# Publicatieblad C 177/17 m

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 177 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 66e jaargang17 mei 2023 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 177

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

66e jaargang17 mei 2023

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | |
| | EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2022-2023Vergaderingen van 12 t/m 15 december 2022AANGENOMEN TEKSTEN | 1 |

Inhoud

Bladzijde

EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2022-2023Vergaderingen van 12 t/m 15 december 2022AANGENOMEN TEKSTEN

EUROPEES PARLEMENT

1

---

| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| --- | --- |
| | RESOLUTIES |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag, 13 december 2022 |
| 2023/C 177/01 | Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D084951/01 — 2022/2930(RSP)) | 2 |
| 2023/C 177/02 | Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot verlening van een toelating van de Unie voor de biocidefamilie CMIT/MIT SOLVENT BASED overeenkomstig Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad (D084293/01 — 2022/2929(RSP)) | 9 |
| 2023/C 177/03 | Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 naar gelijke rechten voor personen met een handicap (2022/2026(INI)) | 13 |
| 2023/C 177/04 | Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU — Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040 (2021/2254(INI)) | 35 |
| 2023/C 177/05 | Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het actieplan ter bevordering van het grensoverschrijdend en langeafstandspassagiersvervoer per spoor (2022/2022(INI)) | 48 |
| 2023/C 177/06 | Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over de digitale kloof: de maatschappelijke ongelijkheid als gevolg van de digitalisering (2022/2810(RSP)) | 57 |
| | Woensdag, 14 december 2022 |
| 2023/C 177/07 | Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de tenuitvoerlegging van het jaarlijks uitvoeringsverslag over de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië (2021/2236(INI)) | 63 |
| 2023/C 177/08 | Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de vooruitzichten voor de tweestatenoplossing voor Israël en Palestina (2022/2949(RSP)) | 73 |
| 2023/C 177/09 | Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen (2022/2047(INI)) | 78 |
| | Donderdag, 15 december 2022 |
| 2023/C 177/10 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de Chinese regering tegen de vreedzame protesten in de Volksrepubliek China (2022/2992(RSP)) | 95 |
| 2023/C 177/11 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de militaire junta tegen vreedzame demonstraties in Tsjaad (2022/2993(RSP)) | 101 |
| 2023/C 177/12 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over de zaak van mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja in Bahrein (2022/2994(RSP)) | 105 |
| 2023/C 177/13 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over vermoedens van corruptie door Qatar en de bredere noodzaak van transparantie en verantwoordingsplicht in de Europese instellingen (2022/3012(RSP)) | 109 |
| 2023/C 177/14 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over 90 jaar na de Holodomor: de massamoord door uithongering erkennen als genocide (2022/3001(RSP)) | 112 |
| 2023/C 177/15 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het opschalen van het meerjarig financieel kader 2021-2027: een veerkrachtige EU-begroting die geschikt is voor nieuwe uitdagingen (2022/2046(INI)) | 115 |
| 2023/C 177/16 | Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het jaar 2021 (2022/2024(INI)) | 129 |

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Dinsdag, 13 december 2022

2023/C 177/01

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D084951/01 — 2022/2930(RSP))

2

2023/C 177/02

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot verlening van een toelating van de Unie voor de biocidefamilie CMIT/MIT SOLVENT BASED overeenkomstig Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad (D084293/01 — 2022/2929(RSP))

9

2023/C 177/03

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 naar gelijke rechten voor personen met een handicap (2022/2026(INI))

13

2023/C 177/04

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU — Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040 (2021/2254(INI))

35

2023/C 177/05

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het actieplan ter bevordering van het grensoverschrijdend en langeafstandspassagiersvervoer per spoor (2022/2022(INI))

48

2023/C 177/06

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over de digitale kloof: de maatschappelijke ongelijkheid als gevolg van de digitalisering (2022/2810(RSP))

57

Woensdag, 14 december 2022

2023/C 177/07

Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de tenuitvoerlegging van het jaarlijks uitvoeringsverslag over de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië (2021/2236(INI))

63

2023/C 177/08

Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de vooruitzichten voor de tweestatenoplossing voor Israël en Palestina (2022/2949(RSP))

73

2023/C 177/09

Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen (2022/2047(INI))

78

Donderdag, 15 december 2022

2023/C 177/10

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de Chinese regering tegen de vreedzame protesten in de Volksrepubliek China (2022/2992(RSP))

95

2023/C 177/11

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de militaire junta tegen vreedzame demonstraties in Tsjaad (2022/2993(RSP))

101

2023/C 177/12

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over de zaak van mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja in Bahrein (2022/2994(RSP))

105

2023/C 177/13

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over vermoedens van corruptie door Qatar en de bredere noodzaak van transparantie en verantwoordingsplicht in de Europese instellingen (2022/3012(RSP))

109

2023/C 177/14

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over 90 jaar na de Holodomor: de massamoord door uithongering erkennen als genocide (2022/3001(RSP))

112

2023/C 177/15

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het opschalen van het meerjarig financieel kader 2021-2027: een veerkrachtige EU-begroting die geschikt is voor nieuwe uitdagingen (2022/2046(INI))

115

2023/C 177/16

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het jaar 2021 (2022/2024(INI))

129

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag, 13 december 2022 |
| 2023/C 177/17 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG wat betreft de kennisgeving inzake compensatie in het kader van een wereldwijde marktgebaseerde maatregel voor in de Unie gevestigde vliegtuigexploitanten (COM(2021)0567 — C9-0323/2021 — 2021/0204(COD)) | 139 |
| 2023/C 177/18 | P9_TA(2022)0429Vervoer: intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad en Verordening (EG) nr. 851/2006 van de CommissieWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad betreffende de invoering van een boekhouding van de uitgaven voor de wegen voor het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren en van Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie betreffende de vaststelling van de inhoud van de verschillende posten van de boekhoudkundige schema's bedoeld in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad (COM(2022)0381 — C9-0294/2022 — 2022/0232(COD))P9_TC1-COD(2022)0232Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 december 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad betreffende de invoering van een boekhouding van de uitgaven voor de wegen voor het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie betreffende de vaststelling van de inhoud van de verschillende posten van de boekhoudkundige schema's bedoeld in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad | 140 |
| 2023/C 177/19 | P9_TA(2022)0430Burgerluchtvaart: intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de RaadWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad (COM(2022)0465 — C9-0310/2022 — 2022/0282(COD))P9_TC1-COD(2022)0282Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 december 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad | 141 |
| 2023/C 177/20 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 389/2012 wat betreft de uitwisseling van inlichtingen in de elektronische registers die betrekking hebben op marktdeelnemers die accijnsgoederen tussen lidstaten overbrengen voor commerciële doeleinden (COM(2022)0539 — C9-0367/2022 — 2022/0331(CNS)) | 142 |
| 2023/C 177/21 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de toepassing van de artikelen 93, 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op bepaalde soorten steunmaatregelen in de sectoren spoorvervoer, binnenvaart en multimodaal vervoer (COM(2022)0327 — C9-0290/2022 — 2022/0209(NLE)) | 143 |
| | Woensdag, 14 december 2022 |
| 2023/C 177/22 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (15727/2022 — C9-0424/2022 — 2022/0371(COD)) | 144 |
| 2023/C 177/23 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor steun aan Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk, Luxemburg, Spanje en Griekenland naar aanleiding van de natuurrampen in deze landen in de loop van 2021 (COM(2022)0665 — C9-0350/2022 — 2022/0337(BUD)) | 145 |
| 2023/C 177/24 | Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 14 december 2022 op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen en Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (COM(2022)0222 — C9-0184/2022 — 2022/0160(COD))[Amendement 1 tenzij anders bepaald] | 148 |

III   Voorbereidende handelingen

Europees Parlement

Dinsdag, 13 december 2022

2023/C 177/17

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG wat betreft de kennisgeving inzake compensatie in het kader van een wereldwijde marktgebaseerde maatregel voor in de Unie gevestigde vliegtuigexploitanten (COM(2021)0567 — C9-0323/2021 — 2021/0204(COD))

139

2023/C 177/18

P9_TA(2022)0429Vervoer: intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad en Verordening (EG) nr. 851/2006 van de CommissieWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad betreffende de invoering van een boekhouding van de uitgaven voor de wegen voor het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren en van Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie betreffende de vaststelling van de inhoud van de verschillende posten van de boekhoudkundige schema's bedoeld in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad (COM(2022)0381 — C9-0294/2022 — 2022/0232(COD))P9_TC1-COD(2022)0232Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 december 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad betreffende de invoering van een boekhouding van de uitgaven voor de wegen voor het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie betreffende de vaststelling van de inhoud van de verschillende posten van de boekhoudkundige schema's bedoeld in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad

140

2023/C 177/19

P9_TA(2022)0430Burgerluchtvaart: intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de RaadWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad (COM(2022)0465 — C9-0310/2022 — 2022/0282(COD))P9_TC1-COD(2022)0282Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 december 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad

141

2023/C 177/20

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 389/2012 wat betreft de uitwisseling van inlichtingen in de elektronische registers die betrekking hebben op marktdeelnemers die accijnsgoederen tussen lidstaten overbrengen voor commerciële doeleinden (COM(2022)0539 — C9-0367/2022 — 2022/0331(CNS))

142

2023/C 177/21

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de toepassing van de artikelen 93, 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op bepaalde soorten steunmaatregelen in de sectoren spoorvervoer, binnenvaart en multimodaal vervoer (COM(2022)0327 — C9-0290/2022 — 2022/0209(NLE))

143

Woensdag, 14 december 2022

2023/C 177/22

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (15727/2022 — C9-0424/2022 — 2022/0371(COD))

144

2023/C 177/23

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor steun aan Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk, Luxemburg, Spanje en Griekenland naar aanleiding van de natuurrampen in deze landen in de loop van 2021 (COM(2022)0665 — C9-0350/2022 — 2022/0337(BUD))

145

2023/C 177/24

Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 14 december 2022 op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen en Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (COM(2022)0222 — C9-0184/2022 — 2022/0160(COD))[Amendement 1 tenzij anders bepaald]

148

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

17.5.2023

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/1

---

EUROPEES PARLEMENT

ZITTING 2022-2023

Vergaderingen van 12 t/m 15 december 2022

AANGENOMEN TEKSTEN

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Dinsdag, 13 december 2022

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/2 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/2

---

P9_TA(2022)0433

Genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4)

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D084951/01 — 2022/2930(RSP))

(2023/C 177/01)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D084951/01, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (D084951/01,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1), en met name artikel 11, lid 3, en artikel 23, lid 3, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2003 inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders (1), en met name artikel 11, lid 3, en artikel 23, lid 3,

| — | gezien de stemming van 27 oktober 2022 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd, |
| --- | --- |

—

gezien de stemming van 27 oktober 2022 in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders als bedoeld in artikel 35 van Verordening (EG) nr. 1829/2003, die geen advies heeft opgeleverd,

| — | gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 11 en 13 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (2),

| — | gezien het advies dat op 4 mei 2022 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) is goedgekeurd en op 20 juni 2022 is gepubliceerd (3), |
| --- | --- |

—

gezien het advies dat op 4 mei 2022 door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) is goedgekeurd en op 20 juni 2022 is gepubliceerd (3),

| — | gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor genetisch gemodificeerde organismen (“ggo’s”) (4),

| — | gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement,

| — | gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid,

| A. | overwegende dat bij Uitvoeringsbesluit 2012/81/EU (5) van de Commissie een vergunning is verleend voor het in de handel brengen van levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (hierna: “genetisch gemodificeerde soja”); overwegende dat deze vergunning ook betrekking heeft op het in de handel brengen van andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit genetisch gemodificeerde soja voor dezelfde gebruiksdoeleinden als ander soja, met uitzondering van de teelt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat bij Uitvoeringsbesluit 2012/81/EU (5) van de Commissie een vergunning is verleend voor het in de handel brengen van levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (hierna: “genetisch gemodificeerde soja”); overwegende dat deze vergunning ook betrekking heeft op het in de handel brengen van andere producten dan levensmiddelen en diervoeders die geheel of gedeeltelijk bestaan uit genetisch gemodificeerde soja voor dezelfde gebruiksdoeleinden als ander soja, met uitzondering van de teelt;

| B. | overwegende dat BASF SE, gevestigd in Duitsland, op 10 december 2020 namens BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, gevestigd in de Verenigde Staten, bij de Commissie een aanvraag tot verlenging van die vergunning heeft ingediend; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat BASF SE, gevestigd in Duitsland, op 10 december 2020 namens BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, gevestigd in de Verenigde Staten, bij de Commissie een aanvraag tot verlenging van die vergunning heeft ingediend;

| C. | overwegende dat de EFSA op 4 mei 2022 een positief advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van de genetisch gemodificeerde soja en dat dit advies op 20 juni 2022 werd gepubliceerd; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de EFSA op 4 mei 2022 een positief advies heeft goedgekeurd met betrekking tot de verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van de genetisch gemodificeerde soja en dat dit advies op 20 juni 2022 werd gepubliceerd;

| D. | overwegende dat de genetisch gemodificeerde soja tolerant is voor glufosinaatammonium bevattende herbiciden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de genetisch gemodificeerde soja tolerant is voor glufosinaatammonium bevattende herbiciden;

Ontoereikende beoordeling van de complementaire herbicide

| E. | overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 (6) van de Commissie beoordeeld moet worden of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de Uitvoeringsverordening met name relevant is bij herbicidetolerante planten; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat krachtens Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 (6) van de Commissie beoordeeld moet worden of de verwachte landbouwpraktijken van invloed zijn op de uitkomsten voor de onderzochte eindpunten; overwegende dat dit volgens de Uitvoeringsverordening met name relevant is bij herbicidetolerante planten;

| F. | overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (7); overwegende dat er dan ook van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde soja zal worden blootgesteld aan meer en hogere doses glufosinaat, waardoor er mogelijk meer residuen en afbraakproducten daarvan (hierna “metabolieten” genoemd) zullen achterblijven in de oogst; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat in diverse studies is aangetoond dat de teelt van herbicidetolerante genetisch gemodificeerde gewassen leidt tot een toename van het gebruik van complementaire herbiciden, voornamelijk vanwege het ontstaan van herbicidetolerant onkruid (7); overwegende dat er dan ook van moet worden uitgegaan dat de genetisch gemodificeerde soja zal worden blootgesteld aan meer en hogere doses glufosinaat, waardoor er mogelijk meer residuen en afbraakproducten daarvan (hierna “metabolieten” genoemd) zullen achterblijven in de oogst;

| G. | overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als vergiftig voor de voortplanting, categorie 1B, en dus onder de uitsluitingscriteria valt van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (8); overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken (9); |
| --- | --- |

G.

overwegende dat glufosinaat is ingedeeld als vergiftig voor de voortplanting, categorie 1B, en dus onder de uitsluitingscriteria valt van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad (8); overwegende dat de goedkeuring van glufosinaat voor gebruik in de Unie op 31 juli 2018 is verstreken (9);

| H. | overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun metabolieten in genetisch gemodificeerde gewassen wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf invloed kan hebben op de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en op de samenstelling en dus de toxiciteit van de metabolieten; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de beoordeling van residuen van herbiciden en hun metabolieten in genetisch gemodificeerde gewassen wordt beschouwd als een kwestie die niet binnen de bevoegdheid van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen valt en daarom geen deel uitmaakt van de vergunningsprocedure voor ggo’s; overwegende dat dit problematisch is, aangezien de genetische modificatie zelf invloed kan hebben op de manier waarop complementaire herbiciden door de genetisch gemodificeerde plant worden afgebroken en op de samenstelling en dus de toxiciteit van de metabolieten;

Opmerkingen van de lidstaten

| I. | overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode van drie maanden bij de EFSA tal van opmerkingen hebben ingediend (10); overwegende dat deze kritische opmerkingen onder meer betrekking hebben op het feit dat informatie ontbreekt voor de giftigheidsbeoordeling en de fenotypische karakterisering die nodig zijn voor de afronding van de milieurisicobeoordeling, dat de giftigheidsbeoordeling tekortkomingen vertoont, zoals met betrekking tot de onduidelijke herbicidenbehandeling en een gebrek aan informatie over verontreiniging door vreemd genetisch materiaal, en dat de monitoringverslagen betreffende genetisch gemodificeerde soja voor de vergunningsperiode fundamentele tekortkomingen vertonen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de lidstaten tijdens de raadplegingsperiode van drie maanden bij de EFSA tal van opmerkingen hebben ingediend (10); overwegende dat deze kritische opmerkingen onder meer betrekking hebben op het feit dat informatie ontbreekt voor de giftigheidsbeoordeling en de fenotypische karakterisering die nodig zijn voor de afronding van de milieurisicobeoordeling, dat de giftigheidsbeoordeling tekortkomingen vertoont, zoals met betrekking tot de onduidelijke herbicidenbehandeling en een gebrek aan informatie over verontreiniging door vreemd genetisch materiaal, en dat de monitoringverslagen betreffende genetisch gemodificeerde soja voor de vergunningsperiode fundamentele tekortkomingen vertonen;

Het nakomen van de internationale verplichtingen van de Unie

| J. | overwegende dat in een verslag uit 2017 van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel is vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (11); overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en besmetting van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (12); overwegende dat het verlenen van een vergunning voor de invoer van genetisch gemodificeerde soja de vraag naar dit gewas, dat behandeld moet worden met glufosinaat, zou doen toenemen, waardoor het blootstellingsrisico van werknemers en de gevaren voor het milieu in derde landen zouden worden vergroot; overwegende dat het gevaar van een verhoogde blootstelling van werknemers en van het milieu bij herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen zeer aanwezig is, gelet op de grotere hoeveelheden herbiciden die worden gebruikt; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat in een verslag uit 2017 van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor het recht op voedsel is vastgesteld dat gevaarlijke bestrijdingsmiddelen catastrofale gevolgen hebben voor de volksgezondheid, met name in ontwikkelingslanden (11); overwegende dat duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3.9 van de VN erin bestaat om tegen 2030 het aantal sterfgevallen en ziekten als gevolg van gevaarlijke chemische stoffen en de vervuiling en besmetting van lucht, water en bodem in aanzienlijke mate te verminderen (12); overwegende dat het verlenen van een vergunning voor de invoer van genetisch gemodificeerde soja de vraag naar dit gewas, dat behandeld moet worden met glufosinaat, zou doen toenemen, waardoor het blootstellingsrisico van werknemers en de gevaren voor het milieu in derde landen zouden worden vergroot; overwegende dat het gevaar van een verhoogde blootstelling van werknemers en van het milieu bij herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen zeer aanwezig is, gelet op de grotere hoeveelheden herbiciden die worden gebruikt;

| K. | overwegende dat hoewel het gebruik van glufosinaat sinds eind juli 2018 niet meer is toegestaan in de Unie, uit de cijfers blijkt dat het sinds 2020 vanuit de Unie is uitgevoerd naar Brazilië, Argentinië, de Verenigde Staten, Canada en Japan (13), die alle een goedkeuring hebben voor de teelt van de genetisch gemodificeerde soja (14); |
| --- | --- |

K.

overwegende dat hoewel het gebruik van glufosinaat sinds eind juli 2018 niet meer is toegestaan in de Unie, uit de cijfers blijkt dat het sinds 2020 vanuit de Unie is uitgevoerd naar Brazilië, Argentinië, de Verenigde Staten, Canada en Japan (13), die alle een goedkeuring hebben voor de teelt van de genetisch gemodificeerde soja (14);

| L. | overwegende dat ontbossing een belangrijke oorzaak is van de achteruitgang van de biodiversiteit; overwegende dat de emissies uit landgebruik en veranderingen in landgebruik, voornamelijk vanwege ontbossing, de op een na grootste oorzaak van klimaatverandering zijn, na de verbranding van fossiele brandstoffen (15); overwegende dat SDG 15 van de VN onder meer tot doel heeft de ontbossing voor 2020 stop te zetten (16); overwegende dat bossen een multifunctionele rol spelen bij de verwezenlijking van de meeste SDG’s van de VN; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat ontbossing een belangrijke oorzaak is van de achteruitgang van de biodiversiteit; overwegende dat de emissies uit landgebruik en veranderingen in landgebruik, voornamelijk vanwege ontbossing, de op een na grootste oorzaak van klimaatverandering zijn, na de verbranding van fossiele brandstoffen (15); overwegende dat SDG 15 van de VN onder meer tot doel heeft de ontbossing voor 2020 stop te zetten (16); overwegende dat bossen een multifunctionele rol spelen bij de verwezenlijking van de meeste SDG’s van de VN;

| M. | overwegende dat de productie van soja een belangrijke aanjager van ontbossing is in de bossen van de Amazone, Cerrado en Gran Chaco in Zuid-Amerika; overwegende dat van de in Brazilië en Argentinië geteelde soja respectievelijk 97 % en 100 % genetisch gemodificeerd is (17); overwegende dat het overgrote deel van genetisch gemodificeerde soja dat in Brazilië en Argentinië mag worden geteeld, ook in de Unie mag worden ingevoerd; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de productie van soja een belangrijke aanjager van ontbossing is in de bossen van de Amazone, Cerrado en Gran Chaco in Zuid-Amerika; overwegende dat van de in Brazilië en Argentinië geteelde soja respectievelijk 97 % en 100 % genetisch gemodificeerd is (17); overwegende dat het overgrote deel van genetisch gemodificeerde soja dat in Brazilië en Argentinië mag worden geteeld, ook in de Unie mag worden ingevoerd;

| N. | overwegende dat de Unie er als partij bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit voor moet zorgen dat activiteiten die binnen haar rechtsgebied of onder haar controle worden verricht, geen schade veroorzaken aan het milieu van andere staten (18); |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Unie er als partij bij het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit voor moet zorgen dat activiteiten die binnen haar rechtsgebied of onder haar controle worden verricht, geen schade veroorzaken aan het milieu van andere staten (18);

| O. | overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van de communautaire wetgeving en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat dergelijke ter zake dienende factoren de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologisch diversiteit moeten omvatten; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1829/2003 is bepaald dat genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders geen negatieve effecten mogen hebben op de menselijke gezondheid, de diergezondheid of het milieu, en dat de Commissie bij het opstellen van haar besluit rekening moet houden met eventuele relevante bepalingen van de communautaire wetgeving en andere ter zake dienende factoren; overwegende dat dergelijke ter zake dienende factoren de verplichtingen van de Unie in het kader van de SDG’s van de VN, de Klimaatovereenkomst van Parijs en het VN-Verdrag inzake biologisch diversiteit moeten omvatten;

Niet-democratische besluitvorming

| P. | overwegende dat de stemming die op 27 oktober 2022 heeft plaatsgevonden in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, niet heeft geresulteerd in een advies, hetgeen betekent dat de vergunningverlening niet werd gesteund door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de stemming die op 27 oktober 2022 heeft plaatsgevonden in het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, niet heeft geresulteerd in een advies, hetgeen betekent dat de vergunningverlening niet werd gesteund door een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten;

| Q. | overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd worden goedgekeurd door de Commissie zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, hetgeen in het kader van de vergunningverlening voor producten uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de Commissie erkent dat het problematisch is dat besluiten tot vergunningverlening voor ggo’s nog altijd worden goedgekeurd door de Commissie zonder dat een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten zich daarvoor heeft uitgesproken, hetgeen in het kader van de vergunningverlening voor producten uitzonderlijk is, maar in het kader van de besluitvorming over vergunningen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders de norm is geworden;

| R. | overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement in zijn negende zittingsperiode reeds 29 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s; overwegende dat bij geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor het verlenen van een vergunning was; overwegende dat de lidstaten de vergunningverlening voor deze ggo’s niet steunden omdat zij onder andere van mening waren dat tijdens de vergunningsprocedure het voorzorgsbeginsel niet werd geëerbiedigd en omdat zij wetenschappelijke bedenkingen hadden in verband met de risicobeoordeling; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat het Parlement tijdens zijn achtste zittingsperiode in totaal 36 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s voor gebruik als levensmiddelen en diervoeders (33 resoluties) en tegen de teelt van ggo’s in de Unie (drie resoluties); overwegende dat het Parlement in zijn negende zittingsperiode reeds 29 resoluties heeft aangenomen waarin bezwaar wordt gemaakt tegen het op de markt brengen van ggo’s; overwegende dat bij geen van deze ggo’s een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor het verlenen van een vergunning was; overwegende dat de lidstaten de vergunningverlening voor deze ggo’s niet steunden omdat zij onder andere van mening waren dat tijdens de vergunningsprocedure het voorzorgsbeginsel niet werd geëerbiedigd en omdat zij wetenschappelijke bedenkingen hadden in verband met de risicobeoordeling;

| S. | overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor ggo’s; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de Commissie zich bewust is van de democratische tekortkomingen, het gebrek aan steun van de lidstaten en de bezwaren van het Parlement, maar desondanks vergunningen blijft verlenen voor ggo’s;

| T. | overwegende dat er geen wetswijziging nodig is om de Commissie in staat te stellen af te zien van het verlenen van een vergunning voor ggo’s als in het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor vergunningverlening is (19); |
| --- | --- |

T.

overwegende dat er geen wetswijziging nodig is om de Commissie in staat te stellen af te zien van het verlenen van een vergunning voor ggo’s als in het comité van beroep geen gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten voor vergunningverlening is (19);

| 1. | is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de in Verordening (EG) nr. 1829/2003 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie niet in overeenstemming is met het recht van de Unie, aangezien het niet verenigbaar is met het doel van Verordening (EG) nr. 1829/2003 om overeenkomstig de algemene beginselen die in Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad (20) zijn vastgesteld, de basis te leggen voor de waarborging van een hoog beschermingsniveau voor het leven en de gezondheid van de mens, de gezondheid en het welzijn van dieren, het milieu en de belangen van de consument, met betrekking tot genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders, waarbij de goede werking van de interne markt wordt gewaarborgd; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp aan het comité voor te leggen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | dringt er nogmaals bij de Commissie op aan rekening te houden met de verplichtingen van de Unie krachtens internationale overeenkomsten, zoals de Klimaatovereenkomst van Parijs, het VN-Verdrag inzake biologische diversiteit en de SDG’s van de VN; roept er nogmaals toe op om ontwerpuitvoeringshandelingen vergezeld te doen gaan van een toelichting waarin wordt uiteengezet op welke manier aan het niet-schadenbeginsel is voldaan (21); |
| --- | --- |

4.

| 5. | is ingenomen met het feit dat de Commissie in een schrijven van 11 september 2020 aan leden van het Parlement eindelijk heeft erkend dat het noodzakelijk is dat bij besluiten inzake vergunningverlening voor ggo’s rekening wordt gehouden met duurzaamheid (22); is echter zeer teleurgesteld dat de Commissie sindsdien is doorgegaan met het verlenen van vergunningen voor de invoer van ggo’s in de Unie, ondanks het feit dat het Parlement zich daar consequent tegen blijft verzetten en een meerderheid van de lidstaten ertegen stemt; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de Commissie om geen enkele vergunning te verlenen voor de invoer van herbicidetolerante, genetisch gemodificeerde gewassen, vanwege het toegenomen gebruik van complementaire herbiciden en de daarmee gepaard gaande risico’s voor de biodiversiteit, de voedselveiligheid en de gezondheid van werknemers; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verwacht dat de Commissie met spoed en op tijd voor de afsluiting van deze zittingsperiode haar toezegging (23) nakomt en met een voorstel komt om ervoor te zorgen dat in de Unie verboden gevaarlijke chemische stoffen niet voor de export worden geproduceerd; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de Commissie de invoer van in Brazilië en Argentinië geteelde, genetisch gemodificeerde soja onmiddellijk op te schorten, indien nodig met gebruikmaking van artikel 53 van Verordening (EG) nr. 178/2002, totdat effectieve juridisch bindende mechanismen zijn ingevoerd om te voorkomen dat producten die verband houden met ontbossing en de mensenrechtenschendingen die daarmee gepaard gaan, in de Unie in de handel worden gebracht; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat in de amendementen op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 182/2011 (24), die door het Europees Parlement op 17 december 2020 werden aangenomen als basis voor onderhandelingen met de Raad, staat dat de Commissie geen vergunning voor ggo’s moet verlenen als de lidstaten geen gekwalificeerde meerderheid voor vergunningverlening kunnen bereiken; is van mening dat de Commissie zich hiernaar moet voegen, en verzoekt de Raad met zijn werkzaamheden door te gaan en ten aanzien van dit dossier zo snel mogelijk een algemene benadering vast te stellen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  PB L 268 van 18.10.2003, blz. 1.

(2)  PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.

(3)  Wetenschappelijk advies van het EFSA-panel voor genetisch gemodificeerde organismen over de beoordeling van genetisch gemodificeerde soja A5547-127 voor verlenging van de vergunning krachtens Verordening (EG) nr. 1829/2003 (aanvraag EFSA-GMO-RX-020)”, EFSA Journal 2022,20(6):7340, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2022.7340

(4)  Tijdens de achtste zittingsperiode nam het Parlement 36 resoluties aan waarin bezwaar werd gemaakt tegen het verlenen van vergunningen voor ggo’s. Bovendien heeft het Parlement tijdens de negende zittingsperiode de volgende resoluties aangenomen:

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 202 van 28.5.2021, blz. 11). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 202 van 28.5.2021, blz. 11).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 202 van 28.5.2021, blz. 15). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 202 van 28.5.2021, blz. 15).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie of vier van de transformatiestappen MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 en DAS-40278-9, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 202 van 28.5.2021, blz. 20). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie of vier van de transformatiestappen MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 en DAS-40278-9, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 202 van 28.5.2021, blz. 20).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd katoen LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 2). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd katoen LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 2).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen MON 89788 (MON-89788-1) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 7). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen MON 89788 (MON-89788-1) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 7).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 en subcombinaties MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 en NK603 × DAS-40278-9 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 12). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 en subcombinaties MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 en NK603 × DAS-40278-9 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 12).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21 en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie, vier of vijf van de “events” Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 en GA21, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 18). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2019 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21 en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie, vier of vijf van de “events” Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 en GA21, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 208 van 1.6.2021, blz. 18).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 14 mei 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 323 van 11.8.2021, blz. 7). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 14 mei 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 323 van 11.8.2021, blz. 7).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee of drie van de transformatiestappen MON 87427, MON 89034, MIR162 en NK603, en tot intrekking van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1111 van de Commissie, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 415 van 13.10.2021, blz. 2). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee of drie van de transformatiestappen MON 87427, MON 89034, MIR162 en NK603, en tot intrekking van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1111 van de Commissie, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 415 van 13.10.2021, blz. 2).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 415 van 13.10.2021, blz. 8). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 415 van 13.10.2021, blz. 8).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162× NK603, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie of vier van de transformatiestappen MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 en NK603, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 415 van 13.10.2021, blz. 15). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162× NK603, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee, drie of vier van de transformatiestappen MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 en NK603, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 415 van 13.10.2021, blz. 15).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 36). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 36).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 89034 × MIR 162 × MON 87411, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee of drie van de transformatiestappen MON 87427, MON 89034, MIR162 en MON 87411, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 43). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 87427 × MON 89034 × MIR 162 × MON 87411, en genetisch gemodificeerde maissoorten die bestaan uit een combinatie van twee of drie van de transformatiestappen MON 87427, MON 89034, MIR162 en MON 87411, ingevolge Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 43).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MIR604 (SYN-IR6Ø4-5) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 49). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MIR604 (SYN-IR6Ø4-5) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 49).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 88017 (MON-88Ø17-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 56). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 88017 (MON-88Ø17-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 56).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 89034 (MON-89Ø34-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 63. |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 17 december 2020 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais MON 89034 (MON-89Ø34-3) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 445 van 29.10.2021, blz. 63.

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde katoen GHB614 × T304-40 × GHB119 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 474 van 24.11.2021, blz. 66). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde katoen GHB614 × T304-40 × GHB119 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 474 van 24.11.2021, blz. 66).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MZIR098 (SYN-ØØØ98-3), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 474 van 24.11.2021, blz. 74). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde mais MZIR098 (SYN-ØØØ98-3), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 474 van 24.11.2021, blz. 74).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja DAS-81419-2 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 45). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja DAS-81419-2 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 45).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja DAS-81419-2 × DAS–44406–6 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 52). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde soja DAS-81419-2 × DAS–44406–6 overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 52).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 en genetisch gemodificeerde maisrassen die twee of drie van de afzonderlijke transformatiestappen 1507, MIR162, MON810 en NK603 combineren, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 59). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 en genetisch gemodificeerde maisrassen die twee of drie van de afzonderlijke transformatiestappen 1507, MIR162, MON810 en NK603 combineren, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 59).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais Bt 11 (SYN-BTØ11-1) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 66). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 7 juli 2021 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais Bt 11 (SYN-BTØ11-1) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 99 van 1.3.2022, blz. 66).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 15 februari 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen GMB151 (BCS-GM151-6), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 342 van 6.9.2022, blz. 22). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 15 februari 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde sojabonen GMB151 (BCS-GM151-6), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 342 van 6.9.2022, blz. 22).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 15 februari 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd katoen GHB614 (BCS-GHØØ2-5) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 342 van 6.9.2022, blz. 29). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 15 februari 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlenging van de vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd katoen GHB614 (BCS-GHØØ2-5) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 342 van 6.9.2022, blz. 29).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 9 maart 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde katoen GHB811 (BCS-GH811-4), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 347 van 9.9.2022, blz. 48). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 9 maart 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde katoen GHB811 (BCS-GH811-4), overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 347 van 9.9.2022, blz. 48).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 9 maart 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd koolzaad 73496 (DP-Ø73496-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 347 van 9.9.2022, blz. 55). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 9 maart 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerd koolzaad 73496 (DP-Ø73496-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 347 van 9.9.2022, blz. 55).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 6 april 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja MON 87769 × MON 89788, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 434 van 15.11.2022, blz. 42). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 6 april 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja MON 87769 × MON 89788, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB C 434 van 15.11.2022, blz. 42).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 23 juni 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais DP4114 × MON 810 × MIR604 × NK603 en genetisch gemodificeerde maisrassen die twee of drie van de afzonderlijke transformatiestappen DP4114, MON 810, MIR604 en NK603 combineren, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0257). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 23 juni 2022 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais DP4114 × MON 810 × MIR604 × NK603 en genetisch gemodificeerde maisrassen die twee of drie van de afzonderlijke transformatiestappen DP4114, MON 810, MIR604 en NK603 combineren, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0257).

| — | Resolutie van het Europees Parlement van 23 juni 2022 over Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/797 van de Commissie van 19 mei 2022 tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais NK603 × T25 × DAS-40278-9 en de subcombinatie T25 × DAS-40278-9 daarvan, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0258). |
| --- | --- |

—

Resolutie van het Europees Parlement van 23 juni 2022 over Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/797 van de Commissie van 19 mei 2022 tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met de genetisch gemodificeerde mais NK603 × T25 × DAS-40278-9 en de subcombinatie T25 × DAS-40278-9 daarvan, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0258).

(5)  Uitvoeringsbesluit 2012/81/EU van de Commissie van 10 februari 2012 tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit of zijn geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja A5547-127 (ACS-GMØØ6-4) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 40 van 14.2.2012, blz. 10).

(6)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 503/2013 van de Commissie van 3 april 2013 betreffende vergunningaanvragen voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1829/2003 van het Europees Parlement en de Raad en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 641/2004 van de Commissie en (EG) nr. 1981/2006 van de Commissie (PB L 157 van 8.6.2013, blz. 1).

(7)  Zie bijvoorbeeld Bonny, S., “Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact”, Environmental Management, januari 2016; 57(1), blz. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 en Benbrook, C.M., “Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. — the first sixteen years”, Environmental Sciences Europe; 28 september 2012, vol. 24(1), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24

(8)  Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (PB L 309 van 24.11.2009, blz. 1).

(9)  https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/start/screen/active-substances

(10)  Opmerkingen van de lidstaten, die toegankelijk zijn via het OpenEFSA-portaal: https://open.efsa.europa.eu/

(11)  https://www.ohchr.org/en/calls-for-input/report-pesticides-and-human-rights

(12)  https://indicators.report/targets/3-9/

(13)  Informatie gevonden door hier te zoeken naar “glufosinaat”: https://echa.europa.eu/information-on-chemicals/pic/export-notifications?p_p_id=exportnotifications_WAR_echapicportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_exportnotifications_WAR_echapicportlet_summaryDetails=summaryTab&_exportnotifications_WAR_echapicportlet_viewTab=searchTab

(14)  https://www.isaaa.org/gmapprovaldatabase/event/default.asp?EventID=166

(15)  Mededeling van de Commissie van 23 juli 2019, getiteld “Bescherming en herstel van bossen wereldwijd: de actie van de EU opvoeren” (COM(2019)0352), blz. 1.

(16)  Zie doelstelling 15.2: https://www.un.org/sustainabledevelopment/biodiversity/

(17)  International Service for the Acquisition of Agri-biotech Applications, “Global status of Commercialized Biotech/GM crops in 2017: Biotech Crop Adoption Surges as Economic Benefits Accumulate in 22 Years”, ISAAA Brief No. 53 (2017), blz. 16 en 21, https://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/53/download/isaaa-brief-53-2017.pdf

(18)  Verdrag inzake biologische diversiteit, artikel 3: https://www.cbd.int/convention/articles/?a=cbd-03

(19)  De Commissie kan een vergunning verlenen, maar hoeft dat niet te doen, wanneer er in het comité van beroep geen steun van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten wordt gevonden, overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 (artikel 6, lid 3).

(20)  Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden (PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1).

(21)  Resolutie van het Europees Parlement van 15 januari 2020 over de Europese Green Deal (PB C 270 van 7.7.2021, blz. 2), paragraaf 102.

(22)  https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(23)  Zoals uiteengezet in de bijlage bij de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2020 getiteld “Strategie voor duurzame chemische stoffen”, COM(2020)0667, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=COM:2020:667:FIN#document2

(24)  PB C 445 van 29.10.2021, blz. 257.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/9 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/9

---

P9_TA(2022)0434

De biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED”

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot verlening van een toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” overeenkomstig Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad (D084293/01 — 2022/2929(RSP))

(2023/C 177/02)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot verlening van een toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” overeenkomstig Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad (D084293/01, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot verlening van een toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” overeenkomstig Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad (D084293/01,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruik van biociden (1), en met name artikel 44, lid 5, eerste alinea, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruik van biociden (1), en met name artikel 44, lid 5, eerste alinea,

| — | gezien het advies dat het Permanent Comité voor biociden op 26 september 2022 heeft uitgebracht, |
| --- | --- |

—

gezien het advies dat het Permanent Comité voor biociden op 26 september 2022 heeft uitgebracht,

| — | gezien Verordening (EU) 2019/1021 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2019/1021 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende persistente organische verontreinigende stoffen (2),

| — | gezien artikel 11 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (3), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 11 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (3),

| — | gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 112, leden 2 en 3, van zijn Reglement,

| — | gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid,

| A. | overwegende dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie bepaalt dat aan Nutrition & Biosciences Netherlands B.V. een toelating van de Unie met toelatingsnummer EU-0023657-0000 wordt verleend voor het op de markt aanbieden en het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” van productsoort 6, zoals beschreven in bijlage V bij Verordening (EU) nr. 528/2012, voor de conservering van gedehydreerde ruwe olie en geraffineerde producten (brandstoffen uit het midden- en het lichte destillaat); |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie bepaalt dat aan Nutrition & Biosciences Netherlands B.V. een toelating van de Unie met toelatingsnummer EU-0023657-0000 wordt verleend voor het op de markt aanbieden en het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” van productsoort 6, zoals beschreven in bijlage V bij Verordening (EU) nr. 528/2012, voor de conservering van gedehydreerde ruwe olie en geraffineerde producten (brandstoffen uit het midden- en het lichte destillaat);

| B. | overwegende dat de Commissie zich inzet voor de ambitie om alle verontreiniging tot nul terug te dringen om te komen tot een gifvrije omgeving om burgers en het milieu beter te beschermen tegen gevaarlijke chemische stoffen en innovatie bij de ontwikkeling van veilige en duurzame alternatieven te stimuleren; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Commissie zich inzet voor de ambitie om alle verontreiniging tot nul terug te dringen om te komen tot een gifvrije omgeving om burgers en het milieu beter te beschermen tegen gevaarlijke chemische stoffen en innovatie bij de ontwikkeling van veilige en duurzame alternatieven te stimuleren;

| C. | overwegende dat het Verdrag van Stockholm inzake persistente organische verontreinigende stoffen (4) (“Verdrag van Stockholm”) en het Protocol van Aarhus inzake persistente organische verontreinigende stoffen (5) tot doel hebben de menselijke gezondheid en het milieu te beschermen tegen persistente organische verontreinigende stoffen (“POP’s”); overwegende dat Verordening (EU) 2019/1021 is vastgesteld om de verplichtingen van de Unie uit hoofde van dat verdrag en dat protocol na te komen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Verdrag van Stockholm inzake persistente organische verontreinigende stoffen (4) (“Verdrag van Stockholm”) en het Protocol van Aarhus inzake persistente organische verontreinigende stoffen (5) tot doel hebben de menselijke gezondheid en het milieu te beschermen tegen persistente organische verontreinigende stoffen (“POP’s”); overwegende dat Verordening (EU) 2019/1021 is vastgesteld om de verplichtingen van de Unie uit hoofde van dat verdrag en dat protocol na te komen;

| D. | overwegende dat het advies van 5 maart 2020 (6) van het Comité voor biociden (“BPC”) van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (“ECHA”) een minderheidsstandpunt van Duitsland bevatte, waarin werd geconcludeerd dat het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” als conserveermiddel in brandstoffen in strijd is met de nationale wetgeving van die lidstaat (artikel 2, leden 1 en 2, van de tiende federale verordening inzake emissiebeperking), die verbiedt dat brandstoffen voor voor de weg bestemde motorvoertuigen additieven met chloor- of broomverbindingen bevatten en dat chloor- of broomhoudende additieven op de markt worden aangeboden, aangezien deze verbindingen bij de verbranding van brandstoffen de vorming van dioxinen veroorzaken; overwegende dat met name die biocidefamilie gehalogeneerde organische verbindingen (CMIT-MIT) bevat die bij de verbranding van brandstoffen tot de vorming van dioxinen kunnen leiden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het advies van 5 maart 2020 (6) van het Comité voor biociden (“BPC”) van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (“ECHA”) een minderheidsstandpunt van Duitsland bevatte, waarin werd geconcludeerd dat het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” als conserveermiddel in brandstoffen in strijd is met de nationale wetgeving van die lidstaat (artikel 2, leden 1 en 2, van de tiende federale verordening inzake emissiebeperking), die verbiedt dat brandstoffen voor voor de weg bestemde motorvoertuigen additieven met chloor- of broomverbindingen bevatten en dat chloor- of broomhoudende additieven op de markt worden aangeboden, aangezien deze verbindingen bij de verbranding van brandstoffen de vorming van dioxinen veroorzaken; overwegende dat met name die biocidefamilie gehalogeneerde organische verbindingen (CMIT-MIT) bevat die bij de verbranding van brandstoffen tot de vorming van dioxinen kunnen leiden;

| E. | overwegende dat dioxinen en furanen (PCDD/PCDF) behoren tot de categorie van POP’s die onder het Verdrag van Stockholm vallen, en in bijlage III bij Verordening (EU) 2019/1021 zijn opgenomen als stoffen waarvoor bepalingen inzake beperking van de vrijkoming gelden; overwegende dat menselijke blootstelling aan dioxinen en dioxineachtige stoffen in verband is gebracht met een reeks toxische effecten, waaronder carcinogeniteit, chlooracne, effecten op de voortplanting, ontwikkeling en neurologische ontwikkeling, immunotoxiciteit en effecten op schildklierhormonen, de lever en tandontwikkeling (7); |
| --- | --- |

E.

overwegende dat dioxinen en furanen (PCDD/PCDF) behoren tot de categorie van POP’s die onder het Verdrag van Stockholm vallen, en in bijlage III bij Verordening (EU) 2019/1021 zijn opgenomen als stoffen waarvoor bepalingen inzake beperking van de vrijkoming gelden; overwegende dat menselijke blootstelling aan dioxinen en dioxineachtige stoffen in verband is gebracht met een reeks toxische effecten, waaronder carcinogeniteit, chlooracne, effecten op de voortplanting, ontwikkeling en neurologische ontwikkeling, immunotoxiciteit en effecten op schildklierhormonen, de lever en tandontwikkeling (7);

| F. | overwegende dat de Unie in januari 2019 haar derde uitvoeringsplan voor de aanpak van POP’s heeft bekendgemaakt (8); overwegende dat volgens dat uitvoeringsplan “het vrijkomen van de in bijlage C vermelde onbedoeld geproduceerde bijproducten (dioxinen, furanen, PCB’s, HCB en vanaf december 2016 PCN’s) [...] permanent tot een minimum [moet] worden beperkt, teneinde waar mogelijk de vrijkoming van persistente organische verontreinigende stoffen in het milieu volledig uit te bannen”; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Unie in januari 2019 haar derde uitvoeringsplan voor de aanpak van POP’s heeft bekendgemaakt (8); overwegende dat volgens dat uitvoeringsplan “het vrijkomen van de in bijlage C vermelde onbedoeld geproduceerde bijproducten (dioxinen, furanen, PCB’s, HCB en vanaf december 2016 PCN’s) [...] permanent tot een minimum [moet] worden beperkt, teneinde waar mogelijk de vrijkoming van persistente organische verontreinigende stoffen in het milieu volledig uit te bannen”;

| G. | overwegende dat de Commissie heeft besloten de bezorgdheid over de vorming van dioxinen weg te nemen door het ECHA krachtens artikel 75, lid 1, tweede alinea, punt g), van Verordening (EU) nr. 528/2012 om een advies te verzoeken om de hoeveelheid dioxinevorming en de totale bijdrage aan de uitstoot van dioxinen als gevolg van het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” in brandstoffen voor het wegvervoer en de scheepvaart te schatten, en om het niveau van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu door de blootstelling aan dioxinen via het milieu als gevolg van het gebruik van die biocidefamilie te verduidelijken, om zo te bepalen of de risico’s al dan niet als aanvaardbaar kunnen worden beschouwd, |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Commissie heeft besloten de bezorgdheid over de vorming van dioxinen weg te nemen door het ECHA krachtens artikel 75, lid 1, tweede alinea, punt g), van Verordening (EU) nr. 528/2012 om een advies te verzoeken om de hoeveelheid dioxinevorming en de totale bijdrage aan de uitstoot van dioxinen als gevolg van het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” in brandstoffen voor het wegvervoer en de scheepvaart te schatten, en om het niveau van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu door de blootstelling aan dioxinen via het milieu als gevolg van het gebruik van die biocidefamilie te verduidelijken, om zo te bepalen of de risico’s al dan niet als aanvaardbaar kunnen worden beschouwd,

| H. | overwegende dat de Commissie in haar mandaat waarin zij het ECHA om advies vraagt, onderstreept dat moet worden verduidelijkt of toelating van die biocidefamilie in overeenstemming is met de doelstellingen van Verordening (EU) 2019/1021; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Commissie in haar mandaat waarin zij het ECHA om advies vraagt, onderstreept dat moet worden verduidelijkt of toelating van die biocidefamilie in overeenstemming is met de doelstellingen van Verordening (EU) 2019/1021;

| I. | overwegende dat het ECHA in zijn advies van 5 juli 2021 (9) over het verzoek uit hoofde van artikel 75, lid 1, tweede alinea, punt g), heeft geconcludeerd dat het op basis van het huidige kennisniveau over het gebruik van C(M)IT/MIT als conserveermiddel in olie en brandstoffen niet mogelijk is conclusies te trekken over de omvang van de potentiële bijdrage van het gebruik van C(M)IT/MIT in brandstoffen met betrekking tot de uitstoot van en blootstelling aan dioxine, noch over de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu in verband met het gebruik van chlooradditieven zoals C(M)IT/MIT in brandstoffen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het ECHA in zijn advies van 5 juli 2021 (9) over het verzoek uit hoofde van artikel 75, lid 1, tweede alinea, punt g), heeft geconcludeerd dat het op basis van het huidige kennisniveau over het gebruik van C(M)IT/MIT als conserveermiddel in olie en brandstoffen niet mogelijk is conclusies te trekken over de omvang van de potentiële bijdrage van het gebruik van C(M)IT/MIT in brandstoffen met betrekking tot de uitstoot van en blootstelling aan dioxine, noch over de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu in verband met het gebruik van chlooradditieven zoals C(M)IT/MIT in brandstoffen;

| J. | overwegende dat de Commissie, ondanks de conclusie van ECHA, van mening is dat weigering van de toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” niet zou leiden tot een significante daling van de dioxine-emissies in vergelijking met de verlening ervan en dat deze toelating derhalve in overeenstemming zou zijn met de verplichtingen van de Unie uit hoofde van het Verdrag van Stockholm en Verordening (EU) 2019/1021; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Commissie, ondanks de conclusie van ECHA, van mening is dat weigering van de toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” niet zou leiden tot een significante daling van de dioxine-emissies in vergelijking met de verlening ervan en dat deze toelating derhalve in overeenstemming zou zijn met de verplichtingen van de Unie uit hoofde van het Verdrag van Stockholm en Verordening (EU) 2019/1021;

| K. | overwegende dat de Commissie redeneert dat als gevolg van de ambities van de Europese Green Deal (10) en Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (11) om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, de totale hoeveelheid brandstof die potentieel met de biocidefamilie kan worden behandeld en in motoren of verwarmingssystemen kan worden verbrand, de komende decennia naar verwachting aanzienlijk zal afnemen, waardoor de vorming van dioxinen in verband met het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” dienovereenkomstig zou afnemen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de Commissie redeneert dat als gevolg van de ambities van de Europese Green Deal (10) en Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (11) om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, de totale hoeveelheid brandstof die potentieel met de biocidefamilie kan worden behandeld en in motoren of verwarmingssystemen kan worden verbrand, de komende decennia naar verwachting aanzienlijk zal afnemen, waardoor de vorming van dioxinen in verband met het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” dienovereenkomstig zou afnemen;

| L. | overwegende dat het ECHA in zijn advies van 5 juli 2021 stelt dat uit de literatuur niet blijkt dat motorvoertuigen die worden aangedreven door chloorhoudende brandstoffen bronnen van dioxine- en furaanemissies zijn en dat, in tegenstelling tot de in overweging K genoemde redenering van de Commissie, de relatieve bijdrage van niet-industriële diffuse bronnen (aan dioxine- en furaanemissies), met inbegrip van het vervoer, waarschijnlijk zal toenemen, hoewel deze nog steeds gering is in vergelijking met de huidige dominante bronnen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het ECHA in zijn advies van 5 juli 2021 stelt dat uit de literatuur niet blijkt dat motorvoertuigen die worden aangedreven door chloorhoudende brandstoffen bronnen van dioxine- en furaanemissies zijn en dat, in tegenstelling tot de in overweging K genoemde redenering van de Commissie, de relatieve bijdrage van niet-industriële diffuse bronnen (aan dioxine- en furaanemissies), met inbegrip van het vervoer, waarschijnlijk zal toenemen, hoewel deze nog steeds gering is in vergelijking met de huidige dominante bronnen;

| M. | overwegende dat het ECHA in zijn advies van 5 juli 2021 ook stelt dat hoewel de emissies van het verkeer gering zijn in vergelijking met de huidige dominante bronnen, moet worden opgemerkt dat hun relatieve belang in termen van relatieve blootstelling van de mens groter zou kunnen zijn, vanwege hun ruimtelijke verspreiding in dichtbevolkte stedelijke gebieden, dicht bij de menselijke bevolking en de leefomgeving en met minder verdunning van de emissies; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het ECHA in zijn advies van 5 juli 2021 ook stelt dat hoewel de emissies van het verkeer gering zijn in vergelijking met de huidige dominante bronnen, moet worden opgemerkt dat hun relatieve belang in termen van relatieve blootstelling van de mens groter zou kunnen zijn, vanwege hun ruimtelijke verspreiding in dichtbevolkte stedelijke gebieden, dicht bij de menselijke bevolking en de leefomgeving en met minder verdunning van de emissies;

| N. | overwegende dat de wetenschappelijke onzekerheid over de hoogte van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu als gevolg van de blootstelling aan dioxinen via het milieu door het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” het niet mogelijk maakt tot een conclusie te komen over de vraag of toelating van die biocidefamilie in overeenstemming zou zijn met het Verdrag van Stockholm en Verordening (EU) 2019/1021; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de wetenschappelijke onzekerheid over de hoogte van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu als gevolg van de blootstelling aan dioxinen via het milieu door het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” het niet mogelijk maakt tot een conclusie te komen over de vraag of toelating van die biocidefamilie in overeenstemming zou zijn met het Verdrag van Stockholm en Verordening (EU) 2019/1021;

| O. | overwegende dat Denemarken en België overeenkomstig artikel 44, lid 5, tweede alinea, van Verordening (EU) nr. 528/2012 bij de Commissie een verzoek hebben ingediend om de toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” op hun respectieve grondgebied niet van toepassing te laten zijn, op basis van de in artikel 37, lid 1, punten a) en c), van die verordening genoemde redenen, aangezien de aanwezigheid van gehalogeneerde organische verbindingen, zoals C(M)IT/MIT, in brandstof kan leiden tot de vorming van dioxinen tijdens de verbranding van brandstof; overwegende dat Duitsland, overeenkomstig dezelfde bepaling, de Commissie heeft verzocht de voorwaarden van die toelating op zijn grondgebied op basis van dezelfde gronden zodanig aan te passen dat het gebruik ervan voor de conservering van brandstoffen voor niet-spoorgebonden voor de weg bestemde motorvoertuigen niet is toegestaan, behalve voor onderzoek, ontwikkeling of analyse; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat Denemarken en België overeenkomstig artikel 44, lid 5, tweede alinea, van Verordening (EU) nr. 528/2012 bij de Commissie een verzoek hebben ingediend om de toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” op hun respectieve grondgebied niet van toepassing te laten zijn, op basis van de in artikel 37, lid 1, punten a) en c), van die verordening genoemde redenen, aangezien de aanwezigheid van gehalogeneerde organische verbindingen, zoals C(M)IT/MIT, in brandstof kan leiden tot de vorming van dioxinen tijdens de verbranding van brandstof; overwegende dat Duitsland, overeenkomstig dezelfde bepaling, de Commissie heeft verzocht de voorwaarden van die toelating op zijn grondgebied op basis van dezelfde gronden zodanig aan te passen dat het gebruik ervan voor de conservering van brandstoffen voor niet-spoorgebonden voor de weg bestemde motorvoertuigen niet is toegestaan, behalve voor onderzoek, ontwikkeling of analyse;

| P. | overwegende dat de Commissie de verzoeken van Denemarken, België en Duitsland gerechtvaardigd acht om redenen van milieubescherming en bescherming van de gezondheid en het leven van mensen overeenkomstig artikel 37, lid 1, punten a) en c), van Verordening (EU) nr. 528/2012, aangezien de aanwezigheid van gehalogeneerde organische verbindingen, zoals C(M)IT/MIT, in brandstof kan leiden tot de vorming van dioxinen tijdens de verbranding ervan; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de Commissie de verzoeken van Denemarken, België en Duitsland gerechtvaardigd acht om redenen van milieubescherming en bescherming van de gezondheid en het leven van mensen overeenkomstig artikel 37, lid 1, punten a) en c), van Verordening (EU) nr. 528/2012, aangezien de aanwezigheid van gehalogeneerde organische verbindingen, zoals C(M)IT/MIT, in brandstof kan leiden tot de vorming van dioxinen tijdens de verbranding ervan;

| Q. | overwegende dat er een kennelijke tegenstrijdigheid bestaat tussen het besluit van de Commissie om een toelating te verlenen voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED”, aangezien zij van mening is dat die toelating verenigbaar is met de doelstellingen van het Verdrag van Stockholm en Verordening (EU) 2019/1021, zoals neergelegd in overweging 9 van het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie, en het niet toepassen of aanpassen van die toelating in bepaalde lidstaten vanwege de mogelijke negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu als gevolg van de dioxinevorming, zoals bedoeld in de overwegingen 10 tot en met 14 van het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat er een kennelijke tegenstrijdigheid bestaat tussen het besluit van de Commissie om een toelating te verlenen voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED”, aangezien zij van mening is dat die toelating verenigbaar is met de doelstellingen van het Verdrag van Stockholm en Verordening (EU) 2019/1021, zoals neergelegd in overweging 9 van het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie, en het niet toepassen of aanpassen van die toelating in bepaalde lidstaten vanwege de mogelijke negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu als gevolg van de dioxinevorming, zoals bedoeld in de overwegingen 10 tot en met 14 van het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie;

| R. | overwegende dat de verzoeken van Denemarken, België en Duitsland, overeenkomstig artikel 44, lid 5, tweede alinea, van Verordening (EU) nr. 528/2012, om de toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” niet van toepassing te laten zijn of om de voorwaarden van die toelating op hun respectieve grondgebied aan te passen, ook zijn ingediend op grond van het feit dat er alternatieven voor de conservering van brandstoffen zonder gehalogeneerde verbindingen beschikbaar zijn (12); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de verzoeken van Denemarken, België en Duitsland, overeenkomstig artikel 44, lid 5, tweede alinea, van Verordening (EU) nr. 528/2012, om de toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” niet van toepassing te laten zijn of om de voorwaarden van die toelating op hun respectieve grondgebied aan te passen, ook zijn ingediend op grond van het feit dat er alternatieven voor de conservering van brandstoffen zonder gehalogeneerde verbindingen beschikbaar zijn (12);

| S. | overwegende dat artikel 5, punt c), van het Verdrag van Stockholm bepaalt dat, ter beperking van de totale vrijkoming uit antropogene bronnen van elk van de in bijlage C van dat verdrag vermelde chemische stoffen, met als doel deze permanent tot een minimum te beperken, en deze, waar mogelijk, volledig uit te bannen, elke partij, indien zij dit passend acht, ten minste het gebruik van vervangende of gewijzigde materialen, producten en processen verplicht stelt om de vorming en de vrijkoming van de in die bijlage vermelde chemische stoffen te voorkomen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat artikel 5, punt c), van het Verdrag van Stockholm bepaalt dat, ter beperking van de totale vrijkoming uit antropogene bronnen van elk van de in bijlage C van dat verdrag vermelde chemische stoffen, met als doel deze permanent tot een minimum te beperken, en deze, waar mogelijk, volledig uit te bannen, elke partij, indien zij dit passend acht, ten minste het gebruik van vervangende of gewijzigde materialen, producten en processen verplicht stelt om de vorming en de vrijkoming van de in die bijlage vermelde chemische stoffen te voorkomen;

| T. | overwegende dat artikel 6, lid 2, van Verordening (EU) 2019/1021 de lidstaten verplicht te voorzien in maatregelen “voor het identificeren, karakteriseren en minimaliseren, met het oog op het zo spoedig mogelijk elimineren waar mogelijk, van de totale vrijkoming van de in bijlage III opgenomen stoffen” bij die verordening en, wanneer zulks dienstig wordt geacht, om “het gebruik [van vervangende of gewijzigde stoffen, mengsels, voorwerpen en processen] verplicht te stellen, teneinde de vorming en de vrijkoming van in bijlage III opgenomen stoffen te voorkomen”; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat artikel 6, lid 2, van Verordening (EU) 2019/1021 de lidstaten verplicht te voorzien in maatregelen “voor het identificeren, karakteriseren en minimaliseren, met het oog op het zo spoedig mogelijk elimineren waar mogelijk, van de totale vrijkoming van de in bijlage III opgenomen stoffen” bij die verordening en, wanneer zulks dienstig wordt geacht, om “het gebruik [van vervangende of gewijzigde stoffen, mengsels, voorwerpen en processen] verplicht te stellen, teneinde de vorming en de vrijkoming van in bijlage III opgenomen stoffen te voorkomen”;

| U. | overwegende dat volgens het advies van het BPC van 5 maart 2020 een van de coformulanten van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” mogelijk hormoonontregelende eigenschappen heeft; overwegende dat het echter niet mogelijk was tot een conclusie te komen over de vraag of die coformulant voldoet aan de wetenschappelijke criteria voor het identificeren van hormoonontregelende eigenschappen zoals vastgesteld in Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/2100 van de Commissie (13); overwegende dat voor de coformulant waarvan is vastgesteld dat hij hormoonontregelende eigenschappen kan hebben, door de bevoegde beoordelingsinstantie (Frankrijk) een proces in het kader van Reach in gang zal worden gezet overeenkomstig punt 31, b), van nota CA-March18-Doc.7.3.b-final “The implementation of scientific criteria for the determination of endocrine-disrupting properties in the context of biocidal product authorisation” (de toepassing van wetenschappelijke criteria voor de bepaling van hormoonontregelende eigenschappen in de context van de toelating van biociden); |
| --- | --- |

U.

overwegende dat volgens het advies van het BPC van 5 maart 2020 een van de coformulanten van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” mogelijk hormoonontregelende eigenschappen heeft; overwegende dat het echter niet mogelijk was tot een conclusie te komen over de vraag of die coformulant voldoet aan de wetenschappelijke criteria voor het identificeren van hormoonontregelende eigenschappen zoals vastgesteld in Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/2100 van de Commissie (13); overwegende dat voor de coformulant waarvan is vastgesteld dat hij hormoonontregelende eigenschappen kan hebben, door de bevoegde beoordelingsinstantie (Frankrijk) een proces in het kader van Reach in gang zal worden gezet overeenkomstig punt 31, b), van nota CA-March18-Doc.7.3.b-final “The implementation of scientific criteria for the determination of endocrine-disrupting properties in the context of biocidal product authorisation” (de toepassing van wetenschappelijke criteria voor de bepaling van hormoonontregelende eigenschappen in de context van de toelating van biociden);

| 1. | is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie de in Verordening (EU) nr. 528/2012 bedoelde uitvoeringsbevoegdheden overschrijdt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie niet verenigbaar is met het recht van de Unie, in die zin dat het niet verenigbaar is met het doel en de inhoud van Verordening (EU) 2019/1021 en de vereisten van het Verdrag van Stockholm; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is van oordeel dat het ontwerp van uitvoeringsverordening van de Commissie tot verlening van een toelating van de Unie voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” niet evenredig is in het licht van:






  a) | de wetenschappelijke onzekerheid over het niveau van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu door de blootstelling aan dioxinen via het milieu als gevolg van het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED”, |
| --- | --- | --- |

3.

a)

de wetenschappelijke onzekerheid over het niveau van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu door de blootstelling aan dioxinen via het milieu als gevolg van het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED”,

| b) | de beschikbaarheid van alternatieven voor de conservering van brandstoffen zonder gehalogeneerde verbindingen, en |
| --- | --- |

b)

de beschikbaarheid van alternatieven voor de conservering van brandstoffen zonder gehalogeneerde verbindingen, en

| c) | de onaanvaardbare risico’s van blootstelling aan dioxinen voor de menselijke gezondheid en het milieu, en de ontoereikende gegevens om tot een conclusie te komen over de vraag of deze toelating in overeenstemming zou zijn met de doelstellingen en bepalingen van het Verdrag van Stockholm en van Verordening (EU) 2019/1021; |
| --- | --- |

c)

de onaanvaardbare risico’s van blootstelling aan dioxinen voor de menselijke gezondheid en het milieu, en de ontoereikende gegevens om tot een conclusie te komen over de vraag of deze toelating in overeenstemming zou zijn met de doelstellingen en bepalingen van het Verdrag van Stockholm en van Verordening (EU) 2019/1021;

| 4. | is van mening dat de Commissie derhalve geen toelating had mogen verlenen voor de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” of ten minste van de aanvrager had moeten verlangen dat hij meer gegevens zou verstrekken over de hoeveelheid dioxinevorming en de totale bijdrage aan de dioxine-uitstoot als gevolg van het gebruik van deze biocidefamilie in brandstoffen voor het wegvervoer en de scheepvaart, en het niveau van de risico’s voor de menselijke gezondheid en het milieu als gevolg van de blootstelling aan dioxinen via het milieu door het gebruik van die biocidefamilie zou verduidelijken, zodat de Commissie kan bepalen of de risico’s al dan niet aanvaardbaar kunnen worden geacht in het licht van de doelstellingen van het Verdrag van Stockholm; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsverordening in te trekken en een nieuw ontwerp aan het comité voor te leggen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

6.

---

(1)  PB L 167 van 27.6.2012, blz. 1.

(2)  PB L 169 van 25.6.2019, blz. 45.

(3)  PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13.

(4)  PB L 209 van 31.7.2006, blz. 3.

(5)  PB L 81 van 19.3.2004, blz. 37.

(6)  BPC-advies van 5 maart 2020 inzake de toelating van de Unie voor de biocidefamilie: CMIT/MIT SOLVENT BASED, productsoort: 6, ECHA/BPC/246/2020.

(7)  Wereldgezondheidsorganisatie (2019): Preventing disease through healthy environments: Exposure to dioxins and dioxin-like substances: a major public health concern, https://www.who.int/publications/i/item/WHO-CED-PHE-EPE-19.4.4

(8)  Verslag van de Commissie van 4 januari 2019 over de evaluatie en bijwerking van het tweede Uitvoeringsplan van de Europese Unie overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Verordening (EG) nr. 850/2004 betreffende persistente organische verontreinigende stoffen, COM(2018)0848, https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2018/EN/COM-2018-848-F1-NL-MAIN-PART-1.PDF

(9)  BPC-advies van 5 juli 2021 over een verzoek overeenkomstig artikel 75, lid 1, punt g), van Verordening (EU) nr. 528/2012 inzake de evaluatie van dioxine-emissies ten gevolge van het gebruik van de biocidefamilie “CMIT/MIT SOLVENT BASED” in brandstoffen voor het wegvervoer en de scheepvaart (ECHA/BPC/283/2021).

(10)  Mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal, COM(2019)0640.

(11)  Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (PB L 243 van 9.7.2021, blz. 1).

(12)  Bijvoorbeeld: glutaaraldehyde en dimorfolinomethaan zijn goedgekeurd voor productsoort 6; reactieproducten van paraformaldehyde en 2-hydroxypropylamine (verhouding 3:2) (MBO), 1,2-benzisothiazol-3(2H)-one (BIT), (ethyleendioxy)dimethanol, 2-octyl-2H-isothiazol-3-one (OIT), 2-methyl-2H-isothiazol-3-one (MIT), zinkpyrithion, 2,2’,2”-(hexahydro- 1,3,5-triazine- 1,3,5-triyl)triethanol en natriumzout van pyridine-2-thiol 1-oxide zijn in het evaluatieprogramma opgenomen.

(13)  Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/2100 van de Commissie van 4 september 2017 tot vaststelling van wetenschappelijke criteria voor het identificeren van hormoonontregelende eigenschappen overeenkomstig Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 301 van 17.11.2017, blz. 1).

