przeszkód dla korzystania z takich praw, w tym m.in. przeszkód związanych z cechami społeczno-ekonomicznymi, dochodem i dostępnością fizyczną, a także do zapewnienia wszystkim odpowiednich warunków do swobodnego angażowania się w działalność kulturalną; |
| --- | --- |

11.

| 12. | podkreśla, że wolność wyrazu artystycznego jest kluczowym elementem twórczości i produkcji kulturalnej, gdyż gwarantuje, że dzieła sztuki odzwierciedlają różnorodność i bogactwo naszych społeczeństw, w związku z czym należy zagwarantować ją wszystkim twórcom; zachęca Komisję, aby w corocznych sprawozdaniach uwzględniała wolność wyrazu artystycznego jako samodzielny wskaźnik poszanowania praworządności; zachęca Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), aby przeanalizowały konkretne ścieżki postępowania pozwalające na zachowanie wolności wyrazu artystycznego zagrożonych artystów, zwłaszcza w wyniku wojen i niestabilności politycznej; |
| --- | --- |

12.

| 13. | potwierdza swoje zdecydowane zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci i popiera uwzględnianie aspektu płci jako jedno z podejść politycznych służących zapewnieniu równouprawnienia; przypomina o roli, jaką kultura może odegrać w propagowaniu równości płci, a także we wzmacnianiu pozycji gospodarczej i kulturowej kobiet i mniejszości płciowych; apeluje do Komisji, aby wyszła poza propozycję wprowadzenia kryteriów selekcji nagradzających projekty, które gwarantują równouprawnienie płci w danej organizacji, i dodała mechanizmy monitorowania i oceny umożliwiające pozyskiwanie wystarczających danych dotyczących równouprawnienia płci i uwzględniania aspektu płci wśród beneficjentów poszczególnych programów europejskich, a także ewentualne środki na rzecz usprawnień; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby ułatwiały kobietom i mniejszościom płciowym dostęp do sektora kultury i sektora kreatywnego, w tym do przedsiębiorczości; |
| --- | --- |

13.

| 14. | podkreśla, że gromadzenie danych należy uznać za zasadniczy priorytet przekrojowy w nowym planie prac Rady w dziedzinie kultury na lata 2023–2026; apeluje do państw członkowskich i Komisji o większe wysiłki na rzecz gromadzenia aktualnych i porównywalnych danych dotyczących kultury, w tym przez identyfikację i analizę porównawczą dobrych praktyk oraz strukturalne angażowanie ekspertów, zainteresowanych stron, organów publicznych i publiczności, nie tylko z sektora kultury, lecz również ze wszystkich sektorów gospodarki; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że niezbędne są bardziej rygorystyczne monitorowanie i ocena realizacji wszystkich działań w ramach określonych przez nowy europejski program na rzecz kultury i wspólny komunikat z 2016 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych”, na szczeblu zarówno strategicznym, jak i projektowym, w oparciu o cele zarówno ilościowe, jak i jakościowe, z myślą o systematycznej, spełniającej wysokie standardy sprawozdawczości; zwraca się do Komisji, aby rozwinęła dodatkowe wskaźniki i szerszą perspektywę w zakresie oceny wyników projektów, z uwzględnieniem także rezultatów jakościowych, takich jak wartości odnoszące się do budowania społeczności i wnioski wyciągnięte z przerwanych projektów; apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby zapewniły długofalowe zrównoważenie finansowanych przez UE projektów i inicjatyw kulturalnych; |
| --- | --- |

15.

Wymiar społeczny

| 16. | zachęca państwa członkowskie, aby propagowały aktywne i bierne uczestnictwo osób w działalności kulturalnej i artystycznej oraz by inwestowały w nie nie tylko za pomocą kampanii komunikacyjnych i informacyjnych, lecz także i głównie za pomocą spójnych, kompleksowych i włączających środków politycznych i zachęt, co pozwoli zidentyfikować i usunąć administracyjne, finansowe i językowe bariery utrudniające uczestnictwo, w tym bariery związane z cechami społeczno-ekonomicznymi, dochodami i dostępnością fizyczną, również z myślą o grupach zmarginalizowanych, znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów podmiejskich, wiejskich i odizolowanych, a także obszarów zagrożonych wyludnieniem; |
| --- | --- |

16.

| 17. | zachęca państwa członkowskie, aby promowały już prowadzone działania kulturalne i artystyczne oraz zapewniały dalsze możliwości aktywnego uczestnictwa, by zwiększały zdolność dotarcia do nowych odbiorców, by włączały cele dotyczące uczestnictwa w kulturze do głównego nurtu procesu kształtowania polityki wykraczającego poza politykę kulturalną, a także by przyjęły podejście oparte na prawach kulturalnych, które polega na odejściu od wąskiego skupiania się na dostępie na rzecz znacznego uczestnictwa, bez pozostawiania nikogo w tyle; |
| --- | --- |

17.

| 18. | ubolewa, że najnowsze dostępne dane na temat uczestnictwa w kulturze zgromadzone przez Eurostat pochodzą z 2015 r.; biorąc pod uwagę dramatyczne zmiany, jakim uległy od tego czasu sektor kultury i sektor kreatywny, zwłaszcza w wyniku pandemii COVID-19 oraz innowacji technologicznych, zachęca Komisję, aby zorganizowała badanie Eurostatu poświęcone uczestnictwu w kulturze i trendom w UE, służące gromadzeniu i analizie danych statystycznych na różnych poziomach terytorialnych (krajowym, regionalnym itp.), ze zwróceniem szczególnej uwagi na uczestnictwo na obszarach podmiejskich, wiejskich i peryferyjnych, a także w zmarginalizowanych społecznościach społeczno-ekonomicznych oraz grupach znajdujących się w trudnej sytuacji i szczególnie wrażliwych; |
| --- | --- |

18.

| 19. | dostrzega prace Komisji mające na celu wykorzystanie siły kultury i różnorodności kulturowej w budowaniu spójności społecznej, dobrostanu i uczestnictwa oraz we wzmacnianiu postaw obywatelskich w ogóle, wiedzy o prawach i wartościach UE oraz demokracji; podkreśla rolę kultury w czasach kryzysu i wzywa, aby oceniono, które strategie i polityki kulturalne okazały się skuteczne w pozytywnym wpływie na włączenie społeczne, możliwości zatrudnienia i rozwój gospodarczy; zaleca kontynuowanie prac w tym celu oraz oparcie się o wyniki i wnioski wyciągnięte ze wszystkich odpowiednich projektów i warsztatów, takich jak warsztaty dla ekspertów z państw członkowskich UE na temat kultury na rzecz spójności społecznej, które odbyły się w listopadzie 2020 r., oraz z karty demokracji kulturalnej z Porto Santo; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zapewniły włączenie w działania i inicjatywy kulturalne najbardziej zmarginalizowanych i niedostatecznie reprezentowanych grup nie tylko jako biernych odbiorców, ale również jako aktywnych twórców tych działań, co wzmocni poczucie wspólnej przynależności i wspólnej przyszłości wszystkich osób; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie niezależnego badania „Znaczenie uczestnictwa obywateli w kulturze dla zaangażowania obywatelskiego i demokracji – wnioski polityczne wyciągnięte z badań międzynarodowych” i oczekuje na publikację jego wyników w listopadzie 2022 r.; zachęca Komisję, aby udostępniła wyniki badania i podjęła odpowiednie działania następcze; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla, że programy kulturalne mają duże znaczenie w integracji uchodźców i migrantów ze społeczeństwami europejskimi, oraz zachęca Komisję i państwa członkowskie, aby nadal propagowały działania przewidziane w nowym europejskim programie na rzecz kultury, odnoszące się do integracji uchodźców i innych migrantów; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zachęca państwa członkowskie, aby uznały rolę sztuki i kultury w propagowaniu zdrowego stylu życia, zdrowia psychicznego jednostki i dobrostanu społecznego; podkreśla znaczenie inicjatyw kulturalnych i artystycznych mających na celu poprawę stanu zdrowia i jakości życia osób z niepełnosprawnościami; ubolewa nad szkodą, jaką spowodowało przerwanie takich działań w czasie pandemii COVID-19; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, aby włączały sztukę i kulturę do środków mających na celu udzielenie pełnego wsparcia psychospołecznego dla najsłabszych i znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji grup i społeczności; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że kultura ma podstawowe znaczenie dla rozwoju tożsamości i indywidualnej ekspresji, w szczególności w przypadku osób, które często padają ofiarą dyskryminacji (na przykład kobiet, mniejszości etnicznych i innych, osób z niepełnosprawnościami i członków społeczności LGBTIQ+), a także dla lepszego zrozumienia społeczeństwa i kompetencji międzykulturowych, co przyczynia się do zwalczania nienawiści i rasizmu oraz do budowania pokojowych społeczeństw; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla znaczenie kultury dla uczenia się przez całe życie osób w każdym wieku; wyraża zaniepokojenie powszechnym zawężaniem programów szkolnych, z widoczną tendencją do przypisywania sztuce i dyscyplinom artystycznym pozycji bardziej marginalnej w porównaniu z innymi przedmiotami; przypomina o znaczeniu kompleksowych i dobrze zorganizowanych programów nauczania, które obejmują sztukę i dyscypliny artystyczne, z myślą o zwiększeniu odpowiedzialności i zdolności jednostki do angażowania się w działalność kulturalną, a także podkreśla, że należy promować odpowiednie umiejętności; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, aby przeznaczały odpowiednie środki finansowe i kadrowe oraz stosowały zachęty na rzecz sztuki i dyscyplin artystycznych jako przedmiotów szkolnych i zajęć pozalekcyjnych na wszystkich etapach kształcenia, a także by szkoliły nauczycieli z naciskiem na znaczenie i siłę kultury dla dobrostanu społeczeństwa i ogólnego; w związku z tym apeluje do Komisji, aby wyszła poza „podejście STEM” i w pełni przyjęła w jego miejsce „podejście STEAM” (nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria, sztuka i matematyka); |
| --- | --- |

24.

| 25. | apeluje, aby równolegle do prac nad stałą profesjonalizacją sektora kultury i sektora kreatywnego opracowywać strategie na rzecz wspierania licznych artystów-amatorów w Europie; |
| --- | --- |

25.

| 26. | przypomina, że mobilność transgraniczna pozostaje zasadniczym elementem kariery zawodowej artystów i pracowników sektora kultury, w tym artystów i pracowników sektora kultury, którzy są obywatelami państw trzecich; podkreśla zatem, że ważne jest wzajemne uznawanie i możliwość transgranicznego przenoszenia kompetencji artystycznych oraz kreatywnych umiejętności i kwalifikacji, aby je ułatwiać; przypomina, że instrumenty finansowe wspierające i zwiększające możliwości międzynarodowej mobilności powinny również propagować równowagę między życiem zawodowym a prywatnym artystów i pracowników sektora kultury oraz jak najszerzej stymulować mobilność zrównoważoną środowiskowo i społecznie; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla, że mobilność studentów i młodych specjalistów w sektorze kultury i sektorze kreatywnym jest ważna dla umożliwiania szerszej i bardziej zróżnicowanej edukacji, zapewniania bardziej konkretnych i atrakcyjnych perspektyw kariery oraz oferowania szerokiego i zróżnicowanego zakresu działań kulturalnych; zachęca Komisję i państwa członkowskie, aby w tym celu w większym stopniu umożliwiały mobilność, w tym za pośrednictwem programu Erasmus+ oraz innych inicjatyw europejskich i krajowych; |
| --- | --- |

27.

| 28. | wzywa Komisję, w oparciu o sukces bezpłatnej inicjatywy Interrail dla młodych ludzi „DiscoverEU”, by zbadała możliwości stworzenia działania w ramach programu Erasmus+ dla młodych Europejczyków przewidującego wydawanie bonu podróżnego na zwiedzanie i odkrywanie Dróg św. Jakuba i innych Europejskich Szlaków Kulturowych; |
| --- | --- |

28.

| 29. | przypomina Komisji i państwom członkowskim o zobowiązaniach, którym UE dała wyraz przez ratyfikację Konwencji UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, dotyczących w szczególności wymiany w zakresie mobilności oraz ułatwiania podróży do państw członkowskich zgodnie z zasadą preferencyjnego traktowania artystów oraz innych pracowników i działaczy sektora kultury, a także dóbr i usług kulturalnych z krajów rozwijających się; wzywa Komisję, aby zaproponowała sposoby ułatwiania mobilności pracowników sektora kultury z państw trzecich, zwłaszcza pochodzących z globalnego Południa, za pomocą odpowiednich ram instytucjonalnych i prawnych, w tym ułatwień wizowych; |
| --- | --- |

29.

| 30. | z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie programu mobilności dla sektora kultury Culture Moves Europe z myślą o osobach zawodowo związanych z sektorem kultury i sektorem kreatywnym w ramach programu „Kreatywna Europa”; podkreśla, że pełne wykorzystanie potencjału tego programu zostanie osiągnięte, jeśli wesprze go w przyszłości odpowiedni budżet oraz jeśli uda mu się trafić do szerszej publiczności; żałuje jednak, że nadal istnieją administracyjne, finansowe i językowe przeszkody dla mobilności, oraz apeluje, aby w ramach wspomnianego programu wyeliminowano utrzymujące się bariery strukturalne dla mobilności artystów i pracowników sektora kultury; apeluje o promowanie transgranicznych podejść do kultury i poszukiwanie partnerów do tworzenia dużych europejskich i międzynarodowych koprodukcji kulturalnych i programów rezydencji, aby wspierać mobilność artystów i twórców przez zacieśnianie współpracy między wszystkimi zaangażowanymi podmiotami i wymianę najlepszych praktyk, w tym z krajami nienależącymi do UE; |
| --- | --- |

30.

| 31. | apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby zwiększyły starania o zapewnienie artystom oraz innym pracownikom i działaczom sektora kultury wysokiej jakości informacji dotyczących mobilności i programów wymiany, a także wsparcia materialnego umożliwiającego przezwyciężenie wszelkich rodzajów przeszkód dla mobilności w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, w tym przeszkód administracyjnych, finansowych i językowych, a także przeszkód związanych z niepełnosprawnością; |
| --- | --- |

31.

Wymiar gospodarczy

| 32. | uważa, że osoby pracujące w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, które silnie odczuły wpływ pandemii COVID-19, powinny odnieść korzyści z prawdziwej i ukierunkowanej odbudowy Europy, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że są to sektory skupiające głównie osoby fizyczne oraz mikro- i małe organizacje i przedsiębiorstwa pracujące na podstawie nietypowych schematów zatrudnienia, w niepełnym wymiarze czasu pracy lub umów dotyczących danego projektu, uzyskujące nieregularne dochody i pozbawione długoterminowej przewidywalności finansowej; wzywa państwa członkowskie, aby przeznaczały 2 % budżetu na kulturę, o co kilkakrotnie zwracał się Parlament; |
| --- | --- |

32.

| 33. | z zadowoleniem przyjmuje wsparcie Komisji dla państw członkowskich dotyczące zapewnienia godziwego wynagrodzenia i poprawy warunków społeczno-ekonomicznych dla artystów i twórców w drodze dialogów ogólnych i sektorowych; podkreśla, że – oprócz środków wspierających odbudowę gospodarczą sektora kultury i sektora kreatywnego – wsparcie z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności należy w szczególności wykorzystać na poprawę warunków pracy osób zawodowo związanych z sektorem kultury i sektorem kreatywnym, ich szkolenie oraz podnoszenie i zmianę ich kwalifikacji, aby dotrzymywały tempa trwającym zmianom strukturalnym w tych sektorach; |
| --- | --- |

33.

| 34. | przypomina jednak, że niejednorodność inwestycji publicznych prowadzi do odbudowy gospodarczej różnych prędkości w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, powoduje pogłębione dysproporcje w ekosystemie kulturowym UE, który potrzebuje stabilnej i niezawodnej struktury oraz solidnego i niezawodnego finansowania, oraz ostatecznie zagraża różnorodności kulturowej Europy; podkreśla, że przy odbudowie sektora kultury i sektora kreatywnego należy uwzględnić bieżące wysiłki na rzecz zwiększenia zrównoważonego charakteru i cyfryzacji, a także poprawić warunki pracy i wynagrodzenia pracowników tych sektorów, aby przezwyciężyć problemy strukturalne, które istniały już przed pandemią COVID-19; |
| --- | --- |

34.

| 35. | przypomina Komisji o swoich wielokrotnie powtarzanych apelach o zaproponowanie europejskiego statusu artystów, który wprowadziłby wspólne ramy dla odpowiednich, uczciwych i przejrzystych warunków pracy i minimalnych standardów wspólnych dla wszystkich państw UE, w tym godziwego wynagrodzenia, z pełnym poszanowaniem obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do rynku pracy i polityki kulturalnej, aby poprawić społeczno-ekonomiczne warunki życia i pracy wszystkich osób pracujących w sektorze kultury i sektorze kreatywnym we wszystkich państwach członkowskich, co de facto zagwarantuje prawdziwą kreatywność i wolność wyrazu; oczekuje na publikację odpowiedniego sprawozdania grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji, spodziewaną do połowy 2023 r.; apeluje, aby wkład ze strony odnośnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym partnerów społecznych w sprawach związanych z ochroną socjalną, był należycie uwzględniany z myślą o zapewnieniu odpowiednich działań następczych w tym zakresie; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ponadto zachęca wszystkie państwa członkowskie, aby wdrożyły dyrektywę (UE) 2019/790 w sprawie prawa autorskiego na jednolitym rynku cyfrowym (23), oraz apeluje do tych państw członkowskich, które jeszcze tego nie uczyniły, by transponowały dyrektywę do prawa krajowego, co zagwarantuje autorom i wykonawcom sprawiedliwe, odpowiednie i proporcjonalne wynagrodzenie; wzywa Komisję, aby wspierała wysiłki na rzecz transpozycji i wdrożenia; |
| --- | --- |

36.

| 37. | zauważa z ubolewaniem, że procedury ubiegania się o unijne finansowanie, w tym w ramach programu „Kreatywna Europa”, są często nadal zbyt uciążliwe i niepotrzebnie stwarzają przeszkody dla wszystkich potencjalnych beneficjentów, zwłaszcza dla mikro- i małych organizacji w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, których zdolności administracyjne są ograniczone, oraz że dotyczy to organizacji zarówno w Europie, jak i w państwach trzecich; w związku z tym wzywa Komisję, aby podjęła działania propagujące poszczególne możliwości finansowania oraz by bardziej uprościła te procedury, co umożliwi dostęp do finansowania UE szerszemu gronu różnorodnych organizacji, w tym małym i średnim organizacjom na obszarach znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji; |
| --- | --- |

37.

| 38. | zwraca się do Komisji o wdrożenie zasady wielojęzyczności i różnorodności kulturowej przy upraszczaniu tych procedur, co umożliwi składanie wniosków w dodatkowych językach (począwszy od języków europejskich), aby zapewnić równe szanse organizacjom i osobom prywatnym, które nie dysponują możliwościami lub środkami pozwalającymi na zapewnienie tłumaczenia na język angielski; |
| --- | --- |

38.

| 39. | z zadowoleniem przyjmuje utworzenie „finansowania kaskadowego” jako środka pozwalającego skuteczniej trafiać do wszystkich beneficjentów, zwłaszcza osób fizycznych oraz małych i średnich organizacji; zwraca się do Komisji o poszerzenie zakresu takich rozwiązań we wszystkich programach istotnych dla sektora kultury i sektora kreatywnego; doradza Komisji, aby przy opracowywaniu takich rozwiązań uwzględniła zaangażowanie organizacji pośredniczących, kwestii potencjalnych konfliktów interesów między pośrednikiem a odbiorcami końcowymi, kosztów ogólnych ponoszonych przez pośredników w zakresie logistyki i administrowania dotacjami oraz kryteriów wyboru i końcowej oceny dotacji; |
| --- | --- |

39.

| 40. | apeluje do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie, aby unijne i krajowe polityki i inicjatywy w zakresie kultury były wsparte wystarczającym finansowaniem, łatwiejszym dostępem do kredytów i zdolnościami, szczególnie w okresie poważnych trudności gospodarczych, tak aby wyjść poza podejście oparte na zarządzaniu kryzysowym i przyjąć w jego miejsce długofalową strategię w dziedzinie polityki kulturalnej; |
| --- | --- |

40.

| 41. | przypomina o kluczowym celu Komisji, jakim jest wspieranie rozwoju partnerstw kreatywnych między sektorem kultury i innymi sektorami; |
| --- | --- |

41.

| 42. | zwraca uwagę na skuteczne oddziaływanie inicjatywy Europejskich Stolic Kultury na rozwój miast i regionów w całej UE i w krajach stowarzyszonych; podkreśla, że niezbędne jest dodatkowe finansowanie Europejskich Stolic Kultury, gdyż pandemia COVID-19, a następnie rosnąca inflacja znacznie pogorszyły warunki ramowe realizacji tej inicjatywy; z zadowoleniem przyjmuje przedstawiony przez Komisję Monitor miast kultury i kreatywności, opracowany przez Wspólne Centrum Badawcze, który wnosi wkład w obiektywną ocenę zasobów kulturowych i przyrodniczych regionów i miast na podstawie związku między kulturą a turystyką; zachęca Komisję, aby podjęła działania następcze w związku z projektem politycznym „Kulturalne i twórcze przestrzenie i miasta” w celu propagowania uczestnictwa w kulturze oraz rewitalizacji społecznej i rewitalizacji obszarów miejskich; |
| --- | --- |

42.

| 43. | doradza Komisji i państwom członkowskim, aby korzystały z zaleceń przedstawionych w sprawozdaniu grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji w sprawie zrównoważonej turystyki kulturalnej w celu zapewnienia właściwej równowagi między ochroną i zachowaniem dziedzictwa kulturowego z jednej strony a poprawą dostępu dla zwiedzających i stanu obiektów z drugiej; jednocześnie wzywa państwa członkowskie, aby zachowały czujność w odniesieniu do zagrożeń, jakie dla dziedzictwa kulturowego i ekosystemów naturalnych niesie ze sobą masowa turystyka, oraz podkreśla, że należy znaleźć równowagę między wzrostem i rozwojem sektora turystyki w miastach będących ośrodkami sztuki i turystyki a jakością życia obywateli, którzy tam mieszkają na stałe; |
| --- | --- |

43.

| 44. | dostrzega ważny wkład inicjatywy nowego europejskiego Bauhausu jako inicjatywy kreatywnej oraz między- i transdyscyplinarnej, która zmierza do osiągnięcia celów unijnego Zielonego Nowego Ładu przez połączenie światów nauki, technologii, sztuki i kultury oraz uwzględnianie zrównoważoności środowiskowej we wszystkich politykach UE; przypomina, że inicjatywa ta powinna opierać się na innowacjach na wszystkich szczeblach oraz na aktywnym uczestnictwie i szerokim zaangażowaniu wszystkich osób, w tym osób ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej, i społeczności lokalnych; podkreśla, że nowy plan prac Rady w dziedzinie kultury powinien odzwierciedlać znaczenie nowego europejskiego Bauhausu, w tym jego wymiar zewnętrzny, z jasno określonymi spodziewanymi rezultatami; ponownie wzywa Komisję, aby pilnie przedstawiła wniosek o uznanie nowego europejskiego Bauhausu za nowy, samodzielny i niedawno ustanowiony program unijny w kolejnych WRF; |
| --- | --- |

44.

| 45. | zwraca uwagę na ogromny wkład sztuki i kultury w podnoszenie świadomości na temat kwestii związanych ze środowiskiem, klimatem i zrównoważeniem oraz ich wymiaru społecznego, a także w inspirowanie do pozytywnej zmiany zachowań; przypomina w szczególności, że wiedza tradycyjna, stanowiąca część dziedzictwa kulturowego, ma kluczowe znaczenie dla wzmożenia wysiłków na rzecz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej; w tym celu zachęca Komisję, aby ściślej współpracowała z państwami członkowskimi i społeczeństwem obywatelskim oraz z organizacjami krajowymi i lokalnymi w celu podnoszenia świadomości na ten temat wśród obywateli oraz by zapewniła specjalne finansowanie takich inicjatyw kulturalnych przez synergie z innymi specjalnymi programami, funduszami i politykami UE; |
| --- | --- |

45.

| 46. | zachęca Komisję, ESDZ oraz państwa członkowskie, aby opracowywały programy kulturalne zgodnie z zasadami zrównoważenia środowiskowego i przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu oraz by oceniły środowiskowe oddziaływanie wszystkich finansowanych przez UE projektów w całym ich cyklu życia; zaleca, aby zainteresowane strony i beneficjenci finansowania unijnego poszukiwali najbardziej przyjaznych dla środowiska metod i podejść w projektowaniu, planowaniu i realizacji projektów; |
| --- | --- |

46.

| 47. | z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie grupy roboczej ds. otwartej metody koordynacji pt. „Wzmacnianie odporności dziedzictwa kulturowego na zmianę klimatu – gdzie Europejski Zielony Ład spotyka się z dziedzictwem kulturowym” oraz zachęca Komisję i państwa członkowskie, by aktywnie podejmowały działania następcze w związku z zaleceniami i korzystały z przykładów dobrych praktyk; |
| --- | --- |

47.

| 48. | zauważa, że przy odbudowie dziedzictwa kulturowego i tradycyjnych budynków szczególną uwagę należy zwracać na kwestie zrównoważoności; uznaje potencjał nowego europejskiego Bauhausu dla przyczyniania się do ochrony i odbudowy miast i ich dziedzictwa kulturowego w przypadku klęsk żywiołowych i zagrożeń spowodowanych przez człowieka; podkreśla, że państwa członkowskie powinny nadal wymieniać się – między sobą oraz z państwami trzecimi – najlepszymi praktykami w zakresie ochrony, zachowania i odbudowy dziedzictwa kulturowego, w tym innowacyjnymi środkami poprawiającymi efektywność energetyczną istniejących budynków, przy jednoczesnym zachowaniu ich znaczenia architektonicznego lub charakteru historycznego, ze szczególnym uwzględnieniem autentyczności i jakości końcowego wyniku renowacji, tak aby uniknąć wpływu na integralność fizyczną, spójność architektoniczną, charakter historyczny lub wartość budynków historycznych lub o wartości artystycznej, zgodnie z odpowiednimi krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony oraz z kartą wenecką z 1964 r. na rzecz konserwacji i restauracji zabytków i miejsc zabytkowych; |
| --- | --- |

48.

| 49. | przypomina o art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, stanowiącym, że zadaniem UE jest czuwanie nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy; podkreśla, że utrzymanie wymaganego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego nie stoi w sprzeczności z ochroną dziedzictwa europejskiego; zwraca uwagę, że w opublikowanym w 2022 r. sprawozdaniu na temat zwiększania odporności dziedzictwa kulturowego na zmianę klimatu sporządzonym przez ekspertów z Komisji i państw członkowskich wyraźnie stwierdzono, że kryzysu klimatycznego nie można rozwiązać w sytuacji kryzysu związanego z dziedzictwem kulturowym; wzywa zatem Komisję, aby brała te względy pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o włączeniu substancji wymagających zezwolenia do wykazu w załączniku XIV do rozporządzenia w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), jeżeli substancje te są niezbędne do odtworzenia dziedzictwa kulturowego; zwraca się do Komisji, aby w takich przypadkach starannie oceniała korzyści społeczno-ekonomiczne wynikające ze stosowania takich substancji w stosunku do ryzyka dla zdrowia ludzkiego lub środowiska, tak aby odpowiednio chronić oba interesy; apeluje również, by rozważyła, czy istnieją odpowiednie substancje lub technologie alternatywne, zgodnie z art. 60 i art. 58 ust. 2 (i innymi odpowiednimi artykułami) rozporządzenia REACH; podkreśla, że sektor dziedzictwa kulturowego podjął wzorcowe kroki, jeśli chodzi o wymogi prawne mające chronić rzemieślników i artystów prowadzących działalność zawodową; apeluje o wyłączenia i odstępstwa, w stosownych przypadkach, od wyżej wymienionego rozporządzenia dla sektora kultury i działalności związanej z dziedzictwem kulturowym, aby uniknąć zamknięcia lub delokalizacji wielu zakładów rzemieślniczych oraz wszelkiego negatywnego wpływu na odbudowę, utrzymanie i ochronę rozległego dziedzictwa UE; wzywa instytucje europejskie, aby konsultowały się z sektorem dziedzictwa kulturowego i angażowały go we wszystkie wstępne dyskusje dotyczące zmian regulacyjnych lub legislacyjnych mogących mieć bezpośredni wpływ na ich działalność; |
| --- | --- |

49.

| 50. | wzywa Komisję i ESDZ, aby zacieśniały współpracę z Radą Europy, w tym w odniesieniu do szlaków kulturowych, z myślą o promowaniu podstawowych wartości różnorodności kulturowej, dialogu międzykulturowego i zrównoważonego rozwoju terytorialnego mniej znanych celów podróży, a jednocześnie przy zachowaniu, ochronie i odbudowie dziedzictwa kulturowego i naturalnego tych miejsc; |
| --- | --- |

50.

| 51. | zauważa znaczenie cyfryzacji jako środka zwiększającego korzyści płynące z dziedzictwa kulturowego; kładzie nacisk na wyzwania, jakie narzuca cyfryzacja sektora kultury i sektora kreatywnego, oraz na potrzebę ciągłej refleksji nad modelami biznesowymi w tych sektorach i przekształcaniem ich, a także na potrzebę przekwalifikowania pracowników sektora kultury i sektora kreatywnego; podkreśla, że należy zagwarantować finansowanie zrównoważonej cyfryzacji oraz zachowania i dostępności w internecie treści kulturalnych i kreatywnych oraz europejskiego dziedzictwa kulturowego; przypomina, że należy inwestować w umiejętności cyfrowe dla wszystkich, w tym jako w środek korzystania z kultury; |
| --- | --- |

51.

| 52. | zwraca się do Komisji i państw członkowskich, aby przy podejmowaniu kwestii cyfryzacji dziedzictwa kulturowego zwracały uwagę na zmiany związane z metawersum i chroniły europejskie dziedzictwo kulturowe, gdy jest ono wirtualnie powielane lub w jakikolwiek sposób transponowane do metawersum; |
| --- | --- |

52.

| 53. | odnotowuje w szczególności pozytywny wkład unijnych centrów innowacji cyfrowych oraz laboratoriów innowacji w sektorze kreatywnym, które wspierają potencjał innowacyjny przemysłu europejskiego w dziedzinie cyfrowej i audiowizualnej; |
| --- | --- |

53.

| 54. | z zadowoleniem odnotowuje włączenie do programu „Horyzont Europa” klastra „Kultura, kreatywność i społeczeństwo integracyjne” oraz większą liczbę zaproszeń do składania wniosków dotyczących badań i innowacji w zakresie dziedzictwa kulturowego oraz sektora kultury i sektora kreatywnego, a także uruchomienie nowej wspólnoty wiedzy i innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) poświęconej kulturze i kreatywności; oczekuje na wyniki tych zaproszeń do składania wniosków, w szczególności na wkład, jaki badania i rozwój mogą wnieść w rozwój międzynarodowych stosunków kulturalnych w Europie; |
| --- | --- |

54.

| 55. | dostrzega ogromne znaczenie wartości niematerialnych i prawnych oraz sektorów intensywnie korzystających z własności intelektualnej dla wzrostu gospodarczego UE, a także jej odporności kulturowej i widoczności oraz podkreśla kluczową rolę, jaką własność intelektualna odgrywa już w transformacji cyfrowej Europy; podkreśla potrzebę odpowiedniego wzmocnienia ochrony prawnej tych dóbr i sektorów, tak aby wszyscy twórcy dzieł kultury i utworów mogli korzystać z przysługujących im praw własności intelektualnej; wzywa w związku z tym Komisję do podjęcia wszelkich niezbędnych środków, aby chronić własność intelektualną zdigitalizowanego europejskiego krajobrazu; |
| --- | --- |

55.

| 56. | wyraża ubolewanie z powodu stopniowego zanikania materiałów kulturowych w formie papierowej oraz konsekwencji, jakie ta tendencja ma dla sektora wydawniczego, w szczególności dla małych i średnich wydawnictw i księgarni; |
| --- | --- |

56.

Wymiar zewnętrzny i międzynarodowe stosunki kulturalne

| 57. | uważa, że kultura i dialog międzykulturowy wnoszą kluczowy wkład we wspieranie wzajemnego zrozumienia w społeczeństwie i między różnymi społeczeństwami oraz w przywracanie komunikacji ponad granicami językowymi na arenie międzynarodowej w trudnych kontekstach globalnych, gdyż ukazują wartość różnorodności kulturowej i praw człowieka, ich poszanowanie i wspieranie; podkreśla rolę, jaką UE odgrywa w propagowaniu stałego dialogu na temat polityki kulturalnej między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, oraz wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły w związku z tym odpowiednie finansowanie w celu wzmocnienia międzynarodowego potencjału UE w dziedzinie kultury oraz umożliwienia europejskim sektorom kultury i sektorom kreatywnym, w tym mniejszym organizacjom i artystom, aktywności na arenie międzynarodowej; |
| --- | --- |

57.

| 58. | potępia wykorzystywanie kultury, w tym za pośrednictwem instytucji kulturalnych i edukacyjnych, w szczególności przez autorytarne rządy, które próbują na nowo zdefiniować międzynarodowe zasady i wartości, kwestionując ich powszechność, oraz wywierać wpływ polityczny, naruszając wolność artystyczna i akademicką; |
| --- | --- |

58.

| 59. | podkreśla potencjał międzynarodowych stosunków kulturalnych UE pod względem zwalczania dezinformacji w państwach trzecich oraz ingerencji zewnętrznej w UE, a także wrogiej narracji wobec UE w reżimach nieliberalnych i autorytarnych; wzywa ESDZ do przeanalizowania obecności i wpływu szkodliwych podmiotów państwowych w kontekście europejskich międzynarodowych stosunków kulturalnych, w które zaangażowana jest UE; |
| --- | --- |

59.

| 60. | zwraca uwagę na różnicę między „stosunkami kulturalnymi UE” a „dyplomacją kulturalną UE”, która to różnica dotyczy procesów decyzyjnych, konstrukcji i realizacji programów oraz ogólnej filozofii; podkreśla, że obydwa podejścia mogą współistnieć i uzupełniać się wzajemnie, lecz każde służy innemu celowi; |
| --- | --- |

60.

| 61. | wyraża ubolewanie z powodu braku wyraźnej i spójnej strategii UE na rzecz międzynarodowych stosunków kulturalnych; zdecydowane zachęca Komisję i ESDZ, aby regularnie wymieniały się dobrym praktykami i wyciągniętymi wnioskami oraz by opracowały – we współpracy z klastrami krajowych instytutów kultury UE i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w państwach trzecich – spójne strategie oparte na wspólnej definicji tego, co stanowi międzynarodowe stosunki kulturalne, w tym etapy ich realizacji i dopasowane wytyczne dla działań w ramach stosunków kulturalnych, które powinny zostać wdrożone przez delegatury UE w państwach trzecich i przedstawicielstwa dyplomatyczne państw członkowskich; zaleca, aby strategie te obejmowały inwestycje w widoczność i komunikację strategiczną w zakresie wspólnego dziedzictwa kulturowego UE i jego wkładu w promowanie demokracji i wspólnych wartości; |
| --- | --- |

61.

| 62. | podkreśla, że UE musi zaangażować się w międzynarodowe stosunki kulturalne z wykorzystaniem swoich własnych instrumentów, tak aby wizerunek kulturowy UE na arenie międzynarodowej był większy niż suma jego części, uzupełniając w ten sposób działalność instytucji kulturalnych państw członkowskich za granicą; apeluje, aby UE opracowała własny, niezależny zestaw narzędzi na potrzeby międzynarodowych stosunków kulturalnych i dyplomacji kulturalnej z wykorzystaniem doświadczenia zdobytego przez EUNIC i instytuty kultury państw członkowskich za granicą oraz w partnerstwie z nimi, a także ze społeczeństwem obywatelskim i sektorami kultury państw trzecich; podkreśla, że każdy taki zestaw narzędzi powinien służyć realizacji działań mających na celu zarówno promowanie kultury europejskiej za granicą, jak i zapewnienie sektorowi kultury i sektorowi kreatywnemu w państwach trzecich potencjału technicznego i materialnego służącego budowie zdolności oraz wsparcia finansowego, a zatem powinien być wspierany wystarczającymi zasobami własnymi i funduszami; |
| --- | --- |

62.

| 63. | wzywa Komisję i ESDZ, aby przeprowadziły badanie mające na celu ocenę wykonalności wprowadzenia specjalnego rozdziału dotyczącego międzynarodowych stosunków kulturalnych w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) – „Globalny wymiar Europy” lub wzmocnienia zewnętrznego wymiaru programu „Kreatywna Europa”, w miarę możliwości poprzez utworzenie komponentu poświęconego finansowaniu projektów w ramach międzynarodowych stosunków kulturalnych; wzywa Komisję i ESDZ, aby udostępniły nowe środki finansowe na ten cel z myślą o zagwarantowaniu, że żadne nowe działania nie będą finansowane kosztem istniejących programów; |
| --- | --- |

63.

| 64. | wzywa państwa członkowskie, Komisję i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do podwojenia starań o prezentowanie wspólnego stanowiska UE na forach i w sieciach wielostronnych oraz, w stosownych przypadkach, o spójne wypowiedzi w kwestiach mających wpływ na międzynarodowe stosunki kulturalne; |
| --- | --- |

64.

| 65. | podkreśla, że niezbędne jest pełne uczestnictwo UE w wydarzeniach kulturalnych na całym świecie, zwłaszcza tych o wymiarze globalnym, takich jak wystawy światowe; apeluje, by UE mogła stać się gospodarzem wystawy światowej, która mogłaby mieć miejsce w różnych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

65.

| 66. | z zadowoleniem odnotowuje dotyczące międzynarodowych stosunków kulturalnych zalecenia opublikowane przez zorganizowany dialog Głosy kultury oraz zachęca Komisję, ESDZ i państwa członkowskie do ich należytego uwzględnienia podczas opracowania strategii w zakresie międzynarodowych stosunków kulturalnych; w szczególności wzywa Komisję, ESDZ i państwa członkowskie, aby podczas budowania stosunków kulturalnych z państwami trzecimi stosowały podejście oddolne oparte na kontaktach międzyludzkich oraz by konstruowały i realizowały swoje strategie i programy projektowe w zakresie międzynarodowych stosunków kulturalnych w sposób uwzględniający potrzeby i wymogi krajów partnerskich i społeczności lokalnych, a zarazem traktowały ich jak równoprawnych partnerów; podkreśla, że takie strategie powinny odpowiadać potrzebom oraz konkretnej sytuacji politycznej i społeczno-ekonomicznej każdego kraju partnerskiego lub regionu, nie zaś opierać się na podejściu uniwersalnym; wzywa do odpowiedniego finansowania międzynarodowych stosunków kulturalnych w obecnych programach na rzecz kultury i edukacji, zarówno w ramach programów geograficznych, jak i tematycznych ISWMR; zauważa, że współpraca z organizacjami lokalnymi, w tym z podmiotami międzykulturowymi i międzyreligijnymi, ma zasadnicze znaczenie dla umocnienia stosunków opartych na wspólnych wartościach, takich jak pokój, tolerancja i wzajemne zrozumienie, oraz dla zapewnienia długoterminowo zrównoważonego charakteru projektów finansowanych przez UE; |
| --- | --- |

66.

| 67. | pochwala pracę wykonaną przez instytucje i organizacje sektora kultury państw członkowskich oraz przez klastry sieci EUNIC w państwach trzecich; zachęca do dalszej współpracy między nimi oraz rozwijania ich sieci we współpracy z lokalnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, ze zwróceniem szczególnej uwagi na mniejsze państwa członkowskie oraz państwa członkowskie posiadające ograniczoną widoczność kulturalną za granicą lub jej nieposiadające, a także na ich potrzeby w zakresie reprezentacji kulturalnej; |
| --- | --- |

67.

| 68. | z zadowoleniem przyjmuje fakt, że kilka działów Komisji i ESDZ uczestniczy w przekrojowych pracach dotyczących międzynarodowych stosunków kulturalnych; apeluje do Komisji i ESDZ, aby usprawniły mechanizmy koordynacji między odpowiednimi służbami, w tym przez opracowanie spójniejszych i usprawnionych metod roboczych, co pozwoli maksymalizować efektywność, unikać powielania działań i zapewnić pamięć instytucjonalną; |
| --- | --- |

68.

| 69. | z zadowoleniem przyjmuje utworzenie punktów kontaktowych ds. kultury w delegaturach UE; zachęca delegatury UE, aby zwiększyły ich rolę, rozszerzały ich zdolności oraz włączyły je do swoich zespołów politycznych, nie zaś do zespołów ds. komunikacji i wydarzeń; apeluje o przydzielenie niezbędnych zasobów budżetowych i kadrowych zespołom ds. międzynarodowych stosunków kulturalnych i dyplomacji kulturalnej UE zarówno w siedzibach Komisji i ESDZ, jak i w delegaturach UE, aby ułatwiać i zacieśniać współpracę kulturalną ze wszystkimi właściwymi podmiotami lokalnymi, w tym instytucjami publicznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i środowiskiem akademickim w państwach trzecich; |
| --- | --- |

69.

| 70. | zachęca państwa członkowskie i ESDZ, aby włączały politykę kulturalną, międzynarodowe stosunki kulturalne i dyplomację kulturalną do programu szkoleń wszystkich członków personelu dyplomatycznego, co podniesie wśród dyplomatów świadomość międzynarodowych stosunków kulturalnych jako kluczowej, niezależnej dziedziny w obrębie dyplomacji publicznej, oraz wypracuje odpowiednie kompetencje polityczne i strategiczne w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych i dyplomacji kulturalnej; oczekuje na rezultaty działania nowo otwartej Europejskiej Akademii Dyplomatycznej bazującej na projekcie pilotażowym Parlamentu Europejskiego oraz na publikację w listopadzie studium wykonalności zleconego przez ESDZ; |
| --- | --- |

70.

| 71. | z zadowoleniem przyjmuje pierwsze rezultaty działania przygotowawczego dotyczącego europejskich przestrzeni kultury; podkreśla pozytywne rezultaty innowacyjnych modeli współpracy przyjętych przez partnerów projektowych, opartych na wezwaniu do przedstawiania pomysłów współtworzonych przez lokalne zainteresowane strony w duchu równorzędnego partnerstwa; zwraca się do Komisji i utrzymanie finansowania tego wysoce udanego działania; zachęca podmioty kulturalne w UE i w państwach trzecich do dalszego badania zasad współpracy, takich jak współtworzenie wspólnych dzieł sztuki i międzynarodowych koprodukcji, aby promować wzajemne zrozumienie osób mówiących różnymi językami i żyjących w różnych krajach; |
| --- | --- |

71.

| 72. | podkreśla, że UE może wzmocnić swoje międzynarodowe partnerstwa na rzecz współpracy kulturalnej za pośrednictwem regionów najbardziej oddalonych oraz krajów i terytoriów zamorskich, które znajdują się na rozdrożu geograficznym, kulturowym i językowym na całym świecie; zachęca UE do tworzenia projektów międzynarodowej współpracy kulturalnej obejmujących regiony najbardziej oddalone oraz kraje i terytoria zamorskie, aby sprzyjać integracji regionalnej i tworzyć nowe partnerstwa z krajami partnerskimi; |
| --- | --- |

72.

| 73. | podkreśla, że niezbędne jest zaostrzenie walki przeciwko nielegalnemu handlowi dobrami kultury; z zadowoleniem odnotowuje konsultacje przeprowadzone niedawno przez Komisję w związku z przygotowaniem nowego planu działania, aby zapewnić jasne, kompleksowe i efektywne ramy unijnego wkładu w walkę z nielegalnym handlem dobrami kultury, mające na celu uniemożliwienie działalności przestępczej i ochronę dziedzictwa kulturowego na jednolitym rynku, jako element unijnej strategii walki z przestępczością zorganizowaną; apeluje o zacieśnienie współpracy między UE i państwami trzecimi w dziedzinie zachowania i ochrony dziedzictwa kulturowego i zwalczania nielegalnego handlu dobrami kultury; |
| --- | --- |

73.

| 74. | przypomina, że dziedzictwo archeologiczne i kulturowe stanowi integralną część tożsamości narodów; w związku z tym potępia bezprawne usuwanie dóbr kultury i handel nimi; z zadowoleniem przyjmuje starania podejmowane przez niektóre państwa członkowskie w celu zwrotu dzieł i artefaktów kultury do miejsc pochodzenia w ramach ich zewnętrznej strategii politycznej, a także z myślą o wspieraniu wzajemnego zrozumienia dziedzictwa kulturowego oraz wspieraniu rozwoju autonomicznych polityk kulturalnych w państwach trzecich; wzywa Komisję i ESDZ, aby aktywnie wspierały te państwa członkowskie w prowadzonych przez nie procesach negocjacyjnych z państwami trzecimi w ramach całościowego podejścia oraz by aktywnie wspierały wysiłki wszystkich państw członkowskich dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i historycznego oraz reparacji za nie, zgodnie z deklaracją MONDIACULT z 2022 r.; |
| --- | --- |

74.

| 75. | przypomina, że należy promować kulturę jako czynnik ułatwiający zrównoważony rozwój i oferujący duży potencjał rozwoju społecznego i gospodarczego; apeluje do Komisji, aby ułatwiała podmiotom kulturalnym i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego wnoszenie wkładu w zrównoważony rozwój przez aktywne uczestnictwo w regularnym dialogu, sieciach zawodowych i wielostronnych partnerstwach, a także przez działania w obszarze kultury finansowane przez Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”; wzywa Komisję i ESDZ, aby monitorowały stan realizacji działań w ramach międzynarodowej współpracy kulturalnej oraz wyniki osiągnięte przez ISWMR w tym zakresie, a także by regularnie składały Parlamentowi sprawozdania na ten temat; |
| --- | --- |

75.

| 76. | przypomina, że w ramach celów zrównoważonego rozwoju promowanie i ochrona kultury jest zarówno celem samym w sobie, zapisanym w pkt 4.7, 8.9 i 11.4, jak i kluczowym czynnikiem przyczyniającym się do wdrażania Agendy 2030 ONZ; podkreśla przekrojowy charakter kultury i projektów kulturalnych, który pozwala im wnosić pozytywny wkład w realizację wszystkich celów zrównoważonego rozwoju; zwraca się do Komisji, delegatur UE w państwach trzecich i państw członkowskich, aby nadal badały wzajemne powiązania między kulturą i polityką kulturalną oraz osiągnięcie wszystkich celów zrównoważonego rozwoju, w tym poprzez udział artystów i pracowników sektora kultury w integracyjnym dialogu, sieciach zawodowych, wymianach i partnerstwach z udziałem wielu zainteresowanych stron, a także poprzez wsparcie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego; wzywa Komisję i ESDZ, aby organizowały więcej briefingów oraz wymian poglądów i praktyk w celu zapewnienia należytego wdrożenia tych wspólnych priorytetów; |
| --- | --- |

76.

| 77. | podkreśla potencjał kultury oraz materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego jako wektorów komunikacji, wymiany i pokoju, które propagują pojednanie i zapobieganie konfliktom; w tym kontekście zachęca do ściślejszej współpracy z UNESCO w odniesieniu do ochrony dziedzictwa kulturowego i organizowania misji informacyjnych; |
| --- | --- |

77.

| 78. | wzywa Komisję, aby zdecydowanie potępiła niszczenie dziedzictwa historycznego, artystycznego i kulturowego w niedawnych konfliktach, a także systematyczne i politycznie bądź ideologicznie nakierowane niszczenie dziedzictwa historycznego, artystycznego i kulturowego oraz tępienie tożsamości i kultur suwerennych państw, narodów lub mniejszości, w tym wciąż prowadzoną przez Azerbejdżan politykę wymazywania i negowania armeńskiego dziedzictwa kulturowego w Górskim Karabachu i jego sąsiedztwie oraz celowe niszczenie obiektów kultury w Ukrainie w wyniku niesprowokowanej i nielegalnej rosyjskiej wojny napastniczej; przypomina, że niszczenie dziedzictwa kulturowego może stanowić zbrodnię wojenną i pogwałcenie praw człowieka, i w związku z tym przypomina o obowiązkach ochrony, które wzięły na siebie państwa członkowskie, w tym w odniesieniu do ochrony dziedzictwa kulturowego w następstwie, a także podczas konfliktów zbrojnych; wzywa do włączenia ochrony dziedzictwa kulturowego do misji i operacji w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony UE poprzez zapewnienie pomocy i szkoleń lokalnym partnerom w zakresie wyzwań związanych z bezpieczeństwem, które mają wpływ na dziedzictwo kulturowe; wzywa, aby zastosowano ukierunkowane sankcje wobec osób i podmiotów odpowiedzialnych za niszczenie dziedzictwa kulturowego, wandalizm lub nielegalny handel dziedzictwem kulturowym, co stanowiłoby istotny krok w kierunku osiągnięcia efektu odstraszającego i zapewnienia odpowiedzialności za takie czyny; |
| --- | --- |

78.

| 79. | wzywa Komisję i ESDZ, aby zapewniły partnerom w państwach członkowskich i państwach trzecich pomoc techniczną i materialną służącą podnoszeniu świadomości i rozwijaniu umiejętności i wiedzy niezbędnych do zachowania dziedzictwa kulturowego i zarządzania nim, w tym w ramach współpracy z organizacjami młodzieżowymi i instytucjami edukacyjnymi w państwach trzecich; |
| --- | --- |

79.

| 80. | ostrzega Komisję, ESDZ, delegatury Unii w państwach trzecich i państwa członkowskie, że finansowana przez UE odbudowa zniszczonych wojną obiektów dziedzictwa kulturowego w państwach trzecich nie powinna przynosić korzyści stronom walczącym oskarżanym o naruszenia praw człowieka, legitymizować reżimów autorytarnych ani normalizować stosunków z nimi; |
| --- | --- |

80.

| 81. | apeluje do państw członkowskich o należyte uwzględnienie stanowiska Parlamentu Europejskiego przy przyjmowaniu planu prac w dziedzinie kultury na lata 2023–2026; |
| --- | --- |

81.

o

o o

| 82. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych. |
| --- | --- |

82.

---

(1)  Dz.U. C 388 z 13.11.2020, s. 30.

(2)  Dz.U. C 334 z 19.9.2018, s. 112.

(3)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 24.

(4)  Dz.U. C 125 E z 22.5.2008, s. 223.

(5)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 88.

(6)  Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 15.

(7)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 152.

(8)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0319.

(9)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 2.

(10)  Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 34.

(11)  Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 1.

(12)  Dz.U. L 202 z 8.6.2021, s. 32.

(13)  Dz.U. L 462 z 28.12.2021, s. 1.

(14)  Dz.U. L 437 z 28.12.2020, s. 116.

(15)  Dz.U. L 131 z 20.5.2017, s. 1.

(16)  Dz.U. L 131 z 20.5.2017, s. 1.

(17)  Ernst & Young, „Rebuilding Europe: The cultural and creative economy before and after the COVID-19 crisis” [Odbudowa Europy – ekonomia sektora kultury i sektora kreatywnego przez kryzysem związanym z COVID-19 i po nim], styczeń 2021 r.

(18)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 17 września 2020 r. w sprawie odnowy kultury w Europie (Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 152) i rezolucja Parlamentu Europejskiego z 20 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odnowy kultury w UE (Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 88).

(19)  Fancourt, D. i Finn, S., „What is the evidence on the role of the Arts in improving health and well-being? A scoping review” [Jakie są dowody na rolę sztuki w poprawie stanu zdrowia i dobrostanu? Przegląd zakresu], Biuro Regionalne WHO dla Europy (Health Evidence Network – HEN), sprawozdanie podsumowujące 67, Kopenhaga, 2019.

(20)  British Council i Instytut Goethego, „Cultural Value – Cultural Relations in Societies in Transition: A Literature Review” [Wartość kulturowa – stosunki kulturowe w społeczeństwach w trakcie transformacji. Przegląd literatury] (2018 r.), s. 7.

(21)  Rivera, T., „Distinguishing Cultural Relations From Cultural Diplomacy: The British Council’s Relationship With Her Majesty’s Government” [Odróżniając stosunki kulturalne od dyplomacji kulturalnej: relacje British Council z rządem Jej Królewskiej Mości], Figueroa Press, Los Angeles, 2015 r., s. 9–10.

(22)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 24.

(23)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92).

---

Czwartek, 15 grudnia 2022 r.