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/13 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/13

---

P9_TA(2022)0435

Naar gelijke rechten voor personen met een handicap

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 naar gelijke rechten voor personen met een handicap (2022/2026(INI))

(2023/C 177/03)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 2, 9, 10, 19, 48, artikel 67, lid 4, en de artikelen 153, 165, 168, 174 en artikel 216, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de artikelen 2, 9, 10, 19, 48, artikel 67, lid 4, en de artikelen 153, 165, 168, 174 en artikel 216, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), en met name de artikelen 3, 6, 14, 15, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 34, 35, 40, 41 en 47, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”), en met name de artikelen 3, 6, 14, 15, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 34, 35, 40, 41 en 47,

| — | gezien de Europese pijler voor sociale rechten, en met name beginsel 1 inzake onderwijs, opleiding en een leven lang leren, beginsel 2 inzake gendergelijkheid, beginsel 3 inzake gelijke kansen, beginsel 4 inzake actieve ondersteuning bij het vinden van werk, beginsel 5 inzake veilige en flexibele werkgelegenheid, beginsel 6 inzake lonen, beginsel 10 inzake een gezonde, veilige en goed aangepaste werkomgeving en gegevensbescherming, beginsel 11 inzake kinderopvang en hulp aan kinderen, beginsel 14 inzake minimuminkomen, en beginsel 17 inzake de inclusie van personen met een handicap, |
| --- | --- |

—

gezien de Europese pijler voor sociale rechten, en met name beginsel 1 inzake onderwijs, opleiding en een leven lang leren, beginsel 2 inzake gendergelijkheid, beginsel 3 inzake gelijke kansen, beginsel 4 inzake actieve ondersteuning bij het vinden van werk, beginsel 5 inzake veilige en flexibele werkgelegenheid, beginsel 6 inzake lonen, beginsel 10 inzake een gezonde, veilige en goed aangepaste werkomgeving en gegevensbescherming, beginsel 11 inzake kinderopvang en hulp aan kinderen, beginsel 14 inzake minimuminkomen, en beginsel 17 inzake de inclusie van personen met een handicap,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD), dat op 21 januari 2011 in werking is getreden, volgens Besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (1), |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD), dat op 21 januari 2011 in werking is getreden, volgens Besluit 2010/48/EG van de Raad van 26 november 2009 betreffende de sluiting door de Europese Gemeenschap van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (1),

| — | gezien de algemene opmerkingen over het CRPD als gezaghebbende leidraad voor de tenuitvoerlegging ervan, met name algemene opmerkingen nr. 2 van 22 mei 2014 over toegankelijkheid, nr. 3 van 25 november 2016 over vrouwen en meisjes met een handicap, nr. 4 van 25 november 2016 over het recht op inclusief onderwijs, nr. 5 van 27 oktober 2017 over zelfstandig wonen en deel uitmaken van de samenleving, nr. 6 van 26 april 2018 over gelijkheid en non-discriminatie, en nr. 7 van 9 november 2018 over de participatie van personen met een handicap, waaronder kinderen met een handicap, via hun vertegenwoordigende organisaties, bij de uitvoering van het CRPD en het toezicht hierop, |
| --- | --- |

—

gezien de algemene opmerkingen over het CRPD als gezaghebbende leidraad voor de tenuitvoerlegging ervan, met name algemene opmerkingen nr. 2 van 22 mei 2014 over toegankelijkheid, nr. 3 van 25 november 2016 over vrouwen en meisjes met een handicap, nr. 4 van 25 november 2016 over het recht op inclusief onderwijs, nr. 5 van 27 oktober 2017 over zelfstandig wonen en deel uitmaken van de samenleving, nr. 6 van 26 april 2018 over gelijkheid en non-discriminatie, en nr. 7 van 9 november 2018 over de participatie van personen met een handicap, waaronder kinderen met een handicap, via hun vertegenwoordigende organisaties, bij de uitvoering van het CRPD en het toezicht hierop,

| — | gezien de Gedragscode tussen de Raad, de lidstaten en de Commissie tot vaststelling van interne regelingen voor de uitvoering door en de vertegenwoordiging van de Europese Unie met betrekking tot het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (2), |
| --- | --- |

—

gezien de Gedragscode tussen de Raad, de lidstaten en de Commissie tot vaststelling van interne regelingen voor de uitvoering door en de vertegenwoordiging van de Europese Unie met betrekking tot het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (2),

| — | gezien de slotopmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap (CRPD-Comité) van 2 oktober 2015 over het initiële verslag van de EU, en over de lijst met kwesties die op 20 april 2022 werd ingediend door het CRPD-Comité, voorafgaand aan de indiening van het tweede en derde periodieke verslag van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de slotopmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap (CRPD-Comité) van 2 oktober 2015 over het initiële verslag van de EU, en over de lijst met kwesties die op 20 april 2022 werd ingediend door het CRPD-Comité, voorafgaand aan de indiening van het tweede en derde periodieke verslag van de Europese Unie,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens,

| — | gezien het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (het Europees Verdrag voor de rechten van de mens), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (het Europees Verdrag voor de rechten van de mens),

| — | gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW),

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind,

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en de bijbehorende duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen, met name de expliciete verwijzingen naar handicaps in doelstelling nr. 1 en nr. 2 over het uitbannen van armoede en honger, doelstelling nr. 3 over gezondheid, doelstelling nr. 4 over onderwijs, doelstelling nr. 8 over groei en werkgelegenheid, doelstelling nr. 10 over het terugdringen van ongelijkheid, doelstelling nr. 11 over de toegankelijkheid van menselijke vestigingen, en doelstelling nr. 17 over gegevensverzameling, |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en de bijbehorende duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen, met name de expliciete verwijzingen naar handicaps in doelstelling nr. 1 en nr. 2 over het uitbannen van armoede en honger, doelstelling nr. 3 over gezondheid, doelstelling nr. 4 over onderwijs, doelstelling nr. 8 over groei en werkgelegenheid, doelstelling nr. 10 over het terugdringen van ongelijkheid, doelstelling nr. 11 over de toegankelijkheid van menselijke vestigingen, en doelstelling nr. 17 over gegevensverzameling,

| — | gezien de verslagen van UN Women over vrouwen en meisjes met een handicap, met name het verslag van 1 juli 2021 getiteld “COVID-19, gender and disability checklist: preventing and addressing gender-based violence against women, girls, and gender non-conforming persons with disabilities during the COVID-19 pandemic” (3), |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van UN Women over vrouwen en meisjes met een handicap, met name het verslag van 1 juli 2021 getiteld “COVID-19, gender and disability checklist: preventing and addressing gender-based violence against women, girls, and gender non-conforming persons with disabilities during the COVID-19 pandemic” (3),

| — | gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul),

| — | gezien het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie ervoor zorgt dat personen met een handicap toegang hebben tot haar websites, |
| --- | --- |

—

gezien het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie ervoor zorgt dat personen met een handicap toegang hebben tot haar websites,

| — | gezien de maatregel van de Raad tot vaststelling van het in artikel 33, lid 2, van het Gehandicaptenverdrag vereiste herziene kader op EU-niveau, |
| --- | --- |

—

gezien de maatregel van de Raad tot vaststelling van het in artikel 33, lid 2, van het Gehandicaptenverdrag vereiste herziene kader op EU-niveau,

| — | gezien het verslag van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 maart 2019, getiteld “Real rights of persons with disabilities to vote in European Parliament elections” (4), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 maart 2019, getiteld “Real rights of persons with disabilities to vote in European Parliament elections” (4),

| — | gezien het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie toezicht houdt op EU-middelen die worden gebruikt voor de bevordering van het recht op zelfstandig wonen van personen met een handicap en van ouderen, |
| --- | --- |

—

gezien het strategisch onderzoek van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie toezicht houdt op EU-middelen die worden gebruikt voor de bevordering van het recht op zelfstandig wonen van personen met een handicap en van ouderen,

| — | gezien het verslag over de grondrechten 2021 en het verslag over 2022 van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag over de grondrechten 2021 en het verslag over 2022 van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 december 2019 getiteld “Vormgeving van de EU-agenda voor de rechten van gehandicapten 2020-2030” (5), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 december 2019 getiteld “Vormgeving van de EU-agenda voor de rechten van gehandicapten 2020-2030” (5),

| — | gezien de index voor gendergelijkheid 2021 van het Europees Instituut voor gendergelijkheid, |
| --- | --- |

—

gezien de index voor gendergelijkheid 2021 van het Europees Instituut voor gendergelijkheid,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (6),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1295/2013 (7), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1295/2013 (7),

| — | gezien Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad (8), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad (8),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties (9), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties (9),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2018/1808 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) in het licht van een veranderende marktsituatie (10), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2018/1808 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele mediadiensten) in het licht van een veranderende marktsituatie (10),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (11), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2018/1972 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (11),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (12), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (12),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers (13), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2019/1158 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers (13),

| — | gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (14), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (14),

| — | gezien Aanbeveling (EU) 2019/786 van de Commissie van 8 mei 2019 betreffende de renovatie van gebouwen (15), |
| --- | --- |

—

gezien Aanbeveling (EU) 2019/786 van de Commissie van 8 mei 2019 betreffende de renovatie van gebouwen (15),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 2 december 2020 getiteld “Digitalisation of justice in the European Union — A toolbox of opportunities” SWD(2020)0540, |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 2 december 2020 getiteld “Digitalisation of justice in the European Union — A toolbox of opportunities” SWD(2020)0540,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 7 oktober 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma” (COM(2020)0620), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 7 oktober 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma” (COM(2020)0620),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2020 getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” (COM(2020)0698),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” (COM(2021)0101), en met name de zes vlaggenschipinitiatieven, |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2021, getiteld “Een Unie van gelijkheid: strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” (COM(2021)0101), en met name de zes vlaggenschipinitiatieven,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 19 mei 2022 over het EU-scorebord voor justitie 2022 (COM(2022)0234), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 19 mei 2022 over het EU-scorebord voor justitie 2022 (COM(2022)0234),

| — | gezien het herziene Europees Sociaal Handvest, en met name artikel 15 over het recht van personen met een handicap op onafhankelijkheid, sociale integratie en participatie in het leven van de gemeenschap, |
| --- | --- |

—

gezien het herziene Europees Sociaal Handvest, en met name artikel 15 over het recht van personen met een handicap op onafhankelijkheid, sociale integratie en participatie in het leven van de gemeenschap,

| — | gezien het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid (COM(2008)0426) en het standpunt van het Parlement van 2 april 2009 daarover (16), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid (COM(2008)0426) en het standpunt van het Parlement van 2 april 2009 daarover (16),

| — | gezien de aanbeveling van de Raad van 4 juni 1998 over een parkeerkaart voor personen met een handicap (17), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Raad van 4 juni 1998 over een parkeerkaart voor personen met een handicap (17),

| — | gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (18), |
| --- | --- |

—

gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (18),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 5 december 2019 betreffende inclusieve arbeidsmarkten: De werkgelegenheid voor personen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt verbeteren (19), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 5 december 2019 betreffende inclusieve arbeidsmarkten: De werkgelegenheid voor personen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt verbeteren (19),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 9 december 2021, getiteld “Building an economy that works for people: an action plan for the social economy” (SWD(2021)0373), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 9 december 2021, getiteld “Building an economy that works for people: an action plan for the social economy” (SWD(2021)0373),

| — | gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over de tenuitvoerlegging van inclusiemaatregelen in het kader van Erasmus+ 2014-2020 (20), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over de tenuitvoerlegging van inclusiemaatregelen in het kader van Erasmus+ 2014-2020 (20),

| — | gezien zijn standpunt van 3 mei 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, tot intrekking van Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad en de aan dit besluit gehechte Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (21), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt van 3 mei 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, tot intrekking van Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad en de aan dit besluit gehechte Akte betreffende de verkiezing van de leden van het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (21),

| — | gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (22), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 7 april 2022 over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn (22),

| — | gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de sociale en economische gevolgen voor de EU van de Russische oorlog in Oekraïne — versterking van het vermogen van de EU om op te treden (23), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de sociale en economische gevolgen voor de EU van de Russische oorlog in Oekraïne — versterking van het vermogen van de EU om op te treden (23),

| — | gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over de situatie op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in de EU, in verband met de gezondheid van vrouwen (24), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 juni 2021 over de situatie op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in de EU, in verband met de gezondheid van vrouwen (24),

| — | gezien zijn resolutie van 14 december 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake het bestrijden van gendergerelateerd geweld: cybergeweld (25), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 december 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake het bestrijden van gendergerelateerd geweld: cybergeweld (25),

| — | gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU (26), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU (26),

| — | gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (27), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (27),

| — | gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese kindergarantie (28), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 29 april 2021 over de Europese kindergarantie (28),

| — | gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep in het licht van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (29), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 10 maart 2021 over de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep in het licht van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (29),

| — | gezien zijn resolutie van 8 juli 2020 over de rechten van personen met een verstandelijke handicap en hun familie tijdens de COVID-19-crisis (30), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 juli 2020 over de rechten van personen met een verstandelijke handicap en hun familie tijdens de COVID-19-crisis (30),

| — | gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (31), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 april 2020 over gecoördineerde EU-maatregelen om de COVID-19-pandemie en de gevolgen ervan te bestrijden (31),

| — | gezien zijn resolutie van 18 juni 2020 over de Europese strategie inzake handicaps post-2020 (32), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 18 juni 2020 over de Europese strategie inzake handicaps post-2020 (32),

| — | gezien zijn resolutie van 5 oktober 2017 over penitentiaire systemen en de omstandigheden in de gevangenis (33), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 5 oktober 2017 over penitentiaire systemen en de omstandigheden in de gevangenis (33),

| — | gezien zijn resolutie van 29 november 2018 over de situatie van vrouwen met een handicap (34), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 29 november 2018 over de situatie van vrouwen met een handicap (34),

| — | gezien de studie getiteld “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union”, die op 3 november 2016 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (35), |
| --- | --- |

—

gezien de studie getiteld “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union”, die op 3 november 2016 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (35),

| — | gezien de studie getiteld “Inclusive education for learners with disabilities”, die op 15 september 2017 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (36), |
| --- | --- |

—

gezien de studie getiteld “Inclusive education for learners with disabilities”, die op 15 september 2017 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (36),

| — | gezien de studie getiteld “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities”, die op 9 oktober 2015 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (37), en de geactualiseerde versies ervan uit 2016, 2017 en 2018, |
| --- | --- |

—

gezien de studie getiteld “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities”, die op 9 oktober 2015 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (37), en de geactualiseerde versies ervan uit 2016, 2017 en 2018,

| — | gezien de diepteanalyse getiteld “The European Accessibility Act”, die op 15 augustus 2016 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (38), |
| --- | --- |

—

gezien de diepteanalyse getiteld “The European Accessibility Act”, die op 15 augustus 2016 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (38),

| — | gezien de studie getiteld “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility”, die op 8 mei 2018 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (39), |
| --- | --- |

—

gezien de studie getiteld “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility”, die op 8 mei 2018 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (39),

| — | gezien de studie getiteld “The Post-2020 European disability strategy”, die op 15 juli 2020 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (40), |
| --- | --- |

—

gezien de studie getiteld “The Post-2020 European disability strategy”, die op 15 juli 2020 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (40),

| — | gezien de studie getiteld “The implementation of the 2015 Concluding Observations of the CRPD Committee by the EU”, die op 2 december 2021 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (41), |
| --- | --- |

—

gezien de studie getiteld “The implementation of the 2015 Concluding Observations of the CRPD Committee by the EU”, die op 2 december 2021 werd gepubliceerd door zijn directoraat-generaal Intern Beleid (41),

| — | gezien het werkbezoek van de ad-hocdelegatie van het Europees Parlement aan de 15e Conferentie van Verdragspartijen bij het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD) van 14-16 juni 2022 in New York, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie verzoekschriften, |
| --- | --- |

—

gezien het werkbezoek van de ad-hocdelegatie van het Europees Parlement aan de 15e Conferentie van Verdragspartijen bij het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD) van 14-16 juni 2022 in New York, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie verzoekschriften,

| — | gezien het Speciaal verslag 10/2021 van 26 mei 2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Gendermainstreaming in de EU-begroting: tijd om de daad bij het woord te voegen” (42), |
| --- | --- |

—

gezien het Speciaal verslag 10/2021 van 26 mei 2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Gendermainstreaming in de EU-begroting: tijd om de daad bij het woord te voegen” (42),

| — | gezien de armoededoelstelling van de Europa 2020-strategie, de verklaring van Porto, de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021, getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” (COM(2021)0102) en de doelstelling voor 2030 met betrekking tot de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, |
| --- | --- |

—

gezien de armoededoelstelling van de Europa 2020-strategie, de verklaring van Porto, de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021, getiteld “Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten” (COM(2021)0102) en de doelstelling voor 2030 met betrekking tot de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting,

| — | gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (43), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (43),

| — | gezien de verordeningen tot vaststelling van de regels van EU-financieringsprogramma’s in het kader van het meerjarig financieel kader, in het bijzonder het Europees Sociaal Fonds, het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling, het Erasmusprogramma en het Fonds voor een rechtvaardige transitie, waarmee stuk voor stuk op EU-niveau financiële bijstand wordt verstrekt om de situatie van personen met een handicap te verbeteren, |
| --- | --- |

—

gezien de verordeningen tot vaststelling van de regels van EU-financieringsprogramma’s in het kader van het meerjarig financieel kader, in het bijzonder het Europees Sociaal Fonds, het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling, het Erasmusprogramma en het Fonds voor een rechtvaardige transitie, waarmee stuk voor stuk op EU-niveau financiële bijstand wordt verstrekt om de situatie van personen met een handicap te verbeteren,

| — | gezien Aanbeveling (EU) 2018/951 van de Commissie van 22 juni 2018 betreffende normen voor gelijkheidsorganen (44), |
| --- | --- |

—

gezien Aanbeveling (EU) 2018/951 van de Commissie van 22 juni 2018 betreffende normen voor gelijkheidsorganen (44),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 15 november 2010, getiteld “Europese strategie inzake handicaps 2010-2020: Een hernieuwd engagement voor een onbelemmerd Europa” (COM(2010)0636), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 15 november 2010, getiteld “Europese strategie inzake handicaps 2010-2020: Een hernieuwd engagement voor een onbelemmerd Europa” (COM(2010)0636),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 2 februari 2017, getiteld “Voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020” (SWD(2017)0029), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 2 februari 2017, getiteld “Voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020” (SWD(2017)0029),

| — | gezien het proefproject over een EU-gehandicaptenkaart van 2016-2018 dat op initiatief van de Commissie in acht lidstaten is uitgevoerd en de studie van mei 2021 ter beoordeling van de uitvoering van de proefactie met de EU-gehandicaptenkaart en de daaraan verbonden voordelen, |
| --- | --- |

—

gezien het proefproject over een EU-gehandicaptenkaart van 2016-2018 dat op initiatief van de Commissie in acht lidstaten is uitgevoerd en de studie van mei 2021 ter beoordeling van de uitvoering van de proefactie met de EU-gehandicaptenkaart en de daaraan verbonden voordelen,

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 20 november 2020 over de beoordeling van de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020 (SWD(2020)0289), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 20 november 2020 over de beoordeling van de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020 (SWD(2020)0289),

| — | gezien het verslag van de Commissie van 19 maart 2021 over de toepassing van Richtlijn 2000/43/EG van de Raad houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (“richtlijn rassengelijkheid”) en van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (“richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep”) (COM(2021)0139), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie van 19 maart 2021 over de toepassing van Richtlijn 2000/43/EG van de Raad houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming (“richtlijn rassengelijkheid”) en van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (“richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep”) (COM(2021)0139),

| — | gezien de beleidsnota van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) van 21 maart 2022, getiteld “People with disabilities and the COVID-19 pandemic: Findings from the Living, working and COVID-19 e-survey”, |
| --- | --- |

—

gezien de beleidsnota van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) van 21 maart 2022, getiteld “People with disabilities and the COVID-19 pandemic: Findings from the Living, working and COVID-19 e-survey”,

| — | gezien het onderzoeksverslag van Eurofound van 19 april 2021, getiteld “Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States”, |
| --- | --- |

—

gezien het onderzoeksverslag van Eurofound van 19 april 2021, getiteld “Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States”,

| — | gezien de beleidsnota van Eurofound van 30 november 2018, getiteld “Social and employment situation of people with disabilities”, |
| --- | --- |

—

gezien de beleidsnota van Eurofound van 30 november 2018, getiteld “Social and employment situation of people with disabilities”,

| — | gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (45), |
| --- | --- |

—

gezien Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (45),

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

| — | gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie verzoekschriften, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie verzoekschriften,

| — | gezien de brief van de Commissie cultuur en onderwijs, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie cultuur en onderwijs,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A9-0284/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A9-0284/2022),

| A. | overwegende dat uit de beschikbare gegevens blijkt dat ongeveer 87 miljoen personen in de EU een vorm van handicap hebben, van wie meer dan 24 miljoen personen een ernstige handicap hebben; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat uit de beschikbare gegevens blijkt dat ongeveer 87 miljoen personen in de EU een vorm van handicap hebben, van wie meer dan 24 miljoen personen een ernstige handicap hebben;

| B. | overwegende dat volgens de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 meer dan 1 miljoen kinderen en volwassenen met een handicap jonger dan 65 jaar en meer dan 2 miljoen volwassenen van 65 jaar en ouder in een instelling wonen; overwegende dat er een verband bestaat tussen de toename van het aantal personen met een handicap en de vergrijzende Europese bevolking, en dat hiermee in het EU-beleid rekening moet worden gehouden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat volgens de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 meer dan 1 miljoen kinderen en volwassenen met een handicap jonger dan 65 jaar en meer dan 2 miljoen volwassenen van 65 jaar en ouder in een instelling wonen; overwegende dat er een verband bestaat tussen de toename van het aantal personen met een handicap en de vergrijzende Europese bevolking, en dat hiermee in het EU-beleid rekening moet worden gehouden;

| C. | overwegende dat volgens de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 50,8 % van de personen met een handicap werk heeft, tegenover 75 % zonder handicap; overwegende dat volgens de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 bij de evaluatie van de strategie inzake handicaps 2010-2020 “werkgelegenheid [werd] aangemerkt als een van de vijf topprioriteiten voor toekomstige acties”; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat volgens de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 50,8 % van de personen met een handicap werk heeft, tegenover 75 % zonder handicap; overwegende dat volgens de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 bij de evaluatie van de strategie inzake handicaps 2010-2020 “werkgelegenheid [werd] aangemerkt als een van de vijf topprioriteiten voor toekomstige acties”;

| D. | overwegende dat personen met een handicap die in de EU wonen nog steeds te maken hebben met discriminatie, zoals ontzegging van redelijke aanpassingen, intimidatie en meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie in alle aspecten van hun leven, waaronder sociaal-economische nadelen, sociale isolatie, mishandeling en geweld, met inbegrip van gendergerelateerd geweld, gedwongen sterilisatie en abortus, gebrek aan toegang tot collectieve diensten, huisvesting van lage kwaliteit, institutionalisering, ontoereikende gezondheidszorg en ontzegging van de mogelijkheid bij te dragen en actief deel te nemen aan de samenleving (46); |
| --- | --- |

D.

overwegende dat personen met een handicap die in de EU wonen nog steeds te maken hebben met discriminatie, zoals ontzegging van redelijke aanpassingen, intimidatie en meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie in alle aspecten van hun leven, waaronder sociaal-economische nadelen, sociale isolatie, mishandeling en geweld, met inbegrip van gendergerelateerd geweld, gedwongen sterilisatie en abortus, gebrek aan toegang tot collectieve diensten, huisvesting van lage kwaliteit, institutionalisering, ontoereikende gezondheidszorg en ontzegging van de mogelijkheid bij te dragen en actief deel te nemen aan de samenleving (46);

| E. | overwegende dat slechts 22 van de 27 lidstaten het Facultatief Protocol bij het CRPD hebben ondertekend en geratificeerd (47); overwegende dat het Parlement in verschillende resoluties de volledige uitvoering van het CRPD heeft gemonitord en bevorderd en daartoe heeft opgeroepen, en er tevens voor heeft gezorgd dat het bewustzijn over de in het verdrag vervatte rechten groter wordt; overwegende dat het Parlement ook heeft benadrukt dat het Facultatief Protocol bij het CRPD moet worden geratificeerd, zowel door de lidstaten die dat nog niet hebben gedaan als door de EU, aangezien dit de mogelijkheid biedt om individuele of systemische gevallen van discriminatie te beoordelen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat slechts 22 van de 27 lidstaten het Facultatief Protocol bij het CRPD hebben ondertekend en geratificeerd (47); overwegende dat het Parlement in verschillende resoluties de volledige uitvoering van het CRPD heeft gemonitord en bevorderd en daartoe heeft opgeroepen, en er tevens voor heeft gezorgd dat het bewustzijn over de in het verdrag vervatte rechten groter wordt; overwegende dat het Parlement ook heeft benadrukt dat het Facultatief Protocol bij het CRPD moet worden geratificeerd, zowel door de lidstaten die dat nog niet hebben gedaan als door de EU, aangezien dit de mogelijkheid biedt om individuele of systemische gevallen van discriminatie te beoordelen;

| F. | overwegende dat de basis van een voor personen met een handicap toegankelijk en inclusief Europa een Unie is waarvan alle lidstaten de gehandicaptenstatus van een persoon erkennen en personen met een handicap in staat stellen ten volle gebruik te maken van zijn of haar vrijheid van verkeer; overwegende dat personen met een handicap in al hun diversiteit het recht hebben hun grondrechten op voet van gelijkheid uit te oefenen; overwegende dat de volledige en effectieve participatie van personen met een handicap in alle facetten van het leven en in de samenleving van cruciaal belang is voor de uitoefening van de grondrechten door deze personen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de basis van een voor personen met een handicap toegankelijk en inclusief Europa een Unie is waarvan alle lidstaten de gehandicaptenstatus van een persoon erkennen en personen met een handicap in staat stellen ten volle gebruik te maken van zijn of haar vrijheid van verkeer; overwegende dat personen met een handicap in al hun diversiteit het recht hebben hun grondrechten op voet van gelijkheid uit te oefenen; overwegende dat de volledige en effectieve participatie van personen met een handicap in alle facetten van het leven en in de samenleving van cruciaal belang is voor de uitoefening van de grondrechten door deze personen;

| G. | overwegende dat de Commissie geen doeltreffende stappen heeft genomen om te zorgen voor aanpassing van de wetgeving aan het CRPD; overwegende dat er tot dusver geen herziening van de bestaande wetgeving en het bestaande beleid en geen herziening van de richtsnoeren voor effectbeoordeling heeft plaatsgevonden voorafgaand aan de indiening van een wetgevingsvoorstel; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Commissie geen doeltreffende stappen heeft genomen om te zorgen voor aanpassing van de wetgeving aan het CRPD; overwegende dat er tot dusver geen herziening van de bestaande wetgeving en het bestaande beleid en geen herziening van de richtsnoeren voor effectbeoordeling heeft plaatsgevonden voorafgaand aan de indiening van een wetgevingsvoorstel;

| H. | overwegende dat het ontbreken van een gemeenschappelijke EU-definitie van handicap een belangrijke belemmering vormt voor de codificatie van de beoordeling van handicaps en de wederzijdse erkenning van nationale beslissingen over kwesties aangaande handicaps, met name wat betreft het in aanmerking komen voor toegang tot specifieke voorzieningen en diensten op het gebied van sociale zekerheid; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het ontbreken van een gemeenschappelijke EU-definitie van handicap een belangrijke belemmering vormt voor de codificatie van de beoordeling van handicaps en de wederzijdse erkenning van nationale beslissingen over kwesties aangaande handicaps, met name wat betreft het in aanmerking komen voor toegang tot specifieke voorzieningen en diensten op het gebied van sociale zekerheid;

| I. | overwegende dat op EU-niveau zeer beperkte betrouwbare en uitgesplitste gegevens over personen met een handicap beschikbaar zijn; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat op EU-niveau zeer beperkte betrouwbare en uitgesplitste gegevens over personen met een handicap beschikbaar zijn;

| J. | overwegende dat de Commissie een ambitieuze agenda heeft voorgelegd in het kader van de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Commissie een ambitieuze agenda heeft voorgelegd in het kader van de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030;

| K. | overwegende dat de bestaande EU-wetgeving met betrekking tot de rechten van personen met een handicap volgens het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten niet doeltreffend wordt uitgevoerd en gehandhaafd; overwegende dat de EU-wetgeving geen meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie bestrijkt en dat er nog steeds lacunes zijn in het toezicht op gevallen van discriminatie; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de bestaande EU-wetgeving met betrekking tot de rechten van personen met een handicap volgens het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten niet doeltreffend wordt uitgevoerd en gehandhaafd; overwegende dat de EU-wetgeving geen meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie bestrijkt en dat er nog steeds lacunes zijn in het toezicht op gevallen van discriminatie;

| L. | overwegende dat de EU-instellingen het gestructureerd proces om personen met een handicap en de organisaties die hen vertegenwoordigen te raadplegen, zouden moeten versterken door waarborging van het recht op informatie en de toegankelijkheid van dergelijke processen; overwegende dat dit geldt voor zowel de digitale toegankelijkheid van onlineplatforms en de termijnen voor feedback als het waarborgen dat inbreng wordt verlangd in fasen van het wetgevingsproces waar die inbreng nog steeds een verschil kan maken; overwegende dat transparantie over de manier waarop deze inbreng wordt verwerkt en in de definitieve voorstellen tot uiting komt, nog steeds ontbreekt; overwegende dat de lidstaten en landen buiten de EU, met name de kandidaat-lidstaten, eveneens meer zouden moeten doen in dit opzicht; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de EU-instellingen het gestructureerd proces om personen met een handicap en de organisaties die hen vertegenwoordigen te raadplegen, zouden moeten versterken door waarborging van het recht op informatie en de toegankelijkheid van dergelijke processen; overwegende dat dit geldt voor zowel de digitale toegankelijkheid van onlineplatforms en de termijnen voor feedback als het waarborgen dat inbreng wordt verlangd in fasen van het wetgevingsproces waar die inbreng nog steeds een verschil kan maken; overwegende dat transparantie over de manier waarop deze inbreng wordt verwerkt en in de definitieve voorstellen tot uiting komt, nog steeds ontbreekt; overwegende dat de lidstaten en landen buiten de EU, met name de kandidaat-lidstaten, eveneens meer zouden moeten doen in dit opzicht;

| M. | overwegende dat personen met een handicap aan wie de handelingsbevoegdheid geheel of gedeeltelijk is ontnomen, wellicht niet in staat zijn hun grondrechten uit te oefenen, waaronder het recht op toegang tot de rechter, het recht om te stemmen en zich verkiesbaar te stellen, om te beslissen waar zij willen wonen en om een contract te ondertekenen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat personen met een handicap aan wie de handelingsbevoegdheid geheel of gedeeltelijk is ontnomen, wellicht niet in staat zijn hun grondrechten uit te oefenen, waaronder het recht op toegang tot de rechter, het recht om te stemmen en zich verkiesbaar te stellen, om te beslissen waar zij willen wonen en om een contract te ondertekenen;

| N. | overwegende dat toegang tot de rechter een onontbeerlijk onderdeel van de rechtsstaat en de grondrechten vormt als absolute voorwaarde voor het genot van andere mensenrechten zoals gelijkheid voor de wet en het recht op een eerlijk proces; overwegende dat overeenkomstig artikel 13 van het CRPD de landen die partij zijn moeten waarborgen dat personen met een handicap “effectief toegang tot de rechter hebben [...] op voet van gelijkheid met anderen, met inbegrip van procedurele voorzieningen”, en moeten voorzien in passende scholing voor diegenen die werkzaam zijn in de rechtsbedeling; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat toegang tot de rechter een onontbeerlijk onderdeel van de rechtsstaat en de grondrechten vormt als absolute voorwaarde voor het genot van andere mensenrechten zoals gelijkheid voor de wet en het recht op een eerlijk proces; overwegende dat overeenkomstig artikel 13 van het CRPD de landen die partij zijn moeten waarborgen dat personen met een handicap “effectief toegang tot de rechter hebben [...] op voet van gelijkheid met anderen, met inbegrip van procedurele voorzieningen”, en moeten voorzien in passende scholing voor diegenen die werkzaam zijn in de rechtsbedeling;

| O. | overwegende dat een handicap op zich geen reden is om iemand zijn handelingsbekwaamheid te ontnemen en dat elke maatregel ter beperking van de handelingsbekwaamheid moet worden afgestemd op de situatie van de betrokkene en in verhouding moet staan tot zijn behoeften en alleen in bepaalde omstandigheden mag worden genomen, met welbepaalde waarborgen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat een handicap op zich geen reden is om iemand zijn handelingsbekwaamheid te ontnemen en dat elke maatregel ter beperking van de handelingsbekwaamheid moet worden afgestemd op de situatie van de betrokkene en in verhouding moet staan tot zijn behoeften en alleen in bepaalde omstandigheden mag worden genomen, met welbepaalde waarborgen;

| P. | overwegende dat volgens het verslag “Werkelijk stemrecht van personen met een handicap bij de EP-verkiezingen” van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 2019 circa 800 000 EU-burgers hun stemrecht werd ontzegd bij de verkiezingen voor het Europees Parlement vanwege een handicap of geestelijkegezondheidsproblemen, en dat miljoenen EU-burgers niet in staat zijn hun stem uit te brengen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement vanwege technische belemmeringen of gebrek aan passende organisatorische regelingen die niet voldoen aan de behoeften die voortvloeien uit een of meer handicaps; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat volgens het verslag “Werkelijk stemrecht van personen met een handicap bij de EP-verkiezingen” van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 2019 circa 800 000 EU-burgers hun stemrecht werd ontzegd bij de verkiezingen voor het Europees Parlement vanwege een handicap of geestelijkegezondheidsproblemen, en dat miljoenen EU-burgers niet in staat zijn hun stem uit te brengen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement vanwege technische belemmeringen of gebrek aan passende organisatorische regelingen die niet voldoen aan de behoeften die voortvloeien uit een of meer handicaps;

| Q. | overwegende dat in 14 lidstaten personen met een handicap onder curatele of bewind het stemrecht wordt ontzegd (48); overwegende dat zij hun passief kiesrecht voor de verkiezing van het Europees Parlement slechts in zeven lidstaten kunnen uitoefenen; overwegende dat dit duidelijk in strijd is met de artikelen 39 en 40 van het Handvest; overwegende dat door tal van belemmeringen van de toegankelijkheid personen met een handicap nog steeds worden belet aan de verkiezingen deel te nemen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat in 14 lidstaten personen met een handicap onder curatele of bewind het stemrecht wordt ontzegd (48); overwegende dat zij hun passief kiesrecht voor de verkiezing van het Europees Parlement slechts in zeven lidstaten kunnen uitoefenen; overwegende dat dit duidelijk in strijd is met de artikelen 39 en 40 van het Handvest; overwegende dat door tal van belemmeringen van de toegankelijkheid personen met een handicap nog steeds worden belet aan de verkiezingen deel te nemen;

| R. | overwegende dat de pandemie een zware impact heeft gehad op het psychisch welbevinden van kinderen en jongeren, in het bijzonder degenen met een handicap; overwegende dat de COVID-19-pandemie tevens personen met een handicap die in een instelling wonen meer heeft getroffen dan anderen, aangezien een verbod op bezoeken aan dergelijke instellingen algemeen gebruikelijk was; overwegende dat de lidstaten meer inspanningen moeten leveren om de levensomstandigheden van personen met een handicap tijdens toekomstige pandemieën te verbeteren; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de pandemie een zware impact heeft gehad op het psychisch welbevinden van kinderen en jongeren, in het bijzonder degenen met een handicap; overwegende dat de COVID-19-pandemie tevens personen met een handicap die in een instelling wonen meer heeft getroffen dan anderen, aangezien een verbod op bezoeken aan dergelijke instellingen algemeen gebruikelijk was; overwegende dat de lidstaten meer inspanningen moeten leveren om de levensomstandigheden van personen met een handicap tijdens toekomstige pandemieën te verbeteren;

| S. | overwegende dat de EU de rechten en behoeften van personen met een handicap beter moet waarborgen in haar gezondheidsbeleid, zoals beleid in verband met de COVID-19-pandemie, de strategieën inzake geestelijke gezondheid en het Europees kankerbestrijdingsplan; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de EU de rechten en behoeften van personen met een handicap beter moet waarborgen in haar gezondheidsbeleid, zoals beleid in verband met de COVID-19-pandemie, de strategieën inzake geestelijke gezondheid en het Europees kankerbestrijdingsplan;

| T. | overwegende dat het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030 een op mensenrechten gebaseerde agenda voor duurzame ontwikkeling, met inbegrip van en toegankelijk voor personen met een handicap, omvat en voorschrijft dat in alle beleidsmaatregelen voor rampenrisicovermindering een gehandicaptenperspectief geïntegreerd wordt en dat het inclusieve, op risico’s gebaseerde besluitvorming op basis van de verspreiding van naar handicap uitgesplitste informatie bevordert; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030 een op mensenrechten gebaseerde agenda voor duurzame ontwikkeling, met inbegrip van en toegankelijk voor personen met een handicap, omvat en voorschrijft dat in alle beleidsmaatregelen voor rampenrisicovermindering een gehandicaptenperspectief geïntegreerd wordt en dat het inclusieve, op risico’s gebaseerde besluitvorming op basis van de verspreiding van naar handicap uitgesplitste informatie bevordert;

| U. | overwegende dat technologie op het gebied van artificiële intelligentie (AI) met name het dagelijks leven van personen met een visuele, auditieve, motorische of leerhandicap kan vereenvoudigen, waardoor zij gemakkelijker toegang krijgen tot cultuur, kunst, sport, werk en sociale activiteiten, zodat zij onafhankelijker kunnen leven; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat technologie op het gebied van artificiële intelligentie (AI) met name het dagelijks leven van personen met een visuele, auditieve, motorische of leerhandicap kan vereenvoudigen, waardoor zij gemakkelijker toegang krijgen tot cultuur, kunst, sport, werk en sociale activiteiten, zodat zij onafhankelijker kunnen leven;

| V. | overwegende dat personen met een handicap minstens drie keer meer kans hebben op fysiek, seksueel en emotioneel geweld dan personen zonder handicap; overwegende dat vrouwen en meisjes met een handicap een verhoogd risico lopen op gendergerelateerd geweld; overwegende dat vrouwen met een handicap tot 10 keer vaker te maken krijgen met seksueel geweld (49), met inbegrip van gedwongen sterilisatie, en dat in de EU-wetgeving inzake gendergelijkheid niet ten volle rekening wordt gehouden met hun rechten en behoeften; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat personen met een handicap minstens drie keer meer kans hebben op fysiek, seksueel en emotioneel geweld dan personen zonder handicap; overwegende dat vrouwen en meisjes met een handicap een verhoogd risico lopen op gendergerelateerd geweld; overwegende dat vrouwen met een handicap tot 10 keer vaker te maken krijgen met seksueel geweld (49), met inbegrip van gedwongen sterilisatie, en dat in de EU-wetgeving inzake gendergelijkheid niet ten volle rekening wordt gehouden met hun rechten en behoeften;

| W. | overwegende dat het erkennen van het raakvlak tussen geweld, gender en handicap waarmee vrouwen en meisjes met een handicap te maken hebben, essentieel is voor de vaststelling van inclusieve responsstrategieën; overwegende dat tal van personen met een handicap mogelijk ook geen toegang hebben tot seksuele voorlichting — aan de hand waarvan zij anders misschien misbruik kunnen herkennen en voorkomen –, en overwegende dat zij geconfronteerd worden met toenemende belemmeringen voor de toegang tot de rechter en het melden van geweld; overwegende dat vrouwen met een handicap meer kans lopen te maken te krijgen met armoede en isolatie dan mannen met een handicap of personen zonder handicap; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat het erkennen van het raakvlak tussen geweld, gender en handicap waarmee vrouwen en meisjes met een handicap te maken hebben, essentieel is voor de vaststelling van inclusieve responsstrategieën; overwegende dat tal van personen met een handicap mogelijk ook geen toegang hebben tot seksuele voorlichting — aan de hand waarvan zij anders misschien misbruik kunnen herkennen en voorkomen –, en overwegende dat zij geconfronteerd worden met toenemende belemmeringen voor de toegang tot de rechter en het melden van geweld; overwegende dat vrouwen met een handicap meer kans lopen te maken te krijgen met armoede en isolatie dan mannen met een handicap of personen zonder handicap;

| X. | overwegende dat gedetineerden met een handicap nog steeds te maken krijgen met schendingen van hun grondrechten in verschillende lidstaten; overwegende dat gedetineerden met een handicap wier handicap niet of onvoldoende in aanmerking wordt genomen, te maken hebben met mensonwaardige detentieomstandigheden; overwegende dat de lidstaten regelmatig de grondrechten van gedetineerden met een handicap schenden door geen rekening te houden met hun behoeften; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat gedetineerden met een handicap nog steeds te maken krijgen met schendingen van hun grondrechten in verschillende lidstaten; overwegende dat gedetineerden met een handicap wier handicap niet of onvoldoende in aanmerking wordt genomen, te maken hebben met mensonwaardige detentieomstandigheden; overwegende dat de lidstaten regelmatig de grondrechten van gedetineerden met een handicap schenden door geen rekening te houden met hun behoeften;

| Y. | overwegende dat scheppers van cultuurproducten — zoals auteurs en uitvoerende en scheppende kunstenaars — met een handicap moeilijker toegang hebben tot professionele en niet-professionele artistieke en culturele activiteiten en minder mogelijkheden hebben om een loopbaan op lange termijn te ontwikkelen in de culturele en creatieve sector; overwegende dat zij vaak worden uitgesloten van beleidsmaatregelen en financiering in de culturele en creatieve sector, als gevolg van een gebrek aan aandacht voor onder meer hun beperkte mobiliteit of problemen als gevolg van bureaucratische financieringsprocedures; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat scheppers van cultuurproducten — zoals auteurs en uitvoerende en scheppende kunstenaars — met een handicap moeilijker toegang hebben tot professionele en niet-professionele artistieke en culturele activiteiten en minder mogelijkheden hebben om een loopbaan op lange termijn te ontwikkelen in de culturele en creatieve sector; overwegende dat zij vaak worden uitgesloten van beleidsmaatregelen en financiering in de culturele en creatieve sector, als gevolg van een gebrek aan aandacht voor onder meer hun beperkte mobiliteit of problemen als gevolg van bureaucratische financieringsprocedures;

| Z. | overwegende dat de Unie kinderen met een handicap die gevlucht zijn vanwege een oorlog, extra steun moet bieden om in hun behoeften te voorzien; overwegende dat volgens zijn in april 2022 aangenomen resolutie over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn in Oekraïne meer dan 100 000 kinderen in een instelling of internaat wonen, en dat de helft van hen een handicap heeft; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de Unie kinderen met een handicap die gevlucht zijn vanwege een oorlog, extra steun moet bieden om in hun behoeften te voorzien; overwegende dat volgens zijn in april 2022 aangenomen resolutie over de EU-bescherming van kinderen en jongeren die vanwege de oorlog in Oekraïne op de vlucht zijn in Oekraïne meer dan 100 000 kinderen in een instelling of internaat wonen, en dat de helft van hen een handicap heeft;

| AA. | overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat de kloof tussen personen met en zonder een handicap die het tertiair onderwijs met succes hebben afgerond tussen 2011 en 2016 verder is toegenomen, van 7 % tot 9 %; overwegende dat slechts 29,4 % van de personen met een handicap met succes het tertiair onderwijs afrondt, vergeleken met 43,8 % van de personen zonder handicap; overwegende dat de beperkingen die personen met een handicap ondervinden bij de toegang tot onderwijs leiden tot een lagere participatie in onderwijs- en opleidingsactiviteiten en het risico van sociale en economische uitsluiting met zich meebrengt; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat de kloof tussen personen met en zonder een handicap die het tertiair onderwijs met succes hebben afgerond tussen 2011 en 2016 verder is toegenomen, van 7 % tot 9 %; overwegende dat slechts 29,4 % van de personen met een handicap met succes het tertiair onderwijs afrondt, vergeleken met 43,8 % van de personen zonder handicap; overwegende dat de beperkingen die personen met een handicap ondervinden bij de toegang tot onderwijs leiden tot een lagere participatie in onderwijs- en opleidingsactiviteiten en het risico van sociale en economische uitsluiting met zich meebrengt;

| AB. | overwegende dat de EU, haar instellingen en lidstaten partij zijn bij het CRPD en verplicht zijn om de daarin vermelde grondrechten volledig toe te passen, waaronder artikel 27 over werk en werkgelegenheid; overwegende dat de in het CRPD verankerde rechten voor miljoenen personen met een handicap in de EU nog lang geen werkelijkheid zijn, niet in de laatste plaats vanwege de tekortkomingen van de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat de EU, haar instellingen en lidstaten partij zijn bij het CRPD en verplicht zijn om de daarin vermelde grondrechten volledig toe te passen, waaronder artikel 27 over werk en werkgelegenheid; overwegende dat de in het CRPD verankerde rechten voor miljoenen personen met een handicap in de EU nog lang geen werkelijkheid zijn, niet in de laatste plaats vanwege de tekortkomingen van de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep;

| AC. | overwegende dat in het CRPD het recht van personen met een handicap op deelname aan de arbeidsmarkt op voet van gelijkheid met anderen wordt onderkend, waaronder de mogelijkheid om de kost te verdienen met een vrij gekozen beroep en te werken in een omgeving die open, inclusief en toegankelijk is; overwegende dat iedereen recht heeft op tijdige en op maat gesneden hulp bij het verbeteren van zijn of haar vooruitzichten om een baan te vinden of om zich als zelfstandige te vestigen, waaronder het recht op ondersteuning bij het zoeken van werk en bij opleiding en herscholing, zoals vastgelegd in beginsel 4 van de Europese pijler van sociale rechten; overwegende dat personen met een handicap overduidelijk worden buitengesloten van de open arbeidsmarkt, dat hun het recht op deelname aan de arbeidsmarkt op voet van gelijkheid met anderen wordt ontzegd en dat zij met grote moeilijkheden worden geconfronteerd om gelijke toegang tot en gelijke voorwaarden op de arbeidsmarkt te verkrijgen; overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat de voornaamste belemmeringen voor de tewerkstelling van personen met een handicap bestaan uit stereotypen over handicaps, bureaucratische problemen bij de toegang tot de beschikbare voorzieningen, een gebrek aan strategische visie bij bestuurders, ontoereikend toezicht op de uitvoering van beleid, beperkte opleidingsmiddelen voor werkgevers en een gebrek aan gespecialiseerde ondersteuning; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat in het CRPD het recht van personen met een handicap op deelname aan de arbeidsmarkt op voet van gelijkheid met anderen wordt onderkend, waaronder de mogelijkheid om de kost te verdienen met een vrij gekozen beroep en te werken in een omgeving die open, inclusief en toegankelijk is; overwegende dat iedereen recht heeft op tijdige en op maat gesneden hulp bij het verbeteren van zijn of haar vooruitzichten om een baan te vinden of om zich als zelfstandige te vestigen, waaronder het recht op ondersteuning bij het zoeken van werk en bij opleiding en herscholing, zoals vastgelegd in beginsel 4 van de Europese pijler van sociale rechten; overwegende dat personen met een handicap overduidelijk worden buitengesloten van de open arbeidsmarkt, dat hun het recht op deelname aan de arbeidsmarkt op voet van gelijkheid met anderen wordt ontzegd en dat zij met grote moeilijkheden worden geconfronteerd om gelijke toegang tot en gelijke voorwaarden op de arbeidsmarkt te verkrijgen; overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat de voornaamste belemmeringen voor de tewerkstelling van personen met een handicap bestaan uit stereotypen over handicaps, bureaucratische problemen bij de toegang tot de beschikbare voorzieningen, een gebrek aan strategische visie bij bestuurders, ontoereikend toezicht op de uitvoering van beleid, beperkte opleidingsmiddelen voor werkgevers en een gebrek aan gespecialiseerde ondersteuning;

| AD. | overwegende dat personen met een handicap toegang moeten hebben tot individuele ondersteuning en aanpassingen van hun werkplek; overwegende dat personen met een handicap recht hebben op inkomenssteun waarmee zij gegarandeerd een waardig leven kunnen leiden, op diensten die hen in staat stellen om actief te zijn op de arbeidsmarkt en in de samenleving en op een werkomgeving die aan hun behoeften is aangepast; overwegende dat de nadelen die personen met een handicap ondervinden veel verder reiken dan alleen op werkgebied; overwegende dat de sociale en financiële situatie van personen met een handicap in de EU aanzienlijk slechter is dan die van personen zonder handicap en gelijkstaat aan structurele of onderwijsachterstanden en discriminatie; overwegende dat ondersteunende maatregelen die gericht zijn op andere terreinen dan de arbeidsmarkt — bijvoorbeeld armoedebestrijding, de toegang tot huisvesting en kinderopvang, toegankelijk openbaar vervoer en persoonlijke ondersteuning — ook belangrijk zijn om personen met een handicap de kans te geven om toe te treden tot de arbeidsmarkt en aan het werk te blijven; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat personen met een handicap toegang moeten hebben tot individuele ondersteuning en aanpassingen van hun werkplek; overwegende dat personen met een handicap recht hebben op inkomenssteun waarmee zij gegarandeerd een waardig leven kunnen leiden, op diensten die hen in staat stellen om actief te zijn op de arbeidsmarkt en in de samenleving en op een werkomgeving die aan hun behoeften is aangepast; overwegende dat de nadelen die personen met een handicap ondervinden veel verder reiken dan alleen op werkgebied; overwegende dat de sociale en financiële situatie van personen met een handicap in de EU aanzienlijk slechter is dan die van personen zonder handicap en gelijkstaat aan structurele of onderwijsachterstanden en discriminatie; overwegende dat ondersteunende maatregelen die gericht zijn op andere terreinen dan de arbeidsmarkt — bijvoorbeeld armoedebestrijding, de toegang tot huisvesting en kinderopvang, toegankelijk openbaar vervoer en persoonlijke ondersteuning — ook belangrijk zijn om personen met een handicap de kans te geven om toe te treden tot de arbeidsmarkt en aan het werk te blijven;

| AE. | overwegende dat in de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 wordt voorgesteld om uiterlijk eind 2023 een Europese gehandicaptenkaart te ontwikkelen die in alle lidstaten erkend zal worden; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat in de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 wordt voorgesteld om uiterlijk eind 2023 een Europese gehandicaptenkaart te ontwikkelen die in alle lidstaten erkend zal worden;

| AF. | overwegende dat technische innovatie, zoals ethische en mensgerichte AI-systemen, het potentieel hebben om bij te dragen aan de ontwikkeling van efficiënte, toegankelijke en niet-discriminerende aanwervingsprocessen, maar dat bij niet-inclusieve technologische ontwikkelingen het risico bestaat dat er nieuwe barrières en vormen van discriminatie bij komen voor personen met een handicap; overwegende dat in artikel 9 van het CRPD is bepaald dat personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen toegang moeten hebben tot informatie en communicatietechnologieën en -systemen; overwegende dat 64,3 % van de personen met een handicap van 16 jaar of ouder thuis over een internetaansluiting beschikt, tegenover 87,9 % van personen zonder handicap; |
| --- | --- |

AF.

overwegende dat technische innovatie, zoals ethische en mensgerichte AI-systemen, het potentieel hebben om bij te dragen aan de ontwikkeling van efficiënte, toegankelijke en niet-discriminerende aanwervingsprocessen, maar dat bij niet-inclusieve technologische ontwikkelingen het risico bestaat dat er nieuwe barrières en vormen van discriminatie bij komen voor personen met een handicap; overwegende dat in artikel 9 van het CRPD is bepaald dat personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen toegang moeten hebben tot informatie en communicatietechnologieën en -systemen; overwegende dat 64,3 % van de personen met een handicap van 16 jaar of ouder thuis over een internetaansluiting beschikt, tegenover 87,9 % van personen zonder handicap;

| AG. | overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat met de ondersteuning van (zelfstandig) ondernemerschap in de vorm van begeleiding, opleiding en financiële steun personen met een handicap de kans kan worden geboden om actief te worden op de open arbeidsmarkt, en zij worden aangespoord om zich niet uitsluitend te verlaten op invaliditeitsuitkeringen; overwegende dat dergelijke steun doelgericht moet zijn en moet bestaan uit voldoende financiële middelen; |
| --- | --- |

AG.

overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat met de ondersteuning van (zelfstandig) ondernemerschap in de vorm van begeleiding, opleiding en financiële steun personen met een handicap de kans kan worden geboden om actief te worden op de open arbeidsmarkt, en zij worden aangespoord om zich niet uitsluitend te verlaten op invaliditeitsuitkeringen; overwegende dat dergelijke steun doelgericht moet zijn en moet bestaan uit voldoende financiële middelen;

| AH. | overwegende dat de COVID-19-pandemie de bestaande belemmeringen en ongelijkheden voor alle personen met een handicap heeft vergroot; overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat tijdens de pandemie gemiddeld 71 % van de respondenten met een handicap het risico liep op een depressie en dat 25 % van de respondenten met een handicap aangaf dat zij geen toegang hadden tot geestelijke gezondheidszorg — een percentage dat twee keer zo hoog is als bij personen zonder handicap; overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat de lockdowns en andere beperkingen als gevolg van de COVID-19-pandemie vooral negatieve gevolgen hadden voor jongeren met een handicap in de leeftijd van 18 t/m 29 jaar, waarvan 51 % aangaf zich eenzaam te voelen — 19 % meer dan onder jongeren zonder handicap het geval was; overwegende dat plannen voor de terugkeer naar werk van kritiek belang zijn voor werknemers die met geestelijke gezondheidsproblemen kampen; |
| --- | --- |

AH.

overwegende dat de COVID-19-pandemie de bestaande belemmeringen en ongelijkheden voor alle personen met een handicap heeft vergroot; overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat tijdens de pandemie gemiddeld 71 % van de respondenten met een handicap het risico liep op een depressie en dat 25 % van de respondenten met een handicap aangaf dat zij geen toegang hadden tot geestelijke gezondheidszorg — een percentage dat twee keer zo hoog is als bij personen zonder handicap; overwegende dat uit onderzoek van Eurofound is gebleken dat de lockdowns en andere beperkingen als gevolg van de COVID-19-pandemie vooral negatieve gevolgen hadden voor jongeren met een handicap in de leeftijd van 18 t/m 29 jaar, waarvan 51 % aangaf zich eenzaam te voelen — 19 % meer dan onder jongeren zonder handicap het geval was; overwegende dat plannen voor de terugkeer naar werk van kritiek belang zijn voor werknemers die met geestelijke gezondheidsproblemen kampen;

| AI. | overwegende dat tien jaar nadat de EU partij werd bij het CRPD de mate van institutionalisering ongewijzigd is gebleven; overwegende dat in heel Europa ten minste 1,4 miljoen mensen zich nog steeds in instellingen bevinden — een aantal dat sinds de goedkeuring van het verdrag ongewijzigd is gebleven; overwegende dat uit de enquête van het European Network on Independent Living over zelfstandig wonen uit 2020 is gebleken dat 24 van de 43 landen die zijn vertegenwoordigd in de Raad van Europa niet beschikken over een strategie tegen opname in een instelling, en dat in de 18 landen die wel een dergelijke strategie hebben 88 % van de respondenten deze als ontoereikend of voor verbetering vatbaar aanmerkt; |
| --- | --- |

AI.

overwegende dat tien jaar nadat de EU partij werd bij het CRPD de mate van institutionalisering ongewijzigd is gebleven; overwegende dat in heel Europa ten minste 1,4 miljoen mensen zich nog steeds in instellingen bevinden — een aantal dat sinds de goedkeuring van het verdrag ongewijzigd is gebleven; overwegende dat uit de enquête van het European Network on Independent Living over zelfstandig wonen uit 2020 is gebleken dat 24 van de 43 landen die zijn vertegenwoordigd in de Raad van Europa niet beschikken over een strategie tegen opname in een instelling, en dat in de 18 landen die wel een dergelijke strategie hebben 88 % van de respondenten deze als ontoereikend of voor verbetering vatbaar aanmerkt;

| AJ. | overwegende dat 33 landen in de Raad van Europa een vorm van persoonlijke ondersteuning bieden, hoewel 97 % van de respondenten aangeeft dat de toegang daartoe ontoereikend of voor verbetering vatbaar is; |
| --- | --- |

AJ.

overwegende dat 33 landen in de Raad van Europa een vorm van persoonlijke ondersteuning bieden, hoewel 97 % van de respondenten aangeeft dat de toegang daartoe ontoereikend of voor verbetering vatbaar is;

| AK. | overwegende dat het huidige rechtskader geen verplichting voor de lidstaten bevat om een orgaan voor gelijke behandeling aan te wijzen dat bescherming biedt aan slachtoffers van discriminatie op grond van hun handicap; |
| --- | --- |

AK.

overwegende dat het huidige rechtskader geen verplichting voor de lidstaten bevat om een orgaan voor gelijke behandeling aan te wijzen dat bescherming biedt aan slachtoffers van discriminatie op grond van hun handicap;

| AL. | overwegende dat de Commissie in 2008 een voorstel heeft ingediend om de bescherming tegen discriminatie als vastgelegd in de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep, die discriminatie op grond van handicap, leeftijd, seksuele gerichtheid en godsdienst of overtuiging op het gebied van arbeid en beroep verbiedt, verder te laten gaan dan alleen op het vlak van werkgelegenheid en beroep; overwegende dat de nieuwe richtlijn ervoor zou zorgen dat het gelijkheidsbeginsel van toepassing zou zijn op onderwijs, toegang tot goederen en diensten en sociale bescherming, met inbegrip van sociale zekerheid en gezondheidszorg; overwegende dat dit voorstel nog niet is aangenomen en al dertien jaar binnen de Raad wordt tegengehouden, waar eenparigheid van stemmen is vereist voor de goedkeuring ervan; |
| --- | --- |

AL.

overwegende dat de Commissie in 2008 een voorstel heeft ingediend om de bescherming tegen discriminatie als vastgelegd in de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep, die discriminatie op grond van handicap, leeftijd, seksuele gerichtheid en godsdienst of overtuiging op het gebied van arbeid en beroep verbiedt, verder te laten gaan dan alleen op het vlak van werkgelegenheid en beroep; overwegende dat de nieuwe richtlijn ervoor zou zorgen dat het gelijkheidsbeginsel van toepassing zou zijn op onderwijs, toegang tot goederen en diensten en sociale bescherming, met inbegrip van sociale zekerheid en gezondheidszorg; overwegende dat dit voorstel nog niet is aangenomen en al dertien jaar binnen de Raad wordt tegengehouden, waar eenparigheid van stemmen is vereist voor de goedkeuring ervan;

| AM. | overwegende dat alle EU-lidstaten het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind hebben geratificeerd, waardoor het voor hen bindend is, en overwegende dat in artikel 3, lid 3, VEU de doelstelling voor de EU is vastgesteld om de bescherming van de rechten van het kind te bevorderen; overwegende dat in het Handvest is verankerd dat de EU-instellingen en de lidstaten de rechten van het kind moeten beschermen wanneer zij het EU-recht ten uitvoer leggen; overwegende dat het Parlement zijn resolutie over een Europese kindergarantie met een grote meerderheid heeft aangenomen, en dat er daarin met klem om wordt verzocht dat alle kinderen toegang hebben tot inclusief onderwijs van de vroege kinderjaren tot de puberteit, zo ook Romakinderen, kinderen met een handicap, staatloze en migrantenkinderen en kinderen die leven in humanitaire noodsituaties; |
| --- | --- |

AM.

overwegende dat alle EU-lidstaten het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind hebben geratificeerd, waardoor het voor hen bindend is, en overwegende dat in artikel 3, lid 3, VEU de doelstelling voor de EU is vastgesteld om de bescherming van de rechten van het kind te bevorderen; overwegende dat in het Handvest is verankerd dat de EU-instellingen en de lidstaten de rechten van het kind moeten beschermen wanneer zij het EU-recht ten uitvoer leggen; overwegende dat het Parlement zijn resolutie over een Europese kindergarantie met een grote meerderheid heeft aangenomen, en dat er daarin met klem om wordt verzocht dat alle kinderen toegang hebben tot inclusief onderwijs van de vroege kinderjaren tot de puberteit, zo ook Romakinderen, kinderen met een handicap, staatloze en migrantenkinderen en kinderen die leven in humanitaire noodsituaties;

| AN. | overwegende dat toegang tot hoogwaardige banen, onderwijs en opleiding, gezondheidszorg, sociale bescherming, ook over de grenzen heen, passende huisvesting, steun voor zelfstandig wonen en gelijke kansen voor deelname aan vrijetijdsactiviteiten en het gemeenschapsleven, essentieel zijn voor de levenskwaliteit van personen met een handicap en voor het terugdringen van armoede en kwetsbaarheid en de ondersteuning van inclusieve en duurzame groei; overwegende dat nationale regelingen voor minimuminkomens gelijke toegang voor personen met een handicap moeten waarborgen; overwegende dat personen met een handicap ook toegang moeten hebben tot gerichte bijstand voor extra handicapgerelateerde uitgaven die zij hebben, d.w.z. dat dergelijke uitgaven niet alleen door inkomsten mogen worden gedekt; |
| --- | --- |

AN.

overwegende dat toegang tot hoogwaardige banen, onderwijs en opleiding, gezondheidszorg, sociale bescherming, ook over de grenzen heen, passende huisvesting, steun voor zelfstandig wonen en gelijke kansen voor deelname aan vrijetijdsactiviteiten en het gemeenschapsleven, essentieel zijn voor de levenskwaliteit van personen met een handicap en voor het terugdringen van armoede en kwetsbaarheid en de ondersteuning van inclusieve en duurzame groei; overwegende dat nationale regelingen voor minimuminkomens gelijke toegang voor personen met een handicap moeten waarborgen; overwegende dat personen met een handicap ook toegang moeten hebben tot gerichte bijstand voor extra handicapgerelateerde uitgaven die zij hebben, d.w.z. dat dergelijke uitgaven niet alleen door inkomsten mogen worden gedekt;

Zelfstandig wonen en deel uitmaken van de gemeenschap

| 1. | herinnert eraan, zoals bepaald in artikel 19 van het CRPD, dat personen met een handicap het recht hebben zelfstandig te wonen en passende gemeenschapsdiensten te ontvangen; is van mening dat dit recht alleen volledig kan worden gewaarborgd als er op nationaal, regionaal en lokaal niveau beleidsmaatregelen en wetgeving worden ontwikkeld die alternatieven voor instellingen bieden en gebaseerd zijn op Europese normen; verzoekt de Commissie en de lidstaten institutionele zorgstructuren voor personen met een handicap zo spoedig mogelijk uit te faseren, zoals uiteengezet in algemene opmerking nr. 5 van het CRPD-Comité, en een verschuiving in gang te zetten van institutionele en andere gesegregeerde instellingen naar een systeem dat sociale participatie mogelijk maakt en waar diensten in een toegankelijke gemeenschap worden verleend, waarbij ten volle rekening wordt gehouden met individuele behoeften, wensen en voorkeuren van personen met een handicap, met inbegrip van zorg in gemeenschapsverband, zoals voorgesteld door de Commissie in de Europese strategie inzake handicaps 2010-2020; benadrukt dat stereotypen, validisme en misvattingen die personen met een handicap beletten zelfstandig te leven, moeten worden uitgeroeid en dat hun bijdragen aan de samenleving moeten worden bevorderd; benadrukt dat toegang tot de arbeidsmarkt essentieel is om personen met een handicap in staat te stellen een zelfstandig leven te leiden en ten volle deel te nemen aan de samenleving; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de lidstaten strategieën voor de-institutionalisering vast te stellen en ervoor te zorgen dat hun wetgeving, beleid en programma’s inzake de-institutionalisering in overeenstemming zijn met het in het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap vastgelegde concept van zelfstandig wonen; verzoekt de Commissie om benchmarks te gebruiken, teneinde de vooruitgang in dit opzicht te meten; verzoekt de Commissie voorts zich te houden aan haar toezegging in de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 om de lidstaten vóór 2023 richtsnoeren te verstrekken met betrekking tot verbeteringen van zelfstandig wonen en inclusie in de gemeenschap; verzoekt de lidstaten specifieke doelstellingen met een vastgesteld tijdschema op te nemen in hun strategieën voor de-institutionalisering, deze adequaat te financieren en mechanismen te ontwikkelen met het oog op doeltreffende coördinatie tussen de relevante autoriteiten in verschillende administratieve sectoren en niveaus; betreurt het gebrek aan toegankelijke en betaalbare huisvesting dat een grote belemmering voor zelfstandig wonen is; onderstreept dat gemeenschapsgericht en zelfstandig wonen moet worden versterkt en bewerkstelligd als alternatief voor institutionele kaders in overeenstemming met algemene opmerking nr. 5 van het CRPD; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is van mening dat ondersteunende diensten in gemeenschapsverband en ondersteunende woonregelingen personen met een handicap een betere levenskwaliteit bieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten te voorzien in een persoonsgerichte aanpak en passende ondersteuning die nodig is voor de volledige inclusie van personen met een handicap; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt de Commissie en de lidstaten gemeenschappelijke definities uit te werken van sleutelbegrippen in verband met de uitvoering van het CRPD, zoals “toegankelijkheid”, “participatie” en “wonen in gemeenschapsverband” als middel om de cohesie tussen de lidstaten te versterken en de mobiliteit van personen met een handicap binnen de EU te verbeteren, alsook om het tegengaan van opname in een instelling en de uitvoeringsmethoden daarvan wederzijds te erkennen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie en Eurostat de lacunes aan te pakken, met inbegrip van de lacunes op het gebied van arbeidsparticipatie en lonen, in de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van gegevens over de levensomstandigheden van personen met een handicap in Europa; |
| --- | --- |

5.

| 6. | is van oordeel dat de relevante EU-middelen moeten worden aangewend voor het bevorderen van inclusieve en toegankelijke omgevingen, diensten, praktijken en apparaten, op basis van een “universeel ontwerp”-benadering en ten gunste van de-institutionalisering, waaronder krachtige ondersteuning van persoonlijke bijstand en zelfstandig wonen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | is ingenomen met de aankondiging van de Europese Rekenkamer van een komende controle met betrekking tot de efficiëntie van de financiële bijdrage van de EU aan het waarborgen van de gelijkheid van personen met een handicap; dringt er bij de Commissie op aan haar monitoring van het gebruik van EU-middelen op dit beleidsterrein te verbeteren, onder meer door te overwegen betalingen op te schorten, in te trekken en terug te vorderen als de verplichting tot eerbiediging van de grondrechten wordt geschonden; benadrukt dat gesegregeerde omgevingen, ongeacht hun omvang, niet met EU-middelen mogen worden gefinancierd, en dat deze middelen altijd toegankelijk moeten zijn voor personen met een handicap; dringt er voorts bij de Commissie op aan te zorgen voor een goede follow-up van de conclusies en aanbevelingen van de Europese Rekenkamer in haar speciaal verslag over genderbudgettering; benadrukt dat genderbudgettering volgens het verslag een middel is om gendergelijkheid te bereiken en dat bij maatregelen ter verwezenlijking van gendergelijkheid rekening moet worden gehouden met de gronden van discriminatie, met inbegrip van handicaps; |
| --- | --- |

7.

| 8. | herinnert eraan dat in de verordening gemeenschappelijke bepalingen voor 2021-2027 (50) is bepaald dat het Europees Sociaal Fonds en het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling moeten worden gebruikt op een wijze die in overeenstemming is met het EU-beleid inzake sociale inclusie; dringt derhalve aan op strengere bepalingen die de investeringen van EU-fondsen in institutionele zorgstelsels verbieden; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is ingenomen met het onderzoek op eigen initiatief van de Europese Ombudsman naar de wijze waarop de Commissie toezicht houdt op EU-middelen die worden gebruikt voor de bevordering van het recht op zelfstandig wonen van personen met een handicap en van ouderen; benadrukt dat de Europese Ombudsman in de conclusies de Commissie verzoekt om de lidstaten alsook haar eigen personeel duidelijkere richtsnoeren te verstrekken over de noodzaak de-institutionalisering te bevorderen en hoe dit kan worden bereikt in het kader van het gebruik van EU-middelen; |
| --- | --- |

9.

Gelijkheid en non-discriminatie: de dringende behoefte aan een horizontale antidiscriminatierichtlijn

| 10. | benadrukt dat de EU volgens het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap een handicapperspectief moet opnemen in al haar beleidsmaatregelen, programma’s en strategieën; onderschrijft de aanbevelingen van het CRPD en dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan meer inspanningen te leveren om ervoor te zorgen dat deze naar behoren worden gevolgd; is van mening dat de afstemming van het EU-recht op het CRPD van fundamenteel belang is om gelijkheid en non-discriminatie te waarborgen; benadrukt de rol van het EU-kader voor het CRPD in dit proces; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is ingenomen met het relevante werk van de Europese Ombudsman, als onderdeel van het EU-kader voor het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat is gericht op de bescherming, bevordering en monitoring van de uitvoering van het CRPD door de EU-instellingen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de EU-lidstaten die het Facultatief Protocol bij het CRPD nog niet hebben ondertekend en geratificeerd, dit alsnog te doen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Commissie en de lidstaten meer inspanningen te leveren om gelijke rechten voor personen met een handicap buiten de EU te bevorderen, met name wat kandidaat-lidstaten betreft; benadrukt in dit verband dat de Unie tijdens de toetredingsonderhandelingen de kwestie van hervormingen ter verbetering van de situatie van personen met een handicap aan de orde moet stellen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de Commissie om het voorstel voor een EU-richtlijn inzake gelijke behandeling aan te passen aan het standpunt van het Parlement, in die zin dat ook intersectionele discriminatie wordt aangepakt en dat discriminatie op basis van een combinatie van alle in het Handvest vermelde gronden uitdrukkelijk verboden wordt; verzoekt het voorzitterschap van de Raad prioriteit toe te kennen aan deze richtlijn en haar op het allerhoogste politieke niveau te bespreken; benadrukt dat er concrete maatregelen nodig zijn om de aanneming van de richtlijn te bevorderen en dat er, indien de richtlijn niet wordt aangenomen, alternatieve wetgevingsmaatregelen moeten komen om discriminatie aan te pakken; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is ingenomen met de vaststelling door de Commissie van een ambitieuze strategie voor de rechten van personen met een handicap voor de periode 2021-2030 en verzoekt de Commissie erop toe te zien en te waarborgen dat de lidstaten deze ook uitvoeren; benadrukt dat het EU-kader voor het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap een duidelijke rol moet spelen bij de herziening van de strategie en dat personen met een handicap en hun vertegenwoordigende organisaties op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau systematisch en actief bij die herziening moeten worden betrokken; verzoekt de Commissie deze maatregelen uit te werken in coördinatie en overleg met personen met een handicap en alle betrokken organisaties, te beginnen bij het CRPD-netwerk van het Parlement; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de Commissie, in samenwerking met de lidstaten en in overeenstemming met de EU-normen en de bijbehorende nationale wetgeving, uitgesplitste en betrouwbare gegevens en statistieken te verzamelen, onder meer door ervoor te zorgen dat de statistieken voor de hele EU gegevens bevatten die zijn uitgesplitst naar de soorten handicaps, met inbegrip van het aantal personen dat in instellingen woont, teneinde passend en doeltreffend beleid te ontwikkelen om te zorgen voor een toegankelijke, inclusieve en gelijke samenleving voor alle personen met een handicap in de EU, ongeacht het gebied waarin zij wonen, of dat nu een stedelijk, landelijk of afgelegen gebied is; |
| --- | --- |

16.

| 17. | spoort de Commissie en de lidstaten aan het bewustzijn te vergroten, met name onder kinderen en jongeren, en duidelijk gestructureerde raadplegingen uit te voeren met de deelname en betrokkenheid van de rechtstreeks betrokkenen en de hen vertegenwoordigende maatschappelijke organisaties om op alle niveaus van de samenleving een werkelijk inzicht in handicaps te krijgen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | is van mening dat er behoefte is aan de uitwisseling van goede praktijken op Europees niveau met betrekking tot succesvolle projecten om personen met een handicap op alle gebieden te betrekken, alsook aan voorlichtingscampagnes voor het publiek over de wijze waarop dit kan worden verwezenlijkt, in overeenstemming met artikel 27 van het CRPD; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de lidstaten bij de ontwikkeling van alle relevante beleidsmaatregelen, financieringsprogramma’s en activiteiten terdege rekening te houden met de unieke situatie van auteurs en uitvoerende en scheppende kunstenaars met een handicap, en alle belemmeringen weg te nemen om alle personen in de culturele en creatieve sector gelijke rechten en gelijke kansen te waarborgen, met name door maatregelen te nemen die gelijke toegang, participatie en vertegenwoordiging van alle scheppers van cultuurproducten mogelijk maken; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat toekomstige EU-wetgeving inzake AI een zo breed mogelijk scala aan gebruikers omvat en de toegang tot AI-systemen gemakkelijk mogelijk maakt voor personen met een handicap, in overeenstemming met de Europese toegankelijkheidswet; |
| --- | --- |

20.

| 21. | herinnert de lidstaten aan duurzameontwikkelingsdoelstelling 11.7 van de VN, die tot doel heeft uiterlijk in 2030 te voorzien in universele toegang tot veilige, inclusieve en toegankelijke groene en openbare ruimten, met name voor kinderen en vrouwen, personen met een handicap en ouderen; |
| --- | --- |

21.

Personen met een handicap die het grootste risico lopen

| 22. | hekelt het feit dat sommige personen met een handicap een groter risico lopen het slachtoffer te worden van een of andere vorm van discriminatie en geweld, zoals vrouwen en meisjes, kinderen, ouderen, daklozen, gedetineerden, migranten en vluchtelingen, mensen die racistisch worden bejegend, personen met een bepaalde etnische achtergrond, zoals Roma, en lhbtiq+-personen; verzoekt de Commissie en de lidstaten de specifieke uitdagingen, rechten en behoeften van deze personen aan te pakken door middel van gerichte maatregelen om toegang tot de rechter, slachtofferhulp, ondersteuning en bescherming te waarborgen en belemmeringen voor het melden van discriminatie en geweld weg te nemen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wijst erop dat personen met een handicap, en met name vrouwen met een handicap, nog altijd te maken hebben met meervoudige en intersectionele discriminatie op grond van hun handicap en hun gender, ras, etnische afkomst, leeftijd, godsdienst of overtuiging, seksuele gerichtheid, migratiestatus of sociaal-economische achtergrond; wijst erop dat vrouwen en meisjes met een handicap bijzonder zijn blootgesteld aan gendergerelateerd geweld en dat het scala aan gendergerelateerd geweld dat wordt ervaren door vrouwen en meisjes met een handicap fysiek, seksueel, psychologisch en economisch geweld kan omvatten; is bezorgd over het feit dat vrouwen met een handicap vaak het slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld door partners of familieleden; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat mechanismen voor de melding van geweld tegen personen met een handicap alsook ondersteunende diensten voor slachtoffers worden ingevoerd en toegankelijk zijn; |
| --- | --- |

23.

| 24. | erkent dat zorgverleners een belangrijke rol spelen in het leven van personen met een handicap en bij de uitvoering van hun werk met belemmeringen geconfronteerd worden; wijst erop dat personen met een handicap, met name vrouwen, zich door de juridische, financiële en sociale afhankelijkheid van hun verzorgers in een kwetsbaardere situatie bevinden; is bezorgd over meldingen van geweld tegen personen met een handicap door personen die voor hen zouden moeten zorgen, zowel thuis als in zorginstellingen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | neemt ter kennis dat de Commissie in de EU-strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 heeft toegezegd om bijzondere aandacht te besteden aan vrouwen met een handicap, die twee tot vijf keer meer kans lopen met geweld te worden geconfronteerd dan andere vrouwen (51); verzoekt de Commissie de situatie van vrouwen met een handicap in het beleid en de maatregelen van de EU te integreren en in aanmerking te nemen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is ernstig bezorgd over het feit dat vrouwen en meisjes met een handicap veel te vaak de toegang tot diensten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid, met name tot gynaecologische diensten, wordt ontzegd, dat hun ook geïnformeerde toestemming voor het gebruik van voorbehoedsmiddelen wordt ontzegd en dat zij zelfs het risico lopen op gedwongen sterilisatie (52); verzoekt de lidstaten wetgevende maatregelen te nemen om de fysieke integriteit, de keuzevrijheid en de zelfbeschikking van personen met een handicap te waarborgen wat hun seksuele en reproductieve leven betreft; |
| --- | --- |

26.

| 27. | is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, alsook met de inzet van sommige lidstaten en de stappen die zij in dit verband hebben ondernomen; verzoekt de Commissie en de lidstaten aanvullende concrete maatregelen te nemen om gendergerelateerd geweld aan te pakken, onder meer door gerichte steun te verlenen aan personen met een handicap; dringt er voorts bij de Commissie en de lidstaten op aan specifieke opleidingen en bewustmakingsactiviteiten te organiseren die gericht zijn op systemen voor respons op gendergerelateerd geweld, waarbij de participatie van vrouwen met een handicap gewaarborgd moet zijn, en die hun informatie over hun rechten moeten verstrekken; is van mening dat de Commissie en de lidstaten het unieke snijpunt tussen gender en handicap grondiger moeten onderzoeken om ervoor te zorgen dat de complexiteit van gendergerelateerd geweld tegen vrouwen en meisjes met een handicap naar behoren wordt begrepen en aangepakt; |
| --- | --- |

27.

| 28. | dringt er bij de lidstaten op aan voldoende personele en financiële middelen toe te wijzen aan het in artikel 33, lid 2, van het CRPD bedoelde kader om ervoor te zorgen dat de nationale organen voor de bevordering van gelijke behandeling hun taken doeltreffend en efficiënt vervullen; dringt er bij de Commissie op aan hiervoor de nodige steun te verlenen; |
| --- | --- |

28.

| 29. | is ingenomen met en steunt het aanstaande wetgevingsinitiatief van de Commissie inzake minimumnormen voor organen voor gelijke behandeling, dat de lidstaten ertoe zou aanzetten het mandaat van de organen voor gelijke behandeling te verruimen om de slachtoffers van discriminatie op grond van hun handicap te beschermen; verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk een ambitieus voorstel in te dienen; |
| --- | --- |

29.

| 30. | dringt er bij de Raad op aan de ratificatie van het Verdrag van Istanbul door de EU af te ronden op basis van een brede toetreding zonder beperkingen, en te pleiten voor de ratificatie van het verdrag door alle lidstaten, daar dit een essentieel instrument is ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en meisjes met een handicap; |
| --- | --- |

30.

| 31. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan het isolement van vrouwen met een handicap in al hun diversiteit te voorkomen door middel van horizontale en structurele maatregelen, zoals onderwijs en bewustmakingsactiviteiten voor vrouwen met een handicap, alsmede voor hun gezin en verzorgers; |
| --- | --- |

31.

| 32. | is bezorgd over de situatie van gedetineerden met een handicap in de lidstaten, ongeacht hun soort handicap; betreurt dat in sommige lidstaten niet volledig rekening wordt gehouden met de kwetsbare situatie van gedetineerden met een handicap; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat gedetineerden met een handicap over de nodige infrastructuur beschikken, met inbegrip van adequate voorzieningen voor hun specifieke behoeften, alsook te zorgen voor toegankelijkheid en redelijke aanpassingen; vraagt de lidstaten en de instellingen van de EU voorts de nodige maatregelen te nemen om de grondrechten van gedetineerden te waarborgen en te beschermen, met name die van gedetineerden die zich in kwetsbare situaties bevinden, zoals personen met een geestelijke aandoening en personen met een handicap, en in alle lidstaten gemeenschappelijke Europese detentienormen in te voeren; |
| --- | --- |

32.

| 33. | verzoekt de lidstaten het recht op onderwijs voor alle kinderen met een handicap te waarborgen door ervoor te zorgen dat zij gelijke toegang hebben tot inclusief en hoogwaardig onderwijs, van de vroege kinderjaren tot de adolescentie, met name door te voorzien in aangepaste infrastructuur en in gespecialiseerde opleidingen voor leerkrachten en begeleiders; benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de toegankelijkheid van schooldiensten voor kinderen met een handicap; benadrukt dat kinderen met een handicap nog steeds oververtegenwoordigd zijn in institutionele zorg, langdurig of permanent in instellingen verblijven, en te maken krijgen met een hoge mate van discriminatie en verwaarlozing; |
| --- | --- |

33.

| 34. | benadrukt dat personen met een handicap een groter risico lopen het slachtoffer te worden van haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven; is ingenomen met het voorstel van de Commissie om de lijst van EU-misdrijven uit te breiden tot haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven; |
| --- | --- |

34.

Gelijke erkenning voor de wet

| 35. | verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend maatregelen te nemen om de beperkingen van de handelingsbevoegdheid die een belemmering vormen voor de in de Verdragen verankerde rechten van personen met een handicap af te schaffen, onder meer door actie te ondernemen om plaatsvervangende besluitvorming in de hele EU te vervangen door ondersteunde besluitvorming, die dus de autonomie, wensen en voorkeuren van de betrokkene eerbiedigt; |
| --- | --- |

35.

| 36. | verzoekt de lidstaten specifieke programma’s uit te voeren met het oog op een verschuiving van het ontnemen van de handelingsbevoegdheid van personen met een psychosociale handicap naar regelingen voor ondersteunde besluitvorming; |
| --- | --- |

36.

| 37. | is verheugd dat in 2022 in het EU-scorebord voor justitie voor het eerst rekening is gehouden met de specifieke behoeften van personen met een handicap wat betreft hun toegang tot de rechter; |
| --- | --- |

37.

| 38. | verzoekt de Commissie en de lidstaten passende maatregelen te treffen om alle — inclusief culturele — belemmeringen weg te nemen waarmee personen met een handicap worden geconfronteerd bij de toegang tot de rechter, door het gebrek aan bewustzijn over handicaps en het CRPD bij de gerechtelijke diensten aan te pakken, onder meer door voldoende financiering voor de opleiding van justitieel personeel toe te wijzen om de toegankelijkheid van informatie te verbeteren en professionele ondersteuning te bieden aan slachtoffers met een handicap, met name wanneer het slachtoffer juridisch, financieel of maatschappelijk van de dader afhankelijk is; merkt op dat zowel gerechtelijke als buitengerechtelijke klachtenmechanismen toegankelijker moeten worden gemaakt voor personen met een handicap; verzoekt de Commissie en de lidstaten voorts het bewustzijn over handicaps en meervoudige en intersectionele discriminatie op te nemen in de aanwervingscriteria voor personeel, met name justitieel en gevangenispersoneel, dat met personen met een handicap te maken heeft; |
| --- | --- |

38.

| 39. | benadrukt dat voorzieningen en diensten toegankelijk moeten zijn om gelijke toegang tot de rechter en passende bijstand te waarborgen voor personen die moeite hebben om hun handelingsbekwaamheid uit te oefenen; stipt aan dat communicatieproblemen ernstige gevolgen kunnen hebben voor de toegang van gedetineerden met een handicap tot informatie in toegankelijke formaten en tot activiteiten die geschikt zijn voor hun handicap; verzoekt de Commissie en de lidstaten passende maatregelen te nemen om een betaalbare, veilige en doeltreffende toegang tot de rechter voor personen met een handicap te waarborgen en ervoor te zorgen dat in alle stadia van het proces bijstand en toegankelijke communicatie en informatie worden verstrekt; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wijst erop dat herhaalde overplaatsingen en het gebrek aan continuïteit van de zorg, alsook het gebrek aan justitieel en gevangenispersoneel, met inbegrip van medisch personeel, met adequate opleiding in het bijstaan van gedetineerden met een handicap, de kwetsbaarheid en het isolement van deze gedetineerden verergeren; |
| --- | --- |

40.

| 41. | verzoekt de Commissie een programma op te zetten voor de financiering van gerechtelijke procedures in verband met rechtszaken waarbij bevoegde instanties van de lidstaten worden beschuldigd van discriminatie van personen met een handicap; stelt voor om deze financiering vrij te maken uit het huidige Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+); |
| --- | --- |

41.

| 42. | verzoekt de Commissie en Eurofound robuuste gegevens te verzamelen en uitgebreid onderzoek te doen inzake de gevolgen van beperkingen van de handelingsbekwaamheid voor het leven van personen met een handicap, met inbegrip van personen met een psychosociale handicap; |
| --- | --- |

42.

Participatie in het politieke en openbare leven: “Niets over ons zonder ons”

| 43. | verzoekt de EU en de lidstaten de Europese kieswet en alle relevante nationale wetgeving te wijzigen om ervoor te zorgen dat alle personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen kunnen stemmen en zich bij verkiezingen kandidaat kunnen stellen; benadrukt dat besluiten over de ontneming van de handelingsbekwaamheid vanwege een handicap die door de lidstaat van herkomst zijn genomen, er niet toe mogen leiden dat burgers van de Unie in hun lidstaat van verblijf niet verkiesbaar zijn indien de wetgeving van die lidstaat dat recht zonder beperkingen voor alle personen met een handicap waarborgt; dringt er bij de Commissie op aan, met name met het oog op de volgende Europese verkiezingen in 2024, met de lidstaten samen te werken om het recht te waarborgen om zelfstandig en in het geheim te kunnen stemmen en ervoor te zorgen dat personen met een handicap gelijke kansen hebben om campagne te voeren voor verkiezingen; benadrukt dat er in veel gevallen geen infrastructuur voor personen met een handicap voorhanden is om hun democratisch stemrecht uit te oefenen; verzoekt de lidstaten in dit verband ervoor te zorgen dat de stembureaus toegankelijk zijn voor personen met een handicap; wijst in dit verband op de bepalingen op het gebied van de politieke rechten van personen met een handicap die in de wetgevingsresolutie van het Parlement van 3 mei 2022 zijn opgenomen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om personen met een handicap in al hun diversiteit en met allerlei verschillende achtergronden te betrekken bij de besluitvormingsprocessen van de EU; is van mening dat het leiderschap van personen met een handicap verder moet worden bevorderd door meer te investeren in organisaties van personen met een handicap om hun volwaardige participatie te vergemakkelijken en hun invloed op de besluitvorming te vergroten; |
| --- | --- |

44.

| 45. | verzoekt de Europese, nationale, regionale en lokale politieke partijen meer personen met een handicap op hun kieslijsten te zetten; verzoekt de aangewezen verkiezingsorganen van de lidstaten gegevens te verzamelen over de toegankelijkheid van stembureaus, met inbegrip van aanwijzingen of ze zijn aangepast aan de behoeften van personen met een handicap, en dit uiterlijk één jaar na de verkiezingen voor het Europees Parlement aan de Commissie, de Raad en het Europees Parlement te melden; |
| --- | --- |

45.

| 46. | is ervan overtuigd dat het wegnemen van belemmeringen door de bevordering en gebruikmaking van toegankelijkheidsmaatregelen en specifieke communicatieformaten, zoals gemakkelijk leesbare taal, braille en gebarentaal, een belangrijke stap zou zijn om personen met een handicap in staat te stellen daadwerkelijk deel te nemen aan het politieke en openbare leven; wijst erop dat digitale diensten toegankelijker moeten worden gemaakt voor personen met een handicap; |
| --- | --- |

46.

| 47. | erkent de ontwikkeling van nieuwe technologieën en het potentieel ervan voor personen met een handicap; moedigt de Commissie aan te investeren in de ontwikkeling van toepassingen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie (ICT) voor het communiceren in en vertalen van gebarentaal en braille; |
| --- | --- |

47.

| 48. | verzoekt de Commissie de inclusiebevorderende aspecten van het programma Creatief Europa verder te versterken en te bevorderen ter vergroting van de culturele participatie in de hele Unie om te komen tot een inclusievere samenleving, met name voor personen met een handicap, door hun actieve deelname aan creatieve processen alsook de publieksontwikkeling aan te moedigen; |
| --- | --- |

48.

De noodzaak van een uitvoeringsplan voor een rampenrisicobeheer op EU-niveau waarin rekening wordt gehouden met personen met een handicap

| 49. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de participatie van personen met een handicap en hun vertegenwoordigende organisaties te versterken in het besluitvormingsproces ten aanzien van het ontwerp, het beheer, de middelen en de uitvoering van beleid en programma’s inzake rampenrisicovermindering; dringt aan op de integratie van de perspectieven van personen met een handicap in de crisisbeheersingsreacties van de Unie; |
| --- | --- |

49.

| 50. | is van mening dat deze programma’s mainstreaming in verschillende sectoren en op verschillende overheidsniveaus moeten omvatten en specifieke doelstellingen en tijdschema’s moeten bepalen voor de ontwikkeling van een actieplan voor rampenrisicovermindering waarin rekening wordt gehouden met personen met een handicap, teneinde het kader van Sendai te verwezenlijken; |
| --- | --- |

50.

| 51. | benadrukt dat het beleid en de programma’s van de EU moeten worden ondersteund door uitgesplitste, op feitenmateriaal gebaseerde gegevens; benadrukt dat onderzoek moet worden ondersteund en gefinancierd om een beter inzicht te krijgen in de gevolgen van rampen voor personen met een handicap en hun vermogen om ze het hoofd te bieden; |
| --- | --- |

51.

| 52. | verzoekt de lidstaten en de Commissie hun crisiscommunicatie te verbeteren en daarvoor kanalen te hanteren die personen met een handicap toegang bieden tot relevante informatie; neemt met bezorgdheid kennis van de conclusies van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten over de aanzienlijke tekortkomingen op dit gebied tijdens de COVID-19-pandemie; |
| --- | --- |

52.

| 53. | merkt op dat personen met een handicap tot de meest gemarginaliseerde en kwetsbare groepen van alle door crises getroffen gemeenschappen behoren; wijst er bovendien op dat personen met een handicap in situaties van gewapend conflict te maken krijgen met gewelddadige aanvallen, gedwongen verplaatsing en voortdurende verwaarlozing bij de humanitaire hulp aan burgers die verwikkeld zijn geraakt in de strijd, en dat zij vaak dagen- of wekenlang in hun huizen of in verlaten dorpen worden achtergelaten, met weinig voedsel of water; wijst in dit verband op het belang van de EU-strategie voor de rechten van het kind, de kindergarantie, de EU-strategie voor de rechten van personen met een handicap 2021-2030 en alle bestaande rechtsinstrumenten van de EU ter ondersteuning van de lidstaten om te voorzien in de specifieke behoeften en bescherming van en zorg voor vluchtelingen met een handicap, waaronder de richtlijn tijdelijke bescherming (53); |
| --- | --- |

53.

Vrij verkeer en wederzijdse erkenning: de noodzaak om de voordelen van de EU-gehandicaptenkaart uit te breiden

| 54. | benadrukt dat de wederzijdse definitie, diagnose en erkenning van de gehandicaptenstatus op alle gebieden in de hele EU absoluut noodzakelijk is, en dringt er bij de Commissie op aan haar werkzaamheden op dit vlak te versnellen teneinde de erkenning van de gehandicaptenstatus bij verplaatsingen in de hele EU te waarborgen en het vrije verkeer van personen met een handicap in alle lidstaten te garanderen; |
| --- | --- |

54.

| 55. | is ingenomen met de aankondiging van de Commissie in haar intentieverklaring van 2022 aan het Parlement dat zij in 2023 een wetgevingsvoorstel over een Europese gehandicaptenkaart zal indienen, hetgeen ook is opgenomen in het werkprogramma van de Commissie voor 2023; |
| --- | --- |

55.

| 56. | is er stellig van overtuigd dat de EU-gehandicaptenkaart gebaseerd moet zijn op een bindende wetgevingshandeling van de Unie die behalve cultuur, vrijetijdsbesteding en sport een breed scala aan gebieden moet bestrijken; benadrukt dat de gehandicaptenkaart standaard ook bruikbaar moet zijn voor nationale, regionale en lokale openbare diensten, zoals vervoer, en dat er een speciale EU-website en een toegankelijke onlinedatabank voor moeten worden opgezet in alle EU-talen, met inbegrip van specifieke communicatieformaten, zoals gemakkelijk leesbare taal, braille en gebarentaal; verzoekt de Commissie voorts te overwegen om het beheer van de uitvoering van de EU-gehandicaptenkaart uit het ESF+ te financieren; |
| --- | --- |

56.

| 57. | is er stellig van overtuigd dat personen met een handicap en hun representatieve organisaties nauw moeten worden betrokken bij de uitvoering van en communicatie over de EU-gehandicaptenkaart; is van mening dat dit in de eerste plaats een herziening van de huidige wetgeving en beleidsmaatregelen vereist, door een robuust bewustmakingsproces moet worden ondersteund, door specifieke effectanalyses op basis van uitgesplitste gegevens moet worden gevolgd en in concrete uitvoeringsmaatregelen moet resulteren; |
| --- | --- |

57.

Het bevorderen van reguliere inclusieve onderwijsomgevingen en het waarborgen van toegankelijke gezondheidszorg van hoge kwaliteit

| 58. | verzoekt de Commissie en de lidstaten maatregelen te nemen om de toegang tot en het genot van inclusief en hoogwaardig onderwijs voor alle lerenden met een handicap, met inbegrip van afstandsleren en een leven lang leren, te vergemakkelijken overeenkomstig het Gehandicaptenverdrag, en bij het nastreven van de onderwijsdoelstelling de speciale indicatoren voor personen met een handicap van de Europa 2020-strategie op te nemen; benadrukt het belang van gelijke toegang tot onderwijs in klaslokalen voor leerlingen en studenten, met inbegrip van voor- en vroegschoolse educatie, ongeacht of zij een handicap hebben; verzoekt de lidstaten meer te investeren in het Erasmus+-programma en gebruik te maken van de financieringsmogelijkheden die het biedt; |
| --- | --- |

58.

| 59. | betreurt dat sommige lidstaten te weinig investeren in voorzieningen voor personen met een handicap die specifieke verzorging door gespecialiseerde professionals nodig hebben, waardoor zij, en dan vooral jongeren van schoolgaande leeftijd, in sommige gevallen gedwongen worden hun gezin achter te laten om in geschikte voorzieningen in andere lidstaten te gaan wonen; |
| --- | --- |

59.

| 60. | verzoekt de Commissie te waarborgen dat digitale omgevingen voor iedereen toegankelijk zijn; benadrukt dat live ondertiteling, eenvoudig te begrijpen informatie, vertolking in gebarentaal en toegankelijke websites essentieel zijn voor het verstrekken van onderwijs en informatie aan personen met een handicap; |
| --- | --- |

60.

| 61. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan snel actie te ondernemen om ervoor te zorgen dat personen met een handicap, met inbegrip van psychosociale handicaps, over hetzelfde aanbod, dezelfde kwaliteit en dezelfde normen inzake gratis of betaalbare gezondheidszorg en programma’s beschikken als andere personen, met inbegrip van toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten en initiatieven in het kader van het EU-kankerbestrijdingsplan; |
| --- | --- |

61.

| 62. | beveelt ten zeerste aan om met EU-middelen steun te verlenen om in de lidstaten gezondheidszorg te ontwikkelen waarbij rekening wordt gehouden met personen met een handicap; stelt voor dat de Commissie nadenkt over de ontwikkeling van toegankelijkheidsnormen voor screeningapparatuur; |
| --- | --- |

62.

| 63. | is van mening dat toegankelijke volksgezondheidscampagnes en communicatie over ziektepreventie, -screening en -behandeling personen met een handicap moeten omvatten en verspreid moeten worden in verschillende toegankelijke formaten, zoals gebarentaal, braille en gemakkelijk leesbare taal; |
| --- | --- |

63.

| 64. | verzoekt de lidstaten de continuïteit van zorg en ondersteuning te waarborgen, die vaak stoppen na het volgen van onderwijs, wat problemen met de overgang naar de arbeidsmarkt en onderbrekingen van mogelijkheden voor toegang tot de arbeidsmarkt en van het vermogen om zelfstandig te wonen tot gevolg heeft; |
| --- | --- |

64.

| 65. | verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat personen met een handicap gelijke kansen op de arbeidsmarkt, toegang tot inclusief regulier onderwijs en gezondheidsvoorzieningen alsook gelijke toegang tot vervoer hebben door fundamentele drempels voor een sociaal leven weg te nemen en beginselen inzake universeel ontwerp toe te passen op investeringen in infrastructuur en digitale voorzieningen in de hele EU; |
| --- | --- |

65.

| 66. | verzoekt de Commissie een alomvattende en transversale Europese strategie inzake geestelijke gezondheid uit te werken als passende follow-up van het Europees kader voor actie inzake geestelijke gezondheid, en het EU-kompas voor actie inzake geestelijke gezondheid en welzijn te verbeteren; merkt op dat deze strategie erop gericht moet zijn de lidstaten te verplichten geestelijke gezondheidszorg met lichamelijke zorg te integreren, gezien de nauwe correlatie tussen beide, met bijzondere aandacht voor personen met een handicap, om effectieve zorg te bieden op basis van empirische gegevens en mensenrechten en om het aantal aangeboden diensten uit te breiden zodat meer mensen toegang hebben tot behandeling; dringt er met name bij de lidstaten op aan hun relevante EU-middelen onder meer aan te wenden ter versterking van de neuropsychiatrische diensten voor kinderen en jongeren, die zwaar hebben geleden onder de tijdens de pandemie genomen maatregelen, die het onbehagen, de armoede en het geestelijk lijden hebben doen toenemen, wat op dramatische wijze tot uiting komt; |
| --- | --- |

66.

| 67. | verzoekt de Commissie de richtlijn inzake grensoverschrijdende gezondheidszorg te herzien om de tekst in overeenstemming te brengen met het CRPD en te garanderen dat personen met een handicap daadwerkelijk toegang hebben tot kwalitatief hoogwaardige grensoverschrijdende gezondheidszorg; |
| --- | --- |

67.

Bevordering van inclusieve werkgelegenheid

| 68. | benadrukt dat de uitoefening van het recht op werk door personen met een handicap (54) nauw samenhangt met maatregelen om directe en indirecte discriminatie, armoede en belemmeringen op het gebied van gezondheid, onderwijs, opleiding, huisvesting, zorg, ondersteuning, persoonlijke mobiliteit, toegang tot de bebouwde omgeving, segregatie en institutionalisering aan te pakken; spoort de Commissie en de lidstaten derhalve aan doeltreffende en concrete maatregelen te nemen ter bevordering van gelijkheid, diversiteit en horizontale inclusie van personen met een handicap en hun gezinnen in alle geledingen van de samenleving, onder meer door middel van persoonlijke bijstand, zelfstandig wonen, sociale bescherming, bewustmaking en een omgeving zonder obstakels; herinnert eraan dat de integratie van personen met een handicap op de arbeidsmarkt niet alleen essentieel is voor sociale inclusie en gelijke kansen, maar ook aanzienlijke economische kansen biedt voor de financiële onafhankelijkheid van personen met een handicap en de economie als geheel ten goede komt; |
| --- | --- |

68.

| 69. | verzoekt de Europese Arbeidsautoriteit samen te werken met de nationale arbeidsinspectiediensten om de bestaande wetgeving te handhaven; beveelt aan dat arbeidsinspecteurs publieke en particuliere werkgevers monitoren om de naleving van de arbeidsrechten van personen met een handicap te waarborgen; |
| --- | --- |

69.

| 70. | verzoekt de Commissie en de lidstaten een holistische beleidsbenadering voor de hele levenscyclus te hanteren om de preventie van discriminatie te bevorderen en het effectieve behoud en de doeltreffende inclusie van personen met een handicap op de arbeidsmarkt te garanderen; verzoekt de Commissie en de lidstaten om het CRPD ten volle uit te voeren en te integreren in alle wetgevings-, beleids- en financieringsmaatregelen, met name ten behoeve van de inclusie van personen met een handicap in de samenleving en op de arbeidsmarkt; roept de EU en alle lidstaten op om het facultatieve protocol bij het CRPD te ratificeren; |
| --- | --- |

70.

| 71. | is ingenomen met het beleidsdebat van 16 juni 2022 tussen de ministers van Werkgelegenheid resp. Sociale Zaken over de tewerkstelling van personen met een handicap, over hoe negatieve prikkels voor het aannemen van personen met een handicap kunnen worden weggenomen en over maatregelen om hun integratie op de arbeidsmarkt te bevorderen; kijkt uit naar concrete follow-upmaatregelen van de lidstaten; |
| --- | --- |

71.

| 72. | wijst op de noodzaak om meer aandacht te besteden aan de werkgelegenheidssituatie van personen met een handicap die afkomstig zijn uit etnische minderheden, zoals migranten, vluchtelingen, Roma en personen van Afrikaanse afkomst; |
| --- | --- |

72.

| 73. | benadrukt dat een op mensenrechten gebaseerde aanpak moet worden vastgesteld als het kader waarbinnen de samenleving zich buigt over handicaps en dat de steun voor personen met een handicap dienovereenkomstig moet worden aangepast; wijst op het belang van een allesomvattende definitie en toepassing van het begrip “toegankelijkheid” en benadrukt de waarde daarvan als onmisbare basis voor gelijke kansen voor personen met een handicap, zoals erkend in het CRPD en in overeenstemming met algemene opmerking nr. 2 van dat verdrag, rekening houdend met de diversiteit van de behoeften van personen met een handicap en de bevordering van het universeel ontwerp als een EU-beginsel (55); |
| --- | --- |

73.

| 74. | verzoekt de Commissie zo snel mogelijk te beginnen met de herziening van de richtlijn gelijke behandeling in arbeid en beroep, met name als het gaat om geharmoniseerde minimumnormen voor redelijke aanpassingen voor werknemers met een handicap, teneinde deze richtlijn volledig in overeenstemming te brengen met de bepalingen van het CRPD en een participatief proces in te voeren dat bedoeld is om de rechtstreekse en volledige betrokkenheid van organisaties die personen met een handicap vertegenwoordigen te waarborgen; |
| --- | --- |

74.

| 75. | wijst erop dat het belangrijk is om personen met een handicap, hun gezinnen en vertegenwoordigende organisaties actief te betrekken bij de ontwikkeling en uitvoering van alle maatregelen die gevolgen voor hen hebben; wijst op het belang om gehandicaptenvraagstukken centraal te stellen op de werkvloer en wijst in dit verband op de rol van sociale dialoog en opleiding voor werkgevers; verzoekt de lidstaten actieve maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat niemand wordt gediscrimineerd en te waarborgen dat personen met een handicap hun arbeids- en vakbondsrechten op voet van gelijkheid kunnen uitoefenen; |
| --- | --- |

75.

| 76. | benadrukt dat pesterijen op de werkvloer, waaronder seksuele intimidatie en represailles voor het leveren van openlijke kritiek, de toegang tot werk, baanbehoud en gelijke loopbaanontwikkeling belemmeren, met name voor vrouwen met een handicap (56), en dat er in de lidstaten specifieke maatregelen moeten worden genomen om de intimidatie van personen met een handicap te voorkomen, te bestrijden en te bestraffen; |
| --- | --- |

76.

| 77. | is van mening dat regelingen voor inkomensondersteuning, handicapgerelateerde bijstand en actieve werkgelegenheidssteun elkaar aanvullen bij de bevordering van de volledige en doeltreffende participatie op de arbeidsmarkt van personen met een handicap, aangezien salarissen geen vervanging vormen voor de dekking van extra kosten die verband houden met een handicap; dringt er daarom bij de lidstaten op aan inkomensondersteuning, actieve werkgelegenheidssteun en handicapgerelateerde bijstand te ontvlechten (57) om ervoor te zorgen dat de subsidiabiliteitsregels zo inclusief mogelijk zijn, en om extra uitgaven in verband met handicaps te dekken, armoede onder werkenden te bestrijden en gelijkheid, waardigheid en autonomie van personen met een handicap te waarborgen; spoort de lidstaten aan soortgelijke oplossingen in te voeren voor verzorgers van personen met een handicap om naast hun zorggerelateerde uitkeringen een inkomen te ontvangen; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie met klem erop toe te zien dat de lidstaten de beginselen van gelijke behandeling en gelijk loon voor arbeid van gelijke waarde voor alle werknemers eerbiedigen; dringt er verder op aan dat personen met een handicap die in sociale werkplaatsen werkzaam zijn, ten minste dezelfde rechten en status moeten krijgen als werknemers op de reguliere arbeidsmarkt; is van mening dat deze werkplaatsen een geïndividualiseerde aanpak moeten hanteren en, in de mate van het mogelijke, alleen maar als een tijdelijke optie mogen dienen voor personen met een handicap tijdens hun werkzame leven; is voorts van mening dat deze werkplaatsen gericht moeten zijn op de ontwikkeling van vaardigheden en de overgang naar de open arbeidsmarkt moeten ondersteunen; benadrukt dat personen met een handicap die in een dergelijke omgeving werken, moeten worden beschermd door de bestaande rechtskaders inzake sociale bescherming en arbeidsomstandigheden, waaronder het recht op een minimumloon op gelijke voet met anderen, in overeenstemming met artikel 27 van het CRPD; verzoekt de lidstaten inclusieve modellen van beschermde en ondersteunde werkgelegenheid te ontwikkelen waarin de rechten van personen met een handicap worden geëerbiedigd en die bijdragen tot hun doeltreffende inclusie en latere overstap naar de reguliere arbeidsmarkt; benadrukt dat personen met een handicap een baan van goede kwaliteit moeten vinden die aansluit bij hun vaardigheden en ambities, en dat opleiding, bijscholing en omscholing van personen met een handicap reële capaciteiten en vaardigheden moeten opleveren; verzoekt de lidstaten de doeltreffendheid van bestaande sociale werkplaatsen te beoordelen, in die zin dat zij personen met een handicap vaardigheden moeten aanreiken om werk te vinden op de reguliere arbeidsmarkt; verzoekt de Commissie dit proces te monitoren; |
| --- | --- |

78.

| 79. | merkt op dat de COVID-19-crisis tot een toename van werken op afstand heeft geleid en dat telewerken de arbeidsparticipatie van personen met een handicap een impuls kan geven, aangezien de thuisomgeving aan de handicap kan worden aangepast, en een manier kan zijn om werk en privéleven beter te combineren en de belemmeringen voor de arbeidsmarkt die verband houden met pijn en vermoeidheid te verminderen; waarschuwt echter tegen de inzet van telewerken door werkgevers om geen redelijke aanpassingen te hoeven doorvoeren aan de werkplek of een inclusieve werkomgeving voor werknemers met een handicap te hoeven creëren (58), aangezien dit tot isolement kan leiden en hun geestelijke gezondheid kan aantasten; benadrukt dat het toekomstige telewerkbeleid moet worden ontwikkeld met inachtneming van de rechten van personen met een handicap en dat personen met een handicap bij het ontwerp ervan moeten worden betrokken, evenals bij nieuwe collectieve arbeidsovereenkomsten wanneer er wordt onderhandeld over telewerk en wanneer bedrijven hun telewerkbeleid herzien zodat hierbij rekening wordt gehouden met handicaps; wijst erop dat personen met een handicap gelijke toegang tot onderwijs en opleiding moeten krijgen, digitale vaardigheden moeten kunnen verwerven en over toegankelijke digitale infrastructuur moeten beschikken, zowel in stedelijke als in landelijke en afgelegen gebieden, om hen in staat te stellen te profiteren van de nieuwe arbeidskansen die door de digitalisering worden gecreëerd; benadrukt dat redelijke aanpassingen een recht zijn voor werknemers met een handicap en is van mening dat de overheid bewustmakingsacties en programma’s voor capaciteiten en vaardigheden van personen met een handicap en kennis over redelijke aanpassingen aan de werkplek onder werkgevers in de particuliere en de publieke sector moet bevorderen om discriminatie op grond van handicap aan te pakken en ervoor te zorgen dat gezagsdragers over de instrumenten beschikken om werknemers met een handicap in dienst te nemen, te ondersteunen en te behouden; |
| --- | --- |

79.

| 80. | merkt op dat het bevorderen van de rechten van ouderen nauw samenhangt met de verwezenlijking van gelijke rechten voor personen met een handicap, aangezien ouderen een grotere kans hebben op een handicap en meer dan 46 % van de personen van 60 jaar en ouder al een handicap heeft; benadrukt, gezien de demografische veranderingen en met name de vergrijzing van de bevolking, dat het hoofd moet worden geboden aan nieuwe uitdagingen die verband houden met de hogere prevalentie van handicaps als gevolg van de vergrijzing van de beroepsbevolking en de hogere prevalentie van werknemers met chronische aandoeningen; benadrukt dat er beleid moet worden uitgewerkt, waaronder over flexibele werkroosters, om werknemers met een handicap te helpen beter op de arbeidsmarkt te integreren, alsook zorgdiensten voor personen met een handicap, met inbegrip van normen inzake opleiding van personeel en normen voor persoonlijke bijstand; |
| --- | --- |

80.

| 81. | verzoekt de lidstaten toe te zien op de eerbiediging van de beginselen 2 en 3 van de Europese pijler van sociale rechten, die voorzien in gelijke behandeling en gelijke kansen voor vrouwen en mannen wat participatie op de arbeidsmarkt, arbeidsvoorwaarden en loopbaanontwikkeling betreft, ongeacht ras of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid; pleit voor monitoring van de vaststelling van de maatregelen uit hoofde van het CRPD; |
| --- | --- |

81.

| 82. | verzoekt de lidstaten ondersteuning op maat te bieden aan personen met een handicap om hun toegang te bieden tot de ontwikkeling van vaardigheden, beroepsonderwijs en -opleiding en werk met het oog op inclusief en actief arbeidsmarktbeleid; spoort de diensten voor arbeidsvoorziening en de publieke en particuliere sector aan gepersonaliseerde maatregelen uit te voeren om de inzetbaarheid en het behoud van personen met een handicap op de arbeidsmarkt te verbeteren met het oog op de naleving van het CRPD, en beste praktijken uit te wisselen met betrekking tot het in dienst nemen van personen met een handicap via het Europees netwerk van openbare diensten voor arbeidsvoorziening; verzoekt de lidstaten begeleiding, opleiding en financiële steun aan te bieden ter ondersteuning van het creëren van banen, aanwerving en (zelfstandig) ondernemerschap voor personen met een handicap, onder meer via het ESF+; benadrukt de positieve rol die de sociale economie kan spelen bij de tewerkstelling van personen met een handicap; verzoekt de lidstaten stimuleringsmaatregelen in het leven te roepen om personen met een handicap aan te sporen ondernemingen van de sociale economie op te richten en activiteiten te ontplooien die een inkomen opleveren; |
| --- | --- |

82.

| 83. | is van mening dat bij steunmaatregelen voor de arbeidsmarkt rekening moet worden gehouden met handicaps en gerichte beleidsmaatregelen om de inclusie van personen met een handicap te ondersteunen; verzoekt de lidstaten steun te verlenen voor de afstemming van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, beroepsprofilering, gelijktijdig werken en leren, inwerktrajecten, opleidingen op de werkplek, loopbaanontwikkeling, mentorschap en inclusief en toegankelijk beroepsonderwijs en -opleiding om de noodzakelijke integratie en het behoud van personen met een handicap op de werkplek te ondersteunen; wijst erop dat maatregelen om de inclusie en inzetbaarheid van personen met een handicap te verbeteren niet werkelijk doeltreffend zullen zijn als niet tegelijkertijd de stereotypen en stigma’s met betrekking tot handicaps op de werkvloer en in de samenleving worden bestreden; wijst in dit verband op het belang van bewustmaking en opleidingen voor opleiders, werkgevers en werknemers, alsook voor het algemeen publiek, om discriminatie op grond van handicap aan te pakken, mentaliteitsveranderingen te bewerkstelligen en werkelijk inclusieve samenlevingen tot stand te brengen; |
| --- | --- |

83.

| 84. | wijst erop dat de lage participatiegraad van personen met een handicap sociaal-economische inclusie in de weg staat, die moet worden verbeterd door middel van Europese en nationale programma’s die bedoeld zijn om personen die zijn uitgesloten van de arbeidsmarkt te activeren en op te leiden; benadrukt dat het ondersteunen en bevorderen van de arbeidsmarktparticipatie van personen met een handicap weliswaar cruciaal is, maar dat er ook adequate en inclusieve mechanismen voor sociale bescherming moeten worden ingevoerd zodat de ondersteuning beschikbaar is voor alle personen met een handicap; |
| --- | --- |

84.

| 85. | herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de lidstaten om een beoordeling uit te voeren van de belangrijkste trends voor de toekomst van werk vanuit het perspectief van personen met een handicap, met het oog op de vaststelling en uitvoering van specifieke acties om de arbeidsmarkt inclusiever te maken en de digitale kloof te verkleinen; benadrukt dat er beter gebruik moet worden gemaakt van innovatieve technologieën om een gelijk speelveld te creëren en belemmeringen bij de toegang tot onderwijs, opleiding en de arbeidsmarkt weg te nemen, vooral op de digitale arbeidsmarkt, alsook om personen met een handicap te helpen toegang te krijgen tot digitale hulpmiddelen en software die voor hen essentieel zijn om zelfstandig te kunnen wonen; benadrukt dat personen met een handicap beschermd moeten worden tegen discriminatie op basis van artificiële intelligentie bij beslissingen over werving, selectie, promotie en ontslag; verzoekt de lidstaten het bereik van cursussen inzake digitale vaardigheden te verbeteren voor groepen mensen die het risico lopen uitgesloten te worden, onder meer personen met een handicap en ouderen, om ze beter te integreren in het sociale leven en de arbeidsmarkt, en te zorgen voor betere toegang tot e-diensten en administratie; |
| --- | --- |

85.

| 86. | is groot voorstander van onderzoek naar, sociale investeringen in en gerichte initiatieven op EU-niveau voor programma’s en diensten waarvan is gebleken dat zij de integratie van personen met een handicap op de arbeidsmarkt op lange termijn ondersteunen, met bijzondere aandacht voor personen met een autismespectrumstoornis; stelt voor dat de lidstaten de opdracht geven voor onderzoek naar modellen en programma’s waarvoor nog geen empirische gegevens beschikbaar zijn, alsook financiering verschaffen voor innovatie in de dienstverlening, zoals artificiële intelligentie in hulptechnologieën (59); |
| --- | --- |

86.

| 87. | verzoekt de lidstaten, met name de nationale coördinatoren, in hun meerjarige nationale strategieën in het kader van de Europese kindergarantie bijzondere aandacht te besteden aan de behoeften van kinderen met een handicap en te zorgen voor daadwerkelijke, gratis toegang tot hoogwaardige diensten, met name inclusief onderwijs; roept hen op alle vluchtelingenkinderen met een handicap op gelijke voet met kinderen in gastlanden doeltreffende toegang tot gezonde voeding en adequate huisvesting te bieden, overeenkomstig Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad, opdat er in nationale geïntegreerde maatregelen rekening wordt gehouden met intersectionele nadelen; verzoekt de lidstaten en de Commissie daarom de financiering voor de Europese kindergarantie met spoed te verhogen door middel van een eigen begrotingslijn van ten minste 20 miljard EUR; spoort alle lidstaten in dit verband ertoe aan meer dan de minimale ESF+-middelen onder gedeeld beheer toe te wijzen aan de ondersteuning van activiteiten in het kader van de Europese kindergarantie; verzoekt de lidstaten opnieuw de verbeterde jongerengarantie uit te voeren om te zorgen voor een hoogwaardig banenaanbod, waaronder ook eerlijke beloning, toegang tot sociale zekerheid en werkomgevingen die afgestemd zijn op de behoeften van personen met een handicap; |
| --- | --- |

87.

| 88. | verzoekt de lidstaten de richtlijn betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers uit te voeren, die voorziet in een toelage voor zorgverlof van vijf werkdagen per jaar; benadrukt dat er speciale regelingen moeten worden overwogen voor zorgverlof, vaderschapsverlof, ouderschapsverlof en flexibele werktijden voor ouders in bijzondere probleemsituaties, zoals ouders met een handicap of ouders met kinderen die een handicap of een chronische ziekte hebben, zonder dat de werkgever hieronder te lijden heeft; |
| --- | --- |

88.

| 89. | verzoekt de lidstaten te zorgen voor betere arbeids- en leefomstandigheden, onder meer door middel van toereikende minimumlonen en maatregelen voor loontransparantie, om de loonkloof voor personen met een handicap te verkleinen en een inclusieve en duurzame groei op de arbeidsmarkt te bewerkstelligen; wijst op het belang van de snelle vaststelling van de richtlijn betreffende minimumlonen en loontransparantie, die volledig van toepassing moet zijn op personen met een handicap; |
| --- | --- |

89.

| 90. | verzoekt de Commissie een Europees rechtskader voor inclusieve ondernemingen uit te werken en te bevorderen om permanente arbeidsplaatsen te scheppen voor personen met een handicap; |
| --- | --- |

90.

o

o o

| 91. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

91.

---

(1)  PB L 23 van 27.1.2010, blz. 35.

(2)  PB C 340 van 15.12.2010, blz. 11.

(3)  https://reliefweb.int/report/world/covid-19-gender-and-disability-checklist-preventing-and-addressing-gender-based

(4)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/qe-02-19-153-en-n.pdf

(5)  PB C 97 van 24.3.2020, blz. 41.

(6)  PB L 315 van 3.12.2007, blz. 14.

(7)  PB L 189 van 28.5.2021, blz. 34.

(8)  PB L 315 van 14.11.2012, blz. 57.

(9)  PB L 327 van 2.12.2016, blz. 1.

(10)  PB L 303 van 28.11.2018, blz. 69.

(11)  PB L 321 van 17.12.2018, blz. 36.

(12)  PB L 151 van 7.6.2019, blz. 70.

(13)  PB L 188 van 12.7.2019, blz. 79.

(14)  PB L 303 van 2.12.2000, blz. 16.

(15)  PB L 127 van 16.5.2019, blz. 34.

(16)  PB C 137 E van 27.5.2010, blz. 68.

(17)  PB L 167 van 12.6.1998, blz. 25.

(18)  PB L 223 van 22.6.2021, blz. 14.

(19)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14646-2019-INIT/nl/pdf

(20)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0265.

(21)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0129.

(22)  PB C 434 van 15.11.2022, blz. 50.

(23)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0219.

(24)  PB C 81 van 18.2.2022, blz. 43.

(25)  PB C 251 van 30.6.2022, blz. 2.

(26)  PB C 184 van 5.5.2022, blz. 88.

(27)  PB C 132 van 24.3.2022, blz. 129.

(28)  PB C 506 van 15.12.2021, blz. 94.

(29)  PB C 474 van 24.11.2021, blz. 48.

(30)  PB C 371 van 15.9.2021, blz. 6.

(31)  PB C 316 van 6.8.2021, blz. 2.

(32)  PB C 362 van 8.9.2021, blz. 8.

(33)  PB C 346 van 27.9.2018, blz. 94.

(34)  PB C 363 van 28.10.2020, blz. 164.

(35)  Studie — “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling C — Rechten van de burger en Constitutionele Zaken, 3 november 2016.

(36)  Studie — “Inclusive education for learners with disabilities”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling C — Rechten van de burger en Constitutionele Zaken, 15 september 2017.

(37)  Studie — “The protection role of the Committee on petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidondersteunende afdeling C — Rechten van de burger en Constitutionele Zaken, 9 oktober 2015.

(38)  Diepteanalyse — “The European Accessibility Act”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling C — Rechten van de burger en Constitutionele Zaken, 15 augustus 2016.

(39)  Studie — “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling B — Structuur- en Cohesiebeleid, 8 mei 2018.

(40)  Studie — “The Post-2020 European disability strategy”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling C — Rechten van de burger en Constitutionele Zaken, 15 juli 2020.

(41)  Studie — “The implementation of the 2015 Concluding Observations of the CRPD Committee by the EU”, Europees Parlement, directoraat-generaal Intern Beleid, beleidsondersteunende afdeling C — Rechten van de burger en Constitutionele Zaken, 2 december 2021.

(42)  https://www.eca.europa.eu/nl/Pages/DocItem.aspx?did=58678

(43)  PB L 180 van 19.7.2000, blz. 22.

(44)  PB L 167 van 4.7.2018, blz. 28.

(45)  PB L 223 van 22.6.2021, blz. 14.

(46)  Gezamenlijke briefing voor het Comité van de Verenigde Naties voor de rechten van personen met een handicap over de evaluatie van de uitvoering van het CRPD door de EU, op https://equineteurope.org/wp-content/uploads/2022/02/02-14-Joint-Briefing-CRPD-Equality-and-intersectional-issues-faced-by-persons-with-disabilities-in-the-European-Union.pdf

(47)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=1138

(48)  European Disability Forum’s European Human Rights Report of 2022.

(49)  United Nations Population Fund (UNFPA) and Women Enabled International, “Women and Young Persons with Disabilities: Guidelines for Providing Rights-Based, Gender-Responsive Services to Address Gender-Based Violence and Sexual and Reproductive Health and Rights”, 2018, https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNFPA-WEI_Guidelines_Disability_GBV_SRHR_FINAL_19-11-18_0.pdf

(50)  Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (PB L 231 van 30.6.2021, blz. 159).

(51)  Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030, (COM(2021)0101), blz. 16.

(52)  https://www.edf-feph.org/content/uploads/2022/09/Final-Forced-Sterilisarion-Report-2022-European-Union-copia_compressed.pdf

(53)  Richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (PB L 212 van 7.8.2001, blz. 12).

(54)  Artikel 27 van het CRPD.

(55)  In artikel 2 van het CRPD is “universeel ontwerp” gedefinieerd als “het ontwerpen van producten, omgevingen, programma’s en diensten die door iedereen in de ruimst mogelijke mate kunnen worden gebruikt zonder dat aanpassing of een gespecialiseerd ontwerp nodig is. “Universeel ontwerp” sluit hulpmiddelen voor specifieke groepen personen met een handicap niet uit wanneer dit nodig is.”

(56)  “Europe 2020 data & People with disabilities — tabellen (EU SILC 2017)”, door Stefanos Grammenos, Centrum voor Europees sociaal en economisch beleid, 27 december 2019.

(57)  Speciaal rapporteur van de VN voor de rechten van personen met een handicap, “Report of the Special Rapporteur on the rights of persons with disabilities”, gepresenteerd tijdens de 70e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, 7 augustus 2015.

(58)  Schur, L.A., Ameri, M. en Kruse, D., “Telework After COVID: A “Silver Lining” for Workers with Disabilities?”, Journal of Occupational Rehabilitation, jaargang 30, nr. 4, 2020, blz. 521-536.

(59)  European Platform for Rehabilitation, “Artificial intelligence and service provision for people with disabilities — An analytical paper”, 2022.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/35 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/35

---

P9_TA(2022)0436

Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU — Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040 (2021/2254(INI))

(2023/C 177/04)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2021 getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU — Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040” (COM(2021)0345), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2021 getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU — Naar sterkere, verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden in 2040” (COM(2021)0345),

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties,

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs, die is bereikt in het kader van de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs, die is bereikt in het kader van de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering,

| — | gezien de artikelen 39 en 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 39 en 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (1),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (2),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (3),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1306/2013 (4), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1306/2013 (4),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (5), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (5),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/694 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot oprichting van het programma Digitaal Europa (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/694 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 tot oprichting van het programma Digitaal Europa (6),

| — | gezien zijn resolutie van 27 oktober 2016 over hoe het GLB de werkgelegenheid in landelijke gebieden kan verbeteren (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 27 oktober 2016 over hoe het GLB de werkgelegenheid in landelijke gebieden kan verbeteren (7),

| — | gezien zijn resolutie van 4 april 2017 over vrouwen en hun rol in plattelandsgebieden (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 april 2017 over vrouwen en hun rol in plattelandsgebieden (8),

| — | gezien zijn resolutie van 15 november 2017 over een actieplan voor de natuur, de mensen en de economie (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 november 2017 over een actieplan voor de natuur, de mensen en de economie (9),

| — | gezien zijn resolutie van 30 mei 2018 over de toekomst van voeding en landbouw (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 30 mei 2018 over de toekomst van voeding en landbouw (10),

| — | gezien zijn resolutie van 3 oktober 2018 over inspelen op de specifieke behoeften van plattelands-, bergachtige en afgelegen gebieden (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 3 oktober 2018 over inspelen op de specifieke behoeften van plattelands-, bergachtige en afgelegen gebieden (11),

| — | gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de rol van het cohesiebeleid bij het bevorderen van innovatieve en slimme transformatie en regionale ICT-connectiviteit (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de rol van het cohesiebeleid bij het bevorderen van innovatieve en slimme transformatie en regionale ICT-connectiviteit (12),

| — | gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de Europese bosbouwstrategie — de weg vooruit (13), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de Europese bosbouwstrategie — de weg vooruit (13),

| — | gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem (14), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 oktober 2021 over een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem (14),

| — | gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (15), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (15),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een “van boer tot bord”-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” (COM(2020)0381),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 — De natuur terug in ons leven brengen” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 — De natuur terug in ons leven brengen” (COM(2020)0380),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2021 getiteld “Noodplan voor het waarborgen van de voedselvoorziening en voedselzekerheid in tijden van crisis” (COM(2021)0689), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 12 november 2021 getiteld “Noodplan voor het waarborgen van de voedselvoorziening en voedselzekerheid in tijden van crisis” (COM(2021)0689),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 16 juli 2021 getiteld “Nieuwe EU-bosstrategie voor 2030” (COM(2021)0572), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 16 juli 2021 getiteld “Nieuwe EU-bosstrategie voor 2030” (COM(2021)0572),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 4 februari 2022 over het 8e cohesieverslag: naar cohesie in Europa in 2050 (COM(2022)0034), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 4 februari 2022 over het 8e cohesieverslag: naar cohesie in Europa in 2050 (COM(2022)0034),

| — | gezien het verslag van de Commissie van 17 juni 2020 over de gevolgen van demografische veranderingen (COM(2020)0241), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie van 17 juni 2020 over de gevolgen van demografische veranderingen (COM(2020)0241),

| — | gezien het groenboek van de Commissie van 27 januari 2021 over de vergrijzing, getiteld “Bevorderen van intergenerationele solidariteit en verantwoordelijkheid” (COM(2021)0050), |
| --- | --- |

—

gezien het groenboek van de Commissie van 27 januari 2021 over de vergrijzing, getiteld “Bevorderen van intergenerationele solidariteit en verantwoordelijkheid” (COM(2021)0050),

| — | gezien de Verklaring van Cork 2.0 over een betere levenskwaliteit in plattelandsgebieden, die de partijen bij de Europese Conferentie over plattelandsontwikkeling in september 2016 in Cork hebben aangenomen, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Cork 2.0 over een betere levenskwaliteit in plattelandsgebieden, die de partijen bij de Europese Conferentie over plattelandsontwikkeling in september 2016 in Cork hebben aangenomen,

| — | gezien de Verklaring van Bled voor een slimmere toekomst in de plattelandsgebieden van de EU, die op 13 april 2018 werd ondertekend in Bled (Slovenië), |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Bled voor een slimmere toekomst in de plattelandsgebieden van de EU, die op 13 april 2018 werd ondertekend in Bled (Slovenië),

| — | gezien de VN-Verklaring over de rechten van landbouwers en andere mensen die werkzaam zijn in plattelandsgebieden, die de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties op 28 september 2018 heeft aangenomen, |
| --- | --- |

—

gezien de VN-Verklaring over de rechten van landbouwers en andere mensen die werkzaam zijn in plattelandsgebieden, die de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties op 28 september 2018 heeft aangenomen,

| — | gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 over een EU-actieplan voor biologische landbouw (16), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 3 mei 2022 over een EU-actieplan voor biologische landbouw (16),

| — | gezien algemene aanbeveling nr. 34 (2016) van het VN-Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen inzake de rechten van vrouwen op het platteland, die op 7 maart 2016 is aangenomen, |
| --- | --- |

—

gezien algemene aanbeveling nr. 34 (2016) van het VN-Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen inzake de rechten van vrouwen op het platteland, die op 7 maart 2016 is aangenomen,

| — | gezien beginsel 20 van de Europese pijler van sociale rechten, |
| --- | --- |

—

gezien beginsel 20 van de Europese pijler van sociale rechten,

| — | gezien de in opdracht van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van het Parlement uitgevoerde studie over de toekomst van het Europese landbouwmodel: sociaal-economische en territoriale gevolgen van de daling van het aantal landbouwbedrijven en landbouwers in de EU, die de beleidsondersteunende afdeling Structuur- en Cohesiebeleid in april 2022 heeft gepubliceerd, |
| --- | --- |

—

gezien de in opdracht van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van het Parlement uitgevoerde studie over de toekomst van het Europese landbouwmodel: sociaal-economische en territoriale gevolgen van de daling van het aantal landbouwbedrijven en landbouwers in de EU, die de beleidsondersteunende afdeling Structuur- en Cohesiebeleid in april 2022 heeft gepubliceerd,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 25 maart 2021 over een actieplan voor de ontwikkeling van de biologische productie (COM(2021)0141), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 25 maart 2021 over een actieplan voor de ontwikkeling van de biologische productie (COM(2021)0141),

| — | gezien zijn resolutie van 24 maart 2022 over de behoefte aan een dringend EU-actieplan om voedselzekerheid binnen en buiten de EU te waarborgen in het licht van de Russische invasie in Oekraïne (17), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 maart 2022 over de behoefte aan een dringend EU-actieplan om voedselzekerheid binnen en buiten de EU te waarborgen in het licht van de Russische invasie in Oekraïne (17),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 8 april 2021 met een evaluatie van de gevolgen van het GLB voor de instroom van jonge landbouwers, de lokale ontwikkeling en de werkgelegenheid in plattelandsgebieden (SWD(2021)0078), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 8 april 2021 met een evaluatie van de gevolgen van het GLB voor de instroom van jonge landbouwers, de lokale ontwikkeling en de werkgelegenheid in plattelandsgebieden (SWD(2021)0078),

| — | gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s van 26 januari 2022, getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU” (18), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Comité van de Regio’s van 26 januari 2022, getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU” (18),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 maart 2022, getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU” (19), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 23 maart 2022, getiteld “Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU” (19),

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

| — | gezien de adviezen van de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid,

| — | gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A9-0269/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A9-0269/2022),

| A. | overwegende dat plattelandsgebieden ongeveer 83 % van het totale grondgebied van de EU uitmaken en dat er ongeveer 137 miljoen mensen wonen (zijnde 30 % van de EU-bevolking); overwegende dat de plattelandsgebieden van de EU van groot belang zijn als plaatsen voor voedselproductie, bossen en energieproductie, met name hernieuwbare energie, alsook voor de verwezenlijking van de Europese Green Deal, klimaatneutraliteit en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen; overwegende dat plattelandsgebieden, met name afgelegen en minder ontwikkelde plattelandsgebieden, berggebieden, eilanden en ultraperifere gebieden, te kampen hebben met specifieke, onopgeloste uitdagingen op lange termijn en een gebrek aan erkenning van hun unieke potentieel voor ontwikkeling en innovatie; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat plattelandsgebieden ongeveer 83 % van het totale grondgebied van de EU uitmaken en dat er ongeveer 137 miljoen mensen wonen (zijnde 30 % van de EU-bevolking); overwegende dat de plattelandsgebieden van de EU van groot belang zijn als plaatsen voor voedselproductie, bossen en energieproductie, met name hernieuwbare energie, alsook voor de verwezenlijking van de Europese Green Deal, klimaatneutraliteit en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen; overwegende dat plattelandsgebieden, met name afgelegen en minder ontwikkelde plattelandsgebieden, berggebieden, eilanden en ultraperifere gebieden, te kampen hebben met specifieke, onopgeloste uitdagingen op lange termijn en een gebrek aan erkenning van hun unieke potentieel voor ontwikkeling en innovatie;

| B. | overwegende dat op EU-niveau het bevolkingsaandeel in plattelandsgebieden het afgelopen decennium licht en de voorbije 50 jaar sterk is gedaald, vanwege vergrijzing en plattelandsvlucht (verstedelijking); overwegende dat het aandeel 65-plussers in het algemeen het grootst is in plattelandsgebieden en dat dit naar verwachting nog zal groeien; overwegende dat de bevolking in vier op vijf plattelandsgebieden in de EU tegen 2050 vermoedelijk zal afnemen en dat afgelegen plattelandsgebieden verder inwoners dreigen te verliezen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat op EU-niveau het bevolkingsaandeel in plattelandsgebieden het afgelopen decennium licht en de voorbije 50 jaar sterk is gedaald, vanwege vergrijzing en plattelandsvlucht (verstedelijking); overwegende dat het aandeel 65-plussers in het algemeen het grootst is in plattelandsgebieden en dat dit naar verwachting nog zal groeien; overwegende dat de bevolking in vier op vijf plattelandsgebieden in de EU tegen 2050 vermoedelijk zal afnemen en dat afgelegen plattelandsgebieden verder inwoners dreigen te verliezen;

| C. | overwegende dat in artikel 174 VWEU is bepaald dat de Unie zich ten doel stelt de verschillen tussen de ontwikkelingsniveaus van de onderscheiden regio’s te verkleinen, waarbij bijzondere aandacht moet worden geschonken aan bepaalde regio’s, met name plattelandsgebieden; overwegende dat plattelandsgebieden met het oog op duurzame ontwikkeling voldoende financiële steun moeten krijgen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat in artikel 174 VWEU is bepaald dat de Unie zich ten doel stelt de verschillen tussen de ontwikkelingsniveaus van de onderscheiden regio’s te verkleinen, waarbij bijzondere aandacht moet worden geschonken aan bepaalde regio’s, met name plattelandsgebieden; overwegende dat plattelandsgebieden met het oog op duurzame ontwikkeling voldoende financiële steun moeten krijgen;

| D. | overwegende dat de gemiddelde arbeidsparticipatie in de plattelandsgebieden van de EU zich tussen 2012 en 2020 gunstig maar niet in alle lidstaten op dezelfde manier heeft ontwikkeld en dat de kwaliteit van het werkaanbod uiteenloopt; overwegende dat het percentage van de bevolking dat getroffen dreigt te worden door armoede of sociale uitsluiting hoger is in landelijke dan in stedelijke gebieden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de gemiddelde arbeidsparticipatie in de plattelandsgebieden van de EU zich tussen 2012 en 2020 gunstig maar niet in alle lidstaten op dezelfde manier heeft ontwikkeld en dat de kwaliteit van het werkaanbod uiteenloopt; overwegende dat het percentage van de bevolking dat getroffen dreigt te worden door armoede of sociale uitsluiting hoger is in landelijke dan in stedelijke gebieden;

| E. | overwegende dat de arbeidsomstandigheden van een aanzienlijk deel van de werknemers in de landbouwsector van de EU uiterst moeilijk en precair zijn en worden gekenmerkt door lage lonen, lange werktijden, zwartwerk, een groot aantal ongevallen en ziekten en erbarmelijke huisvesting; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de arbeidsomstandigheden van een aanzienlijk deel van de werknemers in de landbouwsector van de EU uiterst moeilijk en precair zijn en worden gekenmerkt door lage lonen, lange werktijden, zwartwerk, een groot aantal ongevallen en ziekten en erbarmelijke huisvesting;

| F. | overwegende dat de toegang tot waterdiensten, sanitaire voorzieningen, wegverbindingen, gezondheidszorg, onderwijs, breedbandinternet en andere basisvoorzieningen van essentieel belang is voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden; overwegende dat huishoudens in sommige plattelandsgebieden nog steeds geen toegang hebben tot essentiële basisdiensten, met name water en sanitaire voorzieningen, terwijl er tussen de lidstaten nog steeds verschillen bestaan (20); overwegende dat burgers vervoersinfrastructuur en -verbindingen aanmerken als de belangrijkste behoeften in plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de toegang tot waterdiensten, sanitaire voorzieningen, wegverbindingen, gezondheidszorg, onderwijs, breedbandinternet en andere basisvoorzieningen van essentieel belang is voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden; overwegende dat huishoudens in sommige plattelandsgebieden nog steeds geen toegang hebben tot essentiële basisdiensten, met name water en sanitaire voorzieningen, terwijl er tussen de lidstaten nog steeds verschillen bestaan (20); overwegende dat burgers vervoersinfrastructuur en -verbindingen aanmerken als de belangrijkste behoeften in plattelandsgebieden;

| G. | overwegende dat slechts één op de zes plattelandsbewoners toegang heeft tot ultrasnelle breedbandverbindingen; overwegende dat landelijke en stedelijke gebieden grote verschillen vertonen wat betreft digitale basisvaardigheden, waarbij op het platteland slechts 28 % van de volwassenen over ten minste elementaire digitale vaardigheden beschikt terwijl dat in de stad 62 % is (2019); overwegende dat er tussen de lidstaten nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan op het gebied van internetconnectiviteit, terwijl in sommige lidstaten tot 25 % van de huishoudens op het platteland nog steeds geen toegang heeft tot het internet (21); |
| --- | --- |

G.

overwegende dat slechts één op de zes plattelandsbewoners toegang heeft tot ultrasnelle breedbandverbindingen; overwegende dat landelijke en stedelijke gebieden grote verschillen vertonen wat betreft digitale basisvaardigheden, waarbij op het platteland slechts 28 % van de volwassenen over ten minste elementaire digitale vaardigheden beschikt terwijl dat in de stad 62 % is (2019); overwegende dat er tussen de lidstaten nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan op het gebied van internetconnectiviteit, terwijl in sommige lidstaten tot 25 % van de huishoudens op het platteland nog steeds geen toegang heeft tot het internet (21);

| H. | overwegende dat gendergelijkheid een fundamentele waarde van de EU is die in de Verdragen en in het Handvest van de grondrechten wordt erkend; overwegende dat er nog steeds sprake is van aanzienlijke genderongelijkheid in plattelandsgebieden, waarbij vrouwen te lijden hebben onder hogere werkloosheidscijfers, onzekere arbeidsovereenkomsten en informele arbeidsomstandigheden, en ondervertegenwoordigd zijn in besluitvormingsorganen zoals landbouwcoöperaties, vakbonden en gemeentebesturen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat gendergelijkheid een fundamentele waarde van de EU is die in de Verdragen en in het Handvest van de grondrechten wordt erkend; overwegende dat er nog steeds sprake is van aanzienlijke genderongelijkheid in plattelandsgebieden, waarbij vrouwen te lijden hebben onder hogere werkloosheidscijfers, onzekere arbeidsovereenkomsten en informele arbeidsomstandigheden, en ondervertegenwoordigd zijn in besluitvormingsorganen zoals landbouwcoöperaties, vakbonden en gemeentebesturen;

| I. | overwegende dat het aantal landbouwbedrijven in de EU-27 tussen 2003 en 2016 met 32 % is gedaald, waarbij de daling het sterkst was bij kleine landbouwbedrijven van minder dan vijf hectare (38 %); overwegende dat er in 2016 in de EU 10,5 miljoen landbouwbedrijven waren, waarvan de meeste (92 %) familiebedrijven waren; overwegende dat er in de EU tegen 2040 nog eens 6,4 miljoen landbouwbedrijven zouden kunnen verdwijnen, waardoor er in de hele EU ongeveer 3,9 miljoen landbedrijven zouden overblijven, hetgeen neerkomt op een ontzaglijke krimp van 62 % ten opzichte van 2016; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het aantal landbouwbedrijven in de EU-27 tussen 2003 en 2016 met 32 % is gedaald, waarbij de daling het sterkst was bij kleine landbouwbedrijven van minder dan vijf hectare (38 %); overwegende dat er in 2016 in de EU 10,5 miljoen landbouwbedrijven waren, waarvan de meeste (92 %) familiebedrijven waren; overwegende dat er in de EU tegen 2040 nog eens 6,4 miljoen landbouwbedrijven zouden kunnen verdwijnen, waardoor er in de hele EU ongeveer 3,9 miljoen landbedrijven zouden overblijven, hetgeen neerkomt op een ontzaglijke krimp van 62 % ten opzichte van 2016;

| J. | overwegende dat er in 2016 voor elke landbouwer jonger dan 35 jaar meer dan zes landbouwers ouder dan 65 jaar waren (22), waardoor de vergrijzing van de landbouwers in de EU een van de grootste uitdagingen voor plattelandsgebieden is; overwegende dat het percentage landbouwers onder jonge vrouwen bijzonder laag is; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat er in 2016 voor elke landbouwer jonger dan 35 jaar meer dan zes landbouwers ouder dan 65 jaar waren (22), waardoor de vergrijzing van de landbouwers in de EU een van de grootste uitdagingen voor plattelandsgebieden is; overwegende dat het percentage landbouwers onder jonge vrouwen bijzonder laag is;

| K. | overwegende dat de veehouderijbedrijven in de EU ongeveer 4 miljoen mensen in dienst hebben en de belangrijkste begunstigde zijn van steun uit de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) aan landbouwbedrijven in achterstandsgebieden, die 50 % van het landbouwareaal in de EU uitmaken; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de veehouderijbedrijven in de EU ongeveer 4 miljoen mensen in dienst hebben en de belangrijkste begunstigde zijn van steun uit de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) aan landbouwbedrijven in achterstandsgebieden, die 50 % van het landbouwareaal in de EU uitmaken;

| L. | overwegende dat de thematische groepen van het Europees netwerk voor plattelandsontwikkeling een doeltreffend instrument zijn gebleken voor publiek-private territoriale partnerschappen; overwegende dat deze groepen er bovendien in zijn geslaagd één enkel forum te bieden voor de aanpak van kwesties in verband met territoriale revitalisering, innovatie, bottom-up-benaderingen en een geïntegreerde aanpak op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling, gedecentraliseerd beheer, netwerkintegratie en samenwerking; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de thematische groepen van het Europees netwerk voor plattelandsontwikkeling een doeltreffend instrument zijn gebleken voor publiek-private territoriale partnerschappen; overwegende dat deze groepen er bovendien in zijn geslaagd één enkel forum te bieden voor de aanpak van kwesties in verband met territoriale revitalisering, innovatie, bottom-up-benaderingen en een geïntegreerde aanpak op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling, gedecentraliseerd beheer, netwerkintegratie en samenwerking;

| M. | overwegende dat het GLB voor de lopende programmeringsperiode onder meer tot doel heeft de werkgelegenheid, groei, gendergelijkheid, waaronder de participatie van vrouwen in het boerenbedrijf, sociale inclusie en lokale ontwikkeling in plattelandsgebieden te bevorderen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het GLB voor de lopende programmeringsperiode onder meer tot doel heeft de werkgelegenheid, groei, gendergelijkheid, waaronder de participatie van vrouwen in het boerenbedrijf, sociale inclusie en lokale ontwikkeling in plattelandsgebieden te bevorderen;

| N. | overwegende dat bezorgdheid is geuit over de negatieve gevolgen van mijnbouwactiviteiten voor water, beschermde gebieden en het milieu, en over de milieuschade die zij kunnen toebrengen aan de omgeving en aan andere bronnen van levensonderhoud, hetgeen gevolgen kan hebben voor het inkomen, de gezondheid en de levenskwaliteit van mensen (23); |
| --- | --- |

N.

overwegende dat bezorgdheid is geuit over de negatieve gevolgen van mijnbouwactiviteiten voor water, beschermde gebieden en het milieu, en over de milieuschade die zij kunnen toebrengen aan de omgeving en aan andere bronnen van levensonderhoud, hetgeen gevolgen kan hebben voor het inkomen, de gezondheid en de levenskwaliteit van mensen (23);

Uitdagingen en kansen voor sterkere, veerkrachtige en inclusieve plattelandsgebieden

| 1. | wijst op de historische, geografische, economische en maatschappelijke diversiteit van plattelandsgebieden in de EU; stipt aan dat plattelandsgebieden in de nabijheid van stedelijke centra, in kustgebieden, in grensoverschrijdende of bergachtige gebieden dan wel in ultraperifere gebieden en in dunbevolkte gebieden voor verschillende uitdagingen staan die op maat gesneden, doelgerichte oplossingen vereisen die in samenwerking met lokale belanghebbenden moeten worden gerealiseerd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt dat beleid en maatregelen op EU-niveau in combinatie met nationale, regionale en lokale beleidsmaatregelen met een plaatsgebonden aanpak van cruciaal belang zijn om de welvaart en het welzijn van de Europese plattelandsburgers veilig te stellen en om de uitdagingen aan te pakken waarmee zij worden geconfronteerd, namelijk bevolkingsafname en vergrijzing, een hoger risico op armoede en sociale uitsluiting en minder hoogwaardige arbeidskansen; wijst erop dat het bbp per hoofd van de bevolking in plattelandsgebieden aanzienlijk onder het EU-gemiddelde ligt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt voorts dat plattelandsgebieden geen toegang hebben tot hoogwaardige diensten van algemeen belang, zoals waterdiensten, sanitaire voorzieningen, wegverbindingen, gezondheidszorg, kinderopvang en hoogwaardig onderwijs en opleiding, en dat zij slecht verbonden zijn, met beperkte vervoersmogelijkheden en een gebrek aan snelle breedband, alsook aan andere basisdiensten zoals post- en bankdiensten, naast de ontoereikende kwaliteit en beschikbaarheid van huisvesting, klimaat- en milieudruk, de gendergelijkheidskloof en de beperkte mogelijkheden voor innovatie en toegang tot technologische ontwikkelingen; wijst erop dat de afgelegen ligging van plattelandsgebieden het er allemaal niet makkelijker op maakt; |
| --- | --- |

3.

| 4. | benadrukt dat demografische achteruitgang en vergrijzing gevolgen zullen hebben voor alle regio’s, maar vooral voor plattelandsgebieden, vanwege de bevolkingsverschuiving naar stedelijke gebieden en de uitstroom van jongeren, hetgeen een negatieve invloed zal hebben op hun groeipotentieel, de levenskwaliteit, de ontwikkeling van vaardigheden en de toegang tot diensten; merkt op dat het overheidsbeleid de tendens van ontvolking in plattelandsgebieden niet heeft kunnen keren; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wijst op de centrale rol die plattelandsgebieden kunnen spelen bij het aanpakken van uitdagingen op sociaal, economisch en milieugebied, door ecosysteemdiensten te verlenen om de klimaatverandering en de achteruitgang van het milieu te beperken, een duurzame, toereikende voedselproductie, met inbegrip van biologisch voedsel, te waarborgen, het materiële en immateriële landelijke erfgoed in stand te houden, natuurbehoud en de biodiversiteit te bevorderen, te zorgen voor unieke cultuurlandschappen voor vrijetijds- en recreatiedoeleinden, alsmede de circulaire economie tot stand te brengen en bij te dragen tot een rechtvaardige, groene en digitale transitie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | benadrukt in dit verband de synergieën tussen plattelandsgemeenschappen, milieubescherming, voedselzekerheid en bewustmaking ten aanzien van dierenwelzijn; benadrukt dat landbouwers naar behoren ondersteund en gecompenseerd moeten worden voor het leveren van collectieve goederen en ecosysteemdiensten, waarmee ze bijdragen aan de economische levensvatbaarheid van plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

6.

| 7. | vestigt de aandacht op de groeiende ontevredenheid onder de bewoners van het platteland, die vinden dat in de politieke besluitvorming onvoldoende rekening wordt gehouden met hun behoeften en die zich ondervertegenwoordigd voelen, wat hun burgerzin en politieke betrokkenheid allesbehalve ten goede komt, hetgeen op zijn beurt moet worden aangepakt en tot allerlei vormen van democratische uitsluiting kan leiden; benadrukt dat een steeds groter wordende kloof tussen stad en platteland, de afgelegen geografische ligging en een gebrek aan basisdiensten deze ontevredenheid alleen maar vergroten; is van mening dat de betrokkenheid van jongeren bij het lokale gemeenschapsleven de uitstroom van jongeren uit plattelandsgebieden kan helpen vertragen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | neemt er kennis van dat de EU-burgers nog steeds een groot vertrouwen hebben in regionale en lokale overheden, zoals blijkt uit Eurobarometer-enquêtes, en benadrukt dat het belangrijk is dat deze bestuursniveaus zich inzetten om de steun voor het Europese project in plattelandsgebieden nieuw leven in te blazen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat plattelandsgebieden bijzonder kwetsbaar zijn voor de gevolgen van crisissen, zoals de COVID-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en de klimaatverandering, maar ook nieuwe kansen en oplossingen kunnen bieden als reactie daarop en een sleutelrol kunnen spelen bij het waarborgen van voedselzekerheid, zelfvoorziening op voedselgebied en onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen of energie-invoer als ze over een passend ondersteuningskader beschikken; |
| --- | --- |

9.

| 10. | merkt op dat de COVID-19-pandemie heeft geleid tot nieuwe manieren van wonen, werken en samenwerken, met inbegrip van telewerken, waaruit nieuwe kansen ontspruiten met tal van positieve neveneffecten voor het herstel van plattelandsgebieden; merkt op dat de burgers hebben begrepen dat plattelandsgebieden oplossingen kunnen bieden voor deze crisis; |
| --- | --- |

10.