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/95 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/95

---

P9_TA(2022)0445

Tłumienie przez rząd chiński pokojowych protestów w Chińskiej Republice Ludowej

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie tłumienia przez rząd chiński pokojowych protestów w Chińskiej Republice Ludowej (2022/2992(RSP))

(2023/C 177/10)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Chin, w szczególności rezolucję z 9 czerwca 2022 r. w sprawie poszanowania praw człowieka w Sinciangu, w tym ujawnionych dokumentów z obozów reedukacyjnych w tym regionie (1), rezolucję z 20 stycznia 2022 r. w sprawie naruszeń podstawowych wolności w Hongkongu (2), rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (3), rezolucję z 20 maja 2021 r. w sprawie chińskich kontrsankcji wobec podmiotów z UE oraz posłów do PE i do parlamentów państw członkowskich (4), rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie represji wobec opozycji demokratycznej w Hongkongu (5), rezolucję z 12 września 2018 r. w sprawie stanu stosunków między UE a Chinami (6) oraz rezolucję z 16 grudnia 2015 r. w sprawie stosunków UE-Chiny (7), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Chin, w szczególności rezolucję z 9 czerwca 2022 r. w sprawie poszanowania praw człowieka w Sinciangu, w tym ujawnionych dokumentów z obozów reedukacyjnych w tym regionie (1), rezolucję z 20 stycznia 2022 r. w sprawie naruszeń podstawowych wolności w Hongkongu (2), rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie nowej strategii UE–Chiny (3), rezolucję z 20 maja 2021 r. w sprawie chińskich kontrsankcji wobec podmiotów z UE oraz posłów do PE i do parlamentów państw członkowskich (4), rezolucję z 21 stycznia 2021 r. w sprawie represji wobec opozycji demokratycznej w Hongkongu (5), rezolucję z 12 września 2018 r. w sprawie stanu stosunków między UE a Chinami (6) oraz rezolucję z 16 grudnia 2015 r. w sprawie stosunków UE-Chiny (7),

| — | uwzględniając szczyt UE–Chiny, który odbył się 1 kwietnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając szczyt UE–Chiny, który odbył się 1 kwietnia 2022 r.,

| — | uwzględniając uwagi końcowe Komitetu Praw Człowieka ONZ w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong Chin i Specjalnego Regionu Administracyjnego Makau Chin dotyczące wdrażania przez nie Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, przyjęte 27 lipca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając uwagi końcowe Komitetu Praw Człowieka ONZ w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong Chin i Specjalnego Regionu Administracyjnego Makau Chin dotyczące wdrażania przez nie Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, przyjęte 27 lipca 2022 r.,

| — | uwzględniając wspólną deklarację chińsko-brytyjską z 1984 r. oraz wspólną deklarację chińsko-portugalską z 1987 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólną deklarację chińsko-brytyjską z 1984 r. oraz wspólną deklarację chińsko-portugalską z 1987 r.,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 12 marca 2019 r. pt. „UE–Chiny – perspektywa strategiczna” (JOIN(2019)0005), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 12 marca 2019 r. pt. „UE–Chiny – perspektywa strategiczna” (JOIN(2019)0005),

| — | uwzględniając Nagrodę im. Sacharowa za 2019 r. przyznaną Ilhamowi Tohtiemu, ujgurskiemu ekonomiście pokojowo walczącemu o prawa mniejszości ujgurskiej w Chinach, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Nagrodę im. Sacharowa za 2019 r. przyznaną Ilhamowi Tohtiemu, ujgurskiemu ekonomiście pokojowo walczącemu o prawa mniejszości ujgurskiej w Chinach,

| — | uwzględniając decyzję Rady UE z 5 grudnia 2022 r. o przedłużeniu obowiązywania środków wprowadzonych na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/1998 z 7 grudnia 2020 r. w sprawie środków ograniczających w związku z poważnymi nadużyciami i naruszeniem praw człowieka (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady UE z 5 grudnia 2022 r. o przedłużeniu obowiązywania środków wprowadzonych na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/1998 z 7 grudnia 2020 r. w sprawie środków ograniczających w związku z poważnymi nadużyciami i naruszeniem praw człowieka (8),

| — | uwzględniając uwagi przewodniczącego Rady Charles’a Michela po spotkaniu z prezydentem Chin Xi Jinpingiem 1 grudnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając uwagi przewodniczącego Rady Charles’a Michela po spotkaniu z prezydentem Chin Xi Jinpingiem 1 grudnia 2022 r.,

| — | uwzględniając komunikat prasowy Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z 2 grudnia 2022 r. zatytułowany „UE–Stany Zjednoczone: konsultacje między zastępczynią sekretarza stanu USA Wendy Sherman a sekretarzem generalnym Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych Stefanem Sannino”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat prasowy Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z 2 grudnia 2022 r. zatytułowany „UE–Stany Zjednoczone: konsultacje między zastępczynią sekretarza stanu USA Wendy Sherman a sekretarzem generalnym Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych Stefanem Sannino”,

| — | uwzględniając 11. dialog strategiczny UE–Chiny z 28 września 2021 r. między wiceprzewodniczącym Komisji / wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepem Borrellem a radcą stanu i ministrem spraw zagranicznych Chin Wangiem Yi, |
| --- | --- |

—

uwzględniając 11. dialog strategiczny UE–Chiny z 28 września 2021 r. między wiceprzewodniczącym Komisji / wysokim przedstawicielem Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepem Borrellem a radcą stanu i ministrem spraw zagranicznych Chin Wangiem Yi,

| — | uwzględniając art. 35 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej, który stanowi, że obywatele Chińskiej Republiki Ludowej korzystają z wolności słowa, prasy, zgromadzeń, zrzeszania się, pochodów i demonstracji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 35 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej, który stanowi, że obywatele Chińskiej Republiki Ludowej korzystają z wolności słowa, prasy, zgromadzeń, zrzeszania się, pochodów i demonstracji,

| — | uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 16 grudnia 1966 r., który Chiny podpisały w 1998 r., lecz którego nigdy nie ratyfikowały, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 16 grudnia 1966 r., który Chiny podpisały w 1998 r., lecz którego nigdy nie ratyfikowały,

| — | uwzględniając plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 oraz Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2020–2024 oraz Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka,

| — | uwzględniając sprawozdanie Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka w sprawie Sinciangu opublikowane 31 sierpnia 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka w sprawie Sinciangu opublikowane 31 sierpnia 2022 r.,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że propagowanie oraz poszanowanie praw człowieka, demokracji i praworządności powinno stanowić centralny element stosunków UE z Chinami, zgodnie z zobowiązaniem UE do ochrony tych wartości w jej działaniach zewnętrznych oraz z zobowiązaniem Chin do przestrzegania ich we własnym rozwoju i we współpracy międzynarodowej; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że propagowanie oraz poszanowanie praw człowieka, demokracji i praworządności powinno stanowić centralny element stosunków UE z Chinami, zgodnie z zobowiązaniem UE do ochrony tych wartości w jej działaniach zewnętrznych oraz z zobowiązaniem Chin do przestrzegania ich we własnym rozwoju i we współpracy międzynarodowej;

| B. | mając na uwadze, że od 2020 r. Chiny prowadzą bardzo rygorystyczną politykę „zero COVID” obejmującą masowe testowanie oraz doraźne i długotrwałe lockdowny, które poważnie ograniczają wolność i prawa obywateli; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że od 2020 r. Chiny prowadzą bardzo rygorystyczną politykę „zero COVID” obejmującą masowe testowanie oraz doraźne i długotrwałe lockdowny, które poważnie ograniczają wolność i prawa obywateli;

| C. | mając na uwadze, że te poważne ograniczenia doprowadziły do częstych i przedłużających się lockdownów, wymogów masowego i systematycznego testowania oraz kwarantanny, a także nieproporcjonalnych i poważnych ograniczeń swobody przemieszczania się w obrębie Chin; mając na uwadze, że ograniczenia te doprowadziły również do niedoboru podstawowych towarów, w tym żywności, do ograniczonego dostępu do opieki zdrowotnej oraz do wzrostu bezrobocia młodzieży w Chińskiej Republice Ludowej; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że te poważne ograniczenia doprowadziły do częstych i przedłużających się lockdownów, wymogów masowego i systematycznego testowania oraz kwarantanny, a także nieproporcjonalnych i poważnych ograniczeń swobody przemieszczania się w obrębie Chin; mając na uwadze, że ograniczenia te doprowadziły również do niedoboru podstawowych towarów, w tym żywności, do ograniczonego dostępu do opieki zdrowotnej oraz do wzrostu bezrobocia młodzieży w Chińskiej Republice Ludowej;

| D. | mając na uwadze, że – w dniach i tygodniach poprzedzających wybuch powszechnych protestów – w niektórych fabrykach, takich jak fabryki Foxconn, doszło do dużych napięć, a wielu pracowników uciekło, aby uniknąć radykalnych i całkowitych lockdownów w fabrykach po pojawieniu się ognisk COVID-19 w zakładach produkcyjnych oraz zaprotestować przeciwko powtarzającemu się niewypłacaniu premii podczas lockdownów; mając na uwadze, że protesty przybrały gwałtowny obrót, a na nagraniach wideo w mediach społecznościowych widać było pracowników bitych przez policję; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że – w dniach i tygodniach poprzedzających wybuch powszechnych protestów – w niektórych fabrykach, takich jak fabryki Foxconn, doszło do dużych napięć, a wielu pracowników uciekło, aby uniknąć radykalnych i całkowitych lockdownów w fabrykach po pojawieniu się ognisk COVID-19 w zakładach produkcyjnych oraz zaprotestować przeciwko powtarzającemu się niewypłacaniu premii podczas lockdownów; mając na uwadze, że protesty przybrały gwałtowny obrót, a na nagraniach wideo w mediach społecznościowych widać było pracowników bitych przez policję;

| E. | mając na uwadze, że ze względu na ścisłe egzekwowanie lockdownów dochodziło do odgradzania całych budynków, w tym wyjść ewakuacyjnych; mając na uwadze, że 24 listopada 2022 r. w budynku mieszkalnym w Urumczi w Sinciangu – mieście objętym ciągłym lockdownem od ponad 100 dni – wybuchł pożar, który pochłonął życie co najmniej 10 osób; mając na uwadze, że źródła lokalne i liczne posty w mediach społecznościowych sugerują, że liczba ofiar śmiertelnych była znacznie wyższa (9) i wyniosła do 40 osób; mając na uwadze, że mieszkańcy tego budynku byli rzekomo zamknięci w mieszkaniach, a strażacy przyjechali z opóźnieniem, prawdopodobnie z powodu ograniczeń nałożonych w ramach polityki „zero COVID”; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że ze względu na ścisłe egzekwowanie lockdownów dochodziło do odgradzania całych budynków, w tym wyjść ewakuacyjnych; mając na uwadze, że 24 listopada 2022 r. w budynku mieszkalnym w Urumczi w Sinciangu – mieście objętym ciągłym lockdownem od ponad 100 dni – wybuchł pożar, który pochłonął życie co najmniej 10 osób; mając na uwadze, że źródła lokalne i liczne posty w mediach społecznościowych sugerują, że liczba ofiar śmiertelnych była znacznie wyższa (9) i wyniosła do 40 osób; mając na uwadze, że mieszkańcy tego budynku byli rzekomo zamknięci w mieszkaniach, a strażacy przyjechali z opóźnieniem, prawdopodobnie z powodu ograniczeń nałożonych w ramach polityki „zero COVID”;

| F. | mając na uwadze, że 26 listopada 2022 r., po raz pierwszy od protestów na placu Tiananmen w 1989 r., ludzie wyszli na ulice w Pekinie, Szanghaju i innych dużych chińskich miastach i gminach oraz – według doniesień – na ponad 100 uniwersytetach, aby zaprotestować przeciwko chińskiej polityce „zero COVID” i potępić autorytarne rządy Komunistycznej Partii Chin; mając na uwadze, że symbolem gniewu demonstrantów wobec tłumienia wolności słowa szybko stała się czysta kartka papieru; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że 26 listopada 2022 r., po raz pierwszy od protestów na placu Tiananmen w 1989 r., ludzie wyszli na ulice w Pekinie, Szanghaju i innych dużych chińskich miastach i gminach oraz – według doniesień – na ponad 100 uniwersytetach, aby zaprotestować przeciwko chińskiej polityce „zero COVID” i potępić autorytarne rządy Komunistycznej Partii Chin; mając na uwadze, że symbolem gniewu demonstrantów wobec tłumienia wolności słowa szybko stała się czysta kartka papieru;

| G. | mając na uwadze, że policja, początkowo powściągliwa, szybko zaczęła rozpędzać tłum i dokonywać licznych aresztowań w kilku miastach; mając na uwadze, że na przykład w Szanghaju policja posłużyła się gazem pieprzowym, aby rozpędzić około 300 zebranych demonstrantów; mając na uwadze, że na chińskich platformach mediów społecznościowych natychmiast usuwano posty dotyczące protestu, aby stłumić krytykę; mając na uwadze, że jak dotąd chińskie media państwowe po prostu unikają relacjonowania protestów; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że policja, początkowo powściągliwa, szybko zaczęła rozpędzać tłum i dokonywać licznych aresztowań w kilku miastach; mając na uwadze, że na przykład w Szanghaju policja posłużyła się gazem pieprzowym, aby rozpędzić około 300 zebranych demonstrantów; mając na uwadze, że na chińskich platformach mediów społecznościowych natychmiast usuwano posty dotyczące protestu, aby stłumić krytykę; mając na uwadze, że jak dotąd chińskie media państwowe po prostu unikają relacjonowania protestów;

| H. | mając na uwadze, że niektórzy demonstranci wzywają prezydenta Xi Jinpinga do ustąpienia, co stanowi bezprecedensowe wyzwanie dla obecnych przywódców kraju; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że niektórzy demonstranci wzywają prezydenta Xi Jinpinga do ustąpienia, co stanowi bezprecedensowe wyzwanie dla obecnych przywódców kraju;

| I. | mając na uwadze, że wiodącą rolę w tych protestach odgrywają kobiety; mając na uwadze, że w ostatnich latach w Chinach nastąpił regres praw kobiet; mając na uwadze, że według badań lockdowny zwiększają ryzyko przemocy domowej ze względu na płeć; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że wiodącą rolę w tych protestach odgrywają kobiety; mając na uwadze, że w ostatnich latach w Chinach nastąpił regres praw kobiet; mając na uwadze, że według badań lockdowny zwiększają ryzyko przemocy domowej ze względu na płeć;

| J. | mając na uwadze doniesienia o dużej obecności policji i interwencjach prowadzących do licznych aresztowań uczestników pokojowych protestów; mając na uwadze, że według różnych organizacji praw człowieka władze ingerowały również w prawo demonstrantów do reprezentacji prawnej, a niektórych prawników władze lokalne ostrzegały przed przyjmowaniem spraw; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze doniesienia o dużej obecności policji i interwencjach prowadzących do licznych aresztowań uczestników pokojowych protestów; mając na uwadze, że według różnych organizacji praw człowieka władze ingerowały również w prawo demonstrantów do reprezentacji prawnej, a niektórych prawników władze lokalne ostrzegały przed przyjmowaniem spraw;

| K. | mając na uwadze, że art. 35 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej stanowi, że „obywatele Chińskiej Republiki Ludowej korzystają z wolności słowa, prasy, zgromadzeń, zrzeszania się, pochodów i demonstracji”, mając na uwadze, że wolności zapisane w tym artykule są stale naruszane; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że art. 35 konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej stanowi, że „obywatele Chińskiej Republiki Ludowej korzystają z wolności słowa, prasy, zgromadzeń, zrzeszania się, pochodów i demonstracji”, mając na uwadze, że wolności zapisane w tym artykule są stale naruszane;

| L. | mając na uwadze, że od czasu objęcia władzy przez prezydenta Xi Jinpinga w marcu 2013 r. sytuacja w zakresie praw człowieka w Chinach dramatycznie się pogorszyła; mając na uwadze, że rząd chiński nasilił wrogość wobec praw człowieka i praworządności; mając na uwadze, że rozszerzono nielegalną masową inwigilację i monitorowanie obywateli Chin; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że od czasu objęcia władzy przez prezydenta Xi Jinpinga w marcu 2013 r. sytuacja w zakresie praw człowieka w Chinach dramatycznie się pogorszyła; mając na uwadze, że rząd chiński nasilił wrogość wobec praw człowieka i praworządności; mając na uwadze, że rozszerzono nielegalną masową inwigilację i monitorowanie obywateli Chin;

| M. | mając na uwadze, że w ostatnich latach władze chińskie zaostrzyły cenzurę internetu, w szczególności od wybuchu pandemii COVID-19; mając na uwadze, że chińskie władze i policja, uzyskawszy potężne oprogramowanie i technologię rozpoznawania twarzy, stworzyły jeden z najbardziej zaawansowanych na świecie systemów inwigilacji, który umożliwia im znaczne ograniczanie na powszechną skalę podstawowych wolności, a nawet masowe naruszanie praw człowieka; mając na uwadze, że można się obawiać, iż ze względu na te technologie masowej inwigilacji i rozpoznawania twarzy aparat bezpieczeństwa będzie ścigać demonstrantów w późniejszym czasie; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że w ostatnich latach władze chińskie zaostrzyły cenzurę internetu, w szczególności od wybuchu pandemii COVID-19; mając na uwadze, że chińskie władze i policja, uzyskawszy potężne oprogramowanie i technologię rozpoznawania twarzy, stworzyły jeden z najbardziej zaawansowanych na świecie systemów inwigilacji, który umożliwia im znaczne ograniczanie na powszechną skalę podstawowych wolności, a nawet masowe naruszanie praw człowieka; mając na uwadze, że można się obawiać, iż ze względu na te technologie masowej inwigilacji i rozpoznawania twarzy aparat bezpieczeństwa będzie ścigać demonstrantów w późniejszym czasie;

| N. | mając na uwadze, że według ostatnich doniesień władze chińskie zastosowały w związku z niedawnym wybuchem protestów najwyższy poziom „reakcji nadzwyczajnej”, jeśli chodzi o cenzurę mediów; mając na uwadze, że platformy mediów społecznościowych odgrywają aktywną i zasadniczą rolę w rozpowszechnianiu treści w całym kraju; mając na uwadze, że siły bezpieczeństwa zatrzymują również obywateli na ulicy, kontrolują ich urządzenia elektroniczne i zmuszają do usunięcia niektórych aplikacji, treści i zdjęć związanych z protestami; mając na uwadze, że po wybuchu protestów władze chińskie natychmiast zaczęły śledzić na masową skalę komunikatory internetowe, dane z mediów społecznościowych i z telefonów komórkowych, uznane za podejrzane, a także korzystanie z prywatnych sieci wirtualnych, aby identyfikować, zastraszać i nękać osoby, które jakoby organizują protesty i w nich uczestniczą; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że według ostatnich doniesień władze chińskie zastosowały w związku z niedawnym wybuchem protestów najwyższy poziom „reakcji nadzwyczajnej”, jeśli chodzi o cenzurę mediów; mając na uwadze, że platformy mediów społecznościowych odgrywają aktywną i zasadniczą rolę w rozpowszechnianiu treści w całym kraju; mając na uwadze, że siły bezpieczeństwa zatrzymują również obywateli na ulicy, kontrolują ich urządzenia elektroniczne i zmuszają do usunięcia niektórych aplikacji, treści i zdjęć związanych z protestami; mając na uwadze, że po wybuchu protestów władze chińskie natychmiast zaczęły śledzić na masową skalę komunikatory internetowe, dane z mediów społecznościowych i z telefonów komórkowych, uznane za podejrzane, a także korzystanie z prywatnych sieci wirtualnych, aby identyfikować, zastraszać i nękać osoby, które jakoby organizują protesty i w nich uczestniczą;

| O. | mając na uwadze, że w ostatnich latach władze chińskie rozwiązały grupy społeczeństwa obywatelskiego i uwięziły wielu niezależnych działaczy, co bardzo utrudnia prowadzenie protestów na dużą skalę; mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach dochodziło do sporadycznych protestów w reakcji na politykę COVID-19, trudności gospodarcze, cenzurę i rozszerzanie władzy prezydenta Xi, organizowanych w Chinach oraz przez obywateli Chin za granicą; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że w ostatnich latach władze chińskie rozwiązały grupy społeczeństwa obywatelskiego i uwięziły wielu niezależnych działaczy, co bardzo utrudnia prowadzenie protestów na dużą skalę; mając na uwadze, że w ostatnich miesiącach dochodziło do sporadycznych protestów w reakcji na politykę COVID-19, trudności gospodarcze, cenzurę i rozszerzanie władzy prezydenta Xi, organizowanych w Chinach oraz przez obywateli Chin za granicą;

| P. | mając na uwadze, że Chiny stosują represje i inwigilację za granicą za pomocą różnych działań, począwszy od szpiegostwa, cyberataków, ataków fizycznych i wydawania czerwonych not za pośrednictwem Interpolu po „zagraniczne posterunki policji” na terytorium UE; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że Chiny stosują represje i inwigilację za granicą za pomocą różnych działań, począwszy od szpiegostwa, cyberataków, ataków fizycznych i wydawania czerwonych not za pośrednictwem Interpolu po „zagraniczne posterunki policji” na terytorium UE;

| Q. | mając na uwadze, że w ramach akcji koordynowanej na szczeblu krajowym, aby uniemożliwić studentom dalszy udział w organizowanych protestach, odesłano ich z uniwersytetów do domu miesiąc wcześniej; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że w ramach akcji koordynowanej na szczeblu krajowym, aby uniemożliwić studentom dalszy udział w organizowanych protestach, odesłano ich z uniwersytetów do domu miesiąc wcześniej;

| R. | mając na uwadze, że niektórzy chińscy dyplomaci dopuszczają się przemocy i gróźb wobec chińskich studentów i przeciwników za granicą, domagając się, aby „przeciwstawiali się zniekształcaniu i dyskredytowaniu chińskiej polityki zapobiegania epidemii i jej kontroli”; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że niektórzy chińscy dyplomaci dopuszczają się przemocy i gróźb wobec chińskich studentów i przeciwników za granicą, domagając się, aby „przeciwstawiali się zniekształcaniu i dyskredytowaniu chińskiej polityki zapobiegania epidemii i jej kontroli”;

| S. | mając na uwadze, że Chiny systematycznie prześladują ludność ujgurską i inne mniejszości etniczne, obrońców praw człowieka, działaczy społecznych, grupy religijne, dziennikarzy i osoby protestujące przeciwko niesprawiedliwości, a także coraz bardziej nasilają represje wobec wszystkich głosów wyrażających sprzeciw i głosów opozycji; mając na uwadze, że ofiary śmiertelne w pożarze w Urumczi to kolejna tragedia zwiększająca bilans okrutnych naruszeń praw człowieka, które mają miejsce w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że Chiny systematycznie prześladują ludność ujgurską i inne mniejszości etniczne, obrońców praw człowieka, działaczy społecznych, grupy religijne, dziennikarzy i osoby protestujące przeciwko niesprawiedliwości, a także coraz bardziej nasilają represje wobec wszystkich głosów wyrażających sprzeciw i głosów opozycji; mając na uwadze, że ofiary śmiertelne w pożarze w Urumczi to kolejna tragedia zwiększająca bilans okrutnych naruszeń praw człowieka, które mają miejsce w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur;

| 1. | zdecydowanie potępia reakcję rządu chińskiego na pokojowe protesty i prześladowanie pokojowych demonstrantów w Chińskiej Republice Ludowej; składa kondolencje ofiarom pożaru w Urumczi i ich rodzinom i solidaryzuje się z nimi; wzywa rząd chiński, aby zachował przejrzystość co do liczby ofiar i okoliczności, w jakich zmarły; apeluje o szybkie, skuteczne i dokładne zbadanie okoliczności pożaru w Urumczi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wyraża solidarność z narodem chińskim w jego walce o podstawowe wolności; potępia prześladowanie pokojowych demonstrantów; wzywa wszystkie siły policyjne, aby reagowały zgodnie z międzynarodowymi standardami, w tym z oenzetowskimi Podstawowymi zasadami w sprawie stosowania przymusu i broni palnej przez służby wymiaru sprawiedliwości; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wyraża poważne zaniepokojenie naruszeniami praw człowieka w Chinach, w tym w kontekście polityki „zero COVID”; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zauważa, że wszystkie ofiary pożaru w Urumczi to Ujgurzy (10), co pogłębia cierpienie tej grupy etnicznej, która pada ofiarą systematycznych okrutnych naruszeń praw człowieka popełnianych w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, uznanych przez Parlament Europejski za zbrodnię przeciwko ludzkości i poważne ryzyko ludobójstwa (11); |
| --- | --- |

4.

| 5. | w najmocniejszych słowach potępia poważne ograniczanie wolności wypowiedzi, wolności zgromadzeń oraz wolności prasy i mediów społecznościowych w Chinach; wzywa rząd chiński, aby zapewnił wolność wypowiedzi, zrzeszania się, zgromadzeń, prasy i mediów, zgodnie z chińską konstytucją i międzynarodowym prawem praw człowieka; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zdecydowanie potępia brutalną napaść na zagranicznego dziennikarza relacjonującego te protesty i zatrzymanie go; przypomina, że wolność prasy jest podstawową zasadą i niezbędnym filarem każdej demokracji; wzywa Chiny, aby zgodnie z prawem chińskim zapewniły wszystkim dziennikarzom możliwość swobodnego wykonywania pracy, bez przeszkód lub strachu przed represjami; podkreśla, że należy zapewnić wolność prasy i mediów; wzywa władze chińskie, aby zaprzestały ingerencji, nękania i zastraszania prawników i przedstawicieli zawodów prawniczych, obrońców praw człowieka i innych osób, które otwarcie wyrażają troskę o demonstrantów lub bronią prawa do pokojowych protestów; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa Chiny, aby natychmiast zaprzestały represji i zastraszania pokojowych demonstrantów oraz aby zagwarantowały wszystkim podstawowe prawa; wzywa władze chińskie do natychmiastowego uwolnienia wszystkich bezpodstawnie zatrzymanych protestujących; żąda, aby wszystkie ostatnio zgromadzone dane o pokojowych manifestantach zostały usunięte i nie były wykorzystywane w żadnych przyszłych sprawach; domaga się, aby członkowie rodzin wszystkich osób pozbawionych wolności zostali powiadomieni o miejscu ich pobytu oraz o stawianych im zarzutach; |
| --- | --- |

7.

| 8. | dostrzega wyzwanie, jakim jest opracowanie polityki w zakresie COVID-19 z zachowaniem właściwej równowagi między ochroną zdrowia publicznego a ochroną praw i wolności; przypomina o znaczeniu proporcjonalności; zauważa niedawne zniesienie niektórych najbardziej uciążliwych ograniczeń związanych z COVID-19 w Chinach; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zwraca uwagę na fakt, że ruch protestacyjny zjednoczył ludzi z bardzo różnych środowisk i ogarnął cały kraj; podkreśla niezwykły fakt, że wyrażono solidarność międzyetniczną z ofiarami pożaru w Sinciangu, ponieważ wcześniej ludność Han w Chinach nie reagowała znacząco na straszny los Ujgurów w ciągu ostatnich sześciu lat; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa władze chińskie i lokalne do zaprzestania represji wobec Ujgurów i przypomina, że Ujgurowie w tym regionie są poddawani intensywnej inwigilacji, pracy przymusowej, przymusowej sterylizacji i środkom zapobiegania urodzeniom, wśród innych naruszeń praw, które są równoznaczne ze zbrodniami przeciwko ludzkości i stanowią poważne ryzyko ludobójstwa; w związku z tym przyjmuje z zadowoleniem wniosek Komisji dotyczący zakazu wprowadzania na rynek UE produktów wytworzonych z wykorzystaniem pracy przymusowej; |
| --- | --- |

10.

| 11. | stanowczo potępia szerokie stosowanie masowej inwigilacji oraz obecną cenzurę sieci społecznościowych; wzywa władze chińskie, aby położyły kres tym naruszeniom podstawowych praw do prywatności i wolności słowa oraz manipulowaniu informacjami w sieciach społecznościowych; |
| --- | --- |

11.

| 12. | potępia fakt, że chińskie przedsiębiorstwa technologiczne TikTok i Tencent współpracują z rządem chińskim w celu gromadzenia dowodów pozwalających ustalić tożsamość demonstrantów, aby umożliwić ich aresztowanie, i cenzurują internet; wzywa europejskie fundusze emerytalne do wyzbycia się udziałów chińskich przedsiębiorstw, które naruszają prawa człowieka; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wyraża głębokie zaniepokojenie postępowaniem firmy Apple Inc. w Chinach podczas protestów, ponieważ de facto współpracowała ona z Komunistyczną Partią Chin w powstrzymaniu rozpowszechniania nagrań pokojowych protestów przeciw lockdownom, wyłączając funkcję AirDrop na swoich urządzeniach w Chinach; zauważa, że dzięki tej funkcji demonstranci mogli dzielić się nagraniami i organizować protesty bez korzystania z Wi-Fi, które jest stale nadzorowane i kontrolowane przez Komunistyczną Partię Chin; podkreśla, że fakt, iż przedsiębiorstwa mogą stać się zakładnikami Komunistycznej Partii Chin i umożliwiać bezwzględne łamanie praw człowieka, powinien być sygnałem alarmowym dla rządów zachodnich, aby zaproponowały przepisy, które zachęciłyby przedsiębiorstwa zachodnie do podwojenia wysiłków na rzecz przekierowania produkcji z Chin; |
| --- | --- |

13.

| 14. | ponownie wyraża swoje zaniepokojenie faktem, że podczas wizyty Wysokiej Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka Michelle Bachelet w Chinach władze chińskie nie pozwoliły jej na pełny dostęp do niezależnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka; ponawia wezwanie do władz chińskich, aby umożliwiły równie swobodny, znaczący i nieograniczony dostęp niezależnym dziennikarzom, obserwatorom międzynarodowym i organom śledczym, w tym w szczególności mandatariuszom w ramach specjalnych procedur Rady Praw Człowieka ONZ i specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka; popiera apel 50 ekspertów ONZ ds. praw człowieka o ustanowienie specjalnego mandatu w Radzie Praw Człowieka ONZ w celu monitorowania i składania sprawozdań na temat sytuacji w zakresie praw człowieka w Chinach; wzywa UE i jej państwa członkowskie do kontynuowania współpracy z partnerami o podobnych poglądach w celu ustanowienia mechanizmu dochodzeniowego w Radzie Praw Człowieka ONZ, który będzie monitorował i oceniał poważne naruszenia praw człowieka w Chinach oraz o nich publicznie informował; |
| --- | --- |

14.

| 15. | nalega na UE i państwa członkowskie, aby zapewniły ochronę i wsparcie działaczom na rzecz praw człowieka i demokracji w Chinach, w szczególności poprzez dotarcie do władz lokalnych i krajowych oraz pełne zastosowanie Wytycznych UE w sprawie obrońców praw człowieka i innych stosownych polityk UE, w tym nowego planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji; przyjmuje z zadowoleniem kontynuację nawiązanego dwustronnego dialogu UE-USA na temat Chin, a w szczególności stwierdzenie, że „Stany Zjednoczone i Unia Europejska nigdy nie były bardziej zgodne co do naszych perspektyw strategicznych”; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wzywa UE i inne organizacje międzynarodowe do monitorowania i oceny, w jakim stopniu reakcje Chin na te protesty są zgodne z międzynarodowymi standardami praw człowieka i zobowiązaniami wynikającymi z międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka; podkreśla, jak ważne jest, by delegatura UE w Pekinie nadal monitorowała zatrzymania pokojowych demonstrantów oraz wszelkie procesy osób ściganych za korzystanie z prawa do wolności pokojowych zgromadzeń i wypowiedzi, stosując w pełni Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka oraz inne odpowiednie polityki UE; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa wiceprzewodniczącego Komisji / wysokiego przedstawiciela Josepa Borrella do podjęcia konkretnych działań w następstwie niedawnych rozmów na forum Rady Europejskiej poprzez intensyfikację dyskusji na szczeblu ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich; wzywa ESDZ i Komisję do rozpoczęcia stałej dyskusji na temat Chin w ramach Grupy Roboczej ds. Azji i Oceanii; z zadowoleniem przyjmuje decyzję o przedłużeniu sankcji w odpowiedzi na łamanie praw człowieka w Sinciangu do 8 grudnia 2023 r.; ponawia apel o dodatkowe sankcje UE wobec chińskich urzędników i podmiotów odpowiedzialnych za zbrodnie przeciwko ludzkości; zachęca władze państw członkowskich UE do rozważenia możliwości ścigania chińskich urzędników uznanych za odpowiedzialnych za zbrodnie przeciwko ludzkości w oparciu o zasadę jurysdykcji uniwersalnej; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wyraża głębokie zaniepokojenie ostatnimi doniesieniami o obecności chińskich zagranicznych posterunków policji w wielu państwach członkowskich UE i na całym świecie; wzywa Komisję, Radę i krajowe organy ścigania do zapewnienia w trybie pilnym dobrej koordynacji, aby rzucić światło na te praktyki, podjąć odpowiednie działania i zamknąć wszystkie chińskie zagraniczne posterunki policji; wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby we współpracy z partnerami o podobnych poglądach zidentyfikowały i zlikwidowały wszelkie drogi ułatwiające Chinom prowadzenie kampanii ponadnarodowych represji, w szczególności wobec członków ich diaspory; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa państwa członkowskie do zakończenia wszelkich umów o ekstradycji z Chinami i Hongkongiem; ponadto nalega na państwa członkowskie, aby zachowały ostrożność przy współpracy na międzynarodowych forach egzekwowania prawa, takich jak Interpol i Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości; wzywa ponadto państwa członkowskie do właściwego zapewnienia bezpieczeństwa chińskim uchodźcom podlegającym ich jurysdykcji, aby uniknąć ich schwytania, „przekonania do powrotu” lub zwabienia do kraju spoza UE, z którego mogliby zostać łatwo odesłani do Chin; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wzywa wszystkich członków społeczności międzynarodowej i wszystkie zainteresowane strony do zajęcia się kwestią wolności słowa w kontaktach z Chińską Republiką Ludową; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel poruszył kwestię protestów w rozmowie z Xi Jinpingiem; wzywa do bezwarunkowej gotowości do wznowienia dialogu UE-Chiny dotyczącego praw człowieka, który nie odbywa się od ponad trzech lat; stwierdza również, że wszyscy przywódcy europejscy powinni jasno zakomunikować władzom chińskim determinację UE do reagowania na eskalację represji wobec protestujących poprzez podnoszenie tej kwestii na forum organizacji międzynarodowych i ewentualne nałożenie dodatkowych sankcji, jeśli będzie to konieczne; |
| --- | --- |

20.

| 21. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Praw Człowieka, rządowi i parlamentowi Chińskiej Republiki Ludowej oraz wszystkim ambasadorom Chińskiej Republiki Ludowej w państwach członkowskich UE. |
| --- | --- |

21.

---

(1)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0237.

(2)  Dz.U. C 336 z 2.9.2022, s. 2.

(3)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 40.

(4)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 170.

(5)  Dz.U. C 456 z 10.11.2021, s. 242.

(6)  Dz.U. C 433 z 23.12.2019, s. 103.

(7)  Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 92.

(8)  Dz.U. L 410 I z 7.12.2020, s. 1.

(9)  https://edition.cnn.com/2022/12/01/china/china-protests-urumqi-fire-deaths-covid-dst-intl-hnk/index.html.

(10)  https://www.rfa.org/english/news/uyghur/urumqi-fire-12022022172846.html.

(11)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0237.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/101 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/101

---

P9_TA(2022)0446

Tłumienie pokojowych demonstracji przez juntę wojskową w Czadzie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie tłumienia pokojowych demonstracji przez juntę wojskową w Czadzie (2022/2993(RSP))

(2023/C 177/11)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje rezolucje z 20 maja 2021 r. w sprawie sytuacji w Czadzie (1) oraz z 16 września 2020 r. w sprawie współpracy UE–Afryka w dziedzinie bezpieczeństwa w regionie Sahelu, Afryce Zachodniej i Rogu Afryki (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje rezolucje z 20 maja 2021 r. w sprawie sytuacji w Czadzie (1) oraz z 16 września 2020 r. w sprawie współpracy UE–Afryka w dziedzinie bezpieczeństwa w regionie Sahelu, Afryce Zachodniej i Rogu Afryki (2),

| — | uwzględniając oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa wydane 20 kwietnia 2021 r. w związku ze śmiercią prezydenta Idrissa Déby’ego Itno, |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa wydane 20 kwietnia 2021 r. w związku ze śmiercią prezydenta Idrissa Déby’ego Itno,

| — | uwzględniając oświadczenie delegatury Unii Europejskiej w Czadzie z 19 października 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie delegatury Unii Europejskiej w Czadzie z 19 października 2022 r.,

| — | uwzględniając oświadczenie rzecznika Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych z 20 kwietnia 2021 r. w sprawie Czadu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie rzecznika Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych z 20 kwietnia 2021 r. w sprawie Czadu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej z misji informacyjnej w Czadzie, która odbyła się w dniach 29 kwietnia – 6 maja 2021 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej z misji informacyjnej w Czadzie, która odbyła się w dniach 29 kwietnia – 6 maja 2021 r.,

| — | uwzględniając wielonarodowe wspólne siły interwencyjne (MNJTF) do walki z Boko Haram, umocowane przez Radę Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej i wspierane przez unijny Instrument na rzecz Pokoju w Afryce, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wielonarodowe wspólne siły interwencyjne (MNJTF) do walki z Boko Haram, umocowane przez Radę Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej i wspierane przez unijny Instrument na rzecz Pokoju w Afryce,

| — | uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2359 (2017) w sprawie rozmieszczenia połączonych sił Grupy Pięciu na rzecz Sahelu (FC-G5S), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2359 (2017) w sprawie rozmieszczenia połączonych sił Grupy Pięciu na rzecz Sahelu (FC-G5S),

| — | uwzględniając wspólną deklarację członków Rady Europejskiej i państw Grupy Pięciu na rzecz Sahelu z 28 kwietnia 2020 r. w sprawie bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju Sahelu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólną deklarację członków Rady Europejskiej i państw Grupy Pięciu na rzecz Sahelu z 28 kwietnia 2020 r. w sprawie bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju Sahelu,

| — | uwzględniając konkluzje Rady z 16 kwietnia 2021 r. w sprawie zintegrowanej strategii Unii Europejskiej w regionie Sahelu, w których potwierdzono znaczenie solidnego i długoterminowego partnerstwa między UE a Sahelem, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady z 16 kwietnia 2021 r. w sprawie zintegrowanej strategii Unii Europejskiej w regionie Sahelu, w których potwierdzono znaczenie solidnego i długoterminowego partnerstwa między UE a Sahelem,

| — | uwzględniając krajowy program orientacyjny dla Czadu w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020, |
| --- | --- |

—

uwzględniając krajowy program orientacyjny dla Czadu w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020,

| — | uwzględniając konstytucję Czadu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając konstytucję Czadu,

| — | uwzględniając Umowę o partnerstwie zawartą między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu 23 czerwca 2000 r. (3) (umowa z Kotonu), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Umowę o partnerstwie zawartą między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu 23 czerwca 2000 r. (3) (umowa z Kotonu),

| — | uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów, która została przyjęta 27 czerwca 1981 r. i weszła w życie 21 października 1986 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów, która została przyjęta 27 czerwca 1981 r. i weszła w życie 21 października 1986 r.,

| — | uwzględniając Afrykańską kartę w sprawie demokracji, wyborów i rządów przyjętą 30 stycznia 2007 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając Afrykańską kartę w sprawie demokracji, wyborów i rządów przyjętą 30 stycznia 2007 r.,

| — | uwzględniając znowelizowaną Kartę okresu przejściowego Czadu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając znowelizowaną Kartę okresu przejściowego Czadu,

| — | uwzględniając światowy indeks terroryzmu z 2019 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając światowy indeks terroryzmu z 2019 r.,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu Parlamentu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu Parlamentu,

| A. | mając na uwadze, że od śmierci byłego prezydenta Idrissa Déby’ego Itno w kwietniu 2021 r. Czadowi przewodzi jego syn Mahamat Idriss Déby Itno; mając na uwadze, że Tymczasowa Rada Wojskowa zawiesiła wcześniej stosowanie konstytucji, rozwiązała rząd i zgromadzenie narodowe; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że od śmierci byłego prezydenta Idrissa Déby’ego Itno w kwietniu 2021 r. Czadowi przewodzi jego syn Mahamat Idriss Déby Itno; mając na uwadze, że Tymczasowa Rada Wojskowa zawiesiła wcześniej stosowanie konstytucji, rozwiązała rząd i zgromadzenie narodowe;

| B. | mając na uwadze, że Tymczasowa Rada Wojskowa zobowiązała się do przeprowadzenia demokratycznych wyborów w ciągu 18 miesięcy od przejęcia władzy; mając na uwadze, że 1 października 2022 r. oficjalnie przyjęto środki związane z dialogiem narodowym i ogłoszono, że wybory zostaną opóźnione o dodatkowe dwa lata; mając na uwadze, że Unia Afrykańska sformułowała warunki, w tym odrzucenie wszelkiego przedłużenia pierwotnego 18-miesięcznego okresu przejściowego oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Tymczasowa Rada Wojskowa zobowiązała się do przeprowadzenia demokratycznych wyborów w ciągu 18 miesięcy od przejęcia władzy; mając na uwadze, że 1 października 2022 r. oficjalnie przyjęto środki związane z dialogiem narodowym i ogłoszono, że wybory zostaną opóźnione o dodatkowe dwa lata; mając na uwadze, że Unia Afrykańska sformułowała warunki, w tym odrzucenie wszelkiego przedłużenia pierwotnego 18-miesięcznego okresu przejściowego oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności;

| C. | mając na uwadze, że dialog narodowy zorganizowano, aby zakreślić plan procesu transformacji; mając na uwadze, że nie wszystkie ugrupowania opozycyjne uczestniczyły w tym procesie; mając na uwadze, że na koniec dialogu wydano zalecenia, aby odroczyć proces transformacji i nie wykluczać nikogo, w szczególności obecnego prezydenta, z kandydowania w przyszłych wyborach; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że dialog narodowy zorganizowano, aby zakreślić plan procesu transformacji; mając na uwadze, że nie wszystkie ugrupowania opozycyjne uczestniczyły w tym procesie; mając na uwadze, że na koniec dialogu wydano zalecenia, aby odroczyć proces transformacji i nie wykluczać nikogo, w szczególności obecnego prezydenta, z kandydowania w przyszłych wyborach;

| D. | mając na uwadze, że czadyjskie organizacje społeczeństwa obywatelskiego opracowały plan przejściowy, który ma na celu zakończenie kryzysu; mając na uwadze, że niektóre czadyjskie organizacje społeczeństwa obywatelskiego zaleciły, aby wsparcie międzynarodowe przybrało formę mechanizmu stabilizacyjnego, którego celem będzie przywrócenie porządku konstytucyjnego i wsparcie planu transformacji; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że czadyjskie organizacje społeczeństwa obywatelskiego opracowały plan przejściowy, który ma na celu zakończenie kryzysu; mając na uwadze, że niektóre czadyjskie organizacje społeczeństwa obywatelskiego zaleciły, aby wsparcie międzynarodowe przybrało formę mechanizmu stabilizacyjnego, którego celem będzie przywrócenie porządku konstytucyjnego i wsparcie planu transformacji;

| E. | mając na uwadze, że między 13 marca a 8 sierpnia 2022 r. rząd Czadu wezwał do Dohy 53 polityczne ruchy wojskowe, z których tylko 6 było prawdziwych, aby wynegocjować porozumienie pokojowe; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że między 13 marca a 8 sierpnia 2022 r. rząd Czadu wezwał do Dohy 53 polityczne ruchy wojskowe, z których tylko 6 było prawdziwych, aby wynegocjować porozumienie pokojowe;

| F. | mając na uwadze, że Tymczasowa Rada Wojskowa wezwała do Ndżameny ponad 1 300 delegatów, z których prawie wszyscy zostali bezpośrednio powołani przez rząd do udziału w tzw. pluralistycznym i suwerennym dialogu narodowym; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że Tymczasowa Rada Wojskowa wezwała do Ndżameny ponad 1 300 delegatów, z których prawie wszyscy zostali bezpośrednio powołani przez rząd do udziału w tzw. pluralistycznym i suwerennym dialogu narodowym;

| G. | mając na uwadze, że te dwa wydarzenia były bojkotowane przez najważniejsze partie polityczne, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i prawdziwe polityczne grupy wojskowe; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że te dwa wydarzenia były bojkotowane przez najważniejsze partie polityczne, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i prawdziwe polityczne grupy wojskowe;

| H. | mając na uwadze, że 20 października 2022 r. tysiące osób protestowało w całym Czadzie, domagając się natychmiastowego przywrócenia demokratycznych rządów; mając na uwadze, że uprzedzając te wydarzenia, 19 października 2022 r. minister bezpieczeństwa publicznego zakazał wszelkich demonstracji w kraju; mając na uwadze, że policja w całym kraju nieprzerwanie i powszechnie tłumiła protesty, używając wobec pokojowych demonstrantów ostrej amunicji i gazu łzawiącego; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że 20 października 2022 r. tysiące osób protestowało w całym Czadzie, domagając się natychmiastowego przywrócenia demokratycznych rządów; mając na uwadze, że uprzedzając te wydarzenia, 19 października 2022 r. minister bezpieczeństwa publicznego zakazał wszelkich demonstracji w kraju; mając na uwadze, że policja w całym kraju nieprzerwanie i powszechnie tłumiła protesty, używając wobec pokojowych demonstrantów ostrej amunicji i gazu łzawiącego;

| I. | mając na uwadze, że władze ogłosiły również tymczasowe zawieszenie działalności siedmiu grup politycznych; mając na uwadze, że zakazały one również działalności głównych grup opozycyjnych i koalicji społeczeństwa obywatelskiego „Wakit Tamma” w całym kraju; mając na uwadze, że w niektórych miastach i dzielnicach ograniczono dostęp do internetu; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że władze ogłosiły również tymczasowe zawieszenie działalności siedmiu grup politycznych; mając na uwadze, że zakazały one również działalności głównych grup opozycyjnych i koalicji społeczeństwa obywatelskiego „Wakit Tamma” w całym kraju; mając na uwadze, że w niektórych miastach i dzielnicach ograniczono dostęp do internetu;

| J. | mając na uwadze, że 4 listopada 2022 r. na posiedzeniu Komitetu ONZ przeciwko Torturom sprawozdawca Sébastien Touzé oszacował, że w wyniku protestów antyrządowych zginęło od 50 do 150 osób, zniknęło od 150 do 184 osób, aresztowano 1 369 osób, a od 600 do 1 100 osób przewieziono do zakładu karnego o podwyższonym rygorze bezpieczeństwa w Koro Toro, które znajduje się na pustyni około 600 km od stolicy; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że 4 listopada 2022 r. na posiedzeniu Komitetu ONZ przeciwko Torturom sprawozdawca Sébastien Touzé oszacował, że w wyniku protestów antyrządowych zginęło od 50 do 150 osób, zniknęło od 150 do 184 osób, aresztowano 1 369 osób, a od 600 do 1 100 osób przewieziono do zakładu karnego o podwyższonym rygorze bezpieczeństwa w Koro Toro, które znajduje się na pustyni około 600 km od stolicy;

| K. | mając na uwadze, że 400 osób zatrzymanych osądzono w ciągu czterech dni pod nieobecność jakiegokolwiek obrońcy; mając na uwadze, że 5 grudnia 2022 r. 262 zatrzymanych demonstrantów skazano na kary do trzech lat pozbawienia wolności, a także wydano 80 wyroków w zawieszeniu i 59 wyroków uniewinniających; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że 400 osób zatrzymanych osądzono w ciągu czterech dni pod nieobecność jakiegokolwiek obrońcy; mając na uwadze, że 5 grudnia 2022 r. 262 zatrzymanych demonstrantów skazano na kary do trzech lat pozbawienia wolności, a także wydano 80 wyroków w zawieszeniu i 59 wyroków uniewinniających;

| L. | mając na uwadze, że procesy prowadzono bez zapewnienia przejrzystości, a wiadomości o nich nie podawano do informacji publicznej; mając na uwadze, że demonstrantom odmawiano dostępu do wymiaru sprawiedliwości; mając na uwadze, że Czadyjska Izba Adwokacka nazwała proces „parodią sprawiedliwości” i odwołała się od decyzji sądu, a także mając na uwadze, że należący do niej prawnicy zbojkotowali procesy sądowe; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że procesy prowadzono bez zapewnienia przejrzystości, a wiadomości o nich nie podawano do informacji publicznej; mając na uwadze, że demonstrantom odmawiano dostępu do wymiaru sprawiedliwości; mając na uwadze, że Czadyjska Izba Adwokacka nazwała proces „parodią sprawiedliwości” i odwołała się od decyzji sądu, a także mając na uwadze, że należący do niej prawnicy zbojkotowali procesy sądowe;

| M. | mając na uwadze, że Komitet ONZ przeciwko Torturom stwierdził w swoich uwagach, że powszechność przemocy w więzieniach, w tym aktów przemocy popełnianych przez personel więzienny wobec zatrzymanych, jest alarmująca, i zwrócił się do władz państwowych o przeprowadzenie dochodzenia w sprawie wszystkich przypadków śmierci w areszcie oraz wszystkich zarzutów dotyczących tortur i złego traktowania przez personel więzienny; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że Komitet ONZ przeciwko Torturom stwierdził w swoich uwagach, że powszechność przemocy w więzieniach, w tym aktów przemocy popełnianych przez personel więzienny wobec zatrzymanych, jest alarmująca, i zwrócił się do władz państwowych o przeprowadzenie dochodzenia w sprawie wszystkich przypadków śmierci w areszcie oraz wszystkich zarzutów dotyczących tortur i złego traktowania przez personel więzienny;

| N. | mając na uwadze, że stan bezpieczeństwa w regionie Sahelu w ostatnich latach znacznie się pogorszył, co stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa regionalnego i międzynarodowego; mając na uwadze, że łamanie praw człowieka i masowe zabójstwa są powszechne, a coraz większy brak bezpieczeństwa żywnościowego, korupcja, skrajne ubóstwo i powodzie pogarszają sytuację w zakresie bezpieczeństwa; mając na uwadze, że w 2019 r. w Sahelu odnotowano najgwałtowniejszy wzrost liczby krwawych działań ekstremistycznych w porównaniu z innymi regionami; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że stan bezpieczeństwa w regionie Sahelu w ostatnich latach znacznie się pogorszył, co stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa regionalnego i międzynarodowego; mając na uwadze, że łamanie praw człowieka i masowe zabójstwa są powszechne, a coraz większy brak bezpieczeństwa żywnościowego, korupcja, skrajne ubóstwo i powodzie pogarszają sytuację w zakresie bezpieczeństwa; mając na uwadze, że w 2019 r. w Sahelu odnotowano najgwałtowniejszy wzrost liczby krwawych działań ekstremistycznych w porównaniu z innymi regionami;

| O. | mając na uwadze, że w swojej zintegrowanej strategii w Sahelu, przyjętej przez Radę 16 kwietnia 2021 r., UE zobowiązała się do wspierania momentów kluczowych dla demokracji w regionie, zwracania szczególnej uwagi politycznej na wysiłki w dziedzinie sprawowania rządów i praworządności oraz do dalszego propagowania bardziej centralnej roli sił bezpieczeństwa wewnętrznego we wzmacnianiu stosunków opartych na zaufaniu między ludnością a państwem; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że w swojej zintegrowanej strategii w Sahelu, przyjętej przez Radę 16 kwietnia 2021 r., UE zobowiązała się do wspierania momentów kluczowych dla demokracji w regionie, zwracania szczególnej uwagi politycznej na wysiłki w dziedzinie sprawowania rządów i praworządności oraz do dalszego propagowania bardziej centralnej roli sił bezpieczeństwa wewnętrznego we wzmacnianiu stosunków opartych na zaufaniu między ludnością a państwem;

| P. | mając na uwadze, że według ONZ Czad przyjął ponad 577 000 uchodźców m.in. z Darfuru, Republiki Środkowoafrykańskiej, Nigerii i Kamerunu, a także 381 000 osób wewnętrznie przesiedlonych; mając na uwadze, że stabilność Czadu ma kluczowe znaczenie dla Sahelu oraz Afryki Północnej i Wschodniej; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że według ONZ Czad przyjął ponad 577 000 uchodźców m.in. z Darfuru, Republiki Środkowoafrykańskiej, Nigerii i Kamerunu, a także 381 000 osób wewnętrznie przesiedlonych; mając na uwadze, że stabilność Czadu ma kluczowe znaczenie dla Sahelu oraz Afryki Północnej i Wschodniej;

| Q. | mając na uwadze, że Czad znajduje się w regionie o strategicznym znaczeniu i stoi w obliczu poważnych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa ze względu na bliskość regionalnych bojówek, zwłaszcza wokół regionu jeziora Czad, gdzie działają Prowincja Zachodnioafrykańska Państwa Islamskiego i Boko Haram, islamistyczna bojówka z siedzibą w Nigerii; mając na uwadze, że Czad odgrywa kluczową rolę w regionalnych wysiłkach na rzecz utrzymania pokoju jako członek wspólnych sił Grupy Pięciu na rzecz Sahelu oraz wielonarodowych wspólnych sił interwencyjnych; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że Czad znajduje się w regionie o strategicznym znaczeniu i stoi w obliczu poważnych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa ze względu na bliskość regionalnych bojówek, zwłaszcza wokół regionu jeziora Czad, gdzie działają Prowincja Zachodnioafrykańska Państwa Islamskiego i Boko Haram, islamistyczna bojówka z siedzibą w Nigerii; mając na uwadze, że Czad odgrywa kluczową rolę w regionalnych wysiłkach na rzecz utrzymania pokoju jako członek wspólnych sił Grupy Pięciu na rzecz Sahelu oraz wielonarodowych wspólnych sił interwencyjnych;

| 1. | potępia akty przemocy prowadzące do śmierci oraz represje wobec prodemokratycznych demonstrantów podczas protestów w październiku 2022 r. oraz wyraża głębokie ubolewanie z powodu ofiar śmiertelnych; ponownie potępia wojskowy zamach stanu przeprowadzony 20 kwietnia 2021 r. przez Tymczasową Radę Wojskową, a następnie zawieszenie stosowania konstytucji Czadu i rozwiązanie zgromadzenia narodowego i rządu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | potępia ograniczenie podstawowego prawa do demonstracji oraz stosowanie przemocy wobec demonstrantów i społeczeństwa obywatelskiego w Czadzie; wyraża głębokie ubolewanie, że środki podjęte przez rząd mogą zagrozić trwającemu procesowi demokratyzacji; wzywa władze do pełnego respektowania krajowych i międzynarodowych zobowiązań kraju, w szczególności do szanowania wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się oraz prawa do integralności cielesnej; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa ONZ i Unię Afrykańską do wszczęcia niezależnego i bezstronnego dochodzenia w sprawie doniesień o przemocy, w tym wiadomości o torturach w więzieniach w Czadzie, aby postawić przed sądem sprawców przemocy wobec jednostek i społeczeństwa obywatelskiego; apeluje o pociągnięcie do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za przemoc i zabójstwa oraz wzywa władze Czadu do dopilnowania, aby czadyjskie wojsko, żandarmeria i policja zostały przeszkolone w zakresie Kodeksu postępowania ONZ dla służb wymiaru sprawiedliwości oraz Podstawowych zasad w sprawie stosowania przymusu i broni palnej przez służby wymiaru sprawiedliwości, a także się do nich stosowały; |
| --- | --- |

3.

| 4. | potępia masowe procesy prodemokratycznych demonstrantów, podczas których nie przestrzegano międzynarodowych standardów dotyczących przejrzystości i dostępu do wymiaru sprawiedliwości; wzywa do uchylenia wyroków i uwolnienia demonstrantów; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zdecydowanie wzywa rząd do zapewnienia wszystkim osobom oskarżonym po protestach z 20 października 2022 r. pełnego dostępu do ochrony prawnej; podkreśla, że UE będzie bardzo uważnie śledzić kontynuację postępowań sądowych oraz że ich wynik będzie mieć kluczowe znaczenie dla przyszłych stosunków UE–Czad; |
| --- | --- |

5.

| 6. | głęboko ubolewa nad tym, że reżim nie dotrzymał zobowiązania do przeprowadzenia demokratycznych przemian; przypomina o znaczeniu szybkiego przywrócenia porządku konstytucyjnego i przeprowadzenia w odpowiednim czasie przemian pod przywództwem cywilnym, które zagwarantują poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności, i przypomina, że znaczące zaangażowanie wszystkich podmiotów cywilnych i politycznych ma zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania wiarygodności i legalności trwającego procesu; |
| --- | --- |

6.

| 7. | pilnie wzywa do jak najszybszego zorganizowania nowych przejrzystych, pluralistycznych i wiarygodnych wyborów parlamentarnych i prezydenckich, które będą w pełni zgodne z konstytucją krajową i międzynarodowymi standardami wyborczymi, w tym przez zapewnienie pełnego udziału partii opozycyjnych; zwraca uwagę na znaczenie niezależnej i przejrzystej krajowej komisji wyborczej oraz współpracy z partnerami międzynarodowymi w tym zakresie; wyraża głębokie ubolewanie z powodu lekceważenia przez organy władzy wyraźnej dyrektywy Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej opartej na Afrykańskiej karcie na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów oraz wcześniejszego publicznego zobowiązania Tymczasowej Rady Wojskowej, że jej przywódcy nie będą kandydować w nadchodzących wyborach; |
| --- | --- |

7.

| 8. | przypomina, że prawdziwie demokratyczne reformy i transformacja muszą odbywać się pod kontrolą cywilną oraz umożliwiać pełny i aktywny udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego, partii opozycyjnych, kobiet i młodzieży, a także wolnej prasy, które powinny mieć możliwość działania bez obaw przed przemocą, zastraszeniami czy obostrzeniami; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ubolewa nad ciągłą przemocą i atakami terrorystycznymi, które wciąż mają miejsce w Czadzie; ponownie wyraża zaniepokojenie przedłużającym się kryzysem w Czadzie oraz niestabilną sytuacją w zakresie bezpieczeństwa na północy kraju, a także zdecydowanie potępia powtarzające się przypadki łamania praw człowieka oraz prawa międzynarodowego i humanitarnego; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa rząd do zwrócenia się o wsparcie do krajowych i międzynarodowych mediatorów, Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, Unii Afrykańskiej, Specjalnego Przedstawiciela UE w regionie Sahelu, Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Środkowej i innych organizacji międzynarodowych, aby przezwyciężyć obecny impas oraz przyspieszyć dialog narodowy i proces przemian demokratycznych; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jest niezwykle zaniepokojony utrzymującym się wysokim poziomem korupcji i bezkarności w Czadzie; zauważa, że niemożność rozwiązania problemu bezkarności za łamanie praw człowieka utrwala takie nadużycia i osłabia zaufanie publiczne do instytucji państwowych; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i państwa członkowskie do zwiększenia ich wsparcia dla niezależnych organizacji pozarządowych, obrońców praw człowieka i niezależnych mediów działających w Czadzie, w tym przez finansowanie i wspieranie osób potrzebujących ochrony; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa UE i jej państwa członkowskie do poruszenia kwestii praw człowieka w rozmowach z władzami Czadu, do zapewnienia Czadowi wsparcia technicznego w okresie przejściowym oraz do rozważenia wszczęcia procedury na mocy art. 96 umowy z Kotonu, co w ostateczności może doprowadzić do zawieszenia współpracy UE na rzecz rozwoju z Czadem do czasu przywrócenia zgodnego z prawem porządku konstytucyjnego; |
| --- | --- |

13.

| 14. | przypomina, że zmiana klimatu, brak bezpieczeństwa żywnościowego, wzrost liczby ludności, eksploatacja zasobów naturalnych, ubóstwo oraz brak możliwości edukacyjnych i gospodarczych to podstawowe przyczyny niestabilności, przemocy i rekrutacji terrorystów w całym regionie Sahelu; podkreśla, że koordynacja wsparcia w zakresie bezpieczeństwa, rozwoju, pomocy humanitarnej i wspierania demokracji jest niezbędna do zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju w całym regionie; |
| --- | --- |

14.

| 15. | zauważa, że współpraca i inicjatywy regionalne, w tym Unia Afrykańska i Grupa Pięciu na rzecz Sahelu, mają kluczowe znaczenie dla wspierania kierowanej przez Afrykę strategii przeciwdziałania terroryzmowi i niestabilności w regionie Sahelu; podkreśla swoje wsparcie dla Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju oraz współpracę z MNJTF; |
| --- | --- |

15.

| 16. | z zadowoleniem przyjmuje regionalizację obecności wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony w regionie Sahelu, która ma na celu wzmocnienie regionalnego podejścia do działań UE w tym regionie, aby wspierać współpracę transgraniczną w Sahelu i między regionalnymi strukturami współpracy, a także zwiększać zdolności krajowe państw Grupy Pięciu na rzecz Sahelu; wzywa UE i jej państwa członkowskie do szybkiego wdrożenia propozycji inicjatywy Drużyny Europy dla Czadu dotyczącej sprawowania rządów, demokratyzacji, pokoju i bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wzywa UE, jej państwa członkowskie i społeczność międzynarodową do pilnego zareagowania na sytuację humanitarną wynikającą z sytuacji w zakresie praw człowieka w Czadzie oraz do udzielenia temu krajowi niezbędnej pomocy w szybkim zaspokojeniu pilnych potrzeb w zakresie ochrony osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców; |
| --- | --- |

17.

| 18. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej i jej instytucjom oraz rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Czadu. |
| --- | --- |

18.

---

(1)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 166.

(2)  Dz.U. C 385 z 22.9.2021, s. 24.