Een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU

| 11. | is ingenomen met de mededeling van de Commissie over een langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU; onderschrijft de algemene doelstellingen ervan en ziet hierin een uitgelezen kans voor grotere, gecoördineerde inspanningen voor de plattelandsgebieden nu en in de toekomst, met het oog op nieuwe mogelijkheden voor sociale, economische en ecologische vernieuwing; benadrukt dat het, om plattelandsgebieden te ondersteunen, belangrijk is ervoor te zorgen dat EU-fondsen en -beleidsmaatregelen elkaar aanvullen en dat informatie toegankelijk is voor lokale belanghebbenden; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat de ontwikkeling van plattelandsgebieden hoog op de EU-agenda moet blijven staan, en verzoekt de komende voorzitterschappen van de Raad van de Europese Unie daar ten volle naar te streven en in hun conclusies te wijzen op de noodzaak om op te treden voor de plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | neemt kennis van het voorgestelde actieplan voor het platteland, dat moet uitgroeien tot een dynamisch instrument voor toekomstige maatregelen, met concrete resultaten, ter ondersteuning van geïntegreerde strategieën voor duurzame ontwikkeling, in overeenstemming met het partnerschapsbeginsel; verzoekt de Commissie en de lidstaten de hoogste prioriteit te verlenen aan de uitvoering ervan en duidelijke bindende streefcijfers vast te stellen om ervoor te zorgen dat het vergezeld gaat van de nodige middelen om het daadwerkelijk ten uitvoer te leggen en het streefdoel van sterkere, beter verbonden, veerkrachtige en welvarende plattelandsgebieden tegen 2040 te verwezenlijken; |
| --- | --- |

13.

| 14. | beaamt dat er een gemeenschappelijke, EU-brede definitie van functionele plattelandsgebieden nodig is waarin het onderscheid tussen plattelandsgebieden en voorstedelijke gebieden is opgenomen en de complexiteit, de diversiteit en de specifieke kenmerken van die gebieden worden erkend; |
| --- | --- |

14.

| 15. | dringt er bij de Commissie op aan om, in samenwerking met nationale, regionale en lokale belanghebbenden, snel een dergelijke definitie op te stellen en in de praktijk te brengen; is van mening dat deze definitie kan worden gebruikt om de ontwikkelingen in Europese plattelandsgebieden te vergelijken en een gerichtere uitvoering van beleid en maatregelen in deze gebieden te ondersteunen; verzoekt de Commissie een gemeenschappelijke methode te ontwikkelen met voldoende flexibiliteit om tegemoet te komen aan de specifieke kenmerken en behoeften van de lidstaten; |
| --- | --- |

15.

| 16. | steunt de ontwikkeling van een plattelandspact en benadrukt dat het voor het welslagen van het initiatief belangrijk is lokale, regionale en nationale belanghebbenden, met inbegrip van het maatschappelijk middenveld, op inclusieve wijze te betrekken bij het bestuur ervan; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is van mening dat het plattelandspact concrete doelstellingen, resultaten, meerlagige governance- en monitoringsystemen en duidelijke institutionele verantwoordelijkheden moet omvatten; is van mening dat het plattelandspact moet dienen als platform voor het uitwisselen van goede praktijken tussen plattelandsgebieden en het ondersteunen van deze gebieden bij het gebruik van de beschikbare instrumenten, het bijdragen aan synergieën, complementariteit en samenhang van EU-interventies en het bevorderen van de strategische autonomie van de EU; |
| --- | --- |

17.

| 18. | is ingenomen met de aankondiging van een waarnemingspost voor het platteland die de verzameling en analyse van gegevens over plattelandsgebieden moet verbeteren; acht dit een waardevol instrument voor het onderbouwen, ontwerpen en monitoren van beter overheidsbeleid, alsook voor het bewaken van de voortgang bij de uitvoering van de langetermijnvisie en toekomstige beleidsmaatregelen en plattelandsstrategieën van de EU, met inbegrip van het EU-actieplan voor het platteland; |
| --- | --- |

18.

| 19. | is van oordeel dat de waarnemingspost voor het platteland een uitgelezen kans vormt om leemten in de gegevens in kaart te brengen en databanken te verbeteren, met name inzake naar geslacht uitgesplitste gegevens, een fijnmaziger statistische benadering te bevorderen en indicatoren op een passend geografisch niveau uit te werken om tegemoet te komen aan de behoeften van de bevolking; benadrukt dat er moet worden gezorgd voor voldoende financiering en middelen, transparantie en een duidelijke routekaart met tijdsbestekken en doelstellingen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | benadrukt dat het belangrijk is een mechanisme voor plattelandstoetsing van EU-initiatieven in te voeren om de samenhang en complementariteit van EU-beleidsmaatregelen en de potentiële impact ervan op plattelandsgebieden te beoordelen; dringt er bij de lidstaten op aan de ontwikkeling en toepassing van doeltreffende mechanismen voor plattelandstoetsing op nationaal niveau te bevorderen, teneinde de gevolgen van voorgestelde regelgeving voor plattelandsgebieden te beoordelen om ervoor te zorgen dat ze doelmatig is, en verzoekt de Commissie hen daarbij te begeleiden; vindt dat het mechanisme voor plattelandstoetsing verplicht moet zijn, en benadrukt dat lokale en regionale autoriteiten moeten worden betrokken bij de vaststelling en uitvoering van mechanismen voor plattelandstoetsing, alsook bij de governance ervan op Europees en nationaal niveau; |
| --- | --- |

20.

Een traject voor de toekomst van plattelandsgebieden in 2040

| 21. | benadrukt dat burgers op het platteland, net als alle andere burgers, in billijke omstandigheden hun professionele, maatschappelijke en persoonlijke doelstellingen moeten kunnen verwezenlijken, met bijzondere aandacht voor kwetsbaardere groepen, en beklemtoont dat de Europese pijler van sociale rechten moet worden toegepast; |
| --- | --- |

21.

| 22. | benadrukt dat plattelandsgemeenschappen gelijke toegang moeten hebben tot diensten van algemeen belang om inclusieve en billijke levensomstandigheden en welzijn te waarborgen, met name gezondheidsdiensten, onderwijs, opleiding voor bij- en omscholing en een leven lang leren, sociale zorg, kinderopvang en ouderenzorg, connectiviteit en mobiliteit, huisvesting, post- en bankdiensten, sociale ontmoetingsplaatsen en culturele activiteiten en infrastructuur; |
| --- | --- |

22.

| 23. | benadrukt in dit verband het belang van overheidsinvesteringen en publieke partnerschappen, alsook van het verbeteren van grensoverschrijdende samenwerking en samenwerking tussen landelijke en stedelijke gebieden; wijst op het potentieel van gedecentraliseerde en multifunctionele dienstencentra en van op maat gemaakte herbestemde gerenoveerde gebouwen, alsook van innovatieve benaderingen voor dienstverlening; |
| --- | --- |

23.

| 24. | is van mening dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan kwetsbare groepen die in plattelandsgebieden wonen, zoals mensen met een handicap, ouderen en migranten, met name seizoenarbeiders, om ervoor te zorgen dat in hun specifieke behoeften wordt voorzien en tegelijkertijd sociale inclusie wordt bevorderd; verzoekt de Commissie de werkwijzen met betrekking tot de integratie van personen met een handicap in de verschillende lidstaten verder te harmoniseren; |
| --- | --- |

24.

| 25. | benadrukt dat gerichte maatregelen ter ondersteuning van jongeren en ter bevordering van doeltreffende generatievernieuwing een prioriteit moeten zijn, teneinde de permanente aanwezigheid van jongeren in plattelandsgebieden aan te moedigen en de demografische achteruitgang tegen te gaan; benadrukt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het overwinnen van de belangrijkste uitdagingen en het wegnemen van bestaande belemmeringen, zoals de toegang tot hoger onderwijs en de overdracht van kennis, arbeidskansen, de verwerving van ondernemersvaardigheden en de toegang tot grond en kapitaal; benadrukt de noodzaak van hoogwaardige landbouwonderwijssystemen voor de opleiding van jonge professionals; wijst in dit verband op de belangrijke rol van jonge landbouwers bij het moderniseren van de landbouw in de EU en het scheppen van meer kansen in plattelandsgebieden; benadrukt dat hun succesvolle integratie moet worden ondersteund, met name door de aankoop en pacht van landbouwgrond te vergemakkelijken, en wijst in dit verband op het potentieel van starterscentra voor landbouwbedrijven; |
| --- | --- |

25.

| 26. | verzoekt de Commissie en de lidstaten, in overeenstemming met de Europese pijler van sociale rechten, maatregelen te nemen en te versterken om de rechten, de arbeidsvoorwaarden, de veiligheid, de gezondheid en de sociale bescherming van werkenden in plattelandsgebieden, alsmede de leef- en arbeidsomstandigheden van seizoenarbeiders en migrerende werknemers, te verbeteren en tegelijk te zorgen voor samenhang tussen de beleidsterreinen die hierop van invloed zijn; |
| --- | --- |

26.

| 27. | onderstreept dat de Europese Green Deal, met inbegrip van de “van boer tot bord”-strategie en de digitale transformatie, kan leiden tot nieuwe kansen in plattelandsgebieden, een nieuwe dynamiek voor een veerkrachtigere toekomst en mogelijkheden voor duurzame banen; wijst op de noodzaak om te zorgen voor een rechtvaardige en inclusieve transitie, waarbij de economische vitaliteit van het platteland en de territoriale en sociale cohesie worden bevorderd, en om te voorzien in passende steun en middelen om de uitdagingen in dit verband het hoofd te bieden, met name in het licht van de huidige crisis; |
| --- | --- |

27.

| 28. | onderstreept de centrale rol die de landbouw, de agrovoedingssector en duurzame bosbouw spelen in plattelandsgebieden, bij het scheppen van banen en bij het waarborgen van hoogwaardig, divers voedsel en duurzaam geproduceerde biomassa; benadrukt dat maatschappelijk, ecologisch en economisch duurzame landbouw, met inbegrip van agro-ecologie en biologische landbouw, die landbouwers een redelijk inkomen verschaft, van cruciaal belang is voor de vitaliteit van deze gebieden; |
| --- | --- |

28.

| 29. | vestigt de aandacht op de belangrijke rol van kleine en middelgrote landbouwbedrijven en familiebedrijven bij het in stand houden van de plattelandsbevolking en het behoud van landbeheer en landschappen, en is van mening dat zij steun moeten krijgen om adequate levensomstandigheden te waarborgen en de daling van het aantal landbouwbedrijven te beperken; benadrukt dat landbouwers in afgelegen en landelijke gebieden, met name kleine landbouwers, nog steeds onvoldoende toegang hebben tot technologieën; |
| --- | --- |

29.

| 30. | erkent dat het belangrijk is samenwerkingsinitiatieven op het gebied van landbouw en de sociale economie te ondersteunen als instrument voor plattelandsontwikkeling; vestigt de aandacht op de rol die landbouwcoöperaties spelen bij de ecologische, economische en sociale duurzaamheid van plattelandsgebieden doordat zij waarde toevoegen aan producten, banen scheppen en de lokale economie diverser maken; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan coöperaties in plattelandsgebieden aan te moedigen en te bevorderen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | benadrukt dat het belangrijk is de kwaliteitsregelingen van de EU, met name geografische aanduidingen, te bevorderen als middel om de kwaliteit en een eerlijke verdeling van economische waarde binnen de voedselketens te verbeteren en uiteindelijk de plattelandsbevolking op het grondgebied van de EU in stand te houden; |
| --- | --- |

31.

| 32. | benadrukt dat oneerlijke handelspraktijken nog steeds een ernstig probleem vormen in de landbouwsector, en beklemtoont dat er verdere stappen nodig zijn om te zorgen voor een betere verdeling van de waarde over de keten; wijst op het potentieel van korte toeleveringsketens om consumenten en producenten dichter bij elkaar te brengen, landbouwers een betere vergoeding te bieden en de uitstoot van broeikasgassen bij de productie van levensmiddelen terug te dringen; benadrukt dat rekening moet worden gehouden met de gevolgen van vrijhandelsovereenkomsten voor plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

32.

| 33. | stelt vast dat er behoefte is aan een eerlijke verdeling van de rechtstreekse betalingen om ervoor te zorgen dat regio’s en plattelandsgebieden zich op evenwichtige wijze ontwikkelen; benadrukt het belang van GLB-betalingen voor gebieden met natuurlijke beperkingen teneinde in die gebieden duurzame activiteiten te behouden; verzoekt de lidstaten sterke territoriale GLB-netwerken voor plattelandsontwikkeling op te zetten voor de coördinatie van alle belanghebbenden op het gebied van plattelandsontwikkeling; |
| --- | --- |

33.

| 34. | wijst erop dat extensieve, op blijvend grasland gebaseerde, silvo-pastorale of extensieve veeteelt, waarbij vaak weidegronden met een hoge milieuwaarde en bedreigde gekweekte soorten en rassen worden gebruikt, met name in afgelegen berggebieden, belangrijke kenmerken van de Europese plattelandsgebieden zijn, die moeten worden ondersteund en aangemoedigd; |
| --- | --- |

34.

| 35. | wijst erop dat toegang tot op maat gesneden investeringen, onderzoek en innovatie belangrijk is voor duurzame landbouw; neemt kennis van het succes van het Europees Innovatiepartnerschap voor productiviteit en duurzaamheid in de landbouw en dringt aan op de voortzetting en uitbreiding van deze innovatieve bottom-upbenadering voor het leveren van op maat gesneden oplossingen die zijn ontworpen door lokale belanghebbenden, alsook van andere op meerdere actoren gebaseerde innovatiepartnerschappen en innovatiehubs voor het platteland; is van mening dat innovatie moet aansluiten bij traditionele werkwijzen en kennis, met name waar deze zijn aangepast aan de kenmerken van het gebied in kwestie; |
| --- | --- |

35.

| 36. | herinnert eraan dat grote carnivoren, met name wolven, een impact kunnen hebben op de levensvatbaarheid van de landbouw, vooral op bepaalde soorten extensief beheerde landbouwgronden met een grote biodiversiteit; merkt op dat dit betekent dat er moet worden gezorgd voor een evenwichtige co-existentie tussen mensen en deze dieren in plattelandsgebieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband concrete maatregelen te nemen om deze co-existentie te garanderen, teneinde ervoor te zorgen dat de duurzame ontwikkeling en dynamiek van plattelandsgebieden, en in het bijzonder traditionele landbouwpraktijken als beweiding, niet in het gedrang komen; wijst op de verantwoordelijkheid van de Commissie om de vorderingen bij het behalen van een bepaalde staat van instandhouding te beoordelen en, in voorkomend geval, de beschermingsstatus van soorten te wijzigen indien de gewenste staat van instandhouding wordt bereikt; dringt er bij de Commissie op aan een discussie over grote carnivoren met plattelandsactoren aan te moedigen, informatie over financieringsmogelijkheden voor preventieve maatregelen tegen aanvallen op vee te verstrekken en een tussen de lidstaten afgestemde aanpak te bevorderen; |
| --- | --- |

36.

| 37. | benadrukt dat diversificatie en innovatie in de plattelandseconomie, met een meer gebiedsgebonden aanpak op basis van lokaal potentieel en specifieke kenmerken, van cruciaal belang zijn om kansen te halen uit de digitale en de groene transitie; verzoekt de lidstaten maatregelen te nemen om een eerlijke transitie en diversificatie van de plattelandseconomie te ondersteunen en het scheppen van hoogwaardige banen in plattelandsgebieden te stimuleren; benadrukt het potentieel van biodistricten, ecoregio’s, koolstoflandbouw en ecotoerisme voor diversificatie van de plattelandseconomie; herinnert eraan dat duurzame landbouw, bosbouw en visserij ook kansen kunnen bieden om de bedrijfsactiviteiten in plattelandsgebieden te diversifiëren; |
| --- | --- |

37.

| 38. | erkent dat toerisme een belangrijke bron van inkomsten kan zijn voor plattelandsgemeenschappen, en wijst op het potentieel van gediversifieerde modellen van duurzaam toerisme; wijst op het vaak onderbenutte potentieel van recreatievisserij en hengeltoerisme om het hele jaar door toeristen aan te trekken; dringt aan op inspanningen om in strategieën voor diversificatie van de plattelandseconomie meer aandacht te besteden aan plattelandstoerisme, zoals wijntoerisme, in samenwerking met de landbouw- en de voedingssector; |
| --- | --- |

38.

| 39. | erkent het belang van duurzaam wildbeheer voor de toekomst van plattelandsgebieden in sociaal, economisch en cultureel opzicht en met het oog op biodiversiteitsbehoud; |
| --- | --- |

39.

| 40. | verzoekt de Commissie en de lidstaten dringend actie te ondernemen om maatregelen te ontwikkelen en uit te voeren om genderkloven te bestrijden, met name inzake lonen en pensioenen; benadrukt dat gendermainstreaming op elk niveau van beleidsvorming moet worden toegepast, waarbij de EU-strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 moet worden uitgevoerd, met name in plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

40.

| 41. | betreurt dat het werk van vrouwen op het platteland nog steeds niet naar behoren wordt erkend, met name in de landbouw; wijst erop dat vrouwen in plattelandsgebieden meer te lijden hebben onder verborgen werkloosheid en er vaker deelnemen aan de informele economie, wat bijdraagt tot de frequentere uitstroom van jonge vrouwen; benadrukt dat er gerichte maatregelen nodig zijn om hun specifieke problemen op de arbeidsmarkt op te lossen en hun toegang tot adequate diensten, waaronder brede gezondheidszorg, te verbeteren, met bijzondere aandacht voor de inclusie van de meest kwetsbare groepen; wijst nogmaals op het belang van een positief evenwicht tussen werk en privéleven en is in dit verband ingenomen met de komende Europese zorgstrategie; |
| --- | --- |

41.

| 42. | benadrukt dat de participatie van vrouwen in de besluitvorming en de politieke participatie in plattelandsgebieden moeten worden verbeterd; verzoekt de lidstaten gendergelijkheid te propageren en gelijke participatie in alle organisaties, verenigingen en overheidsinstellingen op het platteland en in besluitvormingsposities, alsook bedrijfseigendom en toegang tot hoogwaardige banen te bevorderen; benadrukt dat er behoefte is aan gerichte opleiding en ontwikkeling van vaardigheden, alsook aan een gunstig klimaat, een gemakkelijkere toegang tot financiële middelen en de bevordering van vrouwelijk ondernemerschap in plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

42.

| 43. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de integratie van vrouwen in de landbouw te bevorderen, met name door de mogelijkheid te onderzoeken om mede-eigendom van Europese landbouwbedrijven te ondersteunen; dringt erop aan dat het werk van vrouwen in de landbouw, en met name het werk van meewerkende echtgenotes en partners in de landbouw, volledig wordt erkend door hun wettelijke erkenning en volledige toegang tot socialezekerheidsrechten te verlenen; onderstreept de rol van vrouwen in plattelandsgebieden bij de overgang naar duurzame landbouw en bij de groene transitie; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wijst op de centrale rol van plattelandsgebieden bij de overgang naar een koolstofneutrale en circulaire economie, met inbegrip van een duurzame bio-economie en bosbouw; verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te helpen zorgen dat lokale actoren initiatieven omarmen die bijdragen tot de lokale aanvaarding van hernieuwbare energie, zoals de oprichting van energiegemeenschappen op het platteland; |
| --- | --- |

44.

| 45. | benadrukt dat initiatieven in plattelandsgebieden, zoals de ontwikkeling van infrastructuur voor hernieuwbare energie, daadwerkelijk moeten bijdragen tot de economische, sociale en ecologische vitaliteit van deze gebieden en dat daarbij rekening moet worden gehouden met de noodzakelijke maatschappelijke aanvaarding ter plaatse; benadrukt dat de doelstellingen van voedselproductie en de bescherming van gebieden met een hoge milieuwaarde, zoals Natura 2000-gebieden, een prioriteit moeten zijn; |
| --- | --- |

45.

| 46. | verzoekt de Commissie en de lidstaten plattelandsgebieden verder te ondersteunen bij de uitbreiding van de productie van duurzame hernieuwbare energie, onder meer door bestaande belemmeringen weg te nemen, productie- en opslagsystemen te decentraliseren, energienetten te versterken en gekwalificeerd personeel op te leiden, en tevens het gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen als middel om bij te dragen tot energie-autonomie, inkomensdiversificatie en de bestrijding van energiearmoede en klimaatverandering; wijst erop dat het belangrijk is de circulariteit van landbouwbedrijven te vergroten; |
| --- | --- |

46.

| 47. | wijst op het belang van micro-opwekking op landbouwbedrijven; benadrukt dat landbouwers bij de levering van elektriciteit aan het elektriciteitsnet geen nadeel mogen ondervinden als gevolg van het gebruik van overheidssubsidies, waaronder het GLB; |
| --- | --- |

47.

| 48. | benadrukt dat plattelandsgebieden een groter risico lopen op sociale uitsluiting en energiearmoede als gevolg van langere afstanden en mobiliteitsbelemmeringen in veel plattelandsgebieden; benadrukt voorts dat deze risico’s verband houden met zowel infrastructuur als diensten; wijst erop dat toegankelijke, openbare, groene en innovatieve oplossingen en investeringen op het gebied van plattelandsmobiliteit nodig zijn om billijke groei en territoriale cohesie te bewerkstelligen, in harmonie met een duurzame energietransitie; |
| --- | --- |

48.

| 49. | dringt aan op inclusieve infrastructuurplanning waarbij geen enkele regio achterblijft, met name door de overheidsinvesteringen te versterken, de EU- en nationale fondsen die bijdragen aan de connectiviteit in plattelandsgebieden snel ten uitvoer te leggen, geïntegreerde en intermodale vervoerssystemen te ondersteunen en te ontwikkelen en prioriteit te geven aan geïsoleerde en afgesloten gebieden in het trans-Europese vervoersnetwerk; |
| --- | --- |

49.

| 50. | benadrukt dat de digitale transitie plattelandsgebieden nieuwe kansen biedt die alleen te grijpen vallen als er voldoende, stabiele, snelle en toegankelijke breedbanddekking is, die nog niet in alle plattelandsgebieden voorhanden is; benadrukt dat digitale ontwikkeling plattelandsgebieden aantrekkelijker maakt, de problemen in verband met de afgelegen ligging vermindert, de toegang tot diensten verbetert en de digitalisering in de landbouw vergemakkelijkt; dringt aan op de oprichting van lokale snelle “digitale hubs” die zijn toegesneden op telewerken; |
| --- | --- |

50.

| 51. | waarschuwt voor het risico dat de digitale kloof op het platteland groter wordt als gevolg van het gebrek aan 5G-dekking, en verzoekt de lidstaten alle beschikbare instrumenten in te zetten om de volledige uitrol van 5G-netwerken te verbeteren en administratieve belemmeringen weg te nemen, met specifieke ondersteuning uit de fondsen van het cohesiebeleid van de EU en de herstel- en veerkrachtplannen van de lidstaten zelf, maar ook particuliere investeringen; benadrukt dat de relevante richtsnoeren voor staatssteun voor plattelandsgebieden die niet door de markt worden bediend, tijdig moeten worden herzien; |
| --- | --- |

51.

| 52. | vestigt de aandacht op het feit dat het relatieve gebrek aan digitale vaardigheden in plattelandsgebieden plattelandsgemeenschappen kan beletten te profiteren van de mogelijkheden van digitalisering en de ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) kan belemmeren; |
| --- | --- |

52.

| 53. | dringt aan op maatregelen op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau die digitale inclusie waarborgen, met name in de context van de vergrijzing van de bevolking, en aangepaste digitale vaardigheden bevorderen en tegelijkertijd een gunstig klimaat voor innovatie en de ontwikkeling van digitale oplossingen op maat ondersteunen; wijst op het potentieel van digitale instrumenten voor duurzame en slimme landbouw, voor de ontwikkeling van lokale korte toeleveringsketens en voor het vergroten van de aantrekkelijkheid van de landbouwsector voor jonge landbouwers; |
| --- | --- |

53.

| 54. | is van mening dat slimme dorpen moeten worden beschouwd als een vlaggenschipproject van het EU-actieplan voor het platteland om de ontwikkeling ervan na 2020 beter te bevorderen; onderstreept in dit verband het belang van evenwichtige publiek-private partnerschappen; wijst op het potentieel van technologieën voor slimme steden, die naar behoren moeten worden gefinancierd, en is van mening dat het digitale platform Smart Cities Marketplace (24) als model kan dienen voor de verdere ontwikkeling van het ecosysteem van slimme dorpen; benadrukt dat de Leader-methode ter ontwikkeling van de plattelandseconomie en de financieringsinstrumenten voor vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling (CLLD) ook moeten worden gebruikt voor de verdere ontwikkeling van slimme dorpen; |
| --- | --- |

54.

| 55. | stelt vast dat plattelandsgemeenschappen nog steeds kampen met uitdagingen in verband met toegang tot basisvoorzieningen en economische kansen, en een zeker gebrek aan samenhang ondervinden met betrekking tot de planning in verband met de kloof tussen stad en platteland; benadrukt dat investeringen in milieubescherming, de plattelandsinfrastructuur en gezondheidszorg en onderwijs op het platteland van vitaal belang zijn voor een duurzame plattelandsontwikkeling; verzoekt de Commissie en de lidstaten minimumcriteria voor welzijn vast te stellen voor de bevolking van bepaalde gebieden; |
| --- | --- |

55.

Eerste stappen voor het ontwikkelen van een visie en een strategie voor plattelandsgebieden

| 56. | betreurt de late publicatie van de mededeling van de Commissie, waardoor het niet mogelijk was ze volledig op te nemen in de wetgevingsinstrumenten en de planning van het huidige programmeringskader; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat alle lidstaten naar behoren aandacht schenken aan de geïntegreerde en vanuit de lokale gemeenschap geleide territoriale dimensie van het platteland, en na te gaan of dat tot uiting komt en merkbaar is in de strategische plannen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de cohesiebeleidsprogramma’s, de programma’s van het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de herstel- en veerkrachtplannen; |
| --- | --- |

56.

| 57. | dringt er bij de lidstaten op aan tijdens de uitvoering van de programma’s van het huidige meerjarig financieel kader de specifieke problemen van plattelandsgebieden en plattelandsgemeenschappen aan te pakken door toegang te verschaffen en te vergemakkelijken tot de investeringen die nodig zijn voor sociale inclusie, economische en ecologische prestaties en het scheppen van banen, teneinde het concurrentievermogen te bevorderen, een rechtvaardige digitale en groene transitie mogelijk te maken en de aantrekkelijkheid van en de levenskwaliteit in plattelandsgebieden te verbeteren; verzoekt de Commissie toezicht te houden op de indicatoren in de EU-programma’s en de afstemming ervan op de doelstellingen van de langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU te evalueren; |
| --- | --- |

57.

| 58. | is ingenomen met het REPowerEU-plan, dat een belangrijke rol kan spelen bij het verminderen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, met name van Russische oorsprong, en wijst op de talrijke mogelijkheden voor plattelandsgebieden in dit verband, maar is zeer bezorgd over de voorstellen om aanzienlijk meer mogelijkheden te bieden om middelen over te hevelen uit fondsen onder gedeeld beheer, wat negatieve gevolgen kan hebben voor de beleidsplanning op middellange en lange termijn met het oog op een eerlijke groene en digitale transitie, ook voor plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

58.

| 59. | verzoekt de lidstaten doeltreffend gebruik te maken van de verschillende financieringsmogelijkheden, ook om de vooruitzichten van kmo’s te verbeteren, gezien hun belangrijke rol bij het scheppen van werkgelegenheid in plattelandsgebieden, en verzoekt de Commissie na te gaan en te beoordelen of haar steun plattelandsgebieden bereikt en hun gemeenschappen ten goede komt; benadrukt dat ondernemerschap, de sociale economie en sociale innovatie, met inbegrip van de zilveren economie, moeten worden ondersteund, met name wanneer die bijdragen tot de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten; |
| --- | --- |

59.

| 60. | moedigt de lidstaten aan beter gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten om plattelandsgebieden te ondersteunen, waaronder fiscale stimuli voor individuen en bedrijven die zich willen vestigen in plattelandsgebieden, met als doel het scheppen van banen te bevorderen en de vestiging van nieuwe bewoners te stimuleren, alsook particuliere bedrijven ertoe aan te zetten om werken op afstand te bevorderen, met als doel ontvolking tegen te gaan; verzoekt de Commissie andere steunmogelijkheden te overwegen in het kader van staatssteun in plattelandsgebieden met een zeer geringe bevolkingsdichtheid; |
| --- | --- |

60.

| 61. | betreurt de hardnekkige obstakels voor een meerfondsenaanpak, ondanks de waarde daarvan, waardoor in plattelandsgebieden moeilijk een integrale benadering te hanteren valt, en pleit voor duidelijke richtsnoeren voor de uitvoering van een dergelijke aanpak; verzoekt de Commissie begin 2023 een wetgevingsvoorstel in te dienen om de mogelijkheid van de aanpak via een “hoofdfonds” uit te breiden tot maatregelen die door meer dan één fonds onder gedeeld beheer worden medegefinancierd, en om een en ander te vereenvoudigen door te bepalen dat de regels van het hoofdfonds onverminderd gelden; verzoekt de Commissie tegelijkertijd alternatieven voor meerfondsenbenaderingen voor geïntegreerde territoriale ontwikkeling te onderzoeken; |
| --- | --- |

61.

| 62. | verzoekt de Commissie de synergieën en coördinatie tussen de financieringsinstrumenten van de EU, zoals het cohesiebeleid, het GLB en het herstelinstrument NextGenerationEU, alsook met nationale instrumenten, te verbeteren met het oog op succesvolle plattelandsontwikkeling in de EU; dringt er bij de Commissie op aan begin 2023 een gericht wetgevingsvoorstel in te dienen om de overdracht van middelen tussen alle fondsen onder gedeeld beheer mogelijk te maken bij de ondersteuning van territoriale strategieën op het platteland en om de synergieën tussen fondsen en programma’s te versterken; |
| --- | --- |

62.

| 63. | verzoekt de Commissie en de lidstaten te streven naar verdere vereenvoudiging en vermindering van de administratieve lasten, met name door hun interne administraties te coördineren om dubbel werk te voorkomen, met name voor kleinere projecten en microfinanciering, die van cruciaal belang zijn voor plattelandsgebieden; merkt op dat sommige plattelandsgebieden niet kunnen profiteren van de beschikbare financieringsmogelijkheden vanwege een gebrek aan informatie en capaciteitsproblemen, en steun nodig hebben om dit te verhelpen; is van mening dat de toepassing van vereenvoudigde kostenopties een doeltreffende maatregel is om administratieve vereenvoudiging te bewerkstelligen; |
| --- | --- |

63.

| 64. | benadrukt dat alle beleidsmaatregelen en fondsen van de EU, zowel onder gedeeld als onder direct beheer, een rol moeten spelen bij de ondersteuning van plattelandsgebieden door in het ontwerp van hun maatregelen en interventies een plattelandsdimensie op te nemen, en onderstreept dat er samenhangend beleid nodig is; verzoekt de Commissie een mechanisme in het leven te roepen om de bijdrage van elk fonds aan plattelandsgebieden te beoordelen en te monitoren; |
| --- | --- |

64.

| 65. | vraagt de Commissie met name aandacht te schenken aan de uitvoering van artikel 174 VWEU en erop toe te zien dat al het EU-beleid voldoet aan het beginsel “doe geen afbreuk aan de cohesie”, met name in plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

65.

| 66. | herinnert eraan dat het cohesiebeleid van de EU, dat erop gericht is de economische, sociale en territoriale cohesie van de Unie te bevorderen, van vitaal belang is voor plattelandsgebieden, met name gebieden die bijzondere aandacht behoeven; merkt op dat de EU overeenkomstig de bepalingen van het cohesiebeleid bijzondere aandacht moet besteden aan het aanpakken van de uitdagingen van achterstandsregio’s en -gebieden; |
| --- | --- |

66.

| 67. | wijst op de conclusies van de studie van de Commissie over de doeltreffendheid van Leader bij het vinden van oplossingen voor het aanpakken van economische, maatschappelijke en ontwikkelingsgerelateerde uitdagingen en kansen op lokaal niveau en bij het leveren van een bijdrage aan oplossingen voor duurzame plattelandsontwikkeling; |
| --- | --- |

67.

| 68. | verzoekt de lidstaten vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling te ondersteunen, met inbegrip van Leader, door deelname aan plaatselijke actiegroepen aan te moedigen en tegelijkertijd een meerfondsenaanpak te faciliteren en te bevorderen en te zorgen voor daadwerkelijke autonomie van lokale actiegroepen wat betreft hun samenstelling en besluitvorming; is van mening dat een substantiële toewijzing van steun voor vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling in het kader van alle relevante fondsen op EU-niveau, zoals bij het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo), zou bijdragen tot sterkere geïntegreerde strategieën en een duurzamere, veerkrachtige territoriale ontwikkeling; |
| --- | --- |

68.

Partnerschapsbeginsel, governance en empowerment van plattelandsgebieden

| 69. | benadrukt dat de versterking van de positie van plattelandsgemeenschappen, met name in de meest afgelegen, insulaire en dunbevolkte gebieden, zal bijdragen tot meer sociale cohesie, innovatie, ondernemerschap en een sterker gevoel van verbondenheid en identiteit, en dat er meer inspanningen voor capaciteitsopbouw nodig zullen zijn om projecten op te zetten en uit te voeren; benadrukt dat plattelandsgemeenschappen van cruciaal belang zijn voor de cohesie in de EU en derhalve moeten worden ondersteund om een evenwichtige sociaal-economische ontwikkeling te bevorderen; herinnert aan het specifieke karakter van de ultraperifere gebieden, zoals vastgelegd in artikel 349 VWEU, en benadrukt dat plattelandsgebieden in de ultraperifere gebieden te maken hebben met bijkomende beperkingen, ook in dit opzicht; |
| --- | --- |

69.

| 70. | dringt aan op een doeltreffende toepassing van het subsidiariteitsbeginsel, met meer gemeenschapsgericht, gedecentraliseerd en bottom-upbeleid en steunmaatregelen waarbij lokale actoren, waaronder landbouwers en lokale organisaties, overheden en het maatschappelijk middenveld, worden betrokken, en dringt er daarom op aan dat zij een actieve rol spelen, van besluitvorming tot beleidsontwikkeling, -uitvoering en -evaluatie, om de behoeften van elk gebied zo goed mogelijk in kaart te brengen; |
| --- | --- |

70.

| 71. | merkt op dat de EU-wetgeving weliswaar voorziet in meerlagige bestuurlijke benaderingen en partnerschappen, maar dat een betekenisvolle toepassing daarvan in sommige lidstaten op weerstand stuit; verzoekt de lidstaten deze benaderingen te ondersteunen door op het passende plaatselijke bestuursniveau verantwoordelijkheid toe te kennen en te zorgen voor politieke betrokkenheid en een sterke coördinatie van beleid en investeringen op alle bestuursniveaus; roept de Commissie op een directe en gestructureerde dialoog in stand te houden met de verschillende bestuursniveaus die zijn betrokken bij het beheer van EU-beleid met een sterke impact op plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

71.

Vorm geven aan de toekomst na 2027

| 72. | neemt kennis van het voornemen van de Commissie om medio 2023 de balans op te maken van de maatregelen die de EU en de lidstaten voor plattelandsgebieden hebben genomen, en op basis daarvan begin 2024 een openbaar verslag op te stellen; is van mening dat deze evaluatie een centrale rol kan spelen, met name door de gebieden aan te wijzen waar nog meer steun en financiering nodig is, en de weg kan effenen voor een plattelandsstrategie uit de tussentijdse evaluatie en een actieplan voor het platteland in de programmeringsperiode 2028-2034; verzoekt de Commissie daarom alle relevante belanghebbenden en beheersautoriteiten rechtstreeks bij deze evaluatie te betrekken; |
| --- | --- |

72.

| 73. | verzoekt de Commissie zich te beraden op alternatieve beleidsstrategieën en benaderingen voor de onderlinge afstemming van financiering in de volgende programmeringsperiode, en ook te onderzoeken of één nationale strategie, in overleg met de regionale en lokale autoriteiten, en één verordening voor alle fondsen onder gedeeld beheer tot de mogelijkheden behoren, alsook nieuwe manieren te bekijken om het partnerschapsbeginsel en meerlagige bestuurlijke benaderingen te versterken en een werkelijk geïntegreerde territoriale ontwikkeling in plattelandsgebieden te bevorderen; |
| --- | --- |

73.

| 74. | dringt aan op een sterke plattelandsdimensie in toekomstige verordeningen betreffende het cohesiebeleid, met inbegrip van specifieke, hiervoor bedoelde financiering; stelt voor dat de Commissie, na een openbare raadpleging, een studie laat verrichten naar de mogelijkheid om een deel van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds te bestemmen voor plattelandsgebieden, naast andere nuttige investeringen, met bijzondere aandacht voor regio’s met bijzondere geografische kenmerken, zoals bergachtige en afgelegen regio’s, eilanden en perifere gebieden; |
| --- | --- |

74.

| 75. | stipt aan dat de toekomst en welvaart van plattelandsgebieden van het grootste belang is voor de voedselzekerheid, de autonomie en de veerkracht van Europa, alsook voor een duurzame energiemix die bijdraagt tot de energieonafhankelijkheid van de EU, zoals de recente COVID-19-pandemie en de Russische inval in Oekraïne duidelijk hebben aangetoond; benadrukt dat agrovoedingssystemen tijdens deze crises permanente toegang tot kwaliteitsvoedsel mogelijk hebben gemaakt en tegelijkertijd nieuwe mogelijkheden hebben gecreëerd voor kortere voedseltoeleveringsketens en lokale voedsel- en voederproductie, met name aan de hand van eiwithoudende gewassen; |
| --- | --- |

75.

| 76. | dringt erop aan dat de langetermijnvisie wordt uitgewerkt tot een concrete en meetbare echte plattelandsstrategie op EU-niveau, met inbegrip van een strategische dialoog over samenwerking met stedelijke gebieden, en dat de bijdrage van alle EU-fondsen en -beleidsmaatregelen aan plattelandsgebieden wordt gecoördineerd; benadrukt dat deze strategie volledig moet worden geïntegreerd in toekomstige programmeringsperioden; verzoekt alle lidstaten plattelandsstrategieën op nationaal en regionaal niveau te ontwikkelen om te bepalen hoe en met welke middelen de problemen kunnen worden aangepakt waarmee plattelandsgebieden worstelen; |
| --- | --- |

76.

| 77. | verzoekt de Commissie tijdig na te gaan welke gevolgen het voor de ontwikkeling van geïntegreerde territoriale benaderingen in plattelandsgebieden kan hebben dat het Elfpo is losgekoppeld van de in Verordening (EU) 2021/1060 vervatte gemeenschappelijke bepalingen voor de fondsen onder gedeeld beheer, alsook na te gaan welke holistische benaderingen er nodig zijn voor plattelandsontwikkeling, en daaruit lering te trekken voor de volgende programmeringsperioden teneinde ze daar eventueel in op te nemen; |
| --- | --- |

77.

Plattelandsgebieden buiten de EU

| 78. | is van mening dat de EU er veel belang bij heeft niet alleen grensoverschrijdende partnerschappen maar ook partnerschappen buiten haar eigen grenzen op te bouwen, om welvarender plattelandsgemeenschappen en -economieën te bevorderen met wederzijdse voordelen op lange termijn; benadrukt dat hierbij niet alleen samenwerking en kennisdeling belangrijk zijn, maar dat ook een gelijk speelveld moet worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

78.

| 79. | wijst op het belang van de strategische samenwerkingsbanden tussen Afrika, Latijns-Amerika en Europa, voortbouwend op de vooruitgang die is geboekt in het kader van de actieagenda van Afrika en Europa voor de transformatie van het platteland, waarin initiatieven zijn uiteengezet om de Afrikaanse agrovoedingssector en plattelandsgebieden duurzaam te versterken; onderstreept hierbij waakzaam te blijven ten aanzien van China’s veranderende rol en toenemende strategische invloed op het Afrikaanse continent, in overeenstemming met zijn resolutie van 16 september 2021 over een nieuwe EU-strategie ten aanzien van China (25); |
| --- | --- |

79.

| 80. | onderstreept het belang om van elkaar te leren en om het potentieel die de succesvolle praktijken in sommige plattelandsgebieden bieden, verder te benutten; dringt daarom aan op het creëren van meer uitwisselingsmogelijkheden en op de totstandbrenging van platforms in en voor plattelandsgebieden om de cohesie, solidariteit en EU-brede uitwisseling van ervaringen te bevorderen; |
| --- | --- |

80.

o

o o

| 81. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

81.

---

(1)  PB L 433 van 22.12.2020, blz. 11.

(2)  PB L 243 van 9.7.2021, blz. 1.

(3)  PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1.

(4)  PB L 435 van 6.12.2021, blz. 187.

(5)  PB L 231 van 30.6.2021, blz. 159.

(6)  PB L 166 van 11.5.2021, blz. 1.

(7)  PB C 215 van 19.6.2018, blz. 228.

(8)  PB C 298 van 23.8.2018, blz. 14.

(9)  PB C 356 van 4.10.2018, blz. 38.

(10)  PB C 76 van 9.3.2020, blz. 62.

(11)  PB C 11 van 13.1.2020, blz. 15.

(12)  PB C 347 van 9.9.2022, blz. 37.

(13)  PB C 395 van 29.9.2021, blz. 37.

(14)  PB C 184 van 5.5.2022, blz. 2.

(15)  PB C 67 van 8.2.2022, blz. 25.

(16)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0136.

(17)  PB C 361 van 20.9.2022, blz. 2.

(18)  PB C 270 van 13.7.2022, blz. 18.

(19)  PB C 290 van 29.7.2022, blz. 137.

(20)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=SDG_6_-_Clean_water_and_sanitation#Sanitation

(21)  https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ISOC_CI_IN_H__custom_ 2784346/default/table?lang=en

(22)  CAP specific objectives explained — Structural change and generational renewal, https://agriculture.ec.europa.eu/system/files/2019-11/cap-briefs-7-structural-change_en_0.pdf

(23)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/729156/IPOL_STU(2022)729156_EN.pdf

(24)  https://smart-cities-marketplace.ec.europa.eu/

(25)  PB C 117 van 11.3.2022, blz. 40.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/48 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/48

---

P9_TA(2022)0437

Actieplan ter bevordering van het grensoverschrijdend en langeafstandspassagiersvervoer per spoor

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het actieplan ter bevordering van het grensoverschrijdend en langeafstandspassagiersvervoer per spoor (2022/2022(INI))

(2023/C 177/05)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de Green Deal en het daaropvolgende “Fit for 55”-pakket, |
| --- | --- |

—

gezien de Green Deal en het daaropvolgende “Fit for 55”-pakket,

| — | gezien het vierde spoorwegpakket, |
| --- | --- |

—

gezien het vierde spoorwegpakket,

| — | gezien het Witboek van de Europese Commissie getiteld “Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem” (COM(2011)0144), |
| --- | --- |

—

gezien het Witboek van de Europese Commissie getiteld “Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem” (COM(2011)0144),

| — | gezien het groenboek van de Commissie van 1995, getiteld “Naar een eerlijke en doelmatige prijsstelling in het vervoer — Mogelijke beleidskeuzen voor het internaliseren van de externe kosten van vervoer in de Europese Unie” (COM(1995)0691), |
| --- | --- |

—

gezien het groenboek van de Commissie van 1995, getiteld “Naar een eerlijke en doelmatige prijsstelling in het vervoer — Mogelijke beleidskeuzen voor het internaliseren van de externe kosten van vervoer in de Europese Unie” (COM(1995)0691),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (1) (Europese toegankelijkheidswet), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (1) (Europese toegankelijkheidswet),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 9 december 2020 getiteld “Strategie voor duurzame en slimme mobiliteit — Het Europees vervoer op het juiste spoor naar de toekomst” (COM(2020)0789), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 9 december 2020 getiteld “Strategie voor duurzame en slimme mobiliteit — Het Europees vervoer op het juiste spoor naar de toekomst” (COM(2020)0789),

| — | gezien Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte (2), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte (2),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1315/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk en tot intrekking van Besluit nr. 661/2010/EU (3) (TEN-T-verordening), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1315/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 betreffende richtsnoeren van de Unie voor de ontwikkeling van het trans-Europees vervoersnetwerk en tot intrekking van Besluit nr. 661/2010/EU (3) (TEN-T-verordening),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2021/1187 van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2021 inzake het stroomlijnen van maatregelen met het oog op een snellere voltooiing van het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) (4), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2021/1187 van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2021 inzake het stroomlijnen van maatregelen met het oog op een snellere voltooiing van het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) (4),

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 20 januari 2021 over de herziening van de richtsnoeren voor het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) (5), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 20 januari 2021 over de herziening van de richtsnoeren voor het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T) (5),

| — | gezien zijn resolutie van 7 juli 2021 getiteld “spoorwegveiligheid en -seingeving: beoordeling van de voortgang bij de invoering van het Europees beheersysteem voor het spoorverkeer (ERTMS)” (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 7 juli 2021 getiteld “spoorwegveiligheid en -seingeving: beoordeling van de voortgang bij de invoering van het Europees beheersysteem voor het spoorverkeer (ERTMS)” (6),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa”, |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 10 maart 2020 getiteld “Een nieuwe industriestrategie voor Europa”,

| — | gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (7), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (7),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/782 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 betreffende de rechten en verplichtingen van treinreizigers (8) (verordening betreffende de rechten van treinreizigers), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/782 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 betreffende de rechten en verplichtingen van treinreizigers (8) (verordening betreffende de rechten van treinreizigers),

| — | gezien de studie van de Commissie van oktober 2021 getiteld “Long-distance cross-border passenger rail services”, |
| --- | --- |

—

gezien de studie van de Commissie van oktober 2021 getiteld “Long-distance cross-border passenger rail services”,

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A9-0242/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A9-0242/2022),

| A. | overwegende dat de nieuwe strategie voor duurzame en slimme mobiliteit de doelstelling bevat om het treinverkeer op hogesnelheidslijnen tegen 2030 te verdubbelen en het tegen 2050 te verdrievoudigen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de nieuwe strategie voor duurzame en slimme mobiliteit de doelstelling bevat om het treinverkeer op hogesnelheidslijnen tegen 2030 te verdubbelen en het tegen 2050 te verdrievoudigen;

| B. | overwegende dat het aantal passagiers dat gebruikmaakt van hogesnelheidstreinen tussen 2001 en 2018 bijna is verdubbeld, waaruit blijkt dat mensen hogesnelheidstreinen benutten als die mogelijkheid er is (9); |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het aantal passagiers dat gebruikmaakt van hogesnelheidstreinen tussen 2001 en 2018 bijna is verdubbeld, waaruit blijkt dat mensen hogesnelheidstreinen benutten als die mogelijkheid er is (9);

| C. | overwegende dat het aantal vertragingen op luchthavens in de EU sterk oploopt (10); overwegende dat voorspeld wordt dat er een aanzienlijk capaciteitstekort zal ontstaan (tegen 2040 zullen ongeveer 1,5 miljoen vluchten niet uitgevoerd kunnen worden) als er niet direct maatregelen worden genomen om dit probleem te verhelpen (11); overwegende dat de kosten van files in de EU jaarlijks ongeveer 110 miljard EUR bedragen (1 % van het bbp van de EU) (12); |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het aantal vertragingen op luchthavens in de EU sterk oploopt (10); overwegende dat voorspeld wordt dat er een aanzienlijk capaciteitstekort zal ontstaan (tegen 2040 zullen ongeveer 1,5 miljoen vluchten niet uitgevoerd kunnen worden) als er niet direct maatregelen worden genomen om dit probleem te verhelpen (11); overwegende dat de kosten van files in de EU jaarlijks ongeveer 110 miljard EUR bedragen (1 % van het bbp van de EU) (12);

| D. | overwegende dat het vervoer per hogesnelheidstrein diverse positieve kanten heeft, zoals minder verkeersdoden, minder files en minder uitstoot, en ook positieve economische gevolgen heeft, doordat het de toegankelijkheid verbetert en zorgt voor kortere reistijden en meer werkgelegenheid; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het vervoer per hogesnelheidstrein diverse positieve kanten heeft, zoals minder verkeersdoden, minder files en minder uitstoot, en ook positieve economische gevolgen heeft, doordat het de toegankelijkheid verbetert en zorgt voor kortere reistijden en meer werkgelegenheid;

| E. | overwegende dat er belangrijke wetgevende stappen zijn gezet in de richting van de voltooiing van de Europese spoorwegruimte; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat er belangrijke wetgevende stappen zijn gezet in de richting van de voltooiing van de Europese spoorwegruimte;

| F. | overwegende dat er financiering beschikbaar moet worden gesteld voor ERTMS-apparatuur voor baanvak en trein, om ervoor te zorgen dat dit systeem sneller kan worden ingevoerd, wat de veiligheid en interoperabiliteit binnen TEN-T ten goede komt en wat de totstandkoming van een daadwerkelijk interoperabele Europese spoorwegruimte een stap dichterbij brengt; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er financiering beschikbaar moet worden gesteld voor ERTMS-apparatuur voor baanvak en trein, om ervoor te zorgen dat dit systeem sneller kan worden ingevoerd, wat de veiligheid en interoperabiliteit binnen TEN-T ten goede komt en wat de totstandkoming van een daadwerkelijk interoperabele Europese spoorwegruimte een stap dichterbij brengt;

| G. | overwegende dat de voltooiing van TEN-T van cruciaal belang is om duurzamere vervoerswijzen ingang te doen vinden, met name vervoer per spoor, en om de multimodale connectiviteit tussen steden, regio’s, perifere gebieden en eilanden binnen de EU te verbeteren, waarbij de capaciteit om secundaire netwerken te ontwikkelen evenwel behouden moet blijven; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de voltooiing van TEN-T van cruciaal belang is om duurzamere vervoerswijzen ingang te doen vinden, met name vervoer per spoor, en om de multimodale connectiviteit tussen steden, regio’s, perifere gebieden en eilanden binnen de EU te verbeteren, waarbij de capaciteit om secundaire netwerken te ontwikkelen evenwel behouden moet blijven;

| H. | overwegende dat er vanwege technologische belemmeringen nog steeds geen sprake is van volledige interoperabiliteit van de spoorwegsystemen in Europa; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat er vanwege technologische belemmeringen nog steeds geen sprake is van volledige interoperabiliteit van de spoorwegsystemen in Europa;

| I. | overwegende dat slimme multimodale ticketingsystemen een belangrijk instrument zijn om het gebruik van duurzaam vervoer per spoor en multimodaal vervoer te bevorderen; overwegende dat het spoorwegnet en stations een belangrijke rol kunnen spelen bij de integratie van andere vervoerswijzen voor de eerste/laatste kilometer van trajecten; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat slimme multimodale ticketingsystemen een belangrijk instrument zijn om het gebruik van duurzaam vervoer per spoor en multimodaal vervoer te bevorderen; overwegende dat het spoorwegnet en stations een belangrijke rol kunnen spelen bij de integratie van andere vervoerswijzen voor de eerste/laatste kilometer van trajecten;

| J. | overwegende dat het Europees Jaar van de Spoorwegen (2021) mogelijkheden heeft geboden om stappen te zetten in de richting van de verwezenlijking van de doelstelling om vervoer per trein tot de ruggengraat van het passagiersvervoer in de Unie te maken, de dienstverlening aan de burgers te verbeteren en vooruitgang te boeken wat betreft de ontwikkeling van het TEN-T-netwerk in de lidstaten; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het Europees Jaar van de Spoorwegen (2021) mogelijkheden heeft geboden om stappen te zetten in de richting van de verwezenlijking van de doelstelling om vervoer per trein tot de ruggengraat van het passagiersvervoer in de Unie te maken, de dienstverlening aan de burgers te verbeteren en vooruitgang te boeken wat betreft de ontwikkeling van het TEN-T-netwerk in de lidstaten;

| K. | overwegende dat het Europees Jaar van de Jeugd (2022) de mogelijkheid biedt om deze ontwikkeling een verdere impuls te geven door middel van acties die gericht zijn op jongeren; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat het Europees Jaar van de Jeugd (2022) de mogelijkheid biedt om deze ontwikkeling een verdere impuls te geven door middel van acties die gericht zijn op jongeren;

| L. | overwegende dat stedelijke knooppunten momenteel onvoldoende geïntegreerd zijn in het bestaande TEN-T-netwerk; overwegende dat er veel lacunes bestaan wat betreft de infrastructuur voor de “laatste kilometer” van goederenvervoer, alsook wat betreft multimodale verbindingen voor passagiers; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat stedelijke knooppunten momenteel onvoldoende geïntegreerd zijn in het bestaande TEN-T-netwerk; overwegende dat er veel lacunes bestaan wat betreft de infrastructuur voor de “laatste kilometer” van goederenvervoer, alsook wat betreft multimodale verbindingen voor passagiers;

| 1. | is ingenomen met het actieplan van de Commissie en steunt de doelstellingen daarin om het vervoer per spoor aantrekkelijker en efficiënter te maken en de concurrentiepositie van vervoer per trein te versterken; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is ingenomen met de belangrijkste doelstellingen van het actieplan, en met name:






  (a) | het erkennen van de cruciale rol van het spoor bij het koolstofvrij maken van mobiliteit in de EU en het ontplooien van initiatieven om ervoor te zorgen dat het creëren van één Europese spoorwegruimte als voorwaarde wordt gesteld voor de noodzakelijke modal shift (13); |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

het erkennen van de cruciale rol van het spoor bij het koolstofvrij maken van mobiliteit in de EU en het ontplooien van initiatieven om ervoor te zorgen dat het creëren van één Europese spoorwegruimte als voorwaarde wordt gesteld voor de noodzakelijke modal shift (13);

| (b) | het leveren van een bijdrage aan de totstandbrenging van één Europese spoorwegruimte, die de interne markt van de EU zal helpen verbeteren, die tegemoet zal komen aan de mobiliteitsbehoeften van Europese burgers en die de sociaaleconomische cohesie in de Unie zal vergroten; |
| --- | --- |

(b)

het leveren van een bijdrage aan de totstandbrenging van één Europese spoorwegruimte, die de interne markt van de EU zal helpen verbeteren, die tegemoet zal komen aan de mobiliteitsbehoeften van Europese burgers en die de sociaaleconomische cohesie in de Unie zal vergroten;

| (c) | het verbeteren van de connectiviteit in heel Europa, waaronder plattelandsgebieden, afgelegen regio’s, eilanden, berggebieden en dunbevolkte gebieden; |
| --- | --- |

(c)

het verbeteren van de connectiviteit in heel Europa, waaronder plattelandsgebieden, afgelegen regio’s, eilanden, berggebieden en dunbevolkte gebieden;

| (d) | het versterken van de connectiviteit met uitbreidingslanden en de landen van het Oostelijk Partnerschap, met name Oekraïne en Moldavië; |
| --- | --- |

(d)

het versterken van de connectiviteit met uitbreidingslanden en de landen van het Oostelijk Partnerschap, met name Oekraïne en Moldavië;

| e) | het verbeteren van de efficiëntie en het waarborgen van hoogwaardige vervoersdiensten, alsook het waarborgen van een toereikende vervoerscapaciteit, het verkorten van reistijden en het waarborgen van passende ticketprijzen; |
| --- | --- |

e)

het verbeteren van de efficiëntie en het waarborgen van hoogwaardige vervoersdiensten, alsook het waarborgen van een toereikende vervoerscapaciteit, het verkorten van reistijden en het waarborgen van passende ticketprijzen;

| (f) | het waarborgen van eerlijke mededinging voor spoorwegexploitanten en het tot stand brengen van complementariteit en een gelijk speelveld voor vervoerswijzen; |
| --- | --- |

(f)

het waarborgen van eerlijke mededinging voor spoorwegexploitanten en het tot stand brengen van complementariteit en een gelijk speelveld voor vervoerswijzen;

| (g) | het waarborgen van een zelfde niveau van bescherming met betrekking tot alle vervoerswijzen en verdere versterking van de rechten van passagiers, omdat dat bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van het vervoer per spoor, met name voor jongeren, en het waarborgen van gelijke toegang voor iedereen door de Europese toegankelijkheidswet volledig ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

(g)

het waarborgen van een zelfde niveau van bescherming met betrekking tot alle vervoerswijzen en verdere versterking van de rechten van passagiers, omdat dat bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van het vervoer per spoor, met name voor jongeren, en het waarborgen van gelijke toegang voor iedereen door de Europese toegankelijkheidswet volledig ten uitvoer te leggen;

| (h) | het waarborgen en bevorderen van de opleiding, bijscholing, omscholing en certificering van machinisten en spoorwegpersoneel, waarbij gekeken wordt naar toekomstige behoeften; |
| --- | --- |

(h)

het waarborgen en bevorderen van de opleiding, bijscholing, omscholing en certificering van machinisten en spoorwegpersoneel, waarbij gekeken wordt naar toekomstige behoeften;

| (i) | het creëren van een kader om meer investeringen mogelijk te maken in concurrerend passagiersvervoer over lange afstand per spoor; |
| --- | --- |

(i)

het creëren van een kader om meer investeringen mogelijk te maken in concurrerend passagiersvervoer over lange afstand per spoor;

| 3. | is ingenomen dat de eerste aanzet gegeven is voor proefprojecten inzake grensoverschrijdende spoorwegdiensten en dringt er bij de Commissie op aan om hiervoor zo spoedig mogelijk middelen beschikbaar te stellen en een duidelijk tijdschema vast te stellen, met passende mijlpalen en doelstellingen; |
| --- | --- |

3.

Betere uitvoering van het spoorwegacquis van de Unie en sneller werk maken van interoperabiliteit

| 4. | is verheugd over de versnelling van de werkzaamheden met het oog op de volledige uitvoering van het vierde spoorwegpakket en de technische specificaties inzake interoperabiliteit (Technical Specifications for Interoperability, TSI); |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat het ERTMS, eenmaal volledig uitgerold, via de verwezenlijking van de doelstellingen van het herziene wetgevingsvoorstel inzake de TEN-T-verordening, een bijdrage zal leveren aan de totstandbrenging van één digitale Europese spoorwegruimte, waarbinnen de verdere ontwikkeling van een grotere netwerkcapaciteit en van veilige, betrouwbare, snelle en efficiënte spoorvervoersdiensten voor langeafstands- en grensoverschrijdende verbindingen wordt gewaarborgd; |
| --- | --- |

5.

| 6. | is van mening dat de bevordering van langeafstandsvervoer per spoor gepaard moet gaan met de integratie ervan in de verschillende interregionale, regionale, stedelijke en peri-urbane spoorwegnetten, alsook in andere vervoerswijzen en in het TEN-T, om de mobiliteit van deur tot deur te verbeteren; benadrukt dat dit van cruciaal belang is om de aantrekkelijkheid van vervoer per spoor en multimodale passagiersvervoersdiensten te vergroten; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wijst erop dat het belangrijk is dat er snel nieuwe spoorwegverbindingen worden aangelegd en dat gewerkt wordt aan de voltooiing van bestaande infrastructuurprojecten, onder meer bruggen die eilanden verbinden met het vasteland, om ontbrekende verbindingen aan te pakken en de aansluiting van eilanden op maritieme snelwegen te verbeteren; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is ingenomen met het voorstel van de Commissie om in het kader van de herziening van de TEN-T-verordening de invoering van het ERTMS in de hele Unie te versnellen en daarbij een uiterste termijn vast te stellen voor de buitengebruikstelling van systemen van klasse B; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wijst erop dat voorspelbaarheid van de regelgeving, onder meer met betrekking tot de technische specificaties voor interoperabiliteit, een belangrijke voorwaarde is om de investeringen van publieke en private belanghebbenden aan te trekken die nodig zijn om de doelstellingen met betrekking tot de invoering van het ERTMS te bereiken en interoperabiliteit op EU- en nationaal niveau te realiseren; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wijst erop dat het belangrijk is om ervoor te zorgen dat baan- en boordapparatuur gelijktijdig worden ingevoerd en dat het noodzakelijk is dat het beheer van het ERTMS verbeterd wordt om gelijktijdige invoering op zowel nationaal als EU-niveau te waarborgen, onder meer door procedures te stroomlijnen en versnellen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | wijst erop dat moet worden gezorgd voor snelle, toereikende en efficiënte financiering en middelen ter ondersteuning van investeringen, waarbij de bevoegde autoriteiten betrokken moeten worden, zodat ERTMS-treinapparatuur en andere TSI-normen (14) in openbare diensten zo snel mogelijk kunnen worden ingevoerd; |
| --- | --- |

11.

| 12. | prijst het Spoorwegbureau van de Europese Unie (ERA) voor de rol die het speelt als een van de pijlers van het spoorwegbeleid van de Europese Unie; wijst erop dat het ERA over voldoende financiering moet kunnen beschikken om een bijdrage te kunnen leveren aan de verwezenlijking van de doelstellingen in verband met de voltooiing van het TEN-T, met name in verband met grensoverschrijdende trajecten; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Commissie en de lidstaten passende initiatieven te ontplooien om de aantrekkelijkheid van het doen van investeringen in het ERTMS verder te vergroten; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wijst erop dat sommige lidstaten hun dienstregelingen reeds op elkaar hebben afgestemd en dringt erop aan dat er ook wordt gewerkt aan gecoördineerde dienstregelingen op EU-niveau, zodat het voor EU-burgers nog eenvoudiger wordt om internationale treinreizen te maken; |
| --- | --- |

14.

Een betere infrastructuur voor het passagiersvervoer per spoor

| 15. | wijst erop dat tijdige voltooiing van multimodale, naadloos aansluitende TEN-T-kernnetwerkcorridors tegen 2030 een eerste noodzakelijke stap vormt op weg naar verdere integratie van netwerken en is van mening dat in dat kader tevens bottlenecks en ontbrekende spoorwegverbindingen aangepakt moeten worden en grensoverschrijdende trajecten voltooid moeten worden; vindt dat de geplande extra hogesnelheidsverbindingen op het uitgebreide kernnetwerk tegen 2040 voltooid moeten zijn; is van mening dat er ook prioritaire investeringen gedaan moeten worden in de ontwikkeling van grensoverschrijdende hogesnelheidsverbindingen over lange afstand, met name in gebieden waar momenteel geen infrastructuur voor hogesnelheidslijnen is; wijst er in het kader van de herziening van de TEN-T-richtsnoeren op dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat hoofdsteden in de EU verbonden zijn door betaalbare en efficiënte hoge-snelheidstreindiensten en dat de kwaliteit van de infrastructuur verbeterd wordt; merkt op dat nieuwe hogesnelheidslijnen een doeltreffend instrument vormen om het concurrentievermogen van het spoorvervoer te vergroten; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat het uiterst belangrijk is dat er nieuwe infrastructuur wordt aangelegd in te spelen op de vraag naar vervoer per hogesnelheidstrein; wijst erop dat voor een verdubbeling van het treinverkeer op hogesnelheidslijnen tegen 2030 het huidige netwerk van 11 526 km. met ten minste 75 % zal moeten worden uitbreid (15); |
| --- | --- |

16.

| 17. | wijst erop dat TEN-T, hoogwaardige spoorverbindingen en multimodale vervoersverbindingen bijdragen tot economische groei en inclusiviteit, met name in afgelegen regio’s en gebieden met een aanzienlijke structurele kloof; verzoekt de Commissie om die reden om acties en projecten op te zetten ter ondersteuning van de connectiviteit van lokaal duurzaam vervoer en multimodaal spoorvervoer in perifere en kustgebieden met een lager ontwikkelingspotentieel; |
| --- | --- |

17.

| 18. | betreurt dat er via de Connecting Europe Facility 2021-2027 (CEF II) slechts beperkte EU-financiering beschikbaar wordt gesteld, namelijk financiering ter hoogte van ongeveer 5 % van de investeringen die nodig zijn om het TEN-T-kernnetwerk te voltooien (16); |
| --- | --- |

18.

| 19. | is van mening dat beter gebruik moet worden gemaakt van andere EU-fondsen dan het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) en de cohesiefondsen, zoals de CEF, NextGenerationEU, de herstel- en veerkrachtfaciliteit, herstelbijstand voor cohesie en de regio’s van Europa (React-EU) en financiering van de Europese Investeringsbank (EIB), om omvangrijke en hoogwaardige investeringen in duurzame en efficiënte vervoersinfrastructuur en in de aanpak van ontbrekende hogesnelheidsspoorverbindingen te waarborgen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wijst erop dat momenteel slechts 44 % van de in grensgebieden wonende Europese burgers toegang heeft tot spoorwegdiensten (17) en dat er vaak geen geschikte multimodale vervoersoplossingen zijn en dat er dus, om ervoor te zorgen dat TEN-T kan bijdragen aan de bevordering van sociaaleconomische en territoriale cohesie op de EU-interne markt, behoefte is aan slimme aansluitingen op het TEN-T-kernnetwerk en dat er gewerkt moet worden aan verdere integratie van de uiteenlopende nationale netwerken, onder meer in plattelandsgebieden en afgelegen, insulaire, perifere en andere achtergestelde gebieden, om de sociaaleconomische ontwikkeling in deze gebieden te bevorderen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wijst op het belang van grensoverschrijdende spoorwegverbindingen met de Westelijke Balkan, Oekraïne en Moldavië; merkt op dat een doeltreffend mechanisme dat snelle grensoverschrijding aan de buitengrenzen van de EU mogelijk maakt essentieel is voor naadloze passagiersverbindingen per spoor tussen de EU en de uitbreidingslanden en de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is verheugd over het feit dat treinen op waterstof en accu-treinen een veelbelovend alternatief vormen als elektrificatie van een spoortraject om redenen van kostenefficiëntie niet mogelijk is; |
| --- | --- |

22.

| 23. | steunt het voorstel van de Commissie om bijzondere aandacht te besteden aan de voltooiing van multimodale knooppunten als oplossing voor de eerste en laatste kilometer in steden, waardoor de connectiviteit van spoorwegen met lucht-, zee- en wegvervoer wordt versterkt; wijst er echter op dat kleinere en minder bevolkte stedelijke knooppunten moeten beschikken over efficiënte verbindingen met multimodale hubs en terminals die zich op een redelijke afstand bevinden; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om de strategische rol van treinstations binnen een geïntegreerd en duurzaam mobiliteitssysteem te versterken, met name door de modernisering van kleine stations te ondersteunen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | is verheugd dat het ERA een grotere rol gaat spelen bij het certificeren en goedkeuren van rollend materieel, om soepele en vlotte processen, met name m.b.t. grensoverschrijdende verbindingen, te waarborgen, en bij het terugdringen van het aantal nationale regels en het consolideren van die regels; dringt er voorts bij het ERA en de lidstaten op aan om intensiever samen te werken met betrekking tot specificaties voor rollend materieel dat overal inzetbaar is; |
| --- | --- |

25.

Beschikbaarheid van voldoende rollend materieel

| 26. | pleit voor verduidelijking en vereenvoudiging van de regels inzake overheidsfinanciering van interoperabel rollend materieel voor internationaal vervoer en de daaraan gerelateerde faciliteiten voor dienstverlening en spoorweginfrastructuurdiensten in de herziene spoorwegrichtsnoeren, met inbegrip van verduidelijking en vereenvoudiging van de beschikbare instrumenten voor de financiering van dergelijke voertuigen, en roept op tot uitvoering van het Protocol van Luxemburg; |
| --- | --- |

26.

| 27. | verzoekt spoorwegondernemingen om, met het oog op de verwezenlijking van de doelstelling van de Commissie om tegen 2040 het aantal hogesnelheidslijnen te verdubbelen, voldoende bestellingen te plaatsen voor rollend materieel voor hogesnelheidstreinen; wijst er voorts op dat een goede planning ook noodzakelijk is om te voorzien in voldoende rollend materieel voor slaaptreinen, om de herinvoering van slaaptreinen mogelijk te maken; wijst er daarnaast op dat ervoor gezorgd moet worden dat er voldoende rollend materieel beschikbaar is voor de geplande herinvoering van regionale grensoverschrijdende spoorwegverbindingen; |
| --- | --- |

27.

| 28. | is van mening dat een betere spoorwegveiligheid belangrijk is, maar dat daarnaast gezorgd moet worden voor een even hoog niveau van technologische en mechanische veiligheid in de treinen die dagelijks worden ingezet voor het personen- en goederenvervoer; |
| --- | --- |

28.

| 29. | spoort de Commissie aan om overeenkomstig het voornemen dat zij te kennen heeft gegeven verder onderzoek te doen naar de mogelijkheid om een Europese pool van rollend materieel tot stand te brengen, en de besprekingen met de EIB over de uitvoering hiervan voort te zetten; |
| --- | --- |

29.

| 30. | wijst op de noodzaak van duidelijke vereisten en specificaties inzake interoperabiliteit en wijst erop dat er meer geïnvesteerd moet worden in rollend materieel; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wijst erop dat dergelijke investeringen met name cruciaal zijn wanneer het rollend materieel uitgerust wordt met multisysteemtoepassingen die nodig zijn om grensoverschrijdende en internationale activiteiten in meer dan één land mogelijk te maken; |
| --- | --- |

31.

| 32. | betreurt dat besloten is om pas bij de volgende herziening van de TSI specificaties op te stellen voor rollend materieel dat overal inzetbaar is, waardoor er nog drie jaar op gewacht moet worden; dringt er bij de lidstaten op aan om samenwerking met het ERA tot prioriteit te maken om de ontwikkeling van specificaties voor rollend materieel dat overal inzetbaar is een stimulans te geven; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wijst erop dat het onlangs door de Europese Investeringsbank (EIB) opgezette investeringsplatform voor groene spoorwegen een belangrijk initiatief is om publieke en private investeringen in spoorwegprojecten te ondersteunen en bevorderen; spoort spoorwegexploitanten, infrastructuurbeheerders, vervoersautoriteiten en andere belanghebbenden aan om het platform te benutten om tegemoet te komen aan specifieke marktbehoeften; |
| --- | --- |

33.

| 34. | dringt aan op innovatieve initiatieven ter ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en micro-ondernemingen; benadrukt dat rekening moet worden gehouden met lokale, regionale en nationale behoeften, teneinde het ondernemingsklimaat voor kmo’s te verbeteren en een impuls te geven, en het te koppelen aan het nieuwe industriebeleid op EU-niveau; |
| --- | --- |

34.

| 35. | verzoekt de Commissie om te controleren of spoorwegondernemingen reizigers de mogelijkheid bieden om hun fiets mee te nemen in de trein, zoals bepaald in de verordening betreffende de rechten van reizigers in het treinverkeer; |
| --- | --- |

35.

De opleiding en certificering van machinisten en spoorwegpersoneel afstemmen op de toekomstige behoeften

| 36. | wijst erop dat het gebrek aan harmonisatie wat betreft de certificering van machinisten de mobiliteit van machinisten tussen de lidstaten kan belemmeren en aan de ontwikkeling van reizigersvervoer over lange afstand, met name op grensoverschrijdende trajecten, in de weg kan staan; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wijst erop dat zich bij machinisten van internationale treinen taalproblemen kunnen voordoen en verzoekt de Commissie om de ontwikkeling van digitale taaltools te bevorderen, omdat dit een betaalbare oplossing biedt voor taalbarrières en bestaande lacunes kan dichten; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wijst er voorts op dat machinisten van passagierstreinen op langeafstands- en internationale verbindingen gestimuleerd moeten worden om één werktaal voor de hele EU te gebruiken, te weten het Engels, als zij de talen van de lidstaten op het traject niet beheersen; |
| --- | --- |

38.

| 39. | is voorstander van taalcursussen voor spoorwegpersoneel om ervoor te zorgen dat er met alle reizigers naar behoren gecommuniceerd kan worden; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wijst erop dat een duidelijke Europese vaardighedenstrategie van belang is om de aanhoudende technische en operationele belemmeringen voor grensoverschrijdend verkeer weg te nemen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wijst erop dat de nieuwe Europese industriestrategie van belang is voor de ondersteuning van de om- en bijscholing van machinisten, met name op het gebied van nieuwe digitale vaardigheden; benadrukt voorts dat het belangrijk is te zorgen voor werkgelegenheid en gelijke kansen voor iedereen; |
| --- | --- |

41.

| 42. | herinnert eraan dat Richtlijn (EU) 2016/798 (18) inzake veiligheid op het spoor bepalingen bevat inzake specifieke certificering van treinpersoneel; is van mening dat gekwalificeerd personeel niet alleen nodig is om spoorwegdiensten te verbeteren, maar vooral om de veiligheid van alle aspecten van het spoorvervoer te waarborgen; |
| --- | --- |

42.

| 43. | dringt erop aan dat er meer initiatieven worden ontplooid om vrouwen te enthousiasmeren voor beroepen in de spoorwegsector; |
| --- | --- |

43.

| 44. | dringt erop aan dat er meer initiatieven worden ontplooid die erop gericht zijn jongeren en personen die voor kmo’s werken relevante vaardigheden aan te leren en relevante kennis bij te brengen; |
| --- | --- |

44.

Een efficiënter gebruik van de spoornetten

| 45. | wijst erop dat het belangrijk is dat er beter gebruik wordt gemaakt van de netten, met name de netten die deel uitmaken van TEN-T, en dringt aan op maatregelen ter bevordering van een vlotte doorstroom van passagiers, waaronder de aanleg van overstapknooppunten en eindpunten op hogesnelheidslijnen, en maatregelen om de aantrekkelijkheid van slaaptreinen te vergroten; wijst erop dat met het oog hierop bij de planning van het personen- en goederenvervoer op lijnen voor gemengd vervoer nauw moet worden samengewerkt, om te voorkomen dat er knelpunten en opstoppingen ontstaan die de werking van het hele netwerk ondermijnen; |
| --- | --- |

45.

| 46. | wijst erop dat het met het oog op een efficiënt gebruik van het netwerk en het vergroten van het aandeel spoorvervoer van belang is dat er voldoende capaciteit is en dat er geen knelpunten zijn; |
| --- | --- |

46.

| 47. | spoort de lidstaten aan om bij de financiering van hun infrastructuur een meerjarenbenadering te volgen, om ervoor te zorgen dat het onderhoud en de ontwikkeling van infrastructuur volgens een planning verlopen en op internationaal niveau gecoördineerd worden, dat er minder tijdelijke capaciteitsbeperkingen zijn en dat de betrouwbaarheid van het internationaal treinverkeer toeneemt; |
| --- | --- |

47.

| 48. | spoort de Commissie aan om de “connectiviteitsindex” die zij momenteel ontwikkelt te gebruiken om nauwkeurig te bepalen welke investeringen in infrastructuur nodig zijn om het netwerkeffect veilig te stellen; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wijst op het belang van digitalisering, de noodzaak van adequate cyberbeveiliging en betere coördinatie, met name als het gaat om internationaal spoorverkeer; benadrukt in dit verband dat moet worden gezorgd voor een betere coördinatie met betrekking tot het beheer van de capaciteit in de netwerken van de lidstaten, om ervoor te zorgen dat de beschikbare capaciteit beter wordt benut; dringt daarom aan op verdere harmonisatie van procedures en criteria voor capaciteitsplanning en -toewijzing en volledige interoperabiliteit van digitale instrumenten; verzoekt de Commissie na te denken over de instelling van coördinatiemechanismen voor een betere integratie van grensoverschrijdend spoorwegverkeer in het nationale verkeer en dus voor een efficiënter beheer van de spoorwegcapaciteit voor zowel passagiers- als goederentreinen; |
| --- | --- |

49.

| 50. | vindt het zeer belangrijk dat er gewerkt wordt aan het verbeteren van de grensoverschrijdende dienstbestemming van sporen; |
| --- | --- |

50.

Passende prijsstelling voor de toegang tot het net

| 51. | is ingenomen met het voornemen van de Commissie om richtsnoeren te publiceren inzake de vaststelling van infrastructuurheffingen en om lagere infrastructuurheffingen aan te moedigen in verband met het opzetten van grensoverschrijdende diensten, alsook transparantie bij de berekening van dergelijke heffingen; |
| --- | --- |

51.

| 52. | wijst er nogmaals op dat infrastructuurheffingen uiterst bepalend zijn voor de spoorwegmarkt; verzoekt de Commissie om in de richtsnoeren die zij wil opstellen aanbevelingen te doen inzake specifieke infrastructuurheffingen voor nachttreinen; |
| --- | --- |

52.

| 53. | benadrukt dat eerlijke en passende prijzen voor toegang tot het net voor alle spoorwegexploitanten gewaarborgd moeten worden, waarbij gevestigde en nieuwe exploitanten gelijk behandeld moeten worden, en dat ervoor gezorgd moet worden dat er voldoende financiële middelen beschikbaar worden gesteld voor infrastructuurnetwerken; |
| --- | --- |

53.

| 54. | wijst erop dat infrastructuurheffingen voor infrastructuurbeheerders een belangrijke inkomstenbron vormen en dat een van de berekeningen voor infrastructuurheffingen gebaseerd is op schaarste die het gevolg is van onvoldoende infrastructuurcapaciteit (19); |
| --- | --- |

54.

Gebruikersvriendelijke ticketverkoop en toegang tot het spoorwegsysteem

| 55. | is van mening dat langeafstandsvervoer per trein aantrekkelijker gemaakt moet worden door middel van:






  (a) | beter toegankelijke slimme ticketingsystemen die het plannen van multimodale reizen gemakkelijker maken: passagiers moeten een naadloze gebruikerservaring hebben bij het zoeken naar en het uitkiezen en aanschaffen van spoorwegdiensten, waarbij vervoersbewijzen op onpartijdige wijze worden aangeboden, hetgeen inhoudt dat alle vervoersbewijzen van alle spoorwegexploitanten via alle ticketkanalen ter verkoop worden aangeboden; om naadloze ticketverkoop te realiseren moet een systeem voor de verkoop van doorgaande tickets worden overwogen en bevorderd, dat het mogelijk maakt om te kiezen voor multimodale vervoerswijzen; |
| --- | --- | --- |

55.

(a)

beter toegankelijke slimme ticketingsystemen die het plannen van multimodale reizen gemakkelijker maken: passagiers moeten een naadloze gebruikerservaring hebben bij het zoeken naar en het uitkiezen en aanschaffen van spoorwegdiensten, waarbij vervoersbewijzen op onpartijdige wijze worden aangeboden, hetgeen inhoudt dat alle vervoersbewijzen van alle spoorwegexploitanten via alle ticketkanalen ter verkoop worden aangeboden; om naadloze ticketverkoop te realiseren moet een systeem voor de verkoop van doorgaande tickets worden overwogen en bevorderd, dat het mogelijk maakt om te kiezen voor multimodale vervoerswijzen;

| (b) | passende bescherming van passagiers in geval van vertraging of een gemiste aansluiting: ongeacht of passagiers een doorgaand ticket of afzonderlijke tickets hebben aangeschaft, moet er in ieder geval voor gezorgd worden dat de reis doorgang kan vinden, omdat dit een belangrijke factor is bij de keuze van de vervoerswijze; |
| --- | --- |

(b)

passende bescherming van passagiers in geval van vertraging of een gemiste aansluiting: ongeacht of passagiers een doorgaand ticket of afzonderlijke tickets hebben aangeschaft, moet er in ieder geval voor gezorgd worden dat de reis doorgang kan vinden, omdat dit een belangrijke factor is bij de keuze van de vervoerswijze;

| 56. | dringt erop aan dat op treintickets duidelijk de informatie over de CO2-voetafdruk van de geboekte reis die reeds openbaar beschikbaar is (bijvoorbeeld via websites als EcoPassenger) wordt vermeld, om op die manier de modal shift verder aan te moedigen en goed geïnformeerde mobiliteitsplanning mogelijk te maken; |
| --- | --- |

56.

| 57. | kijkt uit naar het door de Commissie aangekondigde voorstel betreffende multimodale digitale mobiliteitsdiensten (MDMS) dat bedoeld is om de toegang tot en de beschikbaarheid en uitwisseling van reisgegevens verder te verbeteren en het gemakkelijker te maken om eerlijke commerciële overeenkomsten te sluiten, waarbij beide beginselen essentieel zijn voor alle marktdeelnemers; is van mening dat spoorwegondernemingen en verkopers van vervoersbewijzen moeten samenwerken om de distributie van vervoersbewijzen te verbeteren en eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden vast te stellen voor de uitwisseling van gegevens via machineleesbare formaten op basis van open normen, via applicatieprogramma-interfaces (API’s) met specifieke procedures voor storingen en/of annuleringen van diensten; |
| --- | --- |

57.

| 58. | vindt het belangrijk dat gezorgd wordt voor eerlijke, gemakkelijk toegankelijke, betaalbare en voordelige ticketprijzen voor alle categorieën passagiers, ook voor de meest kwetsbaren, en dat de toegankelijkheid van platforms en ticketaanbieders, met name voor oudere passagiers en personen met beperkte mobiliteit, gewaarborgd wordt; |
| --- | --- |

58.

| 59. | wijst erop dat er behoefte is aan een brede aanpak in het kader waarvan duidelijke mijlpalen worden vastgesteld om de toegang tot multimodale verbindingen te verbeteren, op basis van interoperabele, doelmatige oplossingen; |
| --- | --- |

59.

| 60. | verzoekt de Commissie om de naleving van de nieuwe verordening betreffende de rechten van treinreizigers te blijven monitoren; |
| --- | --- |

60.

Eerlijke mededinging ten opzichte van andere vervoerswijzen

| 61. | is van mening dat alle mogelijkheden moeten worden onderzocht om een gelijk speelveld met andere vervoerswijzen te waarborgen; is ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat zij zal kijken naar de mogelijkheid om voor de hele EU een btw-vrijstelling voor internationale treindiensten in te voeren en naar mogelijkheden voor herziening en vereenvoudiging van de regels inzake staatssteun; |
| --- | --- |

61.

| 62. | wijst erop dat passagiers moeten kunnen beschikken over transparante informatie om duurzamere keuzes te kunnen maken, en dat het initiatief “CountEmission EU” zou kunnen bijdragen tot de totstandbrenging van een kader voor het vergelijken van emissies; |
| --- | --- |

62.

| 63. | verzoekt de lidstaten om zo goed mogelijk gebruik te maken van de overheidsmiddelen die beschikbaar zijn voor de verbetering van het openbaar vervoer, bijvoorbeeld het spoorvervoer dat geschikt is om grote hoeveelheden passagiers te vervoeren en waarmee tegemoet kan worden gekomen aan de groeiende vraag naar vervoer; |
| --- | --- |

63.

Openbaredienstverplichtingen ter bevordering van duurzaam grensoverschrijdend en/of multimodaal collectief vervoer

| 64. | wijst erop dat het vervoer per spoor ook in tijden van crisis een belangrijke rol speelt omdat er in korte tijd enorm veel mensen per spoor vervoerd kunnen worden; |
| --- | --- |

64.

| 65. | wijst erop dat het niet-discriminerende marktkader voor commerciële diensten sterk verbeterd moet worden, en dat openbaredienstcontracten een doorslaggevende rol kunnen spelen bij de ondersteuning van de continuïteit van de grensoverschrijdende dienstverlening aan Europese burgers en bij de verbetering van verbindingen met interessante bestemmingen, zoals toeristische en historische bestemmingen, door te voorzien in spoorwegdiensten die bijdragen tot de instandhouding van een dicht, betrouwbaar en hoogwaardig netwerk van spoorverbindingen, ook naar minder aantrekkelijke bestemmingen; |
| --- | --- |

65.

| 66. | is van mening dat openbaredienstverplichtingen, naast een verbeterd en eerlijk marktkader, het vervoer per spoor, onder meer het personenvervoer over lange afstand, kunnen bevorderen, met name in het geval van marktfalen met betrekking tot grensoverschrijdende trajecten en in het bijzonder de laatste kilometer van trajecten, mogelijk gecombineerd met andere segmenten van het netwerk die wel rendabel zijn; |
| --- | --- |

66.

Kansen voor jongeren

| 67. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om de dynamiek van het Europees Jaar van de spoorwegen (2021) in het Europees Jaar van de jeugd 2022 vast te houden en jongeren aan te sporen per trein te reizen en ze enthousiast te maken voor beroepen in de spoorwegsector, die vanwege de snelle innovatie en digitalisering lijdt aan een tekort aan gekwalificeerd personeel, door een passend salarisniveau en behoorlijke arbeidsomstandigheden in deze sector te waarborgen; |
| --- | --- |

67.

| 68. | is van mening dat de totstandbrenging van één Europees hogesnelheidsspoorwegnet van belang is om mensen, met name jongeren, de gelegenheid te bieden met elkaar in contact te komen; wijst erop dat toegang tot onderwijs en banen de cohesie in Europa zal verbeteren; |
| --- | --- |

68.

| 69. | is ingenomen met de geplande initiatieven van de Commissie om het gemakkelijker te maken internationale nachttreinverbindingen aan te bieden en spoort spoorwegondernemingen voorts aan volledig gebruik te maken van het potentieel van nachttreinen; |
| --- | --- |

69.

o

o o

| 70. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

70.

---

(1)  PB L 151 van 7.6.2019, blz. 70.

(2)  PB L 343 van 14.12.2012, blz. 32.

(3)  PB L 348 van 20.12.2013, blz. 1.

(4)  PB L 258 van 20.7.2021, blz. 1.

(5)  PB C 456 van 10.11.2021, blz. 47.

(6)  PB C 99 van 1.3.2022, blz. 2.

(7)  PB L 462 van 28.12.2021, blz. 1.

(8)  PB L 172 van 17.5.2021, blz. 1.

(9)  Europese Commissie, directoraat-generaal Mobiliteit en Vervoer, EU transport in figures: statistical pocketbook 2021, Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2021.

(10)  https://www.eurocontrol.int/press-release/european-aviation-facing-serious-capacity-challenges-now-and-future

(11)  https://www.eurocontrol.int/sites/default/files/2020-01/eurocontrol-nm-user-forum-2020-airport-perspective-schiphol.pdf

(12)  https://www.eca.europa.eu/lists/ecadocuments/ap19_07/ap_urban_mobility_en.pdf

(13)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, getiteld “De Europese Green Deal” (COM(2019)0640).

(14)  De technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI’s) bevatten technische en operationele normen om de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem van de Europese Unie te waarborgen. De TSI voor het subsysteem telematicatoepassingen (TAP) heeft betrekking op toepassingen ten behoeve van reizigersdiensten, waaronder systemen voor de informatieverstrekking aan reizigers voor en tijdens de reis, reserverings- en betalingssystemen, bagagebeheer en beheer van verbindingen tussen treinen en andere vervoerswijzen.

(15)  Factsheet van de Gemeenschap van Europese spoorwegondernemingen en infrastructuurbeheerders (CER) “A TEN-T to make modal shift and the European Green Deal a reality”, Brussel, december 2021.

(16)  Ibid.

(17)  Medeiros, E. e.a., “Boosting cross-border regions through better cross-border transport services. The European case”, Case Studies on Transport Policy, 9 (2021), maart 2021.

(18)  Richtlijn (EU) 2016/798 van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2016 inzake veiligheid op het spoor (herschikking) (PB L 138 van 26.5.2016, blz. 102).

(19)  Europese Commissie, directoraat-generaal Mobiliteit en Vervoer, “Long-distance cross-border passenger rail services: final report, Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2021.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/57 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/57

---

P9_TA(2022)0438

De digitale kloof: sociale verschillen als gevolg van digitalisering

Resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over de digitale kloof: de maatschappelijke ongelijkheid als gevolg van de digitalisering (2022/2810(RSP))

(2023/C 177/06)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 2, artikel 3, lid 3, en artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 2, artikel 3, lid 3, en artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 9, 10, 12, 14, 16, 19, 26, 36, 67, lid 4, 114, lid 3, 153, 165, 169, lid 1, en 174, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 9, 10, 12, 14, 16, 19, 26, 36, 67, lid 4, 114, lid 3, 153, 165, 169, lid 1, en 174,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 3, 8, 11, 21, 26, 34, 38 en 52, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 3, 8, 11, 21, 26, 34, 38 en 52,

| — | gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en met name artikel 14 daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en met name artikel 14 daarvan,

| — | gezien de Europese pijler van sociale rechten, en met name de beginselen 3, 17 en 20, |
| --- | --- |

—

gezien de Europese pijler van sociale rechten, en met name de beginselen 3, 17 en 20,

| — | gezien de definitie van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van “digitale kloof”, waarin wordt verwezen naar de kloof tussen personen, huishoudens, bedrijven en geografische gebieden op verschillende sociaal-economische niveaus met betrekking tot zowel hun mogelijkheden om toegang te krijgen tot informatie- en communicatietechnologie (ICT) als hun gebruik van het internet voor diverse activiteiten (1), |
| --- | --- |

—

gezien de definitie van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van “digitale kloof”, waarin wordt verwezen naar de kloof tussen personen, huishoudens, bedrijven en geografische gebieden op verschillende sociaal-economische niveaus met betrekking tot zowel hun mogelijkheden om toegang te krijgen tot informatie- en communicatietechnologie (ICT) als hun gebruik van het internet voor diverse activiteiten (1),

| — | gezien zijn resolutie van 27 november 2014 over ondersteuning van de consumentenrechten op de digitale interne markt (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 27 november 2014 over ondersteuning van de consumentenrechten op de digitale interne markt (2),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende betalingsdiensten in de interne markt (3) (tweede richtlijn betalingsdiensten), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende betalingsdiensten in de interne markt (3) (tweede richtlijn betalingsdiensten),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties (4), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties (4),

| — | gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/389 van de Commissie van 27 november 2017 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2015/2366 wat betreft technische reguleringsnormen voor sterke cliëntauthenticatie en gemeenschappelijke en veilige open communicatiestandaarden (5), |
| --- | --- |

—

gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/389 van de Commissie van 27 november 2017 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2015/2366 wat betreft technische reguleringsnormen voor sterke cliëntauthenticatie en gemeenschappelijke en veilige open communicatiestandaarden (5),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (6), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2019/882 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 betreffende de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (6),

| — | gezien de studie van de Europese Centrale Bank (ECB) uit 2020 over het betalingsgedrag van consumenten in de eurozone (SPACE), |
| --- | --- |

—

gezien de studie van de Europese Centrale Bank (ECB) uit 2020 over het betalingsgedrag van consumenten in de eurozone (SPACE),

| — | gezien het artikel in nummer 5 van het economisch bulletin van de ECB van 2022 getiteld “Guaranteeing freedom of payment choice: access to cash in the euro area”, |
| --- | --- |

—

gezien het artikel in nummer 5 van het economisch bulletin van de ECB van 2022 getiteld “Guaranteeing freedom of payment choice: access to cash in the euro area”,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021“Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” (COM(2021)0118), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 9 maart 2021“Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium” (COM(2021)0118),

| — | gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad van 15 september 2021 tot vaststelling van het beleidsprogramma 2030 “Traject naar het digitale decennium” (COM(2021)0574), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad van 15 september 2021 tot vaststelling van het beleidsprogramma 2030 “Traject naar het digitale decennium” (COM(2021)0574),

| — | gezien het verslag van mei 2022 over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van mei 2022 over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa,

| — | gezien de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften over verzoekschrift nr. 1123/2021 van haar vergadering van 17 mei 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften over verzoekschrift nr. 1123/2021 van haar vergadering van 17 mei 2022,

| — | gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (7),

| — | gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, waarvan de verwezenlijking het verkleinen van de digitale kloof vereist, |
| --- | --- |

—

gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, waarvan de verwezenlijking het verkleinen van de digitale kloof vereist,

| — | gezien artikel 227, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 227, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften een verzoekschrift heeft ontvangen waarin terechte bezorgdheid wordt geuit over de onmogelijkheid om zonder mobiele telefoon elementaire bankdiensten te gebruiken, bijvoorbeeld om een betaling te bevestigen of een eigen bankrekening te raadplegen, terwijl het bezitten van een dergelijk apparaat niet wettelijk verplicht is; overwegende dat sprake is van een kloof tussen mensen die steeds meer gebruikmaken van digitale betaalmethoden en degene die hier terughoudend in zijn; overwegende dat met dit verzoekschrift een breder probleem aan de orde wordt gesteld, namelijk het effect van digitalisering op burgers, consumenten en gebruikers van overheids- en particuliere diensten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften een verzoekschrift heeft ontvangen waarin terechte bezorgdheid wordt geuit over de onmogelijkheid om zonder mobiele telefoon elementaire bankdiensten te gebruiken, bijvoorbeeld om een betaling te bevestigen of een eigen bankrekening te raadplegen, terwijl het bezitten van een dergelijk apparaat niet wettelijk verplicht is; overwegende dat sprake is van een kloof tussen mensen die steeds meer gebruikmaken van digitale betaalmethoden en degene die hier terughoudend in zijn; overwegende dat met dit verzoekschrift een breder probleem aan de orde wordt gesteld, namelijk het effect van digitalisering op burgers, consumenten en gebruikers van overheids- en particuliere diensten;

| B. | overwegende dat contant geld in de eurozone het meest gebruikte betaalmiddel is; overwegende dat het aantal geldautomaten in de eurozone volgens recente gegevens van de ECB in 2021 met 4,2 % is gedaald naar 0,28 miljoen (8); overwegende dat het aantal bankfilialen per inwoner van de eurozone tegelijkertijd ook is gedaald; overwegende dat in de nationale herstel- en veerkrachtplannen een bedrag van 127 miljard EUR is gereserveerd voor hervormingen en investeringen op het gebied van digitalisering (9); overwegende dat lidstaten tijdens de COVID-19-pandemie vorderingen hebben gemaakt met hun digitaliseringsinspanningen, maar nog steeds worstelen met het verkleinen van de digitalevaardighedenkloof en de bevordering van de digitale transformatie van kleine en middelgrote ondernemingen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat contant geld in de eurozone het meest gebruikte betaalmiddel is; overwegende dat het aantal geldautomaten in de eurozone volgens recente gegevens van de ECB in 2021 met 4,2 % is gedaald naar 0,28 miljoen (8); overwegende dat het aantal bankfilialen per inwoner van de eurozone tegelijkertijd ook is gedaald; overwegende dat in de nationale herstel- en veerkrachtplannen een bedrag van 127 miljard EUR is gereserveerd voor hervormingen en investeringen op het gebied van digitalisering (9); overwegende dat lidstaten tijdens de COVID-19-pandemie vorderingen hebben gemaakt met hun digitaliseringsinspanningen, maar nog steeds worstelen met het verkleinen van de digitalevaardighedenkloof en de bevordering van de digitale transformatie van kleine en middelgrote ondernemingen;

| C. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften een verzoekschrift heeft ontvangen waarin bezorgdheid wordt geuit over het feit dat veel dienstverleners informatie alleen online beschikbaar stellen en vaak via kanalen die uitsluitend toegankelijk zijn met smartphones, waardoor ouderen, personen met een handicap, personen met een laag inkomen, niet digitaal onderlegde personen en personen met beperkte internettoegang worden benadeeld; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften een verzoekschrift heeft ontvangen waarin bezorgdheid wordt geuit over het feit dat veel dienstverleners informatie alleen online beschikbaar stellen en vaak via kanalen die uitsluitend toegankelijk zijn met smartphones, waardoor ouderen, personen met een handicap, personen met een laag inkomen, niet digitaal onderlegde personen en personen met beperkte internettoegang worden benadeeld;

| D. | overwegende dat digitalisering en een passend gebruik van digitale hulpmiddelen veel economische en maatschappelijke baten en kansen hebben opgeleverd, maar dat hierdoor ook een aantal ethische, juridische en arbeidsgerelateerde uitdagingen zijn ontstaan die kunnen leiden tot ernstige nadelen of schade voor personen en de samenleving in haar geheel; overwegende dat het potentieel van nieuwe technologieën ambivalent is en dat deze technologieën, afhankelijk van hoe ze worden gebruikt en gereglementeerd, kunnen bijdragen tot een meer inclusieve samenleving en de ongelijkheden kunnen verminderen, of bestaande ongelijkheden kunnen vergroten en tot nieuwe vormen van discriminatie kunnen leiden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat digitalisering en een passend gebruik van digitale hulpmiddelen veel economische en maatschappelijke baten en kansen hebben opgeleverd, maar dat hierdoor ook een aantal ethische, juridische en arbeidsgerelateerde uitdagingen zijn ontstaan die kunnen leiden tot ernstige nadelen of schade voor personen en de samenleving in haar geheel; overwegende dat het potentieel van nieuwe technologieën ambivalent is en dat deze technologieën, afhankelijk van hoe ze worden gebruikt en gereglementeerd, kunnen bijdragen tot een meer inclusieve samenleving en de ongelijkheden kunnen verminderen, of bestaande ongelijkheden kunnen vergroten en tot nieuwe vormen van discriminatie kunnen leiden;

| E. | overwegende dat digitalisering een diepe impact heeft op het dagelijkse maatschappelijke, economische, politieke en culturele leven van burgers, werknemers en consumenten en alle sferen van de samenleving beïnvloedt; overwegende dat digitalisering aan de basis ligt van een aantal maatschappelijke ongelijkheden nu er een nieuwe digitale kloof ontstaat, niet alleen tussen goed verbonden stedelijke gebieden en plattelands- en afgelegen gebieden, maar ook tussen de mensen die wel en de mensen die niet volledig kunnen profiteren van een verrijkte, toegankelijke en veilige digitale ruimte met een breed scala aan diensten; overwegende dat het steeds grootschaliger gebruik van digitale betalingen, onder meer met betaalkaarten, digitale portemonnees of mobiele apps, tot gevolg heeft dat detailhandelaren geen contant geld meer accepteren; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat digitalisering een diepe impact heeft op het dagelijkse maatschappelijke, economische, politieke en culturele leven van burgers, werknemers en consumenten en alle sferen van de samenleving beïnvloedt; overwegende dat digitalisering aan de basis ligt van een aantal maatschappelijke ongelijkheden nu er een nieuwe digitale kloof ontstaat, niet alleen tussen goed verbonden stedelijke gebieden en plattelands- en afgelegen gebieden, maar ook tussen de mensen die wel en de mensen die niet volledig kunnen profiteren van een verrijkte, toegankelijke en veilige digitale ruimte met een breed scala aan diensten; overwegende dat het steeds grootschaliger gebruik van digitale betalingen, onder meer met betaalkaarten, digitale portemonnees of mobiele apps, tot gevolg heeft dat detailhandelaren geen contant geld meer accepteren;

| F. | overwegende dat het dalende gebruik van contant geld bij transacties kan leiden tot een verslechtering van de infrastructuur voor contant geld, met als gevolg dat mensen minder gemakkelijk aan contant geld kunnen komen; overwegende dat de tekortkomingen met betrekking tot de toegang tot contant geld onverwijld moeten worden aangepakt en de vrijheid om een betaalmethode te kiezen, moet worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het dalende gebruik van contant geld bij transacties kan leiden tot een verslechtering van de infrastructuur voor contant geld, met als gevolg dat mensen minder gemakkelijk aan contant geld kunnen komen; overwegende dat de tekortkomingen met betrekking tot de toegang tot contant geld onverwijld moeten worden aangepakt en de vrijheid om een betaalmethode te kiezen, moet worden gewaarborgd;

| G. | overwegende dat een buitensporig gebruik van technologische apparaten geestelijke en fysieke gezondheidsproblemen, zoals isolatie, aan het gebruik van technologie verwante verslavingsproblemen, slaaptekort, emotionele uitputting, angst en burn-out, kan verergeren; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat een buitensporig gebruik van technologische apparaten geestelijke en fysieke gezondheidsproblemen, zoals isolatie, aan het gebruik van technologie verwante verslavingsproblemen, slaaptekort, emotionele uitputting, angst en burn-out, kan verergeren;

| H. | overwegende dat digitalisering negatieve gevolgen kan hebben voor mensen die over onvoldoende digitale vaardigheden beschikken of geen toegang hebben tot een internetverbinding of tot digitale apparaten; overwegende dat digitalisering maatschappelijke verschillen kan accentueren door de kans op hoogwaardig werk voor bepaalde werknemers te verkleinen; overwegende dat het noodzakelijk is de negatieve effecten van de digitalisering van overheids- en particuliere diensten op werknemers en bepaalde groepen personen, zoals ouderen, personen met een handicap, personen met een laag inkomen, sociaal kwetsbare of werkloze burgers, migranten en vluchtelingen en mensen in plattelands- en afgelegen gebieden, aan de kaak te stellen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat digitalisering negatieve gevolgen kan hebben voor mensen die over onvoldoende digitale vaardigheden beschikken of geen toegang hebben tot een internetverbinding of tot digitale apparaten; overwegende dat digitalisering maatschappelijke verschillen kan accentueren door de kans op hoogwaardig werk voor bepaalde werknemers te verkleinen; overwegende dat het noodzakelijk is de negatieve effecten van de digitalisering van overheids- en particuliere diensten op werknemers en bepaalde groepen personen, zoals ouderen, personen met een handicap, personen met een laag inkomen, sociaal kwetsbare of werkloze burgers, migranten en vluchtelingen en mensen in plattelands- en afgelegen gebieden, aan de kaak te stellen;

| I. | overwegende dat de EU-indicator voor digitale vaardigheden momenteel op slechts 56 % staat; overwegende dat het een van de digitale doelstellingen van de EU is dat deze vaardighedenindicator uiterlijk in 2030 de 80 % bereikt (10); overwegende dat de pandemie bestaande ongelijkheden, met inbegrip van de digitale kloof, heeft verergerd, waardoor het absoluut noodzakelijk is te waarborgen dat alle Europese burgers en bedrijven de digitale transformatie kunnen benutten om hun leven beter, veiliger en welvarender te maken; overwegende dat tijdens de pandemie is gebleken dat de digitale kloof gevolgen heeft voor het onderwijs, aangezien sommige leerkrachten en leerlingen buitenspel kwamen te staan omdat hun technologische en digitale vaardigheden en toegang tot apparatuur ontoereikend waren; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de EU-indicator voor digitale vaardigheden momenteel op slechts 56 % staat; overwegende dat het een van de digitale doelstellingen van de EU is dat deze vaardighedenindicator uiterlijk in 2030 de 80 % bereikt (10); overwegende dat de pandemie bestaande ongelijkheden, met inbegrip van de digitale kloof, heeft verergerd, waardoor het absoluut noodzakelijk is te waarborgen dat alle Europese burgers en bedrijven de digitale transformatie kunnen benutten om hun leven beter, veiliger en welvarender te maken; overwegende dat tijdens de pandemie is gebleken dat de digitale kloof gevolgen heeft voor het onderwijs, aangezien sommige leerkrachten en leerlingen buitenspel kwamen te staan omdat hun technologische en digitale vaardigheden en toegang tot apparatuur ontoereikend waren;

| J. | overwegende dat in de EU naar schatting 87 miljoen mensen een bepaalde soort handicap hebben (11); overwegende dat vaak onvoldoende aandacht wordt besteed aan de toegankelijkheid van onlineformulieren, waardoor gebruikers die afhankelijk zijn van een schermlezer de verzendknop in sommige gevallen zelfs niet kunnen vinden; overwegende dat de toegankelijkheid van websites moet worden gewaarborgd, zodat iedereen, met inbegrip van personen met een handicap, het internet kan waarnemen en begrijpen, erop kan navigeren en er interactie mee kan hebben; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat in de EU naar schatting 87 miljoen mensen een bepaalde soort handicap hebben (11); overwegende dat vaak onvoldoende aandacht wordt besteed aan de toegankelijkheid van onlineformulieren, waardoor gebruikers die afhankelijk zijn van een schermlezer de verzendknop in sommige gevallen zelfs niet kunnen vinden; overwegende dat de toegankelijkheid van websites moet worden gewaarborgd, zodat iedereen, met inbegrip van personen met een handicap, het internet kan waarnemen en begrijpen, erop kan navigeren en er interactie mee kan hebben;

| K. | overwegende dat een doeltreffende bescherming van persoonsgegevens, privacy en activa, de beveiliging van netwerken en elektronica, alsmede de perceptie van burgers dat hun gegevens, privacy en activa worden beschermd en veilig zijn, van fundamenteel belang zijn om het vertrouwen van burgers te waarborgen en hun terughoudendheid wat het gebruik van digitale diensten betreft te verminderen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat een doeltreffende bescherming van persoonsgegevens, privacy en activa, de beveiliging van netwerken en elektronica, alsmede de perceptie van burgers dat hun gegevens, privacy en activa worden beschermd en veilig zijn, van fundamenteel belang zijn om het vertrouwen van burgers te waarborgen en hun terughoudendheid wat het gebruik van digitale diensten betreft te verminderen;

| L. | overwegende dat in het voorstel voor een Europese verklaring over digitale rechten en beginselen van 26 januari 2022 (COM(2022)0027) wordt benadrukt dat iedereen doeltreffend en aan de hand van objectieve, transparante en betrouwbare informatie moet kunnen kiezen welke digitale diensten hij of zij wil gebruiken; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat in het voorstel voor een Europese verklaring over digitale rechten en beginselen van 26 januari 2022 (COM(2022)0027) wordt benadrukt dat iedereen doeltreffend en aan de hand van objectieve, transparante en betrouwbare informatie moet kunnen kiezen welke digitale diensten hij of zij wil gebruiken;

| M. | overwegende dat tijdens de Conferentie over de toekomst van Europa aandacht is besteed aan digitaal onderwijs, en de EU werd aanbevolen zich in te spannen om technologie toegankelijker te maken voor de oudere generatie door programma’s en initiatieven te bevorderen, bijvoorbeeld lessen die op hun behoeften aansluiten; overwegende dat de EU het recht om gebruik te maken van digitalisering moet waarborgen voor degenen die hiervan gebruik willen maken en alternatieven moet voorstellen voor degenen die dat niet willen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat tijdens de Conferentie over de toekomst van Europa aandacht is besteed aan digitaal onderwijs, en de EU werd aanbevolen zich in te spannen om technologie toegankelijker te maken voor de oudere generatie door programma’s en initiatieven te bevorderen, bijvoorbeeld lessen die op hun behoeften aansluiten; overwegende dat de EU het recht om gebruik te maken van digitalisering moet waarborgen voor degenen die hiervan gebruik willen maken en alternatieven moet voorstellen voor degenen die dat niet willen;

| N. | overwegende dat 5,3 % van de kinderen in de schoolgaande leeftijd in Europa een digitale achterstand heeft, er grote verschillen kunnen worden waargenomen tussen EU-landen (12) en kinderen van gezinnen die in armoede leven of ernstige materiële deprivatie ondervinden, en dus geen computer en/of internetverbinding kunnen betalen, het hardst worden getroffen; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat 5,3 % van de kinderen in de schoolgaande leeftijd in Europa een digitale achterstand heeft, er grote verschillen kunnen worden waargenomen tussen EU-landen (12) en kinderen van gezinnen die in armoede leven of ernstige materiële deprivatie ondervinden, en dus geen computer en/of internetverbinding kunnen betalen, het hardst worden getroffen;

| 1. | uit zijn bezorgdheid over het voorbestaan van de digitale kloof, die nog lang niet gedicht is en voor aanzienlijke uitdagingen zorgt omdat niet iedereen gebruik kan maken van het internet en mobiele telefoons, maar veel overheids- en particuliere diensten wel uitsluitend via digitale kanalen worden aangeboden; herinnert eraan dat digitalisering kan leiden tot sociaal-economische verschillen tussen mensen en tussen landen, omdat zij investeringen en infrastructuur vereist die zeer duur zijn voor minder ontwikkelde regio’s en plattelandsgebieden; pleit voor een grondige analyse van de behoeften van mensen op het gebied van digitale ontwikkelingen en innovatie, in het bijzonder de behoeften van kwetsbare groepen, zodat kan worden beoordeeld hoe deze groepen de vruchten kunnen plukken van deze nieuwe technologieën; benadrukt dat de digitale transitie zodanig moet plaatsvinden dat iedereen ervan profiteert; |
| --- | --- |

1.

| 2. | betreurt het dat veel mensen niet regelmatig gebruikmaken van digitale diensten of hun twijfels hebben bij onlinetransacties, en dat dit aanzienlijke negatieve gevolgen kan hebben voor hun persoonlijke leven, economische en sociale situatie en hun grondrechten, met inbegrip van de bescherming van hun persoonsgegevens en andere cyberbeveiligingskwesties; betreurt het bestaan van belemmeringen die het met name voor kwetsbare burgers, personen met een lager opleidingsniveau, ouderen, personen met een handicap, personen met leerproblemen en personen met een laag inkomen moeilijk maken om volledig deel te nemen aan een wereld waarin basisdiensten als bank- en administratieve diensten digitaal zijn, waardoor zij maatschappelijk uitgesloten kunnen raken of economische kansen mislopen; wijst erop hoe belangrijk het is iedereen de kans te geven zich aan te passen aan de veranderingen die voortvloeien uit digitalisering, met name door middel van vroegtijdig digitaal onderwijs, geactualiseerde lesprogramma’s voor digitaal onderwijs, een leven lang leren of om- en bijscholing, zodat digitale uitsluiting kan worden aangepakt, de digitale kloof in de samenleving kan worden gedicht en de inclusie van alle burgers mogelijk kan worden gemaakt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dat het gebruik van de verschillende betaaldiensten binnen de EU, en ook binnen de lidstaten zelf, sterk varieert; merkt op dat veel burgers nog steeds alleen met contant geld betalen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | erkent dat betalingen zonder contant geld en de tweede richtlijn betalingsdiensten een aantal voordelen hebben opgeleverd voor de interne markt, onder meer met betrekking tot de vermindering van fraude, economische winsten voor kleine bedrijven en de beschikbaarheid van een breder productaanbod; verzoekt de Commissie tijdens de alomvattende evaluatie van de toepassing en impact van de tweede richtlijn betalingsdiensten te analyseren hoe de beveiliging van digitale betalingen verder kan worden verbeterd en fraude bij betalingen, met inbegrip van onlinefraude, kan worden bestreden, en de bescherming van consumenten te waarborgen, en hierbij de specifieke behoeften van burgers in acht te nemen en te garanderen dat iedereen zelf zijn betaalmethoden kan kiezen; wijst erop hoe belangrijk het is persoonsgegevens en de privacy te beschermen, met name die van mensen die niet vertrouwd zijn met onlinegegevensbeveiliging; benadrukt dat er bepalingen moeten worden opgenomen om gebruiksvriendelijke software-interfaces voor digitale betaalopties, hoge normen van gegevensbescherming en -interoperabiliteit, gemak voor klanten en een doeltreffende toegang tot contant geld te garanderen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat het regelgevingskader van de EU moet garanderen dat mensen bij digitalisering centraal staan en dat de grondrechten, in het bijzonder die van werknemers, volledig worden geëerbiedigd in de digitale economie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | herinnert eraan dat het democratische leven en onlineoverheidsdiensten inclusief en voor iedereen toegankelijk moeten zijn, en dat technologische discriminatie een vorm van armoede en sociale uitsluiting is die bepaalde burgers essentiële hulpmiddelen ontzegt die hun ontwikkeling en vermogensopbouw ten goede zouden komen; wijst erop dat iedereen moet kunnen profiteren van een hoogwaardige digitale omgeving met gebruiksvriendelijke, efficiënte en gepersonaliseerde diensten en hulpmiddelen, waarbinnen hoge normen van beveiliging en privacy worden toegepast, en dat potentiële discriminatie in de toegang tot basisdiensten die digitale vaardigheden vereisen, moet worden voorkomen met behulp van waarborgen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wijst erop dat veel alledaagse diensten een niet-digitale oplossing moeten bieden teneinde tegemoet te komen aan de behoeften van burgers die niet over de vaardigheden of kennis beschikken om onlinediensten te gebruiken, liever gebruikmaken van offlinediensten of geen toegang hebben tot digitale apparaten en toepassingen; dringt er in dit opzicht op aan een gelijk speelveld te hanteren voor de online- en offlinewereld; verzoekt overheden en bedrijven inclusief te zijn en hun onlinediensten begrijpelijk vorm te geven zodat deze toegankelijk zijn voor en kunnen worden gebruikt door mensen van alle leeftijden en onderwijsniveaus, teneinde bij te dragen aan het dichten van de kloven die binnen onze samenleving nog steeds bestaan als gevolg van een ongelijke toegang tot technologie; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wijst erop dat iets moet worden gedaan aan de digitale kloof en de financiële uitsluiting van kwetsbare groepen in de samenleving om te voorkomen dat er tijdens de digitale transformatie mensen worden achtergelaten, in het bijzonder degenen die het grootste risico lopen niet over de nodige digitale vaardigheden te beschikken om het potentieel van de digitalisering van overheids- en particuliere diensten optimaal te kunnen benutten, zodat alle burgers deel kunnen uitmaken van de digitale samenleving, ongeacht hun inkomen, maatschappelijke positie, geografische locatie, gezondheid of leeftijd; wijst erop dat personen in de meest precaire situaties vaker afhankelijk zijn van administratieve procedures om hun financiële rechten uit te oefenen en dat derhalve meer initiatieven, waaronder programma’s voor digitale geletterdheid, moeten worden opgezet om de toegang tot technologie te faciliteren, en herhaalt nogmaals het belang van onderwijs en permanente educatie om de vaardigheden te ontwikkelen die noodzakelijk zijn in het digitale tijdperk en om digitale uitsluiting te bestrijden; |
| --- | --- |

8.

| 9. | uit zijn bezorgdheid over het dalende aantal fysieke locaties voor overheidsdiensten, met name in plattelandsgebieden en in de buitenwijken van steden; benadrukt dat het van het grootste belang is dat er niet alleen onlinediensten worden ontwikkeld, maar ook fysieke locaties worden aangehouden voor alle overheidsdiensten; roept op tot het bevorderen van specifieke bescherming voor de toegang tot basisdiensten voor iedereen, zonder discriminatie op grond van een gebrekkige beheersing van technologie; pleit voor een dienstverleningsmodel waarin mensen centraal staan en niemand wordt achtergelaten; benadrukt dat het, met betrekking tot de toegang tot overheidsdiensten in digitale vorm, belangrijk is af te stappen van de benadering waarin het administratieve werk — en ook de verantwoordelijkheid — bij de gebruiker komt te liggen en de gebruiker wordt verplicht zich te onderrichten in het gebruik van digitale technologie, autonoom moet zijn en tegemoet moet komen aan de verwachtingen die de overheid heeft van een modelgebruiker; |
| --- | --- |

9.

| 10. | pleit voor een model van verlening van overheidsdiensten waarbinnen gebruikers zelf kunnen kiezen hoe zij interactie hebben met de overheid en wijst erop dat maatregelen moeten worden genomen om het ontwerp en het gebruik van overheidswebsites te verbeteren zodat toegankelijkheidsproblemen kunnen worden verholpen en gebruikers de noodzakelijke juridische, technische en administratieve ondersteuning krijgen om deze websites onafhankelijk te kunnen gebruiken; |
| --- | --- |

10.

| 11. | erkent dat voor de invoering van dit model voor overheidsdiensten personele, technische en economische middelen nodig zijn en herinnert eraan dat EU-middelen, in het bijzonder NextGenerationEU-middelen, een uitgelezen kans kunnen zijn om deze transitie tot stand te brengen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is zich bewust van de gevolgen van sterke cliëntauthenticatie voor gebruikers die geen mobiele telefoon hebben; pleit ervoor deze authenticatie ook mogelijk te maken via andere kanalen, zoals e-mail, een telefoongesprek of persoonlijke dienstverlening bij een loket; betreurt het dat de tweede richtlijn betalingsdiensten klanten geen direct recht toekent om te verzoeken om een alternatieve authenticatiemethode; verzoekt de Commissie in haar evaluatie van de bepalingen van de tweede richtlijn betalingsdiensten rekening te houden met de risico’s van discriminatie van ouderen en andere kwetsbare groepen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wijst op het belang van een gemeenschappelijke Europese aanpak met betrekking tot de ethische aspecten van digitalisering; is ingenomen met de ontwerpverklaring van de EU over digitale rechten en beginselen voor het digitale decennium van januari 2022 en benadrukt dat de Commissie en de lidstaten moeten garanderen dat technologische oplossingen de individuele rechten eerbiedigen en dat niemand wordt achtergelaten tijdens de digitale transformatie, en dat het dichten van de digitale kloof hierbij de overkoepelende doelstelling moet zijn; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herinnert eraan dat sociaaldemografische factoren een aanzienlijke invloed hebben op het niveau van digitale vaardigheden, en dat twee derde van de jongvolwassenen, personen met een hoog formeel opleidingsniveau en studenten uit het hoger onderwijs bijvoorbeeld ten minste over elementaire digitale vaardigheden beschikt; merkt op dat daarentegen slechts circa een derde van de personen in de leeftijd 55-74 jaar, gepensioneerden en niet-werkenden ten minste over deze elementaire vaardigheden beschikt; merkt voorts op dat het verschil in digitale vaardigheden tussen mensen in plattelandsgebieden en mensen in stedelijke gebieden nog steeds aanzienlijk is (13); merkt op dat digitale connectiviteit een cruciale factor is bij het aanpakken en verkleinen van de digitale kloof tussen dicht- en dunbevolkte gebieden, en verzoekt de Commissie dringend aandacht te besteden aan de bestaande digitale kloof in een geactualiseerd cohesiebeleid; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wijst erop hoe belangrijk het is de digitale kloof te dichten, in het bijzonder door basis- en gespecialiseerde vaardigheden te bevorderen, met specifieke aandacht voor de kwetsbaarste bevolkingsgroepen, en onderwijs- en opleidingsstelsels te ontwikkelen, onder meer voor een leven lang leren en om- en bijscholing; herinnert eraan dat niet iedereen digitale geletterd kan worden en wijst erop dat personen niet mogen worden gediscrimineerd op grond van hun digitale vaardigheden; herhaalt dat het beginsel van digitale efficiëntie geen rechtvaardiging vormt om mensen de toegang tot basisdiensten te ontzeggen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | pleit voor inspanningen om ervoor te zorgen dat de digitale transformatie nieuwe digitale rechten voor iedereen garandeert, met het oog op de noodzaak van toegang tot digitale media op alle gebieden, zodat digitale kloven tussen gebieden, mensen uit verschillende gebieden en mensen met een verschillende achtergrond of leeftijd kunnen worden voorkomen, waarbij in het bijzonder rekening moet worden gehouden met de genderkloof en de behoeften van ouderen die, in tegenstelling tot jongeren, vaak minder vertrouwd zijn met het gebruik van nieuwe technologieën; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is van mening dat nieuwe technologieën kunnen bijdragen aan het dichten van de digitale kloof die negatieve gevolgen heeft voor de circa 87 miljoen Europeanen met een handicap, zodat hun integratie in de economie en toegang tot essentiële diensten kunnen worden bevorderd; is ervan overtuigd dat het gebruik van digitale technologieën de belemmeringen kan verminderen waarmee personen met een handicap worden geconfronteerd wanneer zij de arbeidsmarkt willen betreden, bijvoorbeeld op het gebied van de uitvoering van werkgerelateerde taken, communicatie, interacties of flexibiliteit; |
| --- | --- |

17.

| 18. | merkt op dat de digitale kloof aanzienlijke gevolgen heeft voor migranten, aangezien de discriminatie jegens hen kan verergeren wanneer zij onvolledige of ontoereikende toegang hebben tot online overheids- en particuliere diensten en tot digitale media (14); |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

19.

---

(1)  OESO, “Understanding the Digital Divide”, 2001.

(2)  PB C 289 van 9.8.2016, blz. 65.

(3)  PB L 337 van 23.12.2015, blz. 35.

(4)  PB L 327 van 2.12.2016, blz. 1.

(5)  PB L 69 van 13.3.2018, blz. 23.

(6)  PB L 151 van 7.6.2019, blz. 70.

(7)  PB C 132 van 24.3.2022, blz. 129.

(8)  ECB-statistieken over niet-contante betalingen uit 2021.

(9)  Verslag uit 2022 inzake de index van de digitale economie en samenleving (DESI).

(10)  Index van de digitale economie en samenleving 2021.

(11)  Eurostat, “Functional and activity limitations statistics”. Zie ook: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Functional_and_activity_limitations_statistics

(12)  DigiGen, “The impact of technological transformations on the Digital Generation”, 2021.

(13)  “Index van de digitale economie en samenleving (DESI) 2022: menselijk kapitaal”.

(14)  “Divides — Impact of the digital divide on the foreign population”, 2018.

---

Woensdag, 14 december 2022

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/63 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/63

---

P9_TA(2022)0442

Jaarlijks uitvoeringsverslag over de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië

Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de tenuitvoerlegging van het jaarlijks uitvoeringsverslag over de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië (2021/2236(INI))

(2023/C 177/07)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 8 en titel V, en met name de artikelen 21, 22, 36 en 37 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en gezien deel vijf van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 8 en titel V, en met name de artikelen 21, 22, 36 en 37 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en gezien deel vijf van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (1), die op 1 juli 2016 volledig in werking is getreden, |
| --- | --- |

—

gezien de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds (1), die op 1 juli 2016 volledig in werking is getreden,

| — | gezien het advies van de Commissie van 17 juni 2022 inzake het door Georgië aangevraagde lidmaatschap van de Europese Unie (COM(2022)0405), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie van 17 juni 2022 inzake het door Georgië aangevraagde lidmaatschap van de Europese Unie (COM(2022)0405),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2022 over de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2022 over de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Georgië, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Georgië,

| — | gezien zijn aanbeveling van 8 juni 2022 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn aanbeveling van 8 juni 2022 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne (2),

| — | gezien het akkoord dat op 19 april 2021 bereikt is tussen de Georgische politieke krachten, na bemiddeling van de voorzitter van de Europese Raad, |
| --- | --- |

—

gezien het akkoord dat op 19 april 2021 bereikt is tussen de Georgische politieke krachten, na bemiddeling van de voorzitter van de Europese Raad,

| — | gezien het verslag over de uitvoering van de Associatieovereenkomst met Georgië van 10 augustus 2022 (SWD(2022)0215), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag over de uitvoering van de Associatieovereenkomst met Georgië van 10 augustus 2022 (SWD(2022)0215),

| — | gezien de associatieagenda tussen de Europese Unie en Georgië voor 2021-2027, die op 16 augustus 2022 is goedgekeurd (3), |
| --- | --- |

—

gezien de associatieagenda tussen de Europese Unie en Georgië voor 2021-2027, die op 16 augustus 2022 is goedgekeurd (3),

| — | gezien het resultaat van de zevende vergadering van de Associatieraad tussen de EU en Georgië van 6 september 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het resultaat van de zevende vergadering van de Associatieraad tussen de EU en Georgië van 6 september 2022,

| — | gezien het economisch en investeringsplan voor het Oostelijk Partnerschap, zoals uiteengezet in bijlage I bij het werkdocument van 2 juli 2021 getiteld “Recovery, resilience and reform: post 2020 Eastern Partnership priorities” (Herstel, veerkracht en hervormingen: prioriteiten voor het Oostelijke Partnerschap na 2020; SWD(2021)0186), |
| --- | --- |

—

gezien het economisch en investeringsplan voor het Oostelijk Partnerschap, zoals uiteengezet in bijlage I bij het werkdocument van 2 juli 2021 getiteld “Recovery, resilience and reform: post 2020 Eastern Partnership priorities” (Herstel, veerkracht en hervormingen: prioriteiten voor het Oostelijke Partnerschap na 2020; SWD(2021)0186),

| — | gezien de door Verslaggevers zonder grenzen gepubliceerde Wereldindex voor de persvrijheid van 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de door Verslaggevers zonder grenzen gepubliceerde Wereldindex voor de persvrijheid van 2022,

| — | gezien het dringende advies van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa van 26 augustus 2022 over de ontwerpwet inzake de wijzigingen van het wetboek van strafvordering die op 7 juni 2022 door het parlement van Georgië is aangenomen, haar advies van 20 juni 2022 over de wijzigingen van de organieke wet inzake gewone rechtbanken van december 2021, haar dringende advies van 2 juli 2021 over de wijzigingen van de organieke wet inzake gewone rechtbanken, haar dringende gezamenlijke advies van 5 juli 2022 over de herziene ontwerpwijzigingen van de kieswet, haar advies van 8 oktober 2020 over het ontwerp van organieke wet tot wijziging van de organieke wet inzake gewone rechtbanken en haar dringende advies van 16 april 2019 over de selectie en benoeming van rechters van het Hooggerechtshof, |
| --- | --- |

—

gezien het dringende advies van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa van 26 augustus 2022 over de ontwerpwet inzake de wijzigingen van het wetboek van strafvordering die op 7 juni 2022 door het parlement van Georgië is aangenomen, haar advies van 20 juni 2022 over de wijzigingen van de organieke wet inzake gewone rechtbanken van december 2021, haar dringende advies van 2 juli 2021 over de wijzigingen van de organieke wet inzake gewone rechtbanken, haar dringende gezamenlijke advies van 5 juli 2022 over de herziene ontwerpwijzigingen van de kieswet, haar advies van 8 oktober 2020 over het ontwerp van organieke wet tot wijziging van de organieke wet inzake gewone rechtbanken en haar dringende advies van 16 april 2019 over de selectie en benoeming van rechters van het Hooggerechtshof,

| — | gezien het advies van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE van 18 februari 2022 over de wetswijzigingen inzake de staatsinspectiedienst van Georgië en het eindverslag van het ODIHR van 23 augustus 2021 over de benoeming van rechters van het Hooggerechtshof in Georgië, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE van 18 februari 2022 over de wetswijzigingen inzake de staatsinspectiedienst van Georgië en het eindverslag van het ODIHR van 23 augustus 2021 over de benoeming van rechters van het Hooggerechtshof in Georgië,

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, onder e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

| — | gezien het advies van de Commissie internationale handel, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie internationale handel,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0274/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0274/2022),

| A. | overwegende dat Georgië zich op 3 maart 2022 kandidaat heeft gesteld voor toetreding tot de EU, tegen de achtergrond van de aanhoudende sterke publieke steun voor de Europese aspiraties van Georgië, en overwegende dat de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne tot een nieuwe geopolitieke situatie heeft geleid; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Georgië zich op 3 maart 2022 kandidaat heeft gesteld voor toetreding tot de EU, tegen de achtergrond van de aanhoudende sterke publieke steun voor de Europese aspiraties van Georgië, en overwegende dat de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne tot een nieuwe geopolitieke situatie heeft geleid;

| B. | overwegende dat de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 het Europese perspectief van Georgië heeft erkend en zich bereid heeft verklaard het land de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen zodra de in het advies van de Commissie over de kandidatuur van Georgië vermelde prioriteiten zijn aangepakt; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 het Europese perspectief van Georgië heeft erkend en zich bereid heeft verklaard het land de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen zodra de in het advies van de Commissie over de kandidatuur van Georgië vermelde prioriteiten zijn aangepakt;

| C. | overwegende dat de Russische Federatie haar illegale bezetting van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië voortzet in strijd met de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië en in strijd met de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Russische Federatie haar illegale bezetting van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië voortzet in strijd met de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië en in strijd met de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008;

| D. | overwegende dat de Russische Federatie en haar bezettingsregimes opzettelijk de veilige en waardige terugkeer belemmeren van intern ontheemden en vluchtelingen, die met geweld zijn verdreven als gevolg van etnische zuiveringen uit de door Rusland bezette Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Russische Federatie en haar bezettingsregimes opzettelijk de veilige en waardige terugkeer belemmeren van intern ontheemden en vluchtelingen, die met geweld zijn verdreven als gevolg van etnische zuiveringen uit de door Rusland bezette Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië;

| E. | overwegende dat de Russische Federatie haar “sluipende” annexatie van de bezette gebieden van Georgië voortzet, onder meer via haar voornemen een zogenaamd referendum te houden in de regio Tsinvali over de “aansluiting” bij Rusland, de overdracht van het eigendomscomplex “Bitsjvinta” en het omliggende gebied aan de Russische Federatie, alsmede de verdere integratie van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië in de militaire, economische, justitiële, sociale en andere sectoren van de Russische Federatie; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Russische Federatie haar “sluipende” annexatie van de bezette gebieden van Georgië voortzet, onder meer via haar voornemen een zogenaamd referendum te houden in de regio Tsinvali over de “aansluiting” bij Rusland, de overdracht van het eigendomscomplex “Bitsjvinta” en het omliggende gebied aan de Russische Federatie, alsmede de verdere integratie van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië in de militaire, economische, justitiële, sociale en andere sectoren van de Russische Federatie;

| F. | overwegende dat aanhoudende etnische discriminatie en andere ernstige mensenrechtenschendingen ten aanzien van Georgiërs in de Russische bezette gebieden van Georgië, de oprichting van prikkeldraadversperringen en andere kunstmatige barrières, de langdurige sluiting van zogenaamde doorlaatposten langs de bezettingslijn, en de illegale opsluiting en ontvoering van Georgische burgers door de Russische bezettingstroepen de situatie in het hele land destabiliseren; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat aanhoudende etnische discriminatie en andere ernstige mensenrechtenschendingen ten aanzien van Georgiërs in de Russische bezette gebieden van Georgië, de oprichting van prikkeldraadversperringen en andere kunstmatige barrières, de langdurige sluiting van zogenaamde doorlaatposten langs de bezettingslijn, en de illegale opsluiting en ontvoering van Georgische burgers door de Russische bezettingstroepen de situatie in het hele land destabiliseren;

| G. | overwegende dat sinds het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne duizenden Russen in Georgië zijn aangekomen om te ontsnappen aan de westerse sancties en de door Poetin opgedragen mobilisatie, evenals talrijke Wit-Russen, van wie een deel op de vlucht is voor vervolging; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat sinds het begin van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne duizenden Russen in Georgië zijn aangekomen om te ontsnappen aan de westerse sancties en de door Poetin opgedragen mobilisatie, evenals talrijke Wit-Russen, van wie een deel op de vlucht is voor vervolging;

| H. | overwegende dat Rusland nog steeds gebruikmaakt van desinformatie, cyberaanvallen en andere hybride methoden om de maatschappelijke en institutionele veerkracht van Georgië te ondermijnen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat Rusland nog steeds gebruikmaakt van desinformatie, cyberaanvallen en andere hybride methoden om de maatschappelijke en institutionele veerkracht van Georgië te ondermijnen;

| I. | overwegende dat Georgië blijft deelnemen aan civiele en militaire crisisbeheersingsoperaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) en 32 troepen heeft geleverd aan de militaire opleidingsmissie van de EU in de Centraal-Afrikaanse Republiek alsook één officier voor de opleidingsmissie van de EU in Mali; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Georgië blijft deelnemen aan civiele en militaire crisisbeheersingsoperaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) en 32 troepen heeft geleverd aan de militaire opleidingsmissie van de EU in de Centraal-Afrikaanse Republiek alsook één officier voor de opleidingsmissie van de EU in Mali;

| J. | overwegende dat voormalig Georgisch president Micheil Saakashvili, wiens gezondheid volgens recente berichten blijft achteruitgaan, nog steeds onvoldoende zorg krijgt, waardoor wordt gevreesd voor zijn leven; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat voormalig Georgisch president Micheil Saakashvili, wiens gezondheid volgens recente berichten blijft achteruitgaan, nog steeds onvoldoende zorg krijgt, waardoor wordt gevreesd voor zijn leven;

| K. | overwegende dat dr. David E. Smith en zijn medewerkers in een toxicologisch rapport hebben bevestigd dat in de haar- en nagelstalen van Micheil Saakasjvili zware metalen en andere stoffen zoals kwik en arseen zijn vastgesteld, en dat veel van zijn ziekteverschijnselen te wijten zijn aan een vergiftiging met zware metalen, die de snelle verslechtering van zijn gezondheidstoestand mee verklaart; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat dr. David E. Smith en zijn medewerkers in een toxicologisch rapport hebben bevestigd dat in de haar- en nagelstalen van Micheil Saakasjvili zware metalen en andere stoffen zoals kwik en arseen zijn vastgesteld, en dat veel van zijn ziekteverschijnselen te wijten zijn aan een vergiftiging met zware metalen, die de snelle verslechtering van zijn gezondheidstoestand mee verklaart;

| L. | overwegende dat Georgië en de EU zich er in hun associatieovereenkomst, die sinds 1 juli 2016 van kracht is, toe hebben verbonden politieke associatie en economische integratie te bevorderen op basis van hun gemeenschappelijke waarden en de beginselen van democratie, rechtsstaat, goed bestuur, mensenrechten en fundamentele vrijheden; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat Georgië en de EU zich er in hun associatieovereenkomst, die sinds 1 juli 2016 van kracht is, toe hebben verbonden politieke associatie en economische integratie te bevorderen op basis van hun gemeenschappelijke waarden en de beginselen van democratie, rechtsstaat, goed bestuur, mensenrechten en fundamentele vrijheden;

| M. | overwegende dat Georgië vooruitgang blijft boeken bij de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst en de diepe en brede vrijhandelszone (Deep and Comprehensive Free Trade Area — DCFTA) en zich verder aanpast aan het EU-acquis en de EU-normen; overwegende dat de EU weliswaar de belangrijkste handelspartner van Georgië is, maar dat het potentieel van de samenwerking tussen de EU en Georgië nog niet volledig wordt benut; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat Georgië vooruitgang blijft boeken bij de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst en de diepe en brede vrijhandelszone (Deep and Comprehensive Free Trade Area — DCFTA) en zich verder aanpast aan het EU-acquis en de EU-normen; overwegende dat de EU weliswaar de belangrijkste handelspartner van Georgië is, maar dat het potentieel van de samenwerking tussen de EU en Georgië nog niet volledig wordt benut;

| N. | overwegende dat een aantal cruciale wetten, onder meer over de werking van de rechterlijke macht en belangrijke benoemingsprocedures, procedures voor het schaduwen van personen en de ontmanteling van de staatsinspectiedienst, door het Georgische parlement zijn gejaagd zonder de noodzakelijke raadpleging of analyse van de naleving van de normen van de EU of de Raad van Europa, zoals vermeld in het uitvoeringsverslag van de Commissie inzake de associatieovereenkomst met Georgië van 2022; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat een aantal cruciale wetten, onder meer over de werking van de rechterlijke macht en belangrijke benoemingsprocedures, procedures voor het schaduwen van personen en de ontmanteling van de staatsinspectiedienst, door het Georgische parlement zijn gejaagd zonder de noodzakelijke raadpleging of analyse van de naleving van de normen van de EU of de Raad van Europa, zoals vermeld in het uitvoeringsverslag van de Commissie inzake de associatieovereenkomst met Georgië van 2022;

| O. | overwegende dat in de overeenkomst van 19 april 2021, die werd bemiddeld door de voorzitter van de Europese Raad, werd benadrukt dat de indruk van een gepolitiseerde justitie moet worden aangepakt door middel van justitiële hervormingen, teneinde de onafhankelijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht van het rechtsstelsel te vergroten; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat in de overeenkomst van 19 april 2021, die werd bemiddeld door de voorzitter van de Europese Raad, werd benadrukt dat de indruk van een gepolitiseerde justitie moet worden aangepakt door middel van justitiële hervormingen, teneinde de onafhankelijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht van het rechtsstelsel te vergroten;

| P. | overwegende dat selectieve onderzoeken en vervolgingen die gericht zijn op degenen die kritiek hebben op de huidige regering, het vertrouwen van het publiek niet alleen in gerechtelijke instellingen, maar ook in de Georgische autoriteiten ondermijnen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat selectieve onderzoeken en vervolgingen die gericht zijn op degenen die kritiek hebben op de huidige regering, het vertrouwen van het publiek niet alleen in gerechtelijke instellingen, maar ook in de Georgische autoriteiten ondermijnen;

| Q. | overwegende dat de situatie met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van de media en de veiligheid van journalisten, die een hoeksteen vormen van een functionerende democratie, blijft verslechteren en dat Georgië in 2022 in de wereldindex voor persvrijheid is gezakt van de 60e naar de 89e plaats op 180; overwegende dat het vertrouwen van het publiek in de media in Georgië zeer laag is; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de situatie met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van de media en de veiligheid van journalisten, die een hoeksteen vormen van een functionerende democratie, blijft verslechteren en dat Georgië in 2022 in de wereldindex voor persvrijheid is gezakt van de 60e naar de 89e plaats op 180; overwegende dat het vertrouwen van het publiek in de media in Georgië zeer laag is;

| R. | overwegende dat Nika Gvaramia, directeur van tv-zender Mtavari, is veroordeeld tot drieënhalf jaar gevangenisstraf wegens dubieuze beschuldigingen van witwassen, omkoping en valsheid in geschrifte; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat Nika Gvaramia, directeur van tv-zender Mtavari, is veroordeeld tot drieënhalf jaar gevangenisstraf wegens dubieuze beschuldigingen van witwassen, omkoping en valsheid in geschrifte;

| S. | overwegende dat anti-westerse propaganda en desinformatie de laatste tijd aanzienlijk zijn toegenomen in de media en op sociale netwerken in Georgië; overwegende dat leden van de regerende partij polariserende en vijandige taal blijven gebruiken wanneer zij verwijzen naar de EU-instellingen en hun vertegenwoordigers; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat anti-westerse propaganda en desinformatie de laatste tijd aanzienlijk zijn toegenomen in de media en op sociale netwerken in Georgië; overwegende dat leden van de regerende partij polariserende en vijandige taal blijven gebruiken wanneer zij verwijzen naar de EU-instellingen en hun vertegenwoordigers;

| T. | overwegende dat gelijkheid tussen mannen en vrouwen een probleem blijft, zoals blijkt uit het feit dat Georgië in de mondiale genderkloofindex van het Wereld Economisch Forum voor 2021 op de 49e plaats van 154 landen en voor 2022 op de 55e plaats van 146 landen stond, hetgeen wijst op verslechteringen op het gebied van onderwijs, gezondheid en overleving en politieke empowerment; overwegende dat gendergerelateerd en huiselijk geweld alsook discriminatie van lhbtqi+-personen nog steeds aanleiding geven tot bezorgdheid; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat gelijkheid tussen mannen en vrouwen een probleem blijft, zoals blijkt uit het feit dat Georgië in de mondiale genderkloofindex van het Wereld Economisch Forum voor 2021 op de 49e plaats van 154 landen en voor 2022 op de 55e plaats van 146 landen stond, hetgeen wijst op verslechteringen op het gebied van onderwijs, gezondheid en overleving en politieke empowerment; overwegende dat gendergerelateerd en huiselijk geweld alsook discriminatie van lhbtqi+-personen nog steeds aanleiding geven tot bezorgdheid;

| 1. | is ingenomen met het besluit van de Europese Raad om de Europese vooruitzichten van Georgië binnen zijn internationaal erkende grenzen te erkennen; merkt op dat dit besluit een duidelijk teken vormt van politieke steun voor de wens van de Georgische bevolking om lid te worden van de Unie, en vraagt Georgië dan ook met klem om deze historische kans aan te grijpen; herhaalt dat Georgië voor het verkrijgen van de status van kandidaat-lidstaat met succes werk moet maken van de twaalf kernprioriteiten die worden genoemd in het advies van de Commissie over het verzoek van Georgië om toetreding tot de Europese Unie en door de Europese Raad worden onderschreven; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Georgische autoriteiten de hoogste normen op het gebied van democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden te handhaven, de in het advies van de Commissie en in de overeenkomst van 19 april 2021 genoemde hervormingsprioriteiten resoluut ter harte te nemen en zo ondubbelzinnig blijk te geven van hun politieke vastberadenheid om de ambitieuze Europese aspiraties van het land, zoals verwoord in het verzoek om toetreding tot de EU dat Georgië op 3 maart 2022 heeft ingediend, te verwezenlijken; is ingenomen met de onmiddellijke stappen die Georgië heeft ondernomen om te starten met het werkproces om deze prioriteiten aan te pakken en moedigt de Georgische autoriteiten aan dit proces op inclusieve en transparante wijze te leiden; roept alle Georgische politieke krachten ertoe op constructief deel te nemen aan en bij te dragen aan deze inspanningen, en verzoekt de Georgische autoriteiten rekening te houden met de voorstellen van maatschappelijke organisaties teneinde te zorgen voor een zinvolle en geloofwaardige betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij besluitvormingsprocessen op alle niveaus, met name met betrekking tot deze belangrijke hervormingen; benadrukt dat het verzoek van Georgië om toe te treden tot de EU zal worden beoordeeld op basis van zijn eigen verdiensten en zijn welslagen bij het voldoen aan de criteria van Kopenhagen voor EU-lidmaatschap, in het bijzonder op het vlak van democratische hervormingen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | spoort Georgië ertoe aan de nauwe samenwerking met Oekraïne en de Republiek Moldavië op alle bestuursniveaus voort te zetten, goede praktijken uit te wisselen voor het voldoen aan de EU-lidmaatschapscriteria in het kader van het toekomstige toetredingsproces, en de regionale samenwerking binnen het Oostelijk Partnerschap te stimuleren; |
| --- | --- |

3.

Territoriale integriteit en veiligheid

| 4. | onderstreept dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne om eenheid en solidariteit vraagt van de kant van de internationale gemeenschap, en beklemtoont dat dit ook van doorslaggevend belang is voor het herstel van de territoriale integriteit van Georgië, die de internationale gemeenschap in 2008 onvoldoende heeft verdedigd; is ingenomen met de overtuigde steun van de Georgische maatschappij aan Oekraïne; brengt hulde aan de soldaten van het Georgische Legioen in Oekraïne die sinds 2014 strijden tegen de Russische aanvaller; verzoekt de Georgische autoriteiten zich aan te sluiten bij de desbetreffende verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en bij de besluiten van de Raad, in overeenstemming met de Europese ambities van hun land; verzoekt de autoriteiten zich aan te sluiten bij de EU-sancties en ervoor te zorgen dat de internationale sancties naar aanleiding van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne niet via Georgië worden omzeild; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is bezorgd over berichten dat Russische mensen en entiteiten naar verluidt Georgië gebruiken om westerse sancties te omzeilen; verzoekt de EU instellingen deze beweringen, die in diverse verslagen voorkomen, en denkt hierbij met name aan een bericht van het Oekraïense nationale agentschap voor corruptiebestrijding (NABU) over de banden van Bidzina Ivanisjvili met Rusland; roept op tot het opleggen van persoonlijke sancties aan de heer Ivanisjvili en zijn naaste bondgenoten indien deze beschuldigingen worden bevestigd; herinnert eraan dat Oekraïne sancties heeft uitgesproken tegen een aantal familieleden van de heer Ivanisjvili en zijn naaste bondgenoten wegens hun banden met het Kremlin, en dat deze banden aan de grondslag liggen van de dubbelzinnige positie van de huidige Georgische regering ten aanzien van Rusland; is in dit verband ingenomen met de goedkeuring van het achtste pakket sancties tegen Rusland, dat een nieuw criterium bevat waarmee de EU ook sancties kan opleggen aan personen die inbreuken op het verbod op omzeiling van de sancties faciliteren; |
| --- | --- |

5.

| 6. | betuigt andermaal zijn volledige steun voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van Georgië binnen zijn internationaal erkende grenzen; dringt aan op verdere inspanningen om via onderhandelingen tot een vreedzame oplossing van het conflict te komen en een einde te maken aan de Russische bezetting van Georgische grondgebied; is zich bewust van de moeilijke context, maar moedigt Georgië ertoe aan verder een constructieve dialoog op te bouwen met de bevolking van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië, teneinde hun vertrouwen te winnen en uitzicht te bieden op een duurzame oplossing voor het conflict; verzoekt de EU zich te blijven inzetten voor de vreedzame oplossing van het conflict tussen Rusland en Georgië en hiertoe effectief gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten, waaronder de speciale vertegenwoordiger voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië, de internationale besprekingen in Genève, de mechanismen voor preventie van en respons bij incidenten, de waarnemingsmissie van de EU in Georgië, en het EU-beleid van niet-erkenning en betrokkenheid; is ingenomen met de verlenging van het mandaat van de waarnemingsmissie van de EU in Georgië tot 14 december 2024, waardoor zij haar taken, met name het stabiliseren en normaliseren van de situatie en het opbouwen van vertrouwen tussen de partijen in het conflict in een steeds meer gespannen veiligheidscontext, kan blijven vervullen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | veroordeelt met klem de illegale bezetting door de Russische Federatie van de Georgische regio’s Abchazië en Tsinvali/Zuid-Ossetië en de aanhoudende illegale grensverplaatsingen in deze gebieden; spreekt zijn bezorgdheid uit over de ernstige veiligheids-, humanitaire en mensenrechtensituatie in de bezette gebieden van Georgië, en veroordeelt ten stelligste de discriminatie ten aanzien van etnische Georgiërs in de districten Gali en Achalgori, de schending van hun recht op toegang tot onderwijs in hun moedertaal, de illegale opsluitingen, ontvoeringen en beperkingen van het vrije verkeer langs de administratieve grens, en de schending van het recht van intern ontheemden en vluchtelingen die met geweld uit de bezette Georgische gebieden zijn verdreven, onder meer als gevolg van etnische zuiveringen, om veilig en waardig naar hun woonplaats terug te keren; benadrukt het belang van persoonlijke contacten en vertrouwenwekkende maatregelen tussen de gemeenschappen die door het conflict worden verdeeld; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de Russische Federatie haar internationale verplichtingen uit hoofde van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 na te komen, met name de verplichting om al haar militaire en veiligheidspersoneel uit de bezette gebieden van Georgië terug te trekken, om de instelling van internationale veiligheidsmechanismen toe te staan, en om de waarnemingsmissie van de EU in Georgië overeenkomstig haar mandaat onbelemmerde toegang tot het gehele grondgebied van Georgië te geven; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt de rol van Georgië als betrouwbare veiligheidspartner van de EU door middel van zijn aanzienlijke bijdragen aan GVDB-operaties van de EU; verzoekt de Raad en de Europese Dienst voor extern optreden om verder samen te werken met Georgië in het kader van het GVDB, met name gezien het belang dat Georgië heeft bij de deelname aan projecten voor permanente gestructureerde samenwerking (PESCO-projecten) en bij meer samenwerking met de betrokken EU-agentschappen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | dringt aan op meer steun voor Georgië en op een versterkt partnerschap met Georgië op het gebied van veiligheid en defensie, zoals aangegeven in het strategisch kompas van de EU, onder meer via de Europese Vredesfaciliteit; is ingenomen met de inzet en vastberadenheid van de EU om Georgië te ondersteunen bij het bestrijden van hybride bedreigingen en verheugt zich over de erkenning van de maritieme veiligheid in de Zwarte Zee als van essentieel belang voor de veiligheid van de EU; |
| --- | --- |

10.