(3)  Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 3.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/105 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/105

---

P9_TA(2022)0447

Sprawa obrońcy praw człowieka Abdulhadiego Al-Khawaji w Bahrajnie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży w Bahrajnie (2022/2994(RSP))

(2023/C 177/12)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Bahrajnu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Bahrajnu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Bahrajńskiej Niezależnej Komisji Śledczej (BICI) z listopada 2011 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Bahrajńskiej Niezależnej Komisji Śledczej (BICI) z listopada 2011 r.,

| — | uwzględniając oświadczenie specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. obrońców praw człowieka z 22 września 2022 r. w sprawie uwięzionego obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży, |
| --- | --- |

—

uwzględniając oświadczenie specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. obrońców praw człowieka z 22 września 2022 r. w sprawie uwięzionego obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży,

| — | uwzględniając wystąpienie Danii podczas 51. sesji Rady Praw Człowieka, w którym wezwano do uwolnienia obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży, a także uwzględniając niedawne oświadczenia duńskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w szczególności z 29 września 2022 r. i z 7 listopada 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wystąpienie Danii podczas 51. sesji Rady Praw Człowieka, w którym wezwano do uwolnienia obrońcy praw człowieka Abdulhadiego al-Chawadży, a także uwzględniając niedawne oświadczenia duńskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w szczególności z 29 września 2022 r. i z 7 listopada 2022 r.,

| — | uwzględniając umowę o stowarzyszeniu między UE a Bahrajnem z 10 lutego 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając umowę o stowarzyszeniu między UE a Bahrajnem z 10 lutego 2022 r.,

| — | uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z 18 maja 2022 r. w sprawie partnerstwa strategicznego z Zatoką Perską (JOIN(2022)0013) oraz konkluzje Rady w tej sprawie z 20 czerwca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólny komunikat Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji z 18 maja 2022 r. w sprawie partnerstwa strategicznego z Zatoką Perską (JOIN(2022)0013) oraz konkluzje Rady w tej sprawie z 20 czerwca 2022 r.,

| — | uwzględniając wytyczne Unii Europejskiej w sprawie obrońców praw człowieka, w sprawie kary śmierci, w sprawie tortur, w sprawie wolności wypowiedzi, w sprawie dialogu z państwami trzecimi na temat praw człowieka oraz w sprawie wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wytyczne Unii Europejskiej w sprawie obrońców praw człowieka, w sprawie kary śmierci, w sprawie tortur, w sprawie wolności wypowiedzi, w sprawie dialogu z państwami trzecimi na temat praw człowieka oraz w sprawie wolności wypowiedzi w internecie i poza nim,

| — | uwzględniając powszechny okresowy przegląd praw człowieka w Bahrajnie z 7 listopada 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając powszechny okresowy przegląd praw człowieka w Bahrajnie z 7 listopada 2022 r.,

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/821 z 20 maja 2021 r. ustanawiające unijny system kontroli wywozu, pośrednictwa, pomocy technicznej, tranzytu i transferu produktów podwójnego zastosowania (wersja przekształcona) („rozporządzenie w sprawie produktów podwójnego zastosowania”) (1), a także poprzednie wersje przekształcone, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1232/2011 z 16 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 428/2009 ustanawiające wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/821 z 20 maja 2021 r. ustanawiające unijny system kontroli wywozu, pośrednictwa, pomocy technicznej, tranzytu i transferu produktów podwójnego zastosowania (wersja przekształcona) („rozporządzenie w sprawie produktów podwójnego zastosowania”) (1), a także poprzednie wersje przekształcone, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1232/2011 z 16 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 428/2009 ustanawiające wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania (2),

| — | uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, a także Arabską kartę praw człowieka, które to akty Bahrajn ratyfikował, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, a także Arabską kartę praw człowieka, które to akty Bahrajn ratyfikował,

| — | uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

| — | uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 144 ust. 5 i art. 132 ust. 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że obrońca praw człowieka Abdulhadi al-Chawadża, obywatel Bahrajnu i Danii, współzałożyciel Bahrajńskiego Centrum Praw Człowieka i Centrum ds. Praw Człowieka w Państwach Zatoki Perskiej oraz laureat Nagrody im. Martina Ennalsa w 2022 r., odbywa obecnie 11. rok kary dożywocia za przywództwo w protestach podczas powstania ludowego w Bahrajnie w 2011 r., w których domagano się reform demokratycznych; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że obrońca praw człowieka Abdulhadi al-Chawadża, obywatel Bahrajnu i Danii, współzałożyciel Bahrajńskiego Centrum Praw Człowieka i Centrum ds. Praw Człowieka w Państwach Zatoki Perskiej oraz laureat Nagrody im. Martina Ennalsa w 2022 r., odbywa obecnie 11. rok kary dożywocia za przywództwo w protestach podczas powstania ludowego w Bahrajnie w 2011 r., w których domagano się reform demokratycznych;

| B. | mając na uwadze, że po aresztowaniu Abdulhadi al-Chawadża był bity i torturowany oraz że skazano go w nierzetelnym procesie, niezgodnym z bahrajńskim prawem karnym i z międzynarodowymi minimalnymi standardami rzetelnego procesu sądowego; mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża został skazany na podstawie sfabrykowanych zarzutów dotyczących „finansowania działań terrorystycznych w celu obalenia rządu i udziału w tych działaniach, a także szpiegostwa na rzecz obcego państwa”; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że po aresztowaniu Abdulhadi al-Chawadża był bity i torturowany oraz że skazano go w nierzetelnym procesie, niezgodnym z bahrajńskim prawem karnym i z międzynarodowymi minimalnymi standardami rzetelnego procesu sądowego; mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża został skazany na podstawie sfabrykowanych zarzutów dotyczących „finansowania działań terrorystycznych w celu obalenia rządu i udziału w tych działaniach, a także szpiegostwa na rzecz obcego państwa”;

| C. | mając na uwadze, że w lipcu 2012 r. Grupa Robocza ONZ ds. Arbitralnych Zatrzymań stwierdziła, że zatrzymanie Abdulhadiego al-Chawadży było arbitralne, gdyż jego powodem było korzystanie przez niego z podstawowych praw do wolności słowa, pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, oraz wezwała do jego uwolnienia; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że w lipcu 2012 r. Grupa Robocza ONZ ds. Arbitralnych Zatrzymań stwierdziła, że zatrzymanie Abdulhadiego al-Chawadży było arbitralne, gdyż jego powodem było korzystanie przez niego z podstawowych praw do wolności słowa, pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, oraz wezwała do jego uwolnienia;

| D. | mając na uwadze, że Abdulhadiemu al-Chawadży grożą ponowne szykany sądowe w postaci szeregu dodatkowych, odrębnych procesów; mając na uwadze, że 28 listopada 2022 r. drugi sąd karny niższej instancji w Bahrajnie skazał Abdulhadiego al-Chawadżę na podstawie dodatkowych zarzutów karnych, dotyczących rzekomego zniszczenia krzesła w więzieniu i słownego znieważenia funkcjonariusza policji, który nie pozwolił mu zatelefonować do rodziny; mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża został pozbawiony prawa do udziału w rozprawie sądowej i prawa do korzystania z pomocy obrońcy, mimo że prezes drugiego sądu karnego niższej instancji wydał postanowienie nakazujące sekretarzowi generalnemu dyrekcji generalnej ds. resocjalizacji i rehabilitacji, by zezwolił oskarżonemu na wyznaczenie pełnomocnika procesowego; mając na uwadze, że naruszyło to prawo tego obrońcy praw człowieka do rzetelnego procesu sądowego i adwokata; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że Abdulhadiemu al-Chawadży grożą ponowne szykany sądowe w postaci szeregu dodatkowych, odrębnych procesów; mając na uwadze, że 28 listopada 2022 r. drugi sąd karny niższej instancji w Bahrajnie skazał Abdulhadiego al-Chawadżę na podstawie dodatkowych zarzutów karnych, dotyczących rzekomego zniszczenia krzesła w więzieniu i słownego znieważenia funkcjonariusza policji, który nie pozwolił mu zatelefonować do rodziny; mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża został pozbawiony prawa do udziału w rozprawie sądowej i prawa do korzystania z pomocy obrońcy, mimo że prezes drugiego sądu karnego niższej instancji wydał postanowienie nakazujące sekretarzowi generalnemu dyrekcji generalnej ds. resocjalizacji i rehabilitacji, by zezwolił oskarżonemu na wyznaczenie pełnomocnika procesowego; mając na uwadze, że naruszyło to prawo tego obrońcy praw człowieka do rzetelnego procesu sądowego i adwokata;

| E. | mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża jest obywatelem Królestwa Danii i że od 2011 r. pod przymusem przebywa z dala od rodziny; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża jest obywatelem Królestwa Danii i że od 2011 r. pod przymusem przebywa z dala od rodziny;

| F. | mając na uwadze, że w bezpośredniej konsekwencji uwięzienia, tortur i pozbawienia dostępu do opieki medycznej Abdulhadi al-Chawadża cierpi na liczne przewlekłe i pogłębiające się problemy zdrowotne, w tym dotkliwy ból kręgosłupa i zaburzenia widzenia, oraz że potrzebuje pilnej pomocy medycznej; mając na uwadze, że liczne strajki głodowe, które Abdulhadi al-Chawadża podjął w proteście przeciwko złemu traktowaniu, pogorszyły jego stan zdrowia; mając na uwadze, że władze więzienne odmawiają mu odpowiedniego leczenia; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że w bezpośredniej konsekwencji uwięzienia, tortur i pozbawienia dostępu do opieki medycznej Abdulhadi al-Chawadża cierpi na liczne przewlekłe i pogłębiające się problemy zdrowotne, w tym dotkliwy ból kręgosłupa i zaburzenia widzenia, oraz że potrzebuje pilnej pomocy medycznej; mając na uwadze, że liczne strajki głodowe, które Abdulhadi al-Chawadża podjął w proteście przeciwko złemu traktowaniu, pogorszyły jego stan zdrowia; mając na uwadze, że władze więzienne odmawiają mu odpowiedniego leczenia;

| G. | mając na uwadze, że postawienie tych nowych zarzutów zbiegło się w czasie z szerokim nagłośnieniem sprawy Abdulhadiego al-Chawadży na szczeblu zarówno ONZ, jak i UE – poruszono ją między innymi we wrześniu 2022 r. w sprawozdaniu rocznym sekretarza generalnego ONZ dotyczącym represji, w październiku 2022 r. w ramach dialogu UE–Bahrajn na temat praw człowieka i w listopadzie 2022 r. w ramach przeprowadzonego przez ONZ powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w Bahrajnie; mając na uwadze, że od ponad dziesięciu lat rząd duński wykorzystuje dyplomację prywatną w kontaktach z rządem Bahrajnu, aby doprowadzić do uwolnienia Abdulhadiego al-Chawadży, jednak nie przynosi to rezultatu; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że postawienie tych nowych zarzutów zbiegło się w czasie z szerokim nagłośnieniem sprawy Abdulhadiego al-Chawadży na szczeblu zarówno ONZ, jak i UE – poruszono ją między innymi we wrześniu 2022 r. w sprawozdaniu rocznym sekretarza generalnego ONZ dotyczącym represji, w październiku 2022 r. w ramach dialogu UE–Bahrajn na temat praw człowieka i w listopadzie 2022 r. w ramach przeprowadzonego przez ONZ powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w Bahrajnie; mając na uwadze, że od ponad dziesięciu lat rząd duński wykorzystuje dyplomację prywatną w kontaktach z rządem Bahrajnu, aby doprowadzić do uwolnienia Abdulhadiego al-Chawadży, jednak nie przynosi to rezultatu;

| H. | mając na uwadze, że rząd Bahrajnu wciąż bezwzględnie tłumi prawa do wolności słowa, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń; mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka, prawnicy, dziennikarze i działacze polityczni są bezwzględnie ścigani i doświadczają aresztowań, gróźb więzienia lub tortur, zastraszania, zakazów podróżowania i pozbawiania obywatelstwa; mając na uwadze, że władze Bahrajnu aresztowały, zatrzymały, przesłuchiwały i ścigały obrońców praw człowieka i działaczy politycznych; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że rząd Bahrajnu wciąż bezwzględnie tłumi prawa do wolności słowa, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń; mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka, prawnicy, dziennikarze i działacze polityczni są bezwzględnie ścigani i doświadczają aresztowań, gróźb więzienia lub tortur, zastraszania, zakazów podróżowania i pozbawiania obywatelstwa; mając na uwadze, że władze Bahrajnu aresztowały, zatrzymały, przesłuchiwały i ścigały obrońców praw człowieka i działaczy politycznych;

| I. | mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża jest jednym z kilku obrońców praw człowieka arbitralnie i długotrwale więzionych w Bahrajnie; mając na uwadze, że wśród innych więźniów politycznych obecnie przetrzymywanych w Bahrajnie znajdują się wybitni przywódcy opozycji politycznej, działacze, blogerzy i obrońcy praw człowieka skazani na karę dożywotniego więzienia za udział w prodemokratycznych protestach w 2011 r.; mając na uwadze, że obrońca praw człowieka Nadżi Fatil został aresztowany w maju 2013 r. i skazany na 15 lat więzienia w maju 2014 r.; mając na uwadze, że Nadżi Fatil był torturowany, przetrzymywany w areszcie bez prawa kontaktu, pozbawiany możliwości rozmów telefonicznych i wizyt członków rodziny oraz prawnika, a także przetrzymywany w izolacji; mając na uwadze, że obrońca praw człowieka dr Abduldżalil al-Sinkis został aresztowany w sierpniu 2010 r., zwolniony na krótko na 21 dni między lutym a marcem 2011 r., ponownie aresztowany 17 marca 2011 r. i skazany na karę dożywotniego więzienia w czerwcu 2011 r.; mając na uwadze, że bahrajńscy obrońcy praw człowieka i członkowie ich rodzin są nękani, zastraszani i ścigani; mając na uwadze, że niektórzy z nich wyemigrowali, a wielu arbitralnie pozbawiono obywatelstwa; mając na uwadze, że Nabil Radżab, jeden z najbardziej znanych bahrajńskich obrońców praw człowieka, został 9 czerwca 2020 r. zwolniony z więzienia i ma odbyć pozostałą część pięcioletniego wyroku na mocy ustawy o karach alternatywnych; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że Abdulhadi al-Chawadża jest jednym z kilku obrońców praw człowieka arbitralnie i długotrwale więzionych w Bahrajnie; mając na uwadze, że wśród innych więźniów politycznych obecnie przetrzymywanych w Bahrajnie znajdują się wybitni przywódcy opozycji politycznej, działacze, blogerzy i obrońcy praw człowieka skazani na karę dożywotniego więzienia za udział w prodemokratycznych protestach w 2011 r.; mając na uwadze, że obrońca praw człowieka Nadżi Fatil został aresztowany w maju 2013 r. i skazany na 15 lat więzienia w maju 2014 r.; mając na uwadze, że Nadżi Fatil był torturowany, przetrzymywany w areszcie bez prawa kontaktu, pozbawiany możliwości rozmów telefonicznych i wizyt członków rodziny oraz prawnika, a także przetrzymywany w izolacji; mając na uwadze, że obrońca praw człowieka dr Abduldżalil al-Sinkis został aresztowany w sierpniu 2010 r., zwolniony na krótko na 21 dni między lutym a marcem 2011 r., ponownie aresztowany 17 marca 2011 r. i skazany na karę dożywotniego więzienia w czerwcu 2011 r.; mając na uwadze, że bahrajńscy obrońcy praw człowieka i członkowie ich rodzin są nękani, zastraszani i ścigani; mając na uwadze, że niektórzy z nich wyemigrowali, a wielu arbitralnie pozbawiono obywatelstwa; mając na uwadze, że Nabil Radżab, jeden z najbardziej znanych bahrajńskich obrońców praw człowieka, został 9 czerwca 2020 r. zwolniony z więzienia i ma odbyć pozostałą część pięcioletniego wyroku na mocy ustawy o karach alternatywnych;

| J. | mając na uwadze, że według doniesień władze Bahrajnu nasiliły represje za działalność w mediach internetowych i społecznościowych oraz ścigały krytyków za pokojowe wyrażanie poglądów; mając na uwadze, że według doniesień wykorzystano pandemię COVID-19 jako pretekst do dalszego ograniczania wolności wypowiedzi w królestwie; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że według doniesień władze Bahrajnu nasiliły represje za działalność w mediach internetowych i społecznościowych oraz ścigały krytyków za pokojowe wyrażanie poglądów; mając na uwadze, że według doniesień wykorzystano pandemię COVID-19 jako pretekst do dalszego ograniczania wolności wypowiedzi w królestwie;

| K. | mając na uwadze, że obecnie 26 osób oczekuje na wykonanie wyroku śmierci w Bahrajnie, a wszystkie są bezpośrednio zagrożone egzekucją, wyczerpawszy wszelkie środki odwoławcze; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że obecnie 26 osób oczekuje na wykonanie wyroku śmierci w Bahrajnie, a wszystkie są bezpośrednio zagrożone egzekucją, wyczerpawszy wszelkie środki odwoławcze;

| L. | mając na uwadze, że według dziennika Guardian i Amnesty International inwigilacja cyfrowa w Bahrajnie znacznie nasiliła się w ostatnich latach dzięki przechwytywaniu wiadomości tekstowych, głębokiej inspekcji pakietów, inwigilacji mediów społecznościowych i stosowaniu oprogramowania Pegasus grupy NSO; mając na uwadze, że technologie przechwytywania dostarczyły władzom Bahrajnu m.in. przedsiębiorstwa europejskie; mając na uwadze, że Bahrajn wykorzystuje technologię inwigilacji do przechwytywania komunikacji obrońców praw człowieka, co prowadzi do ich aresztowania; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że według dziennika Guardian i Amnesty International inwigilacja cyfrowa w Bahrajnie znacznie nasiliła się w ostatnich latach dzięki przechwytywaniu wiadomości tekstowych, głębokiej inspekcji pakietów, inwigilacji mediów społecznościowych i stosowaniu oprogramowania Pegasus grupy NSO; mając na uwadze, że technologie przechwytywania dostarczyły władzom Bahrajnu m.in. przedsiębiorstwa europejskie; mając na uwadze, że Bahrajn wykorzystuje technologię inwigilacji do przechwytywania komunikacji obrońców praw człowieka, co prowadzi do ich aresztowania;

| M. | mając na uwadze, że podczas przeglądu rozporządzenia (WE) nr 428/2009 w 2011 r. przyjęto środki kontroli wywozu technologii inwigilacji; mając na uwadze, że w 2021 r. przekształcono to rozporządzenie, aby jeszcze bardziej wzmocnić te środki; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że podczas przeglądu rozporządzenia (WE) nr 428/2009 w 2011 r. przyjęto środki kontroli wywozu technologii inwigilacji; mając na uwadze, że w 2021 r. przekształcono to rozporządzenie, aby jeszcze bardziej wzmocnić te środki;

| N. | mając na uwadze, że 27 października 2022 r. w Manamie odbyła się szósta runda dialogu dotyczącego praw człowieka między Unią Europejską a Bahrajnem; mając na uwadze, że dialog dotyczący praw człowieka obejmuje szeroki zakres tematów, takich jak wolność wypowiedzi i zrzeszania się, praworządność, w tym prawo do rzetelnego procesu sądowego, kara śmierci, prawa kobiet i równouprawnienie płci, prawa pracownicze oraz wolność religii lub przekonań; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że 27 października 2022 r. w Manamie odbyła się szósta runda dialogu dotyczącego praw człowieka między Unią Europejską a Bahrajnem; mając na uwadze, że dialog dotyczący praw człowieka obejmuje szeroki zakres tematów, takich jak wolność wypowiedzi i zrzeszania się, praworządność, w tym prawo do rzetelnego procesu sądowego, kara śmierci, prawa kobiet i równouprawnienie płci, prawa pracownicze oraz wolność religii lub przekonań;

| 1. | wzywa Bahrajn do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Abdulhadiego al-Chawadży; podkreśla, że należy uwolnić wszystkich więźniów sumienia przetrzymywanych w Bahrajnie – wśród których są dr Abduldżalil al-Sinkis, Nadżi Fatil, Abdulwahab Hussain, Ali Hadżi, szejk Ali Salman i Hasan Muszaima – zatrzymanych i skazanych wyłącznie za korzystanie z przysługującego im prawa do wolności wypowiedzi; wzywa do wycofania wszystkich stawianych im zarzutów; z zadowoleniem przyjmuje uwolnienie Nabila Radżaba w 2020 r. na mocy ustawy o karach alternatywnych, lecz apeluje do władz Bahrajnu o zniesienie nałożonego na niego zakazu podróży; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wyraża zaniepokojenie sposobem, w jaki traktowany jest Abdulhadi al-Chawadża i inni więźniowie polityczni; ponownie zdecydowanie potępia nękanie sądowe, zastraszanie, tortury i brak sprawiedliwości proceduralnej, z którymi nadal boryka się on i inni więźniowie polityczni, a także ich rodziny; domaga się, aby władze Bahrajnu wywiązały się ze swoich zobowiązań wynikających z Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz zaprzestały stosowania tortur i innego złego traktowania, a także wykorzystywania zeznań wymuszonych torturami jako dowodów w sądzie; wzywa władze Bahrajnu, by przeciwstawiły się kulturze bezkarności poprzez zbadanie wszystkich zarzutów dotyczących tortur, pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności i zapewnienie skutecznych mechanizmów umożliwiających ofiarom uzyskanie sprawiedliwości i rekompensaty, w tym również w przypadku Abdulhadiego al-Chawadży; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wzywa władze Bahrajnu do zagwarantowania sprawiedliwego i rzetelnego procesu sądowego oraz do przestrzegania praw osób uwięzionych, w tym Abdulhadiego al-Chawadży; wzywa Bahrajn do zapewnienia pełnego wdrożenia podstawowych zasad traktowania więźniów; podkreśla konieczność ciągłego przestrzegania praw więźniów, w tym prawa do odpowiedniej opieki medycznej oraz pełnego kontaktu z rodzinami i wybranymi przez nich prawnikami; wzywa Bahrajn do dokonania przeglądu niezależności i skuteczności organów wewnętrznych monitorujących nadużycia, jakich dopuszczają się funkcjonariusze służb bezpieczeństwa i więziennictwa, w tym Rzecznika Praw Obywatelskich, Specjalnej Jednostki Dochodzeniowej oraz Komisji ds. Praw Więźniów i Zatrzymanych; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa Bahrajn do przywrócenia obywatelstwa Bahrajnu prawie 300 osobom, którym je odebrano; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wyraża głębokie zaniepokojenie, że władze Bahrajnu nadal naruszają i ograniczają prawa i swobody ludności, zwłaszcza prawo obywateli do pokojowych protestów, wolności słowa i wolności cyfrowej, zarówno w internecie, jak i poza nim; wzywa władze Bahrajnu, aby zapewniły bezpieczną przestrzeń działania organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i niezależnym mediom, a także zagwarantowały możliwość korzystania z prawa do wolności wypowiedzi; potępia powtarzające się przypadki wykorzystywania przez Bahrajn przepisów antyterrorystycznych w celu ograniczania wolności słowa; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ubolewa, że w 2017 r. zniesiono siedmioletnie moratorium de facto na egzekucje; ponownie wyraża zdecydowany sprzeciw wobec kary śmierci; ponawia apel do Jego Wysokości Szejka Hamada bin Isy al-Chalify o ponowne wprowadzenie moratorium na egzekucje z myślą o zniesieniu kary śmierci oraz o natychmiastowe uwolnienie Mohameda Ramadana, Hussaina Alego Musy, Mahira Abbasa al-Chabbaza, Salmana Isy Alego Salmana, Hussaina Abdullaha Chalila Ibrahima, Mohammada Radhiego Abdullaha Hassana, Saida Ahmeda Fuada Abbasa Isy Ahmeda al-Abara, Hussaina Alego Mahdiego Dżasima Mohameda, Hussaina Ibrahima Alego Hussaina Marzuka, Musy Abdullaha Musy Dżafara, Hussaina Abdullaha Marhuna Raszida i Zuhaira Ibrahima Dżasima Abdullaha; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wzywa rząd Bahrajnu, aby w pełni współpracował z organami ONZ, wystosował stałe zaproszenie do wszystkich specjalnych procedur Rady Praw Człowieka ONZ oraz współdziałał z nimi w sposób proaktywny; wzywa rząd Bahrajnu, aby zapewnił urzędnikom UE, niezależnym obserwatorom i grupom zajmującym się prawami człowieka możliwość odwiedzania więzień w Bahrajnie; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wzywa wiceprzewodniczącego Komisji/wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Josepa Borrella, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i wszystkich urzędników UE odwiedzających Bahrajn, a także państwa członkowskie UE, w szczególności rząd Danii, do dalszego podnoszenia sprawy Abdulhadiego al-Chawadży i wszystkich innych obrońców praw człowieka w tym kraju zarówno publicznie, jak i prywatnie, oraz do żądania ich bezwarunkowego uwolnienia; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wzywa wszystkich urzędników UE i przedstawicieli państw członkowskich UE odwiedzających Bahrajn, aby odwiedzili więzienia, spotkali się z obrońcami praw człowieka oraz wystąpili z wnioskiem o widzenie z Abdulhadim al-Chawadżą, Nadżim Fatilem i dr. Abduldżalilem al-Sinkisem; głęboko ubolewa, że rodzinie al-Chawadży zezwolono na tylko jedną wizytę w ciągu ostatnich dwóch lat; wzywa zatem Bahrajn do przestrzegania prawa rodzin wszystkich więźniów do odwiedzin; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wzywa wiceprzewodniczącego/wysokiego przedstawiciela, ESDZ, Radę i państwa członkowskie, aby regularnie wyrażali obawy dotyczące naruszeń praw człowieka w Bahrajnie oraz poruszali sprawy naruszeń na szczeblu dwustronnym i na wszystkich forach międzynarodowych, w tym na forum Rady Praw Człowieka ONZ, a także w kontekście umowy o współpracy między UE a Bahrajnem; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wzywa delegaturę UE w Rijadzie i wszystkie misje dyplomatyczne państw członkowskich obejmujące Bahrajn do udziału w przyszłych przesłuchaniach dotyczących Abdulhadiego al-Chawadży oraz do monitorowania rozwoju sytuacji w tym aspekcie; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa UE i państwa członkowskie do zwiększenia ochrony i wsparcia zagrożonych obrońców praw człowieka i więźniów sumienia w Bahrajnie, również za pomocą dotacji nadzwyczajnych; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zdecydowanie potępia stosowanie technologii inwigilacji wobec bahrajńskich obrońców praw człowieka; wzywa UE i jej państwa członkowskie do ścisłego egzekwowania zaktualizowanego rozporządzenia w sprawie produktów podwójnego zastosowania, które kompleksowo obejmuje technologię wykorzystywaną do inwigilacji, oraz do uniemożliwienia przedsiębiorstwom wywozu, sprzedaży, aktualizacji lub utrzymania technologii nadzoru, które mogą być wykorzystywane do tłumienia pokojowych głosów opozycji w Bahrajnie; ubolewa nad faktem, że wedle ustaleń europejskie przedsiębiorstwa naruszały prawa człowieka, sprzedając technologie podwójnego zastosowania; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zachęca Unię Europejską i jej państwa członkowskie do wzmocnienia dialogu z Bahrajnem na temat praw człowieka; uważa, że uwolnienie Abdulhadiego al-Chawadży i wszystkich innych obrońców praw człowieka byłoby ważnym krokiem w kierunku poprawy stosunków między UE a Bahrajnem; |
| --- | --- |

14.

| 15. | w najostrzejszych słowach potępia wszelkie bezprawne próby wpływania na prace Parlamentu Europejskiego, czy to bezpośrednio przez kraje zagraniczne, czy też pośrednio za pomocą kontrolowanych przez rząd organizacji pozarządowych; wzywa wszystkie instytucje UE do wzmocnienia rejestru służącego przejrzystości poprzez przyjęcie bardziej rygorystycznych przepisów oraz do ustanowienia niezależnej komisji etycznej dla wszystkich instytucji UE; przypomina zalecenia zawarte w rezolucji z 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji (3), w szczególności te dotyczące sposobów wzmocnienia reakcji UE na obcą ingerencję w procesy demokratyczne UE; wzywa ESDZ do przygotowania analizy na temat obecności i wpływu podmiotów państwowych działających w złej wierze w europejskich instytucjach, ośrodkach analitycznych, na uniwersytetach, w organizacjach religijnych i instytucjach medialnych; |
| --- | --- |

15.

| 16. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi i parlamentowi Królestwa Bahrajnu oraz członkom Rady Współpracy Państw Zatoki. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  Dz.U. L 206 z 11.6.2021, s. 1.

(2)  Dz.U. L 326 z 8.12.2011, s. 26.

(3)  Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 61.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/109 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/109

---

P9_TA(2022)0448

Podejrzenia o korupcję ze strony Kataru oraz szersza potrzeba przejrzystości i odpowiedzialności w instytucjach europejskich

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie podejrzeń o korupcję ze strony Kataru oraz szerszej potrzeby przejrzystości i odpowiedzialności w instytucjach europejskich (2022/3012(RSP))

(2023/C 177/13)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoją decyzję z 27 kwietnia 2021 r. w sprawie zawarcia porozumienia międzyinstytucjonalnego pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją decyzję z 27 kwietnia 2021 r. w sprawie zawarcia porozumienia międzyinstytucjonalnego pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie obowiązkowego rejestru służącego przejrzystości (1),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie wzmocnienia przejrzystości i uczciwości w instytucjach UE poprzez ustanowienie niezależnego unijnego organu ds. etyki (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 16 września 2021 r. w sprawie wzmocnienia przejrzystości i uczciwości w instytucjach UE poprzez ustanowienie niezależnego unijnego organu ds. etyki (2),

| — | uwzględniając prawną zasadę domniemania niewinności, |
| --- | --- |

—

uwzględniając prawną zasadę domniemania niewinności,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji, (3) |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2022 r. w sprawie obcych ingerencji we wszystkie procesy demokratyczne w Unii Europejskiej, w tym dezinformacji, (3)

| — | uwzględniając art. 10 i 11 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 10 i 11 Regulaminu,

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że belgijska prokuratura federalna wszczęła trwające dochodzenie w sprawie zarzutów dotyczących prania pieniędzy, korupcji i udziału w organizacji przestępczej; mając na uwadze, że od 9 grudnia 2022 r. przeprowadzono szereg aresztowań i przeszukań, które dotyczyły zarówno obecnych, jak i byłych posłów do Parlamentu Europejskiego oraz pracowników; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że belgijska prokuratura federalna wszczęła trwające dochodzenie w sprawie zarzutów dotyczących prania pieniędzy, korupcji i udziału w organizacji przestępczej; mając na uwadze, że od 9 grudnia 2022 r. przeprowadzono szereg aresztowań i przeszukań, które dotyczyły zarówno obecnych, jak i byłych posłów do Parlamentu Europejskiego oraz pracowników;

| B. | mając na uwadze, że kilku podejrzanych już oskarżono o pranie pieniędzy, korupcję i udział w organizacji przestępczej; mając na uwadze, że w wyniku przeszukań w domach podejrzanych siły policyjne skonfiskowały znaczne kwoty pieniędzy będące w posiadaniu podejrzanych; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że kilku podejrzanych już oskarżono o pranie pieniędzy, korupcję i udział w organizacji przestępczej; mając na uwadze, że w wyniku przeszukań w domach podejrzanych siły policyjne skonfiskowały znaczne kwoty pieniędzy będące w posiadaniu podejrzanych;

| C. | mając na uwadze, że zaufanie do integralności i praworządności Parlamentu ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania demokracji europejskiej; mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zadbanie o to, by procedury demokratyczne nie zostały zdominowane przez prywatne i zewnętrzne interesy oraz by prawa obywateli były w pełni przestrzegane; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że zaufanie do integralności i praworządności Parlamentu ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania demokracji europejskiej; mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zadbanie o to, by procedury demokratyczne nie zostały zdominowane przez prywatne i zewnętrzne interesy oraz by prawa obywateli były w pełni przestrzegane;

| D. | mając na uwadze, że możliwość wpływania na proces decyzyjny w Parlamencie za pomocą argumentów przez przedstawicieli grup interesu jest istotnym elementem demokracji europejskiej; mając na uwadze, że, z drugiej strony, niedopuszczalne są niewłaściwe środki wywierania wpływu, przekupstwo i inne przestępstwa; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że możliwość wpływania na proces decyzyjny w Parlamencie za pomocą argumentów przez przedstawicieli grup interesu jest istotnym elementem demokracji europejskiej; mając na uwadze, że, z drugiej strony, niedopuszczalne są niewłaściwe środki wywierania wpływu, przekupstwo i inne przestępstwa;

| E. | mając na uwadze, że w rezolucji z 16 września 2021 r. Parlament przedstawił swoje stanowisko i wezwał do powołania ambitnego organu ds. etyki; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że w rezolucji z 16 września 2021 r. Parlament przedstawił swoje stanowisko i wezwał do powołania ambitnego organu ds. etyki;

| F. | mając na uwadze, że dyrektywa (UE) 2019/1937 (4) chroni sygnalistów, którzy w szczególnych okolicznościach bezpośrednio i publicznie ujawniają nadużycia; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że dyrektywa (UE) 2019/1937 (4) chroni sygnalistów, którzy w szczególnych okolicznościach bezpośrednio i publicznie ujawniają nadużycia;

| G. | mając na uwadze, że rejestr służący przejrzystości stanowi centralny element zasad dotyczących etyki instytucji UE oraz ich przejrzystości; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że rejestr służący przejrzystości stanowi centralny element zasad dotyczących etyki instytucji UE oraz ich przejrzystości;

| H. | mając na uwadze, że organizacji pozarządowej „Fight Impunity” zajmującej się zwalczaniem bezkarności dotychczas nie zarejestrowano w rejestrze służącym przejrzystości; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że organizacji pozarządowej „Fight Impunity” zajmującej się zwalczaniem bezkarności dotychczas nie zarejestrowano w rejestrze służącym przejrzystości;

| 1. | jest zbulwersowany domniemanymi przypadkami korupcji, prania pieniędzy i udziału posłów, byłych posłów i pracowników Parlamentu Europejskiego w organizacji przestępczej w zamian za wpływ na decyzje Parlamentu oraz wyraża poważne zaniepokojenie tą sytuacją; popiera pełną współpracę Parlamentu w ramach toczącego się dochodzenia; zauważa z zaniepokojeniem, że wewnętrzne mechanizmy monitorowania i ostrzegania instytucji UE dramatycznie zawiodły i nie wykryły korupcji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zdecydowanie potępia domniemane próby wywierania przez Katar wpływu na posłów, byłych posłów i pracowników Parlamentu Europejskiego za pomocą korupcji, co stanowi poważną obcą ingerencję w procesy demokratyczne UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że powaga zarzutów i skala dochodzenia wymaga od Parlamentu i instytucji UE jednoznacznej i zdecydowanej reakcji; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wyraża głębokie ubolewanie, że korupcja i bezprawne naciski prawdopodobnie wpłynęły na decyzje dotyczące Kataru przyjęte przez komisje i zgromadzenie plenarne, w tym na rezolucję z 24 listopada 2022 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w związku z Mistrzostwami Świata w Piłce Nożnej w Katarze; ubolewa, że doprowadziło to do braku ambicji w obronie praw człowieka tysięcy pracowników migrujących, którzy zginęli na placach budowy, oraz setek tysięcy osób, których podstawowe prawa podstawowe są łamane w Katarze; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa do powołania specjalnej komisji, której zadaniem będzie zidentyfikowanie ewentualnych wad w przepisach Parlamentu Europejskiego dotyczących przejrzystości, uczciwości i korupcji oraz przedstawianie propozycji reform w oparciu o prace Komisji Spraw Konstytucyjnych i najlepsze praktyki w innych parlamentach; |
| --- | --- |

5.

| 6. | zobowiązuje się do powołania komisji śledczej, zgodnie z art. 226 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w następstwie wyników dochodzeń w sprawach karnych i ewentualnych postępowań sądowych, aby zbadać przypadki korupcji i niewłaściwych działań państw nienależących do UE, które próbują kupić wpływy w Parlamencie Europejskim; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wyraża zaniepokojenie potencjalnymi konfliktami interesów spowodowanymi przez dodatkowe zatrudnienie posłów, w szczególności gdy pełnią oni funkcje kierownicze, zasiadają w zarządach lub radach nadzorczych firm międzynarodowych lub spółek giełdowych lub też są ich konsultantami; |
| --- | --- |

7.

| 8. | z zadowoleniem przyjmuje usunięcie posłanki Evy Kaili ze stanowiska wiceprzewodniczącej, zgodnie z art. 21 Regulaminu Parlamentu; |
| --- | --- |

8.

| 9. | domaga się powołania wiceprzewodniczącego, którego konkretnym zadaniem będzie dbanie o uczciwość oraz zwalczanie korupcji i obcej ingerencji w Parlamencie; |
| --- | --- |

9.

| 10. | apeluje do Komisji, aby jak najszybciej przedstawiła wniosek w sprawie powołania organu ds. etyki, zgodnie z rezolucją Parlamentu z 16 września 2021 r.; |
| --- | --- |

10.

| 11. | proponuje wprowadzenie okresu karencji dla byłych posłów do PE, aby uniknąć negatywnych skutków tzw. efektu „drzwi obrotowych”; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa do pogłębionej oceny i poprawy czytelności działań ustawodawczych posłów, w szczególności przez ujawnianie śladów legislacyjnych proponowanych tekstów i poprawek; |
| --- | --- |

12.

| 13. | zobowiązuje się do zapewnienia pełnej przejrzystości dodatkowych dochodów posłów do PE pod względem dokładnej kwoty oraz do zakazania wszelkiego zewnętrznego finansowania personelu posłów do PE i grup politycznych; zobowiązuje się wprowadzić na szczeblu UE zakaz darowizn od państw trzecich na rzecz posłów i partii politycznych, aby zlikwidować luki prawne w państwach członkowskich; zwraca się do Komisji o pilne przedstawienie wniosku w tej sprawie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | pilnie wzywa do cofnięcia przepustek przedstawicielom grup interesu Kataru, zgodnie z art. 123 Regulaminu, dopóki dochodzenia sądowe nie zapewnią istotnych informacji i wyjaśnień; |
| --- | --- |

14.

| 15. | uważa, że należy ulepszyć unijny rejestr służący przejrzystości poprzez zwiększenie budżetu i liczby pracowników, tak aby mógł on dokładniej weryfikować informacje przekazywane przez wnioskodawców i zarejestrowane podmioty; ponadto jest zdania, że należy rozszerzyć jego zakres na przedstawicieli państw niebędących członkami UE; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla, że właściwe uregulowanie i monitorowanie grup przyjaźni jest warunkiem wstępnym ich dalszego istnienia w Parlamencie; zaleca kwestorom, aby stosowali obowiązujące przepisy oraz opracowali i prowadzili dostępny i aktualny rejestr grup przyjaźni i deklaracji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | domaga się, aby rejestr służący przejrzystości stał się obowiązkowy; |
| --- | --- |

17.

| 18. | apeluje, aby rejestr służący przejrzystości obejmował byłych posłów; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wzywa instytucje UE, aby pilnie przyjęły środki mające na celu wprowadzenie minimalnych okresów karencji dla wyższych rangą urzędników UE i byłych posłów, co pozwoli uniknąć zjawiska „drzwi obrotowych”; |
| --- | --- |

19.

| 20. | zaleca przegląd regulaminu pracowniczego, w szczególności jego art. 22 lit. c), aby dostosować go do postanowień dyrektywy o ochronie sygnalistów; apeluje do Prezydium, aby w międzyczasie dokonało niezwłocznego przeglądu przepisów wewnętrznych Parlamentu wdrażających art. 22 lit. c) regulaminu pracowniczego, tak aby dostosować je do środków ochrony przewidzianych w dyrektywie o ochronie sygnalistów; |
| --- | --- |

20.

| 21. | podkreśla rolę Prokuratury Europejskiej (EPPO), Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust), Europolu i Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) w walce z korupcją; apeluje o dalsze wzmacnianie zdolności Prokuratury Europejskiej i OLAF-u oraz współpracy między nimi; wzywa do ustanowienia wspólnych przepisów antykorupcyjnych mających zastosowanie do posłów i pracowników organów UE; |
| --- | --- |

21.

| 22. | uważa, że – podobnie jak w wielu państwach członkowskich – składanie przez posłów oświadczeń majątkowych na początku i na końcu każdej kadencji stanowiłoby dodatkowe zabezpieczenie przed korupcją; uważa, że dostęp do oświadczeń majątkowych mogłyby mieć wyłącznie właściwe organy, tak aby mogły sprawdzić, czy zadeklarowany majątek odpowiada deklarowanym dochodom w przypadku konfrontacji z uzasadnionymi zarzutami, co znacznie utrudniłoby wydatkowanie nielegalnych dochodów; |
| --- | --- |

22.

| 23. | zawiesza wszelkie prace nad dossier ustawodawczymi dotyczącymi Kataru, zwłaszcza w odniesieniu do liberalizacji reżimu wizowego, umowy lotniczej między UE i Katarem oraz zaplanowanych wizyt, do chwili potwierdzenia lub uchylenia zarzutów; |
| --- | --- |

23.

| 24. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji/ wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz rządowi i Zgromadzeniu Doradczemu Kataru. |
| --- | --- |

24.

---

(1)  Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 127.

(2)  Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 159.

(3)  Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 61.

(4)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/112 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/112

---

P9_TA(2022)0449

90 lat po wielkim głodzie w Ukrainie – uznanie masowego mordu przez zagłodzenie za ludobójstwo

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. 90 lat po Wielkim Głodzie w Ukrainie – uznanie masowego mordu przez zagłodzenie za ludobójstwo (2022/3001(RSP))

(2023/C 177/14)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy i Rosji, w szczególności rezolucję z 23 października 2008 r. w sprawie upamiętnienia Wielkiego Głodu sztucznie wywołanego na Ukrainie w latach 1932–1933 (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy i Rosji, w szczególności rezolucję z 23 października 2008 r. w sprawie upamiętnienia Wielkiego Głodu sztucznie wywołanego na Ukrainie w latach 1932–1933 (1),

| — | uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, |
| --- | --- |

—

uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,

| — | uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, Powszechną deklarację praw człowieka oraz inne traktaty i instrumenty ONZ dotyczące praw człowieka, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, Powszechną deklarację praw człowieka oraz inne traktaty i instrumenty ONZ dotyczące praw człowieka,

| — | uwzględniając wspólne oświadczenia w sprawie rocznicy Wielkiego Głodu przyjęte na sesjach plenarnych Zgromadzenia Ogólnego ONZ, |
| --- | --- |

—

uwzględniając wspólne oświadczenia w sprawie rocznicy Wielkiego Głodu przyjęte na sesjach plenarnych Zgromadzenia Ogólnego ONZ,

| — | uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego,

| — | uwzględniając rezolucję Rady Najwyższej Ukrainy z 2003 r. uznającą celowe wywołanie głodu za akt ludobójstwa, a także ukraińską ustawę z 28 listopada 2006 r. w sprawie Wielkiego Głodu w Ukrainie w latach 1932–1933 oraz apel Rady Najwyższej Ukrainy z 16 listopada 2022 r. do parlamentów na całym świecie o uznanie Wielkiego Głodu w latach 1932–1933 za ludobójstwo na narodzie ukraińskim, |
| --- | --- |

—

uwzględniając rezolucję Rady Najwyższej Ukrainy z 2003 r. uznającą celowe wywołanie głodu za akt ludobójstwa, a także ukraińską ustawę z 28 listopada 2006 r. w sprawie Wielkiego Głodu w Ukrainie w latach 1932–1933 oraz apel Rady Najwyższej Ukrainy z 16 listopada 2022 r. do parlamentów na całym świecie o uznanie Wielkiego Głodu w latach 1932–1933 za ludobójstwo na narodzie ukraińskim,

| — | uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 132 ust. 2 i 4 Regulaminu,

| A. | mając na uwadze, że w Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa uznaje się za ludobójstwo szereg czynów dokonanych w zamiarze zniszczenia w całości lub w części danej grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej: zabijanie członków grupy, spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego członków grupy, rozmyślne stworzenie dla członków grupy warunków życia obliczonych na spowodowanie ich całkowitego lub częściowego zniszczenia fizycznego, stosowanie środków mających na celu wstrzymanie urodzin w obrębie grupy, a także przymusowe przekazywanie dzieci jednej grupy innej grupie; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że w Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa uznaje się za ludobójstwo szereg czynów dokonanych w zamiarze zniszczenia w całości lub w części danej grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej: zabijanie członków grupy, spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego członków grupy, rozmyślne stworzenie dla członków grupy warunków życia obliczonych na spowodowanie ich całkowitego lub częściowego zniszczenia fizycznego, stosowanie środków mających na celu wstrzymanie urodzin w obrębie grupy, a także przymusowe przekazywanie dzieci jednej grupy innej grupie;

| B. | mając na uwadze, że Wielki Głód z lat 1932–1933, który przyniósł śmierć milionów Ukraińców, został cynicznie zaplanowany i okrutnie wdrożony przez reżim sowiecki w celu narzucenia siłą polityki kolektywizacji rolnictwa Związku Sowieckiego i unicestwienia narodu ukraińskiego i jego tożsamości narodowej; mając na uwadze, że podobne okrutne metody reżim sowiecki stosował w innych częściach Związku Radzieckiego, w szczególności w Kazachstanie, na Białorusi, na Północnym Kaukazie i w innych miejscach; mając na uwadze, że tłumienie ukraińskiej tożsamości odbywało się również poprzez stosowanie terroru wobec osób pielęgnujących ukraińską tożsamość kulturową; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że Wielki Głód z lat 1932–1933, który przyniósł śmierć milionów Ukraińców, został cynicznie zaplanowany i okrutnie wdrożony przez reżim sowiecki w celu narzucenia siłą polityki kolektywizacji rolnictwa Związku Sowieckiego i unicestwienia narodu ukraińskiego i jego tożsamości narodowej; mając na uwadze, że podobne okrutne metody reżim sowiecki stosował w innych częściach Związku Radzieckiego, w szczególności w Kazachstanie, na Białorusi, na Północnym Kaukazie i w innych miejscach; mając na uwadze, że tłumienie ukraińskiej tożsamości odbywało się również poprzez stosowanie terroru wobec osób pielęgnujących ukraińską tożsamość kulturową;

| C. | mając na uwadze, że z dowodów wynika, iż reżim sowiecki umyślnie skonfiskował plony zbóż i zamknął granice, aby uniemożliwić Ukraińcom ucieczkę przed głodem; mając na uwadze, że w latach 1932 i 1933 Związek Radziecki eksportował zboże z terytorium Ukrainy, podczas gdy jej mieszkańcy umierali z głodu; mając na uwadze, że zabijaniu Ukraińców, zamieszkujących głównie obszary wiejskie, towarzyszyła często propaganda traktująca chłopów jak kozły ofiarne i przedstawiająca ich jako winnych głodu; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że z dowodów wynika, iż reżim sowiecki umyślnie skonfiskował plony zbóż i zamknął granice, aby uniemożliwić Ukraińcom ucieczkę przed głodem; mając na uwadze, że w latach 1932 i 1933 Związek Radziecki eksportował zboże z terytorium Ukrainy, podczas gdy jej mieszkańcy umierali z głodu; mając na uwadze, że zabijaniu Ukraińców, zamieszkujących głównie obszary wiejskie, towarzyszyła często propaganda traktująca chłopów jak kozły ofiarne i przedstawiająca ich jako winnych głodu;

| D. | mając na uwadze, że trwająca rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, niszczenie ukraińskiej infrastruktury energetycznej i rolnej, blokowanie eksportu ukraińskiego zboża i kradzież milionów ton zboża przez Rosję rodzą strach przed sztucznie wywołanym głodem na dużą skalę, zwłaszcza na globalnym Południu, które jest uzależnione od przystępnego cenowo ukraińskiego zboża; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że trwająca rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, niszczenie ukraińskiej infrastruktury energetycznej i rolnej, blokowanie eksportu ukraińskiego zboża i kradzież milionów ton zboża przez Rosję rodzą strach przed sztucznie wywołanym głodem na dużą skalę, zwłaszcza na globalnym Południu, które jest uzależnione od przystępnego cenowo ukraińskiego zboża;

| E. | mając na uwadze, że zbrodnie sowieckie nie doczekały się jasnej oceny prawnej i moralnej ze strony społeczności międzynarodowej; mając na uwadze, że wybielanie i gloryfikowanie totalitarnego reżimu sowieckiego oraz ożywienie kultu Stalina w Rosji doprowadziło do tego, że dzisiejsza Rosja jest państwem sponsorującym terroryzm i stosującym metody terrorystyczne, a także do powtórzenia w naszych czasach przerażających zbrodni przeciwko narodowi ukraińskiemu, takich jak trwająca próba zamrożenia narodu ukraińskiego na śmierć poprzez celowe niszczenie cywilnej infrastruktury energetycznej Ukrainy w zimie; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że zbrodnie sowieckie nie doczekały się jasnej oceny prawnej i moralnej ze strony społeczności międzynarodowej; mając na uwadze, że wybielanie i gloryfikowanie totalitarnego reżimu sowieckiego oraz ożywienie kultu Stalina w Rosji doprowadziło do tego, że dzisiejsza Rosja jest państwem sponsorującym terroryzm i stosującym metody terrorystyczne, a także do powtórzenia w naszych czasach przerażających zbrodni przeciwko narodowi ukraińskiemu, takich jak trwająca próba zamrożenia narodu ukraińskiego na śmierć poprzez celowe niszczenie cywilnej infrastruktury energetycznej Ukrainy w zimie;

| F. | mając na uwadze, że do grudnia 2022 r. parlamenty lub inne przedstawicielskie instytucje państwowe ponad 20 krajów uznały Wielki Głód za ludobójstwo lub zbrodnię przeciwko narodowi ukraińskiemu i zbrodnię przeciwko ludzkości; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że do grudnia 2022 r. parlamenty lub inne przedstawicielskie instytucje państwowe ponad 20 krajów uznały Wielki Głód za ludobójstwo lub zbrodnię przeciwko narodowi ukraińskiemu i zbrodnię przeciwko ludzkości;

| G. | mając na uwadze, że w 2022 i 2023 r. przypada 90. rocznica Wielkiego Głodu; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że w 2022 i 2023 r. przypada 90. rocznica Wielkiego Głodu;

| 1. | uznaje Wielki Głód, sztucznie wywołany w Ukrainie w latach 1932–1933 głód spowodowany celową polityką reżimu sowieckiego, za ludobójstwo narodu ukraińskiego, ponieważ zbrodni tej dopuszczono się z zamiarem zniszczenia grupy ludzi poprzez rozmyślne stworzenie dla nich warunków życia obliczonych na spowodowanie ich wyniszczenia fizycznego; |
| --- | --- |

1.

| 2. | czci pamięć wszystkich ofiar Wielkiego Głodu i solidaryzuje się z narodem ukraińskim, który ucierpiał w tej tragedii, w szczególności z żyjącymi świadkami Wielkiego Głodu oraz ich rodzinami; oddaje hołd osobom, które zmarły w wyniku tych zbrodni popełnionych przez totalitarny reżim sowiecki; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zdecydowanie potępia te ludobójcze działania totalitarnego reżimu sowieckiego, które doprowadziły do śmierci milionów Ukraińców i poważnie uszkodziły fundamenty ukraińskiego społeczeństwa; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wzywa wszystkie kraje, zwłaszcza Federację Rosyjską i inne kraje, które powstały w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego, do otwarcia archiwów na temat sztucznie wywołanej klęski głodu w Ukrainie w latach 1932–1933; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wzywa wszystkie państwa i organizacje międzynarodowe, które jeszcze nie uznały Wielkiego Głodu za ludobójstwo, aby to uczyniły; wzywa Federację Rosyjską, jako głównego następcę Związku Radzieckiego, do oficjalnego uznania Wielkiego Głodu i przeproszenia za te zbrodnie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wzywa państwa członkowskie UE i państwa trzecie do propagowania wiedzy o tych wydarzeniach i innych zbrodniach popełnionych przez reżim sowiecki oraz do włączenia wiedzy historycznej na ich temat do programów edukacyjnych i badawczych, aby zapobiegać podobnym tragediom w przyszłości; |
| --- | --- |

6.

| 7. | ubolewa nad faktem, że 90. rocznica Wielkiego Głodu przypada w czasie, gdy Rosja kontynuuje napastniczą wojnę przeciwko Ukrainie, narusza suwerenność i integralność terytorialną tego kraju oraz dąży do likwidacji Ukrainy jako państwa narodowego oraz do zniszczenia tożsamości i kultury jej narodu; potępia ponadto fakt, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie spowodowała światowy kryzys żywnościowy, a Rosja niszczy i pustoszy ukraińskie magazyny zboża i nadal utrudnia Ukrainie wywóz zboża do krajów najbardziej potrzebujących; |
| --- | --- |

7.

| 8. | potępia manipulowanie przez obecny reżim rosyjski pamięcią historyczną w celu zapewnienia przetrwania reżimu; w związku z tym ponownie potępia przymusowe zamknięcie przez władze rosyjskie organizacji zajmujących się prawami człowieka i prawami obywatelskimi – stowarzyszenia Memoriał i Centrum Praw Człowieka Memoriał; zamknięcie to uwypukliło rewizjonistyczną ideologię obecnego reżimu rosyjskiego; wzywa UE i jej państwa członkowskie, instytucje publiczne i prywatne oraz całe społeczeństwo obywatelskie do aktywnego potępiania i odrzucania wszelkich prób zniekształcania faktów historycznych lub manipulowania opinią publiczną w Europie, które podejmowane są za pomocą fałszywych narracji historycznych sfabrykowanych i rozpowszechnianych w celu wspierania ideologii i zapewnienia przetrwania zbrodniczych reżimów; wzywa wszystkie instytucje UE i państwa członkowskie, aby pomogły środowiskom akademickim i społeczeństwu obywatelskiemu dokumentować represje polityczne i zbrodnie totalitarne w Związku Radzieckim oraz prowadzić badania na ich temat i nauczać o nich; |
| --- | --- |

8.

| 9. | zdecydowanie potępia wszelkie formy totalitaryzmu; wyraża ubolewanie, że zbrodnie popełnione przez totalitarny reżim sowiecki nie zostały jeszcze ocenione z punktu widzenia prawa, że sprawcy tych zbrodni nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności oraz że zbrodnie te nigdy nie zostały wyraźnie potępione przez społeczność międzynarodową; apeluje o kompleksową, historyczną i prawną ocenę reżimu sowieckiego oraz o przejrzystą debatę publiczną na temat jego zbrodni, ponieważ ma to ogromne znaczenie dla budowania wspólnej europejskiej historii i pamięci o przeszłości, a tym samym dla wzmocnienia odporności naszych społeczeństw na współczesne zagrożenia dla demokracji; powtarza, że ocena reżimu sowieckiego i przejrzysta debata publiczna na temat jego zbrodni jest najważniejsza przede wszystkim dla samej Rosji, aby zwiększyć świadomość społeczeństwa, budować odporność na dezinformację i wypaczoną narrację historyczną oraz zapobiegać powtarzaniu się podobnych zbrodni; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zobowiązuje właściwe służby Parlamentu Europejskiego do natychmiastowego przetłumaczenia niniejszej rezolucji na język rosyjski i ukraiński; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie Najwyższej Ukrainy, prezydentowi i rządowi Ukrainy, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej, sekretarzowi generalnemu ONZ, sekretarz generalnej Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz sekretarz generalnej Rady Europy. |
| --- | --- |

11.

---

(1)  Dz.U. C 15 E z 21.1.2010, s. 78.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/115 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/115

---

P9_TA(2022)0450

Ulepszenie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie ulepszenia wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027: gotowy na nowe wyzwania, odporny budżet UE (2022/2046(INI))

(2023/C 177/15)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając art. 311, 312 i 323 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 311, 312 i 323 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (1) (rozporządzenie w sprawie WRF), wspólne oświadczenia uzgodnione między Parlamentem, Radą i Komisją w tym kontekście (2), a także powiązane deklaracje jednostronne (3), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (1) (rozporządzenie w sprawie WRF), wspólne oświadczenia uzgodnione między Parlamentem, Radą i Komisją w tym kontekście (2), a także powiązane deklaracje jednostronne (3),

| — | uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającą decyzję 2014/335/UE, Euratom (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając decyzję Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającą decyzję 2014/335/UE, Euratom (4),

| — | uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (5) (porozumienie międzyinstytucjonalne), |
| --- | --- |

—

uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (5) (porozumienie międzyinstytucjonalne),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (6), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (6),

| — | uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (7) (rozporządzenie finansowe), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (7) (rozporządzenie finansowe),

| — | uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2023, przyjęty w dniu 23 listopada 2022 r. (8), |
| --- | --- |

—

uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2023, przyjęty w dniu 23 listopada 2022 r. (8),

| — | uwzględniając wniosek z 16 maja 2022 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (COM(2022)0223), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek z 16 maja 2022 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (COM(2022)0223),

| — | uwzględniając wniosek z 22 kwietnia 2022 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) 2018/1046 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (COM(2022)0184), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek z 22 kwietnia 2022 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) 2018/1046 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (COM(2022)0184),

| — | uwzględniając międzyinstytucjonalną proklamację w sprawie Europejskiego filaru praw socjalnych z dnia 13 grudnia 2017 r. (9) oraz komunikat Komisji z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie planu działania dotyczącego Europejskiego filaru praw socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając międzyinstytucjonalną proklamację w sprawie Europejskiego filaru praw socjalnych z dnia 13 grudnia 2017 r. (9) oraz komunikat Komisji z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie planu działania dotyczącego Europejskiego filaru praw socjalnych,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 października 2022 r. dotyczącą stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2023 (10), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 października 2022 r. dotyczącą stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2023 (10),

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej i Komisji Kontroli Budżetowej, przyjęte 8 września 2022 r. i zatwierdzone na sesji miesięcznej Parlamentu w dniach 12–15 września 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej i Komisji Kontroli Budżetowej, przyjęte 8 września 2022 r. i zatwierdzone na sesji miesięcznej Parlamentu w dniach 12–15 września 2022 r.,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku na rok 2021 w sprawie zmiany wieloletnich ram finansowych (11), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wniosku na rok 2021 w sprawie zmiany wieloletnich ram finansowych (11),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie stanowiska Rady dotyczącego projektu budżetu korygującego nr 3/2022 Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 – finansowanie kosztów przyjęcia osób uciekających z Ukrainy (12), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie stanowiska Rady dotyczącego projektu budżetu korygującego nr 3/2022 Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 – finansowanie kosztów przyjęcia osób uciekających z Ukrainy (12),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie skutków społecznych i gospodarczych dla UE związanych z rosyjską wojną w Ukrainie – zwiększanie zdolności UE do działania (13), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie skutków społecznych i gospodarczych dla UE związanych z rosyjską wojną w Ukrainie – zwiększanie zdolności UE do działania (13),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2021 r. w sprawie przeglądu rozporządzenia finansowego w związku z wejściem w życie wieloletnich ram finansowych 2021–2027 (14), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2021 r. w sprawie przeglądu rozporządzenia finansowego w związku z wejściem w życie wieloletnich ram finansowych 2021–2027 (14),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 października 2021 r. dotyczącą stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 (15), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 października 2021 r. dotyczącą stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 (15),

| — | uwzględniając swoje stanowisko z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie projektu rozporządzenia Rady określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (16), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje stanowisko z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie projektu rozporządzenia Rady określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (16),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie konkluzji z nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 17–21 lipca 2020 r. (17), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie konkluzji z nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 17–21 lipca 2020 r. (17),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2019 r. zatytułowaną „Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 i zasoby własne – czas, by spełnić oczekiwania obywateli” (18), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2019 r. zatytułowaną „Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 i zasoby własne – czas, by spełnić oczekiwania obywateli” (18),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 – stanowisko Parlamentu z myślą o osiągnięciu porozumienia (19), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 – stanowisko Parlamentu z myślą o osiągnięciu porozumienia (19),

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 24 czerwca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 24 czerwca 2022 r.,

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 31 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 31 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 25 marca 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z 25 marca 2022 r.,

| — | uwzględniając Deklarację wersalską z 11 marca 2022 r. przyjętą na nieformalnym spotkaniu szefów państw lub rządów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Deklarację wersalską z 11 marca 2022 r. przyjętą na nieformalnym spotkaniu szefów państw lub rządów,

| — | uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 października 2022 r. pt. „Program prac Komisji na rok 2023” (COM(2022)0548), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 października 2022 r. pt. „Program prac Komisji na rok 2023” (COM(2022)0548),

| — | uwzględniając sprawozdanie Banku Światowego, rządu Ukrainy i Komisji z sierpnia 2022 r. zatytułowane „Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment” [Szybka ocena szkód i potrzeb Ukrainy], |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Banku Światowego, rządu Ukrainy i Komisji z sierpnia 2022 r. zatytułowane „Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment” [Szybka ocena szkód i potrzeb Ukrainy],

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 18 maja 2022 r. w sprawie pomocy Ukrainie i odbudowy Ukrainy (COM(2022)0233), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 18 maja 2022 r. w sprawie pomocy Ukrainie i odbudowy Ukrainy (COM(2022)0233),

| — | uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji z 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (COM(2019)0640),

| — | uwzględniając wnioski Konferencji w sprawie przyszłości Europy przedstawione 9 maja 2022 r., |
| --- | --- |

—

uwzględniając wnioski Konferencji w sprawie przyszłości Europy przedstawione 9 maja 2022 r.,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 09/2022 zatytułowane „Wydatki na rzecz klimatu w budżecie UE na lata 2014–2020: nie są tak wysokie, jak podaje Komisja”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 09/2022 zatytułowane „Wydatki na rzecz klimatu w budżecie UE na lata 2014–2020: nie są tak wysokie, jak podaje Komisja”,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne 22/2021 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 2021 r. pt. „Zrównoważone finansowanie – potrzeba bardziej spójnych działań UE, aby przekierować finansowanie na zrównoważone inwestycje”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne 22/2021 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego z 2021 r. pt. „Zrównoważone finansowanie – potrzeba bardziej spójnych działań UE, aby przekierować finansowanie na zrównoważone inwestycje”,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 10/2021 zatytułowane „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE – czas, by za słowami poszły czyny”, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 10/2021 zatytułowane „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE – czas, by za słowami poszły czyny”,

| — | uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych,

| — | uwzględniając art. 54 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Kontroli Budżetowej, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji oraz Komisję Spraw Konstytucyjnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych, Komisję Rozwoju, Komisję Kontroli Budżetowej, Komisję Transportu i Turystyki, Komisję Rozwoju Regionalnego, Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisję Kultury i Edukacji oraz Komisję Spraw Konstytucyjnych,

| — | uwzględniając stanowisko w formie poprawek przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, |
| --- | --- |

—

uwzględniając stanowisko w formie poprawek przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,

| — | uwzględniając pisma przesłane przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pisma przesłane przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0281/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0281/2022),

| A. | mając na uwadze, że zgodnie z art. 311 TFUE Unia musi pozyskać środki niezbędne do osiągnięcia swoich celów i prowadzenia swojej polityki; mając na uwadze, że wieloletnie ramy finansowe (WRF) określają priorytety budżetowe Unii na okres siedmiu lat oraz zapewniają środki finansowe na jej politykę, programy i potrzeby; mając na uwadze, że WRF są ograniczone pułapem zasobów własnych; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że zgodnie z art. 311 TFUE Unia musi pozyskać środki niezbędne do osiągnięcia swoich celów i prowadzenia swojej polityki; mając na uwadze, że wieloletnie ramy finansowe (WRF) określają priorytety budżetowe Unii na okres siedmiu lat oraz zapewniają środki finansowe na jej politykę, programy i potrzeby; mając na uwadze, że WRF są ograniczone pułapem zasobów własnych;

| B. | mając na uwadze, że od czasu przyjęcia obecnych WRF w grudniu 2020 r. kontekst polityczny, gospodarczy i społeczny zmienił się diametralnie, czego początkiem były bezprecedensowa skala i dramatyczne skutki pandemii COVID-19, która jeszcze się nie skończyła; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że od czasu przyjęcia obecnych WRF w grudniu 2020 r. kontekst polityczny, gospodarczy i społeczny zmienił się diametralnie, czego początkiem były bezprecedensowa skala i dramatyczne skutki pandemii COVID-19, która jeszcze się nie skończyła;

| C. | mając na uwadze, że niesprowokowana i nieuzasadniona inwazja Rosji na Ukrainę doprowadziła do poważnego kryzysu humanitarnego i wywołała na całym świecie ogromny wstrząs gospodarczy i społeczny o trudnych do oszacowania czasie trwania; mając na uwadze, że szefowie państw lub rządów nazwali tę wojnę „tektoniczną zmianą w historii Europy”, a Komisja stwierdziła, że „nieprzewidziane potrzeby powstałe w wyniku wojny w Europie znacznie wykraczają poza zasoby dostępne w obecnych wieloletnich ramach finansowych”, co wymaga określenia nowych źródeł finansowania; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że niesprowokowana i nieuzasadniona inwazja Rosji na Ukrainę doprowadziła do poważnego kryzysu humanitarnego i wywołała na całym świecie ogromny wstrząs gospodarczy i społeczny o trudnych do oszacowania czasie trwania; mając na uwadze, że szefowie państw lub rządów nazwali tę wojnę „tektoniczną zmianą w historii Europy”, a Komisja stwierdziła, że „nieprzewidziane potrzeby powstałe w wyniku wojny w Europie znacznie wykraczają poza zasoby dostępne w obecnych wieloletnich ramach finansowych”, co wymaga określenia nowych źródeł finansowania;

| D. | mając na uwadze, że Unia i jej obywatele wspierają Ukrainę od samego początku wojny, okazują solidarność z Ukraińcami w ich walce o obronę demokracji przed autorytaryzmem, zaoferowali schronienie ponad ośmiu milionom Ukraińcom i udzielili tymczasowej ochrony czterem milionom z nich; mając na uwadze, że UE, państwa członkowskie i europejskie instytucje finansowe udzieliły Ukrainie pomocy w wysokości ponad 19 mld EUR; mając na uwadze, że oprócz pomocy humanitarnej i wojskowej Unia wspiera Ukrainę w dziedzinie zdrowia, energii i rolnictwa oraz ułatwia handel, w szczególności poprzez ustanowienie korytarzy solidarnościowych, aby pomóc Ukrainie w eksporcie towarów rolnych; mając na uwadze, że konieczna będzie dalsza pomoc w celu utrzymania niezbędnych usług i podstawowej infrastruktury w kraju; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że Unia i jej obywatele wspierają Ukrainę od samego początku wojny, okazują solidarność z Ukraińcami w ich walce o obronę demokracji przed autorytaryzmem, zaoferowali schronienie ponad ośmiu milionom Ukraińcom i udzielili tymczasowej ochrony czterem milionom z nich; mając na uwadze, że UE, państwa członkowskie i europejskie instytucje finansowe udzieliły Ukrainie pomocy w wysokości ponad 19 mld EUR; mając na uwadze, że oprócz pomocy humanitarnej i wojskowej Unia wspiera Ukrainę w dziedzinie zdrowia, energii i rolnictwa oraz ułatwia handel, w szczególności poprzez ustanowienie korytarzy solidarnościowych, aby pomóc Ukrainie w eksporcie towarów rolnych; mając na uwadze, że konieczna będzie dalsza pomoc w celu utrzymania niezbędnych usług i podstawowej infrastruktury w kraju;

| E. | mając na uwadze, że 21,9 % ludności UE jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że ubóstwo energetyczne na pewno pogłębi się w wyniku rosyjskiej inwazji na Ukrainę; mając na uwadze, że połączenie rosnących cen energii i gwałtownej inflacji powoduje kryzys w dziedzinie kosztów utrzymania, zagraża przetrwaniu przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich (MŚP), i sprawia, że jeszcze większą liczbę osób dosięga ubóstwo; |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że 21,9 % ludności UE jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że ubóstwo energetyczne na pewno pogłębi się w wyniku rosyjskiej inwazji na Ukrainę; mając na uwadze, że połączenie rosnących cen energii i gwałtownej inflacji powoduje kryzys w dziedzinie kosztów utrzymania, zagraża przetrwaniu przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich (MŚP), i sprawia, że jeszcze większą liczbę osób dosięga ubóstwo;

| F. | mając na uwadze, że obywatele słusznie oczekują od Unii i jej budżetu szybkiej i skutecznej reakcji na zmieniające się potrzeby, a także niezbędnego wsparcia, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że obywatele słusznie oczekują od Unii i jej budżetu szybkiej i skutecznej reakcji na zmieniające się potrzeby, a także niezbędnego wsparcia, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych;

| G. | mając na uwadze, że budżet UE odgrywa i wciąż musi odgrywać centralną rolę w osiąganiu priorytetów politycznych Unii, w tym w pomyślnej realizacji procesu zielonej i cyfrowej transformacji z myślą o wszystkich, torowaniu drogi ku neutralności klimatycznej do 2050 r., wspieraniu ożywienia gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, promowaniu zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, w poprawie konkurencyjności, pobudzaniu innowacji, zwiększaniu strategicznej autonomii oraz bezpieczeństwa i niezależności energetycznej, w udzielaniu wsparcia słabszym grupom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom, wspieraniu zrównoważonego rozwoju, który nie pozostawia nikogo w tyle oraz zapewnia spójność i pozytywną konwergencję, w zapewnieniu solidniejszej Europejskiej Unii Zdrowotnej w następstwie kryzysu COVID-19, zagwarantowaniu i promowaniu praworządności, wartości UE, praw podstawowych i równości płci w Unii i poza jej granicami, przyczynianiu się do zwiększenia szans dla wszystkich oraz zapewnieniu silniejszej Unii dla jej obywateli, która będzie w stanie podołać swojej globalnej odpowiedzialności oraz zaradzić kryzysowi klimatycznemu i kryzysowi w dziedzinie różnorodności biologicznej, a także konsekwencjom tych kryzysów; |
| --- | --- |

G.

mając na uwadze, że budżet UE odgrywa i wciąż musi odgrywać centralną rolę w osiąganiu priorytetów politycznych Unii, w tym w pomyślnej realizacji procesu zielonej i cyfrowej transformacji z myślą o wszystkich, torowaniu drogi ku neutralności klimatycznej do 2050 r., wspieraniu ożywienia gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, promowaniu zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, w poprawie konkurencyjności, pobudzaniu innowacji, zwiększaniu strategicznej autonomii oraz bezpieczeństwa i niezależności energetycznej, w udzielaniu wsparcia słabszym grupom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom, wspieraniu zrównoważonego rozwoju, który nie pozostawia nikogo w tyle oraz zapewnia spójność i pozytywną konwergencję, w zapewnieniu solidniejszej Europejskiej Unii Zdrowotnej w następstwie kryzysu COVID-19, zagwarantowaniu i promowaniu praworządności, wartości UE, praw podstawowych i równości płci w Unii i poza jej granicami, przyczynianiu się do zwiększenia szans dla wszystkich oraz zapewnieniu silniejszej Unii dla jej obywateli, która będzie w stanie podołać swojej globalnej odpowiedzialności oraz zaradzić kryzysowi klimatycznemu i kryzysowi w dziedzinie różnorodności biologicznej, a także konsekwencjom tych kryzysów;

| H. | mając na uwadze, że w swoim programie prac na 2023 r. Komisja Europejska przedstawiła szereg nowych inicjatyw politycznych o potencjalnie znaczących skutkach budżetowych, w szczególności proponowany Europejski Bank Wodoru, pakiet pomocy dla MŚP i Europejski Fundusz na rzecz Suwerenności; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że w swoim programie prac na 2023 r. Komisja Europejska przedstawiła szereg nowych inicjatyw politycznych o potencjalnie znaczących skutkach budżetowych, w szczególności proponowany Europejski Bank Wodoru, pakiet pomocy dla MŚP i Europejski Fundusz na rzecz Suwerenności;

| I. | mając na uwadze, że połączony efekt wielu kryzysów, niskich pułapów WRF i uciążliwych procedur w przypadku każdego przeglądu lub rewizji WRF doprowadził do powstania bardzo dużej liczby instrumentów ad hoc poza budżetem UE, a także do zwiększonego wykorzystania zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel niepodlegających procedurze budżetowej, zwłaszcza w przypadku NextGenerationEU; mając na uwadze, że jedynie procedura budżetowa wymaga pełnego zaangażowania Parlamentu i zapewnia mu możliwość sprawowania kontroli nad budżetem; mając na uwadze, że oba organy władzy budżetowej powinny pełnić takie same role, zgodnie z postanowieniami traktatowymi; mając na uwadze, że Parlament zawsze powinien odgrywać pełną rolę w tym nowym środowisku budżetowym, aby zapewnić demokratyczną rozliczalność i przejrzystość w odniesieniu do pozostałego okresu obecnych WRF; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że połączony efekt wielu kryzysów, niskich pułapów WRF i uciążliwych procedur w przypadku każdego przeglądu lub rewizji WRF doprowadził do powstania bardzo dużej liczby instrumentów ad hoc poza budżetem UE, a także do zwiększonego wykorzystania zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel niepodlegających procedurze budżetowej, zwłaszcza w przypadku NextGenerationEU; mając na uwadze, że jedynie procedura budżetowa wymaga pełnego zaangażowania Parlamentu i zapewnia mu możliwość sprawowania kontroli nad budżetem; mając na uwadze, że oba organy władzy budżetowej powinny pełnić takie same role, zgodnie z postanowieniami traktatowymi; mając na uwadze, że Parlament zawsze powinien odgrywać pełną rolę w tym nowym środowisku budżetowym, aby zapewnić demokratyczną rozliczalność i przejrzystość w odniesieniu do pozostałego okresu obecnych WRF;

| J. | mając na uwadze, że porozumienie międzyinstytucjonalne zawiera szczegółowe ustalenia dotyczące współpracy i dialogu między Parlamentem, Radą i Komisją w sprawach budżetowych; mając na uwadze, że należy przedsięwziąć dalsze kroki w celu poprawy przejrzystości, rozliczalności i dostępności informacji o wszystkich wydatkach wspierających kształtowanie polityki UE; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że porozumienie międzyinstytucjonalne zawiera szczegółowe ustalenia dotyczące współpracy i dialogu między Parlamentem, Radą i Komisją w sprawach budżetowych; mając na uwadze, że należy przedsięwziąć dalsze kroki w celu poprawy przejrzystości, rozliczalności i dostępności informacji o wszystkich wydatkach wspierających kształtowanie polityki UE;

| K. | mając na uwadze, że zgodnie ze swoją jednostronną deklaracją w ramach porozumienia w sprawie WRF na lata 2021–2027 z grudnia 2020 r. Komisja włączyła do swojego programu prac na 2023 r. zobowiązanie do przeprowadzenia przeglądu WRF w drugim kwartale 2023 r., co może obejmować rewizję; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że zgodnie ze swoją jednostronną deklaracją w ramach porozumienia w sprawie WRF na lata 2021–2027 z grudnia 2020 r. Komisja włączyła do swojego programu prac na 2023 r. zobowiązanie do przeprowadzenia przeglądu WRF w drugim kwartale 2023 r., co może obejmować rewizję;

| L. | mając na uwadze, że stanowisko Parlamentu w sprawie zasobów własnych zostanie określone w przyszłej rezolucji; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że stanowisko Parlamentu w sprawie zasobów własnych zostanie określone w przyszłej rezolucji;

Nowe wyzwania i wstrząsy ujawniające niedociągnięcia w obecnych WRF

| 1. | wzywa Komisję do zaproponowania rewizji obecnych WRF koncentrującej się przede wszystkim na zaradzeniu skutkom wojny w Ukrainie i zapewnieniu Unii odpowiedniej elastyczności w reagowaniu na kryzysy; |
| --- | --- |

1.

| 2. | podkreśla, że wśród instytucji panuje wyraźna zgoda co do tego, że w następstwie niesprowokowanej i nieuzasadnionej inwazji na Ukrainę UE powinna zapewnić Ukrainie jak największą pomoc humanitarną, społeczną, gospodarczą i finansową, a jednocześnie zająć się poważnymi gospodarczymi i społecznymi skutkami kryzysu w Unii i udzielić niezbędnego wsparcia obywatelom, którzy ucierpieli w wyniku tego kryzysu; podkreśla w tym kontekście wspólne cele Unii, jakimi są realizacja Europejskiego Zielonego Ładu i transformacja cyfrowa, Europejski filar praw socjalnych, zacieśnienie współpracy i koordynacji w dziedzinie obronności, zwiększenie strategicznej autonomii oraz niezależności i bezpieczeństwa energetycznego Unii, ograniczenie ubóstwa energetycznego, zapewnienie globalnego bezpieczeństwa żywnościowego oraz sprostanie wyzwaniom wynikającym z wysokiej inflacji; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że silna Unia oparta na solidarności i współpracy oraz zdolna stawić czoła obecnym wyzwaniom i złagodzić skutki kryzysu w dziedzinie kosztów utrzymania dla obywateli i przedsiębiorstw wymaga ogólnounijnych rozwiązań, aby zapewnić wszystkim państwom członkowskim równe warunki działania w zakresie ich zdolności do wspierania obywateli i przedsiębiorstw, a tym samym zachować integralność rynku wewnętrznego i zapobiec jego fragmentacji lub zakłóceniom jego funkcjonowania; podkreśla w związku z tym znaczenie projektów transgranicznych, które mają zasadnicze znaczenie dla budowania suwerennej, strategicznej i autonomicznej Unii; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że, aby przeciwdziałać skutkom wojny przeciwko Ukrainie co najmniej w perspektywie krótkoterminowej, konieczna jest pomoc humanitarna na dużą skalę w Ukrainie oraz wsparcie finansowe dla państw członkowskich przyjmujących osoby uciekające przed konfliktem i pomagających im osiedlić się; przypomina, że na odpowiednie programy nie przeznaczono zasobów, jakich wymaga ta bezprecedensowa sytuacja; uważa ponadto, że w perspektywie długoterminowej Unia powinna odgrywać wiodącą rolę w odbudowie Ukrainy poprzez podejście oparte na zasadzie lepszego odbudowywania po zakończeniu wojny, zapewniające dobre rządy, poszanowanie praworządności i należyte zarządzanie finansami; wzywa Komisję do oceny roli, jaką budżet UE powinien odgrywać w międzynarodowych wysiłkach na rzecz odbudowy; |
| --- | --- |

4.

| 5. | z zadowoleniem przyjmuje decyzję o przyznaniu Ukrainie i Mołdawii statusu kraju kandydującego; podkreśla, że decyzja ta pociąga za sobą długoterminowe zobowiązanie finansowe i budżetowe oraz wymaga skoordynowanej polityki z myślą o wspieraniu odbudowy, ożywienia gospodarczego i niezbędnych reform właściwych dla każdego kraju, jak to miało miejsce w przypadku innych krajów kandydujących; |
| --- | --- |

5.

| 6. | ubolewa, że ważne nowe inicjatywy polityczne przedstawione od czasu przyjęcia obecnych WRF zawierają propozycje przesunięcia środków z uzgodnionych programów, obszarów polityki i celów UE lub zmiany ich przeznaczenia w obrębie tych programów, obszarów polityki i celów; uważa, że powtarzające się przesunięcia nie są realnym sposobem finansowania priorytetów Unii i stanowią de facto zmianę uzgodnionych WRF; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zwraca uwagę na szerokie wykorzystanie instrumentów szczególnych w pierwszych dwóch latach WRF; zauważa, że instrument elastyczności uruchomiono na wydatki z działu 6 (Sąsiedztwo i świat) w 2022 r., i że w 2023 r. ma być uruchomiony na znaczne wydatki z działu 6 oraz poddziałów 2b (Odporność i wartości) i 5 (Bezpieczeństwo i obrona); zwraca uwagę, że zgodnie z wnioskiem dotyczącym obronności z lipca 2022 r. (20) dalsze środki mają zostać uruchomione za pomocą instrumentów szczególnych również w 2024 r.; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla, że rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej (SEAR) została prawie wyczerpana w 2021 r. i że została w pełni wykorzystana w 2022 r. po zapewnieniu połączenia pomocy humanitarnej i wsparcia dla państw członkowskich w radzeniu sobie z klęskami żywiołowymi i katastrofami spowodowanymi przez człowieka; zwraca uwagę, że rozszerzenie zakresu Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE) o sytuacje kryzysowe w dziedzinie zdrowia publicznego, w połączeniu ze zwiększoną skalą i częstotliwością klęsk żywiołowych, kryzysem humanitarnym w Ukrainie i wynikającym z niego napływem dużej liczby uchodźców do UE, wywarło na SEAR ogromną presję; spodziewa się ponadto, że dramatyczne konsekwencje bezprecedensowych pożarów roślinności w lecie 2022 r., które miały miejsce po poważnych powodziach i pożarach roślinności w 2021 r., będą wymagały znacznego wsparcia finansowego, również w ramach SEAR; |
| --- | --- |

8.

| 9. | przypomina, że WRF są corocznie zwiększane na podstawie deflatora o wartości 2 %, stosowanego do cen z 2018 r.; podkreśla, że dramatycznie rosnące ceny energii i skrajna niestabilność rynku energii spowodowana głównie decyzją Rosji o ograniczeniu dostaw gazu napędzają gwałtownie rosnącą inflację, co ma poważny wpływ na ludzi i przedsiębiorstwa; wyraża głębokie zaniepokojenie, że tak nieoczekiwanie wysoki poziom inflacji poważnie obciąża WRF, a także jeszcze bardziej ogranicza ich siłę nabywczą oraz możliwości operacyjne i administracyjne w sytuacji, gdy ich ogólny poziom jest już niższy niż w przypadku poprzednich WRF pod względem udziału w PKB UE; podkreśla, że w praktyce oznacza to, iż można finansować mniej projektów i działań unijnych, co negatywnie wpływa na beneficjentów oraz zdolność Unii do realizacji jej wspólnych celów politycznych; |
| --- | --- |

9.

| 10. | przypomina ponadto, że pomimo żądań Parlamentu, aby Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy (EURI) znalazł się ponad pułapami, koszty refinansowania są spłacane w ramach pułapów WRF, co wywiera dalszą presję na WRF i zagraża finansowaniu już uzgodnionych programów, zwłaszcza w kontekście rosnących stóp procentowych i kosztów zaciągania pożyczek w ramach NGEU; w związku z tym zwraca uwagę na nieuznaniowe zwiększenie środków w linii EURI o 280 mln EUR w budżecie przyjętym na rok budżetowy 2023 w stosunku do projektu budżetu Komisji, co pochłonie zasoby w ramach jednolitego marginesu i ograniczy zdolność budżetu do reagowania na pojawiające się potrzeby; |
| --- | --- |

10.

| 11. | dostrzega ciągłe żądanie, aby budżet UE służył jako gwarancja dodatkowej pomocy makrofinansowej, zwłaszcza dla krajów bezpośrednio dotkniętych wojną; z zadowoleniem przyjmuje istotne wsparcie Unii za pośrednictwem pomocy makrofinansowej; podkreśla, że w przypadku niewywiązania się z zobowiązań lub wycofania gwarancji krajowych budżet UE ostatecznie pokrywa wszystkie pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej, a zatem znaczne i z natury rzeczy nieprzewidywalne zobowiązania warunkowe; |
| --- | --- |

11.

| 12. | podkreśla w związku z tym, że obecne WRF są już napięte do granic możliwości niecałe dwa lata po ich przyjęciu, a sytuację tę pogorszyły jeszcze nieoczekiwane wydarzenia w 2022 r.; zwraca uwagę, że pod względem wielkości, struktury i zasad zwyczajnie nie są one przygotowane do szybkiego i skutecznego reagowania na wiele kryzysów tej skali ani do odpowiedniego finansowania nowych wspólnych ambicji politycznych UE i szybkiego wdrażania niezbędnych rozwiązań ogólnounijnych; wyraża głębokie zaniepokojenie, że obecne WRF pozostawiają Unii niedostateczną zdolność do reagowania na ewentualne przyszłe kryzysy i potrzeby oraz do wypełniania jej strategicznej roli na arenie międzynarodowej; |
| --- | --- |

12.

| 13. | stwierdza, że potrzeba pilnej rewizji WRF nie podlega dyskusji oraz że podejście „wszystko po staremu” zdecydowanie nie wystarczy, aby stawić czoła szeregowi wyzwań, i może podważyć zaufanie do Unii; |
| --- | --- |

13.

Rozwiązanie problemu luk w finansowaniu – większa zdolność finansowa przy większej przejrzystości i demokratycznej rozliczalności

| 14. | wzywa w związku z tym Komisję nie tylko do przeprowadzenia szczegółowego przeglądu funkcjonowania obecnych WRF, ale również do przedstawienia wniosku ustawodawczego w sprawie kompleksowego i ambitnego przeglądu rozporządzenia w sprawie WRF i załącznika doń jak najszybciej i nie później niż w pierwszym kwartale 2023 r.; podkreśla, że przegląd WRF nie może prowadzić do obniżenia wstępnie przydzielonych krajowych pul środków finansowych lub środków na programy UE; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jest głęboko przekonany, że rewizja musi uwzględniać rosnące potrzeby i wyczerpanie środków dostępnych w ramach WRF dla Unii w celu zapewnienia niezbędnych rozwiązań; nalega ponadto, aby rewizja zaradziła najpoważniejszym niedociągnięciom w funkcjonowaniu WRF, zapewniła nowe finansowanie nowych priorytetów politycznych i wyposażyła Unię w narzędzia niezbędne do skutecznego sprostania przyszłym wyzwaniom i kryzysom; |
| --- | --- |

15.

| 16. | podkreśla potrzebę zwiększenia skali WRF, aby zapewnić silniejszy i bardziej sprawny budżet UE, spełniający najwyższe standardy przejrzystości i demokratycznej rozliczalności; w związku z tym domaga się zwiększenia pułapów WRF, a także zwiększenia i przeprojektowania elastyczności budżetowej; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wyraża gotowość do przeprowadzenia pełnych negocjacji z Radą i Komisją w sprawie przeglądu WRF w oparciu o dotychczasową praktykę i porozumienie międzyinstytucjonalne, w ramach którego instytucje zobowiązały się do dążenia do określenia szczegółowych ustaleń dotyczących współpracy i dialogu w trakcie całej procedury prowadzącej do przyjęcia gruntownego przeglądu WRF; |
| --- | --- |

17.

| 18. | nalega, aby zasada jedności, zgodnie z którą wszystkie pozycje dochodów i wydatków Unii są ujęte w budżecie, była zarówno wymogiem traktatowym, jak i podstawowym warunkiem wstępnym rozliczalności, legitymacji demokratycznej i przejrzystości finansów publicznych UE; podkreśla potrzebę znacznie większej kontroli parlamentarnej nad wszystkimi wydatkami UE, w tym nad instrumentami pozabudżetowymi, funduszami oraz wspólną działalnością w zakresie zaciągania i udzielania pożyczek; ponownie podkreśla, że wszystkie nowe instrumenty powinny leżeć w gestii władzy budżetowej; |
| --- | --- |

18.

| 19. | podkreśla w tym kontekście, że rewizja WRF powinna iść w parze z przeglądem rozporządzenia finansowego, które powinno bezpośrednio uwzględnić niezbędne zmiany w przepisach regulujących ustanawianie i wykonywanie budżetu UE; uważa zatem, że konieczne jest rozszerzenie zakresu proponowanego ukierunkowanego przeglądu rozporządzenia finansowego w celu uwzględnienia wszystkich istotnych kwestii; |
| --- | --- |

19.

| 20. | podkreśla znaczenie zasad horyzontalnych, na których opierają się WRF i wszystkie powiązane strategie polityczne UE, w szczególności w odniesieniu do realizacji celów Unii w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej oraz promowania równości płci; podkreśla, że rewizja musi utrzymać te zasady w centrum WRF i umożliwić Unii wywiązanie się z jej zobowiązania do zapewnienia wszystkim sprawiedliwej, odpornej, zrównoważonej i społecznie sprawiedliwej odbudowy, w tym do wdrożenia zmienionych ram Unii w zakresie klimatu, energii i środowiska do 2030 r. z myślą o osiągnięciu przez UE neutralności klimatycznej do 2050 r.; |
| --- | --- |

20.

| 21. | potwierdza swoje ugruntowane stanowisko, że nowe inicjatywy polityczne, cele lub zadania finansowane z budżetu UE muszą być finansowane za pomocą dodatkowych, świeżych środków, a nie w wyniku przesunięć ze szkodą dla ugruntowanych, wcześniej istniejących programów lub polityk uzgodnionych przez ustawodawcę; |
| --- | --- |

21.

Dział 1: Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa

| 22. | wzywa do zwiększenia pułapu w dziale 1 ze względu na to, że marginesy są niewystarczające, aby zaspokoić większe potrzeby, oraz ponieważ nie należy wykorzystywać uzgodnionych pul środków finansowych na finansowanie nowych inicjatyw; |
| --- | --- |

22.

| 23. | podkreśla, że wiele z niedawno zadeklarowanych ambicji politycznych – zwłaszcza w dziedzinie energii oraz autonomii strategicznej i przemysłowej – oraz nowe inicjatywy polityczne od stycznia 2021 r. (akt w sprawie czipów, bezpieczna łączność, Urząd ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia czy nowy europejski Bauhaus) powinny wiązać się z dodatkowymi wydatkami w ramach działu 1; |
| --- | --- |

23.

| 24. | podkreśla kluczową rolę, jaką finansowanie w ramach programu „Horyzont Europa”, programu „Cyfrowa Europa”, programu na rzecz jednolitego rynku i instrumentu „Łącząc Europę” odgrywa w stymulowaniu innowacji, wspieraniu przedsiębiorstw oraz pobudzaniu transformacji ekologicznej i cyfrowej; |
| --- | --- |

24.

| 25. | oczekuje na wniosek Komisji dotyczący nowego Europejskiego Funduszu na rzecz Suwerenności, którego celem jest zapewnienie strategicznej autonomii Unii i zmniejszenie zależności od państw spoza UE w kluczowych sektorach; uważa, że zasadnicze znaczenie ma to, by wniosek odpowiadał rzeczywistym potrzebom, opierał się na jasnej ocenie kosztów i luk inwestycyjnych oraz zapewniał nowe środki finansowe; utrzymuje, że taki nowy fundusz należy ustanowić zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i powinien on funkcjonować w obrębie WRF, co zapewni pełny nadzór ze strony Parlamentu; uważa, że pułapy WRF należy dostosować w celu uwzględnienia funduszu; |
| --- | --- |

25.

Dział 2a: Spójność

| 26. | wzywa do niepodważania uzgodnionego finansowania w ramach działu 2a oraz do zachowania go zgodnie z jego przeznaczeniem; zwraca się do Komisji o ocenę, czy jest ono wystarczające do zaspokojenia pojawiających się potrzeb w ramach polityki spójności; |
| --- | --- |

26.

| 27. | podkreśla, że tymczasowa i krótkoterminowa elastyczność wprowadzona do funduszy polityki spójności za sprawą szeregu propozycji działań polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie (CARE) pomogła państwom członkowskim uporać się szybko ze skutkami wojny przeciwko Ukrainie, zgodnie z modelem inicjatywy inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa, CRII i CRII+, która pozwoliła UE podjąć działania na początku pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

27.

| 28. | z zadowoleniem przyjmuje ambitne zamierzenie Unii, jakim jest zintensyfikowanie działań na rzecz walki z niezwykle niepokojącym poziomem ubóstwa wśród dzieci oraz przyczynienie się do eliminacji ubóstwa wśród dzieci przy pomocy wprowadzonej niedawno europejskiej gwarancji dla dzieci; ostrzega jednak, że obecne kryzysy zaostrzyły i jeszcze bardziej zaostrzą aktualnie pogarszającą się sytuację dzieci dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem i będą miały długotrwałe konsekwencje; przypomina swój apel o pilne zwiększenie finansowania europejskiej gwarancji dla dzieci o specjalny budżet w wysokości co najmniej 20 mld EUR na lata 2021–2027 i nalega na uwzględnienie tego specjalnego budżetu w ramach rewizji WRF i we wzmocnionym EFS+; ponadto apeluje do Komisji o udostępnienie – a do państw członkowskich o pełne wykorzystanie – wszystkich dostępnych zasobów, w tym EFS+, REACT-EU i RRF, aby skutecznie wdrażać gwarancję dla dzieci; |
| --- | --- |

28.

| 29. | podkreśla, że chociaż środki reagowania kryzysowego są konieczne i użyteczne, polityka spójności nie jest narzędziem reagowania kryzysowego; wyraża zaniepokojenie, że polityka spójności jest w coraz większym stopniu wykorzystywana do wzmacniania innych obszarów polityki i uzupełniania braków w elastyczności budżetowej lub mechanizmach reagowania kryzysowego w WRF; jest zdania, że istniejąca możliwość przesunięć środków z funduszy polityki spójności do innych programów w wysokości do 5 % początkowej alokacji zapewnia wystarczającą elastyczność; |
| --- | --- |

29.

| 30. | podkreśla, że przegląd WRF nie może prowadzić do obniżenia wstępnie przydzielonych krajowych pul środków finansowych; zwraca uwagę, że spóźnione porozumienie w sprawie WRF na lata 2021–2027 i pakietu dotyczącego polityki spójności, w połączeniu z kryzysem COVID-19, doprowadziło do powolnego rozpoczęcia procesu programowania oraz zakłócenia projektów, ale nie z powodu samej polityki; wzywa Komisję do zwiększenia wysiłków na rzecz uproszczenia procedur administracyjnych; podkreśla, że opóźnione rozpoczęcie w żaden sposób nie podważa kluczowej roli i wartości dodanej polityki spójności jako podstawowego instrumentu polityki inwestycyjnej i konwergencji Unii; |
| --- | --- |

30.

Dział 2b: Odporność i wartości

| 31. | wzywa do usunięcia linii budżetowej przeznaczonej na spłatę kosztów finansowania zewnętrznego EURI z działu 2b i umieszczenia jej poza działami oraz do uwzględnienia tych kosztów poza pułapami WRF; |
| --- | --- |

31.

| 32. | ubolewa, że koszty zaciągania pożyczek w ramach EURI i spłaty zadłużenia są uwzględnione jako linia budżetowa w dziale 2b na lata 2021–2027 obok sztandarowych programów, takich jak Erasmus+, Program UE dla zdrowia, program „Kreatywna Europa” oraz program „Obywatele, równość, prawa i wartości”; |
| --- | --- |

32.

| 33. | podkreśla, że koszty odsetek i spłata zadłużenia zależą od rozwoju sytuacji na rynku, nie są wydatkami uznaniowymi, nie odpowiadają logice limitów wydatków i nigdy nie powinny konkurować z programami wydatków; przypomina, że każde uruchomienie instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii zależy również od dostępności nieprzydzielonego marginesu w ramach pułapu tego działu; z niepokojem odnotowuje, że gwałtownie rosnące stopy procentowe mają wpływ na emitentów długu państwowego; ostrzega, że koszty finansowania znacznie wzrosły w ostatnim czasie z powodu trudnych warunków rynkowych i że istnieje ogromna niepewność co do długoterminowych stóp procentowych; podkreśla zatem, że status quo wiąże się ze znacznym ryzykiem dla programów wydatków i dla zdolności WRF do reagowania na pojawiające się potrzeby; |
| --- | --- |

33.

| 34. | podkreśla kluczowe znaczenie Programu UE dla zdrowia oraz unijnych programów w dziedzinie edukacji, kultury, młodzieży i wartości we wspieraniu odpowiednich sektorów w następstwie pandemii i w związku ze zwalczaniem dezinformacji; podkreśla, że Europejski Fundusz Społeczny Plus jest jednym z kluczowych czynników wzmacniania społecznego wymiaru Unii; ubolewa, że Erasmus+, jako program o stosunkowo stabilnym zapotrzebowaniu z roku na rok, charakteryzuje się znacznie skoncentrowanym profilem finansowym w obecnych WRF; |
| --- | --- |

34.

Dział 3: Zasoby naturalne i środowisko

| 35. | wzywa do jak najszybszego dostosowania pułapu w dziale 3 w celu pełnego uwzględnienia Społecznego Funduszu Klimatycznego, przy czym nie należy podważać uzgodnionego finansowania w ramach działu 3, lecz zachować je zgodnie z jego przeznaczeniem; |
| --- | --- |

35.

| 36. | ponownie wyraża swoje stanowisko, zgodnie z którym Społeczny Fundusz Klimatyczny musi zostać w pełni włączony do budżetu UE i WRF, bez negatywnego wpływu na inne programy i fundusze w ramach tego działu, a to z uwagi na znaczenie zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i realizacji Zielonego Ładu; przypomina drugiemu organowi władzy budżetowej o obowiązku przestrzegania jedności budżetu; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla znaczenie wspólnej polityki rolnej (WPR) dla zapewnienia rolnikom wiarygodnego wsparcia w celu zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego; przypomina, że zróżnicowanie płatności w ramach WPR wpływa na zdolność rolników do oparcia się presji inflacyjnej i wzrostowi cen środków produkcji, kiedy realizują ten cel; podkreśla, że drobni i młodzi rolnicy są szczególnie podatni na zagrożenia, a ograniczone możliwości inwestycyjne mają na nich niekorzystny wpływ; przypomina o kluczowej roli programu LIFE dla wspierania działań w dziedzinie klimatu oraz ochrony przyrody i środowiska; |
| --- | --- |

37.

Dział 4: Migracja i zarządzanie granicami

| 38. | apeluje o podniesienie pułapu w dziale 4, aby odzwierciedlić obecną rzeczywistość i prawdziwe potrzeby finansowe w zakresie unijnych strategii politycznych i programów w dziedzinie zarządzania migracją i granicami; |
| --- | --- |

38.

| 39. | podkreśla, że wojna przeciwko Ukrainie i późniejsza decyzja o uruchomieniu dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony pociągną za sobą długoterminowe zobowiązanie finansowe do wspierania państw członkowskich, co oznacza nieoczekiwane potrzeby w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) oraz Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz (IZGW), a także nałożenie dodatkowych obowiązków na agencje zdecentralizowane w dziale 4; wyraża ponadto zaniepokojenie faktem, że kolejne wnioski Komisji dotyczące przedłużenia mandatu agencji powodują uszczuplenie puli środków finansowych BMVI; |
| --- | --- |

39.

Dział 5: Bezpieczeństwo i obrona

| 40. | apeluje o podwyższenie pułapu w dziale 5; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wzywa do szybkiego przeglądu WRF, aby zwiększyć środki na unijne instrumenty obronne, np. Europejski Fundusz Obronny, mobilność wojskową i przyszłe wspólne mechanizmy udzielania zamówień związanych z obronnością UE, a mianowicie wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego za pomocą aktu w sprawie wspólnych zamówień publicznych i europejskiego programu usprawnień w dziedzinie obronności, pod warunkiem że wzmocnią one unijną bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego i zapewnią europejską wartość dodaną; |
| --- | --- |

41.

| 42. | w świetle bardzo odmiennego kontekstu geopolitycznego odnotowuje wniosek Komisji dotyczący wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego poprzez ustawę o wspólnych zamówieniach publicznych na lata 2022–2024 oraz jej zamiar przedstawienia wniosku w sprawie europejskiego programu inwestycji w obronność na okres późniejszy, aby wprowadzić wspólne zamówienia i zarządzanie cyklem życia zdolności wojskowych; podkreśla, że niezbędne wydatki na zacieśnienie współpracy i inwestycji w dziedzinie obronności nie mogą być finansowane w ramach pułapu w dziale 5; podkreśla potrzebę inwestycji w celu wzmocnienia polityki bezpieczeństwa i finansowania innowacji technologicznych w stale zmieniającym się krajobrazie bezpieczeństwa; |
| --- | --- |

42.

Dział 6: Sąsiedztwo i świat

| 43. | wzywa do zwiększenia pułapu w dziale 6, aby w pełni zaspokoić obecne i przewidywane przyszłe potrzeby w ramach działań zewnętrznych Unii oraz stworzyć wystarczające zdolności reagowania na kryzysy i pojawiające się potrzeby; |
| --- | --- |

43.

| 44. | ubolewa nad faktem, że nawet przed wojną przeciwko Ukrainie środki dostępne w dziale 6 były zdecydowanie niewystarczające, a od tego czasu presja w tym dziale znacznie wzrosła; podkreśla, że dalsze finansowanie potrzeb uchodźców z Syrii, Iraku i innych krajów nie zostało uwzględnione w negocjacjach dotyczących WRF ani w budżecie Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) – „Globalny wymiar Europy” i dlatego powinno być pokryte z nowych środków przy odpowiednim zwiększeniu pułapu w dziale 6, a nie w drodze przesunięć; |
| --- | --- |

44.

| 45. | odnotowuje gwałtowne pogorszenie się sytuacji międzynarodowej po wejściu w życie obecnych WRF, zarówno w krajach sąsiadujących, jak i poza nimi, a to w wyniku kryzysu żywnościowego, energetycznego, klimatycznego i gospodarczego, który drastycznie zwiększył presję w dziale 6; zauważa, że oprócz wielokrotnego korzystania z instrumentu elastyczności rezerwa ISWMR – „Globalny wymiar Europy” została bardzo szybko uszczuplona i była wykorzystywana w sposób wykraczający poza główny cel, jakim jest reagowanie na pojawiające się wyzwania i priorytety, w szczególności do tworzenia rezerw na pomoc makrofinansową; uważa, że wzmożone reagowanie kryzysowe ma zasadnicze znaczenie z uwagi na wielość globalnych wyzwań; |
| --- | --- |

45.

| 46. | podkreśla, że pomoc humanitarna w ramach działu 6 została wykorzystana do granic możliwości, co wymagało wielokrotnego zwiększania środków; podkreśla, że zwiększone finansowanie pomocy humanitarnej i filar szybkiego reagowania w ramach ISWMR – „Globalny wymiar Europy” mają zasadnicze znaczenie, jeżeli Unia ma nie tylko zapewnić pomoc Ukrainie, ale również udzielić wsparcia potrzebującym społecznościom i regionom oraz zrealizować swoje ambicje, by być wiodącym darczyńcą w zakresie pomocy humanitarnej; podkreśla, że dodatkowe potrzeby w Ukrainie nie mogą prowadzić do odbierania środków finansowych innym potrzebującym regionom geograficznym, w szczególności ze wschodniego i południowego sąsiedztwa, ani do przekierowywania tych środków z priorytetów tematycznych; |
| --- | --- |

46.

| 47. | podkreśla znaczenie dalszego wsparcia dla Ukrainy w ramach pomocy makrofinansowej; podkreśla, że w przypadku pożyczek dla Ukrainy wymagana jest znacznie wyższa stopa rezerw niż standardowe 9 % ze względu na wyższe ryzyko niewypłacalności; odnotowuje w tym kontekście wnioski Komisji z 9 listopada 2022 r. (21); podkreśla, że należy porzucić podejście ad hoc i przejść do podejścia strukturalnego; |
| --- | --- |

47.

| 48. | podkreśla, że decyzja o przyznaniu Ukrainie i Mołdawii statusu krajów kandydujących będzie oznaczała udzielanie wsparcia w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) zamiast ISWMR – „Globalny wymiar Europy”, co może wymagać rewizji odpowiedniej podstawy prawnej; podkreśla potrzebę utrzymania wsparcia na obecnym poziomie dla innych krajów kandydujących, zwłaszcza z Bałkanów Zachodnich; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wzywa Komisję do zadbania o to, by Unia wywiązywała się ze swoich międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie klimatu, a w szczególności do zapewnienia środków potrzebnych do międzynarodowego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu i odpowiednich programów w ramach ISWMR – „Globalny wymiar Europy”; |
| --- | --- |

49.

Dział 7: Europejska administracja publiczna;

| 50. | apeluje o ustalenie wydatków w dziale 7 na poziomie gwarantującym skuteczną i wydajną administrację UE; |
| --- | --- |

50.

| 51. | domaga się przyznania instytucjom, organom i agencjom Unii wystarczających środków w celu zapewnienia skutecznego wdrażania i egzekwowania wszystkich przepisów i strategii politycznych Unii stosownie do zmieniających się zadań; przypomina o znaczeniu odpowiedniego zasilenia wzmocnionych ram cyberbezpieczeństwa dla instytucji, organów i agencji Unii; |
| --- | --- |

51.

| 52. | apeluje o szybkie przyjęcie ukierunkowanego przeglądu rozporządzenia finansowego w odniesieniu do postępowania z odsetkami za zwłokę w przypadku opóźnionej spłaty anulowanych lub zmniejszonych grzywien za naruszenie zasad konkurencji, tak aby uniknąć presji na wydatki w ramach działu 7; zwraca uwagę, że Parlament przyjął stanowisko i jest gotowy do negocjacji; zachęca Radę do priorytetowego potraktowania tego wniosku i rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem; |
| --- | --- |

52.

Środki na płatności

| 53. | przypomina, że środki na płatności pochodzą bezpośrednio z zobowiązań, i w związku z tym dodaje, że każdemu zwiększeniu pułapów zobowiązań w poszczególnych działach musi towarzyszyć proporcjonalny wzrost pułapu płatności na ten sam rok lub na kolejne lata; |
| --- | --- |

53.

| 54. | odnotowuje opóźnienia we wdrażaniu programów i wzywa Komisję do przeprowadzenia analizy ryzyka potencjalnego wpływu na pułap płatności w ramach przeglądu oraz do przedstawienia niezbędnych wniosków w ramach rewizji WRF w celu uniknięcia kryzysu płatności, gdyż miałoby to poważny wpływ na beneficjentów budżetu UE; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ostrzega ponadto przed wykorzystywaniem zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w zależności od wahań rynkowych jako substytutu środków w WRF oraz przed ryzykiem, jakie może to stwarzać przy dokonywaniu płatności; |
| --- | --- |

55.

Zasoby własne

| 56. | zwraca uwagę, że WRF i zasoby własne są ze sobą powiązane; w tym kontekście podkreśla potrzebę zapewnienia trwałych i odpornych dochodów dla budżetu UE; przypomina, że w prawnie wiążącym porozumieniu międzyinstytucjonalnym Parlament, Rada i Komisja zobowiązały się do przedstawienia planu działania z myślą o wprowadzeniu wystarczających nowych zasobów własnych, które pozwolą przynajmniej na pokrycie spłaty zadłużenia w ramach instrumentu EURI; |
| --- | --- |

56.

| 57. | ponownie podkreśla swoje długoletnie stanowisko, że reforma zasobów własnych jest konieczna, aby lepiej dostosować stronę dochodów budżetu UE do jej szerszych priorytetów politycznych; oczekuje zatem, że zakres, struktura i skład koszyka nowych zasobów własnych nie tylko zapewnią dodatkowy strumień dochodów, ale również pomogą w rozwiązaniu pilnych kwestii politycznych w otoczeniu gospodarczym charakteryzującym się inflacją i wysokimi cenami energii; |
| --- | --- |

57.

| 58. | wzywa Radę do poczynienia szybkich postępów w pracach nad wnioskami z grudnia 2021 r. dotyczącymi nowych zasobów własnych; podkreśla, że zgodnie z planem działania nowe zasoby własne wynikające z wniosków dotyczących zreformowanego systemu handlu uprawnieniami do emisji i mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 mają zostać wprowadzone 1 stycznia 2023 r.; podkreśla, że nowe zasoby własne oparte na filarze I w obrębie otwartych ram OECD/G20 również mają zostać wprowadzone tego samego dnia; |
| --- | --- |

58.

| 59. | oczekuje na wnioski Komisji dotyczące drugiej części nowych zasobów własnych, które mają zostać przedstawione w trzecim kwartale 2023 r.; wyraża przekonanie, że szybkie i zdecydowane działania na rzecz reformy zasobów własnych zapewnią w szczególności wysoki rating kredytowy UE, który pozostaje warunkiem sine qua non z uwagi na liczne wyzwania; ponadto apeluje do Komisji, aby ze względu na zwiększone potrzeby finansowe rozważyła wyjście poza ramy porozumienia międzyinstytucjonalnego i zbadała potrzebę dalszych nowych, innowacyjnych i rzeczywistych środków własnych; |
| --- | --- |

59.

Elastyczność i reagowanie na kryzys w budżecie UE – od reakcji ad hoc po systemową i długoterminową gotowość

| 60. | podkreśla, że budżet UE musi być wyposażony w niezbędną elastyczność i przestrzeń budżetową, aby móc reagować na kryzysy i dostosowywać się do pojawiających się i rosnących potrzeb; podkreśla potrzebę przeglądu instrumentu reagowania kryzysowego i instrumentu elastyczności, aby były one na wymaganym poziomie, mogły być szybko uruchamiane i w pełni pozostawały w zakresie kompetencji obu organów władzy budżetowej; |
| --- | --- |

60.

| 61. | uważa, że gwałtowny wzrost inflacji i jej wpływ na siłę nabywczą budżetu UE dodatkowo ograniczył niezbędne pole manewru i wywarł wpływ na finansowane zeń programy; wzywa Komisję do oceny możliwości wprowadzenia tymczasowego mechanizmu dostosowawczego w celu odstępstwa od automatycznego deflatora w wysokości 2 % w przypadku wstrząsów inflacyjnych; |
| --- | --- |

61.

| 62. | zdecydowanie nalega, aby umorzone środki były ponownie udostępniane w budżecie UE i uruchamiane przez władzę budżetową w ramach rocznej procedury budżetowej; podkreśla potrzebę wprowadzenia odpowiednich zmian w rozporządzeniu finansowym; zwraca uwagę, że sam poziom umorzeń w dziedzinie badań naukowych był znaczny w początkowym okresie obowiązywania obecnych WRF; podkreśla, że dzięki utrzymaniu umorzeń w budżecie osiągnie się dodatkową elastyczność budżetową; |
| --- | --- |

62.

| 63. | przypomina, że instrumenty szczególne nie mieszczą się w pułapach WRF, co zapewnia pewną elastyczność i możliwość reagowania na kryzysy, oraz że są one uruchamiane jedynie w przypadku decyzji organu władzy budżetowej; zwraca uwagę na szerokie wykorzystanie instrumentów szczególnych w pierwszych dwóch latach obowiązywania WRF; |
| --- | --- |

63.

| 64. | uważa, że instrumenty szczególne są ograniczone zarówno przez niedostatek zasobów, jak i sztywność ich konstrukcji, co utrudnia ich zdolność do pełnienia funkcji skutecznych narzędzi reagowania kryzysowego; podkreśla w związku z tym, że przegląd jest niezbędny do poszerzenia potencjału istniejących przepisów dotyczących elastyczności; wyraża ubolewanie z powodu decyzji o połączeniu w obecnych WRF rezerwy na pomoc nadzwyczajną (EAR) i FSUE, co doprowadziło do poważnych niedociągnięć, i o obniżeniu dostępnych środków finansowych o połowę; |
| --- | --- |

64.

| 65. | apeluje o zwiększenie rocznych środków na instrument elastyczności z 915 mln do 2 mld EUR; apeluje ponadto o podział SEAR na dwa komponenty – rezerwę na pomoc nadzwyczajną i FSUE – oraz o zwiększenie rocznych środków z 1,2 mld EUR ogółem na SEAR do 1 mld EUR dla każdego komponentu w cenach z 2018 r.; uważa, że zapewni to niezbędne dodatkowe środki na zaspokojenie obecnych i pojawiających się potrzeb, w szczególności w kontekście większej intensywności i częstotliwości ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz z uwagi na globalną sytuację humanitarną; |
| --- | --- |

65.

| 66. | domaga się zniesienia zarówno rocznego pułapu środków na zobowiązania, jak i środków na płatności w odniesieniu do korzystania z jednolitego marginesu; |
| --- | --- |

66.

| 67. | podkreśla ponadto, że różne instrumenty szczególne podlegają różnym zasadom przenoszenia, i apeluje o harmonizację tych zasad, tak aby kwoty mogły być wykorzystywane do roku n+3 na wszystkie instrumenty szczególne, co zapewni dodatkową elastyczność; nalega, aby kwoty, które wygasły po roku n+3, zostały ponownie udostępnione w ramach instrumentu elastyczności lub jednolitego marginesu; |
| --- | --- |

67.

| 68. | podkreśla, że oprócz wzmocnienia istniejących instrumentów szczególnych konieczne jest ustanowienie dodatkowego stałego instrumentu szczególnego poza pułapami WRF, tak aby budżet UE mógł lepiej się dostosowywać i szybko reagować na kryzysy oraz ich skutki społeczne i gospodarcze; wzywa Komisję do zadbania o to, aby ów wspólny instrument kryzysowy mógł być skutecznie i szybko uruchamiany w zależności od potrzeb; |
| --- | --- |

68.

| 69. | podkreśla, że polityka spójności jest jednym z kluczowych priorytetów Unii, ma długoterminowe cele inwestycyjne powiązane z programem strategicznym UE, w szczególności Europejskim Zielonym Ładem i agendą cyfrową, i nie powinna być wykorzystywana do uzupełniania środków przeznaczonych na inne obszary polityki; |
| --- | --- |

69.

Ocena nowych funkcjonalności obecnych WRF i przygotowanie gruntu pod WRF na okres po 2027 r. z myślą o odporniejszym budżecie UE

| 70. | zwraca uwagę, że obecne WRF i porozumienie międzyinstytucjonalne zawierają szereg nowych elementów, które nie występują w poprzednich okresach programowania i które należy dokładnie przeanalizować w ramach przeglądu śródokresowego i rewizji śródokresowej; |
| --- | --- |

70.

| 71. | uważa, że chociaż nowa struktura WRF obejmująca działy, w których grupuje się wydatki w podziale na grupy polityk, jest prostsza i ułatwia zarządzanie budżetem w Komisji; uważa, że nomenklatura obejmująca mniejszą liczbą linii budżetowych, a czasami jedną linię dla dużego programu wydatków, jak ma to miejsce w przypadku Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz, nie posiada niezbędnej przejrzystości i szczegółowości oraz znacznie ogranicza właściwy nadzór i podejmowanie decyzji przez władzę budżetową; oczekuje, że Komisja dokona przeglądu zmian w strukturze i nomenklaturze przed rozpoczęciem okresu obowiązywania nowych WRF; |
| --- | --- |

71.

| 72. | z zadowoleniem przyjmuje pozytywny wpływ rozporządzenia na ogólny system warunkowości służący ochronie budżetu UE i uważa, że funkcjonuje ono już jako skuteczny środek odstraszający i tym samy zapobiega naruszaniu praworządności przy wykorzystywaniu funduszy UE; podkreśla wyraźny związek między poszanowaniem praworządności a skutecznym wykonaniem budżetu UE i wzywa Komisję do zapewnienia solidnego egzekwowania rozporządzenia w sprawie warunkowości; zauważa, że jakiekolwiek zwiększenie skali WRF na lata 2021–2027 powinno mieć na celu wzmocnienie ochrony praworządności i interesów finansowych Unii; obstaje ponadto przy obowiązku przestrzegania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej przy wykonywaniu budżetu UE; |
| --- | --- |

72.

| 73. | ponownie podkreśla potrzebę zwiększenia przejrzystości wydatków UE i wzywa do wprowadzenia obowiązkowej jednolitej i interoperacyjnej bazy danych, aby umożliwić monitorowanie bezpośrednich i końcowych beneficjentów funduszy UE w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, a tym samym zapewnić jasny przegląd wszystkich odbiorców środków finansowych UE; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w sprawie przekształcenia rozporządzenia finansowego z 16 maja 2022 r. jako rozsądny punkt wyjścia do utworzenia interoperacyjnego systemu cyfrowego do celów audytu i kontroli; zauważa, że Komisja zaproponowała, aby zmiany te weszły w życie w WRF na okres po 2027 r.; podkreśla jednak, że bardziej ambitna transformacja jest wykonalna i pożądana; podkreśla ponadto potrzebę ułatwienia obywatelom dostępu do informacji; |
| --- | --- |

73.

| 74. | przypomina o celach związanych z klimatem i różnorodnością biologiczną, określonych w porozumieniu międzyinstytucjonalnym; przypomina Komisji o jej zobowiązaniu wynikającym z porozumienia międzyinstytucjonalnego w kwestii regularnego podsumowywania postępów w działaniach na rzecz uwzględniania kwestii klimatu oraz badania, czy cele zostały osiągnięte lub czy można założyć, że niedługo zostaną osiągnięte; wzywa Komisję do monitorowania wdrażania zasady „nie czyń poważnych szkód” oraz do podejmowania w razie potrzeby niezbędnych działań naprawczych; |
| --- | --- |

74.

| 75. | podkreśla potrzebę znacznej poprawy metodyki uwzględniania kwestii klimatu i różnorodności biologicznej oraz zadbania o rzeczywistą dodatkowość wydatków na działania klimatyczne i związane z różnorodnością biologiczną, zaliczanych na poczet odpowiednich celów minimalnych, zgodnie z propozycjami Europejskiego Trybunału Obrachunkowego i Parlamentu; |
| --- | --- |

75.

| 76. | oczekuje bardziej ambitnych zobowiązań finansowych w obecnych i przyszłych WRF zgodnie z globalnym zobowiązaniem UE do przeciwdziałania zmianie klimatu i powstrzymania utraty różnorodności biologicznej; oczekuje, że wszystkie zobowiązania i obietnice dotyczące międzynarodowego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu zostaną w pełni zaplanowane zgodnie z harmonogramem globalnych negocjacji; wzywa Komisję do realizacji uzgodnionych celów w zakresie uwzględniania różnorodności biologicznej na lata 2026–2027; zwraca się do Komisji o ocenę, w jaki sposób cele w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej można lepiej uwzględnić w WRF na okres po 2027 r., aby Unia wywiązała się ze swoich zobowiązań; |
| --- | --- |

76.

| 77. | przypomina, że programy powinny być wdrażane w sposób promujący równość płci w ramach realizacji ich celów; w związku z tym z aprobatą przyjmuje prace Komisji nad nową klasyfikacją w celu pomiaru wpływu wydatków Unii w aspekcie płci; uważa, że klasyfikacja ta powinna dokładnie i kompleksowo przedstawiać wpływ programów na równouprawnienie płci; wzywa do rozszerzenia klasyfikacji na wszystkie programy WRF oraz do lepszego włączenia jej do WRF; w związku z tym podkreśla, że trzeba systematycznie gromadzić i analizować dane segregowane według kryterium płci; oczekuje, że wszystkie sprawozdania dotyczące płci będą sporządzane na podstawie zakresu, a nie liczby działań; |
| --- | --- |

77.

| 78. | wzywa Komisję do śledzenia realizacji celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych we wszystkich odpowiednich programach WRF zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym i w związku z tym do opracowania solidnej metodyki śledzenia wydatków związanych z celami zrównoważonego rozwoju i wydatków socjalnych w ramach budżetu UE; |
| --- | --- |

78.

| 79. | przypomina, że obecnym WRF towarzyszył NGEU, bezprecedensowy instrument służący pobudzeniu odbudowy gospodarczej po pandemii; uważa, że instrument ten okazał się jak dotąd skuteczny i powinien zostać w pełni wdrożony; |
| --- | --- |

79.

| 80. | uważa, że Unia odgrywa coraz ważniejszą rolę w zapewnianiu wsparcia na rzecz ochrony zatrudnienia i na rzecz rekompensaty dochodów w sytuacjach kryzysowych oraz w zapewnianiu sprawiedliwego przejścia do społeczeństwa neutralnego pod względem emisji dwutlenku węgla; podkreśla w tym kontekście zasadniczą rolę instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE), w zapewnianiu wsparcia dla systemów pracy tymczasowej i pracowników w państwach członkowskich oraz w zmniejszaniu ryzyka bezrobocia; wzywa Komisję do oceny wpływu instrumentu SURE i sposobu, w jaki można go wykorzystać w przyszłych działaniach Unii w kontekście kryzysów społecznych; |
| --- | --- |

80.

| 81. | zwraca uwagę, że wiele niedawnych potrzeb w zakresie wydatków, w takich obszarach jak odbudowa gospodarcza i społeczna, strategie dotyczące zmiany klimatu oraz finansowanie związane z kryzysem w Ukrainie, nie odpowiada tradycyjnej logice średnioterminowej przewidywalności inwestycji; uważa, że wydatki na Społeczny Fundusz Klimatyczny, obronność, reagowanie kryzysowe i interwencje nadzwyczajne są przykładami wydatków, w przypadku których istnieje wyraźne uzasadnienie dla działań UE; oczekuje, że w miarę rozwoju zakresu i intensywności współpracy UE ta tendencja do bardziej zróżnicowanego krajobrazu wydatków będzie się utrzymywać; podkreśla w związku z tym potrzebę odpowiednio skonstruowanych i dających się dostosować WRF, tak aby konstrukcja budżetu UE umożliwiała jej podejmowania nowych zadań i funkcji bez przekierowywania zasobów z uzgodnionych programów i priorytetów; |
| --- | --- |

81.

| 82. | podkreśla, że wiele niedociągnięć i nieprawidłowości w obecnych WRF jest nieodłącznie związanych z logiką i konstrukcją tych ram, w których przewidywalność wydatków wpływa na decyzje dotyczące struktury i kwot oraz ogranicza elastyczność; |
| --- | --- |

82.

| 83. | ubolewa nad stopniowym zmniejszaniem się budżetu UE jako odsetka dochodu narodowego brutto (DNB) UE oraz nad nadmiernym koncentrowaniem się na ograniczeniu ogólnych wydatków na poziomie około 1 % DNB UE; uważa, że uniemożliwiło to Unii realizację uzgodnionych ambitnych celów i pozbawiło ją zdolności do reagowania na kryzysy i pojawiające się potrzeby przy jednoczesnym zapewnieniu demokratycznej rozliczalności; |
| --- | --- |

83.

| 84. | nalega, aby instrument, który zastąpi obecne WRF, był przygotowany do pełnego i elastycznego radzenia sobie z szeregiem priorytetów politycznych i potrzeb wydatkowych oraz do zapewnienia odporności w przypadku kryzysów; uważa, że podniesienie pułapu zasobów własnych stworzyłoby przestrzeń budżetową umożliwiającą reagowanie na kryzysy i pojawiające się potrzeby przy jednoczesnym zagwarantowaniu przewidywalności wydatków; w związku z tym wzywa Komisję do dokonania przeglądu całej struktury WRF, w tym czasu trwania okresów programowania, w ramach długoterminowej refleksji nad budżetem UE po 2027 r. w świetle zmieniających się potrzeb w zakresie wydatków; |
| --- | --- |

84.

| 85. | ubolewa, że po niezbędnym wprowadzeniu NGEU i SURE Komisja wielokrotnie proponowała wykorzystanie instrumentów pozabudżetowych, w szczególności na mocy art. 122 TFUE, które nie wymagają nadzoru ze strony Parlamentu, a tym samym osłabiają przejrzystość i rozliczalność wydatków publicznych; uważa w związku z tym, że coroczna debata plenarna w Parlamencie na temat wszystkich środków finansowych UE, w tym instrumentów pozabudżetowych, będzie ważnym krokiem w kierunku zwiększenia przejrzystości i rozliczalności; |
| --- | --- |

85.

| 86. | zamierza ściśle monitorować wdrażanie porozumienia w sprawie kontroli budżetowej nowych wniosków na podstawie art. 122 TFUE, które było częścią porozumienia w sprawie WRF; przypomina, że takie wnioski często pociągają za sobą znaczne skutki budżetowe, które mogą mieć wpływ na rozwój wydatków UE; jest zdecydowany dążyć do tego, aby Parlament odgrywał w tym procesie odpowiednią rolę i był weń zaangażowany jako równoprawny organ władzy budżetowej UE; |
| --- | --- |

86.

| 87. | podkreśla, że w kontekście obecnych przepisów tendencja do zwiększonego wykorzystywania zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel nie jest zadowalającym rozwiązaniem, ponieważ osłabia rolę władzy budżetowej (Parlamentu i Rady), a tym samym osłabia kontrolę demokratyczną i ogranicza przejrzystość finansów UE; domaga się prawnie uzasadnionych rozwiązań umożliwiających ukierunkowane, jednorazowe lub uzależnione od potrzeb dopłaty, które wykazują te same korzyści co dochody przeznaczone na określony cel (tj. nie są wliczane do pułapów), ale jednocześnie podlegają pełnej kontroli władzy budżetowej; przypomina o swoim zaangażowaniu na rzecz zasady uniwersalności; |
| --- | --- |

87.

| 88. | podkreśla, że trwający przegląd rozporządzenia finansowego powinien dostosować przepisy regulujące instrumenty budżetowe do obecnych okoliczności, w których zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, operacje zaciągania i udzielania pożyczek, fundusze powiernicze i instrumenty na mocy art. 122 TFUE są wykorzystywane coraz częściej, mimo że często omijają metodę wspólnotową, a tym samym kontrolę władzy budżetowej, przez co zmniejszają identyfikowalność środków i rozliczalność; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wskazuje w szczególności na deklarację dotyczącą ponownej oceny zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel oraz przepisów dotyczących zaciągania i udzielania pożyczek zawartą w rozporządzeniu finansowym, która została uzgodniona podczas negocjacji w sprawie WRF; uważa, że zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel oraz aktywa i pasywa związane z operacjami zaciągania i udzielania pożyczek powinny stanowić integralną część budżetu UE i być przyjmowane przez władzę budżetową jako część tego budżetu; |
| --- | --- |

89.

| 90. | ponownie wysuwa swoje sformułowane wiele lat temu żądanie, aby wszystkie instrumenty wydatkowania środków na poziomie UE, w tym fundusze powiernicze, zostały w pełni włączone do budżetu zgodnie z traktatem, co zapewni przejrzystość, pełną kontrolę demokratyczną oraz ochronę finansów publicznych i interesów finansowych UE; podkreśla jednak, że włączenie tych instrumentów do budżetu UE nie może prowadzić do ograniczenia finansowania innych polityk i programów UE; |
| --- | --- |

90.

| 91. | zwraca uwagę, że fundusz modernizacyjny i fundusz innowacyjny (fundusz inwestycji w dziedzinie klimatu) stanowią w tym kontekście znakomite przykłady; wzywa Komisję do zaproponowania ich pełnego włączenia do WRF na okres po 2027 r. wraz z odpowiednim quasi-automatycznym dostosowaniem pułapów; |
| --- | --- |

91.

| 92. | podkreśla, że wymóg jednomyślności dotyczący przyjęcia rozporządzenia w sprawie WRF utrudnia podejmowanie niezbędnych decyzji w procesie przeglądu; apeluje do Komisji o uwzględnienie prac konferencji w sprawie przyszłości Europy w dziedzinie budżetu; zgodnie z propozycjami konferencji uważa, że do przyjęcia rozporządzenia w sprawie WRF i do decyzji w sprawie zasobów własnych powinna mieć zastosowanie zwykła procedura ustawodawcza, tak aby Parlament uzyskał pełne uprawnienia budżetowe przysługujące parlamentom narodowym; uważa ponadto, że struktura WRF powinna odzwierciedlać proces oddolny oparty na szerokim zaangażowaniu zainteresowanych stron; |
| --- | --- |

92.

| 93. | przypomina, że klauzula pomostowa określona w art. 312 ust. 2 TFUE umożliwia przyjęcie rozporządzenia w sprawie WRF kwalifikowaną większością głosów, i wzywa Radę Europejską do skorzystania z niej w celu przyspieszenia procesu decyzyjnego; |
| --- | --- |

93.

o

o o

| 94. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

94.