Politieke dialoog en verkiezingen

| 11. | betreurt dat de Georgische politiek in de eerste plaats gekenmerkt blijft door extreme polarisatie; roept alle politieke belanghebbenden ertoe op zich te onthouden van verdeeldheid zaaiende en agressieve retoriek en hun krachten te bundelen om de centrale doelstelling van de toetreding van Georgië tot de EU middels ambitieuze hervormingen op het gebied van democratie, justitie en corruptiebestrijding niet in gevaar te brengen; benadrukt de noodzaak om het vertrouwen tussen alle politieke en institutionele belanghebbenden alsook tussen hen en de Georgische bevolking op te bouwen en te vergroten; onderstreept echter dat de regerende partij hiertoe over de meeste instrumenten beschikt en hiervoor bijgevolg de hoofdverantwoordelijkheid draagt; herhaalt dat de kernbepalingen van de dankzij de EU tot stand gekomen overeenkomst van 19 april 2021 nog altijd een weg bieden voor de versterking van de democratie en de rechtsstaat in Georgië en voor het verminderen van de polarisatie in het land, en wijst erop dat daarom wordt verwezen naar deze bepalingen in de associatieagenda tussen de EU en Georgië voor de periode 2021-2027; betreurt dat de regerende partij Georgische Droom zich uit de overeenkomst van 19 april heeft teruggetrokken, en roept alle politieke krachten ertoe op de in het kader van deze overeenkomst gedane toezeggingen na te komen; merkt op dat de beslissing van de rechtbank om de leiders van de partij Lelo voor Georgië, Mamuka Khazaradze en Badri Japaridze, te veroordelen en het gebruik van dit vonnis om Japaridze zijn parlementaire mandaat te ontnemen, duidelijk wijzen op de politisering van justitie; benadrukt dat het verklaarde voornemen om de polarisatie terug te dringen zal worden tegengesproken indien er nog andere politieke leiders worden veroordeeld; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de Georgische politieke leiders een eind te maken aan de agressieve verbale aanvallen op leden van het Europees Parlement en andere vertegenwoordigers van Euro-Atlantische partners, zoals de EU of de VS, alsook aan de ongegronde en schadelijke beweringen dat de internationale partners Georgië in de oorlog willen meesleuren; stelt bezorgd vast dat antiwesterse propaganda, desinformatie en retoriek in Georgië toenemen, en dat dit fenomeen in schril contrast staat met de onverminderde en buitengewoon grote steun van de burgers voor de Euro-Atlantische integratie van hun land; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Georgische autoriteiten de hervorming van de nationale kieswet te voltooien, persistente problemen tijdens verkiezingscampagnes aan te pakken en toe te zien op de tijdige en met de aanbevelingen van de OVSE/het ODIHR overeenstemmende organisatie van verkiezingen met het oog op de parlementsverkiezingen in 2024, met name met betrekking tot het leggen van druk op kiezers en kandidaten door overheidsambtenaren en verkiezingsdeelnemers, de meldingen van intimidatie, dwang en het kopen van stemmen, en het misbruik van administratieve middelen tijdens de verkiezingsprocedure; is ingenomen met het feit dat de Georgische autoriteiten de ontwerpwijzigingen van de kieswet ter advies aan de OVSE/ODIHR en de Commissie van Venetië hebben voorgelegd, en verzoekt de autoriteiten de komende aanbevelingen van deze organen volledig uit te voeren voordat de ontwerpwijzigingen worden aangenomen; moedigt de Georgische autoriteiten ertoe aan de kwestie van het stemrecht van in het buitenland wonende Georgische burgers aan te pakken; betreurt de uitsluiting van de International Society for Fair Elections and Democracy (ISFED) uit de parlementaire werkgroep voor verkiezingshervormingen, en dringt erop aan dat de ISFED bij het proces wordt betrokken; herinnert de Georgische autoriteiten aan hun belofte om de kiesdrempel voor parlementsverkiezingen te verlagen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | onderstreept de noodzaak om een einde te maken aan de buitensporige invloed van gevestigde belangen in het economische, politieke en openbare leven, en wijst erop dat dit één van de door de Commissie genoemde prioriteiten vormt die moeten worden aangepakt alvorens Georgië de status van kandidaat-lidstaat kan ontvangen; beveelt aan de buitensporige invloed van gevestigde belangen, met name van oligarch en voormalig premier Bidzina Ivanishvili, systematisch aan te pakken door middel van structurele en regelgevende hervormingen op verschillende gebieden van het politieke, economische en openbare leven van het land; herhaalt zijn oproep aan de Raad en de democratische partners om passende maatregelen te nemen en onder meer persoonlijke sancties op te leggen aan Ivanisjvili en alle personen die de verslechtering van het democratische politieke proces mogelijk maken en daarvoor verantwoordelijk zijn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is ingenomen met het feit dat de Commissie van Venetië is geraadpleegd over het recente wetsontwerp inzake de inperking van de invloed van oligarchen; dringt er bij het parlement van Georgië op aan terdege rekening te houden met het komende advies van de Commissie van Venetië en ervoor te zorgen dat elk wetsontwerp ter zake op het ogenblik van goedkeuring in overeenstemming is met de aanbevelingen van de Commissie van Venetië en tot doel heeft alle buitensporige invloed van gevestigde belangen in het economische, politieke en openbare leven systematisch uit de weg te ruimen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | toont zich bijzonder verontrust over het toxicologisch rapport van dr. David E. Smith en zijn medewerkers, waarin staat dat veel van de ziekteverschijnselen van Micheil Saakasjvili te wijten zijn aan een vergiftiging met zware metalen, die de snelle verslechtering van zijn gezondheidstoestand mede verklaart; herhaalt dat de Georgische regering de volledige aansprakelijkheid draagt voor de gezondheid en het welzijn van de voormalige president en ter verantwoording moet worden geroepen als er hem iets zou overkomen; verzoekt de president van Georgië gebruik te maken van haar constitutionele voorrechten om deze kwestie op te lossen; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid zich actief in te zetten voor de vrijlating van de voormalige president; verzoekt de Georgische autoriteiten nogmaals om voormalig president Micheil Saakashvili vrij te laten en hem toe te staan gepaste medische behandeling in het buitenland te ondergaan, zij het op grond van artikel 283 van het wetboek van strafvordering van Georgië, zij het op humanitaire redenen en als een manier om de politieke polarisatie te doen afnemen; |
| --- | --- |

16.

Rechtsstaat, goed bestuur en mediavrijheid

| 17. | onderstreept het belang van een ambitieuze, echte en grondige hervorming van justitie op basis van een transparante en doeltreffende strategie plus actieplan voor de hervorming van het gerechtelijk apparaat voor de periode na 2021 en aan de hand van brede, inclusieve en partijoverschrijdende raadplegingen; betreurt dat de hervorming van het gerechtelijk apparaat op verschillende belangrijke gebieden tot stilstand is gekomen en zelfs is teruggelopen; verzoekt de autoriteiten de door de Commissie van Venetië vastgestelde tekortkomingen bij de benoeming van rechters op alle niveaus, in het bijzonder het Hooggerechtshof, en van de procureur-generaal aan te pakken en de procedures in kwestie volledig in overeenstemming te brengen met de Europese normen; is ingenomen met de stappen die zijn gezet om de benoeming van de procureur generaal af te stemmen op de aanbevelingen van de Commissie van Venetië; dringt aan op een dringende hervorming van de Hoge Raad van Justitie, die moet worden uitgevoerd vooraleer de resterende leden van deze raad worden benoemd, en waarvoor de procedure transparant moet zijn, op verdienste moet stoelen en in overeenstemming moet zijn met de Europese normen; benadrukt de onderling overeengekomen associatieagenda EU-Georgië 2021-2027 en de desbetreffende toezeggingen daarin van de Georgische autoriteiten, met name met betrekking tot de Hoge Raad voor de Justitie en de procureur-generaal; |
| --- | --- |

17.

| 18. | benadrukt dat overhaaste en niet-transparante maatregelen voor belangrijke benoemingen of institutionele veranderingen de politisering van de rechterlijke macht versterken, en dat dit probleem moet worden aangepakt; betreurt in dit verband met name dat de rechters van het Hooggerechtshof levenslang zijn benoemd vooraleer er iets is gedaan aan de door het ODIHR en de Commissie van Venetië vastgestelde tekortkomingen in het benoemingsproces en ondanks herhaalde oproepen om het benoemingsproces op te schorten en in overeenstemming te brengen met de Europese normen; herhaalt dat er als gevolg van het gebrek aan vooruitgang op het gebied van de hervorming van justitie niet is voldaan aan de voorwaarden om tegen september 2021 75 miljoen EUR aan macrofinanciële EU-steun te kunnen ontvangen; benadrukt dat alle benoemingen transparant moeten zijn en volledig in overeenstemming met de Europese normen, en moeten plaatsvinden op basis van integriteit, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en bekwaamheid; |
| --- | --- |

18.

| 19. | toont zich bezorgd over de aanhoudende gijzeling van de staat en de stagnatie van de strijd tegen corruptie; herhaalt zijn oproep aan de Georgische autoriteiten om de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad op te voeren; neemt kennis van de goedkeuring van de wetswijzigingen tot oprichting van een nieuw bureau voor corruptiebestrijding en verzoekt de Georgische autoriteiten deze voor advies voor te leggen aan de Commissie van Venetië, de komende aanbevelingen van de Commissie van Venetië volledig uit te voeren, met name om ervoor te zorgen dat het nieuwe corruptiebestrijdingsbureau rigoureus corruptie op hoog niveau kan aanpakken, en het bureau te voorzien van passende financiële en personele middelen om zijn mandaat volledig uit te oefenen; dringt er voorts bij de Georgische autoriteiten op aan de wettelijke normen inzake corruptiepreventie, integriteitsbeginselen en belangenconflicten in de openbare dienst te handhaven en ervoor te zorgen dat schendingen daarvan worden opgespoord; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Georgische autoriteiten een echt onderzoek in te stellen naar de massale illegale afluisterpraktijken die in september 2021 aan het licht zijn gekomen, en waarvan onder meer het hoofd van de EU-delegatie in Georgië een doelwit was; is bezorgd over de wijzigingen van het wetboek van strafvordering van Georgië die leiden tot een toename van het aantal misdrijven waarvoor onderzoeksacties zijn toegestaan en tot een verlenging van de duur van deze acties, en merkt op dat deze wijzigingen op 7 juni 2022 zijn aangenomen door het Georgische parlement en dat de president van Georgië er op 22 juni 2022 zijn veto over heeft uitgesproken; verzoekt de Georgische autoriteiten de aanbevelingen van de Commissie van Venetië van 26 augustus 2022 op te volgen, met name om te zorgen voor een transparant en inclusief wetgevingsproces door alle relevante belanghebbenden en het gehele maatschappelijk middenveld erin op te nemen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | beklemtoont de nadruk die in het advies van de Commissie werd gelegd op bestuur op verschillende niveaus, het decentralisatieproces en hervormingen van het openbaar bestuur om succesvol lokaal zelfbestuur naar Europese maatstaven tot stand te brengen en de concentratie van macht op centraal niveau te voorkomen; benadrukt de belangrijke rol van gedecentraliseerde samenwerking tussen de EU en Georgië; benadrukt het belang van verdere versterking van de administratieve capaciteit op het niveau van de centrale en lokale overheid; |
| --- | --- |

21.

| 22. | maakt zich ernstige zorgen over het feit dat het medialandschap en de veiligheid van journalisten voortdurend verslechteren, ondanks het solide rechtskader van Georgië om de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van de media te waarborgen; spreekt zich uit tegen de gevallen van geweld tegen, intimidatie, bedreiging en vervolging van journalisten, en tegen het groeiende aantal strafrechtelijke onderzoeken tegen mediaprofessionals en -eigenaren; verzoekt de Georgische autoriteiten om snel te reageren op en daadwerkelijk onderzoek te doen naar beschuldigingen van illegale inmenging en machtsmisbruik ten aanzien van vertegenwoordigers van de media, alsook om wetten met betrekking tot mediavrijheid, zoals de wet inzake elektronische communicatie, in overeenstemming te brengen met internationale normen en aanbevelingen van de Commissie van Venetië; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt Georgië de vrijheid van de media te waarborgen, hetgeen neerkomt op redactionele onafhankelijkheid, transparante media-eigendom en pluralistische, onpartijdige en niet-discriminerende berichtgeving over politieke standpunten in de programmering door particuliere en met name publieke omroepen, en met name tijdens verkiezingscampagnes, alsook onbelemmerde toegang te garanderen tot informatie die geacht wordt openbaar te zijn, en de veiligheid, bescherming en empowerment van journalisten en andere mediaprofessionals te waarborgen; roept alle vertegenwoordigers van de Georgische autoriteiten ertoe op af te zien van het gebruik van agressieve retoriek en discriminerende behandeling ten aanzien van mediavertegenwoordigers in Georgië en in hun publieke verklaringen te pleiten voor een tolerante benadering waarbij de mensenrechten worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de Georgische autoriteiten een eind te maken aan politiek gemotiveerde strafzaken en de lopende strafzaken tegen mediaprofessionals en eigenaren van mediakanalen die kritiek uiten op de regering, en hun naaste familieleden, te herzien; herinnert in dit verband aan de zaak Nika Gvaramia, directeur van Mtavari TV, en aan die van de directeurs en oprichters van andere mediakanalen zoals Formula TV en Pirveli TV; uit zijn diepe bezorgdheid over het feit dat het hof van beroep van Tbilisi op 2 november 2022 de veroordeling van Nika Gvaramia op grond van dubieuze beschuldigingen heeft bevestigd, ondanks prangende vragen rond de zaak, met name betreffende de timing en de inhoud ervan; verzoekt de president van Georgië, Salome Zourabichvili, om Nika Gvaramia gratie te verlenen; herinnert aan de prioriteiten die de Commissie in haar advies van 17 juni 2022 als uitermate belangrijk heeft bestempeld, en aan haar oproep aan de Georgische autoriteiten om ervoor te zorgen dat strafrechtelijke procedures tegen media-eigenaren aan de hoogste wettelijke normen voldoen; neemt kennis van de verklaring van de ombudsman van Georgië van 7 december 2022, waarin de president van Georgië wordt verzocht gebruik te maken van het gratiemechanisme ten aanzien van Nika Gvaramia, aangezien de zaak niet gemotiveerd is en niet strookt met de fundamentele beginselen van het strafrecht; verwacht dat de Europese Dienst voor extern optreden en de EU-delegatie in Georgië alle rechtsprocessen in Georgië in verband met politiek gemotiveerde rechtszaken op de voet blijven volgen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verwacht van de Georgische regering en de Georgische autoriteiten dat zij hun verplichting om veiligheid te bieden aan degenen die beschutting zoeken tegen autoritaire regimes, ernstig nemen, dit naar aanleiding van berichten dat niet-Georgische journalisten aan de Georgische grens met intimidatie en overheidsinmenging zijn geconfronteerd; |
| --- | --- |

25.

| 26. | herinnert eraan dat Georgië sterk is blootgesteld aan Russische propaganda en desinformatiecampagnes; wijst op het belang van aanhoudende inspanningen ter vergroting van het verzet van de Georgische samenleving tegen dergelijke campagnes en tegen pogingen om de Georgische politiek en de publieke opinie te beïnvloeden, onder meer door het pluralisme en de onafhankelijkheid van de media te beschermen en de mediageletterdheid te verbeteren; verzoekt de EU-instellingen en -lidstaten de samenwerking met relevante Georgische instellingen te blijven versterken om Russische desinformatie en de gevolgen daarvan aan te pakken; |
| --- | --- |

26.

| 27. | merkt op dat Russische propaganda het totalitaire verleden en het erfgoed van totalitaire communistische leiders gebruikt als een instrument van beïnvloeding in Georgië; benadrukt dat de verheerlijking van Stalin, onder meer door de oprichting van nieuwe standbeelden, de bloedige en wrede nalatenschap van het stalinisme verdoezelt en een belediging inhoudt aan het adres van de miljoenen slachtoffers van zijn terreurbewind; prijst het maatschappelijk middenveld voor hun strijd tegen Russische desinformatie, onder meer via initiatieven zoals het Soviet Past Research Laboratory (SovLab); |
| --- | --- |

27.

Eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden

| 28. | hekelt het geweld tegen vreedzame deelnemers aan de optocht tijdens de Tbilisi Pride van 5 juli 2021 en tegen de journalisten die verslag uitbrachten over het evenement; veroordeelt ten stelligste het gebrek aan daadwerkelijk onderzoek naar of vervolging van diegenen die dit geweld hebben teweeggebracht; merkt op dat zes geweldplegers in april 2022 tot een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar zijn veroordeeld, maar verzoekt het openbaar ministerie een uitgebreid en doeltreffend onderzoek te openen naar alle aanstichters en daders van het geweld in het licht van de overweldigende hoeveelheid bewijsmateriaal die is verzameld door de media, het maatschappelijk middenveld en de ombudsman van Georgië; merkt op dat de geplande evenementen voor de Tbilisi Pride 2022 binnen hebben plaatsgevonden en dat de politie tijdig heeft gereageerd en verstoring en geweldpleging door groepen die zich tegen de Pride verzetten, heeft kunnen verhinderen; dringt er bij de Georgische regering op aan het recht op vreedzame vergadering en vrijheid van meningsuiting te waarborgen, en verzoekt de Georgische autoriteiten de veiligheid van demonstranten te garanderen; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de autoriteiten toe te zien op de bescherming van de mensenrechten, met name die van vrouwen en andere kwetsbare groepen zoals de lhbtqi+-gemeenschap en etnische minderheden, de mensenrechten- en antidiscriminatiewetgeving volledig in de praktijk om te zetten en straffeloosheid voor alle mensenrechtenschendingen en in het bijzonder voor ernstige mensenrechtenschendingen effectief tegen te gaan; dringt aan op de goedkeuring van de mensenrechtenstrategie 2021-2030 en het bijbehorende actieplan; prijst de Georgische regering voor de oprichting van het comité voor coördinatie tussen agentschappen dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, onder toezicht van de premier; verzoekt de Georgische autoriteiten om in overeenstemming met de vereisten van de Code inzake de rechten van het kind te werken aan een strategie en actieplan voor de-institutionalisering, aangezien geweld tegen kinderen in gezinsverband en in tehuizen, pleeggezinnen en onderwijsinstellingen een ernstig probleem blijft; |
| --- | --- |

29.

| 30. | verzoekt de Georgische autoriteiten de vertegenwoordiging en gelijke behandeling van vrouwen op alle niveaus van het politieke, economische en maatschappelijke leven verder te verbeteren en de ongelijkheid op de arbeidsmarkt en de loonkloof tussen mannen en vrouwen uit te bannen; dringt er bij de Georgische regering en de Georgische autoriteiten op aan wetgeving aan te nemen tegen gendergerelateerd geweld, huiselijk geweld en feminicide, en deze wetgeving daadwerkelijk uit te voeren, meer steun te verlenen aan overlevenden, en rehabilitatieprogramma’s voor daders en bewustmakingscampagnes op te zetten, met name op het niveau van de lokale gemeenschap; |
| --- | --- |

30.

| 31. | veroordeelt de aanhoudende discriminatie van lhbtqi+-groepen en -personen, onder meer op het vlak van werk, gezondheid en op sociaal en economisch vlak, alsmede het feit dat zij het doelwit zijn van ultranationalistische haatgroepen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wijst nogmaals op het belang van onafhankelijk toezicht op de overheidsinstellingen van Georgië; maakt zich in dit verband ernstig zorgen over de ontmanteling van de staatsinspectiedienst, tegen de aanbevelingen van het ODIHR in en zonder voorafgaand serieus overleg; benadrukt de positieve rol van Nino Lomjaria, de Georgische ombudsman, bij de bescherming van de mensenrechten, de bevordering van goed bestuur, de versterking van de rechtsstaat, de bescherming van de mediavrijheid en het toezicht op de coherentie van het beleid en de acties van de uitvoerende macht met de internationale mensenrechtennormen; veroordeelt de regelmatige pogingen, onder meer van de kant van de autoriteiten, om de onafhankelijkheid van de ombudsman van Georgië te ondermijnen en twijfels te doen rijzen over de integriteit van haar bureau en medewerkers; is ingenomen met de oprichting van een onafhankelijke raad voor de beoordeling van de kandidaten voor de functie van ombudsman van Georgië en verzoekt de parlementaire meerderheid onverwijld een van de drie onafhankelijke kandidaten die door deze raad zullen worden voorgedragen, te selecteren; |
| --- | --- |

32.

| 33. | onderstreept de cruciale rol van maatschappelijke organisaties voor wat democratisch toezicht betreft; verzoekt de Commissie en de lidstaten om het maatschappelijk middenveld en onafhankelijke media politieke, technische en financiële ondersteuning te verlenen en om kernfondsen onder het maatschappelijk middenveld te verdelen met als doel capaciteitsopbouw en expertise te stimuleren; |
| --- | --- |

33.

| 34. | verzoekt Georgië het gebruik te beperken van strategische rechtszaken tegen publieke participatie die zijn gericht tegen mensenrechtenactivisten en vertegenwoordigers van de media en daarbij hun kritische en onafhankelijke werk belemmeren; |
| --- | --- |

34.

| 35. | uit zijn bezorgdheid over het aantal Georgische asielzoekers in de EU en verzoekt de Georgische autoriteiten de samenwerking met hun Europese partners te intensiveren en verdere maatregelen te nemen om dit probleem aan te pakken; |
| --- | --- |

35.

Economische en handelsbetrekkingen

| 36. | is ingenomen met de positieve prestaties van Georgië op het gebied van de interne aanpassing van zijn wetgeving en de opbouw van een volledig functionerende markteconomie; dringt erop aan dat de kansen die het economisch en investeringsplan biedt, worden benut om een dynamische en weerbare economie op te bouwen die kan worden geïntegreerd in de interne markt van de EU; is voorts ingenomen met het feit dat de EU de belangrijkste handelspartner van Georgië is, aangezien ongeveer 21 % van de totale handel van Georgië met de EU plaatsvindt; verzoekt de Commissie het potentieel van de DCFTA ter vergroting van de handelsvolumes tussen de EU en Georgië te evalueren en hiertoe gecoördineerde bijstand te verlenen, met bijzondere aandacht voor kleine en middelgrote ondernemingen en structurele hervormingen, waaronder de ontwikkeling van hoogwaardige infrastructuur, zoals in Georgië gevestigde laboratoria voor de EU-certificering van sanitaire en fytosanitaire normen, en voor technische handelsbelemmeringen; is ingenomen met de kandidatuur van Georgië om toe te treden tot de gemeenschappelijke eurobetalingsruimte (SEPA); |
| --- | --- |

36.

| 37. | moedigt de Georgische autoriteiten ertoe aan de deelname van kleine en middelgrote ondernemingen aan de DCFTA te stimuleren, met name door de communicatie over de voor hen beschikbare mogelijkheden te vergroten, de toegang tot uitvoerfaciliteiten te verbeteren en optimaal gebruik te maken van de bestaande Commissieprogramma’s Enpard (Europees nabuurschapsprogramma voor landbouw en plattelandsontwikkeling) Georgia en EU4Business; |
| --- | --- |

37.

Sectorale samenwerking

| 38. | herhaalt dat de associatieovereenkomst, de DCFTA en de associatieagenda 2021-2027 een solide kader bieden om Georgië middels geleidelijke integratie in de interne markt van de EU en nauwere sectorale samenwerking dichter bij de EU te brengen; |
| --- | --- |

38.

| 39. | verzoekt de Commissie en de Raad een versterkte en gestructureerde politieke dialoog tot stand te brengen met Georgië en andere kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, teneinde verdere economische integratie en harmonisatie van de wetgeving te bevorderen; is van mening dat deze dialoog in de marge van de Europese Raad ook vergaderingen met leiders van die landen moet omvatten, dat hun vertegenwoordigers regelmatig en op gestructureerde wijze moeten deelnemen aan de bijeenkomsten van de werkgroepen en commissies van de Europese Raad, en dat die landen als waarnemers moeten worden betrokken bij de activiteiten van de commissies die worden opgericht volgens artikel 291 VWEU en Verordening (EU) nr. 182/2011 (4), met als doel de hervormingsgezindheid en administratieve knowhow van deze landen te versterken; |
| --- | --- |

39.

| 40. | onderstreept dat meer connectiviteit op het vlak van vervoer en energie en op digitaal vlak belangrijk is om het geografische en economische potentieel van Georgië ten volle te benutten op alle niveaus, met name in de kleine, middelgrote en plattelandsgemeenten; |
| --- | --- |

40.

| 41. | roept Georgië ertoe op zijn energiesector en connectiviteit te verbeteren en tegelijkertijd te zorgen voor milieuduurzaamheid, zich meer in te zetten voor de bestrijding van de klimaatverandering, het milieu te beschermen en met name de biodiversiteit en beschermde gebieden in stand te houden, onder meer door verdere aanpassing van de wetgeving aan het EU-acquis en het beleid van de Europese Green Deal, en door de Georgische administratie beter in staat te stellen de groene transitie mogelijk te maken; |
| --- | --- |

41.

| 42. | verzoekt de Georgische autoriteiten cruciale stappen te ondernemen om de transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit en gas te ontvlechten en te certificeren, teneinde de groene transitie te versnellen en de afhankelijkheid van energie uit Rusland te vermijden, overeenkomstig het REPowerEU-plan; |
| --- | --- |

42.

| 43. | moedigt de Commissie, het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders en Georgië ertoe aan om de mogelijkheid van synchronisatie van het Georgische elektriciteitsnet met het Europese continentale net en de opneming van Georgië in het synchroon elektriciteitsnet van continentaal Europa te beoordelen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | verzoekt de Georgische regering haar inspanningen op te voeren om de sociaal-economische vooruitgang te stimuleren en te ondersteunen, teneinde te zorgen voor hogere inkomens en meer regionale ontwikkeling; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de ontwikkeling van menselijk kapitaal door het versterken van de rol van de particuliere sector bij het beheer van het beroepsonderwijs en door het aanpakken van de mismatch in vaardigheden met het oog op betere werkgelegenheidskansen; |
| --- | --- |

44.

| 45. | dringt er bij de Commissie, de lidstaten en Georgië op aan de samenwerking, onder meer tussen volksgezondheidsautoriteiten, inzake de bestendigheid van de volksgezondheid, onderzoeksfaciliteiten en noodhulpdiensten te vergroten, goede praktijken uit te wisselen en samen met het maatschappelijk middenveld te werken aan de vaststelling van epidemiebestrijdingsstrategieën die gericht zijn op de kwetsbaarste bevolkingsgroepen, onder wie ouderen, daklozen, seizoenarbeiders en migranten; |
| --- | --- |

45.

| 46. | is ingenomen met de snelle goedkeuring van de overkoepelende nationale strategie inzake de volksgezondheid van Georgië voor 2022-2030 en het bijbehorende actieplan, alsook de nieuwe strategie inzake geestelijke gezondheid voor 2022-2030 en het bijbehorende actieplan; |
| --- | --- |

46.

| 47. | is ingenomen met de voortdurende inspanningen van Georgië om zijn internationale samenwerking inzake rechtshandhaving met het EU-Agentschap voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol) te versterken, en over de ondertekening van een nieuwe werkregeling tussen Cepol en Georgië op 22 juni 2022, die de uitwisseling van kennis, expertise, goede praktijken en gecoördineerde benaderingen van leren zal verbeteren; |
| --- | --- |

47.

| 48. | is ingenomen met de goedkeuring van arbeidshervormingen en verzoekt de regering van Georgië het kader voor de bescherming van de arbeidsrechten van Georgië verder te verbeteren, onder meer door te zorgen voor een doeltreffend arbeidsinspectiesysteem met voldoende bevoegdheden, capaciteiten en middelen, de fundamentele arbeidswetgeving te verbeteren om deze volledig in overeenstemming te brengen met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en met de EU-verordeningen, in overleg met de sociale partners en arbeidsrechtenorganisaties een minimumloon in te voeren, doeltreffende regelingen voor sociale bescherming voor werknemers te ontwikkelen en een actieplan voor de formalisering van de informele sector op te stellen; |
| --- | --- |

48.

| 49. | verzoekt de Commissie de totstandbrenging van een gemeenschappelijke roamingruimte tussen Georgië en de EU te ondersteunen door middel van gecoördineerde bijstand, met de nadruk op een geleidelijke verlaging van de internationale roamingtarieven tussen Georgië en de EU in overeenstemming met de EU-regelgeving, ter bescherming van de consumentenrechten, Georgië te helpen zich geleidelijk aan te passen aan het EU-acquis en bij te dragen tot het Europese integratieproces van Georgië; |
| --- | --- |

49.

| 50. | verzoekt de Commissie de inspanningen van Georgië om zich te positioneren als een regionale hub voor digitale connectiviteit en digitale diensten, te ondersteunen, en de digitale soevereiniteit van het land te bevorderen middels de ontwikkeling van strategische internationale connectiviteits- en digitaledienstencorridors tussen Europa en verschillende delen van Azië via Georgië; is ingenomen met de steunprogramma’s van de EU ter ondersteuning van digitalisering, zoals EU4Digital en EaP Connect, maar benadrukt ook de noodzaak van toegankelijke digitale connectiviteit, met name in plattelandsgebieden, en van de inspanningen om dit doel te bereiken; is ingenomen met het investeringsinitiatief voor snelle breedbandverbindingen voor agrarische nederzettingen; is ingenomen met de goedkeuring van de nationale strategie en het nationale actieplan inzake cyberveiligheid 2021-2024; verzoekt de Georgische autoriteiten samen te werken met de EU om de cyberveerkracht van het land te versterken in overeenstemming met de beste praktijken en wetgeving van de EU, met name de EU-richtlijn inzake de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen (5); |
| --- | --- |

50.

| 51. | verzoekt de Commissie en Georgië te overwegen het aantal projecten van het trans-Europees vervoersnetwerk in Georgië te verhogen; wijst op de negatieve impact voor de veiligheid van Chinese investeringen in strategische infrastructuur; betreurt de aanhoudende vertragingen in de ontwikkeling van de diepzeehaven van Anaklia als gevolg van de annulering door de Georgische regering van de projectovereenkomst met het Anaklia Development Consortium in 2020; spreekt de hoop uit dat Georgië de bouw van de haven zal versnellen, overeenkomstig zijn strategische Euro-Atlantische streefdoelen; |
| --- | --- |

51.

| 52. | is ingenomen met de deelname van Georgië aan Horizon Europa, het onderzoeks- en innovatieprogramma van de EU voor 2021-2027, dat nieuwe kansen biedt voor de Georgische wetenschappelijke en innovatiegemeenschap, en verheugt zich over de toezegging van Georgië om het proces in gang te zetten om een met het Erasmus+-programma geassocieerd derde land te worden; |
| --- | --- |

52.

Institutionele bepalingen

| 53. | herhaalt zijn belofte om de parlementaire democratie in Georgië te ondersteunen door middel van capaciteitsontwikkeling; betreurt dat het parlement van Georgië niet is ingegaan op het voorstel van het Europees Parlement om een Jean Monnet-dialoog op te zetten; |
| --- | --- |

53.

o

o o

| 54. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van Georgië. |
| --- | --- |

54.

---

(1)  PB L 261 van 30.8.2014, blz. 4.

(2)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0235.

(3)  PB L 218 van 23.8.2022, blz. 40.

(4)  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).

(5)  Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (PB L 194 van 19.7.2016, blz. 1).

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/73 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/73

---

P9_TA(2022)0443

Vooruitzichten voor de tweestatenoplossing voor Israël en Palestina

Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de vooruitzichten voor de tweestatenoplossing voor Israël en Palestina (2022/2949(RSP))

(2023/C 177/08)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over het vredesproces in het Midden-Oosten, met name zijn resolutie van 18 mei 2017 over het verwezenlijken van de tweestatenoplossing in het Midden-Oosten (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over het vredesproces in het Midden-Oosten, met name zijn resolutie van 18 mei 2017 over het verwezenlijken van de tweestatenoplossing in het Midden-Oosten (1),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 18 januari 2016 en 20 juni 2016 over het vredesproces in het Midden-Oosten, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 18 januari 2016 en 20 juni 2016 over het vredesproces in het Midden-Oosten,

| — | gezien de bijeenkomst en de conclusies van de Associatieraad EU-Israël van 3 oktober 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de bijeenkomst en de conclusies van de Associatieraad EU-Israël van 3 oktober 2022,

| — | gezien het verslag van de Europese Unie van 2021 over de Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Europese Unie van 2021 over de Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever, met inbegrip van Oost-Jeruzalem,

| — | gezien de terroristenlijst van de EU, |
| --- | --- |

—

gezien de terroristenlijst van de EU,

| — | gezien de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad, |
| --- | --- |

—

gezien de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad,

| — | gezien de Verdragen van Genève van 1949, |
| --- | --- |

—

gezien de Verdragen van Genève van 1949,

| — | gezien de Oslo-akkoorden van 1993 en 1995, |
| --- | --- |

—

gezien de Oslo-akkoorden van 1993 en 1995,

| — | gezien het Arabische vredesinitiatief van 2002, |
| --- | --- |

—

gezien het Arabische vredesinitiatief van 2002,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de EU herhaaldelijk haar steun voor de tweestatenoplossing heeft bevestigd, waarbij twee soevereine, democratische staten in vrede en veiligheid naast elkaar bestaan, met Jeruzalem als hoofdstad van beide staten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de EU herhaaldelijk haar steun voor de tweestatenoplossing heeft bevestigd, waarbij twee soevereine, democratische staten in vrede en veiligheid naast elkaar bestaan, met Jeruzalem als hoofdstad van beide staten;

| B. | overwegende dat de VN-Veiligheidsraad meerdere resoluties over deze kwestie heeft aangenomen, waaronder resolutie 2334 (2016); overwegende dat de EU-27 in haar verklaring na de laatste vergadering van de Associatieraad EU-Israël heeft verwezen naar deze resoluties en erop heeft gewezen dat deze in acht moeten worden genomen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de VN-Veiligheidsraad meerdere resoluties over deze kwestie heeft aangenomen, waaronder resolutie 2334 (2016); overwegende dat de EU-27 in haar verklaring na de laatste vergadering van de Associatieraad EU-Israël heeft verwezen naar deze resoluties en erop heeft gewezen dat deze in acht moeten worden genomen;

| C. | overwegende dat, volgens het verslag van het bureau van de vertegenwoordiger van de Europese Unie van 2021, vorig jaar sprake was van een verdere toename van het aantal wooneenheden in nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden (22 030), met name in Oost-Jeruzalem waar het aantal nieuwe wooneenheden meer dan verdubbelde in vergelijking met 2020 (van 6 288 tot 14 894), hetgeen past in de trend van een gestaag groeiende uitbreiding van Israëlische nederzettingen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat, volgens het verslag van het bureau van de vertegenwoordiger van de Europese Unie van 2021, vorig jaar sprake was van een verdere toename van het aantal wooneenheden in nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden (22 030), met name in Oost-Jeruzalem waar het aantal nieuwe wooneenheden meer dan verdubbelde in vergelijking met 2020 (van 6 288 tot 14 894), hetgeen past in de trend van een gestaag groeiende uitbreiding van Israëlische nederzettingen;

| D. | overwegende dat geweld, terrorisme, waaronder aanslagen tegen burgers, en het aanzetten tot geweld worden verergerd door provocerende maatregelen en opruiende retoriek, en fundamenteel onverenigbaar zijn met een vreedzame oplossing van het conflict; overwegende dat de Unie haar medeleven betuigt met de families van alle slachtoffers; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat geweld, terrorisme, waaronder aanslagen tegen burgers, en het aanzetten tot geweld worden verergerd door provocerende maatregelen en opruiende retoriek, en fundamenteel onverenigbaar zijn met een vreedzame oplossing van het conflict; overwegende dat de Unie haar medeleven betuigt met de families van alle slachtoffers;

| E. | overwegende dat zowel Israëli’s als Palestijnen recht hebben op een leven in veiligheid; overwegende dat dit het recht omvat om hun grondgebied te beschermen en hun legitieme veiligheidsbelangen te verdedigen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat zowel Israëli’s als Palestijnen recht hebben op een leven in veiligheid; overwegende dat dit het recht omvat om hun grondgebied te beschermen en hun legitieme veiligheidsbelangen te verdedigen;

| F. | overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de fragiliteiten en geopolitieke spanningen in de regio heeft verergerd, en dat de voedselonzekerheid drastisch toeneemt; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de fragiliteiten en geopolitieke spanningen in de regio heeft verergerd, en dat de voedselonzekerheid drastisch toeneemt;

| G. | overwegende dat op 11 mei 2022 journaliste Shireen Abu Aqla is gedood tijdens een Israëlische militaire inval in Jenin op de bezette Westelijke Jordaanoever; overwegende dat er, ondanks talrijke oproepen daartoe, geen onafhankelijk onderzoek naar haar moord is verricht, waardoor de daders van dit strafbaar feit niet ter verantwoording zijn geroepen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat op 11 mei 2022 journaliste Shireen Abu Aqla is gedood tijdens een Israëlische militaire inval in Jenin op de bezette Westelijke Jordaanoever; overwegende dat er, ondanks talrijke oproepen daartoe, geen onafhankelijk onderzoek naar haar moord is verricht, waardoor de daders van dit strafbaar feit niet ter verantwoording zijn geroepen;

| H. | overwegende dat het Hof van Justitie op 12 november 2019 een uitspraak heeft gedaan over het beleid van de EU om de handel te differentiëren vanuit het grondgebied van de staat Israël en de bezette Palestijnse gebieden (2); overwegende dat de EU deze uitspraak dienovereenkomstig ten uitvoer moet leggen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het Hof van Justitie op 12 november 2019 een uitspraak heeft gedaan over het beleid van de EU om de handel te differentiëren vanuit het grondgebied van de staat Israël en de bezette Palestijnse gebieden (2); overwegende dat de EU deze uitspraak dienovereenkomstig ten uitvoer moet leggen;

| I. | overwegende dat Israël een democratische staat is die op 1 november 2022 zijn laatste parlementsverkiezingen heeft gehouden; overwegende dat de laatste Palestijnse parlementsverkiezingen in 2006 hebben plaatsgevonden, en dat deze in de Gazastrook hebben geleid tot een overwinning voor de Hamas, een organisatie die op de terrorismelijst van de EU staat; overwegende dat de laatste Palestijnse presidentsverkiezingen in januari 2005 zijn gehouden; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Israël een democratische staat is die op 1 november 2022 zijn laatste parlementsverkiezingen heeft gehouden; overwegende dat de laatste Palestijnse parlementsverkiezingen in 2006 hebben plaatsgevonden, en dat deze in de Gazastrook hebben geleid tot een overwinning voor de Hamas, een organisatie die op de terrorismelijst van de EU staat; overwegende dat de laatste Palestijnse presidentsverkiezingen in januari 2005 zijn gehouden;

| J. | overwegende dat de Gazastrook al 15 jaar afgesloten is, waardoor twee miljoen inwoners opgesloten zitten in een gebied van 40 bij 11 vierkante kilometer; overwegende dat volgens het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden (UNOCHA) 53 % van de inwoners van Gaza onder de armoedegrens leeft; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Gazastrook al 15 jaar afgesloten is, waardoor twee miljoen inwoners opgesloten zitten in een gebied van 40 bij 11 vierkante kilometer; overwegende dat volgens het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden (UNOCHA) 53 % van de inwoners van Gaza onder de armoedegrens leeft;

| K. | overwegende dat de internationale gemeenschap voortdurend heeft aangedrongen op de repatriëring van de stoffelijke resten van Hadar Goldin en Oron Shaul naar Israël, aangezien deze in de Gazastrook worden vastgehouden in strijd met het internationaal humanitair recht, en overwegende dat de internationale gemeenschap unanieme solidariteit heeft betuigd met de families Goldin en Shaul; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de internationale gemeenschap voortdurend heeft aangedrongen op de repatriëring van de stoffelijke resten van Hadar Goldin en Oron Shaul naar Israël, aangezien deze in de Gazastrook worden vastgehouden in strijd met het internationaal humanitair recht, en overwegende dat de internationale gemeenschap unanieme solidariteit heeft betuigd met de families Goldin en Shaul;

| L. | overwegende dat de Israëlische autoriteiten belangrijke, door internationale donoren gefinancierde infrastructuur voor het verlenen van basisdiensten hebben gesloopt; overwegende dat momenteel voor meerdere door de EU of de lidstaten gefinancierde structuren een bevel tot stopzetting van de werkzaamheden of sloop is uitgevaardigd; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de Israëlische autoriteiten belangrijke, door internationale donoren gefinancierde infrastructuur voor het verlenen van basisdiensten hebben gesloopt; overwegende dat momenteel voor meerdere door de EU of de lidstaten gefinancierde structuren een bevel tot stopzetting van de werkzaamheden of sloop is uitgevaardigd;

| M. | overwegende dat het Israëlische Ministerie van Defensie in oktober 2021 een militair bevel heeft uitgevaardigd waarbij zes Palestijnse niet-gouvernementele organisaties als “illegale verenigingen” (terroristische organisaties) werden aangewezen; overwegende dat in augustus 2022 de kantoren van deze organisaties zijn binnengevallen, documenten in beslag zijn genomen en apparatuur is vernietigd door Israëlische troepen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het Israëlische Ministerie van Defensie in oktober 2021 een militair bevel heeft uitgevaardigd waarbij zes Palestijnse niet-gouvernementele organisaties als “illegale verenigingen” (terroristische organisaties) werden aangewezen; overwegende dat in augustus 2022 de kantoren van deze organisaties zijn binnengevallen, documenten in beslag zijn genomen en apparatuur is vernietigd door Israëlische troepen;

| N. | overwegende dat het maatschappelijk middenveld in de regio, en meer bepaald in Israël, de Westelijke Jordaanoever en Gaza, een sleutelrol moet spelen bij het overwinnen van tegenstellingen in de samenleving en het bevorderen van een sfeer van vrede, tolerantie en geweldloosheid; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het maatschappelijk middenveld in de regio, en meer bepaald in Israël, de Westelijke Jordaanoever en Gaza, een sleutelrol moet spelen bij het overwinnen van tegenstellingen in de samenleving en het bevorderen van een sfeer van vrede, tolerantie en geweldloosheid;

Algemene beginselen

| 1. | herhaalt zijn onwrikbare steun voor een door onderhandelingen tot stand gekomen tweestatenoplossing op basis van de grenzen van 1967, met twee soevereine democratische staten die in vrede en veiligheid naast elkaar bestaan, met Jeruzalem als hoofdstad van beide staten en met volledige eerbiediging van het internationale recht; |
| --- | --- |

1.

| 2. | roept op tot beëindiging van het aanhoudende Israëlisch-Palestijnse conflict en de bezetting van Palestijns gebieden door middel van de hervatting van echte vredesbesprekingen tussen beide partijen op basis van vastgestelde parameters voor een tweestatenoplossing, met de steun van de internationale gemeenschap, die leiden tot een door onderhandelingen tot stand gekomen akkoord over de definitieve status en wederzijdse erkenning; |
| --- | --- |

2.

| 3. | dringt er bij beide partijen op aan om zich opnieuw voor de tweestatenoplossing in te zetten; verzoekt de volgende Israëlische regering zich duidelijk uit te spreken ten gunste van de tweestatenoplossing; roept de Israëlische en Palestijnse leiders op zich te onthouden van provocerende acties en retoriek, en unilaterale beslissingen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | betreurt het gebrek aan tastbare resultaten in het vredesproces in het Midden-Oosten in de afgelopen decennia, dat heeft geleid tot aanhoudend geweld en terrorisme, een voortdurend verslechterende situatie ter plaatse in de bezette Palestijnse gebieden, toenemende frustratie in de Palestijnse samenleving, toenemende spanningen en onveiligheid in Israël, en de instrumentalisering van het conflict door terroristische en extremistische groeperingen; |
| --- | --- |

4.

Belemmeringen voor de tweestatenoplossing

| 5. | herinnert eraan dat de nederzettingen volgens het internationaal recht illegaal zijn, verzoekt om een onmiddellijk einde aan hun bouw en benadrukt dat de recente besluiten om nieuwe nederzettingen te vestigen de vooruitzichten op een levensvatbare tweestatenoplossing verder ondermijnen, met name in het E1-gebied en op de Westelijke Jordaanoever; veroordeelt het geweld van de kolonisten en roept op tot het afleggen van verantwoording; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt Israël zijn verantwoordelijkheden en verplichtingen als bezettingsmacht uit hoofde van het internationaal recht volledig na te komen en de mensenrechten van Palestijnen te eerbiedigen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | veroordeelt ten stelligste het aanhoudende terrorisme tegen Israël en herinnert aan het bestaansrecht van Israël en zijn recht om zich te verdedigen; erkent ten volle de legitieme veiligheidszorgen van Israël en de uitdagingen waarmee het wordt geconfronteerd; herhaalt dat Israël volledig in zijn recht staat om gewelddaden te bestrijden en zijn burgerbevolking te beschermen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | veroordeelt en roept op tot de onmiddellijke beëindiging van alle gewelddaden tussen Israëliërs en Palestijnen, waaronder het disproportionele gebruik van geweld bij militaire operaties door de Israëlische defensiemacht, terroristische aanslagen op onschuldige burgers en op civiele infrastructuur, toenemend geweld van kolonisten en de willekeurige aanvallen, ook met raketten, uitgevoerd door op de EU-terroristenlijst vermelde Palestijnse organisaties, zoals Hamas, de Palestijnse Islamitische Jihad en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina; |
| --- | --- |

8.

| 9. | onderstreept dat de EU absoluut moet samenwerken met Israël, de Palestijnse Autoriteit, de Verenigde Staten en Arabische partners in de regio ter voorkoming van de herbewapening van terroristische groeperingen in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever, en de smokkel van wapens, de vervaardiging van raketten en de aanleg van tunnels door deze groeperingen; benadrukt nogmaals dat het, in overeenstemming met de conclusies van de voorgaande Raad Buitenlandse Zaken absoluut noodzakelijk is de Gazastrook wapenvrij te maken; veroordeelt de onaanvaardbare activiteiten van de feitelijke autoriteiten in de Gazastrook en herhaalt in dit verband dat de Palestijnse Autoriteit de controle over de Gazastrook moet overnemen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | dringt erop aan dat de daders van deze gewelddaden ter verantwoording worden geroepen, in overeenstemming met het internationaal recht; herinnert eraan dat de naleving van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten door staten en niet-statelijk actoren, met inbegrip van de verantwoordingsplicht voor hun acties, een hoeksteen is van vrede en veiligheid; |
| --- | --- |

10.

| 11. | bevestigt opnieuw zijn gehechtheid aan de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad, met inbegrip van de meest recente resolutie 2334 (2016), en benadrukt dat deze in acht moeten worden genomen, zoals de EU-27 in haar verklaring na de laatste zitting van de Associatieraad EU-Israël heeft herhaald; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat de democratie in Palestina verder moet worden ondersteund en roept de internationale gemeenschap op haar inspanningen te verdubbelen om haar instellingen te versterken met het oog op het bereiken van intra-Palestijnse eenheid, als belangrijk element voor het bereiken van de tweestatenoplossing; dringt er bij de Palestijnse partijen op aan onverwijld de inspanningen voor verzoening te hervatten, met name door het houden van presidents- en parlementsverkiezingen die allang hadden moeten plaatsvinden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | dringt aan op transparante, geloofwaardige en inclusieve verkiezingen in Palestina; spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over personen die banden hebben met organisaties die op de EU-terrorismelijst staan en die een Palestijnse politieke functie bekleden of zich daarvoor kandidaat willen stellen; roept Israël op deze verkiezingen in Oost-Jeruzalem te laten plaatsvinden; dringt er nogmaals op aan dat de EU en het Parlement toestemming krijgen om deze verkiezingen waar te nemen indien zij daartoe worden uitgenodigd; |
| --- | --- |

13.

| 14. | veroordeelt de stelselmatige pogingen van de Palestijnse Autoriteit en de de facto autoriteiten in Gaza om elk afwijkend geluid de mond te snoeren, zoals door critici en de oppositie op willekeurige gronden te arresteren, en vervolgens vaak aan foltering en slechte behandeling te onderwerpen, en door de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering te beperken; |
| --- | --- |

14.

| 15. | dringt er bij Israël op aan een einde te maken aan zijn wijdverbreide praktijk van administratieve detentie van Palestijnen, met inbegrip van minderjarigen, zonder proces, en dringt erop aan dat het recht op een eerlijk proces wordt geëerbiedigd; veroordeelt het gebruik van minderjarigen als zelfmoordbommen door Palestijnse militante groeperingen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat het Palestijnse volk het recht heeft op zijn eigen grondgebied gebruik te maken van zijn eigen natuurlijke hulpbronnen, waaronder watervoorraden, energiebronnen en landbouwgrond; |
| --- | --- |

16.

| 17. | betuigt zijn medeleven aan de familieleden van de Israëlische soldaten Hadar Goldin en Oron Shaul; betreurt dat Hamas weigert hun stoffelijke overschotten te laten repatriëren naar Israël zodat ze daar kunnen worden begraven; dringt erop aan alles in het werk te stellen voor de onmiddellijke repatriëring van hun stoffelijke overschotten; vraagt daarnaast om de onmiddellijke vrijlating van de Israëlische burgers Avraham Mengistu en Hisham Al-Sayed, die geen enkel misdrijf of strafbaar feit hebben begaan dat rechtvaardigt dat Hamas hen in de Gazastrook gevangen houdt; |
| --- | --- |

17.

| 18. | roept de staat Israël op toe te staan dat de humanitaire hulp de meest kwetsbaren bereikt, zowel op de Westelijke Jordaanoever als in Gaza; herhaalt zijn oproepen om de blokkade onmiddellijk te beëindigen en de humanitaire crisis in de Gazastrook te verlichten, met inbegrip van de nodige veiligheidsgaranties om geweld tegen Israël te voorkomen; herhaalt dat de EU, in overeenstemming met het trilaterale mechanisme voor financiële ondersteuning van burgers, specifieke projecten in de Gazastrook moet financieren; dringt aan op onbelemmerde toegang voor leden van het Europees Parlement tot de Gazastrook; |
| --- | --- |

18.

| 19. | dringt aan op onmiddellijke beëindiging van de sloop van Palestijnse woningen; verzoekt de EU en haar lidstaten compensatie te eisen voor de sloop van alle door de EU gefinancierde infrastructuur in de bezette Palestijnse gebieden; |
| --- | --- |

19.

| 20. | is bezorgd over de afnemende ruimte voor het maatschappelijk middenveld in Israël en in de bezette Palestijnse gebieden, en dringt er bij de EU op aan van deze kwestie een prioriteit te maken op de agenda van haar politieke dialoog met de Israëlische regering en de Palestijnse Autoriteit; |
| --- | --- |

20.

De rol van de Europese Unie

| 21. | verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de speciale vertegenwoordiger van de EU voor het vredesproces in het Midden-Oosten (SVEU), een Europees vredesinitiatief op te zetten teneinde opnieuw te komen tot een politieke gerichtheid op een billijke, alomvattende, langdurige vrede tussen Israël en Palestina; verzoekt daartoe het mandaat van de SVEU voor het vredesproces in het Midden-Oosten te verlengen totdat dit langdurige conflict daadwerkelijk is opgelost; |
| --- | --- |

21.

| 22. | dringt erop aan dat dit initiatief de vorm aanneemt van een internationale conferentie, als eerste stap in een multilateraal kader om deze doelstelling te verwezenlijken; verwelkomt initiatieven zoals het München-formaat en spoort de Europese Dienst voor extern optreden en de lidstaten van de EU aan een Europees initiatief te ontplooien om de tweestatenoplossing nieuw leven in te blazen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt de EU samen met de betrokken Arabische landen na te gaan hoe hun respectieve normaliseringsovereenkomsten met Israël bevorderlijk kunnen zijn voor de tweestatenoplossing en de economische ontwikkeling van de regio; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de EU en haar lidstaten alle initiatieven te steunen om de verantwoordingsplicht voor schendingen van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten te handhaven; onderstreept in dit verband het werk van het Internationaal Strafhof; |
| --- | --- |

24.

| 25. | is ingenomen met het besluit van de Raad Buitenlandse Zaken om de Associatieraad met Israël nieuw leven in te blazen; is van mening dat zij het partnerschap tussen de EU en Israël moet versterken, kwesties in verband met het Israëlisch-Palestijnse conflict moet bespreken en ernaar moet streven het vredesproces in het Midden-Oosten nieuw leven in te blazen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | beschouwt EU-financiering voor het maatschappelijk middenveld als een constructieve aanpak om bruggen te slaan tussen Israëli’s en Palestijnen; dringt aan op EU-programma’s om de interpersoonlijke contacten tussen verschillende etnische en religieuze minderheden, mensenrechtenactivisten, journalisten en vrouwenorganisaties te verbeteren; |
| --- | --- |

26.

| 27. | onderstreept dat de EU en haar lidstaten gezamenlijke initiatieven in de sociale en economische sectoren, waaronder drinkwater en energie, moeten steunen om de welvaart en de sociale uitwisseling tussen beide gebieden te bevorderen; spreekt nogmaals zijn steun uit voor de Global Gateway die, in synergie met het economisch en investeringsplan voor het Zuidelijk Nabuurschap, de handelsbetrekkingen in de regio zal ontwikkelen; |
| --- | --- |

27.

| 28. | erkent de rol die de VN-organisatie voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten vervult door Palestijnse vluchtelingen vitale diensten te verlenen; herhaalt het belang van onderwijs bij het scheppen van vooruitzichten op een tweestatenoplossing; herhaalt dat haat, aanzetten tot geweld en antisemitisme in strijd zijn met de EU-waarden en een ernstige belemmering vormen voor de oplossing van het conflict; herhaalt zijn standpunt dat alle schoolboeken en schoolmaterialen die met EU-middelen worden gesteund, in overeenstemming moeten zijn met de UNESCO-normen inzake vrede, verdraagzaamheid, co-existentie en geweldloosheid; onderstreept dat de EU-financiering zal moeten worden opgeschort indien duidelijk en onderbouwd bewijs van misbruik wordt geleverd; |
| --- | --- |

28.

| 29. | herinnert eraan dat alle door de EU gefinancierde onderwijsprogramma’s in overeenstemming moeten zijn met de UNESCO-normen inzake vrede, tolerantie, coëxistentie en geweldloosheid, en veroordeelt ten stelligste de haatzaaiende uitlatingen en de uitingen van geweld en antisemitisme die nog altijd te vinden zijn in het onderwijsmateriaal van de Palestijnse Autoriteit; |
| --- | --- |

29.

o

o o

| 30. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor het vredesproces in het Midden-Oosten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de Liga van Arabische Staten, de Knesset en de regering van Israël, de president van de Palestijnse Autoriteit en de Palestijnse Wetgevende Raad. |
| --- | --- |

30.

---

(1)  PB C 307 van 30.8.2018, blz. 113.

(2)  Arrest van 12 november 2019, Organisation juive européenne en Vignoble Psagot Ltd tegen Ministre de l’Économie et des Finances, C-363/18, ECLI:EU:C:2019:954.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/78 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/78

---

P9_TA(2022)0444

Uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen

Resolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over de uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen (2022/2047(INI))

(2023/C 177/09)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s), in het bijzonder SDG 17 over een nieuwe impuls voor het mondiale partnerschap voor duurzame ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s), in het bijzonder SDG 17 over een nieuwe impuls voor het mondiale partnerschap voor duurzame ontwikkeling,

| — | gezien de slotverklaring die werd aangenomen tijdens de wereldconferentie van de Unesco over cultuurbeleid en duurzame ontwikkeling, MONDIACULT 2022, die in Mexico-Stad van 28 tot en met 30 september 2022 werd gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien de slotverklaring die werd aangenomen tijdens de wereldconferentie van de Unesco over cultuurbeleid en duurzame ontwikkeling, MONDIACULT 2022, die in Mexico-Stad van 28 tot en met 30 september 2022 werd gehouden,

| — | gezien de verklaring die werd aangenomen na de informele vergadering van de ministers van Cultuur en van Europese Zaken van de lidstaten van de Europese Unie, gehouden in Parijs op 3 mei 2019, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring die werd aangenomen na de informele vergadering van de ministers van Cultuur en van Europese Zaken van de lidstaten van de Europese Unie, gehouden in Parijs op 3 mei 2019,

| — | gezien de resolutie van de Raad van Europa van 8 december 2010 over de vaststelling van een uitgebreid partieel akkoord inzake culturele routes, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Raad van Europa van 8 december 2010 over de vaststelling van een uitgebreid partieel akkoord inzake culturele routes,

| — | gezien het verslag van de Werkgroep open coördinatiemethode (OCM) van deskundigen uit de lidstaten van 4 mei 2017 getiteld “How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis” (Hoe cultuur en de kunsten interculturele dialoog kunnen bevorderen in de context van de migratie- en vluchtelingencrisis), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Werkgroep open coördinatiemethode (OCM) van deskundigen uit de lidstaten van 4 mei 2017 getiteld “How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis” (Hoe cultuur en de kunsten interculturele dialoog kunnen bevorderen in de context van de migratie- en vluchtelingencrisis),

| — | gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 17 december 2019 getiteld “Sustainable cultural tourism” (Duurzaam cultureel toerisme), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 17 december 2019 getiteld “Sustainable cultural tourism” (Duurzaam cultureel toerisme),

| — | gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 4 juni 2021 getiteld “Towards gender equality in the cultural and creative sectors” (Naar gendergelijkheid in de culturele en creatieve sectoren), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 4 juni 2021 getiteld “Towards gender equality in the cultural and creative sectors” (Naar gendergelijkheid in de culturele en creatieve sectoren),

| — | gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 5 september 2022 getiteld “Strengthening cultural heritage resilience for climate change” (Versterking van de klimaatbestendigheid van cultureel erfgoed), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 5 september 2022 getiteld “Strengthening cultural heritage resilience for climate change” (Versterking van de klimaatbestendigheid van cultureel erfgoed),

| — | gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 22 september 2022 getiteld “Stormy Times. Nature and Humans: Cultural Courage for Change” (Stormachtige tijden, natuur en de mens: culturele moed voor verandering), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de OCM-werkgroep van deskundigen uit de lidstaten van 22 september 2022 getiteld “Stormy Times. Nature and Humans: Cultural Courage for Change” (Stormachtige tijden, natuur en de mens: culturele moed voor verandering),

| — | gezien het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap,

| — | gezien de Verklaring van Rome van de ministers van Cultuur van de G20 van 30 juli 2021, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Rome van de ministers van Cultuur van de G20 van 30 juli 2021,

| — | gezien artikel 8, lid 2, van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 8, lid 2, van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof,

| — | gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake delicten met betrekking tot cultuurgoederen (Verdrag van Nicosia), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake delicten met betrekking tot cultuurgoederen (Verdrag van Nicosia),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” (COM(2018)0267), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” (COM(2018)0267),

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 8 juni 2016 getiteld “Naar een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen” (JOIN(2016)0029), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 8 juni 2016 getiteld “Naar een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen” (JOIN(2016)0029),

| — | gezien het document getiteld “Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa — Een algemene strategie voor de Europese Unie op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid”, dat op 28 juni 2016 is gepresenteerd door de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV/VV), |
| --- | --- |

—

gezien het document getiteld “Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: Een sterker Europa — Een algemene strategie voor de Europese Unie op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid”, dat op 28 juni 2016 is gepresenteerd door de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (HV/VV),

| — | gezien de in januari 2021 gepubliceerde gezamenlijke richtsnoeren van de Europese Dienst voor extern optreden en de nationale culturele instellingen in de EU, |
| --- | --- |

—

gezien de in januari 2021 gepubliceerde gezamenlijke richtsnoeren van de Europese Dienst voor extern optreden en de nationale culturele instellingen in de EU,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2018 over de uitvoering, resultaten en algehele beoordeling van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 (COM(2019)0548), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2018 over de uitvoering, resultaten en algehele beoordeling van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 (COM(2019)0548),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 15 september 2021 getiteld “Nieuw Europees Bauhaus: mooi, duurzaam, samen” (COM(2021)0573), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 15 september 2021 getiteld “Nieuw Europees Bauhaus: mooi, duurzaam, samen” (COM(2021)0573),

| — | gezien het verslag van de Commissie van 29 juni 2022 over het werkplan voor cultuur 2019-2022 (COM(2022)0317), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie van 29 juni 2022 over het werkplan voor cultuur 2019-2022 (COM(2022)0317),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 15 november 2018 over het werkplan voor cultuur 2019-2022, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 15 november 2018 over het werkplan voor cultuur 2019-2022,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 7 juni 2019 over een strategische aanpak van de EU voor internationale culturele betrekkingen en een actiekader, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 7 juni 2019 over een strategische aanpak van de EU voor internationale culturele betrekkingen en een actiekader,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 22 januari 2018 over de geïntegreerde aanpak van externe conflicten en crises, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 22 januari 2018 over de geïntegreerde aanpak van externe conflicten en crises,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 21 juni 2021 over de EU-aanpak voor cultureel erfgoed in conflicten en crises, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 21 juni 2021 over de EU-aanpak voor cultureel erfgoed in conflicten en crises,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 18 mei 2021 over het herstel, de veerkracht en de duurzaamheid van de culturele en creatieve sectoren, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 18 mei 2021 over het herstel, de veerkracht en de duurzaamheid van de culturele en creatieve sectoren,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 8 juni 2018 over de noodzaak cultureel erfgoed op alle beleidsgebieden van de EU op de voorgrond te plaatsen, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 8 juni 2018 over de noodzaak cultureel erfgoed op alle beleidsgebieden van de EU op de voorgrond te plaatsen,

| — | gezien de Verklaring van Rome van de leiders van 27 lidstaten en van de Europese Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie van 25 maart 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Rome van de leiders van 27 lidstaten en van de Europese Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie van 25 maart 2017,

| — | gezien zijn resolutie van 11 december 2018 over de nieuwe Europese agenda voor cultuur (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 11 december 2018 over de nieuwe Europese agenda voor cultuur (1),

| — | gezien zijn resolutie van 5 juli 2017 over een Europese strategie voor internationale culturele betrekkingen (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 5 juli 2017 over een Europese strategie voor internationale culturele betrekkingen (2),

| — | gezien zijn resolutie van 20 januari 2021 over de ontwikkeling van doeltreffend beleid naar aanleiding van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 januari 2021 over de ontwikkeling van doeltreffend beleid naar aanleiding van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed (3),

| — | gezien zijn resoluties van 7 juni 2007 over de sociale status van kunstenaars (4) en van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 7 juni 2007 over de sociale status van kunstenaars (4) en van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU (5),

| — | gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de rol van cultuur, onderwijs, media en sport bij racismebestrijding (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de rol van cultuur, onderwijs, media en sport bij racismebestrijding (6),

| — | gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa (7),

| — | gezien zijn resolutie van 14 september 2022 over het Nieuw Europees Bauhaus (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 september 2022 over het Nieuw Europees Bauhaus (8),

| — | gezien zijn resolutie van 15 september 2020 over de doeltreffende maatregelen voor een “groen” Erasmus+, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 september 2020 over de doeltreffende maatregelen voor een “groen” Erasmus+, Creatief Europa en het Europees Solidariteitskorps (9),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) (10), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/818 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) (10),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/817 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van “Erasmus+”: het programma van de Unie voor onderwijs en opleiding, jeugd en sport (11), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/817 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van “Erasmus+”: het programma van de Unie voor onderwijs en opleiding, jeugd en sport (11),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps” (12), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/888 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot vaststelling van het programma “Europees Solidariteitskorps” (12),

| — | gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (13), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (13),

| — | gezien Besluit (EU) 2020/2229 van het Europees Parlement en de Raad van 23 december 2020 tot wijziging van Besluit nr. 445/2014/EU tot vaststelling van een actie van de Unie voor het evenement “Culturele hoofdsteden van Europa” voor de periode 2020 tot 2033 (14), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2020/2229 van het Europees Parlement en de Raad van 23 december 2020 tot wijziging van Besluit nr. 445/2014/EU tot vaststelling van een actie van de Unie voor het evenement “Culturele hoofdsteden van Europa” voor de periode 2020 tot 2033 (14),

| — | gezien Besluit (EU) 2017/864 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 over een Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed (2018) (15), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2017/864 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 over een Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed (2018) (15),

| — | gezien het Unesco-Verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen, |
| --- | --- |