---

(1)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 11.

(2)  Dz.U. C 444 I z 22.12.2020, s. 1.

(3)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 252.

(4)  Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1.

(5)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28.

(6)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 1.

(7)  Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.

(8)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0403.

(9)  Dz.U. C 428 z 13.12.2017, s. 10.

(10)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0366.

(11)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0309.

(12)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0254.

(13)  Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0219.

(14)  Dz.U. C 224 z 8.6.2022, s. 37.

(15)  Dz.U. C 184 z 5.5.2022, s. 179.

(16)  Dz.U. C 445 z 29.10.2021, s. 240.

(17)  Dz.U. C 371 z 15.9.2021, s. 110.

(18)  Dz.U. C 202 z 28.5.2021, s. 31.

(19)  Dz.U. C 363 z 28.10.2020, s. 179.

(20)  Wniosek z dnia 19 lipca 2022 r. dotyczący rozporządzenia w sprawie ustanowienia aktu na rzecz wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego przez wspólne zamówienia (COM(2022)0349).

(21)  COM(2022)0595, COM(2022)0596 i COM(2022)0597.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/129 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/129

---

P9_TA(2022)0451

Prace Komisji Petycji w 2021 r.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie wyniku działalności Komisji Petycji w roku 2021 (2022/2024(INI))

(2023/C 177/16)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie działalności Komisji Petycji, |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie działalności Komisji Petycji,

| — | uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 20, 24 i 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) będące odzwierciedleniem znaczenia nadanego w Traktacie prawu obywateli i osób mających miejsce zamieszkania w UE do informowania Parlamentu o ich obawach, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 20, 24 i 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) będące odzwierciedleniem znaczenia nadanego w Traktacie prawu obywateli i osób mających miejsce zamieszkania w UE do informowania Parlamentu o ich obawach,

| — | uwzględniając art. 228 TFUE dotyczący roli i funkcji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 228 TFUE dotyczący roli i funkcji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich,

| — | uwzględniając art. 44 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), w którym jest mowa o prawie do składania petycji do Parlamentu Europejskiego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 44 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), w którym jest mowa o prawie do składania petycji do Parlamentu Europejskiego,

| — | uwzględniając postanowienia TFUE dotyczące postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w szczególności jego art. 258 i 260, |
| --- | --- |

—

uwzględniając postanowienia TFUE dotyczące postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w szczególności jego art. 258 i 260,

| — | uwzględniając swoją rezolucję z 9 marca 2022 r. w sprawie kontaktu z obywatelami: prawo do składania petycji, prawo do zwracania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Europejska Inicjatywa Obywatelska (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z 9 marca 2022 r. w sprawie kontaktu z obywatelami: prawo do składania petycji, prawo do zwracania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Europejska Inicjatywa Obywatelska (1),

| — | uwzględniając art. 54 i art. 227 ust. 7 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 54 i art. 227 ust. 7 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A9-0271/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A9-0271/2022),

| A. | mając na uwadze, że celem rocznego sprawozdania w sprawie wyniku działalności Komisji Petycji jest przedstawienie analizy dotyczącej petycji otrzymanych w 2021 r. i stosunków z innymi instytucjami oraz przedstawienie wiernego obrazu celów osiągniętych w roku 2021; |
| --- | --- |

A.

mając na uwadze, że celem rocznego sprawozdania w sprawie wyniku działalności Komisji Petycji jest przedstawienie analizy dotyczącej petycji otrzymanych w 2021 r. i stosunków z innymi instytucjami oraz przedstawienie wiernego obrazu celów osiągniętych w roku 2021;

| B. | mając na uwadze, że w 2021 r. do Parlamentu wpłynęły 1 392 petycje, co odpowiadało około połowie liczby petycji otrzymanych w 2013 r. (2 891) i w 2014 r. (2 715), gdy całkowita liczba otrzymanych petycji osiągnęła najwyższy poziom; mając na uwadze, że liczba petycji otrzymanych w 2021 r. oznacza również spadek o 11,5 % względem 1 573 petycji złożonych w 2020 r. oraz wzrost o 2,5 % względem 1 357 petycji złożonych w 2019 r.; |
| --- | --- |

B.

mając na uwadze, że w 2021 r. do Parlamentu wpłynęły 1 392 petycje, co odpowiadało około połowie liczby petycji otrzymanych w 2013 r. (2 891) i w 2014 r. (2 715), gdy całkowita liczba otrzymanych petycji osiągnęła najwyższy poziom; mając na uwadze, że liczba petycji otrzymanych w 2021 r. oznacza również spadek o 11,5 % względem 1 573 petycji złożonych w 2020 r. oraz wzrost o 2,5 % względem 1 357 petycji złożonych w 2019 r.;

| C. | mając na uwadze, że w 2021 r. 209 272 użytkowników poparło co najmniej jedną petycję na internetowym portalu petycji Parlamentu Europejskiego, co stanowi bardzo duży wzrost w porównaniu z 2020 r., kiedy odnotowano 48 882 użytkowników; mając na uwadze, że liczba kliknięć popierających petycje również wzrosła w 2021 r. i wyniosła ogółem 217 876 (wzrost z 55 129 w 2020 r.); mając na uwadze, że petycja nr 0549/2021, którą złożyła Adriana Muresan, z 22 735 podpisami, w sprawie rzekomo niedostatecznych warunków bezpieczeństwa na parkingach dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych w ramach europejskiej sieci drogowej, jest petycją, która w 2021 r. zgromadziła rekordową liczbę podpisów; |
| --- | --- |

C.

mając na uwadze, że w 2021 r. 209 272 użytkowników poparło co najmniej jedną petycję na internetowym portalu petycji Parlamentu Europejskiego, co stanowi bardzo duży wzrost w porównaniu z 2020 r., kiedy odnotowano 48 882 użytkowników; mając na uwadze, że liczba kliknięć popierających petycje również wzrosła w 2021 r. i wyniosła ogółem 217 876 (wzrost z 55 129 w 2020 r.); mając na uwadze, że petycja nr 0549/2021, którą złożyła Adriana Muresan, z 22 735 podpisami, w sprawie rzekomo niedostatecznych warunków bezpieczeństwa na parkingach dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych w ramach europejskiej sieci drogowej, jest petycją, która w 2021 r. zgromadziła rekordową liczbę podpisów;

| D. | mając na uwadze, że duża liczba petycji, w których obywatele wyrażali zaniepokojenie sytuacją zagrożenia zdrowia publicznego i kryzysem społeczno-gospodarczym, szczepieniami oraz wdrażaniem unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID w związku z utrzymywaniem się pandemii COVID-19, w znacznym stopniu przyczyniła się do wzrostu liczby petycji na ten temat zarejestrowanych w 2021 r. w porównaniu z ubiegłym rokiem; mając na uwadze, że 17,3 % petycji otrzymanych w 2021 r. dotyczyło pandemii COVID-19; |
| --- | --- |

D.

mając na uwadze, że duża liczba petycji, w których obywatele wyrażali zaniepokojenie sytuacją zagrożenia zdrowia publicznego i kryzysem społeczno-gospodarczym, szczepieniami oraz wdrażaniem unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID w związku z utrzymywaniem się pandemii COVID-19, w znacznym stopniu przyczyniła się do wzrostu liczby petycji na ten temat zarejestrowanych w 2021 r. w porównaniu z ubiegłym rokiem; mając na uwadze, że 17,3 % petycji otrzymanych w 2021 r. dotyczyło pandemii COVID-19;

| E. | mając na uwadze, że liczba otrzymanych w 2021 r. petycji, w których zwrócono się o pełną zgodność z unijnym prawem ochrony środowiska oraz o szybkie podjęcie, zgodnie z zasadą ostrożności, skutecznych środków w tej dziedzinie w celu ochrony ekosystemów i siedlisk o znaczeniu dla Unii, znacznie wzrosła i wyniosła łącznie 327 (23,5 %); |
| --- | --- |

E.

mając na uwadze, że liczba otrzymanych w 2021 r. petycji, w których zwrócono się o pełną zgodność z unijnym prawem ochrony środowiska oraz o szybkie podjęcie, zgodnie z zasadą ostrożności, skutecznych środków w tej dziedzinie w celu ochrony ekosystemów i siedlisk o znaczeniu dla Unii, znacznie wzrosła i wyniosła łącznie 327 (23,5 %);

| F. | mając na uwadze, że wysoka liczba petycji złożonych w 2021 r. pokazuje, że również w drugim roku pandemii obywatele mieli duże zaufanie do Parlamentu i decydowali się kierować swoje obawy i skargi bezpośrednio do wybranych przez siebie przedstawicieli na szczeblu UE, których uważali za źródło procesu decyzyjnego; mając na uwadze, że Parlament musi dołożyć wszelkich starań, aby sprostać pokładanemu w nim zaufaniu; |
| --- | --- |

F.

mając na uwadze, że wysoka liczba petycji złożonych w 2021 r. pokazuje, że również w drugim roku pandemii obywatele mieli duże zaufanie do Parlamentu i decydowali się kierować swoje obawy i skargi bezpośrednio do wybranych przez siebie przedstawicieli na szczeblu UE, których uważali za źródło procesu decyzyjnego; mając na uwadze, że Parlament musi dołożyć wszelkich starań, aby sprostać pokładanemu w nim zaufaniu;

| G. | mając jednak na uwadze, że ogólna liczba petycji jest nadal niewielka, jeśli wziąć pod uwagę całkowitą liczbę ludności UE, co pokazuje, że wciąż należy zwiększać starania na rzecz podnoszenia świadomości obywateli na temat ich prawa do składania petycji, nadal trzeba promować to narzędzie oraz zwiększyć reprezentację geograficzną petycji składanych z poszczególnych państw członkowskich lub szerzyć wiedzę na temat potencjalnej użyteczności petycji jako sposobu zwrócenia uwagi instytucji UE i państw członkowskich na kwestie, które bezpośrednio dotyczą obywateli lub mają na nich wpływ; mając na uwadze, że obywatele korzystający z prawa do składania petycji oczekują, iż instytucje Unii odpowiedzą na nie na czas i wniosą wartość dodaną w rozwiązanie ich problemów; mając na uwadze, że niepodjęcie na szczeblu Unii działań w celu zapewnienia pełnej ochrony praw obywateli wynikających z prawa UE może prowadzić do niezadowolenia z Unii; |
| --- | --- |

G.

mając jednak na uwadze, że ogólna liczba petycji jest nadal niewielka, jeśli wziąć pod uwagę całkowitą liczbę ludności UE, co pokazuje, że wciąż należy zwiększać starania na rzecz podnoszenia świadomości obywateli na temat ich prawa do składania petycji, nadal trzeba promować to narzędzie oraz zwiększyć reprezentację geograficzną petycji składanych z poszczególnych państw członkowskich lub szerzyć wiedzę na temat potencjalnej użyteczności petycji jako sposobu zwrócenia uwagi instytucji UE i państw członkowskich na kwestie, które bezpośrednio dotyczą obywateli lub mają na nich wpływ; mając na uwadze, że obywatele korzystający z prawa do składania petycji oczekują, iż instytucje Unii odpowiedzą na nie na czas i wniosą wartość dodaną w rozwiązanie ich problemów; mając na uwadze, że niepodjęcie na szczeblu Unii działań w celu zapewnienia pełnej ochrony praw obywateli wynikających z prawa UE może prowadzić do niezadowolenia z Unii;

| H. | mając na uwadze, że kryteria dopuszczalności petycji są określone w art. 227 TFUE i art. 226 Regulaminu Parlamentu, zawierających wymóg, aby petycje były składane przez obywatela UE lub osobę fizyczną lub prawną, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę statutową w państwie członkowskim, że petycje można składać indywidualnie lub wspólnie z innymi osobami, a dotyczyć one mają spraw wchodzących w zakres działalności UE i mających bezpośredni wpływ na składających petycje, przy czym ten ostatni warunek ma bardzo szeroką wykładnię; |
| --- | --- |

H.

mając na uwadze, że kryteria dopuszczalności petycji są określone w art. 227 TFUE i art. 226 Regulaminu Parlamentu, zawierających wymóg, aby petycje były składane przez obywatela UE lub osobę fizyczną lub prawną, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę statutową w państwie członkowskim, że petycje można składać indywidualnie lub wspólnie z innymi osobami, a dotyczyć one mają spraw wchodzących w zakres działalności UE i mających bezpośredni wpływ na składających petycje, przy czym ten ostatni warunek ma bardzo szeroką wykładnię;

| I. | mając na uwadze, że spośród 1 392 petycji złożonych w 2021 r. 368 uznano za niedopuszczalne, a 17 wycofano; mając na uwadze, że odnotowany w 2021 r. stosunkowo wysoki odsetek (26,5 %) petycji niedopuszczalnych wskazuje na wciąż powszechny brak jasności co do zakresu obszarów odpowiedzialności Unii; mając na uwadze, że aby zaradzić tej sytuacji, należy wspierać komunikację z obywatelami i usprawnić ją; |
| --- | --- |

I.

mając na uwadze, że spośród 1 392 petycji złożonych w 2021 r. 368 uznano za niedopuszczalne, a 17 wycofano; mając na uwadze, że odnotowany w 2021 r. stosunkowo wysoki odsetek (26,5 %) petycji niedopuszczalnych wskazuje na wciąż powszechny brak jasności co do zakresu obszarów odpowiedzialności Unii; mając na uwadze, że aby zaradzić tej sytuacji, należy wspierać komunikację z obywatelami i usprawnić ją;

| J. | mając na uwadze, że każda petycja jest sprawdzana i rozpatrywana uważnie, efektywnie i w przejrzysty sposób; |
| --- | --- |

J.

mając na uwadze, że każda petycja jest sprawdzana i rozpatrywana uważnie, efektywnie i w przejrzysty sposób;

| K. | mając na uwadze, że składający petycje to na ogół obywatele, którym zależy na ochronie praw podstawowych, na udoskonaleniu naszych społeczeństw i na ich przyszłym dobrobycie; mając na uwadze, że od ich doświadczeń z rozpatrywaniem petycji w dużym stopniu zależy, jak będą oni postrzegać instytucje europejskie i poszanowanie prawa do składania petycji zapisanego w prawodawstwie UE; |
| --- | --- |

K.

mając na uwadze, że składający petycje to na ogół obywatele, którym zależy na ochronie praw podstawowych, na udoskonaleniu naszych społeczeństw i na ich przyszłym dobrobycie; mając na uwadze, że od ich doświadczeń z rozpatrywaniem petycji w dużym stopniu zależy, jak będą oni postrzegać instytucje europejskie i poszanowanie prawa do składania petycji zapisanego w prawodawstwie UE;

| L. | mając na uwadze, że prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego jest jednym z podstawowych praw obywateli Unii zapisanym w Traktatach i w Karcie; mając na uwadze, że prawo do składania petycji zapewnia obywatelom Unii i osobom mającym miejsce zamieszkania w Unii otwarty, demokratyczny i przejrzysty mechanizm pozwalający na bezpośrednie zwracanie się do wybranych przez siebie przedstawicieli; mając na uwadze, że w związku z tym niezbędne większe poszanowanie tego prawa i jego terminowe wdrażanie, aby umożliwić obywatelom bardziej aktywne i skuteczniejsze uczestnictwo w życiu Unii; mając na uwadze, że petycje umożliwiają obywatelom Unii zgłaszanie braków w stosowaniu prawa UE oraz pomagają wykrywać przypadki naruszeń prawa UE; |
| --- | --- |

L.

mając na uwadze, że prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego jest jednym z podstawowych praw obywateli Unii zapisanym w Traktatach i w Karcie; mając na uwadze, że prawo do składania petycji zapewnia obywatelom Unii i osobom mającym miejsce zamieszkania w Unii otwarty, demokratyczny i przejrzysty mechanizm pozwalający na bezpośrednie zwracanie się do wybranych przez siebie przedstawicieli; mając na uwadze, że w związku z tym niezbędne większe poszanowanie tego prawa i jego terminowe wdrażanie, aby umożliwić obywatelom bardziej aktywne i skuteczniejsze uczestnictwo w życiu Unii; mając na uwadze, że petycje umożliwiają obywatelom Unii zgłaszanie braków w stosowaniu prawa UE oraz pomagają wykrywać przypadki naruszeń prawa UE;

| M. | mając na uwadze, że Parlament Europejski jest jedyną instytucją UE wybieraną bezpośrednio przez obywateli UE; mając na uwadze, że prawo do składania petycji zapewnia Parlamentowi i innym instytucjom UE, zwłaszcza Komisji – zważywszy na jej rolę strażniczki prawidłowego stosowania prawa UE w całej Unii – możliwość lepszego reagowania na skargi i obawy związane z poszanowaniem unijnych praw podstawowych i przestrzeganiem przepisów UE w państwach członkowskich; mając na uwadze, że petycje są zatem użytecznym źródłem informacji na temat przypadków błędnego stosowania lub naruszeń prawa Unii i dzięki temu umożliwiają Parlamentowi i innym instytucjom Unii ocenę transpozycji i stosowania prawa Unii, a także niedociągnięć i luk w obowiązującym prawie UE oraz jego wpływu na prawa obywateli Unii i osób mających miejsce zamieszkania w Unii; mając na uwadze, że złożone petycje powinny być dla instytucji UE wskazówką, w których obszarach konieczne są znaczne wysiłki i działania na szczeblu UE w celu transpozycji i stosowania prawa UE; |
| --- | --- |

M.

mając na uwadze, że Parlament Europejski jest jedyną instytucją UE wybieraną bezpośrednio przez obywateli UE; mając na uwadze, że prawo do składania petycji zapewnia Parlamentowi i innym instytucjom UE, zwłaszcza Komisji – zważywszy na jej rolę strażniczki prawidłowego stosowania prawa UE w całej Unii – możliwość lepszego reagowania na skargi i obawy związane z poszanowaniem unijnych praw podstawowych i przestrzeganiem przepisów UE w państwach członkowskich; mając na uwadze, że petycje są zatem użytecznym źródłem informacji na temat przypadków błędnego stosowania lub naruszeń prawa Unii i dzięki temu umożliwiają Parlamentowi i innym instytucjom Unii ocenę transpozycji i stosowania prawa Unii, a także niedociągnięć i luk w obowiązującym prawie UE oraz jego wpływu na prawa obywateli Unii i osób mających miejsce zamieszkania w Unii; mając na uwadze, że złożone petycje powinny być dla instytucji UE wskazówką, w których obszarach konieczne są znaczne wysiłki i działania na szczeblu UE w celu transpozycji i stosowania prawa UE;

| N. | mając na uwadze, że Parlament od dawna odgrywa pierwszoplanową rolę w rozwoju procesu rozpatrywania petycji w skali międzynarodowej i stosuje najbardziej otwartą i przejrzystą procedurę składania i rozpatrywania petycji w Europie, umożliwiającą znacznej liczbie składających petycje pełne uczestnictwo w jego działaniach; |
| --- | --- |

N.

mając na uwadze, że Parlament od dawna odgrywa pierwszoplanową rolę w rozwoju procesu rozpatrywania petycji w skali międzynarodowej i stosuje najbardziej otwartą i przejrzystą procedurę składania i rozpatrywania petycji w Europie, umożliwiającą znacznej liczbie składających petycje pełne uczestnictwo w jego działaniach;

| O. | mając na uwadze, że Komisja Petycji potrafi najlepiej pokazać obywatelom, co Unia Europejska dla nich robi i jakie rozwiązania można znaleźć na poziomie europejskim, krajowym lub lokalnym; |
| --- | --- |

O.

mając na uwadze, że Komisja Petycji potrafi najlepiej pokazać obywatelom, co Unia Europejska dla nich robi i jakie rozwiązania można znaleźć na poziomie europejskim, krajowym lub lokalnym;

| P. | mając na uwadze, że Komisja Petycji uważnie bada i rozpatruje każdą petycję złożoną do Parlamentu; mając na uwadze, że każdy składający petycję ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jego petycji z pełnym poszanowaniem prawa do dobrej administracji zapisanego w art. 41 Karty; mając na uwadze, że każdy składający petycję ma prawo do otrzymania – w rozsądnym terminie, we własnym języku lub w języku użytym w petycji – odpowiedzi i informacji na temat decyzji w sprawie dopuszczalności oraz działań następczych podjętych przez komisję; mając na uwadze, że każdy składający petycję może wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jego petycji na podstawie istotnych nowych elementów; |
| --- | --- |

P.

mając na uwadze, że Komisja Petycji uważnie bada i rozpatruje każdą petycję złożoną do Parlamentu; mając na uwadze, że każdy składający petycję ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jego petycji z pełnym poszanowaniem prawa do dobrej administracji zapisanego w art. 41 Karty; mając na uwadze, że każdy składający petycję ma prawo do otrzymania – w rozsądnym terminie, we własnym języku lub w języku użytym w petycji – odpowiedzi i informacji na temat decyzji w sprawie dopuszczalności oraz działań następczych podjętych przez komisję; mając na uwadze, że każdy składający petycję może wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jego petycji na podstawie istotnych nowych elementów;

| Q. | mając na uwadze, że Parlament uznał już, iż odmowa podjęcia przez Komisję działań w sprawach poruszonych w poszczególnych petycjach stanowi naruszenie obowiązujących postanowień traktatów UE dotyczących prawa do składania petycji, ponieważ prawo to nie ogranicza się do kwestii o znaczeniu strategicznym czy do kwestii odzwierciedlających problemy strukturalne; mając na uwadze, że przy rozpatrywaniu petycji Komisja nadal stosuje swoje strategiczne podejście oparte na komunikacie z 2017 r. pt. „Prawo Unii: Lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu” (2), pomimo że Parlament zwrócił się do Komisji o terminowe dokonanie przeglądu tego podejścia; |
| --- | --- |

Q.

mając na uwadze, że Parlament uznał już, iż odmowa podjęcia przez Komisję działań w sprawach poruszonych w poszczególnych petycjach stanowi naruszenie obowiązujących postanowień traktatów UE dotyczących prawa do składania petycji, ponieważ prawo to nie ogranicza się do kwestii o znaczeniu strategicznym czy do kwestii odzwierciedlających problemy strukturalne; mając na uwadze, że przy rozpatrywaniu petycji Komisja nadal stosuje swoje strategiczne podejście oparte na komunikacie z 2017 r. pt. „Prawo Unii: Lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu” (2), pomimo że Parlament zwrócił się do Komisji o terminowe dokonanie przeglądu tego podejścia;

| R. | mając na uwadze, że Komisja nie przekazuje Komisji Petycji wyczerpujących informacji na temat środków ustawodawczych i nieustawodawczych podjętych w następstwie otrzymanych petycji, a także na temat postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego związanych z petycjami; mając na uwadze, że nie istnieje publiczny rejestr łączący petycje ze wszystkimi podjętymi w związku z nimi działaniami; |
| --- | --- |

R.

mając na uwadze, że Komisja nie przekazuje Komisji Petycji wyczerpujących informacji na temat środków ustawodawczych i nieustawodawczych podjętych w następstwie otrzymanych petycji, a także na temat postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego związanych z petycjami; mając na uwadze, że nie istnieje publiczny rejestr łączący petycje ze wszystkimi podjętymi w związku z nimi działaniami;

| S. | mając na uwadze, że działania Komisji Petycji opierają się na wiedzy pochodzącej od składających petycje; mając na uwadze, że informacje przedstawione przez składających petycje w samych petycjach i na posiedzeniach komisji, wraz z oceną Komisji Europejskiej oraz odpowiedziami państw członkowskich i innych organów, mają kluczowe znaczenie dla prac komisji; mając na uwadze, że dopuszczalne petycje stanowią również cenny wkład w prace innych komisji parlamentarnych, ponieważ Komisja Petycji przekazuje te petycje innym komisjom w celu uzyskania opinii lub do wglądu; mając zatem na uwadze, że petycje mają duże znaczenie w procesie ustawodawczym, dostarczając innym właściwym komisjom parlamentarnym użytecznych i bezpośrednich informacji na potrzeby prowadzonych przez nie prac legislacyjnych; |
| --- | --- |

S.

mając na uwadze, że działania Komisji Petycji opierają się na wiedzy pochodzącej od składających petycje; mając na uwadze, że informacje przedstawione przez składających petycje w samych petycjach i na posiedzeniach komisji, wraz z oceną Komisji Europejskiej oraz odpowiedziami państw członkowskich i innych organów, mają kluczowe znaczenie dla prac komisji; mając na uwadze, że dopuszczalne petycje stanowią również cenny wkład w prace innych komisji parlamentarnych, ponieważ Komisja Petycji przekazuje te petycje innym komisjom w celu uzyskania opinii lub do wglądu; mając zatem na uwadze, że petycje mają duże znaczenie w procesie ustawodawczym, dostarczając innym właściwym komisjom parlamentarnym użytecznych i bezpośrednich informacji na potrzeby prowadzonych przez nie prac legislacyjnych;

| T. | mając na uwadze, że Komisja Petycji przywiązuje ogromną wagę do rozpatrywania i publicznego omawiania petycji na swoich posiedzeniach; mając na uwadze, że składający petycje mają prawo przedstawić swoje petycje oraz często zabierają głos w dyskusji, biorąc tym samym aktywny udział w pracach komisji; mając na uwadze, że w 2021 r. odbyło się 12 posiedzeń Komisji Petycji, na których omówiono 159 petycji w obecności 113 składających petycje, którzy uczestniczyli w posiedzeniach zdalnie, przy czym większość z nich uczestniczyła aktywnie w posiedzeniach, zabierając głos; mając na uwadze, że nieco wyższa liczba petycji omawianych na posiedzeniach w 2021 r. w porównaniu z 2020 r. może wynikać z wydłużenia czasu posiedzeń komisji, które odbywają się jednak przy ograniczonych możliwościach tłumaczenia ustnego z powodu środków ostrożności wprowadzonych przez Parlament w związku z utrzymywaniem się pandemii; |
| --- | --- |

T.

mając na uwadze, że Komisja Petycji przywiązuje ogromną wagę do rozpatrywania i publicznego omawiania petycji na swoich posiedzeniach; mając na uwadze, że składający petycje mają prawo przedstawić swoje petycje oraz często zabierają głos w dyskusji, biorąc tym samym aktywny udział w pracach komisji; mając na uwadze, że w 2021 r. odbyło się 12 posiedzeń Komisji Petycji, na których omówiono 159 petycji w obecności 113 składających petycje, którzy uczestniczyli w posiedzeniach zdalnie, przy czym większość z nich uczestniczyła aktywnie w posiedzeniach, zabierając głos; mając na uwadze, że nieco wyższa liczba petycji omawianych na posiedzeniach w 2021 r. w porównaniu z 2020 r. może wynikać z wydłużenia czasu posiedzeń komisji, które odbywają się jednak przy ograniczonych możliwościach tłumaczenia ustnego z powodu środków ostrożności wprowadzonych przez Parlament w związku z utrzymywaniem się pandemii;

| U. | mając na uwadze, że główne tematy poruszane w petycjach złożonych w 2021 r. dotyczyły: praw podstawowych (w szczególności wpływu środków nadzwyczajnych związanych z pandemią COVID-19 na praworządność i demokrację, na dostęp do edukacji w okresach obowiązywania ograniczeń, na swobodę przemieszczania się oraz prawo do pracy, a także na prawa osób LGBTIQ+ w Unii), zdrowia (zwłaszcza dostępu do służby zdrowia i kwestii dotyczących kryzysu w dziedzinie zdrowia publicznego w związku z utrzymywaniem się pandemii, począwszy od ochrony zdrowia obywateli, w tym polityki szczepień, aż po wdrażanie i stosowanie unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID w państwach członkowskich oraz domniemaną dyskryminację osób niezaszczepionych), środowiska naturalnego (głównie w odniesieniu do przemysłu wydobywczego i jego wpływu na środowisko, nielegalnego pozyskiwania drewna, przemocy przeciwko sygnalistom informującym o nieprawidłowościach dotyczących środowiska, poprawy współistnienia ludzi i dużych drapieżników, nielegalnego usuwania odpadów, bezpieczeństwa jądrowego, zanieczyszczenia powietrza, farm wiatrowych, wadliwych elementów konstrukcyjnych z miki i pogorszenia stanu ekosystemów naturalnych), praw mniejszości i dyskryminacji (w tym praw mniejszości narodowych lub językowych), edukacji (zwłaszcza kwestii związanych z dyskryminującym dostępem do edukacji lub kwestionowanymi krajowymi reformami prawa oświatowego), braku bezpieczeństwa na parkingach dla samochodów ciężarowych, sytuacji unijnych studentów w Zjednoczonym Królestwie po wycofaniu się tego państwa z programu Erasmus+ oraz zatrudnienia (zwłaszcza kwestii dotyczących traktowania umów o pracę w poszczególnych państwach), a także wielu innych obszarów działalności; |
| --- | --- |

U.

mając na uwadze, że główne tematy poruszane w petycjach złożonych w 2021 r. dotyczyły: praw podstawowych (w szczególności wpływu środków nadzwyczajnych związanych z pandemią COVID-19 na praworządność i demokrację, na dostęp do edukacji w okresach obowiązywania ograniczeń, na swobodę przemieszczania się oraz prawo do pracy, a także na prawa osób LGBTIQ+ w Unii), zdrowia (zwłaszcza dostępu do służby zdrowia i kwestii dotyczących kryzysu w dziedzinie zdrowia publicznego w związku z utrzymywaniem się pandemii, począwszy od ochrony zdrowia obywateli, w tym polityki szczepień, aż po wdrażanie i stosowanie unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID w państwach członkowskich oraz domniemaną dyskryminację osób niezaszczepionych), środowiska naturalnego (głównie w odniesieniu do przemysłu wydobywczego i jego wpływu na środowisko, nielegalnego pozyskiwania drewna, przemocy przeciwko sygnalistom informującym o nieprawidłowościach dotyczących środowiska, poprawy współistnienia ludzi i dużych drapieżników, nielegalnego usuwania odpadów, bezpieczeństwa jądrowego, zanieczyszczenia powietrza, farm wiatrowych, wadliwych elementów konstrukcyjnych z miki i pogorszenia stanu ekosystemów naturalnych), praw mniejszości i dyskryminacji (w tym praw mniejszości narodowych lub językowych), edukacji (zwłaszcza kwestii związanych z dyskryminującym dostępem do edukacji lub kwestionowanymi krajowymi reformami prawa oświatowego), braku bezpieczeństwa na parkingach dla samochodów ciężarowych, sytuacji unijnych studentów w Zjednoczonym Królestwie po wycofaniu się tego państwa z programu Erasmus+ oraz zatrudnienia (zwłaszcza kwestii dotyczących traktowania umów o pracę w poszczególnych państwach), a także wielu innych obszarów działalności;

| V. | mając na uwadze, że przyjmując porządek obrad, Komisja Petycji zwraca uwagę na petycje i tematy o istotnym znaczeniu dla dyskusji na szczeblu UE oraz na potrzebę utrzymania sprawiedliwego rozdziału geograficznego tematów zgodnie z otrzymanymi petycjami; |
| --- | --- |

V.

mając na uwadze, że przyjmując porządek obrad, Komisja Petycji zwraca uwagę na petycje i tematy o istotnym znaczeniu dla dyskusji na szczeblu UE oraz na potrzebę utrzymania sprawiedliwego rozdziału geograficznego tematów zgodnie z otrzymanymi petycjami;

| W. | mając na uwadze, że 78,6 % (1 094) petycji otrzymanych w 2021 r. złożono za pośrednictwem internetowego portalu petycji Parlamentu – nieznaczny spadek w porównaniu z 79,7 % (1 254 petycje) w 2020 r. – co potwierdza, że internetowy portal petycji Parlamentu stał się zdecydowanie najczęściej wykorzystywanym przez obywateli kanałem składania petycji do Parlamentu; |
| --- | --- |

W.

mając na uwadze, że 78,6 % (1 094) petycji otrzymanych w 2021 r. złożono za pośrednictwem internetowego portalu petycji Parlamentu – nieznaczny spadek w porównaniu z 79,7 % (1 254 petycje) w 2020 r. – co potwierdza, że internetowy portal petycji Parlamentu stał się zdecydowanie najczęściej wykorzystywanym przez obywateli kanałem składania petycji do Parlamentu;

| X. | mając na uwadze, że w 2021 r. najważniejszy cel internetowego portalu petycji (portal PETI) został w pełni osiągnięty, ponieważ portal był dostępny i działał przez ponad 99,9 % czasu; mając na uwadze, że wszystkie petycje opracowano i opublikowano terminowo w ciągu kilku dni od ich przyjęcia oraz że na wszystkie wewnętrzne i zewnętrzne wnioski o wsparcie dotyczące użytkowania portalu PETI i jego treści udzielono odpowiedzi w terminie i we wszystkich językach; mając na uwadze, że wdrożono wersję 2.4 internetowego portalu petycji i złożono wniosek o uruchomienie dla tego portalu chatbota wykorzystującego sztuczną inteligencję; |
| --- | --- |

X.

mając na uwadze, że w 2021 r. najważniejszy cel internetowego portalu petycji (portal PETI) został w pełni osiągnięty, ponieważ portal był dostępny i działał przez ponad 99,9 % czasu; mając na uwadze, że wszystkie petycje opracowano i opublikowano terminowo w ciągu kilku dni od ich przyjęcia oraz że na wszystkie wewnętrzne i zewnętrzne wnioski o wsparcie dotyczące użytkowania portalu PETI i jego treści udzielono odpowiedzi w terminie i we wszystkich językach; mając na uwadze, że wdrożono wersję 2.4 internetowego portalu petycji i złożono wniosek o uruchomienie dla tego portalu chatbota wykorzystującego sztuczną inteligencję;

| Y. | mając na uwadze, że w 2021 r. odbyła się jedna wizyta informacyjna Komisji Petycji; mając na uwadze, że druga wizyta informacyjna, którą zaplanowano na grudzień, została przełożona w następstwie decyzji podjętej w związku z nasileniem rozprzestrzeniania się COVID-19 oraz w celu zminimalizowania zagrożenia zdrowia posłów i posłanek oraz pracowników Parlamentu; |
| --- | --- |

Y.

mając na uwadze, że w 2021 r. odbyła się jedna wizyta informacyjna Komisji Petycji; mając na uwadze, że druga wizyta informacyjna, którą zaplanowano na grudzień, została przełożona w następstwie decyzji podjętej w związku z nasileniem rozprzestrzeniania się COVID-19 oraz w celu zminimalizowania zagrożenia zdrowia posłów i posłanek oraz pracowników Parlamentu;

| Z. | mając na uwadze, że zgodnie z Regulaminem Parlamentu Europejskiego Komisja Petycji odpowiada za kontakty z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich, do którego zadań należy rozpatrywanie skarg wnoszonych w związku z niewłaściwym administrowaniem w instytucjach i organach UE; mając na uwadze, że obecna europejska rzecznik praw obywatelskich Emily O’Reilly przedstawiła swoje sprawozdanie roczne za rok 2020 na posiedzeniu Komisji Petycji 14 lipca 2021 r.; |
| --- | --- |

Z.

mając na uwadze, że zgodnie z Regulaminem Parlamentu Europejskiego Komisja Petycji odpowiada za kontakty z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich, do którego zadań należy rozpatrywanie skarg wnoszonych w związku z niewłaściwym administrowaniem w instytucjach i organach UE; mając na uwadze, że obecna europejska rzecznik praw obywatelskich Emily O’Reilly przedstawiła swoje sprawozdanie roczne za rok 2020 na posiedzeniu Komisji Petycji 14 lipca 2021 r.;

| AA. | mając na uwadze, że Komisja Europejska, jako strażniczka Traktatów, pełni istotną rolę w pracy Komisji Petycji, a informacje przekazywane przez składających petycje są pomocne w wykrywaniu ewentualnych naruszeń lub przypadków niewłaściwego stosowania prawa europejskiego; |
| --- | --- |

AA.

mając na uwadze, że Komisja Europejska, jako strażniczka Traktatów, pełni istotną rolę w pracy Komisji Petycji, a informacje przekazywane przez składających petycje są pomocne w wykrywaniu ewentualnych naruszeń lub przypadków niewłaściwego stosowania prawa europejskiego;

| AB. | mając na uwadze, że Komisja Petycji jest członkiem europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich, w której skład wchodzą także Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, rzecznicy krajowi i regionalni oraz podobne organizacje z państw członkowskich UE, krajów kandydujących i z innych państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego; mając na uwadze, że sieć ta ma na celu promowanie wymiany informacji o prawie i polityce UE oraz wymianę najlepszych praktyk; |
| --- | --- |

AB.

mając na uwadze, że Komisja Petycji jest członkiem europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich, w której skład wchodzą także Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, rzecznicy krajowi i regionalni oraz podobne organizacje z państw członkowskich UE, krajów kandydujących i z innych państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego; mając na uwadze, że sieć ta ma na celu promowanie wymiany informacji o prawie i polityce UE oraz wymianę najlepszych praktyk;

| AC. | mając na uwadze, że poprawa uczestnictwa obywateli i zapewnienie pełnej ochrony praw obywateli wynikających z prawa UE to kluczowe elementy służące przybliżeniu UE do jej obywateli; mając na uwadze, że Komisja Petycji przyjęła sprawozdanie w sprawie kontaktu z obywatelami: prawo do składania petycji, prawo do zwracania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Europejska Inicjatywa Obywatelska (3), koncentrujące się na podnoszeniu świadomości obywateli na temat przysługujących im praw, kampaniach komunikacyjnych mających na celu zwiększenie świadomości na temat istniejących mechanizmów uczestnictwa, zacieśnianiu współpracy z innymi instytucjami i innymi komisjami parlamentarnymi oraz zaangażowaniu obywatelskim młodych ludzi; mając na uwadze, że stwierdzono w nim, że Komisja musi dokonać przeglądu swojego obecnego strategicznego podejścia do rozpatrywania petycji, ponieważ doprowadziło to do pozostawienia nierozstrzygniętych m.in. kwestii dotyczących poważnych naruszeń prawa UE ze szkodą dla ochrony praw obywateli; mając na uwadze, że Komisja Petycji uważa, iż europejska inicjatywa obywatelska jest bardzo ważnym narzędziem demokracji uczestniczącej, które należy wzmocnić i które powinno umożliwiać obywatelom bardziej aktywne i bezpośrednie angażowanie się w kształtowanie polityki i prawodawstwa Unii; |
| --- | --- |

AC.

mając na uwadze, że poprawa uczestnictwa obywateli i zapewnienie pełnej ochrony praw obywateli wynikających z prawa UE to kluczowe elementy służące przybliżeniu UE do jej obywateli; mając na uwadze, że Komisja Petycji przyjęła sprawozdanie w sprawie kontaktu z obywatelami: prawo do składania petycji, prawo do zwracania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Europejska Inicjatywa Obywatelska (3), koncentrujące się na podnoszeniu świadomości obywateli na temat przysługujących im praw, kampaniach komunikacyjnych mających na celu zwiększenie świadomości na temat istniejących mechanizmów uczestnictwa, zacieśnianiu współpracy z innymi instytucjami i innymi komisjami parlamentarnymi oraz zaangażowaniu obywatelskim młodych ludzi; mając na uwadze, że stwierdzono w nim, że Komisja musi dokonać przeglądu swojego obecnego strategicznego podejścia do rozpatrywania petycji, ponieważ doprowadziło to do pozostawienia nierozstrzygniętych m.in. kwestii dotyczących poważnych naruszeń prawa UE ze szkodą dla ochrony praw obywateli; mając na uwadze, że Komisja Petycji uważa, iż europejska inicjatywa obywatelska jest bardzo ważnym narzędziem demokracji uczestniczącej, które należy wzmocnić i które powinno umożliwiać obywatelom bardziej aktywne i bezpośrednie angażowanie się w kształtowanie polityki i prawodawstwa Unii;

| 1. | podkreśla, że Komisja Petycji odgrywa zasadniczą rolę w ochronie i propagowaniu praw obywateli Unii i osób mających miejsce zamieszkania w Unii poprzez zadbanie o to, by obawy i skargi składających petycje rozpatrywano w sposób terminowy, skuteczny, właściwy i wolny od dyskryminacji oraz by składający petycję byli informowani o działaniach podjętych w sprawie ich petycji i postępach w tym zakresie, a także by petycjami zajmowano się w ramach otwartej, demokratycznej i przejrzystej procedury składania i rozpatrywania petycji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | przypomina, że w 2021 r. odnotowano znaczne różnice w liczbie petycji złożonych do Komisji Petycji z 27 państw członkowskich UE, przy czym większość petycji dotyczyła Hiszpanii (17 %), a następnie Niemiec (9,7 %), Włoch (9,2 %), Grecji (5,9 %), Rumunii (4,1 %), Polski (4 %) i Francji (2,6 %); wskazuje, że liczba petycji dotyczących pozostałych państw członkowskich odpowiadała mniej niż 2 % na państwo członkowskie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że składający petycję często zwracają się do Komisji Petycji w sprawach, które są dla nich naglące; podkreśla, że w takich sytuacjach petycje, które rozpatrywane są z opóźnieniem, przynoszą składającym petycje znikomą korzyść; uważa, że Komisja Petycji powinna podjąć działania w celu nadrobienia zaległości w rozpatrywaniu otwartych petycji; zwraca się do Komisji Petycji o dokonanie przeglądu jej metod pracy w celu zadbania o to, aby wszystkie petycje były rozpatrywane zgodnie ze spójnym i przejrzystym zestawem kryteriów gwarantujących terminowy i skuteczny proces; |
| --- | --- |

3.

| 4. | jest zdania, że Komisja Petycji jest w równym stopniu dostępna dla obywateli i rezydentów we wszystkich 27 państwach członkowskich oraz że rozpatrywanie petycji powinno być zrównoważone pod względem geograficznym; uważa w związku z powyższym, że Parlament powinien zwiększyć wysiłki na rzecz promowania roli i pracy Komisji Petycji oraz szerzyć wiedzę wśród wszystkich obywateli UE na temat możliwości kierowania petycji do Parlamentu; podkreśla, że Komisja Petycji, przyjmując porządek obrad, a także organizując wysłuchania i wyjazdy służbowe, musi przestrzegać wytycznych i obiektywnych kryteriów, takich jak wkład wybranych petycji w obecną debatę w UE oraz ich zrównoważony zasięg geograficzny zgodnie z otrzymanymi petycjami; podkreśla, że celem działalności Komisji Petycji musi być zawsze udzielenie odpowiedzi na sprawę bezpośrednio dotyczącą składającego petycję; przypomina w tym kontekście o bardzo europejskim wymiarze Komisji Petycji, której rolą jest rozpatrywanie petycji dotyczących spraw wchodzących w zakres działań Unii Europejskiej, zgodnie z postanowieniami TFUE; uważa, że na Komisji Petycji spoczywa zatem szczególna odpowiedzialność za utrzymanie tego europejskiego wymiaru wobec składających petycje i wobec świata zewnętrznego oraz że wszyscy jej członkowie w swoich działaniach i rozważaniach powinni zawsze kierować się europejską odpowiedzialnością instytucjonalną, a nie krajowymi interesami politycznymi; przypomina, że porozumienia między grupami politycznymi reprezentowanymi w Komisji Petycji mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia składającym petycję wyważonych i zrozumiałych odpowiedzi; |
| --- | --- |

4.

| 5. | ponownie podkreśla znaczenie ciągłej debaty publicznej na temat dziedzin działalności Unii w celu zapewnienia obywatelom właściwych informacji o zakresie kompetencji Unii i różnych szczeblach podejmowania decyzji; wzywa zatem do przeprowadzenia szerzej zakrojonych kampanii informacyjnych, przy aktywnym udziale służb komunikacyjnych, zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym, aby pomóc w poszerzaniu wiedzy obywateli na temat ich prawa do składania petycji oraz na temat zakresu odpowiedzialności Unii i uprawnień Komisji Petycji z myślą o zmniejszeniu liczby petycji uznawanych za niedopuszczalne oraz lepszym reagowaniu na obawy zgłaszane przez obywateli; podkreśla, że należy podjąć dodatkowe wysiłki w celu zwiększenia świadomości na temat prawa do składania petycji w tych państwach członkowskich UE, w których – proporcjonalnie – obywatele składają mniej petycji; |
| --- | --- |

5.

| 6. | uważa, że niezwykle ważne jest, aby Komisja dokonała przeglądu swojego strategicznego podejścia do rozpatrywania petycji, opierającego się obecnie na komunikacie z 2017 r. pt. „Prawo Unii: Lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu” w celu przyjęcia jasnych zasad i ustanowienia procedury administracyjnej dotyczącej rozpatrywania dopuszczalnych petycji, przy zapewnieniu odpowiednich działań następczych również w odniesieniu do kwestii poruszonych w poszczególnych petycjach, w których często zgłaszane są naruszenia prawa UE mające wpływ na wielu obywateli lub które wskazują na dalsze domniemane naruszenia prawa UE dotyczące tego samego tematu, co toczące się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; |
| --- | --- |

6.

| 7. | zwraca uwagę, że petycje dają Parlamentowi i innym instytucjom Unii wyjątkową szansę na nawiązanie bezpośredniego kontaktu z obywatelami Unii i prowadzenie z nimi regularnego dialogu, w szczególności w sytuacjach, gdy odczuwają oni skutki niewłaściwego stosowania lub naruszania prawa Unii, a także niedociągnięć i luk w obowiązującym prawie UE; podkreśla potrzebę ściślejszej współpracy między instytucjami, organami i agencjami Unii a władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi podczas dochodzeń dotyczących wpływu oraz wdrażania i przestrzegania prawa Unii; uważa, że taka współpraca ma kluczowe znaczenie dla rozpatrywania i rozwiązywania zgłaszanych przez obywateli problemów dotyczących stosowania prawa UE i skuteczności tego prawa, oraz przyczynia się do wzmocnienia legitymacji demokratycznej i odpowiedzialności Unii; apeluje o aktywniejszy udział przedstawicieli państw członkowskich w posiedzeniach Komisji Petycji oraz o terminowe udzielanie szczegółowych odpowiedzi na kierowane do organów krajowych wnioski Komisji Petycji o wyjaśnienia lub informacje; |
| --- | --- |

7.

| 8. | zwraca się o stworzenie wspólnego międzyinstytucjonalnego narzędzia informatycznego między Komisją a Parlamentem w celu publicznego przekazywania wszelkich dostępnych informacji na temat wszystkich działań następczych podjętych w związku z petycjami, w tym informacji dotyczących EU Pilot i postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniosków ustawodawczych, nagrań posiedzeń komisji, podczas których omawiana jest petycja, odpowiedzi organów krajowych i stałych komisji parlamentarnych oraz wszelkich innych powiązanych działań nieustawodawczych; |
| --- | --- |

8.

| 9. | przypomina, że petycje mają znaczący wkład w realizację przez Komisję roli strażniczki Traktatów i zapewniają obywatelom dodatkową możliwość zgłaszania domniemanych naruszeń prawa UE; podkreśla, że bardziej ustrukturyzowane środki współpracy i wzmocnienie współpracy między Komisją Petycji a Komisją Europejską, wyrażające się w terminowym i szczegółowym udzielaniu przez Komisję odpowiedzi opartych na wnikliwej analizie kwestii poruszonych w petycjach, mają zasadnicze znaczenie dla skutecznego procesu rozpatrywania petycji; podkreśla, że Komisja powinna aktywniej zaangażować się w udzielanie dokładnych odpowiedzi na wnioski i skargi zawarte w petycjach; ponawia swój kierowany do Komisji apel o regularne przekazywanie Komisji Petycji aktualnych informacji na temat postępu prac i aktualnej sytuacji w związku z postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętymi na podstawie otrzymanych petycji oraz o dopilnowanie, by Komisja Petycji miała dostęp do odpowiednich dokumentów Komisji Europejskiej dotyczących naruszeń przepisów oraz procedur EU Pilot; ubolewa w związku z tym, że w komunikacji z Komisją Petycji nie są systematycznie ujmowane informacje o działaniach następczych; uważa, że porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem a Komisją w sprawie rozpatrywania petycji mogłoby być sposobem na zapewnienie przejrzystego i skutecznego rozpatrywania petycji; |
| --- | --- |

9.

| 10. | przypomina, że baza danych e-PETI jest ważnym narzędziem wewnętrznym, które umożliwia członkom Komisji Petycji dostęp do wszystkich niezbędnych informacji w celu monitorowania stanu prac nad każdą petycją oraz podejmowania świadomych decyzji dotyczących rozpatrywania petycji lub ewentualnego zamknięcia petycji; w tym celu baza danych e-PETI powinna być regularnie aktualizowana i w miarę możliwości powiązana z wykazem naruszeń sporządzonym przez Komisję; |
| --- | --- |

10.

| 11. | podkreśla, że należy zwrócić większą uwagę na przyjęcie europejskiego aktu ustawodawczego, w którym zapisane zostanie uznanie praw osób LGBTIQ+; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wzywa Komisję Europejską do szybszej oceny, czy organy krajowe – w przypadku gdy jeszcze tego dotąd nie uczyniły – podejmują niezbędne działania pozwalające skutecznie reagować na zgłaszane w petycjach obawy obywateli dotyczące sytuacji braku zgodności z prawem UE mających szkodliwy wpływ na możliwość zapewnienia pełnej ochrony praw obywateli i mieszkańców UE, a także wzywa Komisję do wszczynania w razie potrzeby postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; jest głęboko przekonany, że szybkie działanie Komisji w przypadku naruszenia prawa UE ma kluczowe znaczenie dla zapobieżenia sytuacji, w której naruszenia te przybiorą charakter systemowy; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wzywa Komisję do usprawnienia systemu gromadzenia informacji na temat petycji oraz do ujmowania w rocznym sprawozdaniu z kontroli stosowania prawa UE bezpośrednich odniesień do petycji, z wyraźnym naciskiem m.in. na związek między petycjami, postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, aktami ustawodawczymi UE lub jakimkolwiek innym aktem prawnym UE; |
| --- | --- |

13.

| 14. | zwraca uwagę na potrzebę zapobiegania wszelkim niespójnościom lub brakowi jednorodności w rozpatrywaniu petycji, aby zagwarantować prawidłowe wdrożenie prawa do składania petycji; |
| --- | --- |

14.

| 15. | podkreśla, że petycje można również uznać za strategiczne narzędzie służące uruchamianiu inicjatyw ustawodawczych Parlamentu Europejskiego zgodnie z art. 225 TFUE, pomagające zaradzić wszelkim istniejącym w obowiązującym prawie UE niedociągnięciom szkodzącym prawom obywateli; |
| --- | --- |

15.

| 16. | przypomina, że zasadnicze znaczenie dla dokładnego i kompleksowego rozpatrywania petycji ma współpraca z innymi komisjami w Parlamencie; zauważa, że w 2021 r. wysłano do innych komisji 82 petycje z wnioskiem o opinię i 548 petycji do wglądu; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od innych komisji otrzymano 46 opinii i 176 potwierdzeń uwzględnienia petycji w ich pracach; zwraca uwagę, że wysłuchania publiczne organizowane wspólnie z innymi komisjami parlamentarnymi przyczyniają się do pełnego rozpatrzenia petycji; przypomina, że składający petycje otrzymują informację o tym, że na potrzeby rozpatrzenia ich petycji zwrócono się do innych komisji o wydanie opinii; wzywa komisje parlamentarne, aby zwiększyły starania na rzecz aktywnego udziału w rozpatrywaniu petycji – poprzez wykazanie się wiedzą specjalistyczną – i umożliwiły w ten sposób Parlamentowi szybszą i bardziej wszechstronną reakcję na obawy obywateli; |
| --- | --- |

16.

| 17. | uważa, że sieć petycji jest użytecznym narzędziem w pracy parlamentarnej i ustawodawczej, ułatwiającym podejmowanie działań następczych w odpowiedzi na petycje; uważa, że sieć ta powinna wzmocnić dialog i współpracę z Komisją Europejską i innymi instytucjami Unii; jest przekonany, że regularne posiedzenia sieci petycji mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia większej widoczności działalności Komisji Petycji oraz zacieśnienia współpracy z pozostałymi komisjami parlamentarnymi dzięki wymianie informacji i najlepszych praktyk między członkami sieci; |
| --- | --- |

17.

| 18. | podkreśla, że w czasie dłuższych posiedzeń komisji w 2021 r. Komisja Petycji, dostosowując się do sytuacji wywołanej pandemią COVID-19, wyraziła swoje stanowisko w sprawie istotnych kwestii poruszonych w petycjach, przyjmując między innymi sprawozdanie z 9 listopada 2021 r. w sprawie prac Komisji Petycji w roku 2020 (4), dwa sprawozdania: z 26 stycznia 2021 r. dotyczące działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w 2019 r. (5) oraz z 2 grudnia 2021 r. dotyczące działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w 2020 r. (6), sprawozdanie z 27 stycznia 2021 r. w sprawie kontaktu z obywatelami: prawo do składania petycji, prawo do zwracania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Europejska Inicjatywa Obywatelska (7) oraz opinię z 27 maja 2021 r. w sprawie sprawozdania Komisji na temat praworządności za 2020 r. (8); docenia bardzo dobrą pracę sekretariatu Komisji Petycji w czasie, w którym warunki pracy pozostawały trudne; |
| --- | --- |

18.

| 19. | zwraca uwagę na dużą liczbę petycji w sprawie COVID-19, które Komisja Petycji rozpatrzyła i na które odpowiedziała w 2021 r.; podkreśla, że większość tych petycji dotyczyła ochrony zdrowia obywateli przed skutkami wirusa, w tym pytań dotyczących polityki szczepień i domniemanej dyskryminacji osób niezaszczepionych, a także oceny zarządzania kryzysem zdrowotnym w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wyraża głębokie ubolewanie z powodu nieujawniania przez Komisję wszystkich szczegółów umów podpisanych z firmami farmaceutycznymi w sprawie szczepionek przeciwko COVID-19 i twierdzi, że jest to naruszeniem prawa obywateli do informacji; jest poważnie zaniepokojony niewłaściwym administrowaniem przez Komisję w związku z odmową udzielenia publicznego dostępu do dokumentów dotyczących 1,5 mln masek medycznych, które Komisja zakupiła na wczesnym etapie pandemii COVID-19 i które nie spełniały wymaganych norm jakości (9); |
| --- | --- |

20.

| 21. | zauważa, że oprócz zagadnień związanych z prawami podstawowymi i środowiskiem jednym z głównych obszarów trosk obywateli w 2021 r. były kwestie dotyczące zdrowia, i uznaje jednocześnie, że w centrum prac Komisji Petycji znalazły się kwestie dotyczące zdrowia związane z pandemią COVID-19; podkreśla uwagę, jaką Komisja Petycji zwróciła na konsekwencje COVID-19 dla polityki rynku wewnętrznego (w szczególności kwestie dotyczące krajowych ograniczeń w podróżowaniu i ich wpływu na swobodny przepływ osób w UE i poza nią); wskazuje w tym zakresie na zorganizowane przez Komisję Petycji wspólnie z Komisją Transportu i Turystyki 14 lipca 2021 r. wysłuchanie publiczne pt. „W jaki sposób poprawić prawa pasażerów lotniczych w czasie kryzysu związanego z COVID-19?”, rozporządzenie (WE) nr 261/2004 (10), aby ocenić jak skutecznie stosowano rozporządzenie w sprawie odszkodowań za loty w czasie pandemii COVID-19 oraz czy unijne ramy prawne dotyczące praw pasażerów są wystarczające, aby poradzić sobie z takim kryzysem; |
| --- | --- |

21.

| 22. | zwraca uwagę na dużą liczbę petycji dotyczących rzekomych naruszeń Karty; zwraca uwagę, że wyżej wymienione petycje mają ograniczony wpływ ze względu na praktyczne ograniczenie zakresu stosowania Karty zgodnie z jej art. 51; przypomina, że oczekiwania większości składających petycje dotyczące praw przysługujących im na mocy karty są wysokie i znacznie wykraczają poza obecny zakres ich stosowania; ponawia swój apel o rozważenie możliwości rozszerzenia interpretacji art. 51 poza zakres prawa Unii lub jego całkowitego usunięcia, jak stwierdzono w poprzednich rezolucjach (11); |
| --- | --- |

22.

| 23. | zwraca uwagę na dużą liczbę petycji omawianych w związku z różnymi aspektami ochrony praw tęczowych rodzin w UE, w szczególności na różne stanowiska dotyczące prawa do swobodnego przemieszczania się i wzajemnego uznawania rodzin LGBTIQ+ w UE; przypomina o warsztatach z 22 marca 2021 r. poświęconych prawom osób LGBTI+ w UE, które Komisja Petycji zorganizowała w celu omówienia sytuacji osób LGBTIQ+, przeanalizowania nowej strategii na rzecz równości osób LGBTIQ przedstawionej przez Komisję oraz zajęcia się problemem, jaki stanowią przeszkody w swobodnym przemieszczaniu się tęczowych rodzin; zwraca uwagę na sprawozdanie Komisji Petycji z 15 lipca 2021 r. w sprawie praw osób LGBTIQ w UE (12), w którym wzywa Komisję do podjęcia konkretnych działań w celu zapewnienia ochrony rodzinom LGBTIQ+ zgodnie z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach Coman i Hamilton, Maruko, Römer i Hay (13) oraz z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Taddeucci i McCall (14); |
| --- | --- |

23.

| 24. | zwraca uwagę, że w porządku obrad Komisji Petycji pozostały petycje dotyczące praw mniejszości narodowych, w szczególności w odniesieniu do praktyk dyskryminacyjnych dotyczących prawa mniejszości do nauki w ich języku ojczystym, prawa do własnego języka lub własnej kultury, a także innych praw, takich jak prawo do własności, jak przedstawiono w petycjach dotyczących spraw związanych z konfiskatą i zwrotem gruntów w niektórych państwach członkowskich; |
| --- | --- |

24.

| 25. | zauważa, że w 2021 r. przedmiotem poważnej troski obywateli nadal były kwestie dotyczące środowiska naturalnego; ubolewa nad tym, że państwa członkowskie nie zawsze wdrażają prawidłowo przepisy dotyczące środowiska, co opisano w licznych petycjach zawierających skargi dotyczące zanieczyszczenia powietrza, stanu ochrony dużych drapieżników i wpływu dużych drapieżników na działalność człowieka, nielegalnego pozyskiwania drewna, ataków na działaczy na rzecz ochrony środowiska, nielegalnego unieszkodliwiania odpadów z tworzyw sztucznych, pogorszenia stanu ekosystemów naturalnych, bezpieczeństwa jądrowego i zmiany różnorodności biologicznej i co również potwierdziły procedury EU Pilot i postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych przez Komisję; wskazuje na istotną pracę wykonaną przez Komisję Petycji, aby podkreślić wpływ przemysłu wydobywczego na środowisko, o czym świadczy liczba otrzymanych petycji na ten temat; zwraca uwagę na wysłuchanie publiczne z 2 grudnia 2021 r. w sprawie wpływu przemysłu górniczego na społeczeństwo i środowisko w UE, zorganizowane przez Komisję Petycji we współpracy z Komisją Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w celu zdobycia wiedzy naukowej na temat różnych aspektów, w tym prawodawstwa górniczego, norm bezpieczeństwa, wpływu działalności kopalń na społeczeństwo i środowisko, obywatelstwa ekologicznego, udziału społeczeństwa i przejrzystości w sektorze górniczym; podkreśla, że Komisja powinna w pierwszej kolejności zbadać przypadki nieprawidłowej transpozycji i wdrożenia prawodawstwa UE w zakresie ochrony środowiska, aby skutecznie zaradzić kwestiom budzącym obawy składających petycje; sugeruje, by państwa członkowskie priorytetowo traktowały wdrażanie zasady ostrożności i zasady „nie szkodzić” przy rozpatrywaniu pozwoleń na projekty, które mają wpływ na środowisko; |
| --- | --- |

25.

| 26. | podkreśla, że nielegalne praktyki zgłoszone w petycjach, takie jak usuwanie odpadów na nielegalnych składowiskach, nielegalne pozyskiwanie drewna i nielegalny handel drewnem, niszczenie ekosystemów lub nielegalne uśmiercanie i nielegalny handel gatunkami chronionymi na mocy dyrektywy siedliskowej UE, stanowią poważne naruszenie prawa UE i przestępstwa przeciwko środowisku; podkreśla w związku z tym, że Komisja powinna wzmocnić narzędzia służące zwalczaniu przestępstw przeciwko środowisku na szczeblu UE, aby skutecznie prowadzić dochodzenia i ścigać takie przestępstwa oraz stawiać sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; |
| --- | --- |

26.

| 27. | zwraca uwagę na wspólne wysłuchanie Komisji Petycji i Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności z 25 lutego 2021 r. w sprawie tworzyw sztucznych i gospodarowania odpadami w gospodarce o obiegu zamkniętym, podczas którego skupiono się na wdrażaniu obecnych ram legislacyjnych dotyczących odpadów tworzyw sztucznych, z uwzględnieniem głównych wyzwań, którym muszą stawić czoła państwa członkowskie, a także podkreślono stwarzane przez ramy prawne możliwości zmniejszenia wpływu tworzyw sztucznych na środowisko w całej Europie; |
| --- | --- |

27.

| 28. | podkreśla, jak ważne jest spełnienie oczekiwań obywateli Unii w zakresie ochrony środowiska, w szczególności podjęcie działań w dziedzinie polityki wodnej w celu zmniejszenia zanieczyszczenia i niebezpiecznych pozostałości substancji chemicznych; wskazuje w tym zakresie na rezolucję z 23 marca 2021 r. w sprawie pozostałości chemicznych w Morzu Bałtyckim w oparciu o petycje nr 1328/2019 i 0406/2020 (15); wzywa Komisję do dopilnowania, aby kwestia amunicji zatopionej w morzach europejskich została włączona do programów horyzontalnych, aby umożliwić składanie projektów obejmujących regiony dotknięte tym samym problemem oraz ułatwić wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk; |
| --- | --- |

28.

| 29. | wzywa Komisję, by wraz z państwami członkowskimi zapewniła prawidłowe wdrożenie przepisów UE w dziedzinie środowiska; |
| --- | --- |

29.

| 30. | zwraca uwagę na wspólne wysłuchanie Komisji Petycji i Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2021 r. w sprawie sprawiedliwego i równego traktowania rolników w całej Unii Europejskiej, które koncentrowało się na reformie wspólnej polityki rolnej, nowych przepisach UE dotyczących płatności bezpośrednich i rozwoju obszarów wiejskich po 2022 r.; |
| --- | --- |

30.

| 31. | przypomina, że Unia musi zagwarantować obywatelom prawo do aktywnego uczestnictwa w demokratycznych działaniach Unii Europejskiej, we wszystkich językach urzędowych Unii, aby uniknąć wszelkich form dyskryminacji i promować wielojęzyczność; w tym kontekście zachęca instytucje Unii do używania jak największej liczby języków urzędowych oraz do spójnego wdrażania polityki wielojęzyczności; |
| --- | --- |

31.

| 32. | podkreśla pracę Komisji Petycji w związku z petycjami dotyczącymi domniemanych złych warunków bezpieczeństwa na parkingach dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych w europejskiej sieci drogowej w kontekście ataków na przewoźników na parkingach dla samochodów ciężarowych; wskazuje w związku z tym na przyjęty przez Komisję Petycji 6 października 2021 r. projekt rezolucji w sprawie bezpieczeństwa parkingów dla samochodów ciężarowych w UE (16); wzywa Komisję i Radę do podjęcia niezbędnych środków w celu nawiązania i rozwinięcia współpracy policyjnej z udziałem właściwych organów wszystkich państw członkowskich w zapobieganiu przestępstwom na drogach i parkingach, wykrywaniu ich i prowadzeniu dochodzeń w ich sprawie; zachęca Komisję do podejmowania działań następczych w związku z tą rezolucją w formie konkretnych działań i poprzez wzmacnianie monitorowania warunków bezpieczeństwa na parkingach dla samochodów ciężarowych; |
| --- | --- |

32.

| 33. | podkreśla istotny wkład Komisji Petycji w ochronę praw osób z niepełnosprawnościami, o którym świadczy rozpatrywanie przez nią szeregu petycji w tej delikatnej sprawie; wskazuje w związku z tym na rezolucję z dnia 7 października 2021 r. w sprawie ochrony osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem petycji: zdobyte doświadczenia (17), którą Komisja Petycji przyjęła 14 lipca 2021 r.; przypomina o warsztatach z 9 listopada 2021 r. pt. „Prawa osób z niepełnosprawnościami – Wdrażanie przez UE uwag końcowych Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami z 2015 r. oraz strategii w sprawie niepełnosprawności na lata 2021–2030”, które Komisja Petycji zorganizowała, aby skupić się na wdrażaniu konwencji oraz na tym, w jaki sposób zajęto się tym problemem i jak go rozwiązano, w szczególności dzięki strategiom w sprawie niepełnosprawności; |
| --- | --- |

33.

| 34. | z zadowoleniem przyjmuje szczególną rolę ochronną, jaką odgrywa Komisja Petycji w UE w ramach Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; zwraca uwagę na istotną bieżącą pracę Komisji Petycji w związku z petycjami dotyczącymi niepełnosprawności; zauważa, że w porównaniu z rokiem poprzednim w 2021 r. zmniejszyła się liczba petycji dotyczących niepełnosprawności; podkreśla, że dostępność przestrzeni publicznej i mobilność w przestrzeni publicznej, dyskryminacja, włączenie oraz dostęp do edukacji i zatrudnienia wciąż należą do głównych wyzwań, z którymi muszą mierzyć się osoby z niepełnosprawnością; |
| --- | --- |

34.

| 35. | przypomina, że kontakty z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich należą do obowiązków, które w Regulaminie Parlamentu Europejskiego powierzono Komisji Petycji; podkreśla konstruktywną współpracę Parlamentu z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz jego zaangażowanie w działania europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich; zauważa regularny wkład Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w prace Komisji Petycji przez cały rok; zdecydowanie uważa, że instytucje, organy i agencje Unii muszą zapewnić spójne i skuteczne stosowanie się do zaleceń Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich; zdecydowanie popiera prace Rzecznika Praw Obywatelskich na rzecz utrzymania publicznego dostępu do dokumentów UE; prace te obejmowały 214 dochodzeń w 2021 r.; ponawia apel do Komisji Europejskiej o przedłożenie wniosku dotyczącego przeglądu rozporządzenia (WE) nr 1049/2001, zgodnie z postanowieniami z poprzednich rezolucji; podkreśla, że wszelkie przeglądy muszą zwiększać przejrzystość i rozliczalność poprzez promowanie dobrych praktyk administracyjnych (18); |
| --- | --- |

35.

| 36. | podkreśla, że europejska inicjatywa obywatelska jest ważnym instrumentem aktywnego obywatelstwa i udziału społeczeństwa; z zadowoleniem przyjmuje prowadzoną podczas kilku posiedzeń dyskusję na temat niektórych petycji, które dotyczyły nieudanych europejskich inicjatyw obywatelskich, co dało obywatelom możliwość przedstawienia swoich pomysłów i wzięcia udziału w konstruktywnej debacie, a także ułatwiło udział obywateli UE w procesie demokratycznym Unii; odnotowuje znaczną liczbę nowych europejskich inicjatyw obywatelskich zarejestrowanych przez Komisję Europejską w 2021 r., co pokazuje, że obywatele korzystają z możliwości stosowania instrumentów uczestnictwa, by mieć wpływ na kształtowanie polityki i stanowienie prawa; wzywa Komisję do intensywniejszych kontaktów z obywatelami i zapewnienia odpowiednich działań następczych w związku z udanymi europejskimi inicjatywami obywatelskimi, w tym do dążenia do tego za pośrednictwem wniosków ustawodawczych; |
| --- | --- |

36.

| 37. | podkreśla, że należy zagwarantować dodatkowe działania komunikacyjne w celu zwiększenia widoczności działań Komisji Petycji we wszystkich państwach członkowskich UE, w szczególności widoczności jej oficjalnych misji; |
| --- | --- |

37.

| 38. | podkreśla, że internetowy portal petycji jest podstawowym narzędziem zapewniającym sprawny, skuteczny i przejrzysty proces składania petycji; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje ulepszenia, jakie wprowadzono w zakresie ochrony danych i zabezpieczeń i dzięki którym portal stał się bardziej przyjazny dla użytkowników i bezpieczniejszy dla obywateli; podkreśla, że należy kontynuować starania, aby portal był bardziej dostępny i znany dla obywateli, w tym dla osób z niepełnosprawnościami; uważa, że internetowy portal petycji musi zawierać krótkie opisy wszystkich instrumentów uczestnictwa UE sformułowane w jasnym i prostym języku, co pomoże użytkownikom ustalać najwłaściwszy kanał komunikacji i przyczyni się do zmniejszenia liczby petycji niedopuszczalnych; popiera utworzenie wspólnego portalu cyfrowego, na którym obywatele mogliby uzyskać dostęp do wszystkich procedur petycji i znaleźć wszystkie szczegółowe informacje; |
| --- | --- |

38.

| 39. | zwraca uwagę, że choć w ostatnich latach wyraźnie wzrosła liczba głosów poparcia dla jednej lub większej liczby petycji, wielu składających petycje nadal porusza kwestię złożoności działań, jakie trzeba wykonać na portalu petycji Parlamentu Europejskiego w celu poparcia petycji; |
| --- | --- |

39.

| 40. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji i sprawozdania Komisji Petycji Radzie, Komisji, Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz komisjom ds. petycji państw członkowskich, a także rzecznikom praw obywatelskich lub podobnym właściwym organom. |
| --- | --- |

40.

---

(1)  Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 110.

(2)  Dz.U. C 18 z 19.1.2017, s. 10.

(3)  Przyjęte przez Parlament 9 marca 2022 r. w formie rezolucji. Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 110.

(4)  Przyjęte przez Parlament jako rezolucja 16 grudnia 2021 r.Dz.U. C 251 z 30.6.2022, s. 96.

(5)  Przyjęte przez Parlament 11 marca 2021 r. jako rezolucja w sprawie działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich – sprawozdanie roczne za 2019 r. Dz.U. C 474 z 24.11.2021, s. 82.

(6)  Przyjęte przez Parlament 16 lutego 2022 r. jako rezolucja w sprawie sprawozdania rocznego z działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w 2020 r. Dz.U. C 342 z 6.9.2022, s. 58.

(7)  Przyjęte przez Parlament jako rezolucja 9 marca 2022 r.Dz.U. C 347 z 9.9.2022, s. 110.

(8)  Opinia PE689.805 w ramach procedury 2021/2025(INI), przyjęta przez Parlament jako rezolucja 24 czerwca 2021 r. (Dz.U. C 81 z 18.2.2022, s. 27).

(9)  Sprawa Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich 790/2021/MIG.

(10)  Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. Dz.U. L 46 z 17.2.2004, s. 1.

(11)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w 2012 r. Dz.U. C 285 z 29.8.2017, s. 112.

(12)  Przyjęte przez Parlament jako rezolucja 14 września 2021 r.Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 2.

(13)  Wyrok z dnia 5 czerwca 2018 r. w sprawie Coman, C-673/16, ECLI:EU:C:2018:385; wyrok z dnia 1 kwietnia 2008 r., w sprawie Maruko, C-267/06, ECLI:EU:C:2008:179; wyrok z dnia 10 maja 2011 r., w sprawie Römer, C-147/08, ECLI:EU:C:2011:286; wyrok z dnia 7 lutego 2014 r., w sprawie Hay, C-267/12, ECLI:EU:C:2013:823;

(14)  Taddeucci and McCall przeciwko Włochom, nr 51361/09.

(15)  Przyjęta przez Parlament jako rezolucja 27 kwietnia 2021 r.Dz.U. C 506 z 15.12.2021, s. 9.

(16)  Przyjęty przez Parlament jako rezolucja 25 listopada 2021 r.Dz.U. C 224 z 8.6.2022, s. 95.

(17)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 7 października 2021 r. w sprawie ochrony osób z niepełnosprawnościami za pośrednictwem petycji: zdobyte doświadczenia (petycje nr 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020, 0103/2021 i inne). Dz.U. C 132 z 24.3.2022, s. 129.

(18)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2021 r. z prac Komisji Petycji w roku 2020. Dz.U. C 251 z 30.6.2022, s. 96.

---

III Akty przygotowawcze

Parlament Europejski

Wtorek, 13 grudnia 2022 r.

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/139 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/139

---

P9_TA(2022)0428

Powiadamianie w ramach mechanizmu kompensacji i redukcji CO2 dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA)

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w odniesieniu do powiadamiania o kompensacji w ramach globalnego środka rynkowego dla operatorów statków powietrznych z siedzibą w Unii (COM(2021)0567 – C9-0323/2021 – 2021/0204(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 177/17)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0567), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2021)0567),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0323/2021), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0323/2021),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Senat Irlandii, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, |
| --- | --- |

—

uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Senat Irlandii, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 października 2021 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 20 października 2021 r. (1),

| — | uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 28 kwietnia 2022 r. (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 28 kwietnia 2022 r. (2),

| — | uwzględniając tymczasowe porozumienie zatwierdzone przez właściwą komisję na podstawie artykułu 74 ust. 4 Regulaminu i zobowiązanie przedstawiciela Rady w piśmie z dnia 11 listopada 2022 r. do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając tymczasowe porozumienie zatwierdzone przez właściwą komisję na podstawie artykułu 74 ust. 4 Regulaminu i zobowiązanie przedstawiciela Rady w piśmie z dnia 11 listopada 2022 r. do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Transportu i Turystyki, |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Transportu i Turystyki,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A9-0145/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A9-0145/2022),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dz.U. C 105 z 4.3.2022, s. 140.

(2)  Dz.U. C 301 z 5.8.2022, s. 116.

(3)  Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 8 czerwca 2022 r. (Teksty przyjęte, P9_TA(2022)0231).

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/140 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/140

---

P9_TA(2022)0429

Transport: uchylenie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uchylenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 wprowadzającego system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006 określającego pozycje, które należy uwzględnić pod poszczególnymi nazwami w planach kont, stanowiące załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 (COM(2022)0381 – C9-0294/2022 – 2022/0232(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 177/18)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0381), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0381),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9–0294/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9–0294/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 26 października 2022 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 26 października 2022 r. (1),

| — | po konsultacji z Komitetem Regionów, |
| --- | --- |

—

po konsultacji z Komitetem Regionów,

| — | uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A9-0286/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A9-0286/2022),

| 1. | przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.

---

P9_TC1-COD(2022)0232

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/... w sprawie uchylenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70 wprowadzającego system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej oraz uchylenia rozporządzenia Komisji (WE) nr 851/2006 określającego pozycje, które należy uwzględnić pod poszczególnymi nazwami w planach kont, stanowiące załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1108/70

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2023/144.)

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/141 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/141

---

P9_TA(2022)0430

Lotnictwo cywilne: uchylenie dyrektywy Rady 89/629/EWG

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającej dyrektywę Rady 89/629/EWG (COM(2022)0465 – C9-0310/2022 – 2022/0282(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

(2023/C 177/19)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0465), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0465),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0310/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C9-0310/2022),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 26 października 2022 r. (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 26 października 2022 r. (1),

| — | po konsultacji z Komitetem Regionów, |
| --- | --- |

—

po konsultacji z Komitetem Regionów,

| — | uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 59 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 59 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A9-0287/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A9-0287/2022),

1.

przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.

zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.

zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

---

(1)  Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.

1

---

P9_TC1-COD(2022)0282

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/...w sprawie uchylenia dyrektywy Rady 89/629/EWG

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2023/145.)

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/142 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/142

---

P9_TA(2022)0431

Współpraca administracyjna w dziedzinie podatków akcyzowych

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 389/2012 w odniesieniu do wymiany informacji przechowywanych w elektronicznych rejestrach podmiotów gospodarczych przemieszczających wyroby akcyzowe między państwami członkowskimi w celach handlowych (COM(2022)0539 – C9-0367/2022 – 2022/0331(CNS))

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

(2023/C 177/20)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2022)0539), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2022)0539),

| — | uwzględniając art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9-0367/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9-0367/2022),

| — | uwzględniając art. 82 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 82 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0276/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0276/2022),

| 1. | zatwierdza wniosek Komisji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

4.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/143 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/143

---

P9_TA(2022)0432

Stosowanie art. 93, 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii pomocy państwa w sektorze transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej i transportu multimodalnego

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie stosowania art. 93, 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii pomocy państwa w sektorze transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej i transportu multimodalnego (COM(2022)0327 – C9-0290/2022 – 2022/0209(NLE))

(Konsultacja)

(2023/C 177/21)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2022)0327), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2022)0327),

| — | uwzględniając art. 109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9-0290/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C9-0290/2022),

| — | uwzględniając art. 82 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 82 Regulaminu,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0285/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A9-0285/2022),

| 1. | zatwierdza wniosek Komisji; |
| --- | --- |

1.

| 2. | zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

4.

---

Środa, 14 grudnia 2022 r.

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/144 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/144

---

P9_TA(2022)0439

Instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +)

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w celu przyjecia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) (15727/2022 – C9-0424/2022 – 2022/0371(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

(2023/C 177/22)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (15727/2022 – C9-0424/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (15727/2022 – C9-0424/2022),

| — | uwzględniając swoje stanowisko w pierwszym czytaniu (1) w sprawie wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0597), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje stanowisko w pierwszym czytaniu (1) w sprawie wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0597),

| — | uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

| — | uwzględniając art. 67 i art. 163 Regulaminu, |
| --- | --- |

—

uwzględniając art. 67 i art. 163 Regulaminu,

| 1. | zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady; |
| --- | --- |

2.

| 3. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

3.

| 4. | zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

4.

| 5. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  Teksty przyjęte, 24.11.2022, P9_TA(2022)0412.

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/145 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/145

---

P9_TA(2022)0440

Uruchomienie środków z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Niemcom, Belgii, Niderlandom, Austrii, Luksemburgowi, Hiszpanii i Grecji

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Niemcom, Belgii, Niderlandom, Austrii, Luksemburgowi, Hiszpanii i Grecji w związku z klęskami żywiołowymi, które miały miejsce w tych krajach w 2021 r. (COM(2022)0665 – C9-0350/2022 – 2022/0337(BUD))

(2023/C 177/23)

Parlament Europejski,

| — | uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0665 – C9-0350/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2022)0665 – C9-0350/2022),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej („rozporządzenie FSUE”) (1), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej („rozporządzenie FSUE”) (1),

| — | uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (2), w szczególności jego art. 9 („rozporządzenie WRF”), |
| --- | --- |

—

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (2), w szczególności jego art. 9 („rozporządzenie WRF”),

| — | uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (3), w szczególności jego pkt 10, |
| --- | --- |

—

uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych (3), w szczególności jego pkt 10,

| — | uwzględniając sprawozdanie specjalne Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) na temat globalnego ocieplenia o 1,5 oC, sprawozdanie specjalne tego zespołu w sprawie zmiany klimatu i gruntów oraz jego sprawozdanie specjalne w sprawie oceanów i kriosfery w zmieniającym się klimacie, |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie specjalne Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) na temat globalnego ocieplenia o 1,5 oC, sprawozdanie specjalne tego zespołu w sprawie zmiany klimatu i gruntów oraz jego sprawozdanie specjalne w sprawie oceanów i kriosfery w zmieniającym się klimacie,

| — | uwzględniając porozumienie przyjęte dnia 12 grudnia 2015 r. na 21. Konferencji Stron UNFCCC (COP21) w Paryżu (porozumienie paryskie), |
| --- | --- |

—

uwzględniając porozumienie przyjęte dnia 12 grudnia 2015 r. na 21. Konferencji Stron UNFCCC (COP21) w Paryżu (porozumienie paryskie),

| — | uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2021 r. w sprawie przeglądu funkcjonowania Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (4), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2021 r. w sprawie przeglądu funkcjonowania Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (4),

| — | uwzględniając pismo Komisji Rozwoju Regionalnego, |
| --- | --- |

—

uwzględniając pismo Komisji Rozwoju Regionalnego,

| — | uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0282/2022), |
| --- | --- |

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A9-0282/2022),

| 1. | wyraża najgłębszą solidarność ze wszystkimi ofiarami, ich rodzinami i wszystkimi osobami, które ucierpiały w wyniku niszczycielskich powodzi w Niemczech, Belgii, Niderlandach, Austrii i Luksemburgu, erupcji wulkanicznej na wyspie La Palma w Hiszpanii oraz trzęsienia ziemi na Krecie w Grecji, a także z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi oraz organizacjami pozarządowymi zaangażowanymi w działania pomocowe; |
| --- | --- |

1.

| 2. | przyjmuje do wiadomości tę decyzję, a także uruchomienie Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE) jako konkretną i widoczną formę solidarności Unii z jej obywatelami i regionami na obszarach, które ucierpiały, w Niemczech, Belgii, Niderlandach, Austrii, Luksemburgu, Hiszpanii i Grecji; |
| --- | --- |

2.

| 3. | podkreśla, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie doprowadziła do ogromnego zapotrzebowania na pomoc nadzwyczajną zarówno w Unii, jak i w krajach sąsiadujących; podkreśla, że skutki wojny w połączeniu z konsekwencjami poważnych klęsk żywiołowych w 2022 r. sprawiły, że rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej (SEAR) znalazła się pod ogromną presją; |
| --- | --- |

3.

| 4. | podkreśla, że nie da się przewidzieć liczby i dotkliwości sytuacji nadzwyczajnych; przypomina swoje stanowisko, zgodnie z którym roczny pułap SEAR na lata 2021–2027 nie jest odpowiedni do reagowania na sytuacje nadzwyczajne; ubolewa, że ze względu na ograniczenia budżetowe obywatele i regiony państw członkowskich, których dotyczy wniosek Komisji, otrzymają ograniczoną pomoc, która jest daleka od pokrycia potrzeb; |
| --- | --- |

4.

| 5. | podkreśla pilną potrzebę uruchomienia pomocy finansowej za pośrednictwem FSUE w celu zapewnienia, by wsparcie mogło dotrzeć do dotkniętych regionów w odpowiednim czasie; ubolewa jednocześnie, że maksymalna kwota dostępna na uruchomienie FSUE jest znacznie niższa od potencjalnej kwoty pomocy, jaka może być potrzebna, i udostępnia się ją ponad rok po wydarzeniach ze względu na nieelastyczne zasady uruchamiania FSUE; w związku z tym wzywa Komisję, by zbadała dalsze możliwości dodatkowego finansowania; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wyraża zaniepokojenie z powodu decyzji o połączeniu w obecnych wieloletnich ramach finansowych rezerwy na pomoc nadzwyczajną (EAR) i FSUE, co doprowadziło do poważnych niedociągnięć i znacznie ograniczyło dostępne środki finansowe; ubolewa, że ze względu na przepisy regulujące uruchamianie środków z rezerwy SEAR i ograniczenia dotyczące koncentracji środków z FSUE na wstępie na podstawie art. 9 ust. 5 rozporządzenia w sprawie WRF przyznanie dodatkowych funduszy nie jest możliwe; wzywa Komisję do przedstawienia modelu szybszej i bardziej terminowej mobilizacji FSUE; uważa, że zasoby dostępne w ramach FSUE należy znacznie zwiększyć i udostępniać szybciej, do czego powinien doprowadzić ambitny przegląd wieloletnich ram finansowych; |
| --- | --- |

6.

| 7. | podkreśla, że przyznawanie dotacji z FSUE, zarządzanie nimi i ich wdrażanie powinno się odbywać zgodnie z zasadami przejrzystości i należytego zarządzania finansami, w tym dokładnego monitorowania; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków w zakresie komunikacji, aby zwiększyć świadomość społeczną w zakresie działań podejmowanych z wykorzystaniem finansowania w ramach FSUE; |
| --- | --- |

7.

| 8. | podkreśla, że przegląd ambitnych wieloletnich ram finansowych powinien obejmować podział SEAR na dwa komponenty, a mianowicie rezerwę na pomoc nadzwyczajną (EAR) i Fundusz Solidarności Unii Europejskiej, oraz zwiększenie rocznych środków z 1,2 mld EUR na SEAR ogółem do 1 mld EUR na każdy komponent w cenach z 2018 r.; uważa, że zapewniłoby to niezbędne dodatkowe zasoby w odpowiedzi na obecne i pojawiające się potrzeby, w szczególności w związku z nasilaniem się ekstremalnych zjawisk pogodowych i ich coraz większą liczbą oraz z uwagi na globalną sytuację humanitarną; |
| --- | --- |

8.

| 9. | podkreśla również potrzebę ponownego rozważenia struktury mechanizmu FSUE, aby uczynić go szybszym, bardziej elastycznym i prężnym, uwalniając jego potencjał jako skutecznego instrumentu kryzysowego; w związku z tym wzywa do przeglądu rozporządzenia w sprawie FSUE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | zatwierdza decyzję załączoną do niniejszej rezolucji; |
| --- | --- |

10.

| 11. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do podpisania wraz z przewodniczącym Rady niniejszej decyzji i zapewnienia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

11.

| 12. | zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wraz z załącznikiem Radzie i Komisji. |
| --- | --- |

12.

---

(1)  Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3.

(2)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 11.

(3)  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 28.

(4)  Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 2.

---

ZAŁĄCZNIK

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Niemcom, Belgii, Niderlandom, Austrii, Luksemburgowi, Hiszpanii i Grecji w związku z klęskami żywiołowymi, które miały miejsce w tych krajach w 2021 r.

(Tekst tego załącznika nie został powtórzony w tym miejscu, ponieważ odpowiada on ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2023/68.)

---

| 17.5.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 177/148 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 177/148

---

P9_TA(2022)0441

Energia ze źródeł odnawialnych, charakterystyka energetyczna budynków i efektywność energetyczna: poprawki (REPowerEU)

Poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w dniu 14 grudnia 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (COM(2022)0222 – C9-0184/2022 – 2022/0160(COD)) (1)

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Poprawka 1, chyba że wskazano inaczej

(2023/C 177/24)

POPRAWKI PARLAMENTU (*1)

do tekstu proponowanego przez Komisję

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca dyrektywę (UE) 2018/2001 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 i art. 194 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (2),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (3),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (4),

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W kontekście Europejskiego Zielonego Ładu (5) w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (6) ustanowiono cel, jakim jest osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej
  najpóźniej
  w 2050 r., a także cel polegający na zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych o 
  co najmniej
  55 % do 2030 r. Wymaga to
  sprawiedliwej
  transformacji energetycznej
  , która nie pomija żadnego terytorium ani obywatela, wyższej efektywności
  i znacznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w zintegrowanym systemie energetycznym. |
| --- | --- |

(1)

W kontekście Europejskiego Zielonego Ładu (5) w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (6) ustanowiono cel, jakim jest osiągnięcie przez Unię neutralności klimatycznej
  najpóźniej
  w 2050 r., a także cel polegający na zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych o 
  co najmniej
  55 % do 2030 r. Wymaga to
  sprawiedliwej
  transformacji energetycznej
  , która nie pomija żadnego terytorium ani obywatela, wyższej efektywności
  i znacznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w zintegrowanym systemie energetycznym.

| (2) | Energia odnawialna odgrywa kluczową rolę w realizacji tych celów, zważywszy na fakt, że sektor energetyczny odpowiada obecnie za ponad 75 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych w Unii. Dzięki ograniczaniu wspomnianych emisji gazów cieplarnianych energia odnawialna
  może
  również
  wnieść
  wkład w przezwyciężanie wyzwań środowiskowych, takich jak utrata różnorodności biologicznej, oraz w ograniczanie zanieczyszczeń
  gleby, wody i powietrza
  , zgodnie z celami planu działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń. |
| --- | --- |

(2)

Energia odnawialna odgrywa kluczową rolę w realizacji tych celów, zważywszy na fakt, że sektor energetyczny odpowiada obecnie za ponad 75 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych w Unii. Dzięki ograniczaniu wspomnianych emisji gazów cieplarnianych energia odnawialna
  może
  również
  wnieść
  wkład w przezwyciężanie wyzwań środowiskowych, takich jak utrata różnorodności biologicznej, oraz w ograniczanie zanieczyszczeń
  gleby, wody i powietrza
  , zgodnie z celami planu działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń.

| (2a) | Ogólna sytuacja spowodowana inwazją Rosji na Ukrainę oraz skutkami pandemii COVID-19 doprowadziła do gwałtownego wzrostu cen energii w całej Unii, co uwypukliło potrzebę przyspieszenia poprawy efektywności energetycznej i większego wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w Unii. Aby osiągnąć długoterminowy cel, jakim jest niezależność systemu energetycznego od państw trzecich, Unia powinna skoncentrować się na przyspieszeniu transformacji ekologicznej i zapewnieniu polityki energetycznej, która sprzyja zmniejszeniu zależności od importowanych paliw kopalnych i ustala sprawiedliwe i przystępne ceny dla unijnych obywateli i przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki. |
| --- | --- |

(2a)

Ogólna sytuacja spowodowana inwazją Rosji na Ukrainę oraz skutkami pandemii COVID-19 doprowadziła do gwałtownego wzrostu cen energii w całej Unii, co uwypukliło potrzebę przyspieszenia poprawy efektywności energetycznej i większego wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w Unii. Aby osiągnąć długoterminowy cel, jakim jest niezależność systemu energetycznego od państw trzecich, Unia powinna skoncentrować się na przyspieszeniu transformacji ekologicznej i zapewnieniu polityki energetycznej, która sprzyja zmniejszeniu zależności od importowanych paliw kopalnych i ustala sprawiedliwe i przystępne ceny dla unijnych obywateli i przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (4) | Długotrwałe procedury administracyjne stanowią jedną z kluczowych barier dla inwestycji w odnawialne źródła energii i związaną z nimi infrastrukturę. Bariery te obejmują: złożoność obowiązujących przepisów dotyczących wyboru lokalizacji i administracyjnych pozwoleń na realizację projektów,
  w tym ewentualnych ograniczeń związanych z wartością historyczną niektórych miejsc,
  złożoność i czas trwania oceny oddziaływania projektów na środowisko,
  a także powiązane
  kwestie związane z podłączeniem do sieci
  energetycznych
  , ograniczenia w dostosowywaniu specyfikacji technologicznych w trakcie procedury wydawania zezwoleń lub problemy kadrowe organów wydających zezwolenia lub operatorów sieci. W celu przyspieszenia tempa wdrażania projektów dotyczących energii odnawialnej konieczne jest przyjęcie zasad, które uprościłyby i skróciły realizację procesów wydawania zezwoleń
  , a jednocześnie uwzględnienie społecznej akceptacji korzystania z energii ze źródeł odnawialnych
  . |
| --- | --- |

(4)

Długotrwałe procedury administracyjne stanowią jedną z kluczowych barier dla inwestycji w odnawialne źródła energii i związaną z nimi infrastrukturę. Bariery te obejmują: złożoność obowiązujących przepisów dotyczących wyboru lokalizacji i administracyjnych pozwoleń na realizację projektów,
  w tym ewentualnych ograniczeń związanych z wartością historyczną niektórych miejsc,
  złożoność i czas trwania oceny oddziaływania projektów na środowisko,
  a także powiązane
  kwestie związane z podłączeniem do sieci
  energetycznych
  , ograniczenia w dostosowywaniu specyfikacji technologicznych w trakcie procedury wydawania zezwoleń lub problemy kadrowe organów wydających zezwolenia lub operatorów sieci. W celu przyspieszenia tempa wdrażania projektów dotyczących energii odnawialnej konieczne jest przyjęcie zasad, które uprościłyby i skróciły realizację procesów wydawania zezwoleń
  , a jednocześnie uwzględnienie społecznej akceptacji korzystania z energii ze źródeł odnawialnych
  .

| (5) | Dyrektywa (UE) 2018/2001 upraszcza wymogi w celu skrócenia procedur administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń dla elektrowni wykorzystujących energię odnawialną poprzez wprowadzenie zasad dotyczących organizacji i maksymalnego czasu trwania administracyjnej części procesu wydawania zezwoleń dla projektów dotyczących energii odnawialnej, obejmujących wszelkie odpowiednie zezwolenia na budowę, rozbudowę źródła energii i eksploatację obiektów oraz na ich podłączenie do sieci. |
| --- | --- |

(5)

Dyrektywa (UE) 2018/2001 upraszcza wymogi w celu skrócenia procedur administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń dla elektrowni wykorzystujących energię odnawialną poprzez wprowadzenie zasad dotyczących organizacji i maksymalnego czasu trwania administracyjnej części procesu wydawania zezwoleń dla projektów dotyczących energii odnawialnej, obejmujących wszelkie odpowiednie zezwolenia na budowę, rozbudowę źródła energii i eksploatację obiektów oraz na ich podłączenie do sieci.

| (6) | Konieczne jest dalsze uproszczenie i skrócenie administracyjnych procesów wydawania zezwoleń
  na elektrownie wykorzystujące odnawialne źródła energii i powiązaną infrastrukturę, łącznie z podłączeniami do sieci,
  w sposób skoordynowany i zharmonizowany, aby zapewnić osiągnięcie przez Unię ambitnych celów na 2030 r. w dziedzinie klimatu i energii oraz celu neutralności klimatycznej do 2050 r., przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady „nie szkodzić” Europejskiego Zielonego Ładu. Wprowadzenie krótszych i jasno określonych terminów podejmowania decyzji przez organy właściwe do wydawania zezwoleń na instalacje energii odnawialnej na podstawie kompletnego wniosku przyspieszy wdrażanie projektów dotyczących energii odnawialnej. Należy jednak dokonać rozróżnienia pomiędzy projektami na obszarach szczególnie odpowiednich do realizowania projektów dotyczących energii odnawialnej, w przypadku których terminy mogą być szczególnie skrócone (obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  ), a projektami zlokalizowanymi poza tymi obszarami. |
| --- | --- |

(6)

Konieczne jest dalsze uproszczenie i skrócenie administracyjnych procesów wydawania zezwoleń
  na elektrownie wykorzystujące odnawialne źródła energii i powiązaną infrastrukturę, łącznie z podłączeniami do sieci,
  w sposób skoordynowany i zharmonizowany, aby zapewnić osiągnięcie przez Unię ambitnych celów na 2030 r. w dziedzinie klimatu i energii oraz celu neutralności klimatycznej do 2050 r., przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady „nie szkodzić” Europejskiego Zielonego Ładu. Wprowadzenie krótszych i jasno określonych terminów podejmowania decyzji przez organy właściwe do wydawania zezwoleń na instalacje energii odnawialnej na podstawie kompletnego wniosku przyspieszy wdrażanie projektów dotyczących energii odnawialnej. Należy jednak dokonać rozróżnienia pomiędzy projektami na obszarach szczególnie odpowiednich do realizowania projektów dotyczących energii odnawialnej, w przypadku których terminy mogą być szczególnie skrócone (obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  ), a projektami zlokalizowanymi poza tymi obszarami.

| (7) | Niektóre z najczęstszych problemów, z jakimi mają do czynienia realizatorzy projektów dotyczących energii odnawialnej, związane są
  ze złożonymi i długotrwałymi
  procedurami
  administracyjnymi, procedurami wydawania zezwoleń i podłączenia do sieci
  ustanowionymi na szczeblu krajowym lub regionalnym
  , a także z niedoborami pracowników i technicznej wiedzy fachowej w organach wydających zezwolenia, potrzebnej do
  oceny oddziaływania proponowanych projektów na środowisko. W związku z tym należy usprawnić niektóre związane z ochroną środowiska aspekty procedur i procesów wydawania zezwoleń w związku z projektami dotyczącymi energii odnawialnej.
  Ponadto należy również zapewnić, aby operatorzy systemów energetycznych wspierali efektywne wdrażanie projektów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych poprzez udzielanie zamówień na usługi w zakresie elastyczności zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) 2019/943 i dyrektywy (UE) 2019/944. [Popr. 5] |
| --- | --- |

(7)

Niektóre z najczęstszych problemów, z jakimi mają do czynienia realizatorzy projektów dotyczących energii odnawialnej, związane są
  ze złożonymi i długotrwałymi
  procedurami
  administracyjnymi, procedurami wydawania zezwoleń i podłączenia do sieci
  ustanowionymi na szczeblu krajowym lub regionalnym
  , a także z niedoborami pracowników i technicznej wiedzy fachowej w organach wydających zezwolenia, potrzebnej do
  oceny oddziaływania proponowanych projektów na środowisko. W związku z tym należy usprawnić niektóre związane z ochroną środowiska aspekty procedur i procesów wydawania zezwoleń w związku z projektami dotyczącymi energii odnawialnej.
  Ponadto należy również zapewnić, aby operatorzy systemów energetycznych wspierali efektywne wdrażanie projektów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych poprzez udzielanie zamówień na usługi w zakresie elastyczności zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) 2019/943 i dyrektywy (UE) 2019/944. [Popr. 5]

| (7a) | Skomplikowane, długotrwałe i nieprzejrzyste procedury administracyjne mają nieproporcjonalny wpływ na obywateli, władze lokalne i MŚP działające jako prosumenci energii ze źródeł odnawialnych indywidualnie lub za pośrednictwem koncentratorów i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej. Wynika to często zwłaszcza z braku doświadczenia lub wiedzy fachowej oraz zasobów finansowych i ludzkich umożliwiających rozeznanie w procesach wydawania zezwoleń i podłączenia do sieci. Koniecznie należy ułatwić podmiotom nieprofesjonalnym i niekomercyjnym uzyskiwanie odpowiednich zezwoleń. W razie potrzeby należy to ułatwić dzięki uproszczeniu, a także specjalnym okienkom, w przypadku gdy podmioty te nie mają takich samych możliwości jak inni profesjonalni uczestnicy rynku dysponujący odpowiednimi zasobami. Zintegrowane wielopoziomowe planowanie i mapowanie energii ze źródeł odnawialnych powinno odzwierciedlać planowanie i mapowanie na szczeblu lokalnym i regionalnym, a także określać szacowane potrzeby kadrowe, szkoleniowe, finansowe i techniczne organów wydających zezwolenia. |
| --- | --- |

(7a)

Skomplikowane, długotrwałe i nieprzejrzyste procedury administracyjne mają nieproporcjonalny wpływ na obywateli, władze lokalne i MŚP działające jako prosumenci energii ze źródeł odnawialnych indywidualnie lub za pośrednictwem koncentratorów i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej. Wynika to często zwłaszcza z braku doświadczenia lub wiedzy fachowej oraz zasobów finansowych i ludzkich umożliwiających rozeznanie w procesach wydawania zezwoleń i podłączenia do sieci. Koniecznie należy ułatwić podmiotom nieprofesjonalnym i niekomercyjnym uzyskiwanie odpowiednich zezwoleń. W razie potrzeby należy to ułatwić dzięki uproszczeniu, a także specjalnym okienkom, w przypadku gdy podmioty te nie mają takich samych możliwości jak inni profesjonalni uczestnicy rynku dysponujący odpowiednimi zasobami. Zintegrowane wielopoziomowe planowanie i mapowanie energii ze źródeł odnawialnych powinno odzwierciedlać planowanie i mapowanie na szczeblu lokalnym i regionalnym, a także określać szacowane potrzeby kadrowe, szkoleniowe, finansowe i techniczne organów wydających zezwolenia.

| (8) | Prowadzone przez państwa członkowskie 
  w ramach zorganizowanej współpracy z organami lokalnymi i regionalnym zintegrowane wielopoziomowe
  planowanie
  i mapowanie energii odnawialnej powinny
  wspierać szybsze wdrażanie projektów dotyczących energii odnawialnej. Państwa członkowskie powinny określić obszary lądowe
  , powierzchniowe, podpowierzchniowe
  i morskie niezbędne do instalacji elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych, aby wnieść swój krajowy wkład w realizację zrewidowanego celu na 2030 r. w zakresie energii odnawialnej określonego w art. 3 ust. 1 dyrektywy (UE) 2018/2001
  oraz celów cząstkowych określonych w art. 15a, 22a, 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119 i określonego w jego art. 2 celu dotyczącego neutralności klimatycznej
  . Obszary te powinny odzwierciedlać ich szacunkowe trajektorie i całkowitą planowaną moc zainstalowaną oraz powinny być wyodrębnione według technologii energii odnawialnej przedstawionej w ▌ krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu państw członkowskich
  , zaktualizowanych
  zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Przy wyodrębnianiu wymaganych obszarów lądowych
  , powierzchniowych, podpowierzchniowych
  i morskich należy wziąć pod uwagę: dostępność zasobów energii odnawialnej oraz potencjał różnych obszarów lądowych i morskich w zakresie produkcji energii odnawialnej z wykorzystaniem poszczególnych technologii, przewidywane zapotrzebowanie na energię ogółem oraz w różnych regionach państwa członkowskiego,
  z uwzględnieniem efektywności energetycznej i efektywności systemu,
  a także dostępności powiązanej
  sieci energetycznej oraz
  infrastruktury sieciowej, obiektów magazynowania
  energii, w tym przechowywania energii cieplnej,
  i innych narzędzi zapewniających elastyczność, mając na uwadze zdolność potrzebną do obsługi rosnącej ilości energii odnawialnej
  , potencjał aktywnego angażowania w system energetyczny obywateli działających jako prosumenci energii odnawialnej indywidualnie lub za pośrednictwem koncentratorów i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej
  .
  Ponadto państwa członkowskie powinny zapewnić, aby zezwolenia administracyjne na budowę, rozbudowę źródła energii i eksploatację elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 i 2, były uznawane za ostateczne decyzje dotyczące wyniku procedury, podejmowane przez organ lub organy właściwe do określania sposobu zagospodarowania terenu, na którym zlokalizowane będą te elektrownie. |
| --- | --- |

(8)

Prowadzone przez państwa członkowskie 
  w ramach zorganizowanej współpracy z organami lokalnymi i regionalnym zintegrowane wielopoziomowe
  planowanie
  i mapowanie energii odnawialnej powinny
  wspierać szybsze wdrażanie projektów dotyczących energii odnawialnej. Państwa członkowskie powinny określić obszary lądowe
  , powierzchniowe, podpowierzchniowe
  i morskie niezbędne do instalacji elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych, aby wnieść swój krajowy wkład w realizację zrewidowanego celu na 2030 r. w zakresie energii odnawialnej określonego w art. 3 ust. 1 dyrektywy (UE) 2018/2001
  oraz celów cząstkowych określonych w art. 15a, 22a, 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119 i określonego w jego art. 2 celu dotyczącego neutralności klimatycznej
  . Obszary te powinny odzwierciedlać ich szacunkowe trajektorie i całkowitą planowaną moc zainstalowaną oraz powinny być wyodrębnione według technologii energii odnawialnej przedstawionej w ▌ krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu państw członkowskich
  , zaktualizowanych
  zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Przy wyodrębnianiu wymaganych obszarów lądowych
  , powierzchniowych, podpowierzchniowych
  i morskich należy wziąć pod uwagę: dostępność zasobów energii odnawialnej oraz potencjał różnych obszarów lądowych i morskich w zakresie produkcji energii odnawialnej z wykorzystaniem poszczególnych technologii, przewidywane zapotrzebowanie na energię ogółem oraz w różnych regionach państwa członkowskiego,
  z uwzględnieniem efektywności energetycznej i efektywności systemu,
  a także dostępności powiązanej
  sieci energetycznej oraz
  infrastruktury sieciowej, obiektów magazynowania
  energii, w tym przechowywania energii cieplnej,
  i innych narzędzi zapewniających elastyczność, mając na uwadze zdolność potrzebną do obsługi rosnącej ilości energii odnawialnej
  , potencjał aktywnego angażowania w system energetyczny obywateli działających jako prosumenci energii odnawialnej indywidualnie lub za pośrednictwem koncentratorów i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej
  .
  Ponadto państwa członkowskie powinny zapewnić, aby zezwolenia administracyjne na budowę, rozbudowę źródła energii i eksploatację elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 i 2, były uznawane za ostateczne decyzje dotyczące wyniku procedury, podejmowane przez organ lub organy właściwe do określania sposobu zagospodarowania terenu, na którym zlokalizowane będą te elektrownie.

| (9) | Państwa członkowskie powinny wyznaczyć jako obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  te obszary, które są szczególnie odpowiednie do realizacji projektów dotyczących energii odnawialnej, z rozróżnieniem na poszczególne technologie, i na których nie przewiduje się w związku z wdrażaniem określonego rodzaju energii odnawialnej znaczącego oddziaływania na środowisko naturalne
  i bezpieczeństwo żywności w odniesieniu do produkcji rolnej
  .
  Obszary przyspieszonego rozwoju OZE powinny być szczególnie odpowiednie do instalacji elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych. Z obszarów przyspieszonego rozwoju OZE należy jednak wyłączyć obiekty energetycznego spalania biomasy, z wyjątkiem instalacji zlokalizowanych w regionach najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE, w przypadku których można ze względu na szczególne potrzeby uwzględnić wyjątki.
  Wyznaczając obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , państwa członkowskie powinny unikać obszarów chronionych i rozważyć plany odbudowy zasobów przyrodniczych.
  Obszary przyspieszonego rozwoju OZE należy ustanowić co najmniej dla turbin wiatrowych i elektrowni słonecznych i można by je ustanowić dla zakładów produkujących biometan.
  Państwa członkowskie mogą wyznaczyć obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  właściwe dla jednego rodzaju lub kilku rodzajów elektrowni wykorzystujących energię odnawialną i powinny wskazać rodzaj lub rodzaje energii odnawialnej, które mogą być wytwarzane w każdym obszarze
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . |
| --- | --- |

(9)

Państwa członkowskie powinny wyznaczyć jako obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  te obszary, które są szczególnie odpowiednie do realizacji projektów dotyczących energii odnawialnej, z rozróżnieniem na poszczególne technologie, i na których nie przewiduje się w związku z wdrażaniem określonego rodzaju energii odnawialnej znaczącego oddziaływania na środowisko naturalne
  i bezpieczeństwo żywności w odniesieniu do produkcji rolnej
  .
  Obszary przyspieszonego rozwoju OZE powinny być szczególnie odpowiednie do instalacji elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych. Z obszarów przyspieszonego rozwoju OZE należy jednak wyłączyć obiekty energetycznego spalania biomasy, z wyjątkiem instalacji zlokalizowanych w regionach najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 TFUE, w przypadku których można ze względu na szczególne potrzeby uwzględnić wyjątki.
  Wyznaczając obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , państwa członkowskie powinny unikać obszarów chronionych i rozważyć plany odbudowy zasobów przyrodniczych.
  Obszary przyspieszonego rozwoju OZE należy ustanowić co najmniej dla turbin wiatrowych i elektrowni słonecznych i można by je ustanowić dla zakładów produkujących biometan.
  Państwa członkowskie mogą wyznaczyć obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  właściwe dla jednego rodzaju lub kilku rodzajów elektrowni wykorzystujących energię odnawialną i powinny wskazać rodzaj lub rodzaje energii odnawialnej, które mogą być wytwarzane w każdym obszarze
  przyspieszonego rozwoju OZE
  .

| (9a) | Produkcja żywności musi mieć pierwszeństwo przed produkcją energii, a produkcja energii nie powinna prowadzić do ograniczenia produkcji żywności lub zmniejszenia plonów, przy czym te dwa rodzaje działalności mogą i muszą współistnieć i powinny wykorzystywać synergie. W tym celu konieczne jest ułatwienie produkcji energii ze źródeł odnawialnych w różnych formach, w miejscach łatwo dostępnych dla rolników i zgodnie z potrzebami gospodarstwa. Państwa członkowskie muszą unikać wyznaczania użytków rolnych, obszarów rolnych, na których wytwarza się wysokiej jakości produkty rolno-spożywcze oraz produkty mające szczególny związek z lokalnym krajobrazem i kulturą, jako obszary przyspieszonego rozwoju OZE. Należy sprzyjać korzystaniu z odnawialnych źródeł energii, np. produkcji biometanu, na obszarach położonych w bezpośredniej bliskości obiektów rolniczych, tzn. takich, które znajdują się w pobliżu gospodarstwa i w gospodarstwie, oraz na terenach nierolniczych położonych w obrębie gospodarstw. W pierwszej kolejności obszary przyspieszonego rozwoju OZE powinny znajdować się w pobliżu użytkowników końcowych lub obszarów z istniejącą infrastrukturą oraz w miejscach, w których pozostałości lub odpady z rolnictwa mogą być wykorzystywane do produkcji energii ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

(9a)

Produkcja żywności musi mieć pierwszeństwo przed produkcją energii, a produkcja energii nie powinna prowadzić do ograniczenia produkcji żywności lub zmniejszenia plonów, przy czym te dwa rodzaje działalności mogą i muszą współistnieć i powinny wykorzystywać synergie. W tym celu konieczne jest ułatwienie produkcji energii ze źródeł odnawialnych w różnych formach, w miejscach łatwo dostępnych dla rolników i zgodnie z potrzebami gospodarstwa. Państwa członkowskie muszą unikać wyznaczania użytków rolnych, obszarów rolnych, na których wytwarza się wysokiej jakości produkty rolno-spożywcze oraz produkty mające szczególny związek z lokalnym krajobrazem i kulturą, jako obszary przyspieszonego rozwoju OZE. Należy sprzyjać korzystaniu z odnawialnych źródeł energii, np. produkcji biometanu, na obszarach położonych w bezpośredniej bliskości obiektów rolniczych, tzn. takich, które znajdują się w pobliżu gospodarstwa i w gospodarstwie, oraz na terenach nierolniczych położonych w obrębie gospodarstw. W pierwszej kolejności obszary przyspieszonego rozwoju OZE powinny znajdować się w pobliżu użytkowników końcowych lub obszarów z istniejącą infrastrukturą oraz w miejscach, w których pozostałości lub odpady z rolnictwa mogą być wykorzystywane do produkcji energii ze źródeł odnawialnych.

| (10) | W dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (7) ustanowiono oceny oddziaływania na środowisko jako ważne narzędzie służące do uwzględniania aspektów środowiskowych w procesie przygotowywania i przyjmowania planów i programów. W celu wyznaczenia obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny przygotować plan lub plany obejmujące identyfikację obszarów oraz obowiązujące zasady i środki łagodzące
  lub
  projekty zlokalizowane na każdym z obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  .
  Wielkość tych obszarów powinna być współmierna do celów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych i celów cząstkowych określonych w dyrektywie (UE) 2018/2001 oraz w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Państwa członkowskie mogą przygotować jeden plan dla wszystkich obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  oraz dla technologii z nimi związanych lub plany dla poszczególnych technologii, określające jeden lub więcej obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . Każdy plan powinien podlegać ocenie oddziaływania na środowisko, przeprowadzonej zgodnie z warunkami określonymi w dyrektywie 2001/42/WE, w celu oceny wpływu każdej technologii energii odnawialnej na odpowiednie obszary wyznaczone w takim planie. Przeprowadzenie w tym celu oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE pozwoliłoby państwom członkowskim na bardziej zintegrowane i skuteczne podejście do planowania oraz na uwzględnienie aspektów środowiskowych na wczesnym etapie procesu planowania na poziomie strategicznym. Przyczyniłoby się to do szybszego i sprawniejszego wdrażania różnych odnawialnych źródeł energii, przy jednoczesnym zminimalizowaniu negatywnego oddziaływania tych projektów na środowisko. |
| --- | --- |

(10)

W dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (7) ustanowiono oceny oddziaływania na środowisko jako ważne narzędzie służące do uwzględniania aspektów środowiskowych w procesie przygotowywania i przyjmowania planów i programów. W celu wyznaczenia obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny przygotować plan lub plany obejmujące identyfikację obszarów oraz obowiązujące zasady i środki łagodzące
  lub
  projekty zlokalizowane na każdym z obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  .
  Wielkość tych obszarów powinna być współmierna do celów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych i celów cząstkowych określonych w dyrektywie (UE) 2018/2001 oraz w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Państwa członkowskie mogą przygotować jeden plan dla wszystkich obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  oraz dla technologii z nimi związanych lub plany dla poszczególnych technologii, określające jeden lub więcej obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . Każdy plan powinien podlegać ocenie oddziaływania na środowisko, przeprowadzonej zgodnie z warunkami określonymi w dyrektywie 2001/42/WE, w celu oceny wpływu każdej technologii energii odnawialnej na odpowiednie obszary wyznaczone w takim planie. Przeprowadzenie w tym celu oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE pozwoliłoby państwom członkowskim na bardziej zintegrowane i skuteczne podejście do planowania oraz na uwzględnienie aspektów środowiskowych na wczesnym etapie procesu planowania na poziomie strategicznym. Przyczyniłoby się to do szybszego i sprawniejszego wdrażania różnych odnawialnych źródeł energii, przy jednoczesnym zminimalizowaniu negatywnego oddziaływania tych projektów na środowisko.

| (11) | Po przyjęciu planu lub planów wyznaczających
  obszary przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny monitorować znaczące skutki dla środowiska wynikające z realizacji planów i programów, między innymi w celu zidentyfikowania na wczesnym etapie ▌ niekorzystnych skutków oraz umożliwienia podjęcia odpowiednich działań naprawczych, zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE. |
| --- | --- |

(11)

Po przyjęciu planu lub planów wyznaczających
  obszary przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny monitorować znaczące skutki dla środowiska wynikające z realizacji planów i programów, między innymi w celu zidentyfikowania na wczesnym etapie ▌ niekorzystnych skutków oraz umożliwienia podjęcia odpowiednich działań naprawczych, zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE.

| (12) | ▌Nadal mają zastosowanie postanowienia Konwencji Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ) o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (8) (zwanej dalej „konwencją z Aarhus”) dotyczące dostępu do informacji, udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, w szczególności postanowienia dotyczące udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości. |
| --- | --- |

(12)