—

gezien het Unesco-Verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en met name artikel 27 over het recht om deel te nemen aan het culturele leven, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, en met name artikel 27 over het recht om deel te nemen aan het culturele leven,

| — | gezien het verslag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling van 2022 getiteld “The Culture Fix: Creative people, places and industries”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling van 2022 getiteld “The Culture Fix: Creative people, places and industries”,

| — | gezien de voorbereidende actie op het gebied van cultuur in de externe betrekkingen van de EU en de aanbevelingen daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien de voorbereidende actie op het gebied van cultuur in de externe betrekkingen van de EU en de aanbevelingen daarvan,

| — | gezien het actieplan van de EU tegen de illegale handel in cultuurgoederen, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de EU tegen de illegale handel in cultuurgoederen,

| — | gezien de verklaring van Santiago de Compostela van de Raad van Europa van 23 oktober 1987, waarbij de pelgrimswegen naar Sint Jacob werden uitgeroepen tot de eerste Europese culturele route, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van Santiago de Compostela van de Raad van Europa van 23 oktober 1987, waarbij de pelgrimswegen naar Sint Jacob werden uitgeroepen tot de eerste Europese culturele route,

| — | gezien artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

| — | gezien de artikelen 6 en 167 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 6 en 167 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

| — | gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie ontwikkelingssamenwerking, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie ontwikkelingssamenwerking,

| — | gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs (A9-0279/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs (A9-0279/2022),

| A. | overwegende dat de mededeling van de Commissie van 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” (COM(2018)0267) en de gezamenlijke mededeling van 2016 getiteld “Naar een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen” (JOIN(2016)0029) een doorslaggevende rol hebben gespeeld bij de vormgeving van het cultuurbeleid van de EU en de lidstaten, zowel wat de nationale als de internationale dimensie daarvan betreft; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de mededeling van de Commissie van 2018 getiteld “Een nieuwe Europese agenda voor cultuur” (COM(2018)0267) en de gezamenlijke mededeling van 2016 getiteld “Naar een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen” (JOIN(2016)0029) een doorslaggevende rol hebben gespeeld bij de vormgeving van het cultuurbeleid van de EU en de lidstaten, zowel wat de nationale als de internationale dimensie daarvan betreft;

| B. | overwegende dat het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad zal dienen als de belangrijkste routekaart voor de coördinatie van het cultuurbeleid van de EU in de komende jaren en een kans biedt om een paradigmaverschuiving op gang te brengen waardoor de culturele en creatieve sectoren zich kunnen aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid na de pandemie en veerkracht kunnen ontwikkelen met het oog op mogelijke uitdagingen in de toekomst; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad zal dienen als de belangrijkste routekaart voor de coördinatie van het cultuurbeleid van de EU in de komende jaren en een kans biedt om een paradigmaverschuiving op gang te brengen waardoor de culturele en creatieve sectoren zich kunnen aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid na de pandemie en veerkracht kunnen ontwikkelen met het oog op mogelijke uitdagingen in de toekomst;

| C. | overwegende dat cultuur een publiek goed is, en de culturele en creatieve sectoren en industrieën (hierna “CCSI” genoemd) moeten worden gesteund met ambitieuze beleidskaders, adequate overheidsfinanciering en een gunstig klimaat voor werknemers in de CCSI, mede om de toegang van het publiek tot cultuur te bevorderen; overwegende dat de nieuwe Europese agenda voor cultuur gericht moet zijn op het behouden, uitbreiden en bevorderen van een levendig en gevarieerd Europees cultureel aanbod, waarbij iedereen wordt aangemoedigd om deel te nemen en niemand wordt achtergelaten; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat cultuur een publiek goed is, en de culturele en creatieve sectoren en industrieën (hierna “CCSI” genoemd) moeten worden gesteund met ambitieuze beleidskaders, adequate overheidsfinanciering en een gunstig klimaat voor werknemers in de CCSI, mede om de toegang van het publiek tot cultuur te bevorderen; overwegende dat de nieuwe Europese agenda voor cultuur gericht moet zijn op het behouden, uitbreiden en bevorderen van een levendig en gevarieerd Europees cultureel aanbod, waarbij iedereen wordt aangemoedigd om deel te nemen en niemand wordt achtergelaten;

| D. | overwegende dat culturele creatie een essentieel middel is om meningen kenbaar te maken, waaronder kritische meningen over machthebbers, en dat het derhalve van cruciaal belang is om de vrijheid van meningsuiting bij culturele uitingen te waarborgen, waaronder de vrijheid van meningsuiting in de media; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat culturele creatie een essentieel middel is om meningen kenbaar te maken, waaronder kritische meningen over machthebbers, en dat het derhalve van cruciaal belang is om de vrijheid van meningsuiting bij culturele uitingen te waarborgen, waaronder de vrijheid van meningsuiting in de media;

| E. | overwegende dat Europa een culturele gemeenschap is die gebaseerd is op gedeelde waarden en een gemeenschappelijke geschiedenis, alsook op een voortschrijdende integratie; overwegende dat cultuur en cultureel erfgoed, zoals de Europese culturele routes, volop mogelijkheden bieden om de waarden van de Europese Unie te bevorderen, haar diverse identiteiten te versterken en bij te dragen aan de verwezenlijking van haar doelen op mondiaal niveau, alsook om een bijdrage te leveren aan het oplossen van mondiale uitdagingen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat Europa een culturele gemeenschap is die gebaseerd is op gedeelde waarden en een gemeenschappelijke geschiedenis, alsook op een voortschrijdende integratie; overwegende dat cultuur en cultureel erfgoed, zoals de Europese culturele routes, volop mogelijkheden bieden om de waarden van de Europese Unie te bevorderen, haar diverse identiteiten te versterken en bij te dragen aan de verwezenlijking van haar doelen op mondiaal niveau, alsook om een bijdrage te leveren aan het oplossen van mondiale uitdagingen;

| F. | overwegende dat het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 cultuur en het cultureel erfgoed ondersteunde en bevorderde als “een gedeelde bron van herdenking, begrip, identiteit, dialoog, cohesie en creativiteit [voor Europa]”; overwegende dat de algemene doelstellingen van het Europees Jaar waren: “het stimuleren en ondersteunen van de inspanningen van de Unie, de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten, in samenwerking met de culturele-erfgoedsector en het maatschappelijk middenveld in ruime zin, om het cultureel erfgoed van Europa te beschermen, te bewaren, te hergebruiken, te ontwikkelen, te benutten en te propageren” (16); overwegende dat het behoud, de bescherming en de bevordering van cultureel erfgoed in al zijn vormen kunnen fungeren als katalysator voor de versterking van interculturele betrekkingen, vrede, democratie, duurzaam economisch herstel op lange termijn, duurzaam toerisme en regionale ontwikkeling, alsmede verzoening en culturele co-existentie, waardoor de betrokkenheid van lokale gemeenschappen, zowel op Europees als op internationaal niveau, wordt vergroot; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed 2018 cultuur en het cultureel erfgoed ondersteunde en bevorderde als “een gedeelde bron van herdenking, begrip, identiteit, dialoog, cohesie en creativiteit [voor Europa]”; overwegende dat de algemene doelstellingen van het Europees Jaar waren: “het stimuleren en ondersteunen van de inspanningen van de Unie, de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten, in samenwerking met de culturele-erfgoedsector en het maatschappelijk middenveld in ruime zin, om het cultureel erfgoed van Europa te beschermen, te bewaren, te hergebruiken, te ontwikkelen, te benutten en te propageren” (16); overwegende dat het behoud, de bescherming en de bevordering van cultureel erfgoed in al zijn vormen kunnen fungeren als katalysator voor de versterking van interculturele betrekkingen, vrede, democratie, duurzaam economisch herstel op lange termijn, duurzaam toerisme en regionale ontwikkeling, alsmede verzoening en culturele co-existentie, waardoor de betrokkenheid van lokale gemeenschappen, zowel op Europees als op internationaal niveau, wordt vergroot;

| G. | overwegende dat cultuur zowel binnen als buiten de Unie sociale en economische voordelen oplevert en een belangrijke rol speelt in de economie en het scheppen van banen; overwegende dat de culturele en creatieve sector ten minste 4,4 % van het bbp van de EU vertegenwoordigt en werk biedt aan ongeveer 7,6 miljoen mensen, en aldus drijvende krachten achter lokale en regionale ontwikkeling kunnen zijn; overwegende dat de CCSI een hoge mate van versnippering vertonen, waarbij meer dan 90 % van de CCSI-ondernemingen kleine en middelgrote ondernemingen zijn en 33 % van de werknemers zelfstandigen zijn (17) en atypische arbeidsregelingen hebben; overwegende dat de CCSI slechts een minimaal deel van de economische waarde die zij genereren terugverdienen, met negatieve gevolgen voor de personen die in deze sectoren werkzaam zijn; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat cultuur zowel binnen als buiten de Unie sociale en economische voordelen oplevert en een belangrijke rol speelt in de economie en het scheppen van banen; overwegende dat de culturele en creatieve sector ten minste 4,4 % van het bbp van de EU vertegenwoordigt en werk biedt aan ongeveer 7,6 miljoen mensen, en aldus drijvende krachten achter lokale en regionale ontwikkeling kunnen zijn; overwegende dat de CCSI een hoge mate van versnippering vertonen, waarbij meer dan 90 % van de CCSI-ondernemingen kleine en middelgrote ondernemingen zijn en 33 % van de werknemers zelfstandigen zijn (17) en atypische arbeidsregelingen hebben; overwegende dat de CCSI slechts een minimaal deel van de economische waarde die zij genereren terugverdienen, met negatieve gevolgen voor de personen die in deze sectoren werkzaam zijn;

| H. | overwegende dat de gevolgen van de COVID-19-pandemie voor de Europese CCSI dramatisch maar ongelijk verdeeld zijn over de verschillende sectoren, en de sectoren hierdoor voor nog grotere uitdagingen werden gesteld en de vaak atypische arbeidsomstandigheden van kunstenaars en cultuurwerkers verslechterden; overwegende dat plaatsgebonden activiteiten zwaar zijn getroffen door de lockdowns, reisbeperkingen en andere noodzakelijke maatregelen in verband met de publieke gezondheid, terwijl sectoren met een grotere digitale capaciteit de crisis beter hebben weten te doorstaan; overwegende dat sommige culturele gewoonten die tijdens de pandemie verloren zijn gegaan, in sommige sectoren niet systematisch zijn teruggekeerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de gevolgen van de COVID-19-pandemie voor de Europese CCSI dramatisch maar ongelijk verdeeld zijn over de verschillende sectoren, en de sectoren hierdoor voor nog grotere uitdagingen werden gesteld en de vaak atypische arbeidsomstandigheden van kunstenaars en cultuurwerkers verslechterden; overwegende dat plaatsgebonden activiteiten zwaar zijn getroffen door de lockdowns, reisbeperkingen en andere noodzakelijke maatregelen in verband met de publieke gezondheid, terwijl sectoren met een grotere digitale capaciteit de crisis beter hebben weten te doorstaan; overwegende dat sommige culturele gewoonten die tijdens de pandemie verloren zijn gegaan, in sommige sectoren niet systematisch zijn teruggekeerd;

| I. | overwegende dat de investeringen van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (RRF) het enorme economische en sociale belang van de CCSI niet weerspiegelen, waardoor deze sectoren aanzienlijk ondervertegenwoordigd zijn in de algemene inspanningen van de EU om het herstel en de veerkracht van de Europese economie na de pandemie te ondersteunen; overwegende dat het Parlement heeft verzocht om 2 % van de herstel- en veerkrachtfaciliteit in de CCSI te investeren en opnieuw heeft gewezen op het belang van passende investeringen in de culturele agenda van de EU (18); overwegende dat slechts 16 lidstaten cultuur in hun nationale herstel- en veerkrachtplannen hebben opgenomen en dat, hoewel de doelstelling van 2 % gemiddeld op EU-niveau is gehaald, de meerderheid van de lidstaten ver van dit cijfer verwijderd is gebleven; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de investeringen van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (RRF) het enorme economische en sociale belang van de CCSI niet weerspiegelen, waardoor deze sectoren aanzienlijk ondervertegenwoordigd zijn in de algemene inspanningen van de EU om het herstel en de veerkracht van de Europese economie na de pandemie te ondersteunen; overwegende dat het Parlement heeft verzocht om 2 % van de herstel- en veerkrachtfaciliteit in de CCSI te investeren en opnieuw heeft gewezen op het belang van passende investeringen in de culturele agenda van de EU (18); overwegende dat slechts 16 lidstaten cultuur in hun nationale herstel- en veerkrachtplannen hebben opgenomen en dat, hoewel de doelstelling van 2 % gemiddeld op EU-niveau is gehaald, de meerderheid van de lidstaten ver van dit cijfer verwijderd is gebleven;

| J. | overwegende dat het Parlement in zijn resoluties van 7 juni 2007 en 20 oktober 2021 heeft aangedrongen op de verbetering van de arbeidsomstandigheden in de Europese CCSI en op de invoering van een Europese beroepsstatus voor kunstenaars als gemeenschappelijk kader voor arbeidsomstandigheden en minimumnormen die gelden in alle EU-landen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het Parlement in zijn resoluties van 7 juni 2007 en 20 oktober 2021 heeft aangedrongen op de verbetering van de arbeidsomstandigheden in de Europese CCSI en op de invoering van een Europese beroepsstatus voor kunstenaars als gemeenschappelijk kader voor arbeidsomstandigheden en minimumnormen die gelden in alle EU-landen;

| K. | overwegende dat culturele participatie zowel passieve deelname als actieve creatie kan omvatten, ongeacht het niveau — amateur- of professioneel niveau — waarop de activiteit wordt verricht; overwegende dat zowel actieve als passieve culturele participatie talrijke economische, sociale en gezondheidsvoordelen oplevert; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat culturele participatie zowel passieve deelname als actieve creatie kan omvatten, ongeacht het niveau — amateur- of professioneel niveau — waarop de activiteit wordt verricht; overwegende dat zowel actieve als passieve culturele participatie talrijke economische, sociale en gezondheidsvoordelen oplevert;

| L. | overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 over een nieuwe Europese agenda voor cultuur (COM(2018)0267) werd gewezen op het belang van cultuur en kunst voor de integratie van vluchtelingen en andere migranten; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 22 mei 2018 over een nieuwe Europese agenda voor cultuur (COM(2018)0267) werd gewezen op het belang van cultuur en kunst voor de integratie van vluchtelingen en andere migranten;

| M. | overwegende dat al geruime tijd door de Wereldgezondheidsorganisatie (hierna “WHO” genoemd) (19) wordt erkend dat kunst en culturele activiteiten de gezondheid, waaronder de geestelijke gezondheid, en het individueel en maatschappelijk welzijn ten goede komen, met name dankzij hun veelzijdige aard en aspecten, waaronder sociale interactie, zintuiglijke activering, emotionele expressie, cognitieve stimulering en lichamelijke activiteit, evenals hun vermogen om een groot aantal psychologische, gedragsmatige en sociale processen te stimuleren; overwegende dat kunst en cultuur hebben aangetoond dat zij van onschatbare waarde zijn voor de veerkracht van samenlevingen in tijden van crisis; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat al geruime tijd door de Wereldgezondheidsorganisatie (hierna “WHO” genoemd) (19) wordt erkend dat kunst en culturele activiteiten de gezondheid, waaronder de geestelijke gezondheid, en het individueel en maatschappelijk welzijn ten goede komen, met name dankzij hun veelzijdige aard en aspecten, waaronder sociale interactie, zintuiglijke activering, emotionele expressie, cognitieve stimulering en lichamelijke activiteit, evenals hun vermogen om een groot aantal psychologische, gedragsmatige en sociale processen te stimuleren; overwegende dat kunst en cultuur hebben aangetoond dat zij van onschatbare waarde zijn voor de veerkracht van samenlevingen in tijden van crisis;

| N. | overwegende dat kunst en artistieke disciplines belangrijke onderdelen en ondersteunende aspecten van het formele, informele en niet-formele onderwijs en persoonlijke ontwikkeling zijn; overwegende dat het leren door middel van en over kunst en artistieke disciplines bijdraagt aan de ontwikkeling van bekwaamheden en vaardigheden, zoals creatief denken en andere transversale vaardigheden; overwegende dat aan deze onderdelen onvoldoende aandacht wordt besteed in nationale lesprogramma’s; overwegende dat de lidstaten door wetenschap, technologie, engineering, kunst en wiskunde (STEAM) te versterken vanaf een jonge leeftijd een cultuur van innovatie en creativiteit kunnen bevorderen in het kader van een levenlang leren; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat kunst en artistieke disciplines belangrijke onderdelen en ondersteunende aspecten van het formele, informele en niet-formele onderwijs en persoonlijke ontwikkeling zijn; overwegende dat het leren door middel van en over kunst en artistieke disciplines bijdraagt aan de ontwikkeling van bekwaamheden en vaardigheden, zoals creatief denken en andere transversale vaardigheden; overwegende dat aan deze onderdelen onvoldoende aandacht wordt besteed in nationale lesprogramma’s; overwegende dat de lidstaten door wetenschap, technologie, engineering, kunst en wiskunde (STEAM) te versterken vanaf een jonge leeftijd een cultuur van innovatie en creativiteit kunnen bevorderen in het kader van een levenlang leren;

| O. | overwegende dat artistiek onderzoek op gelijke voet moet worden gesteld met andere onderzoeksdisciplines en als zodanig moet worden gefinancierd, zowel vanwege de waarde van dit onderzoek zelf als vanwege de cruciale bijdrage die het levert aan het stimuleren van innovatie; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat artistiek onderzoek op gelijke voet moet worden gesteld met andere onderzoeksdisciplines en als zodanig moet worden gefinancierd, zowel vanwege de waarde van dit onderzoek zelf als vanwege de cruciale bijdrage die het levert aan het stimuleren van innovatie;

| P. | overwegende dat het EU-programma Creatief Europa voor de CCS een sleutelrol speelt bij het bevorderen van kunst, cultuur en audiovisuele inhoud en bij het ondersteunen van kwalitatieve media, met name van lokale projecten, kleine ondernemingen en individuele kunstenaars; overwegende dat het bijdraagt tot de strategie van de Unie voor internationale culturele betrekkingen met als doel het langetermijneffect ervan te waarborgen door middel van een intermenselijke aanpak waarbij culturele netwerken, het maatschappelijk middenveld en lokale organisaties worden betrokken; overwegende dat het merendeel van de streefdoelen van het werkplan voor cultuur 2019-2022 van de Raad is verwezenlijkt door middel van de acties die in het programma waren voorzien; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat het EU-programma Creatief Europa voor de CCS een sleutelrol speelt bij het bevorderen van kunst, cultuur en audiovisuele inhoud en bij het ondersteunen van kwalitatieve media, met name van lokale projecten, kleine ondernemingen en individuele kunstenaars; overwegende dat het bijdraagt tot de strategie van de Unie voor internationale culturele betrekkingen met als doel het langetermijneffect ervan te waarborgen door middel van een intermenselijke aanpak waarbij culturele netwerken, het maatschappelijk middenveld en lokale organisaties worden betrokken; overwegende dat het merendeel van de streefdoelen van het werkplan voor cultuur 2019-2022 van de Raad is verwezenlijkt door middel van de acties die in het programma waren voorzien;

| Q. | overwegende dat culturele betrekkingen gewoonlijk worden gedefinieerd (20) als wederzijdse, niet-dwingende, transnationale interacties tussen twee of meer culturen en een reeks activiteiten omvatten die zowel door overheids- als niet-overheidsactoren worden uitgevoerd binnen de ruimte van de culturele en civiele samenleving; overwegende dat culturele betrekkingen over het algemeen leiden tot meer connectiviteit, een beter wederzijds begrip, meer en nauwere betrekkingen, wederzijds voordelige transacties en een versterkte duurzame dialoog tussen staten, volkeren, niet-overheidsactoren en culturen, en daarmee een bijdrage leveren aan de totstandkoming van veerkrachtigere samenlevingen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat culturele betrekkingen gewoonlijk worden gedefinieerd (20) als wederzijdse, niet-dwingende, transnationale interacties tussen twee of meer culturen en een reeks activiteiten omvatten die zowel door overheids- als niet-overheidsactoren worden uitgevoerd binnen de ruimte van de culturele en civiele samenleving; overwegende dat culturele betrekkingen over het algemeen leiden tot meer connectiviteit, een beter wederzijds begrip, meer en nauwere betrekkingen, wederzijds voordelige transacties en een versterkte duurzame dialoog tussen staten, volkeren, niet-overheidsactoren en culturen, en daarmee een bijdrage leveren aan de totstandkoming van veerkrachtigere samenlevingen;

| R. | overwegende dat culturele diplomatie betrekking heeft op staten die met andere staten of hun bevolking contacten onderhouden via cultuur, waarbij het perspectief van de overheid en eenzijdige belangenbehartiging zwaarder weegt dan wederzijds voordeel en dialoog; overwegende dat culturele diplomatie wordt beïnvloed door de politiek die inherent is aan het buitenlands beleid, waarbij verantwoording wordt afgelegd aan de betrokken overheidsinstellingen, en kan worden gebruikt om beleidsdoelstellingen te ondersteunen (21); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat culturele diplomatie betrekking heeft op staten die met andere staten of hun bevolking contacten onderhouden via cultuur, waarbij het perspectief van de overheid en eenzijdige belangenbehartiging zwaarder weegt dan wederzijds voordeel en dialoog; overwegende dat culturele diplomatie wordt beïnvloed door de politiek die inherent is aan het buitenlands beleid, waarbij verantwoording wordt afgelegd aan de betrokken overheidsinstellingen, en kan worden gebruikt om beleidsdoelstellingen te ondersteunen (21);

| S. | overwegende dat de inspanningen van de EU in het kader van de internationale culturele betrekkingen en culturele diplomatie, die waardevolle onderdelen zijn van haar diplomatieke instrumentarium, gericht moeten zijn op het bevorderen van waarden als solidariteit en broederschap, waarbij actoren op alle niveaus van de overheidsinstellingen en het maatschappelijk middenveld moeten worden betrokken; overwegende dat de toewijzing van financiële middelen specifiek voor internationale culturele betrekkingen aan deze actoren hun capaciteit om hun potentieel te ontsluiten aanzienlijk zou vergroten; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de inspanningen van de EU in het kader van de internationale culturele betrekkingen en culturele diplomatie, die waardevolle onderdelen zijn van haar diplomatieke instrumentarium, gericht moeten zijn op het bevorderen van waarden als solidariteit en broederschap, waarbij actoren op alle niveaus van de overheidsinstellingen en het maatschappelijk middenveld moeten worden betrokken; overwegende dat de toewijzing van financiële middelen specifiek voor internationale culturele betrekkingen aan deze actoren hun capaciteit om hun potentieel te ontsluiten aanzienlijk zou vergroten;

| T. | overwegende dat de diaspora van derde landen in de EU en de Europese diaspora in derde landen belangrijke actoren kunnen zijn bij het versterken van de culturele betrekkingen tussen de EU en andere landen; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de diaspora van derde landen in de EU en de Europese diaspora in derde landen belangrijke actoren kunnen zijn bij het versterken van de culturele betrekkingen tussen de EU en andere landen;

| U. | overwegende dat de EU in 1993 een speciaal systeem, de zogenoemde “culturele uitzondering”, heeft gecreëerd om culturele goederen en diensten te beschermen tegen de vrijhandelsregels, aangezien cultuur niet als handelswaar mag worden beschouwd en niet mag worden onderworpen aan de behoeften van de markt; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat de EU in 1993 een speciaal systeem, de zogenoemde “culturele uitzondering”, heeft gecreëerd om culturele goederen en diensten te beschermen tegen de vrijhandelsregels, aangezien cultuur niet als handelswaar mag worden beschouwd en niet mag worden onderworpen aan de behoeften van de markt;

| V. | overwegende dat de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s) niet uitdrukkelijk genoeg aandacht vragen voor cultuur, hoewel cultuur een mondiaal publiek goed is, alsook een horizontale dimensie van duurzame ontwikkeling en een doel op zichzelf, zoals duidelijk is gemaakt door campagnes als #Culture2030Goal; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG’s) niet uitdrukkelijk genoeg aandacht vragen voor cultuur, hoewel cultuur een mondiaal publiek goed is, alsook een horizontale dimensie van duurzame ontwikkeling en een doel op zichzelf, zoals duidelijk is gemaakt door campagnes als #Culture2030Goal;

| W. | overwegende dat digitale technologieën van invloed zijn op alle aspecten van het culturele leven, alsook op het werk van kunstenaars en werknemers, organisaties en instellingen in de culturele sector, en het voor hen gemakkelijker kunnen maken verschillende doelgroepen te bereiken en de toegankelijkheid van hun werk te vergroten; overwegende dat diverse financieringsprogramma’s en initiatieven van de EU de digitale transitie van de sector ondersteunen, in het bijzonder Horizon Europa, Erasmus+, Creatief Europa en het Nieuw Europees Bauhaus (NEB); overwegende dat digitalisering enorm veel mogelijkheden biedt en de wijze waarop de CCSI inhoud creëren, produceren en delen, heeft veranderd, waardoor de groeimogelijkheden worden gestimuleerd, en culturele participatie wordt vergroot; overwegende dat digitalisering ook voor uitdagingen zorgt met betrekking tot diversiteit, billijke vergoeding en de toegang tot cultuur, en bepaalde ongelijkheden vergroot, met name door het gebrek aan adequate digitale vaardigheden; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat digitale technologieën van invloed zijn op alle aspecten van het culturele leven, alsook op het werk van kunstenaars en werknemers, organisaties en instellingen in de culturele sector, en het voor hen gemakkelijker kunnen maken verschillende doelgroepen te bereiken en de toegankelijkheid van hun werk te vergroten; overwegende dat diverse financieringsprogramma’s en initiatieven van de EU de digitale transitie van de sector ondersteunen, in het bijzonder Horizon Europa, Erasmus+, Creatief Europa en het Nieuw Europees Bauhaus (NEB); overwegende dat digitalisering enorm veel mogelijkheden biedt en de wijze waarop de CCSI inhoud creëren, produceren en delen, heeft veranderd, waardoor de groeimogelijkheden worden gestimuleerd, en culturele participatie wordt vergroot; overwegende dat digitalisering ook voor uitdagingen zorgt met betrekking tot diversiteit, billijke vergoeding en de toegang tot cultuur, en bepaalde ongelijkheden vergroot, met name door het gebrek aan adequate digitale vaardigheden;

| 1. | neemt kennis van de in algemene zin bevredigende uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de gezamenlijke mededeling over een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen; wijst er evenwel op dat bij de beoordeling van de uitvoering van de nieuwe Europese agenda voor cultuur tekortkomingen zijn geconstateerd, hoofdzakelijk wat de prioriteiten betreft; wijst erop dat beide documenten weliswaar de uitdagingen van onvoorziene crises zoals de COVID-19-pandemie hebben doorstaan, maar dat hun strategisch kader moet worden bijgewerkt om de overkoepelende doelstellingen van het cultuurbeleid van de EU vast te stellen, alsook de praktische instrumenten ter uitvoering van die doelstellingen, onder meer door te verduidelijken hoe het werkplan van de Raad voor cultuur en de EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen ertoe zullen bijdragen dat de bijgewerkte nieuwe Europese agenda voor cultuur operationeel wordt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | erkent dat het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad een essentieel instrument is om te waarborgen dat de strategieën van de lidstaten zich richten op de kwesties die van belang zijn voor de CCSI in Europa; meent in dit verband dat het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad wat betreft prioriteiten de nadruk moet leggen op:






  (i) | het herstel en de veerkracht van de CCSI, door hun vermogen om te reageren op toekomstige schokken verder te versterken; |
| --- | --- | --- |

2.

(i)

het herstel en de veerkracht van de CCSI, door hun vermogen om te reageren op toekomstige schokken verder te versterken;

| (ii) | cultuur en duurzaamheid, door cultuur aan te merken als een drijvende kracht voor duurzame ontwikkeling, welzijn en sociale rechtvaardigheid; |
| --- | --- |

(ii)

cultuur en duurzaamheid, door cultuur aan te merken als een drijvende kracht voor duurzame ontwikkeling, welzijn en sociale rechtvaardigheid;

| (iii) | de status, arbeids- en sociale omstandigheden van culturele en creatieve professionals; |
| --- | --- |

(iii)

de status, arbeids- en sociale omstandigheden van culturele en creatieve professionals;

| (iv) | bescherming en bevordering van cultureel erfgoed; |
| --- | --- |

(iv)

bescherming en bevordering van cultureel erfgoed;

| (v) | versterking en waarborging van de doeltreffende ontwikkeling en uitvoering van strategieën voor internationale culturele betrekkingen; |
| --- | --- |

(v)

versterking en waarborging van de doeltreffende ontwikkeling en uitvoering van strategieën voor internationale culturele betrekkingen;

| 3. | benadrukt dat het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad moet bijdragen aan nauwere samenwerking met betrekking tot het cultuurbeleid, en moet voorzien in evaluatiekaders met het oog op het monitoren van de uitvoering ervan; wijst erop dat de werkmethoden zoals vastgelegd in het werkplan van de Raad moeten worden herzien om de procedures minder belastend en doeltreffender te maken, en dat overwogen zou moeten worden om specifieke werkgroepen op te zetten; |
| --- | --- |

3.

| 4. | herinnert eraan dat het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad een kans biedt om stappen te zetten in de richting van een alomvattender cultuurbeleid op EU-niveau; wijst erop dat deze ambitie gepaard moet gaan met evenredige financiering; herinnert eraan dat de CCSI slechts een minimaal deel van de economische waarde die zij genereren terugverdienen, en dat zij nieuwe, alternatieve en stabiele financieringsbronnen nodig hebben; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is ingenomen met de versterking van het programma Creatief Europa 2021-2027, in het bijzonder met de verdubbeling van de begroting vergeleken met het vorige programma, en met de grotere nadruk op culturele diversiteit, inclusie, mobiliteit, transnationale creatie en beleidssamenwerking, alsook op de digitalisering, vergroening en versterking van de veerkracht van de CCSI; is niettemin zeer bezorgd over het feit dat het programma Creatief Europa nog steeds aanzienlijk ondergefinancierd is in verhouding tot de te verwezenlijken doelstellingen en dat eventuele jaarlijkse bezuinigingen ernstige schade zullen toebrengen aan het herstel van de CCSI; benadrukt bijgevolg dat het belangrijk is bij de komende herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) een adequate financiering van het programma Creatief Europa te waarborgen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de lidstaten ten volle gebruik te maken van het potentieel van EU-financiering, -programma’s en -beleid voor cultuur en hun synergieën met passende programma’s, met name Horizon Europa, Erasmus+, het NEB en andere; spoort de Commissie aan deze synergieën te blijven benutten, teneinde hun positieve effecten te maximaliseren, zowel inhoudelijk als wat de beschikbare financiering betreft, met betrekking tot zowel de interne als de externe dimensie; dringt erop aan dat cultuur en cultureel erfgoed horizontaal moeten worden geïntegreerd in alle beleidsmaatregelen van de EU, en in het bijzonder in het beleid inzake de groene en de digitale transitie; verzoekt de lidstaten de ontwikkeling van cultuur en technisch onderzoek te bevorderen en het natuurlijk, historisch en artistiek erfgoed te beschermen, ook in het belang van toekomstige generaties; |
| --- | --- |

6.

| 7. | erkent dat de culturele open coördinatiemethode concrete en geïnstitutionaliseerde follow-upmechanismen ontbeert; pleit derhalve voor de invoering van specifieke tijdschema’s en indicatoren om vervolgmaatregelen of evaluatie van de uitvoering door de lidstaten mogelijk te maken; dringt aan op uitbreiding van de samenwerking met niet-EU-landen in de OCM-werkgroepen, aangezien deze nuttig is gebleken; |
| --- | --- |

7.

| 8. | betreurt het dat de verslagen die op OCM-niveau worden uitgebracht slechts een beperkte directe invloed op de beleidsvorming op nationaal, regionaal en lokaal niveau hebben vanwege een gebrekkige verspreiding en ontoereikende contacten tussen de deelnemende landen en de nationale ministeries; beveelt derhalve aan dat verslagen met duidelijke en concrete beleidsaanbevelingen worden uitgebracht, die beter empirisch zijn onderbouwd; verzoekt de Commissie bovendien om informatie over de OCM-bevindingen via digitale weg breed te verspreiden op nationaal en EU-niveau, in zoveel mogelijk talen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is ingenomen met de in gang gezette gestructureerde dialoog “Voices of culture”, die maatschappelijke organisaties in de culturele sector een platform biedt om contacten te onderhouden met de Commissie en deel te nemen aan de open coördinatiemethode; erkent dat de gestructureerde dialoog met het maatschappelijk middenveld sectoroverschrijdende samenwerking, netwerkvorming en uitwisselingen heeft vergemakkelijkt; benadrukt evenwel de ontoereikende interactie tussen de open coördinatiemethode en de platforms voor gestructureerde dialoog, en moedigt derhalve frequentere en systematischere uitwisselingen tussen de deelnemers aan de gestructureerde dialoog en de open coördinatiemethode aan, alsook een bredere participatie om ook alle subsectoren hierbij te betrekken; verzoekt de Commissie en de lidstaten regelmatig te voorzien in follow-up van de aanbevelingen die worden gedaan in eindverslagen en tijdens conferenties, workshops en andere evenementen in het kader van de open coördinatiemethode en de gestructureerde dialoog; spoort de lidstaten aan gevolg te geven aan deze aanbevelingen met concrete beleidswijzigingen en actieplannen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | is ingenomen met het proefproject “Oprichting van een Europese erfgoedhub ter ondersteuning van een holistische en kosteneffectieve follow-up van het Europees Jaar van het cultureel erfgoed”, dat aansluit op zijn resolutie over de ontwikkeling van doeltreffend beleid naar aanleiding van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed (22); verzoekt de Commissie en de lidstaten steun te bieden aan de totstandbrenging van meer partnerschappen met de particuliere, publieke en non-profitsector voor het behoud van cultureel erfgoed, met volledige inachtneming van het additionaliteitsbeginsel, en het Europees actiekader voor cultureel erfgoed te evalueren en te actualiseren om de bescherming van cultureel erfgoed in Europa na de pandemie te waarborgen; wijst erop dat het belangrijk is met gepaste middelen voort te bouwen op de resultaten van dat jaar; wijst nogmaals op het belang van het Europees erfgoedlabel als een project dat het bewustzijn van de culturele en historische wortels van de EU op een innovatieve manier stimuleert; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de lidstaten het beginsel dat is verankerd in artikel 27 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens volledig toe te passen en het recht op een cultureel, artistiek en wetenschappelijk leven en de bijbehorende culturele rechten te erkennen als universele mensenrechten, op grond waarvan iedereen het recht heeft deel te nemen aan het culturele leven van de gemeenschap, te genieten van de kunsten en de voordelen ervan te delen; verzoekt de lidstaten alle gepaste maatregelen te nemen om de belemmeringen voor de uitoefening van die rechten weg te nemen, onder andere belemmeringen die verband houden met sociaal-economische kenmerken, inkomen en fysieke toegankelijkheid, en te waarborgen dat voor iedereen wordt voldaan aan de noodzakelijke voorwaarden om vrijelijk deel te nemen aan culturele activiteiten; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat de vrijheid van artistieke expressie een essentieel onderdeel is van creativiteit en culturele productie, aangezien deze vrijheid ervoor zorgt dat artistieke werken de diversiteit en rijkdom van onze samenlevingen weerspiegelen, en zij dus voor alle makers gewaarborgd moet zijn; verzoekt de Commissie de vrijheid van artistieke expressie als een op zichzelf staande indicator van de eerbiediging van de rechtsstaat op te nemen in haar jaarlijkse verslagen; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) onderzoek te doen naar concrete manieren om de vrijheid van artistieke expressie van bedreigde kunstenaars te beschermen, met name in geval van oorlogen en geopolitieke instabiliteit; |
| --- | --- |

12.

| 13. | bevestigt opnieuw zijn krachtige inzet voor gendergelijkheid en steunt gendermainstreaming als een van zijn officiële beleidsbenaderingen om gelijkheid tot stand te brengen; wijst nogmaals op de rol die cultuur kan spelen bij de bevordering van gendergelijkheid en de economische en culturele empowerment van vrouwen en genderminderheden; verzoekt de Commissie om verder te gaan dan haar voorstel om selectiecriteria in te voeren op grond waarvan projecten worden beloond die de toepassing van gendergelijkheid garanderen, en monitoring- en evaluatiemechanismen in te voeren om voldoende gegevens te verkrijgen over gendergelijkheid en gendermainstreaming bij de begunstigden van de verschillende Europese programma’s en de mogelijke maatregelen ter verbetering daarvan; verzoekt de Commissie en de lidstaten de toegang tot de culturele en creatieve sector, met inbegrip van ondernemerschap, voor vrouwen en genderminderheden te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wijst erop dat de verzameling van gegevens moet worden aangemerkt als een horizontale kernprioriteit in het werkplan voor cultuur 2023-2026 van de Raad; verzoekt de lidstaten en de Commissie zich meer in te spannen om actuele en vergelijkbare gegevens over cultuur te verzamelen, mede door goede praktijken te inventariseren en te benchmarken, en door daarbij stelselmatig deskundigen, belanghebbenden, overheidsinstanties en het publiek te betrekken, niet alleen uit de culturele sector, maar uit alle sectoren van de economie; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wijst op de noodzaak om de uitvoering van alle acties in het kader van de nieuwe Europese agenda voor cultuur en de gezamenlijke mededeling van 2016 over een EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen grondiger te monitoren en te evalueren, zowel op strategisch als op projectniveau, op basis van kwantitatieve alsook kwalitatieve streefdoelen, evenals de noodzaak van systematische, hoogwaardige verslaglegging; verzoekt de Commissie meer indicatoren en een breder perspectief op de evaluatie van projectresultaten te ontwikkelen, waarbij ook rekening wordt gehouden met kwalitatieve uitkomsten zoals gemeenschapsopbouw en de lering die is getrokken uit onderbroken projecten; verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem de duurzaamheid van door de EU gefinancierde culturele projecten en initiatieven op termijn te waarborgen; |
| --- | --- |

15.

Sociale dimensie

| 16. | spoort de lidstaten aan zowel de actieve als de passieve deelname van mensen aan culturele en artistieke activiteiten te bevorderen en daarin te investeren, niet alleen via communicatie- en voorlichtingscampagnes, maar ook en hoofdzakelijk via samenhangende, alomvattende en inclusieve beleidsmaatregelen en stimulansen, teneinde administratieve, financiële en taalkundige belemmeringen voor deelname te identificeren en weg te nemen, zoals belemmeringen in verband met sociaal-economische kenmerken, inkomen en fysieke toegankelijkheid, en voor gemarginaliseerde, achtergestelde en kwetsbare groepen, met bijzondere aandacht voor voorstedelijke, plattelands- en geïsoleerde gebieden, alsook voor gebieden waar ontvolking dreigt; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de lidstaten de bestaande culturele en artistieke activiteiten te bevorderen en verdere mogelijkheden voor actieve participatie te bieden, het vermogen om een nieuw publiek te bereiken te vergroten, doelstellingen op het gebied van culturele participatie in beleidsvorming die verder gaat dan het cultuurbeleid te integreren en te mainstreamen, en een benadering van culturele rechten te hanteren waarbij niet langer een enge focus op toegang wordt gehanteerd maar wordt overgegaan naar zinvolle participatie, waarbij niemand aan zijn lot wordt overgelaten; |
| --- | --- |

17.

| 18. | betreurt in dit verband dat de laatste beschikbare gegevens over culturele participatie die door Eurostat zijn verzameld uit 2015 dateren; verzoekt de Commissie, gezien de ingrijpende veranderingen die de CCSI sindsdien hebben ondergaan, met name ten gevolge van de COVID-19-pandemie, maar ook door innovatieve technologische ontwikkelingen, een Eurostat-onderzoek naar culturele participatie en de trends in de EU op te zetten, waarbij de statistische gegevens op verschillende territoriale niveaus worden verzameld en geanalyseerd (nationaal, regionaal enz.), met bijzondere aandacht voor de deelname in voorstedelijke, perifere en plattelandsgebieden en binnen sociaal-economisch gemarginaliseerde gemeenschappen en achtergestelde en kwetsbare groepen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | erkent de inspanningen die de Commissie heeft geleverd om de kracht van cultuur en culturele verscheidenheid te benutten ten behoeve van sociale cohesie, welzijn en participatie, alsook ter globale versterking van het burgerschap, de kennis van de rechten en waarden van de EU, en de democratie; wijst op de rol van cultuur in tijden van crisis en vraagt na te gaan welke culturele strategieën en beleidsmaatregelen een positief effect hebben op sociale inclusie, werkgelegenheidskansen en economische ontwikkeling; beveelt aan de werkzaamheden in dit verband voort te zetten en daarbij voort te bouwen op de resultaten van, en lering die is getrokken uit, alle relevante projecten en workshops, zoals de workshop voor deskundigen van de EU-lidstaten over cultuur voor sociale cohesie in november 2020, en uit het Handvest van Porto Santo over culturele democratie; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de meest gemarginaliseerde en ondervertegenwoordigde groepen worden betrokken bij culturele activiteiten en initiatieven, niet alleen als passieve ontvangers, maar ook als actieve scheppers van dergelijke activiteiten, teneinde een gevoel van samenhorigheid en van een gedeelde toekomst te stimuleren; is in dit verband ingenomen met de start van de onafhankelijke studie over het belang van de deelname van burgers aan cultuur voor burgerparticipatie en democratie — beleidslessen uit internationaal onderzoek, en kijkt uit naar de publicatie daarvan in november 2022; moedigt de Commissie aan de resultaten van de studie te delen en gepaste vervolgmaatregelen te nemen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | benadrukt het belang van culturele programma’s voor de integratie van vluchtelingen en migranten in de Europese samenlevingen, en moedigt de Commissie en de lidstaten aan door te gaan met de acties uit de nieuwe Europese agenda voor cultuur — integratie van vluchtelingen en andere migranten; |
| --- | --- |

21.

| 22. | spoort de lidstaten aan de rol van kunst en cultuur bij de bevordering van een gezonde levensstijl, een goede geestelijke gezondheid en individueel en maatschappelijk welzijn te erkennen; benadrukt het belang van culturele en artistieke initiatieven ter verbetering van de gezondheid en de levenskwaliteit van personen met een handicap; betreurt de schade die is veroorzaakt toen deze activiteiten tijdens de COVID-19-pandemie tijdelijk werden stopgezet; verzoekt de lidstaten dan ook kunst en cultuur op te nemen in alomvattende psychosociale ondersteuningsmaatregelen voor de meest kwetsbare en achtergestelde groepen en gemeenschappen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | onderstreept het fundamentele belang van cultuur voor de ontwikkeling van identiteit en individuele expressie, met name voor groepen die vaak het slachtoffer zijn van discriminatie, zoals vrouwen, etnische en andere minderheden, personen met een handicap en leden van de lhbtiq+-gemeenschap, alsook voor de ontwikkeling van inzicht in de samenleving en van interculturele competenties, waarmee wordt bijgedragen aan de bestrijding van haat en racisme en aan de opbouw van vreedzame samenlevingen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | benadrukt het belang van cultuur voor levenslang leren; drukt zijn bezorgdheid uit over de algehele verenging van lesprogramma’s, waarbij kunst en artistieke disciplines doorgaans een ondergeschikte plaats krijgen ten opzichte van andere vakken; herinnert aan het belang van alomvattende en goed gestructureerde onderwijsprogramma’s, met inbegrip van kunst- en artistieke disciplines, met het oog op het vergroten van de verantwoordelijkheid en de vaardigheden van het individu om culturele activiteiten te ontplooien, en benadrukt dat de relevante vaardigheden moeten worden bevorderd; dringt er daarom bij de lidstaten op aan te voorzien in passende financiële en personele middelen en stimulansen voor kunst- en artistieke disciplines, zowel in het kader van onderwijsprogramma’s als voor buitenschoolse activiteiten, in alle onderwijsstadia, en in opleidingen voor leerkrachten over het belang en de kracht van cultuur voor de samenleving en het algemene welzijn; verzoekt de Commissie in dit verband verder te gaan dan een “STEM-benadering” en in plaats daarvan volledig te kiezen voor de “STEAM-benadering” (wetenschap, technologie, engineering, kunst en wiskunde); |
| --- | --- |

24.

| 25. | dringt erop aan om, parallel aan de maatregelen voor de permanente professionalisering van de CCSI, strategieën te ontwikkelen om de vele amateurkunstenaars in Europa te ondersteunen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | herinnert eraan dat grensoverschrijdende mobiliteit een essentieel onderdeel blijft van de loopbaan van kunstenaars en cultuurwerkers, met inbegrip van onderdanen van derde landen; onderstreept het belang van de wederzijdse erkenning en grensoverschrijdende overdraagbaarheid van artistieke competenties en creatieve vaardigheden en kwalificaties om grensoverschrijdende mobiliteit mogelijk te maken; herinnert eraan dat financieringsinstrumenten ter ondersteuning en uitbreiding van de mogelijkheden voor internationale mobiliteit ook het evenwicht tussen werk en privéleven van kunstenaars en cultuurwerkers moeten bevorderen en zo veel mogelijk gericht moeten zijn op het stimuleren van ecologisch en sociaal duurzame mobiliteit; |
| --- | --- |

26.

| 27. | benadrukt het belang van mobiliteit voor studenten en jonge professionals in de CCSI om een breder en meer gediversifieerd onderwijs mogelijk te maken, meer concrete en aantrekkelijke loopbaanperspectieven te bieden en een breed en divers scala aan culturele activiteiten te presenteren; spoort de Commissie en de lidstaten aan om meer mobiliteitsmogelijkheden in dit verband te waarborgen, onder meer via Erasmus+ en andere Europese en nationale initiatieven; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de Commissie, gelet op het succes van “DiscoverEU”, de gratis Interrail-pas voor jongeren, te onderzoeken of er in het kader van het Erasmus+-programma een actie kan worden opgezet op grond waarvan jongeren een reisvoucher krijgen om de pelgrimsroute naar Santiago en andere Europese culturele routes te bezoeken en ontdekken; |
| --- | --- |

28.

| 29. | herinnert de Commissie en de lidstaten aan de toezeggingen die tot stand zijn gekomen door de ratificatie van het Unesco-Verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen, in het bijzonder met betrekking tot uitwisselingen en het bevorderen van reizen naar de lidstaten overeenkomstig de voorkeursbehandeling van kunstenaars en andere professionals uit de cultuursector en cultuurbeoefenaars, alsook van de culturele goederen en diensten van ontwikkelingslanden; verzoekt de Commissie manieren voor te stellen om de mobiliteit van culturele werkers uit derde landen te bevorderen, met name degenen die afkomstig zijn uit het Globale Zuiden, via de passende institutionele en wettelijke kaders, met inbegrip van visumversoepeling; |
| --- | --- |

29.

| 30. | is ingenomen met de invoering van de mobiliteitsregeling Culture Moves Europe voor professionals in de CCSI en industrieën in het kader van Creatief Europa; benadrukt dat deze regeling haar volledige potentieel zal kunnen verwezenlijken indien zij in de toekomst wordt ondersteund door een toereikend budget en een grotere doelgroep weet te bereiken; betreurt echter dat er nog steeds administratieve, financiële en taalkundige belemmeringen voor mobiliteit bestaan, en dringt erop aan de regeling te gebruiken om de resterende structurele belemmeringen voor artistieke en culturele mobiliteit weg te nemen; dringt aan op het bevorderen van grensoverschrijdende benaderingen van cultuur en het vinden van Europese partners voor de totstandbrenging van grote Europese culturele coproducties en residentieprogramma’s, met als doel de mobiliteit van kunstenaars en makers te bevorderen door de samenwerking van alle betrokken actoren en de uitwisseling van beste praktijken te versterken, ook met niet-EU-landen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | verzoekt de Commissie en de lidstaten zich meer in te spannen om hoogwaardige informatie over mobiliteit en uitwisselingsprogramma’s voor kunstenaars en andere professionals uit de cultuursector en cultuurbeoefenaars te verstrekken, alsook materiële steun om allerlei belemmeringen voor de mobiliteit in de CCSI aan te pakken, waaronder administratieve, financiële en taalkundige belemmeringen en belemmeringen die verband houden met handicaps; |
| --- | --- |

31.

Economische dimensie

| 32. | is van mening dat de werknemers in de CCSI, die zwaar getroffen zijn door de COVID-19-pandemie, moeten kunnen profiteren van een solide en gericht herstel in de EU, met name gezien het feit dat deze atypische sector voornamelijk uit zelfstandigen bestaat en uit kleine en micro-organisaties en ondernemingen die werken met atypische of deeltijdse arbeidsregelingen of op projectbasis, en die vaak onregelmatige inkomsten hebben en geen financiële voorspelbaarheid op de lange termijn; verzoekt de lidstaten 2 % van hun begroting voor te behouden aan cultuur, zoals het Parlement al meermaals heeft gevraagd; |
| --- | --- |

32.

| 33. | is ingenomen met de steun die de Commissie aan de lidstaten verleent om een billijke vergoeding en verbetering van de sociaal-economische omstandigheden voor kunstenaars en makers te waarborgen door middel van algemene en sectorspecifieke dialogen; benadrukt dat de steun uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit niet alleen ter ondersteuning van het economisch herstel van de CCSI moet worden ingezet, maar ook, en met name, moet worden gebruikt om de arbeidsomstandigheden, opleidingen en bij- en omscholing van professionals in de CCSI te verbeteren om hen in staat te stellen de voortdurende structurele veranderingen in deze sectoren bij te houden; |
| --- | --- |

33.

| 34. | herinnert er echter aan dat de verschillen in overheidsinvesteringen ertoe leiden dat het herstel van de CCSI met wisselende snelheden verloopt, met als gevolg dat er toenemende ongelijkheid heerst binnen het culturele ecosysteem van de EU, dat behoefte heeft aan een stabiele en betrouwbare structuur en financiering, en met als uiteindelijk gevolg dat Europa’s culturele diversiteit in gevaar komt; onderstreept dat bij het herstel van de CCSI rekening moet worden gehouden met de lopende inspanningen voor meer duurzaamheid en digitalisering, en dat de arbeids- en loonvoorwaarden van werknemers in de CCSI moeten worden verbeterd om de structurele problemen die reeds vóór de COVID-19-pandemie bestonden, op te lossen; |
| --- | --- |

34.

| 35. | herinnert de Commissie eraan dat het Parlement al meermaals heeft opgeroepen om een Europese beroepsstatus voor kunstenaars voor te stellen, waarin een gemeenschappelijk kader voor fatsoenlijke, billijke en transparante arbeidsomstandigheden en gemeenschappelijke minimumnormen, met inbegrip van een billijke vergoeding, voor alle EU-landen wordt vastgelegd, met volledige eerbiediging van de verantwoordelijkheden van de lidstaten en de EU met betrekking tot de arbeidsmarkt en het cultuurbeleid, teneinde de sociaal-economische omstandigheden van werknemers in de CCSI in alle lidstaten te verbeteren en de onderliggende voorwaarden voor daadwerkelijke creativiteit en vrijheid van meningsuiting de facto te verzekeren; kijkt uit naar de publicatie van het OCM-verslag in dit verband, dat medio 2023 wordt verwacht; dringt erop aan daarbij naar behoren rekening te houden met de bijdragen van relevante maatschappelijke organisaties, waaronder de sociale partners, over aspecten die verband houden met sociale bescherming, met het oog op gepaste vervolgmaatregelen op dit gebied; |
| --- | --- |

35.

| 36. | spoort alle lidstaten aan Richtlijn (EU) 2019/790 inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt (23) uit te voeren, en verzoekt de lidstaten die dat nog niet hebben gedaan, de richtlijn in hun nationaal recht om te zetten en auteurs en uitvoerende kunstenaars een billijke, fatsoenlijke en evenredige vergoeding te garanderen; verzoekt de Commissie hen bij de omzetting en uitvoering te ondersteunen; |
| --- | --- |

36.

| 37. | betreurt dat de procedures om EU-financiering aan te vragen, ook die van het programma Creatief Europa, vaak nog steeds te omslachtig zijn en onnodige belemmeringen creëren voor alle potentiële begunstigden, met name kleine en micro-organisaties in de CCSI die slechts over beperkte administratieve capaciteiten beschikken, zowel in Europa als in derde landen; verzoekt de Commissie daarom maatregelen te nemen om het bewustzijn over de verschillende financieringsmogelijkheden te vergroten en deze procedures verder te vereenvoudigen, zodat een grotere en meer diverse groep organisaties, waaronder kleine en middelgrote organisaties in de meest achtergestelde gebieden, toegang krijgt tot EU-financiering; |
| --- | --- |

37.

| 38. | vraagt de Commissie het beginsel van meertaligheid en culturele diversiteit toe te passen wanneer zij deze procedures vereenvoudigt, en aanvragen toe te staan in verschillende talen, om te beginnen alle Europese talen, teneinde organisaties en personen die niet het vermogen of de middelen hebben om voor een vertaling in het Engels te zorgen, een eerlijke kans te geven; |
| --- | --- |

38.

| 39. | is ingenomen met de recente invoering van “cascadefinanciering” als een manier om alle begunstigden beter te bereiken, met name individuele personen en kleine en middelgrote organisaties; dringt er bij de Commissie op aan dergelijke regelingen verder te ontwikkelen voor alle programma’s die van belang zijn voor de CCSI; verzoekt de Commissie bij het opzetten van dergelijke regelingen waarbij gidsorganisaties betrokken zijn, rekening te houden met de mogelijke belangenconflicten tussen de intermediaire en de eindbegunstigden, de overheadkosten voor intermediairs voor het logistieke beheer en de administratie van de subsidies, de selectiecriteria en de eindevaluaties van de subsidies; |
| --- | --- |

39.

| 40. | verzoekt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat het cultuurbeleid en culturele initiatieven op EU- en nationaal niveau gepaard gaan met voldoende financiering, vlottere toegang tot krediet, en voldoende capaciteit, vooral in tijden van grote economische malaise, teneinde niet te blijven steken in een benadering die gebaseerd is op crisisbeheersing en in plaats daarvan een langetermijnstrategie voor het cultuurbeleid tot stand te brengen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | herinnert aan de hoofddoelstelling van de Commissie om de ontwikkeling van creatieve partnerschappen tussen de culturele en andere sectoren te begeleiden; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wijst op het succes van het initiatief Culturele Hoofdsteden van Europa met betrekking tot de ontwikkeling van steden en regio’s in de EU en geassocieerde landen; benadrukt de noodzaak van aanvullende financiering voor de Culturele Hoofdsteden van Europa, aangezien de COVID-19-pandemie en de daaropvolgende inflatie de randvoorwaarden voor de uitvoering van dit evenement aanzienlijk hebben verslechterd; is ingenomen met de monitor van culturele en creatieve steden van de Commissie, opgezet door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek, die bijdraagt aan de objectieve beoordeling van de culturele en natuurlijke rijkdommen van regio’s en steden, gebaseerd op het verband tussen cultuur en toerisme; moedigt de Commissie aan vervolg te geven aan het beleidsproject “culturele en creatieve ruimten en steden” om culturele participatie en sociale en stedelijke regeneratie te bevorderen; |
| --- | --- |

42.

| 43. | spoort de Commissie en de lidstaten aan voort te bouwen op de aanbevelingen van het verslag van de OCM-werkgroep over duurzaam cultureel toerisme om ervoor te zorgen dat er een juiste balans wordt bereikt tussen de bescherming en het behoud van het cultureel erfgoed enerzijds, en het verbeteren van de toegankelijkheid en de voorzieningen anderzijds; dringt er tegelijkertijd bij de lidstaten op aan om de risico’s van risico’s van massatoerisme voor het cultureel erfgoed en natuurlijke ecosystemen nauwlettend in het oog te houden, en benadrukt dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen enerzijds de groei en ontwikkeling van de toeristische sector in steden die kunst- en toeristische bestemmingen zijn, en anderzijds de levenskwaliteit van de burgers die daar permanent wonen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | erkent de belangrijke bijdrage van het Nieuw Europees Bauhaus-initiatief (NEB-initiatief) als creatief en inter- en transdisciplinair initiatief dat gericht is op de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europese Green Deal door een brug te slaan tussen wetenschap, technologie, kunst en cultuur en door ecologische duurzaamheid te integreren in al het EU-beleid; herinnert eraan dat dit initiatief op alle niveaus gebaseerd moet zijn op innovatie en de actieve deelname en zinvolle betrokkenheid van alle mensen, onder wie mensen uit sociaal achtergestelde milieus, en lokale gemeenschappen; wijst erop dat het belang van het NEB-initiatief tot uitdrukking moet komen in het nieuwe werkplan voor cultuur van de Raad, met inbegrip van de externe dimensie daarvan, en gepaard moet gaan met duidelijke resultatendoelstellingen; verzoekt de Commissie nogmaals zo spoedig mogelijk te komen met een voorstel om het NEB binnen het volgende MFK aan te merken als een nieuw, op zichzelf staand en pas gefinancierd EU-programma; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wijst op de enorme bijdrage die kunst en cultuur leveren aan de bewustmaking met betrekking tot milieu-, klimaat- en duurzaamheidskwesties en de sociale dimensie daarvan, alsook aan de stimulering van positieve gedragsveranderingen; herinnert er in het bijzonder aan dat traditionele kennis, die deel uitmaakt van het cultureel erfgoed, een essentiële rol speelt bij de inspanningen met het oog op de beperking van en aanpassing aan klimaatverandering; spoort de Commissie ertoe aan daartoe nauwer samen te werken met de lidstaten, het maatschappelijk middenveld en nationale en lokale organisaties om burgers bewuster te maken van deze kwesties en te voorzien in speciale financiering voor deze culturele initiatieven door middel van synergieën met andere programma’s, fondsen en beleidsmaatregelen van de EU; |
| --- | --- |

45.

| 46. | spoort de Commissie, de EDEO en de lidstaten ertoe aan hun culturele programma’s vorm te geven in overeenstemming met de beginselen van milieuduurzaamheid en de bestrijding van de klimaatcrisis, en de milieueffecten van alle door de EU gefinancierde projecten gedurende hun volledige levenscyclus te beoordelen; beveelt aan dat belanghebbenden en begunstigden van EU-financiering bij de vormgeving, planning en uitvoering van hun projecten de milieuvriendelijkste methoden en benaderingen hanteren; |
| --- | --- |

46.

| 47. | is ingenomen met het OCM-verslag getiteld “Strengthening cultural heritage resilience for climate change — where the European Green Deal meets cultural heritage” en spoort de Commissie en de lidstaten ertoe aan de aanbevelingen actief op te volgen en gebruik te maken van de voorbeelden van optimale werkmethoden; |
| --- | --- |

47.

| 48. | wijst erop dat bij de restauratie van cultureel erfgoed en traditionele gebouwen speciale aandacht moet worden besteed aan duurzaamheidsaspecten; ziet het potentieel in van het NEB om bij te dragen aan de bescherming en het herstel van steden en hun cultureel erfgoed in het geval van door de natuur en door de mens veroorzaakte rampen; beklemtoont dat er, zowel tussen de lidstaten als met derde landen, meer optimale werkmethoden moeten worden uitgewisseld voor de bescherming, instandhouding en restauratie van cultureel erfgoed, onder met behulp van innovatieve manieren ter verbetering van de energie-efficiëntie van bestaande gebouwen, waarbij hun architectonische waarde en historische karakter moeten worden behouden en in het bijzonder rekening moet worden gehouden met de authenticiteit en de kwaliteit van het eindresultaat van de restauratie om aantasting van de fysieke integriteit, de architectonische samenhang, het historische karakter en de waarde van historische of artistieke gebouwen en historische centra te vermijden, in overeenstemming met de relevante nationale voorschriften inzake instandhouding en het Internationaal Handvest van Venetië van 1964 inzake de instandhouding en de restauratie van historische monumenten en plaatsen; |
| --- | --- |

48.

| 49. | wijst op artikel 3 VEU, waarin is bepaald dat de EU moet toezien op de instandhouding en de ontwikkeling van het Europees cultureel erfgoed; benadrukt dat de handhaving van het niveau van bescherming dat met het oog op de menselijke gezondheid en het milieu vereist is, niet strijdig hoeft te zijn met het behoud van het Europees erfgoed; wijst erop dat in het in 2022 door deskundigen van de Commissie en de lidstaten gepubliceerde verslag getiteld “Strengthening cultural heritage resilience for climate change” duidelijk wordt gesteld dat een crisis op het gebied van cultureel erfgoed geen oplossing kan zijn voor de klimaatcrisis; verzoekt de Commissie daarom deze overwegingen in aanmerking te nemen in haar besluitvorming over de opname van stoffen waarvoor autorisatie vereist is, zoals voorzien in bijlage XIV bij de verordening inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), wanneer deze stoffen noodzakelijk zijn voor de restauratie van cultureel erfgoed; verzoekt de Commissie in dergelijke gevallen de sociaal-economische voordelen van het gebruik van dergelijke stoffen zorgvuldig af te wegen tegen het risico voor de menselijke gezondheid of het milieu, zodat beide belangen naar behoren worden beschermd; verzoekt de Commissie eveneens rekening te houden met het bestaan van geschikte alternatieve stoffen of technologieën, overeenkomstig de artikelen 60 en 58, lid 2 (en andere relevante artikelen) van de REACH-verordening; benadrukt dat de erfgoedsector toonaangevend is wat betreft de wettelijke vereisten die werden ingevoerd ter bescherming van ambachtslieden en kunstenaars die hun beroepsactiviteiten uitoefenen; dringt aan op vrijstellingen en afwijkingen van bovengenoemde verordening voor de culturele sector en culturele erfgoedgerelateerde activiteiten, waar passend, om de sluiting of verplaatsing van een groot aantal ambachtelijke ondernemingen te voorkomen en negatieve gevolgen te vermijden voor de restauratie, het onderhoud en het behoud van het immense erfgoed van de EU; verzoekt de Europese instellingen de erfgoedsector te raadplegen en te betrekken bij alle voorbereidende gesprekken over wijzigingen in de regelgeving of de wetgeving die rechtstreeks van invloed zijn op zijn activiteiten; |
| --- | --- |

49.

| 50. | verzoekt de Commissie en de EDEO nauwer samen te werken met de Raad van Europa, onder meer op het gebied van de culturele routes, om fundamentele waarden als culturele diversiteit, interculturele dialoog en duurzame territoriale ontwikkeling van minder bekende bestemmingen te bevorderen en daarbij het cultureel en natuurlijk erfgoed van deze gebieden te behouden, te beschermen en te herstellen; |
| --- | --- |

50.

| 51. | beaamt dat digitalisering kan worden ingezet om de voordelen van cultureel erfgoed te maximaliseren; wijst op de uitdagingen die digitalisering met zich meebrengt voor de CCSI en de noodzaak om hun bedrijfsmodellen voortdurend te herzien en opnieuw vorm te geven en hun werknemers om te scholen; benadrukt het belang van gegarandeerde financiering voor de duurzame digitalisering, het behoud en de onlinebeschikbaarheid van culturele en creatieve inhoud, en voor het Europees cultureel erfgoed; herinnert eraan dat geïnvesteerd moet worden in de digitale geletterdheid van alle burgers, ook als middel om van cultuur te kunnen genieten; |
| --- | --- |

51.

| 52. | vraagt de Commissie en de lidstaten bij het aanpakken van de digitalisering van cultureel erfgoed te letten op ontwikkelingen in verband met het metaverse door het Europees cultureel erfgoed in stand te houden wanneer dit virtueel wordt gekopieerd of op andere wijze naar het metaverse wordt omgezet; |
| --- | --- |

52.

| 53. | neemt met name kennis van de positieve bijdrage van de Europese digitale-innovatiehubs en de creatieve innovatielabs, die de innovatiecapaciteit van de Europese CCSI ondersteunen op digitaal en audiovisueel gebied; |
| --- | --- |

53.

| 54. | is ingenomen met de opname van het cluster “Cultuur, creativiteit en inclusieve samenleving” in Horizon Europa en de toename van het aantal oproepen tot onderzoek en innovatie op het gebied van cultureel erfgoed en de CCSI, alsook met de recente lancering van de nieuwe kennis- en innovatiegemeenschap (KIG) inzake cultuur en creativiteit van het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT); kijkt uit naar de resultaten van deze oproepen tot het indienen van voorstellen en verheugt zich met name op de bijdrage die onderzoek en innovatie kunnen leveren aan de ontwikkeling van de internationale culturele betrekkingen van Europa; |
| --- | --- |

54.

| 55. | ziet het cruciale belang in van immateriële activa en sectoren waarin veel met intellectuele eigendom (IE) wordt gewerkt voor de economische groei van de EU, alsook voor haar culturele veerkracht en zichtbaarheid, aangezien hiermee de wezenlijke rol wordt belicht die IE reeds bij de digitale transformatie van Europa speelt; benadrukt dat de wettelijke bescherming van deze activa en bedrijfstakken voldoende moet worden verbeterd, zodat alle makers van culturele en creatieve werken hun intellectuele-eigendomsrechten (IE-rechten) kunnen uitoefenen; verzoekt de Commissie in dit verband alle nodige maatregelen te nemen om de intellectuele eigendom te beschermen van het gedigitaliseerde Europese landschap; |
| --- | --- |

55.

| 56. | betreurt dat papieren cultureel materiaal geleidelijk verdwijnt en betreurt de gevolgen van deze trend voor de uitgeverijsector, met name voor kleine en middelgrote uitgeverijen en boekhandels; |
| --- | --- |

56.

Externe dimensie en internationale culturele betrekkingen

| 57. | is van mening dat cultuur en internationale dialoog een belangrijke bijdrage leveren aan de bevordering van wederzijds begrip binnen een samenleving en tussen verschillende samenlevingen, alsook aan het herstel van de communicatie op het internationale toneel in een moeilijke mondiale context, zonder zich te laten hinderen door taalkundige grenzen; meent dat dit de waarde van culturele diversiteit en mensenrechten toont en culturele diversiteit en mensenrechten eerbiedigt en ondersteunt; vestigt de aandacht op de rol die de EU speelt bij de bevordering van een permanente dialoog tussen de lidstaten en derde landen over cultuurbeleid en verzoekt de lidstaten in dit verband te zorgen voor toereikende financiering, om de internationale capaciteit van de EU op het gebied van cultuur te versterken en de Europese CCSI, met inbegrip van kleinere organisaties en kunstenaars, in staat te stellen activiteiten uit te breiden naar het internationale toneel; |
| --- | --- |

57.

| 58. | laakt in het bijzonder het gebruik van cultuur, onder meer via culturele en onderwijsinstellingen, door autoritaire regeringen, die internationale regels en waarden proberen te herdefiniëren door de universaliteit ervan aan te vechten en hun politieke invloed uitoefenen door de artistieke en academische vrijheid te schenden; |
| --- | --- |

58.

| 59. | benadrukt dat de internationale culturele betrekkingen van de EU een tegenwicht kunnen vormen tegen desinformatie in derde landen, buitenlandse inmenging in de EU en vijandige berichtgeving over de EU door illiberale en autoritaire regimes; verzoekt de EDEO de prevalentie en invloed te analyseren van kwaadwillige overheidsactoren in Europese internationale culturele betrekkingen waarbij de EU betrokken is; |
| --- | --- |

59.

| 60. | wijst op het verschil tussen “culturele betrekkingen van de EU” en “culturele diplomatie van de EU” wat de besluitvormingsprocessen, de opzet en uitvoering van programma’s en de algehele filosofie betreft; benadrukt dat deze benaderingen naast elkaar kunnen bestaan en elkaar kunnen aanvullen, maar ieder een ander doel dienen; |
| --- | --- |

60.

| 61. | betreurt het gebrek aan een duidelijke en samenhangende EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen; spoort de Commissie en de EDEO er ten zeerste toe aan regelmatig werkmethoden en geleerde lessen uit te wisselen en samenhangende strategieën te ontwikkelen in samenwerking met de clusters van het EU-netwerk van nationale instituten voor cultuur (EUNIC) en maatschappelijke organisaties in derde landen, op basis van het algemeen gedeelde inzicht in wat internationale culturele betrekkingen behelzen, met inbegrip van stappen voor de uitvoering ervan en op maat gemaakte richtsnoeren voor activiteiten in het kader van culturele betrekkingen, uit te voeren door de EU-delegaties in derde landen en de diplomatieke vertegenwoordigingen van de lidstaten; acht het wenselijk dat deze strategieën investeringen omvatten in de zichtbaarheid van en de strategische communicatie over het gemeenschappelijk cultureel erfgoed van de EU en de bijdrage daarvan aan de bevordering van democratie en waarden; |
| --- | --- |

61.

| 62. | benadrukt dat de EU internationale culturele betrekkingen moet aangaan met behulp van haar eigen instrumenten om op het wereldtoneel een cultureel imago van de EU te presenteren dat groter is dan de som van haar delen, en zo het werk van de culturele instellingen van de lidstaten in het buitenland aan te vullen; pleit voor de ontwikkeling van een autonoom EU-instrumentarium voor internationale culturele betrekkingen en culturele diplomatie, dat voortbouwt op de ervaring en partnerschappen van EUNIC en de culturele instellingen van de lidstaten in het buitenland, alsook van het maatschappelijk middenveld en de culturele sectoren van derde landen; beklemtoont dat dit instrumentarium gericht moet zijn op de uitvoering van activiteiten ter bevordering van de Europese cultuur in het buitenland en ter verstrekking van technische en materiële capaciteitsopbouw en financiële bijstand aan de culturele en creatieve sector in derde landen; meent dat het instrumentarium daarom met voldoende eigen middelen en financiering moet worden ondersteund; |
| --- | --- |

62.

| 63. | verzoekt de Commissie en de EDEO onderzoek te doen om na te gaan of ofwel in het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld een speciaal hoofdstuk over internationale culturele betrekkingen kan worden opgenomen, ofwel de externe dimensie van Creatief Europa kan worden versterkt, bijvoorbeeld door een speciaal onderdeel toe te voegen dat gericht is op de financiering van projecten in het kader van internationale culturele betrekkingen; verzoekt de Commissie en de EDEO daartoe met klem nieuwe middelen beschikbaar te stellen om ervoor te zorgen dat nieuwe maatregelen niet ten koste gaan van de bestaande programma’s; |
| --- | --- |

63.

| 64. | verzoekt de lidstaten, de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid met klem hun inspanningen op te voeren om in multilaterale fora en netwerken tot gemeenschappelijke EU-standpunten te komen en waar nodig met één stem te spreken over kwesties die van invloed zijn op de internationale culturele betrekkingen; |
| --- | --- |

64.

| 65. | benadrukt dat de EU ten volle aanwezig moet zijn bij culturele evenementen in de hele wereld, en met name bij mondiale evenementen zoals de Wereldtentoonstelling; wenst dat de EU de mogelijkheid krijgt om een Wereldtentoonstelling te organiseren, die in verschillende lidstaten zou kunnen plaatsvinden; |
| --- | --- |

65.

| 66. | is ingenomen met de aanbevelingen betreffende internationale culturele betrekkingen die in het kader van de gestructureerde dialoog “Voices of Culture” zijn gepubliceerd, en verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten deze naar behoren in aanmerking te nemen bij de ontwikkeling van hun strategieën op dit vlak; dringt er bij de Commissie, de EDEO en de lidstaten met name op aan om bij het opbouwen van hun culturele betrekkingen met derde landen een bottom-upbenadering en een intermenselijke benadering te hanteren waarbij de mensenrechten in acht worden genomen, en bij het vormgeven en uitvoeren van hun strategie en projectprogrammering voor internationale culturele betrekkingen rekening te houden met de behoeften en eisen van partnerlanden en lokale gemeenschappen, en deze als gelijkwaardige partners te behandelen; wijst erop dat deze strategieën tegemoet moeten komen aan de behoeften en specifieke politieke en sociaal-economische situatie van de betrokken partnerlanden en regio’s, en niet mogen voortvloeien uit een standaardaanpak; pleit voor de toewijzing van toereikende financiering voor internationale culturele betrekkingen in de huidige programma’s voor cultuur en onderwijs, zowel via de geografische als via de thematische programma’s in het kader van het NDICI; merkt op dat samenwerking met lokale organisaties, waaronder interculturele en interreligieuze actoren, van wezenlijk belang is voor de versterking van betrekkingen die stoelen op gedeelde waarden zoals vrede, verdraagzaamheid en wederzijds begrip, alsmede voor de waarborging van de duurzaamheid van met EU-middelen gefinancierde projecten op de lange termijn; |
| --- | --- |

66.

| 67. | prijst het werk dat door de culturele instellingen en organisaties van de lidstaten en door de EUNIC-clusters in derde landen wordt verzet; pleit voor de uitbreiding van hun onderlinge samenwerking en de verdere ontwikkeling van hun netwerk met lokale maatschappelijke organisaties, waarbij bijzondere aandacht moet worden besteed aan kleinere lidstaten en lidstaten met een beperkte of geen culturele zichtbaarheid in het buitenland en hun behoefte aan culturele vertegenwoordiging; |
| --- | --- |

67.

| 68. | is verheugd dat verscheidene eenheden van de Commissie en de EDEO zich bezighouden met horizontale werkzaamheden op het gebied van internationale culturele betrekkingen; verzoekt de Commissie en de EDEO de coördinatiemechanismen tussen de betrokken entiteiten te verbeteren, onder andere door meer samenhangende en beter gestroomlijnde werkmethoden te ontwikkelen, teneinde de efficiëntie te maximaliseren, overlappende maatregelen te voorkomen en het institutioneel geheugen te waarborgen; |
| --- | --- |

68.

| 69. | is ingenomen met de oprichting van culturele contactpunten in de EU-delegaties; spoort de EU-delegaties aan hun rol te versterken, hun vaardigheden te verbeteren en deze niet onder te brengen bij hun communicatie- en evenemententeams, maar bij hun politieke teams; pleit ervoor de teams die binnen de Commissie, het hoofdkantoor van de EDEO en de EU-delegaties werkzaam zijn op het gebied van de internationale culturele betrekkingen en de culturele diplomatie van de EU van de nodige begrotings- en personele middelen te voorzien ter bevordering en versterking van de culturele samenwerking met alle betrokken lokale actoren, waaronder overheidsinstellingen, maatschappelijke organisaties en de academische wereld in derde landen; |
| --- | --- |

69.

| 70. | spoort de lidstaten en de EDEO ertoe aan cultuurbeleid, internationale culturele betrekkingen en culturele diplomatie op te nemen in de opleiding van al hun diplomatieke personeel om meer bewustzijn tot stand te brengen onder diplomaten met betrekking tot internationale culturele betrekkingen als een essentieel, zelfstandig onderdeel van publieksdiplomatie en ervoor te zorgen dat zij over passende politieke en beleidsvaardigheden beschikken op het gebied van internationale culturele betrekkingen en culturele diplomatie; kijkt uit naar de resultaten van de Europese diplomatieke academie, die recentelijk is opgericht naar aanleiding van een proefproject van het Europees Parlement, alsook naar de publicatie, in november, van de haalbaarheidsstudie die in opdracht van de EDEO is uitgevoerd; |
| --- | --- |

70.

| 71. | is ingenomen met de eerste resultaten van de voorbereidende actie inzake Europese culturele ruimten; vestigt de aandacht op de positieve resultaten van de innovatieve samenwerkingsmodellen die door de projectpartners zijn gebruikt op basis van een oproep tot het presenteren van ideeën die gezamenlijk zijn vormgegeven met lokale belanghebbenden in de geest van gelijkwaardig partnerschap; vraagt de Commissie middelen uit te blijven trekken voor deze uiterst succesvolle actie; spoort culturele actoren in de EU en derde landen ertoe samenwerkingsregelingen te verkennen, zoals de cocreatie van gezamenlijke kunstwerken en internationale coproducties, ter bevordering van het wederzijds taal- en grensoverschrijdend begrip; |
| --- | --- |

71.

| 72. | benadrukt dat de EU beschikt over het potentieel om haar internationale culturele samenwerkingspartnerschappen te versterken via haar ultraperifere gebieden en landen en gebieden overzee, die zich wereldwijd op geografische, culturele en taalkundige kruispunten bevinden; verzoekt de EU internationale culturele samenwerkingsprojecten op te zetten waarbij ultraperifere gebieden en landen en gebieden overzee betrokken worden, om regionale integratie te bevorderen en nieuwe partnerschappen met partnerlanden op te bouwen; |
| --- | --- |

72.

| 73. | wijst erop dat de bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen moet worden opgevoerd; is ingenomen met de recente raadpleging door de Commissie ter voorbereiding van een nieuw actieplan dat een duidelijk, alomvattend en doeltreffend kader moet bieden voor de bijdrage van de EU aan de bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen, met als doel criminele activiteiten te beteugelen en cultureel erfgoed in de eengemaakte markt te beschermen, in het kader van de EU-strategie inzake georganiseerde criminaliteit; pleit voor een betere samenwerking tussen de EU en derde landen met het oog op de instandhouding en bescherming van cultureel erfgoed en de bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen; |
| --- | --- |

73.

| 74. | wijst erop dat archeologisch en cultureel erfgoed een integraal deel uitmaakt van de identiteit van volkeren; veroordeelt daarom de illegale verplaatsing van en handel in cultuurgoederen; is ingenomen met de inspanningen van bepaalde lidstaten om culturele werken en voorwerpen als onderdeel van hun strategie voor buitenlands beleid naar de plaats van herkomst terug te brengen teneinde het wederzijds begrip van elkaars cultureel erfgoed te bevorderen en de ontwikkeling van een zelfstandig cultuurbeleid in derde landen te ondersteunen; verzoekt de Commissie en de EDEO deze lidstaten actief te ondersteunen bij hun onderhandelingsprocessen met derde landen, met behulp van een holistische benadering, en tevens actief ondersteuning te verlenen voor de inspanningen van alle lidstaten ten behoeve van de bescherming en het herstel van hun cultureel en historisch erfgoed, in overeenstemming met de verklaring van MONDIACULT 2022; |
| --- | --- |

74.

| 75. | wijst er nogmaals op dat het belangrijk is cultuur te bevorderen als facilitator van duurzame ontwikkeling, die veel mogelijkheden voor sociale en economische groei met zich meebrengt; verzoekt de Commissie culturele actoren en maatschappelijke organisaties te helpen een bijdrage te leveren aan duurzame ontwikkeling door middel van actieve deelname aan regelmatige dialogen, professionele netwerken en partnerschappen tussen meerdere belanghebbenden, alsook via in het kader van het NDICI gefinancierde maatregelen op het gebied van cultuur; verzoekt de Commissie en de EDEO toezicht te houden op en regelmatig verslag uit te brengen aan het Parlement over de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van maatregelen op het gebied van internationale culturele samenwerking en de resultaten die in dit verband door het NDICI zijn geboekt; |
| --- | --- |

75.

| 76. | herinnert eraan dat de bevordering en vrijwaring van cultuur volgens de SDG’s een doel op zich is, zoals specifiek is verankerd in de doelstellingen 4.7, 8.9 en 11.4, en bovendien een belangrijke bijdrage levert aan de uitvoering van de Agenda 2030 van de VN; wijst op de horizontale aard van cultuur en cultuurprojecten, dankzij welke een positieve bijdrage kan worden geleverd aan de verwezenlijking van alle SDG’s; verzoekt de Commissie, EU-delegaties in derde landen en de lidstaten de onderlinge verbanden tussen cultuur en cultuurbeleid en de verwezenlijking van de SDG’s nader te verkennen, onder meer door middel van de deelname van kunstenaars en cultuurwerkers aan inclusieve dialogen, professionele netwerken, uitwisselingen en partnerschappen met meerdere belanghebbenden, alsmede door middel van steun voor maatschappelijke organisaties; verzoekt de Commissie en de EDEO meer briefings en uitwisselingen van gedachten en ervaringen te organiseren om de degelijke uitvoering van deze gemeenschappelijke prioriteiten te waarborgen; |
| --- | --- |

76.

| 77. | wijst op het potentieel van cultuur en materieel en immaterieel cultureel erfgoed als drijvende kracht achter communicatie, uitwisseling en vrede ten bate van verzoening en conflictpreventie; spoort in dit verband aan tot nauwere samenwerking met Unesco op het gebied van de bescherming van cultureel erfgoed en de opzet van informatiebezoeken; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie de vernietiging van historisch, artistiek en cultureel erfgoed in recente conflicten, de systematische en politiek of ideologisch ingegeven vernietiging van historisch, artistiek en cultureel erfgoed, en het uitwissen van de identiteit en cultuur van soevereine staten, volkeren of minderheden krachtig te veroordelen, waaronder het aanhoudende beleid van Azerbeidzjan om het Armeense culturele erfgoed in en rond Nagorno-Karabach uit te wissen en het bestaan ervan te ontkennen, en de opzettelijke vernieling van culturele locaties in Oekraïne als gevolg van de niet-uitgelokte en illegale aanvalsoorlog van Rusland; wijst erop dat de vernietiging van cultureel erfgoed een oorlogsmisdaad en een schending van de mensenrechten kan vormen, en herinnert in dit verband aan de verbintenissen die de lidstaten zijn aangegaan in het kader van de verantwoordelijkheid om te beschermen, waaronder met betrekking tot de bescherming van cultureel erfgoed, zowel na als tijdens gewapende conflicten; vraagt dat de bescherming van cultureel erfgoed wordt opgenomen in de missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU door lokale partners bijstand en opleiding te bieden bij het aanpakken van de veiligheidsuitdagingen die van invloed zijn op cultureel erfgoed; pleit voor gerichte sancties tegen personen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor de vernietiging, de opzettelijke vernieling of de verhandeling van cultureel erfgoed als belangrijke stap om potentiële daders af te schrikken en ervoor te zorgen dat de plegers van dergelijke vergrijpen ter verantwoording worden geroepen; |
| --- | --- |

78.

| 79. | verzoekt de Commissie en de EDEO technische en materiële bijstand te verlenen aan partners in de lidstaten en in derde landen teneinde het bewustzijn te vergroten en de nodige vaardigheden en kennis te vergaren om cultureel erfgoed in stand te houden en te beheren, onder meer door samen te werken met jongerenorganisaties en onderwijsinstellingen in derde landen; |
| --- | --- |

79.

| 80. | waarschuwt de Commissie, de EDEO, EU-delegaties in derde landen en de lidstaten dat EU-financiering voor de restauratie van door oorlog beschadigd cultureel erfgoed in derde landen niet ten goede mag komen aan agressors die beschuldigd worden van mensenrechtenschendingen, autoritaire regimes niet mag legitimeren noch de betrekkingen daarmee mag normaliseren; |
| --- | --- |

80.

| 81. | verzoekt de lidstaten terdege rekening te houden met het standpunt van het Parlement bij de goedkeuring van het werkplan voor cultuur 2023-2026; |
| --- | --- |

81.

o

o o

| 82. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden. |
| --- | --- |

82.