▌Nadal mają zastosowanie postanowienia Konwencji Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ) o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (8) (zwanej dalej „konwencją z Aarhus”) dotyczące dostępu do informacji, udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, w szczególności postanowienia dotyczące udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

| (12a) | Aby zwiększyć publiczną akceptację projektów dotyczących energii odnawialnej oraz umożliwić obywatelom i społecznościom lokalnym produkowanie i zużywanie własnej energii, państwa członkowskie powinny podjąć odpowiednie środki, aby należycie informować obywateli o nowych projektach, promować uczestnictwo obywateli w takich projektach i je ułatwiać, m.in. za pośrednictwem społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej. |
| --- | --- |

(12a)

Aby zwiększyć publiczną akceptację projektów dotyczących energii odnawialnej oraz umożliwić obywatelom i społecznościom lokalnym produkowanie i zużywanie własnej energii, państwa członkowskie powinny podjąć odpowiednie środki, aby należycie informować obywateli o nowych projektach, promować uczestnictwo obywateli w takich projektach i je ułatwiać, m.in. za pośrednictwem społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej.

| (13) | Wyznaczenie obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinno mieć na celu zapewnienie, aby produkcja energii odnawialnej z tych obszarów, wraz z istniejącymi elektrowniami wykorzystującymi energię odnawialną, przyszłymi elektrowniami wykorzystującymi energię odnawialną poza takimi obszarami oraz mechanizmami współpracy, była wystarczająca do osiągnięcia wkładu państw członkowskich w realizację unijnego celu w zakresie energii odnawialnej określonego w art. 3 ust. 1 dyrektywy (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

(13)

Wyznaczenie obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinno mieć na celu zapewnienie, aby produkcja energii odnawialnej z tych obszarów, wraz z istniejącymi elektrowniami wykorzystującymi energię odnawialną, przyszłymi elektrowniami wykorzystującymi energię odnawialną poza takimi obszarami oraz mechanizmami współpracy, była wystarczająca do osiągnięcia wkładu państw członkowskich w realizację unijnego celu w zakresie energii odnawialnej określonego w art. 3 ust. 1 dyrektywy (UE) 2018/2001.

| (14) | Na wyznaczonych obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  projekty dotyczące energii odnawialnej, które są zgodne z zasadami i środkami określonymi w planie lub planach przygotowanych przez państwa członkowskie, powinny korzystać z domniemania, że nie będą miały znaczącego wpływu na środowisko. W związku z tym należy przewidzieć zwolnienie z konieczności przeprowadzania specjalnej oceny oddziaływania na środowisko na poziomie projektu w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE (9), z wyjątkiem projektów, które mogą powodować znaczące skutki dla środowiska w innym państwie członkowskim, lub w przypadku gdy zażąda tego państwo członkowskie, które może zostać znacząco dotknięte skutkami projektu. Zobowiązania wynikające z Konwencji EKG ONZ z Espoo o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym z 25 lutego 1991 r. powinny nadal mieć zastosowanie do państw członkowskich, jeżeli projekt może spowodować znaczące oddziaływanie transgraniczne w państwie trzecim. |
| --- | --- |

(14)

Na wyznaczonych obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  projekty dotyczące energii odnawialnej, które są zgodne z zasadami i środkami określonymi w planie lub planach przygotowanych przez państwa członkowskie, powinny korzystać z domniemania, że nie będą miały znaczącego wpływu na środowisko. W związku z tym należy przewidzieć zwolnienie z konieczności przeprowadzania specjalnej oceny oddziaływania na środowisko na poziomie projektu w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE (9), z wyjątkiem projektów, które mogą powodować znaczące skutki dla środowiska w innym państwie członkowskim, lub w przypadku gdy zażąda tego państwo członkowskie, które może zostać znacząco dotknięte skutkami projektu. Zobowiązania wynikające z Konwencji EKG ONZ z Espoo o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym z 25 lutego 1991 r. powinny nadal mieć zastosowanie do państw członkowskich, jeżeli projekt może spowodować znaczące oddziaływanie transgraniczne w państwie trzecim.

| (15) | Wyznaczenie obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinno umożliwiać elektrowniom wykorzystującym energię odnawialną, ich podłączeniu do sieci oraz położonym na tych obszarach obiektom magazynowania czerpanie korzyści z przewidywalności i usprawnionych procedur administracyjnych. W szczególności projekty zlokalizowane na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinny korzystać z przyspieszonych procedur administracyjnych, w tym z milczącej zgody w przypadku braku odpowiedzi właściwego organu na dany krok administracyjny w ustalonym terminie, chyba że dany projekt podlega ocenie oddziaływania na środowisko. Projekty te powinny także czerpać korzyść z jasno określonych terminów i pewności prawa co do oczekiwanego wyniku procedury. Po złożeniu wniosku dotyczącego projektów na obszarze
  przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny przeprowadzić szybką kontrolę takich wniosków w celu ustalenia, czy którykolwiek z takich projektów może z dużym prawdopodobieństwem spowodować znaczące nieprzewidziane niekorzystne skutki, biorąc pod uwagę wrażliwość środowiskową obszaru geograficznego, na którym są zlokalizowane, które to skutki nie zostały zidentyfikowane podczas oceny oddziaływania na środowisko planu lub planów wyznaczających obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , przeprowadzonej zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE. Wszystkie projekty zlokalizowane na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinno się uznać za zatwierdzone po zakończeniu takiego procesu kontroli. Jedynie w przypadku, gdy państwa członkowskie dysponują wyraźnymi dowodami pozwalającymi uznać, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż dany projekt może spowodować takie znaczące nieprzewidziane niekorzystne skutki, państwa członkowskie powinny mieć możliwość, po uzasadnieniu takiej decyzji, poddania tego rodzaju projektu ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE i, w stosownych przypadkach, z dyrektywą 92/43/EWG (10). Biorąc pod uwagę potrzebę przyspieszenia wdrażania odnawialnych źródeł energii, ocena taka powinna zostać przeprowadzona w ciągu sześciu miesięcy. |
| --- | --- |

(15)

Wyznaczenie obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinno umożliwiać elektrowniom wykorzystującym energię odnawialną, ich podłączeniu do sieci oraz położonym na tych obszarach obiektom magazynowania czerpanie korzyści z przewidywalności i usprawnionych procedur administracyjnych. W szczególności projekty zlokalizowane na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinny korzystać z przyspieszonych procedur administracyjnych, w tym z milczącej zgody w przypadku braku odpowiedzi właściwego organu na dany krok administracyjny w ustalonym terminie, chyba że dany projekt podlega ocenie oddziaływania na środowisko. Projekty te powinny także czerpać korzyść z jasno określonych terminów i pewności prawa co do oczekiwanego wyniku procedury. Po złożeniu wniosku dotyczącego projektów na obszarze
  przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny przeprowadzić szybką kontrolę takich wniosków w celu ustalenia, czy którykolwiek z takich projektów może z dużym prawdopodobieństwem spowodować znaczące nieprzewidziane niekorzystne skutki, biorąc pod uwagę wrażliwość środowiskową obszaru geograficznego, na którym są zlokalizowane, które to skutki nie zostały zidentyfikowane podczas oceny oddziaływania na środowisko planu lub planów wyznaczających obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , przeprowadzonej zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE. Wszystkie projekty zlokalizowane na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  powinno się uznać za zatwierdzone po zakończeniu takiego procesu kontroli. Jedynie w przypadku, gdy państwa członkowskie dysponują wyraźnymi dowodami pozwalającymi uznać, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż dany projekt może spowodować takie znaczące nieprzewidziane niekorzystne skutki, państwa członkowskie powinny mieć możliwość, po uzasadnieniu takiej decyzji, poddania tego rodzaju projektu ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE i, w stosownych przypadkach, z dyrektywą 92/43/EWG (10). Biorąc pod uwagę potrzebę przyspieszenia wdrażania odnawialnych źródeł energii, ocena taka powinna zostać przeprowadzona w ciągu sześciu miesięcy.

| (15a) | Państwa członkowskie zgodziły się na rozwój spójnej europejskiej sieci Natura 2000, proponując Komisji odpowiednie tereny mające znaczenie dla Wspólnoty zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 92/43/EWG oraz obszary specjalnej ochrony wyznaczone na podstawie dyrektywy 2009/147/WE
   (11)

  . Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by tereny które znajdują się w ich wykazie krajowym na podstawie kryteriów naukowych określonych w dyrektywie 2009/147/WE i dyrektywie 92/43/EWG, nie były wyznaczane jako obszary przyspieszonego rozwoju OZE, z wyjątkiem powierzchni sztucznych i zabudowanych znajdujących się na takich obszarach, takich jak dachy, parkingi lub infrastruktura transportowa. |
| --- | --- |

(15a)

Państwa członkowskie zgodziły się na rozwój spójnej europejskiej sieci Natura 2000, proponując Komisji odpowiednie tereny mające znaczenie dla Wspólnoty zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 92/43/EWG oraz obszary specjalnej ochrony wyznaczone na podstawie dyrektywy 2009/147/WE
   (11)

  . Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by tereny które znajdują się w ich wykazie krajowym na podstawie kryteriów naukowych określonych w dyrektywie 2009/147/WE i dyrektywie 92/43/EWG, nie były wyznaczane jako obszary przyspieszonego rozwoju OZE, z wyjątkiem powierzchni sztucznych i zabudowanych znajdujących się na takich obszarach, takich jak dachy, parkingi lub infrastruktura transportowa.

| (16) | Ze względu na potrzebę przyspieszenia wdrażania odnawialnych źródeł energii wyznaczenie obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  nie powinno uniemożliwiać trwającej i przyszłej instalacji projektów dotyczących energii odnawialnej na wszystkich obszarach dostępnych do celów związanych z wykorzystaniem energii odnawialnej. Projekty takie powinny nadal być objęte obowiązkiem przeprowadzenia specjalnej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE i być objęte procedurami przewidzianymi dla projektów dotyczących energii odnawialnej zlokalizowanych poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . Aby przyspieszyć wydawanie zezwoleń na skalę niezbędną do osiągnięcia celu w zakresie energii odnawialnej określonego w dyrektywie (UE) 2018/2001, należy również uprościć i usprawnić procedury mające zastosowanie do projektów poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , wprowadzając jasne maksymalne terminy dla wszystkich etapów procedury, w tym dla specjalnych ocen oddziaływania na środowisko w odniesieniu do każdego projektu. |
| --- | --- |

(16)

Ze względu na potrzebę przyspieszenia wdrażania odnawialnych źródeł energii wyznaczenie obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  nie powinno uniemożliwiać trwającej i przyszłej instalacji projektów dotyczących energii odnawialnej na wszystkich obszarach dostępnych do celów związanych z wykorzystaniem energii odnawialnej. Projekty takie powinny nadal być objęte obowiązkiem przeprowadzenia specjalnej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE i być objęte procedurami przewidzianymi dla projektów dotyczących energii odnawialnej zlokalizowanych poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . Aby przyspieszyć wydawanie zezwoleń na skalę niezbędną do osiągnięcia celu w zakresie energii odnawialnej określonego w dyrektywie (UE) 2018/2001, należy również uprościć i usprawnić procedury mające zastosowanie do projektów poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , wprowadzając jasne maksymalne terminy dla wszystkich etapów procedury, w tym dla specjalnych ocen oddziaływania na środowisko w odniesieniu do każdego projektu.

| (17) | Wielorakie wykorzystanie przestrzeni na potrzeby produkcji energii odnawialnej oraz inne sposoby wykorzystania gruntów (takie jak produkcja żywności bądź ochrona przyrody lub odbudowa zasobów przyrodniczych) zmniejszają ograniczenia związane z użytkowaniem gruntów i mórz. W tym kontekście planowanie przestrzenne stanowi
  podstawowe
  narzędzie identyfikacji synergii w zakresie użytkowania gruntów na wczesnym etapie i sterowania takimi synergiami. Państwa członkowskie powinny badać i umożliwiać wielorakie sposoby wykorzystania obszarów zidentyfikowanych w wyniku przyjętych środków planowania przestrzennego oraz sprzyjać im. |
| --- | --- |

(17)

Wielorakie wykorzystanie przestrzeni na potrzeby produkcji energii odnawialnej oraz inne sposoby wykorzystania gruntów (takie jak produkcja żywności bądź ochrona przyrody lub odbudowa zasobów przyrodniczych) zmniejszają ograniczenia związane z użytkowaniem gruntów i mórz. W tym kontekście planowanie przestrzenne stanowi
  podstawowe
  narzędzie identyfikacji synergii w zakresie użytkowania gruntów na wczesnym etapie i sterowania takimi synergiami. Państwa członkowskie powinny badać i umożliwiać wielorakie sposoby wykorzystania obszarów zidentyfikowanych w wyniku przyjętych środków planowania przestrzennego oraz sprzyjać im.

| (18) | Budowa i eksploatacja elektrowni wykorzystujących energię odnawialną może prowadzić do sporadycznego zabijania lub niepokojenia ptaków i innych gatunków chronionych na mocy dyrektywy 92/43/EWG lub dyrektywy
  2009/147/WE
  . Takie zabijanie lub niepokojenie nie będzie jednak uważane za celowe w rozumieniu tych dyrektyw, jeśli w trakcie budowy i eksploatacji przedsięwzięcia zastosowano
  wszystkie niezbędne
  środki łagodzące w celu uniknięcia kolizji lub zapobieżenia niepokojeniu oraz jeśli przeprowadzono odpowiedni monitoring w celu oceny skuteczności takich środków, a także – w świetle zebranych informacji – zastosowano dalsze środki wymagane do zapewnienia braku znaczącego negatywnego wpływu na populację danego gatunku. |
| --- | --- |

(18)

Budowa i eksploatacja elektrowni wykorzystujących energię odnawialną może prowadzić do sporadycznego zabijania lub niepokojenia ptaków i innych gatunków chronionych na mocy dyrektywy 92/43/EWG lub dyrektywy
  2009/147/WE
  . Takie zabijanie lub niepokojenie nie będzie jednak uważane za celowe w rozumieniu tych dyrektyw, jeśli w trakcie budowy i eksploatacji przedsięwzięcia zastosowano
  wszystkie niezbędne
  środki łagodzące w celu uniknięcia kolizji lub zapobieżenia niepokojeniu oraz jeśli przeprowadzono odpowiedni monitoring w celu oceny skuteczności takich środków, a także – w świetle zebranych informacji – zastosowano dalsze środki wymagane do zapewnienia braku znaczącego negatywnego wpływu na populację danego gatunku.

| (19) | Oprócz instalowania nowych
  i innowacyjnych
  elektrowni wykorzystujących energię odnawialną do osiągnięcia celów w zakresie energii odnawialnej może w znacznym stopniu przyczynić się również rozbudowa źródła energii w ramach istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną. Ponieważ zazwyczaj istniejące elektrownie wykorzystujące energię odnawialną instalowano w miejscach o znacznym potencjale zasobów energii odnawialnej, rozbudowa źródła energii może zapewnić dalsze wykorzystanie tych miejsc, zmniejszając jednocześnie potrzebę wyznaczania nowych terenów pod projekty dotyczące energii odnawialnej. Rozbudowa źródła energii wiąże się z dodatkowymi korzyściami, takimi jak istniejące podłączenie do sieci, prawdopodobnie wyższy stopień akceptacji społecznej oraz wiedza na temat oddziaływania na środowisko. Rozbudowa źródła energii w ramach projektów dotyczących energii odnawialnej pociąga za sobą w różnym stopniu zmiany w istniejących projektach lub ich rozszerzenie. Proces wydawania zezwoleń, w tym oceny oddziaływania na środowisko i kontrola wpływu na środowisko, na rozbudowę źródła energii w ramach projektów dotyczących energii odnawialnej powinien ograniczać się do potencjalnych skutków wynikających ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem. |
| --- | --- |

(19)

Oprócz instalowania nowych
  i innowacyjnych
  elektrowni wykorzystujących energię odnawialną do osiągnięcia celów w zakresie energii odnawialnej może w znacznym stopniu przyczynić się również rozbudowa źródła energii w ramach istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną. Ponieważ zazwyczaj istniejące elektrownie wykorzystujące energię odnawialną instalowano w miejscach o znacznym potencjale zasobów energii odnawialnej, rozbudowa źródła energii może zapewnić dalsze wykorzystanie tych miejsc, zmniejszając jednocześnie potrzebę wyznaczania nowych terenów pod projekty dotyczące energii odnawialnej. Rozbudowa źródła energii wiąże się z dodatkowymi korzyściami, takimi jak istniejące podłączenie do sieci, prawdopodobnie wyższy stopień akceptacji społecznej oraz wiedza na temat oddziaływania na środowisko. Rozbudowa źródła energii w ramach projektów dotyczących energii odnawialnej pociąga za sobą w różnym stopniu zmiany w istniejących projektach lub ich rozszerzenie. Proces wydawania zezwoleń, w tym oceny oddziaływania na środowisko i kontrola wpływu na środowisko, na rozbudowę źródła energii w ramach projektów dotyczących energii odnawialnej powinien ograniczać się do potencjalnych skutków wynikających ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem.

| (20) | W dyrektywie (UE) 2018/2001 wprowadza się uproszczone procedury wydawania zezwoleń na rozbudowę źródła energii. Aby odpowiedzieć na rosnące zapotrzebowanie na rozbudowę źródła energii w ramach istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną i w pełni wykorzystać płynące z niej korzyści, należy ustanowić jeszcze krótszą procedurę dla rozbudowy elektrowni wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych zlokalizowanych na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , w tym krótszą procedurę kontrolną. W przypadku rozbudowy źródła energii w ramach istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną znajdujących się poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny zapewnić uproszczony i szybki proces wydawania zezwoleń, który nie powinien trwać dłużej niż jeden rok, uwzględniając przy tym zasadę „nie szkodzić” wynikającą z Europejskiego Zielonego Ładu. |
| --- | --- |

(20)

W dyrektywie (UE) 2018/2001 wprowadza się uproszczone procedury wydawania zezwoleń na rozbudowę źródła energii. Aby odpowiedzieć na rosnące zapotrzebowanie na rozbudowę źródła energii w ramach istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną i w pełni wykorzystać płynące z niej korzyści, należy ustanowić jeszcze krótszą procedurę dla rozbudowy elektrowni wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych zlokalizowanych na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , w tym krótszą procedurę kontrolną. W przypadku rozbudowy źródła energii w ramach istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną znajdujących się poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie powinny zapewnić uproszczony i szybki proces wydawania zezwoleń, który nie powinien trwać dłużej niż jeden rok, uwzględniając przy tym zasadę „nie szkodzić” wynikającą z Europejskiego Zielonego Ładu.

| (20a) | W celu promowania i przyspieszenia rozbudowy istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną należy niezwłocznie ustanowić uproszczoną procedurę podłączania do sieci, w przypadku gdy rozbudowa takiej elektrowni skutkuje ograniczonym wzrostem całkowitej mocy w porównaniu z pierwotnym projektem. [Popr. 20] |
| --- | --- |

(20a)

W celu promowania i przyspieszenia rozbudowy istniejących elektrowni wykorzystujących energię odnawialną należy niezwłocznie ustanowić uproszczoną procedurę podłączania do sieci, w przypadku gdy rozbudowa takiej elektrowni skutkuje ograniczonym wzrostem całkowitej mocy w porównaniu z pierwotnym projektem. [Popr. 20]

| (20b) | W przypadku rozbudowy instalacji słonecznej wzrost wydajności i mocy można osiągnąć bez zwiększania zajmowanej powierzchni. Rozbudowana instalacja nie ma zatem innego wpływu na środowisko niż instalacja pierwotna, pod warunkiem że podczas rozbudowy nie zostanie zwiększona wykorzystywana powierzchnia oraz nadal przestrzegane są pierwotnie wymagane środki łagodzące wpływ na środowisko. [Popr. 21] |
| --- | --- |

(20b)

W przypadku rozbudowy instalacji słonecznej wzrost wydajności i mocy można osiągnąć bez zwiększania zajmowanej powierzchni. Rozbudowana instalacja nie ma zatem innego wpływu na środowisko niż instalacja pierwotna, pod warunkiem że podczas rozbudowy nie zostanie zwiększona wykorzystywana powierzchnia oraz nadal przestrzegane są pierwotnie wymagane środki łagodzące wpływ na środowisko. [Popr. 21]

| (21) | Instalacja urządzeń wykorzystujących energię słoneczną, wraz z powiązanymi z nimi
  magazynami, w tym przechowywaniem
  na tym samym terenie
  energii cieplnej i elektrycznej,
  i podłączeniami do sieci, w istniejących lub przyszłych strukturach stworzonych do celów innych niż produkcja energii słonecznej, takich jak dachy, parkingi, drogi i tory kolejowe, z wyłączeniem sztucznych powierzchni wodnych, zazwyczaj nie budzi obaw związanych z konkurencyjnymi sposobami wykorzystania przestrzeni lub oddziaływaniem na środowisko. W przypadku tych instalacji można zatem korzystać z krótszych procedur wydawania zezwoleń.
  W związku z tym w niniejszej dyrektywie wprowadza się przyspieszony proces wydawania zezwoleń na instalację urządzeń wykorzystujących energię słoneczną i powiązanych z nimi położonych na tym samym terenie magazynów oraz podłączenia do sieci w istniejących lub przyszłych sztucznych konstrukcjach stworzonych do celów innych niż produkcja energii słonecznej. Wprowadza się w niej również w odniesieniu do tych instalacji szczególne odstępstwo od obowiązku przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko na podstawie dyrektywy 2011/92/UE, ponieważ jest mało prawdopodobne, by budziły one obawy związane z konkurencyjnym wykorzystaniem przestrzeni lub wpływem na środowisko. Inwestowanie w małe zdecentralizowane instalacje wykorzystujące energię słoneczną, aby zostać prosumentem energii odnawialnej, jest jednym z najbardziej efektywnych sposobów, za pomocą których konsumenci energii mogą obniżyć swoje rachunki za energię i narażenie na wahania cen. Instalacje zdecentralizowane, w tym dla indywidualnych lub zbiorowych prosumentów lub lokalnych społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, przyczyniają się również do zmniejszenia ogólnego zapotrzebowania na gaz ziemny, zwiększenia odporności systemu i osiągnięcia unijnych celów w zakresie energii odnawialnej. Instalacje o mocy elektrycznej 50 kW lub mniejszej prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego wpływu na środowisko lub sieć i nie budzą obaw dotyczących bezpieczeństwa. Ponadto małe instalacje prosumentów energii odnawialnej na ogół nie wymagają zwiększenia zdolności przesyłowej w punkcie podłączenia do sieci. Z uwagi na bezpośrednie pozytywne skutki takich instalacji dla konsumentów oraz ograniczony wpływ, jaki mogą one mieć na środowisko, należy jeszcze bardziej usprawnić mający do nich zastosowanie proces wydawania zezwoleń poprzez wprowadzenie do odpowiednich procedur wydawania zezwoleń zasady milczącej zgody administracyjnej, aby promować i przyspieszyć wdrażanie tych instalacji oraz rozpocząć czerpanie z nich korzyści w perspektywie krótkoterminowej. [Popr. 22] |
| --- | --- |

(21)

Instalacja urządzeń wykorzystujących energię słoneczną, wraz z powiązanymi z nimi
  magazynami, w tym przechowywaniem
  na tym samym terenie
  energii cieplnej i elektrycznej,
  i podłączeniami do sieci, w istniejących lub przyszłych strukturach stworzonych do celów innych niż produkcja energii słonecznej, takich jak dachy, parkingi, drogi i tory kolejowe, z wyłączeniem sztucznych powierzchni wodnych, zazwyczaj nie budzi obaw związanych z konkurencyjnymi sposobami wykorzystania przestrzeni lub oddziaływaniem na środowisko. W przypadku tych instalacji można zatem korzystać z krótszych procedur wydawania zezwoleń.
  W związku z tym w niniejszej dyrektywie wprowadza się przyspieszony proces wydawania zezwoleń na instalację urządzeń wykorzystujących energię słoneczną i powiązanych z nimi położonych na tym samym terenie magazynów oraz podłączenia do sieci w istniejących lub przyszłych sztucznych konstrukcjach stworzonych do celów innych niż produkcja energii słonecznej. Wprowadza się w niej również w odniesieniu do tych instalacji szczególne odstępstwo od obowiązku przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko na podstawie dyrektywy 2011/92/UE, ponieważ jest mało prawdopodobne, by budziły one obawy związane z konkurencyjnym wykorzystaniem przestrzeni lub wpływem na środowisko. Inwestowanie w małe zdecentralizowane instalacje wykorzystujące energię słoneczną, aby zostać prosumentem energii odnawialnej, jest jednym z najbardziej efektywnych sposobów, za pomocą których konsumenci energii mogą obniżyć swoje rachunki za energię i narażenie na wahania cen. Instalacje zdecentralizowane, w tym dla indywidualnych lub zbiorowych prosumentów lub lokalnych społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, przyczyniają się również do zmniejszenia ogólnego zapotrzebowania na gaz ziemny, zwiększenia odporności systemu i osiągnięcia unijnych celów w zakresie energii odnawialnej. Instalacje o mocy elektrycznej 50 kW lub mniejszej prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego wpływu na środowisko lub sieć i nie budzą obaw dotyczących bezpieczeństwa. Ponadto małe instalacje prosumentów energii odnawialnej na ogół nie wymagają zwiększenia zdolności przesyłowej w punkcie podłączenia do sieci. Z uwagi na bezpośrednie pozytywne skutki takich instalacji dla konsumentów oraz ograniczony wpływ, jaki mogą one mieć na środowisko, należy jeszcze bardziej usprawnić mający do nich zastosowanie proces wydawania zezwoleń poprzez wprowadzenie do odpowiednich procedur wydawania zezwoleń zasady milczącej zgody administracyjnej, aby promować i przyspieszyć wdrażanie tych instalacji oraz rozpocząć czerpanie z nich korzyści w perspektywie krótkoterminowej. [Popr. 22]

| (21a) | Pompy ciepła są jedną z technologii produkcji energii cieplnej i chłodniczej ze źródeł odnawialnych z energii otoczenia, w tym z oczyszczalni ścieków, oraz z energii geotermalnej. Umożliwiają one również wykorzystanie ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do ogrzewania i chłodzenia. Szybkie wdrażanie pomp ciepła, które wykorzystują niedostatecznie spożytkowane odnawialne źródła energii, takie jak energia otoczenia, energia geotermalna, samonagrzewanie i ciepło odpadowe z sektorów przemysłowych i usługowych, w tym centrów danych, umożliwia zastąpienie kotłów na gaz ziemny i inne paliwa kopalne rozwiązaniem grzewczym opartym na energii odnawialnej, przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności energetycznej. Przyspieszy to ograniczenie zużycia gazu ziemnego do celów dostaw energii cieplnej, zarówno w budynkach, jak i w przemyśle. Aby przyspieszyć instalację i wykorzystanie pomp ciepła, należy wprowadzić ukierunkowane krótsze procedury wydawania zezwoleń dla takich instalacji, w tym uproszczoną procedurę podłączania do sieci mniejszych pomp ciepła, chyba że prawo krajowe nie wymaga takiej procedury. Szybsza i łatwiejsza instalacja pomp ciepła, zwiększone wykorzystywanie energii odnawialnej w sektorze ciepłowniczym, który odpowiada za prawie połowę zużycia energii w Unii, przyczyni się do bezpieczeństwa dostaw i pomoże w rozwiązaniu trudniejszej sytuacji na rynku. [Popr. 23] |
| --- | --- |

(21a)

Pompy ciepła są jedną z technologii produkcji energii cieplnej i chłodniczej ze źródeł odnawialnych z energii otoczenia, w tym z oczyszczalni ścieków, oraz z energii geotermalnej. Umożliwiają one również wykorzystanie ciepła odpadowego i chłodu odpadowego do ogrzewania i chłodzenia. Szybkie wdrażanie pomp ciepła, które wykorzystują niedostatecznie spożytkowane odnawialne źródła energii, takie jak energia otoczenia, energia geotermalna, samonagrzewanie i ciepło odpadowe z sektorów przemysłowych i usługowych, w tym centrów danych, umożliwia zastąpienie kotłów na gaz ziemny i inne paliwa kopalne rozwiązaniem grzewczym opartym na energii odnawialnej, przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności energetycznej. Przyspieszy to ograniczenie zużycia gazu ziemnego do celów dostaw energii cieplnej, zarówno w budynkach, jak i w przemyśle. Aby przyspieszyć instalację i wykorzystanie pomp ciepła, należy wprowadzić ukierunkowane krótsze procedury wydawania zezwoleń dla takich instalacji, w tym uproszczoną procedurę podłączania do sieci mniejszych pomp ciepła, chyba że prawo krajowe nie wymaga takiej procedury. Szybsza i łatwiejsza instalacja pomp ciepła, zwiększone wykorzystywanie energii odnawialnej w sektorze ciepłowniczym, który odpowiada za prawie połowę zużycia energii w Unii, przyczyni się do bezpieczeństwa dostaw i pomoże w rozwiązaniu trudniejszej sytuacji na rynku. [Popr. 23]

| (22) | Odnawialne źródła energii mają zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania zmianom klimatu, obniżenia cen energii, zmniejszenia uzależnienia Unii od paliw kopalnych oraz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw do Unii. Na potrzeby odpowiednich przepisów Unii dotyczących ochrony środowiska, w ramach koniecznych indywidualnych ocen mających na celu stwierdzenie, czy dany obiekt służący do produkcji energii ze źródeł odnawialnych, jego podłączenie do sieci, sama sieć lub aktywa magazynowe stanowią w danym przypadku nadrzędny interes publiczny, państwa członkowskie powinny uznawać te obiekty i powiązaną z nimi infrastrukturę za obiekty leżące w nadrzędnym interesie publicznym oraz służące zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu, z wyjątkiem sytuacji, w których istnieją wyraźne dowody, że projekty te mają istotne niekorzystne skutki dla środowiska, których nie można złagodzić ani zrekompensować. Uznanie takich obiektów za leżące w nadrzędnym interesie publicznym oraz służące zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu pozwoliłoby na korzystanie z uproszczonej oceny w przypadku takich projektów. |
| --- | --- |

(22)

Odnawialne źródła energii mają zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania zmianom klimatu, obniżenia cen energii, zmniejszenia uzależnienia Unii od paliw kopalnych oraz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw do Unii. Na potrzeby odpowiednich przepisów Unii dotyczących ochrony środowiska, w ramach koniecznych indywidualnych ocen mających na celu stwierdzenie, czy dany obiekt służący do produkcji energii ze źródeł odnawialnych, jego podłączenie do sieci, sama sieć lub aktywa magazynowe stanowią w danym przypadku nadrzędny interes publiczny, państwa członkowskie powinny uznawać te obiekty i powiązaną z nimi infrastrukturę za obiekty leżące w nadrzędnym interesie publicznym oraz służące zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu, z wyjątkiem sytuacji, w których istnieją wyraźne dowody, że projekty te mają istotne niekorzystne skutki dla środowiska, których nie można złagodzić ani zrekompensować. Uznanie takich obiektów za leżące w nadrzędnym interesie publicznym oraz służące zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu pozwoliłoby na korzystanie z uproszczonej oceny w przypadku takich projektów.

| (23) | W celu zapewnienia sprawnej i skutecznej realizacji przepisów ustanowionych w niniejszej dyrektywie Komisja wspiera państwa członkowskie za pośrednictwem Instrumentu Wsparcia Technicznego (12), zapewniając dostosowaną do potrzeb wiedzę fachową przy opracowywaniu i wdrażaniu reform, w tym reform zwiększających wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, sprzyjających lepszej integracji systemów energetycznych, określając konkretne obszary szczególnie nadające się do instalacji elektrowni produkujących energię odnawialną oraz usprawniając ramy procesów zatwierdzania i wydawania zezwoleń w odniesieniu do elektrowni wykorzystujących energię odnawialną. Wsparcie techniczne obejmuje przykładowo wzmocnienie zdolności administracyjnych, harmonizację ram legislacyjnych oraz wymianę odpowiednich najlepszych praktyk. |
| --- | --- |

(23)

W celu zapewnienia sprawnej i skutecznej realizacji przepisów ustanowionych w niniejszej dyrektywie Komisja wspiera państwa członkowskie za pośrednictwem Instrumentu Wsparcia Technicznego (12), zapewniając dostosowaną do potrzeb wiedzę fachową przy opracowywaniu i wdrażaniu reform, w tym reform zwiększających wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, sprzyjających lepszej integracji systemów energetycznych, określając konkretne obszary szczególnie nadające się do instalacji elektrowni produkujących energię odnawialną oraz usprawniając ramy procesów zatwierdzania i wydawania zezwoleń w odniesieniu do elektrowni wykorzystujących energię odnawialną. Wsparcie techniczne obejmuje przykładowo wzmocnienie zdolności administracyjnych, harmonizację ram legislacyjnych oraz wymianę odpowiednich najlepszych praktyk.

| (23a) | Komisja powinna ponadto przewidzieć specjalny system odstępstw od wytycznych w sprawie pomocy państwa, aby państwa członkowskie mogły odpowiednio kalibrować wsparcie dla inicjatyw i inwestycji w odnawialne źródła energii, własną produkcję energii i efektywność energetyczną. |
| --- | --- |

(23a)

Komisja powinna ponadto przewidzieć specjalny system odstępstw od wytycznych w sprawie pomocy państwa, aby państwa członkowskie mogły odpowiednio kalibrować wsparcie dla inicjatyw i inwestycji w odnawialne źródła energii, własną produkcję energii i efektywność energetyczną.

| (24) | Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

(24)

Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2018/2001.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (25a) | Stworzenie zachęt w formie dotacji i innych programów wsparcia skłaniających do korzystania z energii słonecznej nie powinno wykluczać sprzedaży takiej energii do sieci ze źródeł prywatnych, komercyjnych i rolniczych. |
| --- | --- |

(25a)

Stworzenie zachęt w formie dotacji i innych programów wsparcia skłaniających do korzystania z energii słonecznej nie powinno wykluczać sprzedaży takiej energii do sieci ze źródeł prywatnych, komercyjnych i rolniczych.

| (25b) | Sektor rolny może odgrywać kluczową rolę w transformacji energetycznej obszarów wiejskich i społeczności wiejskich, w szczególności w przypadku produkcji zdecentralizowanej. Możliwość wytwarzania energii słonecznej jako działalności drugorzędnej nie powinna zatem ograniczać się do konsumpcji własnej, ale może być rozważana w połączeniu na przykład z innymi rodzajami produkcji. Państwa członkowskie powinny – za pomocą ukierunkowanych mechanizmów finansowania – zachęcać rolników do montowania w gospodarstwach instalacji słonecznych, w szczególności do opracowywania projektów rolniczych w dziedzinie energii słonecznej w nowych budynkach rolniczych, oraz do produkcji biometanu, aby umożliwić szerszy rozwój energii ze źródeł odnawialnych i jednocześnie zapewnić rolnikom dodatkowe dochody. Małe instalacje służące do produkcji energii w gospodarstwach rolnych mają duży potencjał pod względem zwiększania obiegu zamkniętego w gospodarstwach dzięki przekształcaniu pozostałości lub odpadów z rolnictwa, takich jak obornik, w ciepło i energię elektryczną, dlatego istotne jest, by promować te instalacje i zachęcać rolników do inwestowania w te technologie. Należy zdecydowanie propagować rozbudowę sieci na obszarach wiejskich, aby gospodarstwa rolne mogły rzeczywiście wnieść swój potencjalny wkład w transformację energetyczną poprzez zdecentralizowaną produkcję energii elektrycznej. Priorytetowo powinny być traktowane lokalizacje geograficzne charakteryzujące się dużym nasłonecznieniem, ponieważ zasoby surowców niezbędnych do produkcji paneli fotowoltaicznych są ograniczone. Ponadto w wyznaczaniu obszarów przyspieszonego rozwoju OZE powinni uczestniczyć rolnicy i reprezentujące ich organizacje. |
| --- | --- |

(25b)

Sektor rolny może odgrywać kluczową rolę w transformacji energetycznej obszarów wiejskich i społeczności wiejskich, w szczególności w przypadku produkcji zdecentralizowanej. Możliwość wytwarzania energii słonecznej jako działalności drugorzędnej nie powinna zatem ograniczać się do konsumpcji własnej, ale może być rozważana w połączeniu na przykład z innymi rodzajami produkcji. Państwa członkowskie powinny – za pomocą ukierunkowanych mechanizmów finansowania – zachęcać rolników do montowania w gospodarstwach instalacji słonecznych, w szczególności do opracowywania projektów rolniczych w dziedzinie energii słonecznej w nowych budynkach rolniczych, oraz do produkcji biometanu, aby umożliwić szerszy rozwój energii ze źródeł odnawialnych i jednocześnie zapewnić rolnikom dodatkowe dochody. Małe instalacje służące do produkcji energii w gospodarstwach rolnych mają duży potencjał pod względem zwiększania obiegu zamkniętego w gospodarstwach dzięki przekształcaniu pozostałości lub odpadów z rolnictwa, takich jak obornik, w ciepło i energię elektryczną, dlatego istotne jest, by promować te instalacje i zachęcać rolników do inwestowania w te technologie. Należy zdecydowanie propagować rozbudowę sieci na obszarach wiejskich, aby gospodarstwa rolne mogły rzeczywiście wnieść swój potencjalny wkład w transformację energetyczną poprzez zdecentralizowaną produkcję energii elektrycznej. Priorytetowo powinny być traktowane lokalizacje geograficzne charakteryzujące się dużym nasłonecznieniem, ponieważ zasoby surowców niezbędnych do produkcji paneli fotowoltaicznych są ograniczone. Ponadto w wyznaczaniu obszarów przyspieszonego rozwoju OZE powinni uczestniczyć rolnicy i reprezentujące ich organizacje.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (30) | Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, zależności energetycznej i cen energii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na skalę działania możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. |
| --- | --- |

(30)

Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, zależności energetycznej i cen energii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na skalę działania możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

| (31) | Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną z dnia 28 września 2011 r. państw członkowskich i Komisji dotyczącą dokumentów wyjaśniających (13) państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji, przynajmniej jednego dokumentu wyjaśniającego związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione, w szczególności w następstwie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Komisja/Belgia (14) (sprawa C-543/17), |
| --- | --- |

(31)

Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną z dnia 28 września 2011 r. państw członkowskich i Komisji dotyczącą dokumentów wyjaśniających (13) państwa członkowskie zobowiązały się do złożenia, w uzasadnionych przypadkach, wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji, przynajmniej jednego dokumentu wyjaśniającego związki między elementami dyrektywy a odpowiadającymi im częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. W odniesieniu do niniejszej dyrektywy ustawodawca uznaje, że przekazanie takich dokumentów jest uzasadnione, w szczególności w następstwie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Komisja/Belgia (14) (sprawa C-543/17),

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Zmiany w dyrektywie (UE) 2018/2001

W dyrektywie (UE) 2018/2001 wprowadza się następujące zmiany:

| (1) | w art. 2 dodaje się punkty w brzmieniu:






  „9a) | »obszar
  przyspieszonego rozwoju OZE
  « oznacza określone miejsce na lądzie lub na morzu, które zostało
  potraktowane priorytetowo
  przez państwo członkowskie jako szczególnie odpowiednie do
  przyspieszonej
  instalacji obiektów służących do produkcji energii ze źródeł odnawialnych ▌
  , z uwzględnieniem aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci i powiązanych z nimi sieci energetycznych
  ;”; [Popr. 3 i 38] |
| --- | --- | --- |

(1)

w art. 2 dodaje się punkty w brzmieniu:

„9a)

| 9b) | »urządzenia wykorzystujące energię słoneczną« oznaczają urządzenia przetwarzające energię słoneczną w energię cieplną lub elektryczną, w szczególności urządzenia wykorzystujące energię słoneczną termiczną i urządzenia fotowoltaiczne;” [Popr. 24] |
| --- | --- |

9b)

▌

| (3) | w art. 15 dodaje się ustęp ▌w brzmieniu:

  „2a.   Państwa członkowskie wspierają testowanie
  innowacyjnych
  technologii energii odnawialnej
  , w tym technologii produkcji, współużytkowania i magazynowania
  , w projektach pilotażowych w warunkach rzeczywistych, przez ograniczony okres czasu, zgodnie z obowiązującymi przepisami UE i przy zastosowaniu odpowiednich zabezpieczeń w celu zapewnienia bezpiecznego działania systemu
  energetycznego
  i uniknięcia nieproporcjonalnego wpływu na funkcjonowanie rynku wewnętrznego, pod nadzorem właściwego organu.
  Bez uszczerbku dla art. 17 państwa członkowskie zapewniają, aby procedura wydawania zezwoleń na takie innowacyjne technologie energii odnawialnej była co najmniej tak szybka jak na obszarach przyspieszonego rozwoju OZE.
  ”; |
| --- | --- |

(3)

w art. 15 dodaje się ustęp ▌w brzmieniu:

„2a.   Państwa członkowskie wspierają testowanie
  innowacyjnych
  technologii energii odnawialnej
  , w tym technologii produkcji, współużytkowania i magazynowania
  , w projektach pilotażowych w warunkach rzeczywistych, przez ograniczony okres czasu, zgodnie z obowiązującymi przepisami UE i przy zastosowaniu odpowiednich zabezpieczeń w celu zapewnienia bezpiecznego działania systemu
  energetycznego
  i uniknięcia nieproporcjonalnego wpływu na funkcjonowanie rynku wewnętrznego, pod nadzorem właściwego organu.
  Bez uszczerbku dla art. 17 państwa członkowskie zapewniają, aby procedura wydawania zezwoleń na takie innowacyjne technologie energii odnawialnej była co najmniej tak szybka jak na obszarach przyspieszonego rozwoju OZE.
  ”;

| (4) | dodaje się
  artykuły
  w brzmieniu:


  „Artykuł 15b



  Zintegrowane wielopoziomowe mapowanie i planowanie obszarów niezbędnych do wniesienia krajowych wkładów w realizację celu w zakresie energii odnawialnej na rok 2030 oraz celu neutralności klimatycznej








  (1) | Do dnia ... [1 rok po wejściu w życie] państwa członkowskie
  we współpracy ze wszystkimi właściwymi organami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi przeprowadzają zintegrowane wielopoziomowe mapowanie i planowanie z myślą o rozlokowaniu zasobów energii odnawialnej na swoim całym terytorium, aby określić krajowy potencjał oraz dostępne obszary lądowe, powierzchniowe, podpowierzchniowe
  i morskie ▌do
  ich rozmieszczenia
  .
  Państwa członkowskie określają również moc zainstalowaną, a także obszary lądowe, powierzchniowe, podpowierzchniowe i morskie potrzebne do produkcji
  energii ze źródeł odnawialnych
  oraz związaną z nimi infrastrukturę, taką jak sieci i instalacje magazynowania, w tym przechowywania energii cieplnej
  , które są wymagane do wniesienia krajowego wkładu w realizację celu dotyczącego energii odnawialnej na 2030 r. zgodnie z art. 3 niniejszej dyrektywy
  , a także celów cząstkowych określonych w art. 15a, 22a, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119 oraz do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia
  . Obszary te są współmierne do szacunkowych trajektorii i całkowitej planowanej mocy zainstalowanej według technologii energii odnawialnej przedstawionej w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu ▌ zaktualizowanych zgodnie z art. 14
  i art. 15 ust. 6
  rozporządzenia (UE) 2018/1999
  , a także planach zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich, w tym planach, o których mowa w art. 8 dyrektywy 2014/89/UE
   (15). |
| --- | --- | --- |

(4)

dodaje się
  artykuły
  w brzmieniu:

artykuły

„Artykuł 15b

Zintegrowane wielopoziomowe mapowanie i planowanie obszarów niezbędnych do wniesienia krajowych wkładów w realizację celu w zakresie energii odnawialnej na rok 2030 oraz celu neutralności klimatycznej

(1)

Do dnia ... [1 rok po wejściu w życie] państwa członkowskie
  we współpracy ze wszystkimi właściwymi organami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi przeprowadzają zintegrowane wielopoziomowe mapowanie i planowanie z myślą o rozlokowaniu zasobów energii odnawialnej na swoim całym terytorium, aby określić krajowy potencjał oraz dostępne obszary lądowe, powierzchniowe, podpowierzchniowe
  i morskie ▌do
  ich rozmieszczenia
  .
  Państwa członkowskie określają również moc zainstalowaną, a także obszary lądowe, powierzchniowe, podpowierzchniowe i morskie potrzebne do produkcji
  energii ze źródeł odnawialnych
  oraz związaną z nimi infrastrukturę, taką jak sieci i instalacje magazynowania, w tym przechowywania energii cieplnej
  , które są wymagane do wniesienia krajowego wkładu w realizację celu dotyczącego energii odnawialnej na 2030 r. zgodnie z art. 3 niniejszej dyrektywy
  , a także celów cząstkowych określonych w art. 15a, 22a, art. 23 ust. 1, art. 24 ust. 4 i art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1119 oraz do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. zgodnie z art. 2 tego rozporządzenia
  . Obszary te są współmierne do szacunkowych trajektorii i całkowitej planowanej mocy zainstalowanej według technologii energii odnawialnej przedstawionej w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu ▌ zaktualizowanych zgodnie z art. 14
  i art. 15 ust. 6
  rozporządzenia (UE) 2018/1999
  , a także planach zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich, w tym planach, o których mowa w art. 8 dyrektywy 2014/89/UE
   (15).

| (2) | Przy określaniu obszarów, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie biorą pod uwagę:






  (a) | dostępność zasobów energii odnawialnej oraz potencjał produkcji energii odnawialnej w poszczególnych technologiach na obszarach lądowych i morskich; |
| --- | --- | --- |

(2)

Przy określaniu obszarów, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie biorą pod uwagę:

(a)

dostępność zasobów energii odnawialnej oraz potencjał produkcji energii odnawialnej w poszczególnych technologiach na obszarach lądowych i morskich;

| (b) | przewidywane
  krajowe i regionalne
  zapotrzebowanie na energię
  , z uwzględnieniem potencjalnej elastyczności aktywnej odpowiedzi odbioru i oczekiwanych korzyści pod względem efektywności oraz integracji systemu energetycznego
  ; |
| --- | --- |

(b)

przewidywane
  krajowe i regionalne
  zapotrzebowanie na energię
  , z uwzględnieniem potencjalnej elastyczności aktywnej odpowiedzi odbioru i oczekiwanych korzyści pod względem efektywności oraz integracji systemu energetycznego
  ;

| (c) | dostępność
  odpowiednich sieci energetycznych,
  odpowiedniej infrastruktury sieciowej, magazynów i innych narzędzi elastyczności lub możliwości stworzenia
  lub modernizacji
  tego rodzaju infrastruktury sieciowej i magazynowania; |
| --- | --- |

(c)

dostępność
  odpowiednich sieci energetycznych,
  odpowiedniej infrastruktury sieciowej, magazynów i innych narzędzi elastyczności lub możliwości stworzenia
  lub modernizacji
  tego rodzaju infrastruktury sieciowej i magazynowania;

| (ca) | możliwość zaangażowania prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej ocenionych zgodnie z art. 21 i 22; |
| --- | --- |

(ca)

możliwość zaangażowania prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej ocenionych zgodnie z art. 21 i 22;

| (cb) | wyniki otwartych, inkluzywnych i skutecznych konsultacji publicznych oraz zaangażowanie odpowiednich władz lokalnych i wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron, aby mieć pewność, że przy określaniu obszarów, o których mowa w art. 15b i 15c, bierze się pod uwagę opinię publiczną; |
| --- | --- |

(cb)

wyniki otwartych, inkluzywnych i skutecznych konsultacji publicznych oraz zaangażowanie odpowiednich władz lokalnych i wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron, aby mieć pewność, że przy określaniu obszarów, o których mowa w art. 15b i 15c, bierze się pod uwagę opinię publiczną;

| (cc) | projekty dotyczące energii odnawialnej na mających powstać nowych sztucznych strukturach, takich jak parkingi, drogi, koleje i obszary przemysłowe; |
| --- | --- |

(cc)

projekty dotyczące energii odnawialnej na mających powstać nowych sztucznych strukturach, takich jak parkingi, drogi, koleje i obszary przemysłowe;

| (cd) | oczekiwany rozwój przemysłu i zatrudnienie związane z projektami dotyczącymi energii odnawialnej w społecznościach lokalnych, których to dotyczy. |
| --- | --- |

(cd)

oczekiwany rozwój przemysłu i zatrudnienie związane z projektami dotyczącymi energii odnawialnej w społecznościach lokalnych, których to dotyczy.

| (3) | Państwa członkowskie sprzyjają wielorakim sposobom wykorzystania obszarów określonych w wyniku zastosowania obowiązku, o którym mowa w ust. 1
  , pod warunkiem że instalacja elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych jest do pogodzenia z dotychczasowymi sposobami użytkowania
  . |
| --- | --- |

(3)

Państwa członkowskie sprzyjają wielorakim sposobom wykorzystania obszarów określonych w wyniku zastosowania obowiązku, o którym mowa w ust. 1
  , pod warunkiem że instalacja elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych jest do pogodzenia z dotychczasowymi sposobami użytkowania
  .

| (3a) | Określając obszary lądowe, powierzchniowe, podpowierzchniowe i morskie niezbędne do instalacji elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych, państwa członkowskie wdrażają mechanizm wspierający niezbędny rozwój sieci ciepłowniczej i sieci elektroenergetycznej, aby stworzyć w pełni zintegrowany system energetyczny. |
| --- | --- |

(3a)

Określając obszary lądowe, powierzchniowe, podpowierzchniowe i morskie niezbędne do instalacji elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych, państwa członkowskie wdrażają mechanizm wspierający niezbędny rozwój sieci ciepłowniczej i sieci elektroenergetycznej, aby stworzyć w pełni zintegrowany system energetyczny.

| (3b) | Jeżeli duże zakłady produkujące biometan zdefiniowano na szczeblu krajowym jako instalacje do prowadzenia procesów odzysku odpadów wymienionych w pkt 11 załącznika II do dyrektywy 2008/98/WE, państwa członkowskie mogą włączyć te instalacje do odnawialnych źródeł energii przy wyznaczaniu obszarów przyspieszonego rozwoju OZE. |
| --- | --- |

(3b)

Jeżeli duże zakłady produkujące biometan zdefiniowano na szczeblu krajowym jako instalacje do prowadzenia procesów odzysku odpadów wymienionych w pkt 11 załącznika II do dyrektywy 2008/98/WE, państwa członkowskie mogą włączyć te instalacje do odnawialnych źródeł energii przy wyznaczaniu obszarów przyspieszonego rozwoju OZE.

| (3c) | Państwa członkowskie przeprowadzają okresowy przegląd i aktualizację obszarów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, przynajmniej w związku z aktualizacją krajowych planów w zakresie klimatu i energii zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(3c)

Państwa członkowskie przeprowadzają okresowy przegląd i aktualizację obszarów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, przynajmniej w związku z aktualizacją krajowych planów w zakresie klimatu i energii zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

| (3d) | Państwa członkowskie zachęcają organy lokalne i regionalne do opracowywania i wdrażania trajektorii lub celów dotyczących energii odnawialnej produkowanej przez miasta, prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, oraz zapewniają im wsparcie w tym zakresie.;


  ▌ |
| --- | --- |

(3d)

Państwa członkowskie zachęcają organy lokalne i regionalne do opracowywania i wdrażania trajektorii lub celów dotyczących energii odnawialnej produkowanej przez miasta, prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, oraz zapewniają im wsparcie w tym zakresie.;

▌

Artykuł 15c

Obszary przyspieszonego rozwoju OZE

| (1) | Do dnia ... [2 lata po wejściu w życie] r. państwa członkowskie
  we współpracy z organami lokalnymi i regionalnymi
  przyjmą plan lub plany, w których wyznaczą obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  na obszarach, o których mowa w art. 15b ust. 1, w odniesieniu do co najmniej jednego rodzaju odnawialnych źródeł energii.
  Wielkość tych obszarów musi być współmierna do celów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych i celów cząstkowych określonych w niniejszej dyrektywie oraz w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
   W ▌planie lub planach
  wyznaczających obszary przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie:






  (a) | wyznaczają wystarczająco jednorodne obszary lądowe i morskie, na których nie przewiduje się znaczących
  skutków dla środowiska
  w przypadku zastosowania określonego rodzaju lub rodzajów energii odnawialnej, biorąc pod uwagę specyfikę wybranego terytorium.
  Łączna liczba obszarów lądowych i morskich znacząco przyczynia się do realizacji wymogów przestrzennych określonych zgodnie z art. 15b ust. 1 niniejszej dyrektywy z myślą o osiągnięciu celu w zakresie energii odnawialnej na 2030 r. i zostaje włączona do krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu państw członkowskich zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Czyniąc to, państwa członkowskie:






  (i) | priorytetowo traktują powierzchnie sztuczne i zabudowane, takie jak dachy
  i fasady budynków
  , obszary infrastruktury transportowej
  i ich bezpośrednie otoczenie
  , parkingi,
  obszary w obrębie gospodarstw,
  składowiska odpadów, tereny przemysłowe, kopalnie ▌oraz, w stosownych przypadkach,
  powierzchnie sztuczne i zabudowane, takie jak
  oczyszczalnie ścieków komunalnych,
  sztuczne jeziora, zbiorniki wód śródlądowych lub rezerwuary
  , a także tereny zdegradowane nienadające się do wykorzystania w rolnictwie; |
| --- | --- | --- | --- |

(1)

Do dnia ... [2 lata po wejściu w życie] r. państwa członkowskie
  we współpracy z organami lokalnymi i regionalnymi
  przyjmą plan lub plany, w których wyznaczą obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  na obszarach, o których mowa w art. 15b ust. 1, w odniesieniu do co najmniej jednego rodzaju odnawialnych źródeł energii.
  Wielkość tych obszarów musi być współmierna do celów dotyczących energii ze źródeł odnawialnych i celów cząstkowych określonych w niniejszej dyrektywie oraz w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
   W ▌planie lub planach
  wyznaczających obszary przyspieszonego rozwoju OZE
  państwa członkowskie:

(a)

wyznaczają wystarczająco jednorodne obszary lądowe i morskie, na których nie przewiduje się znaczących
  skutków dla środowiska
  w przypadku zastosowania określonego rodzaju lub rodzajów energii odnawialnej, biorąc pod uwagę specyfikę wybranego terytorium.
  Łączna liczba obszarów lądowych i morskich znacząco przyczynia się do realizacji wymogów przestrzennych określonych zgodnie z art. 15b ust. 1 niniejszej dyrektywy z myślą o osiągnięciu celu w zakresie energii odnawialnej na 2030 r. i zostaje włączona do krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu państw członkowskich zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.
  Czyniąc to, państwa członkowskie:

(i)

priorytetowo traktują powierzchnie sztuczne i zabudowane, takie jak dachy
  i fasady budynków
  , obszary infrastruktury transportowej
  i ich bezpośrednie otoczenie
  , parkingi,
  obszary w obrębie gospodarstw,
  składowiska odpadów, tereny przemysłowe, kopalnie ▌oraz, w stosownych przypadkach,
  powierzchnie sztuczne i zabudowane, takie jak
  oczyszczalnie ścieków komunalnych,
  sztuczne jeziora, zbiorniki wód śródlądowych lub rezerwuary
  , a także tereny zdegradowane nienadające się do wykorzystania w rolnictwie;

| (ii) | wyłączają obszary Natura 2000 oraz parki i rezerwaty przyrody, zidentyfikowane szlaki migracyjne ptaków
  i ssaków morskich, na podstawie najlepszych dostępnych danych, oraz korytarze ekologiczne
  , a także inne obszary zidentyfikowane na podstawie map wrażliwości i narzędzi, o których mowa w następnym punkcie, z wyjątkiem sztucznych i zabudowanych powierzchni znajdujących się na tych obszarach, takich jak dachy, parkingi czy obszary infrastruktury transportowej; |
| --- | --- |

(ii)

wyłączają obszary Natura 2000 oraz parki i rezerwaty przyrody, zidentyfikowane szlaki migracyjne ptaków
  i ssaków morskich, na podstawie najlepszych dostępnych danych, oraz korytarze ekologiczne
  , a także inne obszary zidentyfikowane na podstawie map wrażliwości i narzędzi, o których mowa w następnym punkcie, z wyjątkiem sztucznych i zabudowanych powierzchni znajdujących się na tych obszarach, takich jak dachy, parkingi czy obszary infrastruktury transportowej;

| (iii) | wykorzystują wszystkie odpowiednie narzędzia i zbiory danych
  , w tym w razie konieczności specjalne badania terenowe,
  w celu identyfikacji obszarów, na których elektrownie wykorzystujące energię odnawialną nie będą miały znaczącego oddziaływania na środowisko, łącznie ze sporządzeniem map wrażliwości dzikiej przyrody
  , przy uwzględnieniu danych dostępnych w kontekście opracowania spójnej sieci Natura 2000, wystarczających pod względem zarówno typów siedlisk i gatunków zgodnie z dyrektywą Rady 92/43/EWG
   (16)

  , jak i ptaków i obszarów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE
   (17); |
| --- | --- |

(iii)

wykorzystują wszystkie odpowiednie narzędzia i zbiory danych
  , w tym w razie konieczności specjalne badania terenowe,
  w celu identyfikacji obszarów, na których elektrownie wykorzystujące energię odnawialną nie będą miały znaczącego oddziaływania na środowisko, łącznie ze sporządzeniem map wrażliwości dzikiej przyrody
  , przy uwzględnieniu danych dostępnych w kontekście opracowania spójnej sieci Natura 2000, wystarczających pod względem zarówno typów siedlisk i gatunków zgodnie z dyrektywą Rady 92/43/EWG
   (16)

  , jak i ptaków i obszarów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE
   (17);

| (iv) | usuwają bariery administracyjne oraz zapewniają wystarczającą liczbę dobrze wyszkolonych pracowników i wystarczające zasoby administracyjne. |
| --- | --- |

(iv)

usuwają bariery administracyjne oraz zapewniają wystarczającą liczbę dobrze wyszkolonych pracowników i wystarczające zasoby administracyjne.

| (b) | ustanawiają odpowiednie zasady dla wyznaczonych obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , w tym dotyczące środków łagodzących, jakie należy zastosować przy instalacji elektrowni wykorzystujących energię odnawialną, położonych na tym samym terenie obiektów magazynowania energii, a także aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci, w celu uniknięcia lub, jeśli to niemożliwe, znacznego zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko, jakie może wystąpić. Państwa członkowskie zapewniają stosowanie odpowiednich środków łagodzących, aby
  zagwarantować realizację obowiązków określonych
  w art. 6 ust. 2 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 92/43/EWG, art. 5 dyrektywy 2009/147/WE oraz art. 4 ust. 1 lit. a) ppkt (i) 
  dyrektywy 2000/60/WE oraz uniknąć pogorszenia stanu i osiągnąć dobry stan lub potencjał ekologiczny zgodnie z art. 4 ust. 1
  dyrektywy 2000/60/WE. Zasady te są ukierunkowane na specyfikę każdego zidentyfikowanego obszaru
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , na technologię lub technologie energii odnawialnej, które mają być wdrożone w danym obszarze, oraz na zidentyfikowany wpływ na środowisko. Przestrzeganie tych zasad oraz wdrożenie odpowiednich środków łagodzących w ramach poszczególnych projektów spowoduje domniemanie, że projekty nie są niezgodne ze wspomnianymi wyżej przepisami, nie naruszając przepisów art. 16a ust. 4 i 5. W przypadku gdy nowe środki łagodzące mające na celu zapobieżenie w jak największym stopniu zabijaniu lub niepokojeniu gatunków chronionych na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG i dyrektywy 2009/147/WE lub jakiemukolwiek innemu wpływowi na środowisko nie zostały szeroko przebadane pod kątem ich skuteczności, państwa członkowskie mogą zezwolić na zastosowanie tych środków w odniesieniu do jednego projektu pilotażowego lub kilku projektów pilotażowych przez ograniczony okres, pod warunkiem że skuteczność takich środków jest ściśle monitorowana i, jeżeli nie okażą się one skuteczne, niezwłocznie podjęte zostaną odpowiednie kroki.
  Obszary wyznaczone już do instalacji elektrowni wiatrowych lub słonecznych państwa członkowskie mogą uznać za obszary przyspieszonego rozwoju OZE przez stwierdzenie zgodności istniejących planów zagospodarowania przestrzennego z wymogami art. 15c. |
| --- | --- |

(b)

ustanawiają odpowiednie zasady dla wyznaczonych obszarów
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , w tym dotyczące środków łagodzących, jakie należy zastosować przy instalacji elektrowni wykorzystujących energię odnawialną, położonych na tym samym terenie obiektów magazynowania energii, a także aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci, w celu uniknięcia lub, jeśli to niemożliwe, znacznego zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko, jakie może wystąpić. Państwa członkowskie zapewniają stosowanie odpowiednich środków łagodzących, aby
  zagwarantować realizację obowiązków określonych
  w art. 6 ust. 2 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 92/43/EWG, art. 5 dyrektywy 2009/147/WE oraz art. 4 ust. 1 lit. a) ppkt (i) 
  dyrektywy 2000/60/WE oraz uniknąć pogorszenia stanu i osiągnąć dobry stan lub potencjał ekologiczny zgodnie z art. 4 ust. 1
  dyrektywy 2000/60/WE. Zasady te są ukierunkowane na specyfikę każdego zidentyfikowanego obszaru
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , na technologię lub technologie energii odnawialnej, które mają być wdrożone w danym obszarze, oraz na zidentyfikowany wpływ na środowisko. Przestrzeganie tych zasad oraz wdrożenie odpowiednich środków łagodzących w ramach poszczególnych projektów spowoduje domniemanie, że projekty nie są niezgodne ze wspomnianymi wyżej przepisami, nie naruszając przepisów art. 16a ust. 4 i 5. W przypadku gdy nowe środki łagodzące mające na celu zapobieżenie w jak największym stopniu zabijaniu lub niepokojeniu gatunków chronionych na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG i dyrektywy 2009/147/WE lub jakiemukolwiek innemu wpływowi na środowisko nie zostały szeroko przebadane pod kątem ich skuteczności, państwa członkowskie mogą zezwolić na zastosowanie tych środków w odniesieniu do jednego projektu pilotażowego lub kilku projektów pilotażowych przez ograniczony okres, pod warunkiem że skuteczność takich środków jest ściśle monitorowana i, jeżeli nie okażą się one skuteczne, niezwłocznie podjęte zostaną odpowiednie kroki.
  Obszary wyznaczone już do instalacji elektrowni wiatrowych lub słonecznych państwa członkowskie mogą uznać za obszary przyspieszonego rozwoju OZE przez stwierdzenie zgodności istniejących planów zagospodarowania przestrzennego z wymogami art. 15c.

Państwa członkowskie wyjaśniają w planie ocenę przeprowadzoną w celu zidentyfikowania każdego wyznaczonego obszaru
  przyspieszonego rozwoju OZE
  na podstawie kryteriów określonych w lit. a) oraz określenia odpowiednich środków łagodzących.

| (2) | Plan lub plany wyznaczające obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  podlegają przed ich przyjęciem ocenie oddziaływania na środowisko przeprowadzonej zgodnie z warunkami określonymi w dyrektywie 2001/42/WE, a ▌ jeżeli mogą mieć znaczący wpływ na obszary
  Natura 2000
   – odpowiedniej ocenie zgodnie z art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG. |
| --- | --- |

(2)

Plan lub plany wyznaczające obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  podlegają przed ich przyjęciem ocenie oddziaływania na środowisko przeprowadzonej zgodnie z warunkami określonymi w dyrektywie 2001/42/WE, a ▌ jeżeli mogą mieć znaczący wpływ na obszary
  Natura 2000
   – odpowiedniej ocenie zgodnie z art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG.

| (
  2a) | Przy wyznaczaniu obszarów morskich, o których mowa w art. 15b ust. 1, określenie ich na podstawie niniejszego artykułu musi być zgodne z dyrektywą 2014/89/UE pod względem stosowania podejścia ekosystemowego do planowania przestrzennego obszarów morskich przy wyznaczaniu obszarów energii odnawialnej. W trakcie procesu planowania przestrzennego obszarów morskich państwa członkowskie zwiększają obszar wyznaczony do produkcji energii ze źródeł odnawialnych odpowiednio do celów klimatycznych na lata 2030, 2040 i 2050. |
| --- | --- |

(
  2a)

Przy wyznaczaniu obszarów morskich, o których mowa w art. 15b ust. 1, określenie ich na podstawie niniejszego artykułu musi być zgodne z dyrektywą 2014/89/UE pod względem stosowania podejścia ekosystemowego do planowania przestrzennego obszarów morskich przy wyznaczaniu obszarów energii odnawialnej. W trakcie procesu planowania przestrzennego obszarów morskich państwa członkowskie zwiększają obszar wyznaczony do produkcji energii ze źródeł odnawialnych odpowiednio do celów klimatycznych na lata 2030, 2040 i 2050.

| (3) | Plan lub plany wyznaczające obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  są podawane do wiadomości publicznej
  i na bieżąco aktualizowane, aby zarejestrować w formie elektronicznej nową moc, oraz
  podlegają okresowym przeglądom, co najmniej w kontekście ▌ krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu
  zaktualizowanych
  zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999
  i przy zapewnieniu synergii z dyrektywą 2014/89/UE
  . |
| --- | --- |

(3)

Plan lub plany wyznaczające obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  są podawane do wiadomości publicznej
  i na bieżąco aktualizowane, aby zarejestrować w formie elektronicznej nową moc, oraz
  podlegają okresowym przeglądom, co najmniej w kontekście ▌ krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu
  zaktualizowanych
  zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999
  i przy zapewnieniu synergii z dyrektywą 2014/89/UE
  .

„Artykuł 15d

Udział społeczeństwa

1.
     
  Państwa członkowskie zapewniają, aby przygotowanie planów wyznaczających obszary lądowe i morskie niezbędne do instalacji obiektów produkujących energię ze źródeł odnawialnych, a także planów wyznaczających obszary energii odnawialnej, o których mowa w art. 15a, 15b i 15c, odbywało się w sposób otwarty, inkluzywny, terminowy i skuteczny oraz aby społeczeństwo otrzymało na wczesnym etapie skuteczne możliwości udziału w przygotowaniu tych planów.

2.
     
  Państwa członkowskie określają społeczności, których dotyczą lub mogą dotyczyć te plany bądź które mogą być nimi zainteresowane, w tym osoby fizyczne lub prawne bądź ich stowarzyszenia, organizacje lub grupy, z uwzględnieniem celów niniejszej dyrektywy i potencjalnego wpływu jej wdrożenia na obszary objęte innymi instrumentami Unii. Państwa członkowskie zapewniają, aby społeczności, o których mowa, zostały powiadomione drogą elektroniczną oraz za pomocą ogłoszeń publicznych lub innymi odpowiednimi sposobami.”; [Popr. 14]

| (6) | art. 16 otrzymuje brzmienie:


  „Artykuł 16



  Organizacja i główne zasady procesu wydawania zezwoleń








  (1) | Proces wydawania zezwoleń obejmuje wszystkie stosowne zezwolenia administracyjne na budowę, rozbudowę źródła energii i eksploatację elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych,
  w tym elektrowni hybrydowych łączących różne odnawialne źródła energii, pomp ciepła,
  obiektów magazynowania energii
  , w tym elektrycznej i cieplnej,
  oraz aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci
  oraz włączenia energii odnawialnej do sieci ciepłowniczej i chłodniczej
  .
  Obejmuje on również powiązane zezwolenia dla sieci energetycznych i
  oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli są one wymagane. Proces wydawania zezwoleń obejmuje wszystkie procedury od potwierdzenia ważności wniosku zgodnie z ust. 2 do przedstawienia ostatecznej decyzji w sprawie wyniku procedury przez odpowiedni organ lub odpowiednie organy. [Popr. 25] |
| --- | --- | --- |

(6)

art. 16 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 16

Organizacja i główne zasady procesu wydawania zezwoleń

(1)

Proces wydawania zezwoleń obejmuje wszystkie stosowne zezwolenia administracyjne na budowę, rozbudowę źródła energii i eksploatację elektrowni produkujących energię ze źródeł odnawialnych,
  w tym elektrowni hybrydowych łączących różne odnawialne źródła energii, pomp ciepła,
  obiektów magazynowania energii
  , w tym elektrycznej i cieplnej,
  oraz aktywów niezbędnych do ich podłączenia do sieci
  oraz włączenia energii odnawialnej do sieci ciepłowniczej i chłodniczej
  .
  Obejmuje on również powiązane zezwolenia dla sieci energetycznych i
  oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli są one wymagane. Proces wydawania zezwoleń obejmuje wszystkie procedury od potwierdzenia ważności wniosku zgodnie z ust. 2 do przedstawienia ostatecznej decyzji w sprawie wyniku procedury przez odpowiedni organ lub odpowiednie organy. [Popr. 25]

| (1a) | Państwa członkowskie zapewniają, by finansowanie wykwalifikowanego personelu oraz podnoszenie i zmiana kwalifikacji personelu właściwych organów na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym były proporcjonalne do zaspokojenia całości potrzeb w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, które to potrzeby określono zgodnie z art. 15b niniejszej dyrektywy, oraz do planowanej zainstalowanej mocy wytwórczej energii odnawialnej przewidzianej w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Państwa członkowskie przeznaczają wszystkie opłaty związane z wnioskiem i procedurami wydawania zezwoleń na dodatkowe finansowanie wykwalifikowanego personelu i poprawę zdolności odpowiedniego organu wydającego zezwolenia. Państwa członkowskie udzielają władzom regionalnym i lokalnym wsparcia, w tym wsparcia technicznego i finansowego, w celu ułatwienia procesu wydawania zezwoleń. |
| --- | --- |

(1a)

Państwa członkowskie zapewniają, by finansowanie wykwalifikowanego personelu oraz podnoszenie i zmiana kwalifikacji personelu właściwych organów na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym były proporcjonalne do zaspokojenia całości potrzeb w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, które to potrzeby określono zgodnie z art. 15b niniejszej dyrektywy, oraz do planowanej zainstalowanej mocy wytwórczej energii odnawialnej przewidzianej w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zaktualizowanych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Państwa członkowskie przeznaczają wszystkie opłaty związane z wnioskiem i procedurami wydawania zezwoleń na dodatkowe finansowanie wykwalifikowanego personelu i poprawę zdolności odpowiedniego organu wydającego zezwolenia. Państwa członkowskie udzielają władzom regionalnym i lokalnym wsparcia, w tym wsparcia technicznego i finansowego, w celu ułatwienia procesu wydawania zezwoleń.

| (2) | Po upływie czasu nieprzekraczającego czternastu dni
  roboczych
  , w przypadku elektrowni znajdujących się na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , oraz jednego miesiąca, w przypadku elektrowni poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , od momentu otrzymania wniosku właściwy organ zatwierdza wniosek albo – jeżeli realizator projektu nie przesłał wszystkich informacji wymaganych do rozpatrzenia wniosku – wzywa realizatora projektu do przedstawienia pełnego wniosku w terminie czternastu dni
  roboczych
  od tego wezwania. Jeżeli realizator projektu nie przedstawi w tym terminie pełnego wniosku, właściwy organ może odrzucić wniosek z zachowaniem formy pisemnej. W przypadku odrzucenia właściwy organ uzasadnia swoją decyzję. Realizator projektu może złożyć nowy wniosek w dowolnym czasie po odrzuceniu pierwotnego wniosku. Datę potwierdzenia ważności wniosku przez właściwy organ uznaje się za moment rozpoczęcia procesu wydawania zezwoleń. |
| --- | --- |

(2)

Po upływie czasu nieprzekraczającego czternastu dni
  roboczych
  , w przypadku elektrowni znajdujących się na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , oraz jednego miesiąca, w przypadku elektrowni poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , od momentu otrzymania wniosku właściwy organ zatwierdza wniosek albo – jeżeli realizator projektu nie przesłał wszystkich informacji wymaganych do rozpatrzenia wniosku – wzywa realizatora projektu do przedstawienia pełnego wniosku w terminie czternastu dni
  roboczych
  od tego wezwania. Jeżeli realizator projektu nie przedstawi w tym terminie pełnego wniosku, właściwy organ może odrzucić wniosek z zachowaniem formy pisemnej. W przypadku odrzucenia właściwy organ uzasadnia swoją decyzję. Realizator projektu może złożyć nowy wniosek w dowolnym czasie po odrzuceniu pierwotnego wniosku. Datę potwierdzenia ważności wniosku przez właściwy organ uznaje się za moment rozpoczęcia procesu wydawania zezwoleń.

| (3) | Państwa członkowskie tworzą lub wyznaczają co najmniej jeden punkt kontaktowy
  i udzielają informacji zgodnie z art. 18 ust. 6
  . Te punkty kontaktowe udzielają na żądanie wnioskodawcy wskazówek i wsparcia w trakcie przeprowadzania całego administracyjnego procesu składania wniosków o zezwolenie i wydawania zezwoleń. Wnioskodawca nie ma obowiązku kontaktowania się z więcej niż jednym punktem kontaktowym w trakcie całego procesu. Punkt kontaktowy ma za zadanie przeprowadzić wnioskodawcę przez administracyjny proces składania wniosków o zezwolenie – w tym przez etapy związane z ochroną środowiska – w przejrzysty sposób do momentu wydania przez odpowiedzialne organy jednej lub kilku decyzji na końcu procesu, udzielić mu wszelkich niezbędnych informacji i, w stosownych przypadkach, zapewnić udział innych organów administracyjnych. Punkt kontaktowy zapewnia przestrzeganie określonych w niniejszej dyrektywie terminów na przeprowadzenie procedur wydawania zezwoleń. Wnioskodawcom zezwala się na składanie stosownych dokumentów w formie cyfrowej. Do dnia [2 lata po wejściu w życie] r. państwa członkowskie zapewnią, aby wszystkie procedury przeprowadzano w formie elektronicznej.
  Państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej informacje o procesie wydawania zezwoleń. |
| --- | --- |

(3)

Państwa członkowskie tworzą lub wyznaczają co najmniej jeden punkt kontaktowy
  i udzielają informacji zgodnie z art. 18 ust. 6
  . Te punkty kontaktowe udzielają na żądanie wnioskodawcy wskazówek i wsparcia w trakcie przeprowadzania całego administracyjnego procesu składania wniosków o zezwolenie i wydawania zezwoleń. Wnioskodawca nie ma obowiązku kontaktowania się z więcej niż jednym punktem kontaktowym w trakcie całego procesu. Punkt kontaktowy ma za zadanie przeprowadzić wnioskodawcę przez administracyjny proces składania wniosków o zezwolenie – w tym przez etapy związane z ochroną środowiska – w przejrzysty sposób do momentu wydania przez odpowiedzialne organy jednej lub kilku decyzji na końcu procesu, udzielić mu wszelkich niezbędnych informacji i, w stosownych przypadkach, zapewnić udział innych organów administracyjnych. Punkt kontaktowy zapewnia przestrzeganie określonych w niniejszej dyrektywie terminów na przeprowadzenie procedur wydawania zezwoleń. Wnioskodawcom zezwala się na składanie stosownych dokumentów w formie cyfrowej. Do dnia [2 lata po wejściu w życie] r. państwa członkowskie zapewnią, aby wszystkie procedury przeprowadzano w formie elektronicznej.
  Państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej informacje o procesie wydawania zezwoleń.

| (4) | Punkt kontaktowy udostępnia podręcznik procedur dla realizatorów projektów w zakresie elektrowni wytwarzających energię odnawialną i zamieszcza te informacje również w internecie, odnosząc się też osobno do projektów na małą skalę, projektów prosumentów energii odnawialnej
  i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej oraz zbiorowych i indywidualnych projektów, zapewnia im pomoc i przeprowadza przez proces administracyjny dotyczący uzyskania pomocy w ramach systemów wsparcia energii odnawialnej
  . Informacje zamieszczone w internecie wskazują wnioskodawcom właściwy dla ich wniosku punkt kontaktowy. Jeśli państwo członkowskie posiada więcej niż jeden punkt kontaktowy, informacje zamieszczone w internecie wskazują wnioskodawcom właściwy dla ich wniosku punkt kontaktowy. |
| --- | --- |

(4)

Punkt kontaktowy udostępnia podręcznik procedur dla realizatorów projektów w zakresie elektrowni wytwarzających energię odnawialną i zamieszcza te informacje również w internecie, odnosząc się też osobno do projektów na małą skalę, projektów prosumentów energii odnawialnej
  i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej oraz zbiorowych i indywidualnych projektów, zapewnia im pomoc i przeprowadza przez proces administracyjny dotyczący uzyskania pomocy w ramach systemów wsparcia energii odnawialnej
  . Informacje zamieszczone w internecie wskazują wnioskodawcom właściwy dla ich wniosku punkt kontaktowy. Jeśli państwo członkowskie posiada więcej niż jeden punkt kontaktowy, informacje zamieszczone w internecie wskazują wnioskodawcom właściwy dla ich wniosku punkt kontaktowy.

| (5) | Państwa członkowskie zapewniają, by wnioskodawcy mieli łatwy dostęp do prostych procedur rozstrzygania sporów dotyczących procesu wydawania zezwoleń i wystawiania zezwoleń na budowę i eksploatację elektrowni wykorzystujących energię odnawialną, w tym – w stosownych przypadkach – do alternatywnych mechanizmów rozstrzygania sporów. |
| --- | --- |

(5)

Państwa członkowskie zapewniają, by wnioskodawcy mieli łatwy dostęp do prostych procedur rozstrzygania sporów dotyczących procesu wydawania zezwoleń i wystawiania zezwoleń na budowę i eksploatację elektrowni wykorzystujących energię odnawialną, w tym – w stosownych przypadkach – do alternatywnych mechanizmów rozstrzygania sporów.

| (6) | Terminy ustanowione w art. 16a, 16b i 16c stosuje się bez uszczerbku dla odwołań sądowych, środków zaskarżenia i innych postępowań przed sądem lub trybunałem oraz alternatywnych mechanizmów rozstrzygania sporów, w tym postępowań skargowych, pozasądowych odwołań i środków zaskarżenia; terminy te mogą być przedłużone na okres trwania takich procedur. |
| --- | --- |

(6)

Terminy ustanowione w art. 16a, 16b i 16c stosuje się bez uszczerbku dla odwołań sądowych, środków zaskarżenia i innych postępowań przed sądem lub trybunałem oraz alternatywnych mechanizmów rozstrzygania sporów, w tym postępowań skargowych, pozasądowych odwołań i środków zaskarżenia; terminy te mogą być przedłużone na okres trwania takich procedur.

| (7) | Państwa członkowskie zapewniają, aby odwołania administracyjne i sądowe w kontekście projektu dotyczącego budowy elektrowni wytwarzającej energię odnawialną lub jej podłączenia do sieci
  oraz aktywów niezbędnych dla rozwoju sieci infrastruktury energetycznej wymaganych do włączenia odnawialnych źródeł energii do systemu, zgodnie z ust. 1
  , w tym odwołania dotyczące aspektów środowiskowych, rozpatrywano w najszybszym trybie postępowania administracyjnego i sądowego dostępnym na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.

  Proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w ust. 1, rozszerza się, w razie potrzeby, na wszystkie odpowiednie zezwolenia administracyjne, gdy zakłady przemysłowe przechodzą na wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

(7)

Państwa członkowskie zapewniają, aby odwołania administracyjne i sądowe w kontekście projektu dotyczącego budowy elektrowni wytwarzającej energię odnawialną lub jej podłączenia do sieci
  oraz aktywów niezbędnych dla rozwoju sieci infrastruktury energetycznej wymaganych do włączenia odnawialnych źródeł energii do systemu, zgodnie z ust. 1
  , w tym odwołania dotyczące aspektów środowiskowych, rozpatrywano w najszybszym trybie postępowania administracyjnego i sądowego dostępnym na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym.

| (7a) | Komisja opracowuje procedury sprawozdawcze dla państw członkowskich w celu oceny ich praktyk wydawania zezwoleń, średniego czasu trwania procedury wydawania zezwoleń oraz zasobów ludzkich i finansowych przeznaczonych na zapewnienie zgodności z wymogami dotyczącymi zezwoleń określonymi w niniejszym artykule oraz w art. 16a i 16b.



  Ocenę przeprowadzoną przez Komisję podaje się do wiadomości publicznej. Komisja może zaproponować środki naprawcze, aby wesprzeć państwa członkowskie w stosowaniu procedury wydawania zezwoleń, pomagając im w reformowaniu i usprawnianiu procedur wydawania pozwoleń. |
| --- | --- |

(7a)

Komisja opracowuje procedury sprawozdawcze dla państw członkowskich w celu oceny ich praktyk wydawania zezwoleń, średniego czasu trwania procedury wydawania zezwoleń oraz zasobów ludzkich i finansowych przeznaczonych na zapewnienie zgodności z wymogami dotyczącymi zezwoleń określonymi w niniejszym artykule oraz w art. 16a i 16b.

| (7b) | Przepisy ust. 1 niniejszego artykułu oraz art. 16a i 16b mają również zastosowanie do równoległego procesu wydawania zezwoleń dla twórców systemów sieciowych w odniesieniu do powiązanych aktywów energetycznych niezbędnych do włączenia elektrowni wykorzystującej energię odnawialną do systemu, a także aktywów niezbędnych do jej podłączenia do sieci, które nie są objęte procesem wydawania zezwoleń na mocy ust. 1 dla danej elektrowni wytwarzającej energię odnawialną.”; |
| --- | --- |

(7b)

Przepisy ust. 1 niniejszego artykułu oraz art. 16a i 16b mają również zastosowanie do równoległego procesu wydawania zezwoleń dla twórców systemów sieciowych w odniesieniu do powiązanych aktywów energetycznych niezbędnych do włączenia elektrowni wykorzystującej energię odnawialną do systemu, a także aktywów niezbędnych do jej podłączenia do sieci, które nie są objęte procesem wydawania zezwoleń na mocy ust. 1 dla danej elektrowni wytwarzającej energię odnawialną.”;

| (7) | dodaje się
  artykuły
  w brzmieniu:


  „Artykuł 16a



  Proces wydawania zezwoleń na obszarach przyspieszonego rozwoju OZE








  (1) | Państwa członkowskie zapewniają, aby proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w art. 16 ust. 1, nie trwał dłużej niż
  dziewięć miesięcy
  w przypadku projektów realizowanych na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE, łącznie z powiązanymi elementami sieci energetycznej i podłączeniem do sieci
  . Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, można przedłużyć ten okres
  dziewięću miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. W takim przypadku państwa członkowskie wyraźnie informują realizatora projektu o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających przedłużenie tego terminu. |
| --- | --- | --- |

(7)

dodaje się
  artykuły
  w brzmieniu:

artykuły

„Artykuł 16a

Proces wydawania zezwoleń na obszarach przyspieszonego rozwoju OZE

(1)

Państwa członkowskie zapewniają, aby proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w art. 16 ust. 1, nie trwał dłużej niż
  dziewięć miesięcy
  w przypadku projektów realizowanych na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE, łącznie z powiązanymi elementami sieci energetycznej i podłączeniem do sieci
  . Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, można przedłużyć ten okres
  dziewięću miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. W takim przypadku państwa członkowskie wyraźnie informują realizatora projektu o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających przedłużenie tego terminu.

| (2) | Proces wydawania zezwoleń w odniesieniu do rozbudowy źródła energii w elektrowniach
  , w tym dotyczących zwiększenia mocy i konieczności rozwoju powiązanej sieci energetycznej bez powiększania zajmowanej powierzchni,
  oraz w odniesieniu do nowych instalacji o mocy elektrycznej poniżej 150 kW, ▌ obiektów magazynowania energii,
  w tym elektrycznej i cieplnej,
  a także ich podłączenia do sieci, znajdujących się na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , nie może trwać dłużej niż sześć miesięcy. Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, na przykład w związku z nadrzędnymi względami bezpieczeństwa, gdy projekt rozbudowy źródła energii w istotny sposób wpływa na sieć lub pierwotną moc, wielkość lub wydajność instalacji, można przedłużyć ten okres
  sześciu miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. Państwa członkowskie wyraźnie informują realizatora projektu o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających przedłużenie tego terminu. |
| --- | --- |

(2)

Proces wydawania zezwoleń w odniesieniu do rozbudowy źródła energii w elektrowniach
  , w tym dotyczących zwiększenia mocy i konieczności rozwoju powiązanej sieci energetycznej bez powiększania zajmowanej powierzchni,
  oraz w odniesieniu do nowych instalacji o mocy elektrycznej poniżej 150 kW, ▌ obiektów magazynowania energii,
  w tym elektrycznej i cieplnej,
  a także ich podłączenia do sieci, znajdujących się na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , nie może trwać dłużej niż sześć miesięcy. Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, na przykład w związku z nadrzędnymi względami bezpieczeństwa, gdy projekt rozbudowy źródła energii w istotny sposób wpływa na sieć lub pierwotną moc, wielkość lub wydajność instalacji, można przedłużyć ten okres
  sześciu miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. Państwa członkowskie wyraźnie informują realizatora projektu o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających przedłużenie tego terminu.

| (2a) | W przypadku gdy rozbudowa nie skutkuje zwiększeniem mocy elektrowni wykorzystującej energię odnawialną o ponad 15 % i bez uszczerbku dla potrzeby oceny potencjalnego wpływu na środowisko zgodnie z ust. 2b, zezwolenia na podłączenie do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej są wydawane w terminie jednego miesiąca od złożenia wniosku do odpowiedniego podmiotu, chyba że istnieją uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub występuje techniczna niezgodność elementów systemu. |
| --- | --- |

(2a)

W przypadku gdy rozbudowa nie skutkuje zwiększeniem mocy elektrowni wykorzystującej energię odnawialną o ponad 15 % i bez uszczerbku dla potrzeby oceny potencjalnego wpływu na środowisko zgodnie z ust. 2b, zezwolenia na podłączenie do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej są wydawane w terminie jednego miesiąca od złożenia wniosku do odpowiedniego podmiotu, chyba że istnieją uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub występuje techniczna niezgodność elementów systemu.

| (2b) | W przypadku gdy rozbudowa instalacji słonecznych nie wiąże się z wykorzystaniem dodatkowej przestrzeni i jest zgodna z mającymi zastosowanie środkami łagodzącymi oddziaływanie na środowisko ustanowionymi dla pierwotnej instalacji, projekt taki jest zwolniony z wymogu, w stosownych przypadkach, dotyczącego ustalenia, czy wymaga on oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE. |
| --- | --- |

(2b)

W przypadku gdy rozbudowa instalacji słonecznych nie wiąże się z wykorzystaniem dodatkowej przestrzeni i jest zgodna z mającymi zastosowanie środkami łagodzącymi oddziaływanie na środowisko ustanowionymi dla pierwotnej instalacji, projekt taki jest zwolniony z wymogu, w stosownych przypadkach, dotyczącego ustalenia, czy wymaga on oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE.

| (2c) | W przypadku gdy rozbudowa elektrowni wykorzystującej energię odnawialną lub powiązanej infrastruktury sieciowej, która jest niezbędna do włączenia energii odnawialnej do systemu elektroenergetycznego, podlega ustaleniu, czy projekt wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko lub oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE, takie uprzednie ustalenie lub ocena oddziaływania na środowisko ograniczają się do potencjalnego oddziaływania wynikającego ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem. [Popr. 26] |
| --- | --- |

(2c)

W przypadku gdy rozbudowa elektrowni wykorzystującej energię odnawialną lub powiązanej infrastruktury sieciowej, która jest niezbędna do włączenia energii odnawialnej do systemu elektroenergetycznego, podlega ustaleniu, czy projekt wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko lub oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE, takie uprzednie ustalenie lub ocena oddziaływania na środowisko ograniczają się do potencjalnego oddziaływania wynikającego ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem. [Popr. 26]

| 1a) | Decyzje wynikające z powyższych procesów wydawania zezwoleń są podawane do wiadomości publicznej. [Popr. 31] |
| --- | --- |

1a)

Decyzje wynikające z powyższych procesów wydawania zezwoleń są podawane do wiadomości publicznej. [Popr. 31]

| (3) | Nie naruszając przepisów ust. 4 i 5
  niniejszego artykułu
  , na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 2 dyrektywy 2011/92/UE,
  pkt 6 lit. b) załącznika I do niej, w zakresie, w jakim dotyczy to produkcji wodoru odnawialnego
  oraz od pkt 3 lit. a), b), d), h) i i) oraz pkt 6 lit. c) osobno lub w związku z pkt 13 lit. a) załącznika II do tej dyrektywy w zakresie, w jakim odnosi się to do projektów dotyczących energii odnawialnej, nowe wnioski dotyczące elektrowni wykorzystujących energię odnawialną,
  w tym elektrowni łączących różne odnawialne źródła energii,
  z wyjątkiem obiektów spalania biomasy,
  ▌
  w tym rozbudowy źródła energii elektrowni, na już wyznaczonych obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  w odniesieniu do danej technologii, położone na tym samym terenie obiekty magazynowania energii, a także ich podłączenia do sieci,
  powiązaną sieć energetyczną, powiązanej z nimi sieci przesyłowej i dystrybucyjnej oraz powiązanych aktywów niezbędnych do rozwoju sieci elektroenergetycznych wymaganych do włączenia odnawialnych źródeł energii do systemu,
  zwalnia się z wymogu przeprowadzenia specjalnej oceny oddziaływania na środowisko przewidzianej w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE, pod warunkiem że projekty te są zgodne z zasadami i środkami określonymi zgodnie z art. 15c ust. 1 lit. b) 
  niniejszej dyrektywy
  . Przewidziane powyżej zwolnienie ze stosowania dyrektywy 2011/92/UE nie ma zastosowania do projektów, które mogą powodować znaczące skutki w środowisku innego państwa członkowskiego, lub na żądanie państwa członkowskiego, które może być dotknięte takimi skutkami, jak określono w art. 7 tejże dyrektywy. [Popr. 27]

  Na zasadzie odstępstwa od art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG elektrownie, o których mowa w akapicie pierwszym, nie podlegają ocenie ich skutków dla obszarów Natura 2000
  , pod warunkiem że te projekty dotyczące energii odnawialnej są zgodne z zasadami i środkami ustalonymi na podstawie art. 15c ust. 1 lit. b) niniejszej dyrektywy, jeżeli udowodniono brak znaczącego oddziaływania elektrowni na podstawie odpowiedniej oceny planów wyznaczających obszary przyspieszonego rozwoju OZE przeprowadzonej zgodnie z art. 15c ust. 2 niniejszej dyrektywy
  . [Popr. 15] |
| --- | --- |

(3)

Nie naruszając przepisów ust. 4 i 5
  niniejszego artykułu
  , na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 2 dyrektywy 2011/92/UE,
  pkt 6 lit. b) załącznika I do niej, w zakresie, w jakim dotyczy to produkcji wodoru odnawialnego
  oraz od pkt 3 lit. a), b), d), h) i i) oraz pkt 6 lit. c) osobno lub w związku z pkt 13 lit. a) załącznika II do tej dyrektywy w zakresie, w jakim odnosi się to do projektów dotyczących energii odnawialnej, nowe wnioski dotyczące elektrowni wykorzystujących energię odnawialną,
  w tym elektrowni łączących różne odnawialne źródła energii,
  z wyjątkiem obiektów spalania biomasy,
  ▌
  w tym rozbudowy źródła energii elektrowni, na już wyznaczonych obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  w odniesieniu do danej technologii, położone na tym samym terenie obiekty magazynowania energii, a także ich podłączenia do sieci,
  powiązaną sieć energetyczną, powiązanej z nimi sieci przesyłowej i dystrybucyjnej oraz powiązanych aktywów niezbędnych do rozwoju sieci elektroenergetycznych wymaganych do włączenia odnawialnych źródeł energii do systemu,
  zwalnia się z wymogu przeprowadzenia specjalnej oceny oddziaływania na środowisko przewidzianej w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE, pod warunkiem że projekty te są zgodne z zasadami i środkami określonymi zgodnie z art. 15c ust. 1 lit. b) 
  niniejszej dyrektywy
  . Przewidziane powyżej zwolnienie ze stosowania dyrektywy 2011/92/UE nie ma zastosowania do projektów, które mogą powodować znaczące skutki w środowisku innego państwa członkowskiego, lub na żądanie państwa członkowskiego, które może być dotknięte takimi skutkami, jak określono w art. 7 tejże dyrektywy. [Popr. 27]

Na zasadzie odstępstwa od art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG elektrownie, o których mowa w akapicie pierwszym, nie podlegają ocenie ich skutków dla obszarów Natura 2000
  , pod warunkiem że te projekty dotyczące energii odnawialnej są zgodne z zasadami i środkami ustalonymi na podstawie art. 15c ust. 1 lit. b) niniejszej dyrektywy, jeżeli udowodniono brak znaczącego oddziaływania elektrowni na podstawie odpowiedniej oceny planów wyznaczających obszary przyspieszonego rozwoju OZE przeprowadzonej zgodnie z art. 15c ust. 2 niniejszej dyrektywy
  . [Popr. 15]

| (4) | Właściwe organy państw członkowskich przeprowadzają kontrolę wniosków, o których mowa w ust. 3. Celem takiej kontroli jest ustalenie, czy którykolwiek z takich projektów może z dużym prawdopodobieństwem spowodować znaczące ▌ niekorzystne skutki z uwagi na wrażliwość środowiskową obszarów geograficznych, na których są one zlokalizowane, których to skutków nie zidentyfikowano podczas oceny oddziaływania na środowisko planu lub planów wyznaczających obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , przeprowadzonej zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE oraz, w stosownych przypadkach, z dyrektywą 92/43/EWG. Kontrola przeprowadzona do celów rozbudowy źródła energii projektów ogranicza się do potencjalnych skutków wynikających ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem.
  Do celów takiej kontroli realizator projektu przekazuje informacje dotyczące właściwości projektu
  , jego potencjalnego oddziaływania na środowisko
  i jego zgodności z przepisami i środkami wskazanymi zgodnie z art. 15c ust. 1 lit. b) i c) w odniesieniu do danego obszaru
  przyspieszonego rozwoju OZE
  na temat wszelkich dodatkowych środków przyjętych w ramach projektu oraz na temat sposobu, w jaki w środkach tych uwzględniono wpływ na środowisko. Termin na ukończenie takiej kontroli upływa po 30 dniach od daty przedłożenia wniosków dotyczących nowych elektrowni wykorzystujących energię odnawialną, z wyjątkiem wniosków dotyczących instalacji o mocy elektrycznej poniżej 150 kW. W przypadku tego rodzaju instalacji i nowych wniosków o rozbudowę źródła energii w elektrowniach termin na ukończenie etapu kontroli wynosi 15 dni. |
| --- | --- |

(4)

Właściwe organy państw członkowskich przeprowadzają kontrolę wniosków, o których mowa w ust. 3. Celem takiej kontroli jest ustalenie, czy którykolwiek z takich projektów może z dużym prawdopodobieństwem spowodować znaczące ▌ niekorzystne skutki z uwagi na wrażliwość środowiskową obszarów geograficznych, na których są one zlokalizowane, których to skutków nie zidentyfikowano podczas oceny oddziaływania na środowisko planu lub planów wyznaczających obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , przeprowadzonej zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE oraz, w stosownych przypadkach, z dyrektywą 92/43/EWG. Kontrola przeprowadzona do celów rozbudowy źródła energii projektów ogranicza się do potencjalnych skutków wynikających ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem.

Do celów takiej kontroli realizator projektu przekazuje informacje dotyczące właściwości projektu
  , jego potencjalnego oddziaływania na środowisko
  i jego zgodności z przepisami i środkami wskazanymi zgodnie z art. 15c ust. 1 lit. b) i c) w odniesieniu do danego obszaru
  przyspieszonego rozwoju OZE
  na temat wszelkich dodatkowych środków przyjętych w ramach projektu oraz na temat sposobu, w jaki w środkach tych uwzględniono wpływ na środowisko. Termin na ukończenie takiej kontroli upływa po 30 dniach od daty przedłożenia wniosków dotyczących nowych elektrowni wykorzystujących energię odnawialną, z wyjątkiem wniosków dotyczących instalacji o mocy elektrycznej poniżej 150 kW. W przypadku tego rodzaju instalacji i nowych wniosków o rozbudowę źródła energii w elektrowniach termin na ukończenie etapu kontroli wynosi 15 dni.

| (5) | Po przeprowadzeniu kontroli wnioski, o których mowa w ust. 3, zostają zatwierdzone pod kątem środowiskowym bez konieczności wydania wyraźnej decyzji przez właściwy organ, chyba że właściwy organ przyjmie należycie umotywowaną i popartą wyraźnymi dowodami decyzję administracyjną, w której stwierdzi, że dany projekt może z dużym prawdopodobieństwem spowodować znaczące ▌ niekorzystne skutki ze względu na wrażliwość środowiskową obszaru geograficznego, na którym projekt jest zlokalizowany, których to skutków nie można złagodzić środkami określonymi w planie lub planach wyznaczających obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  lub proponowanymi przez realizatora projektu. Decyzję taką podaje się do wiadomości publicznej. Takie projekty podlegają ocenie zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE oraz, w stosownych przypadkach, ocenie na podstawie art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG przeprowadzanej w terminie sześciu miesięcy od wydania decyzji dotyczącej kontroli. |
| --- | --- |

(5)

Po przeprowadzeniu kontroli wnioski, o których mowa w ust. 3, zostają zatwierdzone pod kątem środowiskowym bez konieczności wydania wyraźnej decyzji przez właściwy organ, chyba że właściwy organ przyjmie należycie umotywowaną i popartą wyraźnymi dowodami decyzję administracyjną, w której stwierdzi, że dany projekt może z dużym prawdopodobieństwem spowodować znaczące ▌ niekorzystne skutki ze względu na wrażliwość środowiskową obszaru geograficznego, na którym projekt jest zlokalizowany, których to skutków nie można złagodzić środkami określonymi w planie lub planach wyznaczających obszary
  przyspieszonego rozwoju OZE
  lub proponowanymi przez realizatora projektu. Decyzję taką podaje się do wiadomości publicznej. Takie projekty podlegają ocenie zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE oraz, w stosownych przypadkach, ocenie na podstawie art. 6 ust. 3 dyrektywy 92/43/EWG przeprowadzanej w terminie sześciu miesięcy od wydania decyzji dotyczącej kontroli.

| (6) | W ramach procesu wydawania zezwoleń w odniesieniu do wniosków, o których mowa w ust. 1 i 2, brak odpowiedzi ze strony odpowiedniego organu administracji w ustalonym terminie uznaje się
  na wniosek realizatora projektu
  za zatwierdzenie danego etapu administracyjnego, z wyjątkiem przypadków, w których dany projekt podlega ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z ust. 5. Wszystkie wynikające z tego decyzje zostaną udostępnione publicznie. |
| --- | --- |

(6)

W ramach procesu wydawania zezwoleń w odniesieniu do wniosków, o których mowa w ust. 1 i 2, brak odpowiedzi ze strony odpowiedniego organu administracji w ustalonym terminie uznaje się
  na wniosek realizatora projektu
  za zatwierdzenie danego etapu administracyjnego, z wyjątkiem przypadków, w których dany projekt podlega ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z ust. 5. Wszystkie wynikające z tego decyzje zostaną udostępnione publicznie.

| (6a) | Państwa członkowskie dzielą się najlepszymi praktykami i wykorzystują je w procesie wydawania zezwoleń. |
| --- | --- |

(6a)

Państwa członkowskie dzielą się najlepszymi praktykami i wykorzystują je w procesie wydawania zezwoleń.

Artykuł 16b

Proces wydawania zezwoleń na obszarach innych niż obszary przyspieszonego rozwoju OZE

| (1) | Państwo członkowskie zapewniają, aby proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w art. 16 ust. 1, nie trwał dłużej niż
  18 miesięcy. Okres ten ma zastosowanie również do wykorzystujących odnawialne źródła energii elektrowni hybrydowych i powiązanych z nimi sieci energetycznych w odniesieniu do projektów
  poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, można przedłużyć ten okres
  18 miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. W takim przypadku państwa członkowskie wyraźnie informują realizatora projektu o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających przedłużenie tego terminu. |
| --- | --- |

(1)

Państwo członkowskie zapewniają, aby proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w art. 16 ust. 1, nie trwał dłużej niż
  18 miesięcy. Okres ten ma zastosowanie również do wykorzystujących odnawialne źródła energii elektrowni hybrydowych i powiązanych z nimi sieci energetycznych w odniesieniu do projektów
  poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  . Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, można przedłużyć ten okres
  18 miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. W takim przypadku państwa członkowskie wyraźnie informują realizatora projektu o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających przedłużenie tego terminu.

| (2) | Ocenę środowiskową wymaganą zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE lub dyrektywą 92/43/EWG przeprowadza się w toku pojedynczej procedury obejmującej wszystkie stosowne oceny danego projektu. Jeżeli jakakolwiek tego typu ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana, właściwy organ – biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez realizatora projektu – wydaje opinię na temat zakresu i poziomu szczegółowości informacji, jakie mają zostać uwzględnione przez realizatora projektu w sprawozdaniu z oceny oddziaływania na środowisko, którego zakresu nie można rozszerzyć. W przypadku gdy w ramach konkretnych projektów przyjęto
  wszystkie niezbędne
  środki łagodzące, ewentualnego zabijania lub niepokojenia gatunków chronionych na mocy art. 12 ust. 1 dyrektywy 92/43/EWG i art. 5 dyrektywy 2009/147/WE nie uznaje się za celowe. W przypadku gdy nowe środki łagodzące mające na celu zapobieżenie w jak największym stopniu zabijaniu lub niepokojeniu gatunków chronionych na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG i dyrektywy 2009/147/WE lub jakiemukolwiek innemu wpływowi na środowisko nie zostały szeroko przebadane pod kątem ich skuteczności, państwa członkowskie mogą zezwolić na zastosowanie tych środków w odniesieniu do jednego projektu pilotażowego lub kilku projektów pilotażowych przez ograniczony okres, pod warunkiem że skuteczność takich środków jest ściśle monitorowana i, jeżeli nie okażą się one skuteczne, niezwłocznie podjęte zostaną odpowiednie kroki. Proces wydawania zezwoleń w odniesieniu do rozbudowy źródła energii w ramach projektów
  , w tym dotyczących zwiększenia mocy i konieczności rozwoju powiązanej sieci energetycznej bez powiększania zajmowanej powierzchni,
  oraz w odniesieniu do nowych instalacji o mocy elektrycznej poniżej 150 kW, położonych na tym samym terenie obiektów magazynowania energii, a także ich podłączenia do sieci, znajdujących się na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , nie może trwać dłużej niż
  sześć miesięcy
  , co obejmuje ewentualne oceny środowiskowe wymagane zgodnie ze stosownymi przepisami. Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, można przedłużyć taki okres
  sześciu miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. Państwa członkowskie wyraźnie informują realizatorów projektów o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających takie przedłużenie. [Popr. 28]

  Państwa członkowskie ułatwiają rozbudowę źródła energii w ramach projektów zlokalizowanych poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  poprzez zapewnienie, aby – jeżeli ocena oddziaływania projektu na środowisko jest wymagana na mocy unijnych przepisów dotyczących środowiska – ocena ta ograniczała się do potencjalnych skutków wynikających ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem. |
| --- | --- |

(2)

Ocenę środowiskową wymaganą zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE lub dyrektywą 92/43/EWG przeprowadza się w toku pojedynczej procedury obejmującej wszystkie stosowne oceny danego projektu. Jeżeli jakakolwiek tego typu ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana, właściwy organ – biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez realizatora projektu – wydaje opinię na temat zakresu i poziomu szczegółowości informacji, jakie mają zostać uwzględnione przez realizatora projektu w sprawozdaniu z oceny oddziaływania na środowisko, którego zakresu nie można rozszerzyć. W przypadku gdy w ramach konkretnych projektów przyjęto
  wszystkie niezbędne
  środki łagodzące, ewentualnego zabijania lub niepokojenia gatunków chronionych na mocy art. 12 ust. 1 dyrektywy 92/43/EWG i art. 5 dyrektywy 2009/147/WE nie uznaje się za celowe. W przypadku gdy nowe środki łagodzące mające na celu zapobieżenie w jak największym stopniu zabijaniu lub niepokojeniu gatunków chronionych na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG i dyrektywy 2009/147/WE lub jakiemukolwiek innemu wpływowi na środowisko nie zostały szeroko przebadane pod kątem ich skuteczności, państwa członkowskie mogą zezwolić na zastosowanie tych środków w odniesieniu do jednego projektu pilotażowego lub kilku projektów pilotażowych przez ograniczony okres, pod warunkiem że skuteczność takich środków jest ściśle monitorowana i, jeżeli nie okażą się one skuteczne, niezwłocznie podjęte zostaną odpowiednie kroki. Proces wydawania zezwoleń w odniesieniu do rozbudowy źródła energii w ramach projektów
  , w tym dotyczących zwiększenia mocy i konieczności rozwoju powiązanej sieci energetycznej bez powiększania zajmowanej powierzchni,
  oraz w odniesieniu do nowych instalacji o mocy elektrycznej poniżej 150 kW, położonych na tym samym terenie obiektów magazynowania energii, a także ich podłączenia do sieci, znajdujących się na obszarach
  przyspieszonego rozwoju OZE
  , nie może trwać dłużej niż
  sześć miesięcy
  , co obejmuje ewentualne oceny środowiskowe wymagane zgodnie ze stosownymi przepisami. Jeżeli jest to należycie uzasadnione ze względu na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, można przedłużyć taki okres
  sześciu miesięcy
  maksymalnie o trzy miesiące. Państwa członkowskie wyraźnie informują realizatorów projektów o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających takie przedłużenie. [Popr. 28]

Państwa członkowskie ułatwiają rozbudowę źródła energii w ramach projektów zlokalizowanych poza obszarami
  przyspieszonego rozwoju OZE
  poprzez zapewnienie, aby – jeżeli ocena oddziaływania projektu na środowisko jest wymagana na mocy unijnych przepisów dotyczących środowiska – ocena ta ograniczała się do potencjalnych skutków wynikających ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem.

| 2a) | W przypadku gdy rozbudowa nie skutkuje zwiększeniem mocy elektrowni wykorzystującej energię odnawialną o ponad 15 % i bez uszczerbku dla potrzeby oceny potencjalnego wpływu na środowisko zgodnie z ust. 2b, zezwolenia na podłączenie do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej są wydawane w terminie jednego miesiąca od złożenia wniosku do odpowiedniego podmiotu, chyba że istnieją uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub występuje techniczna niezgodność elementów systemu. |
| --- | --- |

2a)

W przypadku gdy rozbudowa nie skutkuje zwiększeniem mocy elektrowni wykorzystującej energię odnawialną o ponad 15 % i bez uszczerbku dla potrzeby oceny potencjalnego wpływu na środowisko zgodnie z ust. 2b, zezwolenia na podłączenie do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej są wydawane w terminie jednego miesiąca od złożenia wniosku do odpowiedniego podmiotu, chyba że istnieją uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub występuje techniczna niezgodność elementów systemu.

| 2b) | W przypadku gdy rozbudowa instalacji słonecznych nie wiąże się z wykorzystaniem dodatkowej przestrzeni i jest zgodna z mającymi zastosowanie środkami łagodzącymi oddziaływanie na środowisko ustanowionymi dla pierwotnej instalacji, projekt taki jest zwolniony z wymogu, w stosownych przypadkach, dotyczącego ustalenia, czy wymaga on oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE. |
| --- | --- |

2b)

W przypadku gdy rozbudowa instalacji słonecznych nie wiąże się z wykorzystaniem dodatkowej przestrzeni i jest zgodna z mającymi zastosowanie środkami łagodzącymi oddziaływanie na środowisko ustanowionymi dla pierwotnej instalacji, projekt taki jest zwolniony z wymogu, w stosownych przypadkach, dotyczącego ustalenia, czy wymaga on oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE.

| 2c) | W przypadku gdy rozbudowa elektrowni wykorzystującej energię odnawialną lub powiązanej infrastruktury sieciowej, która jest niezbędna do włączenia energii odnawialnej do systemu elektroenergetycznego, podlega ustaleniu, czy projekt wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko lub oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE, takie uprzednie ustalenie lub ocena oddziaływania na środowisko ograniczają się do potencjalnego oddziaływania wynikającego ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem. |
| --- | --- |

2c)

W przypadku gdy rozbudowa elektrowni wykorzystującej energię odnawialną lub powiązanej infrastruktury sieciowej, która jest niezbędna do włączenia energii odnawialnej do systemu elektroenergetycznego, podlega ustaleniu, czy projekt wymaga przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko lub oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 4 dyrektywy 2011/92/UE, takie uprzednie ustalenie lub ocena oddziaływania na środowisko ograniczają się do potencjalnego oddziaływania wynikającego ze zmiany lub rozszerzenia w porównaniu z pierwotnym projektem.

| 2d) | Decyzje wynikające z procesów wydawania zezwoleń są podawane do wiadomości publicznej. |
| --- | --- |

2d)

Decyzje wynikające z procesów wydawania zezwoleń są podawane do wiadomości publicznej.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artykuł 16c

Proces wydawania zezwoleń na instalację urządzeń wykorzystujących energię słoneczną w sztucznych konstrukcjach

| (1) | Państwa członkowskie zapewniają, aby proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w art. 16 ust. 1
  niniejszej dyrektywy
  , w odniesieniu do instalacji urządzeń wykorzystujących energię słoneczną, w 
  tym na dachach, oraz położonych na tym samym terenie obiektów służących do magazynowania energii, w
   tym instalacji słonecznych zintegrowanych z budynkiem, w istniejących lub przyszłych sztucznych konstrukcjach, z wyjątkiem sztucznych powierzchni wodnych, nie trwał dłużej niż
  jeden miesiąc
  , pod warunkiem że głównym przeznaczeniem takich konstrukcji nie jest wytwarzanie energii słonecznej.
  W przypadku instalacji słonecznych o mocy 50 kW lub mniejszej, w tym prosumentów energii odnawialnej, działających grupowo prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, państwa członkowskie przewidują procedurę zwykłego powiadomienia określoną w art. 17 niniejszej dyrektywy.
  Na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 2 dyrektywy 2011/92/UE oraz od pkt 3 lit. a) i b) osobno lub w związku z pkt 13 lit. a) załącznika II do tej dyrektywy, taką instalację urządzeń fotowoltaicznych zwalnia się w stosownych przypadkach z wymogu przeprowadzenia specjalnej oceny oddziaływania na środowisko przewidzianej w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE [Popr. 30 oc]


  Państwa członkowskie dopilnowują, aby nadal obowiązujące wymogi dotyczące konstrukcji zostały usunięte. Państwa członkowskie ustanawiają także plan działania na rzecz eliminacji innych barier oraz usprawnienia przyspieszonego wykorzystywania energii słonecznej. [Popr. 30 oc] |
| --- | --- |

(1)

Państwa członkowskie zapewniają, aby proces wydawania zezwoleń, o którym mowa w art. 16 ust. 1
  niniejszej dyrektywy
  , w odniesieniu do instalacji urządzeń wykorzystujących energię słoneczną, w 
  tym na dachach, oraz położonych na tym samym terenie obiektów służących do magazynowania energii, w
   tym instalacji słonecznych zintegrowanych z budynkiem, w istniejących lub przyszłych sztucznych konstrukcjach, z wyjątkiem sztucznych powierzchni wodnych, nie trwał dłużej niż
  jeden miesiąc
  , pod warunkiem że głównym przeznaczeniem takich konstrukcji nie jest wytwarzanie energii słonecznej.
  W przypadku instalacji słonecznych o mocy 50 kW lub mniejszej, w tym prosumentów energii odnawialnej, działających grupowo prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej, państwa członkowskie przewidują procedurę zwykłego powiadomienia określoną w art. 17 niniejszej dyrektywy.
  Na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 2 dyrektywy 2011/92/UE oraz od pkt 3 lit. a) i b) osobno lub w związku z pkt 13 lit. a) załącznika II do tej dyrektywy, taką instalację urządzeń fotowoltaicznych zwalnia się w stosownych przypadkach z wymogu przeprowadzenia specjalnej oceny oddziaływania na środowisko przewidzianej w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE [Popr. 30 oc]

| (1a) | Państwa członkowskie zapewniają, aby montaż instalacji słonecznych zintegrowanych z budynkiem był zwolniony z wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na podstawie art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE oraz uzyskania pozwolenia na budowę.”; |
| --- | --- |

(1a)

Państwa członkowskie zapewniają, aby montaż instalacji słonecznych zintegrowanych z budynkiem był zwolniony z wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na podstawie art. 2 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE oraz uzyskania pozwolenia na budowę.”;

Artykuł 16d

Nadrzędny interes publiczny

Do dnia ... [trzy miesiące po wejściu w życie] r. państwa członkowskie zapewnią, aby w ramach procesu wydawania zezwoleń – do czasu osiągnięcia neutralności klimatycznej – planowanie, budowa i eksploatacja obiektów wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych, ich podłączenie sieci oraz sama sieć i magazyny energii były uznawane za leżące w nadrzędnym interesie publicznym oraz służące zdrowiu i bezpieczeństwu publicznemu przy wyważaniu interesów prawnych w indywidualnych przypadkach do celów art. 6 ust. 4 i art. 16 ust. 1 lit. c) dyrektywy 92/43/EWG, art. 4 ust. 7 dyrektywy 2000/60/WE i art. 9 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2009/147/WE. ▌

Nie później niż ... [jeden miesiąc od daty wejścia w życie niniejszej dyrektywy] Komisja, aby zmniejszyć niepewność prawa, wydaje wytyczne dotyczące sposobu wdrożenia niniejszego artykułu zgodnie z wymogami obowiązującymi na mocy prawa Unii oraz z odpowiednimi orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. [Popr. 17]

Artykuł 16e

Przyspieszenie wdrażania pomp ciepła

1.
     
  Proces wydawania zezwolenia na instalację pomp ciepła nie może przekraczać jednego miesiąca.

2.
     
  Podłączenia do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej są dozwolone po powiadomieniu odpowiedniego podmiotu w odniesieniu do:

| a) | pomp ciepła o mocy elektrycznej do 12 kW; oraz |
| --- | --- |

a)

pomp ciepła o mocy elektrycznej do 12 kW; oraz

| b) | pomp ciepła o mocy elektrycznej do 50 kW zainstalowanych przez prosumenta energii odnawialnej, działających grupowo prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej zgodnie z art. 2 pkt 14 dyrektywy (UE) 2018/2001, pod warunkiem że moc instalacji wytwarzającej energię elektryczną prosumenta energii odnawialnej stanowi co najmniej 60 % mocy pompy ciepła, chyba że istnieją uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub elementy systemu są niekompatybilne pod względem technicznym. |
| --- | --- |

b)

pomp ciepła o mocy elektrycznej do 50 kW zainstalowanych przez prosumenta energii odnawialnej, działających grupowo prosumentów energii odnawialnej i społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej zgodnie z art. 2 pkt 14 dyrektywy (UE) 2018/2001, pod warunkiem że moc instalacji wytwarzającej energię elektryczną prosumenta energii odnawialnej stanowi co najmniej 60 % mocy pompy ciepła, chyba że istnieją uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub elementy systemu są niekompatybilne pod względem technicznym.

3.
     
  Decyzje wynikające z procesów wydawania zezwoleń są podawane do wiadomości publicznej. [Popr. 32]

Artykuł 16f

Państwa członkowskie informują Komisję o:

| (a) | czasie trwania procesów wydawania zezwoleń elektrowniom produkującym energię ze źródeł odnawialnych zarówno na obszarach przyspieszonego rozwoju OZE, jak i poza nimi; |
| --- | --- |

(a)

czasie trwania procesów wydawania zezwoleń elektrowniom produkującym energię ze źródeł odnawialnych zarówno na obszarach przyspieszonego rozwoju OZE, jak i poza nimi;

| (b) | wpływie art. 16d na czas trwania procesu wydawania zezwoleń i załatwiania formalności prawnych. |
| --- | --- |

(b)

wpływie art. 16d na czas trwania procesu wydawania zezwoleń i załatwiania formalności prawnych.

Komisja ocenia informacje przekazane przez państwa członkowskie i w stosownych przypadkach proponuje zmiany w odpowiednich przepisach.”.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artykuł 4

Transpozycja

| (1) | Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1 pkt 10 najpóźniej do dnia [
  jeden miesiąc
  po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] r. [Popr. 35]

  Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 8 i 9 oraz art. 3 najpóźniej do dnia [
  sześć miesięcy
  po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] r. [Popr. 36]

  Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1 pkt 5 i 7 oraz art. 2 najpóźniej do dnia [
  jeden rok
  po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] r. [Popr. 37]

  Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.
  Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie. |
| --- | --- |

(1)

Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1 pkt 10 najpóźniej do dnia [
  jeden miesiąc
  po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] r. [Popr. 35]

Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 8 i 9 oraz art. 3 najpóźniej do dnia [
  sześć miesięcy
  po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] r. [Popr. 36]

Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1 pkt 5 i 7 oraz art. 2 najpóźniej do dnia [
  jeden rok
  po wejściu w życie niniejszej dyrektywy] r. [Popr. 37]

Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

| (2) | Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą. |
| --- | --- |

(2)

Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 5

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 6

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono ▌dnia [...] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodnicząca

W imieniu Rady

Przewodniczący

---

(1)  Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A9-0283/2022).

1

(*1)  Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.

*1

(2)  Dz.U. C, s. .

2

(3)  Dz.U. C, s. .

3

(4)  
  Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia ...

4

Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia ...

(5)  Komunikat Komisji pt. „Europejski Zielony Ład”, COM(2019)0640.

5

(6)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).

6

(7)  Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz.U. L 197 z 21.7.2001, s. 30).

7

(8)  Decyzja Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. L 124 z 17.5.2005, s. 1).

8

(9)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U. L 26 z 28.1.2012, s. 1).

9

(10)  Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7).

10

(11)  
  Dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).

11

Dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).

(12)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240 z dnia 10 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument Wsparcia Technicznego (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 1).

12

(13)  Dz.U. C 369 z 17.12.2011, s. 14.

13

(14)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 lipca 2019 r., Komisja/Belgia, C-543/17, ECLI: EU: C:2019:573.

14

(15)  
  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/89/UE z dnia 23 lipca 2014 r. ustanawiająca ramy planowania przestrzennego obszarów morskich (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 135).

15

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/89/UE z dnia 23 lipca 2014 r. ustanawiająca ramy planowania przestrzennego obszarów morskich (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 135).

(16)  
  Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7).

16

Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7).

(17)  
  Dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).

17

Dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).

---