---

(1)  PB C 388 van 13.11.2020, blz. 30.

(2)  PB C 334 van 19.9.2018, blz. 112.

(3)  PB C 456 van 10.11.2021, blz. 24.

(4)  PB C 125 E van 22.5.2008, blz. 223.

(5)  PB C 184 van 5.5.2022, blz. 88.

(6)  PB C 347 van 9.9.2022, blz. 15.

(7)  PB C 385 van 22.9.2021, blz. 152.

(8)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0319.

(9)  PB C 385 van 22.9.2021, blz. 2.

(10)  PB L 189 van 28.5.2021, blz. 34.

(11)  PB L 189 van 28.5.2021, blz. 1.

(12)  PB L 202 van 8.6.2021, blz. 32.

(13)  PB L 462 van 28.12.2021, blz. 1.

(14)  PB L 437 van 28.12.2020, blz. 116.

(15)  PB L 131 van 20.5.2017, blz. 1.

(16)  PB L 131 van 20.5.2017, blz. 1.

(17)  Ernst & Young, Rebuilding Europe: The cultural and creative economy before and after the COVID-19 crisis, januari 2021.

(18)  Resolutie van het Europees Parlement van 17 september 2020 over het cultureel herstel van Europa (PB C 385 van 22.9.2021, blz. 152) en in zijn resolutie van 20 oktober 2021 over de situatie van kunstenaars en het cultureel herstel in de EU (PB C 184 van 5.5.2022, blz. 88).

(19)  Fancourt, D. en Finn, S., What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-being? A scoping review, Regionaal WHO-Bureau voor Europa (Health Evidence Network (HEN) samenvattend verslag 67), Kopenhagen, 2019.

(20)  British Council en Goethe Institut, Cultural Value — Cultural Relations in Societies in Transition: A Literature Review, 2018, blz. 7.

(21)  Rivera, T., Distinguishing Cultural Relations From Cultural Diplomacy: The British Council’s Relationship With Her Majesty’s Government, Figueroa Press, Los Angeles, 2015, blz. 9-10.

(22)  PB C 456 van 10.11.2021, blz. 24.

(23)  Richtlijn (EU) 2019/790 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake auteursrechten en naburige rechten in de digitale eengemaakte markt en tot wijziging van Richtlijnen 96/9/EG en 2001/29/EG (PB L 130 van 17.5.2019, blz. 92).

---

Donderdag, 15 december 2022

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/95 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/95

---

P9_TA(2022)0445

Het harde optreden van de Chinese regering tegen de vreedzame protesten in de Volksrepubliek China

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de Chinese regering tegen de vreedzame protesten in de Volksrepubliek China (2022/2992(RSP))

(2023/C 177/10)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over China, met name die van 9 juni 2022 over de mensenrechtensituatie in Xinjiang, inclusief de politiedossiers van Xinjiang (1), van 20 januari 2022 over schendingen van de fundamentele vrijheden in Hongkong (2), van 16 september 2021 over een nieuwe EU-strategie ten aanzien van China (3), van 20 mei 2021 over de Chinese sancties als vergelding tegen EU-instanties, EP-leden en leden van nationale parlementen (4), van 21 januari 2021 over het harde optreden tegen de democratische oppositie in Hongkong (5), van 12 september 2018 over de stand van zaken van de betrekkingen tussen de EU en China (6) en van 16 december 2015 over de betrekkingen EU-China (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over China, met name die van 9 juni 2022 over de mensenrechtensituatie in Xinjiang, inclusief de politiedossiers van Xinjiang (1), van 20 januari 2022 over schendingen van de fundamentele vrijheden in Hongkong (2), van 16 september 2021 over een nieuwe EU-strategie ten aanzien van China (3), van 20 mei 2021 over de Chinese sancties als vergelding tegen EU-instanties, EP-leden en leden van nationale parlementen (4), van 21 januari 2021 over het harde optreden tegen de democratische oppositie in Hongkong (5), van 12 september 2018 over de stand van zaken van de betrekkingen tussen de EU en China (6) en van 16 december 2015 over de betrekkingen EU-China (7),

| — | gezien de top EU-China van 1 april 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de top EU-China van 1 april 2022,

| — | gezien de slotopmerkingen van de VN-Commissie voor de rechten van de mens over de Speciale Administratieve Regio Hongkong van China en de Speciale Administratieve Regio Macau van China met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, aangenomen op 27 juli 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de slotopmerkingen van de VN-Commissie voor de rechten van de mens over de Speciale Administratieve Regio Hongkong van China en de Speciale Administratieve Regio Macau van China met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, aangenomen op 27 juli 2022,

| — | gezien de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring van 1984 en de Chinees-Portugese Gezamenlijke Verklaring van 1987, |
| --- | --- |

—

gezien de Chinees-Britse Gezamenlijke Verklaring van 1984 en de Chinees-Portugese Gezamenlijke Verklaring van 1987,

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 12 maart 2019 getiteld “EU-China — Een strategische visie” (JOIN(2019)0005), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 12 maart 2019 getiteld “EU-China — Een strategische visie” (JOIN(2019)0005),

| — | gezien de toekenning van de Sacharovprijs 2019 aan Ilham Tohti, een Oeigoerse econoom die vreedzaam strijdt voor de rechten van de Oeigoerse minderheid in China, |
| --- | --- |

—

gezien de toekenning van de Sacharovprijs 2019 aan Ilham Tohti, een Oeigoerse econoom die vreedzaam strijdt voor de rechten van de Oeigoerse minderheid in China,

| — | gezien het besluit van de Raad van de EU van 5 december 2022 om de maatregelen uit hoofde van Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten (8) te verlengen, |
| --- | --- |

—

gezien het besluit van de Raad van de EU van 5 december 2022 om de maatregelen uit hoofde van Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten (8) te verlengen,

| — | gezien de opmerkingen van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel na de ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping op 1 december 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de opmerkingen van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel na de ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping op 1 december 2022,

| — | gezien de persmededeling van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 2 december 2022 getiteld “EU-VS: Overleg tussen de viceminister van Buitenlandse Zaken van de VS Wendy Sherman en de secretaris-generaal van de Europese Dienst voor extern optreden Stefano Sannino”, |
| --- | --- |

—

gezien de persmededeling van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 2 december 2022 getiteld “EU-VS: Overleg tussen de viceminister van Buitenlandse Zaken van de VS Wendy Sherman en de secretaris-generaal van de Europese Dienst voor extern optreden Stefano Sannino”,

| — | gezien de elfde strategische dialoog tussen de EU en China van 28 september 2021 tussen vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken (VV/HV) Josep Borrell en staatsraad/minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi, |
| --- | --- |

—

gezien de elfde strategische dialoog tussen de EU en China van 28 september 2021 tussen vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken (VV/HV) Josep Borrell en staatsraad/minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi,

| — | gezien artikel 35 van de grondwet van de Volksrepubliek China, waarin is bepaald dat de burgers van de Volksrepubliek China vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, vrijheid van vergadering, van vereniging, van betoging en van demonstratie moeten genieten, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 35 van de grondwet van de Volksrepubliek China, waarin is bepaald dat de burgers van de Volksrepubliek China vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, vrijheid van vergadering, van vereniging, van betoging en van demonstratie moeten genieten,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966, dat China in 1998 heeft ondertekend maar niet heeft geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966, dat China in 1998 heeft ondertekend maar niet heeft geratificeerd,

| — | gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024 en de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, |
| --- | --- |

—

gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024 en de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers,

| — | gezien het verslag over Xinjiang van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten dat op 31 augustus 2022 werd gepubliceerd, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag over Xinjiang van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten dat op 31 augustus 2022 werd gepubliceerd,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948,

| — | gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de bevordering en eerbiediging van mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat de kern moeten uitmaken van de betrekkingen die de EU met China onderhoudt, in overeenstemming met het engagement van de EU om deze waarden in haar extern optreden uit te dragen en de toezegging van China om zich bij zijn eigen ontwikkeling en in het kader van internationale samenwerking aan deze waarden te zullen houden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de bevordering en eerbiediging van mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat de kern moeten uitmaken van de betrekkingen die de EU met China onderhoudt, in overeenstemming met het engagement van de EU om deze waarden in haar extern optreden uit te dragen en de toezegging van China om zich bij zijn eigen ontwikkeling en in het kader van internationale samenwerking aan deze waarden te zullen houden;

| B. | overwegende dat China sinds 2020 een zeer streng zero-COVID-beleid voert, waarbij op grote schaal wordt getest en langdurige en ad-hoclockdowns worden opgelegd, waardoor de vrijheid en rechten van de bevolking ernstig worden beknot; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat China sinds 2020 een zeer streng zero-COVID-beleid voert, waarbij op grote schaal wordt getest en langdurige en ad-hoclockdowns worden opgelegd, waardoor de vrijheid en rechten van de bevolking ernstig worden beknot;

| C. | overwegende dat deze strikte beperkingen hebben geleid tot frequente en aanhoudende lockdowns, verplicht grootschalig en systematisch testen en quarantaine, alsook onevenredige en ernstige beperkingen van het vrije verkeer binnen China; overwegende dat deze beperkingen tevens hebben geleid tot tekorten aan essentiële goederen, waaronder levensmiddelen, belemmering van de toegang tot de gezondheidszorg en een toename van de jeugdwerkloosheid in de Volksrepubliek China; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat deze strikte beperkingen hebben geleid tot frequente en aanhoudende lockdowns, verplicht grootschalig en systematisch testen en quarantaine, alsook onevenredige en ernstige beperkingen van het vrije verkeer binnen China; overwegende dat deze beperkingen tevens hebben geleid tot tekorten aan essentiële goederen, waaronder levensmiddelen, belemmering van de toegang tot de gezondheidszorg en een toename van de jeugdwerkloosheid in de Volksrepubliek China;

| D. | overwegende dat er in de dagen en weken vóór het uitbreken van de wijdverbreide protesten al grote spanningen waren in sommige fabrieken, zoals de Foxconn-fabrieken, waar werknemers massaal op de vlucht sloegen om te ontsnappen aan de radicale en volledige lockdown van de fabriek naar aanleiding van COVID-uitbraken op de productiesites en uit protest tegen het herhaaldelijk niet betalen van bonussen tijdens de lockdowns; overwegende dat de fabrieksprotesten zijn uitgemond in geweld en dat in video’s op sociale media te zien is hoe werknemers door de politie worden geslagen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat er in de dagen en weken vóór het uitbreken van de wijdverbreide protesten al grote spanningen waren in sommige fabrieken, zoals de Foxconn-fabrieken, waar werknemers massaal op de vlucht sloegen om te ontsnappen aan de radicale en volledige lockdown van de fabriek naar aanleiding van COVID-uitbraken op de productiesites en uit protest tegen het herhaaldelijk niet betalen van bonussen tijdens de lockdowns; overwegende dat de fabrieksprotesten zijn uitgemond in geweld en dat in video’s op sociale media te zien is hoe werknemers door de politie worden geslagen;

| E. | overwegende dat als gevolg van de strikte handhaving van de lockdowns soms hele gebouwen, met inbegrip van nooduitgangen, werden verzegeld; overwegende dat op 24 november 2022 in een woongebouw in Urumqi, een stad in Xinjiang waar al meer dan 100 dagen een ononderbroken lockdown van kracht was, een brand is uitgebroken waarbij ten minste tien mensen om het leven zijn gekomen; overwegende dat het dodental volgens lokale bronnen en berichten op sociale media veel hoger ligt (9), tot wel 40 slachtoffers; overwegende dat de bewoners van dit gebouw naar verluidt in hun appartementen waren opgesloten en dat de tussenkomst van de brandweer, vermoedelijk als gevolg van beperkingen in het kader van het zero-COVID-beleid, werd vertraagd; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat als gevolg van de strikte handhaving van de lockdowns soms hele gebouwen, met inbegrip van nooduitgangen, werden verzegeld; overwegende dat op 24 november 2022 in een woongebouw in Urumqi, een stad in Xinjiang waar al meer dan 100 dagen een ononderbroken lockdown van kracht was, een brand is uitgebroken waarbij ten minste tien mensen om het leven zijn gekomen; overwegende dat het dodental volgens lokale bronnen en berichten op sociale media veel hoger ligt (9), tot wel 40 slachtoffers; overwegende dat de bewoners van dit gebouw naar verluidt in hun appartementen waren opgesloten en dat de tussenkomst van de brandweer, vermoedelijk als gevolg van beperkingen in het kader van het zero-COVID-beleid, werd vertraagd;

| F. | overwegende dat de bevolking op 26 november 2022 voor het eerst sinds de protesten op het Tienanmen-plein in 1989 op straat is gekomen in Peking, Shanghai en andere grote Chinese steden, en naar verluidt in meer dan 100 universiteiten, om tegen het zero-COVID-beleid van China te protesteren en om het autoritaire regime van de Chinese Communistische Partij aan de kaak te stellen; overwegende dat de demonstranten er al snel voor kozen om een blanco vel papier te gebruiken als symbool om hun woede over de onderdrukking van de vrije meningsuiting te uiten; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de bevolking op 26 november 2022 voor het eerst sinds de protesten op het Tienanmen-plein in 1989 op straat is gekomen in Peking, Shanghai en andere grote Chinese steden, en naar verluidt in meer dan 100 universiteiten, om tegen het zero-COVID-beleid van China te protesteren en om het autoritaire regime van de Chinese Communistische Partij aan de kaak te stellen; overwegende dat de demonstranten er al snel voor kozen om een blanco vel papier te gebruiken als symbool om hun woede over de onderdrukking van de vrije meningsuiting te uiten;

| G. | overwegende dat de politiediensten zich aanvankelijk terughoudend opstelden, maar daarna snel zijn overgegaan tot het uiteenslaan van de mensenmassa’s en tot grootschalige arrestaties in verschillende steden; overwegende dat de politie in Shanghai bijvoorbeeld pepperspray heeft gebruikt om ongeveer 300 demonstranten die zich hadden verzameld, te verjagen; overwegende dat berichten over het protest onmiddellijk van de sociale mediaplatforms in China werden verwijderd in een poging kritiek te onderdrukken; overwegende dat de Chinese staatsmedia tot dusver eenvoudigweg hebben vermeden om over de protesten verslag uit te brengen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de politiediensten zich aanvankelijk terughoudend opstelden, maar daarna snel zijn overgegaan tot het uiteenslaan van de mensenmassa’s en tot grootschalige arrestaties in verschillende steden; overwegende dat de politie in Shanghai bijvoorbeeld pepperspray heeft gebruikt om ongeveer 300 demonstranten die zich hadden verzameld, te verjagen; overwegende dat berichten over het protest onmiddellijk van de sociale mediaplatforms in China werden verwijderd in een poging kritiek te onderdrukken; overwegende dat de Chinese staatsmedia tot dusver eenvoudigweg hebben vermeden om over de protesten verslag uit te brengen;

| H. | overwegende dat sommige demonstranten oproepen tot het ontslag van president Xi Jinping, hetgeen een ongekende uitdaging is voor het huidige leiderschap van het land; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat sommige demonstranten oproepen tot het ontslag van president Xi Jinping, hetgeen een ongekende uitdaging is voor het huidige leiderschap van het land;

| I. | overwegende dat vrouwen het voortouw hebben genomen bij deze protesten; overwegende dat de vrouwenrechtensituatie in China de laatste jaren is verslechterd; overwegende dat uit studies is gebleken dat lockdowns het risico op gendergerelateerd huiselijk geweld doen toenemen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat vrouwen het voortouw hebben genomen bij deze protesten; overwegende dat de vrouwenrechtensituatie in China de laatste jaren is verslechterd; overwegende dat uit studies is gebleken dat lockdowns het risico op gendergerelateerd huiselijk geweld doen toenemen;

| J. | overwegende dat er melding is gemaakt van een sterke politieaanwezigheid en interventies die hebben geleid tot talrijke arrestaties van vreedzame demonstranten; overwegende dat de autoriteiten volgens verschillende mensenrechtenorganisaties ook inbreuk hebben gemaakt op het recht van demonstranten op rechtsbijstand, waarbij sommige advocaten door lokale autoriteiten werden gewaarschuwd om zaken niet in behandeling te nemen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat er melding is gemaakt van een sterke politieaanwezigheid en interventies die hebben geleid tot talrijke arrestaties van vreedzame demonstranten; overwegende dat de autoriteiten volgens verschillende mensenrechtenorganisaties ook inbreuk hebben gemaakt op het recht van demonstranten op rechtsbijstand, waarbij sommige advocaten door lokale autoriteiten werden gewaarschuwd om zaken niet in behandeling te nemen;

| K. | overwegende dat artikel 35 van de grondwet van de Volksrepubliek China bepaalt dat de burgers van de Volksrepubliek China vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, vrijheid van vergadering, van vereniging, van betoging en van demonstratie moeten genieten; overwegende dat de in dat artikel vastgelegde vrijheden voortdurend worden geschonden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat artikel 35 van de grondwet van de Volksrepubliek China bepaalt dat de burgers van de Volksrepubliek China vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, vrijheid van vergadering, van vereniging, van betoging en van demonstratie moeten genieten; overwegende dat de in dat artikel vastgelegde vrijheden voortdurend worden geschonden;

| L. | overwegende dat de mensenrechtensituatie in China sinds het aantreden van president Xi Jinping in maart 2013 drastisch is verslechterd; overwegende dat de Chinese regering zich steeds vijandiger opstelt ten aanzien van de mensenrechten en de rechtsstaat; overwegende dat de illegale grootschalige surveillance en monitoring van burgers in China is uitgebreid; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de mensenrechtensituatie in China sinds het aantreden van president Xi Jinping in maart 2013 drastisch is verslechterd; overwegende dat de Chinese regering zich steeds vijandiger opstelt ten aanzien van de mensenrechten en de rechtsstaat; overwegende dat de illegale grootschalige surveillance en monitoring van burgers in China is uitgebreid;

| M. | overwegende dat de Chinese autoriteiten de afgelopen jaren de online censuur hebben aangescherpt, met name sinds de uitbraak van COVID-19; overwegende dat de Chinese autoriteiten en politie een van de meest geavanceerde bewakingssystemen ter wereld hebben opgezet, waarbij zij gebruikmaken van krachtige gezichtsherkenningssoftware en -technologie om de fundamentele vrijheden systematisch ernstig te beperken of zelfs massaal de mensenrechten te schenden; overwegende dat de bezorgdheid bestaat dat het veiligheidsapparaat deze technologieën voor massasurveillance en gezichtsherkenning zal gebruiken om demonstranten op een later tijdstip te vervolgen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de Chinese autoriteiten de afgelopen jaren de online censuur hebben aangescherpt, met name sinds de uitbraak van COVID-19; overwegende dat de Chinese autoriteiten en politie een van de meest geavanceerde bewakingssystemen ter wereld hebben opgezet, waarbij zij gebruikmaken van krachtige gezichtsherkenningssoftware en -technologie om de fundamentele vrijheden systematisch ernstig te beperken of zelfs massaal de mensenrechten te schenden; overwegende dat de bezorgdheid bestaat dat het veiligheidsapparaat deze technologieën voor massasurveillance en gezichtsherkenning zal gebruiken om demonstranten op een later tijdstip te vervolgen;

| N. | overwegende dat de Chinese autoriteiten volgens recente berichten in het kader van de jongste protesten het hoogste niveau van de mediacensuur (“respons in noodsituaties”) hebben toegepast; overwegende dat socialemediaplatforms een actieve en essentiële rol hebben gespeeld bij het verspreiden van inhoud over het hele land; overwegende dat veiligheidstroepen ook burgers op straat staande hebben gehouden, hun elektronische apparaten hebben gecontroleerd en hen gedwongen hebben om bepaalde applicaties, inhoud en foto’s in verband met de protesten te verwijderen; overwegende dat de Chinese autoriteiten na het uitbreken van de protesten onmiddellijk zijn begonnen met het op grote schaal traceren van berichtenapps, sociale media en mobieletelefoongegevens die zij als verdacht beschouwden, alsook van het gebruik van virtuele private netwerken, om personen van wie wordt vermoed dat zij de protesten hebben georganiseerd of eraan hebben deelgenomen, te identificeren, te intimideren en lastig te vallen; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Chinese autoriteiten volgens recente berichten in het kader van de jongste protesten het hoogste niveau van de mediacensuur (“respons in noodsituaties”) hebben toegepast; overwegende dat socialemediaplatforms een actieve en essentiële rol hebben gespeeld bij het verspreiden van inhoud over het hele land; overwegende dat veiligheidstroepen ook burgers op straat staande hebben gehouden, hun elektronische apparaten hebben gecontroleerd en hen gedwongen hebben om bepaalde applicaties, inhoud en foto’s in verband met de protesten te verwijderen; overwegende dat de Chinese autoriteiten na het uitbreken van de protesten onmiddellijk zijn begonnen met het op grote schaal traceren van berichtenapps, sociale media en mobieletelefoongegevens die zij als verdacht beschouwden, alsook van het gebruik van virtuele private netwerken, om personen van wie wordt vermoed dat zij de protesten hebben georganiseerd of eraan hebben deelgenomen, te identificeren, te intimideren en lastig te vallen;

| O. | overwegende dat de Chinese autoriteiten de laatste jaren maatschappelijke groeperingen hebben ontmanteld en tal van onafhankelijke activisten hebben gevangengezet, waardoor grootschalige protesten uiterst moeilijk te organiseren zijn; overwegende dat er in de afgelopen maanden sporadische protesten zijn geweest naar aanleiding van het COVID-19-beleid, de economische problemen, de censuur en de uitbreiding van de bevoegdheden van president Xi Jinping, zowel in China als door Chinese onderdanen in het buitenland; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de Chinese autoriteiten de laatste jaren maatschappelijke groeperingen hebben ontmanteld en tal van onafhankelijke activisten hebben gevangengezet, waardoor grootschalige protesten uiterst moeilijk te organiseren zijn; overwegende dat er in de afgelopen maanden sporadische protesten zijn geweest naar aanleiding van het COVID-19-beleid, de economische problemen, de censuur en de uitbreiding van de bevoegdheden van president Xi Jinping, zowel in China als door Chinese onderdanen in het buitenland;

| P. | overwegende dat China zich schuldig maakt aan grensoverschrijdende repressie en surveillance door middel van diverse activiteiten, variërend van spionage, cyberaanvallen, fysieke aanvallen en het uitgeven van rode kennisgevingen via Interpol tot externe politiebureaus op het grondgebied van de EU; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat China zich schuldig maakt aan grensoverschrijdende repressie en surveillance door middel van diverse activiteiten, variërend van spionage, cyberaanvallen, fysieke aanvallen en het uitgeven van rode kennisgevingen via Interpol tot externe politiebureaus op het grondgebied van de EU;

| Q. | overwegende dat studenten in een op nationaal niveau gecoördineerde actie een maand vroeger van de universiteit naar huis werden gestuurd om te voorkomen dat zij zouden blijven deelnemen aan georganiseerde protesten; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat studenten in een op nationaal niveau gecoördineerde actie een maand vroeger van de universiteit naar huis werden gestuurd om te voorkomen dat zij zouden blijven deelnemen aan georganiseerde protesten;

| R. | overwegende dat sommige Chinese diplomaten zich schuldig hebben gemaakt aan geweld en bedreigingen jegens Chinese studenten en tegenstanders in het buitenland, met de eis dat zij “zich ervan onthouden het beleid van China voor de preventie en bestrijding van de epidemie te verstoren en in diskrediet te brengen”; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat sommige Chinese diplomaten zich schuldig hebben gemaakt aan geweld en bedreigingen jegens Chinese studenten en tegenstanders in het buitenland, met de eis dat zij “zich ervan onthouden het beleid van China voor de preventie en bestrijding van de epidemie te verstoren en in diskrediet te brengen”;

| S. | overwegende dat China een beleid van systematische vervolging voert tegen de Oeigoerse bevolking en andere etnische minderheden, mensenrechtenverdedigers, sociale activisten, religieuze groeperingen, journalisten en demonstranten tegen onrechtvaardigheden, en alle afwijkende meningen en stemmen van de oppositie in toenemende mate onderdrukt; overwegende at het verlies van mensenlevens bij de brand in Urumqi een nieuwe tragedie toevoegt aan de wreedheden op het gebied van de mensenrechten in de Oeigoerse Autonome Regio Xinjiang; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat China een beleid van systematische vervolging voert tegen de Oeigoerse bevolking en andere etnische minderheden, mensenrechtenverdedigers, sociale activisten, religieuze groeperingen, journalisten en demonstranten tegen onrechtvaardigheden, en alle afwijkende meningen en stemmen van de oppositie in toenemende mate onderdrukt; overwegende at het verlies van mensenlevens bij de brand in Urumqi een nieuwe tragedie toevoegt aan de wreedheden op het gebied van de mensenrechten in de Oeigoerse Autonome Regio Xinjiang;

| 1. | veroordeelt ten stelligste de door de Chinese regering geleide reactie op de vreedzame protesten en de vervolging van de vreedzame demonstranten in de Volksrepubliek China; betuigt zijn medeleven en solidariteit met de slachtoffers van de brand in Urumqi en met hun familieleden; verzoekt de Chinese regering om transparant te zijn over het aantal slachtoffers en over de omstandigheden waaronder zij om het leven zijn gekomen; dringt aan op een snel, doeltreffend en grondig onderzoek naar de brand in Urumqi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | betuigt zijn solidariteit met de Chinese bevolking in haar strijd voor de fundamentele vrijheden; veroordeelt de vervolging van de vreedzame demonstranten; verlangt dat alle politiediensten reageren in overeenstemming zijn met de internationale normen, ook met de Grondbeginselen van de Verenigde Naties voor het gebruik van geweld en vuurwapens door politiefunctionarissen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over mensenrechtenschendingen in China, onder meer in het kader van het zero-COVID-beleid; |
| --- | --- |

3.

| 4. | merkt op dat alle slachtoffers van de brand in Urumqi behoren tot de Oeigoerse bevolkingsgroep (10), hetgeen het lijden van deze etnische groep, die het slachtoffer is van wreedheden op het gebied van de mensenrechten in de Oeigoerse autonome regio Xinjiang, verergert; wijst erop dat het Europees Parlement deze wreedheden heeft erkend als misdaden tegen de menselijkheid en als een ernstig risico op genocide (11); |
| --- | --- |

4.

| 5. | veroordeelt in de krachtigste bewoordingen het feit dat de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en de persvrijheid en de sociale media in China ernstig worden beknot; verzoekt de Chinese regering de vrijheid van meningsuiting, vereniging, vergadering, pers en media te waarborgen, zoals verankerd in de Chinese grondwet en in de internationale mensenrechtenwetgeving; |
| --- | --- |

5.

| 6. | veroordeelt ten stelligste de gewelddadige aanval op en de gevangenneming van een buitenlandse journalist die verslag deed van deze protesten; herinnert eraan dat de persvrijheid een fundamenteel beginsel is en een essentiële pijler van elke democratie; verzoekt China er zorg voor te dragen dat alle journalisten hun werk vrijelijk en zonder belemmeringen of angst voor represailles kunnen verrichten, zoals voorzien in de Chinese wetgeving; benadrukt dat de pers- en mediavrijheid moeten worden gewaarborgd; dringt er bij de Chinese autoriteiten op aan zich niet langer te bemoeien met advocaten en beoefenaars van juridische beroepen, mensenrechtenactivisten en anderen die openlijk hun bezorgdheid uiten over de betogers of die het recht op vreedzaam protest verdedigen, en hen niet langer te hinderen en te intimideren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verlangt dat China onmiddellijk een einde maakt aan de onderdrukking en intimidatie van vreedzame betogers en de grondrechten voor iedereen waarborgt; verzoekt de Chinese autoriteiten alle ten onrechte vastgehouden demonstranten onmiddellijk vrij te laten; verlangt dat alle gegevens die onlangs over vreedzame demonstranten zijn verzameld, worden gewist en in geen enkel geval in de toekomst worden gebruikt; verlangt dat familieleden van alle personen die van hun vrijheid zijn beroofd in kennis worden gesteld van hun verblijfplaats en de aanklachten tegen hen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | onderkent dat het een uitdaging is om het COVID-19-beleid zo uit te stippelen dat het juiste evenwicht wordt gevonden tussen bescherming van de volksgezondheid en bescherming van rechten en vrijheden; herinnert eraan hoe belangrijk evenredigheid is; neemt ter kennis dat enkele van strengste COVID-19-beperkingen in China zijn opgeheven; |
| --- | --- |

8.

| 9. | stelt vast dat de protestbeweging mensen met een zeer verschillende achtergrond heeft verenigd en in het hele land heeft plaatsgevonden; wijst op het opmerkelijke feit dat interetnische solidariteit is uitgesproken met de slachtoffers van de brand in Xinjiang, terwijl de Han-bevolking van China de afgelopen zes jaar niet noemenswaardig heeft gereageerd op het vreselijke lot van de Oeigoeren; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Chinese en lokale autoriteiten een einde te maken aan de onderdrukking van de Oeigoeren en herinnert eraan dat de Oeigoeren in de regio onderworpen zijn aan intensieve surveillance, dwangarbeid, onvrijwillige sterilisatie en geboortepreventie, evenals aan andere schendingen van hun rechten, welke neerkomen op misdaden tegen de menselijkheid en een ernstig risico op genocide vormen; is in dit verband ingenomen met het voorstel van de Commissie om het op de markt brengen van producten die zijn gemaakt met behulp van dwangarbeid te verbieden; |
| --- | --- |

10.

| 11. | veroordeelt ten stelligste het wijdverbreide gebruik van grootschalige surveillance en de huidige censuur van de sociale netwerken; dringt er bij de Chinese autoriteiten op aan een einde te maken aan deze schending van de grondrechten op privacy en vrijheid van meningsuiting, en aan de manipulatie van informatie op de sociale netwerken; |
| --- | --- |

11.

| 12. | veroordeelt het feit dat de Chinese technologiebedrijven TikTok en Tencent samenwerken met de Chinese regering om bewijsmateriaal verzamelen over de identiteit van demonstranten, zodat zij gearresteerd en het internet gecensureerd kan worden; verzoekt Europese pensioenfondsen afstand te doen van Chinese bedrijven die de mensenrechten ondermijnen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het gedrag van Apple Inc. in China tijdens de protesten, aangezien dit bedrijf daadwerkelijk nauw heeft samengewerkt met de Chinese Communistische Partij om de verspreiding van beelden van de vreedzame anti-lockdownprotesten tegen te gaan door de AirDrop-functie op zijn toestellen in China uit te schakelen; merkt op dat deze functie de demonstranten in staat heeft gesteld beelden te delen en de protesten te organiseren zonder gebruik te maken van wifi, dat onder voortdurende surveillance en controle van de Chinese Communistische Partij staat; benadrukt dat het feit dat bedrijven gegijzeld kunnen worden door de Chinese Communistische Partij en meedogenloze schendingen van de mensenrechten mogelijk kunnen maken, een waarschuwing moet zijn voor westerse regeringen om wetgeving voor te stellen die westerse bedrijven ertoe zou aanzetten hun inspanningen te verdubbelen om de productie terug te halen uit China; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herhaalt zijn bezorgdheid over het feit dat de Chinese autoriteiten de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Michelle Bachelet, tijdens haar bezoek aan China geen volledige toegang hebben verleend tot onafhankelijke maatschappelijke organisaties en voorvechters van de mensenrechten; herhaalt zijn oproep aan de Chinese autoriteiten om onafhankelijke journalisten, internationale waarnemers en onderzoeksinstanties, waaronder met name de mandaathouders van de speciale procedures van de VN-Mensenrechtenraad en de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, dezelfde vrije, zinvolle en ongehinderde toegang te verlenen; steunt de oproep van 50 mensenrechtendeskundigen van de Verenigde Naties om in de VN-Mensenrechtenraad tot vaststelling van een speciaal mandaat om toe te zien op en verslag uit te brengen over de mensenrechtensituatie in China; verzoekt de EU en haar lidstaten met gelijkgestemde partners te blijven samenwerken aan de instelling van een onderzoeksmechanisme in de VN-Mensenrechtenraad om ernstige schendingen van de mensenrechten in China te monitoren, te beoordelen en openbaar te maken; |
| --- | --- |

14.

| 15. | dringt er bij de EU en de lidstaten op aan bescherming en ondersteuning te bieden aan mensenrechten- en democratieactivisten in China, met name door contact te leggen met de lokale en nationale autoriteiten en de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers en ander relevant EU-beleid, waaronder het nieuwe EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie, volledig toe te passen; is ingenomen met de voortzetting van de bilaterale dialoog tussen de EU en de VS over China, en met name met de verklaring dat “de Verenigde Staten en de Europese Unie nooit meer op één lijn hebben gezeten met onze strategische visies dan nu”; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de EU en andere internationale organisaties te controleren en te beoordelen in hoeverre de reacties van China op deze protesten in overeenstemming zijn met de internationale mensenrechtennormen en met de verplichtingen van het land uit hoofde van het internationaal recht inzake de mensenrechten; benadrukt hoe belangrijk het is dat de EU-delegatie in Peking toezicht blijft houden op de detentie van vreedzame demonstranten en op alle processen tegen personen die worden vervolgd wegens de uitoefening van hun recht op vrijheid van vreedzame vergadering en meningsuiting, en daarbij de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers en ander relevant EU-beleid volledig toepast; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de VV/HV, Josep Borrell, om met concrete stappen vervolg te geven aan de recente besprekingen van de Europese Raad door de besprekingen op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten te intensiveren; verzoekt de EDEO en de Commissie een permanente discussie over China op te zetten in het kader van de Groep Azië-Oceanië; is ingenomen met het besluit de sancties in reactie op de mensenrechtenschendingen in Xinjiang te verlengen tot 8 december 2023; herhaalt zijn oproep tot aanvullende EU-sancties tegen Chinese functionarissen en entiteiten die verantwoordelijk zijn voor misdaden tegen de menselijkheid; verzoekt de autoriteiten van de EU-lidstaten de mogelijkheid in overweging te nemen om Chinese functionarissen die verantwoordelijk worden geacht voor misdaden tegen de menselijkheid te vervolgen op grond van het beginsel van universele jurisdictie; |
| --- | --- |

17.

| 18. | deelt zijn diepe bezorgdheid over de recente onthullingen over het bestaan van Chinese politiebureaus buiten China in diverse EU-lidstaten en overal ter wereld; verzoekt de Commissie, de Raad en nationale rechtshandhavingsinstanties dringend te zorgen voor een goede coördinatie om deze praktijken aan het licht te brengen, passende maatregelen te nemen en alle Chinese politiebureaus buiten China te sluiten; verzoekt de EU en de lidstaten om, in nauwe samenwerking met gelijkgestemde partners, alle kanalen die de transnationale repressiecampagnes van China faciliteren, welke met name gericht zijn tegen leden van de diaspora, op te sporen en stil te leggen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de lidstaten al hun uitleveringsverdragen met China en Hongkong op te zeggen; dringt er voorts bij de lidstaten op aan voorzichtigheid te betrachten wanneer zij samenwerken in internationale fora voor rechtshandhaving, zoals Interpol en het Bureau van de Verenigde Naties voor drugs- en misdaadbestrijding; verzoekt de lidstaten voorts de veiligheid van Chinese vluchtelingen die onder hun jurisdictie vallen, naar behoren te waarborgen om te voorkomen dat zij gevangen worden genomen, worden “overgehaald om terug te keren” of worden overgebracht naar een niet-EU-land waaruit zij gemakkelijk naar China kunnen worden gerepatrieerd; |
| --- | --- |

19.

| 20. | roept alle leden van de internationale gemeenschap en alle belanghebbenden op de kwestie van de vrijheid van meningsuiting aan de orde te stellen wanneer zij samenwerken met de Volksrepubliek China; is ingenomen met het feit dat voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, de kwestie van de demonstraties bij Xi Jinping aan de orde heeft gesteld; dringt aan op onvoorwaardelijke bereidheid om de mensenrechtendialoog tussen de EU en China te hervatten, die al meer dan drie jaar niet heeft plaatsgevonden; merkt tevens op dat alle Europese leiders de Chinese autoriteiten duidelijk moeten informeren over de vastbeslotenheid van de EU om te reageren op een escalatie van de onderdrukking van demonstranten door de kwestie bij internationale organisaties aan de orde te stellen en, indien nodig, aanvullende sancties op te leggen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, de regering en het parlement van de Volksrepubliek China, alsmede aan alle ambassadeurs van de Volksrepubliek China in de EU-lidstaten. |
| --- | --- |

21.

---

(1)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0237.

(2)  PB C 336 van 2.9.2022, blz. 2.

(3)  PB C 117 van 11.3.2022, blz. 40.

(4)  PB C 15 van 12.1.2022, blz. 170.

(5)  PB C 456 van 10.11.2021, blz. 242.

(6)  PB C 433 van 23.12.2019, blz. 103.

(7)  PB C 399 van 24.11.2017, blz. 92.

(8)  PB L 410 I van 7.12.2020, blz. 1.

(9)  https://edition.cnn.com/2022/12/01/china/china-protests-urumqi-fire-deaths-covid-dst-intl-hnk/index.html.

(10)  https://www.rfa.org/english/news/uyghur/urumqi-fire-12022022172846.html.

(11)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0237.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/101 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/101

---

P9_TA(2022)0446

Het harde optreden van de militaire junta tegen vreedzame demonstraties in Tsjaad

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het hardhandige optreden van de militaire junta tegen vreedzame demonstraties in Tsjaad (2022/2993(RSP))

(2023/C 177/11)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn resoluties van 20 mei 2021 over de situatie in Tsjaad (1) en van 16 september 2020 over de samenwerking tussen de EU en Afrika op het gebied van veiligheid in de Sahelregio, West-Afrika en de Hoorn van Afrika (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 20 mei 2021 over de situatie in Tsjaad (1) en van 16 september 2020 over de samenwerking tussen de EU en Afrika op het gebied van veiligheid in de Sahelregio, West-Afrika en de Hoorn van Afrika (2),

| — | gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 april 2021 over het overlijden van president Idriss Déby Itno, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 20 april 2021 over het overlijden van president Idriss Déby Itno,

| — | gezien de verklaring van de EU-delegatie in Tsjaad van 19 oktober 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de EU-delegatie in Tsjaad van 19 oktober 2022,

| — | gezien de verklaring van de woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN van 20 april 2021 over Tsjaad, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN van 20 april 2021 over Tsjaad,

| — | gezien het verslag van de Raad voor Vrede en Veiligheid van de Afrikaanse Unie over de onderzoeksmissie naar Tsjaad van 29 april tot en met 6 mei 2021, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Raad voor Vrede en Veiligheid van de Afrikaanse Unie over de onderzoeksmissie naar Tsjaad van 29 april tot en met 6 mei 2021,

| — | gezien de multinationale gezamenlijke taskforce tegen Boko Haram, in opdracht van de Raad voor Vrede en Veiligheid van de Afrikaanse Unie, die wordt ondersteund door de Europese Vredesfaciliteit voor Afrika, |
| --- | --- |

—

gezien de multinationale gezamenlijke taskforce tegen Boko Haram, in opdracht van de Raad voor Vrede en Veiligheid van de Afrikaanse Unie, die wordt ondersteund door de Europese Vredesfaciliteit voor Afrika,

| — | gezien resolutie 2359 (2017) van de VN-Veiligheidsraad over de inzet van de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie 2359 (2017) van de VN-Veiligheidsraad over de inzet van de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de leden van de Europese Raad en de G5-Sahellanden van 28 april 2020 over de veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling van de Sahel, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de leden van de Europese Raad en de G5-Sahellanden van 28 april 2020 over de veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling van de Sahel,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 16 april 2021 over de geïntegreerde EU-strategie voor de Sahel, waarin andermaal gewezen wordt op het belang van een solide langetermijnpartnerschap tussen de EU en de Sahel, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 16 april 2021 over de geïntegreerde EU-strategie voor de Sahel, waarin andermaal gewezen wordt op het belang van een solide langetermijnpartnerschap tussen de EU en de Sahel,

| — | gezien het nationaal indicatief programma voor Tsjaad van het Europees Ontwikkelingsfonds 2014-2020, |
| --- | --- |

—

gezien het nationaal indicatief programma voor Tsjaad van het Europees Ontwikkelingsfonds 2014-2020,

| — | gezien de grondwet van Tsjaad, |
| --- | --- |

—

gezien de grondwet van Tsjaad,

| — | gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (3) (Overeenkomst van Cotonou), |
| --- | --- |

—

gezien de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 (3) (Overeenkomst van Cotonou),

| — | gezien het Afrikaans Handvest inzake de rechten van de mens en de volkeren dat is aangenomen op 27 juni 1981 en in werking is getreden op 21 oktober 1986, |
| --- | --- |

—

gezien het Afrikaans Handvest inzake de rechten van de mens en de volkeren dat is aangenomen op 27 juni 1981 en in werking is getreden op 21 oktober 1986,

| — | gezien het Afrikaans Handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur van 30 januari 2007, |
| --- | --- |

—

gezien het Afrikaans Handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur van 30 januari 2007,

| — | gezien het herziene overgangshandvest van Tsjaad, |
| --- | --- |

—

gezien het herziene overgangshandvest van Tsjaad,

| — | gezien de wereldwijde terrorisme-index voor 2019, |
| --- | --- |

—

gezien de wereldwijde terrorisme-index voor 2019,

| — | gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens,

| — | gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat Tsjaad sinds het overlijden van voormalig president Idriss Déby Itno in april 2021 wordt geleid door zijn zoon, Mahamat Idriss Déby Itno; overwegende dat de militaire overgangsraad eerder de grondwet had opgeschort en de regering en het parlement had ontbonden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Tsjaad sinds het overlijden van voormalig president Idriss Déby Itno in april 2021 wordt geleid door zijn zoon, Mahamat Idriss Déby Itno; overwegende dat de militaire overgangsraad eerder de grondwet had opgeschort en de regering en het parlement had ontbonden;

| B. | overwegende dat de militaire overgangsraad had beloofd om binnen de 18 maanden na de overname van de macht democratische verkiezingen te houden; overwegende dat op 1 oktober 2022 formeel maatregelen zijn vastgesteld in het kader van de nationale dialoog en dat werd aangekondigd dat de verkiezingen nog eens twee jaar zouden worden uitgesteld; overwegende dat de Afrikaanse Unie voorwaarden heeft vastgesteld, onder meer de afwijzing van een verlenging van de oorspronkelijke overgangsperiode van 18 maanden, en de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de militaire overgangsraad had beloofd om binnen de 18 maanden na de overname van de macht democratische verkiezingen te houden; overwegende dat op 1 oktober 2022 formeel maatregelen zijn vastgesteld in het kader van de nationale dialoog en dat werd aangekondigd dat de verkiezingen nog eens twee jaar zouden worden uitgesteld; overwegende dat de Afrikaanse Unie voorwaarden heeft vastgesteld, onder meer de afwijzing van een verlenging van de oorspronkelijke overgangsperiode van 18 maanden, en de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden;

| C. | overwegende dat de nationale dialoog werd georganiseerd om het overgangsproces vast te stellen; overwegende dat niet alle oppositiegroepen aan dit proces hebben deelgenomen; overwegende dat de dialoog werd afgesloten met aanbevelingen om het overgangsproces uit te stellen en niemand, ook niet de huidige president, uit te sluiten van deelname aan toekomstige verkiezingen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de nationale dialoog werd georganiseerd om het overgangsproces vast te stellen; overwegende dat niet alle oppositiegroepen aan dit proces hebben deelgenomen; overwegende dat de dialoog werd afgesloten met aanbevelingen om het overgangsproces uit te stellen en niemand, ook niet de huidige president, uit te sluiten van deelname aan toekomstige verkiezingen;

| D. | overwegende dat Tsjadische maatschappelijke organisaties een overgangsplan hebben opgesteld om een einde te maken aan de crisis; overwegende dat bepaalde Tsjadische maatschappelijke organisaties internationale steun hebben aanbevolen in de vorm van een stabilisatiemechanisme met als doel de grondwettelijke orde te herstellen en het overgangsplan te ondersteunen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Tsjadische maatschappelijke organisaties een overgangsplan hebben opgesteld om een einde te maken aan de crisis; overwegende dat bepaalde Tsjadische maatschappelijke organisaties internationale steun hebben aanbevolen in de vorm van een stabilisatiemechanisme met als doel de grondwettelijke orde te herstellen en het overgangsplan te ondersteunen;

| E. | overwegende dat de Tsjadische regering tussen 13 maart en 8 augustus 2022 53 politiek-militaire bewegingen, waarvan slechts zes echte, bijeen heeft geroepen in Doha om over een vredesakkoord te onderhandelen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Tsjadische regering tussen 13 maart en 8 augustus 2022 53 politiek-militaire bewegingen, waarvan slechts zes echte, bijeen heeft geroepen in Doha om over een vredesakkoord te onderhandelen;

| F. | overwegende dat de militaire overgangsraad meer dan 1 300 afgevaardigden heeft bijeengeroepen in Ndjamena, van wie de meeste rechtstreeks door de regering werden aangesteld om deel te nemen aan de zogenaamde nationale inclusieve en soevereine dialoog; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de militaire overgangsraad meer dan 1 300 afgevaardigden heeft bijeengeroepen in Ndjamena, van wie de meeste rechtstreeks door de regering werden aangesteld om deel te nemen aan de zogenaamde nationale inclusieve en soevereine dialoog;

| G. | overwegende dat deze twee evenementen zijn geboycot door de belangrijkste politieke partijen, maatschappelijke organisaties en echte politiek-militaire groepen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat deze twee evenementen zijn geboycot door de belangrijkste politieke partijen, maatschappelijke organisaties en echte politiek-militaire groepen;

| H. | overwegende dat duizenden mensen op 20 oktober 2022 in heel Tsjaad hebben geprotesteerd en hebben opgeroepen tot een onmiddellijke terugkeer naar het democratisch bestuur; overwegende dat de minister van Openbare Veiligheid in afwachting daarvan op 19 oktober 2022 alle demonstraties in het land heeft verboden; overwegende dat de politie in reactie op de protesten met scherp heeft geschoten en traangas heeft afgevuurd op vreedzame demonstranten als onderdeel van de niet-aflatende en uitgebreide repressie in het hele land; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat duizenden mensen op 20 oktober 2022 in heel Tsjaad hebben geprotesteerd en hebben opgeroepen tot een onmiddellijke terugkeer naar het democratisch bestuur; overwegende dat de minister van Openbare Veiligheid in afwachting daarvan op 19 oktober 2022 alle demonstraties in het land heeft verboden; overwegende dat de politie in reactie op de protesten met scherp heeft geschoten en traangas heeft afgevuurd op vreedzame demonstranten als onderdeel van de niet-aflatende en uitgebreide repressie in het hele land;

| I. | overwegende dat de autoriteiten ook de tijdelijke opschorting van de activiteiten van zeven politieke groeperingen hebben aangekondigd; overwegende dat zij ook de activiteiten van belangrijke oppositiegroepen en de alliantie van maatschappelijke organisaties “Wakit Tamma” in het hele land hebben verboden; overwegende dat verschillende steden en wijken werden getroffen door internetbeperkingen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de autoriteiten ook de tijdelijke opschorting van de activiteiten van zeven politieke groeperingen hebben aangekondigd; overwegende dat zij ook de activiteiten van belangrijke oppositiegroepen en de alliantie van maatschappelijke organisaties “Wakit Tamma” in het hele land hebben verboden; overwegende dat verschillende steden en wijken werden getroffen door internetbeperkingen;

| J. | overwegende dat rapporteur Sébastien Touzé tijdens de vergadering van het VN-Comité tegen Foltering van 4 november 2022 schatte dat er als gevolg van de protesten tussen de 50 en 150 personen waren omgekomen, 150 tot 184 personen waren verdwenen, 1 369 personen waren gearresteerd en tussen de 600 en 1 100 personen naar de zwaarbewaakte Koro Toro-gevangenis in de woestijn waren gebracht, zo’n 600 kilometer van de hoofdstad; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat rapporteur Sébastien Touzé tijdens de vergadering van het VN-Comité tegen Foltering van 4 november 2022 schatte dat er als gevolg van de protesten tussen de 50 en 150 personen waren omgekomen, 150 tot 184 personen waren verdwenen, 1 369 personen waren gearresteerd en tussen de 600 en 1 100 personen naar de zwaarbewaakte Koro Toro-gevangenis in de woestijn waren gebracht, zo’n 600 kilometer van de hoofdstad;

| K. | overwegende dat 400 personen die zijn aangehouden binnen de vier dagen zonder de aanwezigheid van een advocaat zijn berecht; overwegende dat 262 aangehouden demonstranten op 5 december 2022 tot maximaal drie jaar cel zijn veroordeeld, 80 demonstranten een voorwaardelijke straf hebben gekregen en 59 demonstranten werden vrijgesproken; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat 400 personen die zijn aangehouden binnen de vier dagen zonder de aanwezigheid van een advocaat zijn berecht; overwegende dat 262 aangehouden demonstranten op 5 december 2022 tot maximaal drie jaar cel zijn veroordeeld, 80 demonstranten een voorwaardelijke straf hebben gekregen en 59 demonstranten werden vrijgesproken;

| L. | overwegende dat de processen niet transparant zijn verlopen en dat er geen openbare informatie beschikbaar was; overwegende dat de demonstranten de toegang tot de rechter is ontzegd; overwegende dat de Tsjadische orde van advocaten de processen een aanfluiting van het recht heeft genoemd en beroep heeft aangetekend tegen de beslissing van de rechtbank, en dat haar advocaten daarom de processen hebben geboycot; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de processen niet transparant zijn verlopen en dat er geen openbare informatie beschikbaar was; overwegende dat de demonstranten de toegang tot de rechter is ontzegd; overwegende dat de Tsjadische orde van advocaten de processen een aanfluiting van het recht heeft genoemd en beroep heeft aangetekend tegen de beslissing van de rechtbank, en dat haar advocaten daarom de processen hebben geboycot;

| M. | overwegende dat het VN-Comité tegen Foltering uit zijn waarnemingen heeft geconcludeerd dat de prevalentie van geweld in gevangenissen, met inbegrip van geweld van gevangenispersoneel tegen gevangenen, alarmerend was, en dat het de overheidsinstanties heeft opgeroepen om alle sterfgevallen in gevangenissen en alle beschuldigingen van foltering en mishandeling door gevangenispersoneel te onderzoeken; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het VN-Comité tegen Foltering uit zijn waarnemingen heeft geconcludeerd dat de prevalentie van geweld in gevangenissen, met inbegrip van geweld van gevangenispersoneel tegen gevangenen, alarmerend was, en dat het de overheidsinstanties heeft opgeroepen om alle sterfgevallen in gevangenissen en alle beschuldigingen van foltering en mishandeling door gevangenispersoneel te onderzoeken;

| N. | overwegende dat de veiligheidssituatie in de Sahelregio de afgelopen jaren aanzienlijk is verslechterd, wat een ernstige bedreiging vormt voor de regionale en internationale veiligheid; overwegende dat mensenrechtenschendingen en massamoorden wijdverbreid zijn en dat de toenemende voedselonzekerheid, corruptie, extreme armoede en overstromingen de onzekerheid nog hebben vergroot; overwegende dat de gewelddadige extremistische activiteiten in de Sahel in 2019 sneller zijn toegenomen dan in welke andere regio ook; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de veiligheidssituatie in de Sahelregio de afgelopen jaren aanzienlijk is verslechterd, wat een ernstige bedreiging vormt voor de regionale en internationale veiligheid; overwegende dat mensenrechtenschendingen en massamoorden wijdverbreid zijn en dat de toenemende voedselonzekerheid, corruptie, extreme armoede en overstromingen de onzekerheid nog hebben vergroot; overwegende dat de gewelddadige extremistische activiteiten in de Sahel in 2019 sneller zijn toegenomen dan in welke andere regio ook;

| O. | overwegende dat de Europese Unie zich er in haar geïntegreerde strategie voor de Sahel, die op 16 april 2021 door de Raad is vastgesteld, toe heeft verbonden belangrijke momenten voor de democratie in de regio te ondersteunen, bijzondere politieke aandacht te besteden aan inspanningen op het gebied van governance en de rechtsstaat en te blijven ijveren voor een centralere rol van de binnenlandse veiligheidstroepen bij het versterken van de vertrouwensrelatie tussen de bevolking en de overheid; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de Europese Unie zich er in haar geïntegreerde strategie voor de Sahel, die op 16 april 2021 door de Raad is vastgesteld, toe heeft verbonden belangrijke momenten voor de democratie in de regio te ondersteunen, bijzondere politieke aandacht te besteden aan inspanningen op het gebied van governance en de rechtsstaat en te blijven ijveren voor een centralere rol van de binnenlandse veiligheidstroepen bij het versterken van de vertrouwensrelatie tussen de bevolking en de overheid;

| P. | overwegende dat Tsjaad volgens de VN meer dan 577 000 vluchtelingen opvangt, onder meer uit Darfur, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Nigeria en Kameroen, bovenop de 381 000 intern ontheemden; overwegende dat de stabiliteit van Tsjaad van cruciaal belang is voor de Sahel en Noord- en Oost-Afrika; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat Tsjaad volgens de VN meer dan 577 000 vluchtelingen opvangt, onder meer uit Darfur, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Nigeria en Kameroen, bovenop de 381 000 intern ontheemden; overwegende dat de stabiliteit van Tsjaad van cruciaal belang is voor de Sahel en Noord- en Oost-Afrika;

| Q. | overwegende dat Tsjaad zich in een strategische regio bevindt en geconfronteerd wordt met ernstige veiligheidsuitdagingen gezien de nabijheid van regionale militante bolwerken, in het bijzonder in de regio rond het Tsjaadmeer, waar de West-Afrikaanse provincie van de Islamitische Staat en Boko Haram, een in Nigeria gevestigde islamistische militante groepering, actief zijn; overwegende dat Tsjaad, dat deel uitmaakt van de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel en de multinationale gezamenlijke taskforce, een sleutelrol speelt in de regionale vredeshandhavingsinspanningen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat Tsjaad zich in een strategische regio bevindt en geconfronteerd wordt met ernstige veiligheidsuitdagingen gezien de nabijheid van regionale militante bolwerken, in het bijzonder in de regio rond het Tsjaadmeer, waar de West-Afrikaanse provincie van de Islamitische Staat en Boko Haram, een in Nigeria gevestigde islamistische militante groepering, actief zijn; overwegende dat Tsjaad, dat deel uitmaakt van de gemeenschappelijke strijdkrachten van de G5-Sahel en de multinationale gezamenlijke taskforce, een sleutelrol speelt in de regionale vredeshandhavingsinspanningen;

| 1. | betreurt het dodelijke geweld tegen en de onderdrukking van prodemocratische demonstranten tijdens de protesten van oktober 2022 en is diepbedroefd om het verlies van mensenlevens; spreekt nogmaals zijn veroordeling uit over de militaire staatsgreep van 20 april 2021 door de militaire overgangsraad en de daaropvolgende opschorting van de grondwet van Tsjaad en de ontbinding van het parlement en de regering; |
| --- | --- |

1.

| 2. | veroordeelt de beperking van het recht om te demonstreren, dat een grondrecht is, alsook het gebruik van geweld tegen demonstranten en het maatschappelijk middenveld in Tsjaad; betreurt het ten zeerste dat deze maatregelen van de regering het lopende democratiseringsproces dreigen te ondermijnen; dringt er bij de autoriteiten op aan de nationale en internationale verplichtingen van het land volledig na te leven, met name wat betreft het recht op vreedzame vergadering en op vrijheid van vereniging, en het recht op lichamelijke integriteit; |
| --- | --- |

2.

| 3. | roept op tot een onafhankelijk en onpartijdig onderzoek door de VN en de Afrikaanse Unie naar de meldingen van geweld, met inbegrip van de meldingen van foltering in Tsjadische gevangenissen, teneinde diegenen die geweld plegen tegen personen en het maatschappelijk middenveld te vervolgen; dringt erop aan dat de verantwoordelijken voor het geweld en de moorden ter verantwoording worden geroepen en roept de Tsjadische autoriteiten op om ervoor te zorgen dat het Tsjadische leger, de gendarmen en de politie worden opgeleid over en zich houden aan de VN-Gedragscode voor wetshandhavers en de Grondbeginselen inzake het gebruik van geweld en vuurwapens door wetshandhavers; |
| --- | --- |

3.

| 4. | veroordeelt de vervolging van prodemocratische demonstranten in massaprocessen die niet aan de internationale normen op het gebied van transparantie en toegang tot de rechter voldoen; dringt aan op de intrekking van de vonnissen en de vrijlating van de demonstranten; |
| --- | --- |

4.

| 5. | dringt er bij de regering met klem op aan ervoor te zorgen dat alle personen die na de protesten van 20 oktober 2022 in staat van beschuldiging zijn gesteld, volledige toegang hebben tot rechtsbescherming; benadrukt dat de EU de verdere gerechtelijke procedures op de voet zal volgen en dat het resultaat ervan een bepalende factor zal zijn voor de toekomstige betrekkingen tussen de EU en Tsjaad; |
| --- | --- |

5.

| 6. | betreurt het ten zeerste dat het regime zijn toezegging inzake de overgang naar democratie niet is nagekomen; wijst nogmaals op het belang van een snelle terugkeer naar de grondwettelijke orde en van een tijdgebonden, door burgers geleide overgang, waarbij de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden wordt gewaarborgd, en herinnert eraan dat de betekenisvolle betrokkenheid van alle civiele en politieke actoren van essentieel belang is om de geloofwaardigheid en legitimiteit van het lopende proces te verzekeren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | roept dringend op om zo snel mogelijk nieuwe transparante, inclusieve en geloofwaardige parlements- en presidentsverkiezingen te organiseren, die volledig in overeenstemming zijn met de nationale grondwet en de internationale verkiezingsnormen, onder meer door te voorzien in de volledige deelname van de oppositiepartijen; wijst op het belang van een onafhankelijke en transparante nationale verkiezingscommissie en samenwerking met internationale partners in dit verband; betreurt het ten zeerste dat de regerende autoriteiten zich niet houden aan de duidelijke richtlijn van de Raad voor Vrede en Veiligheid van de Afrikaanse Unie, die gebaseerd is op het Afrikaans handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur, en de eerdere publieke toezegging van de militaire overgangsraad dat zijn leiders geen kandidaat zouden zijn bij de komende verkiezingen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wijst erop dat een echte democratische overgang en hervorming door burgers moet worden geleid en ruimte moet bieden voor de volledige en actieve betrokkenheid van maatschappelijke organisaties, oppositiepartijen, vrouwen en jongeren en de vrije pers, die zonder angst voor geweld, intimidatie of beperkingen moeten kunnen functioneren; |
| --- | --- |

8.

| 9. | betreurt het voortdurende geweld en de terroristische aanslagen die nog steeds plaatsvinden in Tsjaad; spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over de aanhoudende crisis in het land en de onstabiele veiligheidssituatie in het noorden, en veroordeelt de herhaalde schendingen van de mensenrechten en het internationaal en humanitair recht met klem; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de regering de steun te vragen van nationale en internationale bemiddelaars, het VN-Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten, de Afrikaanse Unie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de Sahelregio, de Economische Gemeenschap van Centraal-Afrikaanse Staten en andere internationale organisaties, teneinde de huidige impasse te doorbreken en de nationale dialoog en het democratische overgangsproces te bevorderen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is erg bezorgd over het aanhoudend hoge niveau van corruptie en straffeloosheid in Tsjaad; merkt op dat het niet aanpakken van straffeloosheid voor mensenrechtenschendingen bijdraagt tot de voortzetting van dergelijke schendingen en tot de verzwakking van het vertrouwen van het publiek in de overheidsinstellingen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de lidstaten meer steun te verlenen aan onafhankelijke niet-gouvernementele organisaties, mensenrechtenactivisten en onafhankelijke media die actief zijn in Tsjaad, onder meer door middel van financiering en steun voor diegenen die bescherming nodig hebben; |
| --- | --- |

12.

| 13. | spoort de EU en haar lidstaten aan om deze mensenrechtenkwesties aan te kaarten bij de Tsjadische autoriteiten, Tsjaad tijdens de hele overgangsperiode technische ondersteuning te bieden en te overwegen een procedure uit hoofde van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou in te leiden, die in laatste instantie zou kunnen leiden tot de opschorting van de ontwikkelingssamenwerking van de EU met Tsjaad totdat de legitieme grondwettelijke orde is hersteld; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herinnert eraan dat klimaatverandering, voedselonzekerheid, bevolkingsgroei, exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, armoede en een gebrek aan onderwijs- en economische kansen diepere oorzaken zijn van instabiliteit, geweld en de rekrutering van terroristen in de hele Sahel; benadrukt dat de coördinatie van veiligheids-, ontwikkelings-, humanitaire en democratieondersteunende bijstand noodzakelijk is om blijvende duurzame ontwikkeling in de hele regio te waarborgen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | merkt op dat regionale samenwerking en initiatieven, met inbegrip van de Afrikaanse Unie en de G5-Sahelgroep, van essentieel belang zijn voor de ondersteuning van een door Afrika geleide strategie om terrorisme en instabiliteit in de Sahel aan te pakken; wijst op zijn steun voor de Europese Vredesfaciliteit en de samenwerking met de multinationale gezamenlijke taskforce; |
| --- | --- |

15.

| 16. | is ingenomen met de regionalisering van de aanwezigheid van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid in de Sahelregio, met als doel de regionale aanpak van het EU-optreden in de regio te versterken, teneinde de grensoverschrijdende samenwerking in de Sahel en tussen regionale samenwerkingsstructuren te ondersteunen en de nationale capaciteiten van de G5-Sahellanden te verbeteren; verzoekt de EU en haar lidstaten snel uitvoering te geven aan het voorstel voor een Team Europa-initiatief voor Tsjaad op het gebied van governance, democratisering, vrede en veiligheid; |
| --- | --- |

16.

| 17. | roept de EU, haar lidstaten en de internationale gemeenschap op om dringend te reageren op de humanitaire situatie die door de mensenrechtensituatie in Tsjaad is ontstaan en om het land de nodige bijstand te verlenen om snel te kunnen voorzien in zijn dringende behoeften op het gebied van de bescherming van intern ontheemden en vluchtelingen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Afrikaanse Unie en haar instellingen, alsmede aan de regering en het parlement van Tsjaad. |
| --- | --- |

18.

---

(1)  PB C 15 van 12.1.2022, blz. 166.

(2)  PB C 385 van 22.9.2021, blz. 24.

(3)  PB L 317 van 15.12.2000, blz. 3.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/105 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/105

---

P9_TA(2022)0447

De zaak van mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja in Bahrein

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over de zaak van mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja in Bahrein (2022/2994(RSP))

(2023/C 177/12)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Bahrein, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Bahrein,

| — | gezien het verslag van de Bahreinse onafhankelijke onderzoekscommissie van november 2011, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Bahreinse onafhankelijke onderzoekscommissie van november 2011,

| — | gezien de verklaring van 22 september 2022 van de speciale VN-rapporteur voor mensenrechtenverdedigers over de gevangengehouden mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 22 september 2022 van de speciale VN-rapporteur voor mensenrechtenverdedigers over de gevangengehouden mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja,

| — | gezien de interventie van Denemarken tijdens de 51e zitting van de Mensenrechtenraad, waarin werd opgeroepen tot de vrijlating van mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja, en gezien de meest recente verklaringen van het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken, met name die van 29 september 2022 en van 7 november 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de interventie van Denemarken tijdens de 51e zitting van de Mensenrechtenraad, waarin werd opgeroepen tot de vrijlating van mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja, en gezien de meest recente verklaringen van het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken, met name die van 29 september 2022 en van 7 november 2022,

| — | gezien de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Bahrein, die op 10 februari 2022 is ondertekend, |
| --- | --- |

—

gezien de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Bahrein, die op 10 februari 2022 is ondertekend,

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 18 mei 2022, getiteld “Een strategisch partnerschap met de Golf” (JOIN(2022)0013), en de desbetreffende conclusies van de Raad van 20 juni 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 18 mei 2022, getiteld “Een strategisch partnerschap met de Golf” (JOIN(2022)0013), en de desbetreffende conclusies van de Raad van 20 juni 2022,

| — | gezien de richtsnoeren van de Europese Unie over mensenrechtenverdedigers, over de doodstraf, over foltering, over de vrijheid van meningsuiting, over mensenrechtendialogen met derde landen en over de vrijheid van meningsuiting online en offline, |
| --- | --- |

—

gezien de richtsnoeren van de Europese Unie over mensenrechtenverdedigers, over de doodstraf, over foltering, over de vrijheid van meningsuiting, over mensenrechtendialogen met derde landen en over de vrijheid van meningsuiting online en offline,

| — | gezien de universele periodieke doorlichting van Bahrein die de VN op 7 november 2022 heeft verricht, |
| --- | --- |

—

gezien de universele periodieke doorlichting van Bahrein die de VN op 7 november 2022 heeft verricht,

| — | gezien Verordening (EU) 2021/821 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot instelling van een Unieregeling voor controle op de uitvoer, de tussenhandel, de technische bijstand, de doorvoer en de overbrenging van producten voor tweeërlei gebruik (herschikking) (1) (“verordening inzake producten voor tweeërlei gebruik”), en gezien eerdere herschikkingen, met name die van Verordening (EU) nr. 1232/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 428/2009 van de Raad tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/821 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021 tot instelling van een Unieregeling voor controle op de uitvoer, de tussenhandel, de technische bijstand, de doorvoer en de overbrenging van producten voor tweeërlei gebruik (herschikking) (1) (“verordening inzake producten voor tweeërlei gebruik”), en gezien eerdere herschikkingen, met name die van Verordening (EU) nr. 1232/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 428/2009 van de Raad tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer, de overbrenging, de tussenhandel en de doorvoer van producten voor tweeërlei gebruik (2),

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en het Arabisch Handvest voor de rechten van de mens, die allemaal door Bahrein zijn geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en het Arabisch Handvest voor de rechten van de mens, die allemaal door Bahrein zijn geratificeerd,

| — | gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens,

| — | gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja, een Deens-Bahreinse burger, medeoprichter van het “Bahrain Center for Human Rights” en het “Gulf Center for Human Rights”, en winnaar van de Martin Ennals-prijs 2022 al elf jaar in de gevangenis zit in het kader van een levenslange gevangenisstraf voor het vervullen van een leidende rol bij protesten waarbij democratische hervormingen werden geëist tijdens de volksopstand in Bahrein in 2011; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat mensenrechtenverdediger Abdulhadi al-Khawaja, een Deens-Bahreinse burger, medeoprichter van het “Bahrain Center for Human Rights” en het “Gulf Center for Human Rights”, en winnaar van de Martin Ennals-prijs 2022 al elf jaar in de gevangenis zit in het kader van een levenslange gevangenisstraf voor het vervullen van een leidende rol bij protesten waarbij democratische hervormingen werden geëist tijdens de volksopstand in Bahrein in 2011;

| B. | overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja na zijn arrestatie werd geslagen, gefolterd en uiteindelijk veroordeeld na een oneerlijk proces dat niet in overeenstemming was met het Bahreinse strafrecht of de internationale minimumnormen voor een eerlijk proces; overwegende dat al-Khawaja is veroordeeld op grond van valse beschuldigingen in verband met “financiering van en deelname aan terrorisme, met als doel de regering omver te werpen, en spionage voor een ander land”; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja na zijn arrestatie werd geslagen, gefolterd en uiteindelijk veroordeeld na een oneerlijk proces dat niet in overeenstemming was met het Bahreinse strafrecht of de internationale minimumnormen voor een eerlijk proces; overwegende dat al-Khawaja is veroordeeld op grond van valse beschuldigingen in verband met “financiering van en deelname aan terrorisme, met als doel de regering omver te werpen, en spionage voor een ander land”;

| C. | overwegende dat de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie in juli 2012 tot de conclusie is gekomen dat de arrestatie van Abdulhadi al-Khawaja willekeurig was, aangezien deze werd verricht omdat hij zijn grondrecht op vrijheid van meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging uitoefende; overwegende dat de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie tot zijn vrijlating heeft opgeroepen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie in juli 2012 tot de conclusie is gekomen dat de arrestatie van Abdulhadi al-Khawaja willekeurig was, aangezien deze werd verricht omdat hij zijn grondrecht op vrijheid van meningsuiting, vreedzame vergadering en vereniging uitoefende; overwegende dat de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie tot zijn vrijlating heeft opgeroepen;

| D. | overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja opnieuw wordt geconfronteerd met gerechtelijke intimidatie door middel van een aantal aanvullende, afzonderlijke processen; overwegende dat een strafrechter in Bahrein Abdulhadi al-Khawaja op 28 november 2022 op grond van bijkomende strafrechtelijke aanklachten heeft veroordeeld omdat hij een stoel in de gevangenis zou hebben stukgeslagen en een politieambtenaar verbaal beledigd zou hebben omdat deze laatste hem niet met zijn familie wilde laten bellen; overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja het recht om de terechtzitting bij te wonen en het recht op vertegenwoordiging in rechte is ontzegd, ondanks een door de voorzitter van de strafrechtbank ondertekend gerechtelijk bevel waarbij de secretaris-generaal van het directoraat-generaal Verbetering en Heropvoeding werd opgedragen de verdachte toegang te verlenen tot een volmacht; overwegende dat dit een schending was van het recht van de mensenrechtenverdediger op een eerlijk proces en rechtsbijstand; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja opnieuw wordt geconfronteerd met gerechtelijke intimidatie door middel van een aantal aanvullende, afzonderlijke processen; overwegende dat een strafrechter in Bahrein Abdulhadi al-Khawaja op 28 november 2022 op grond van bijkomende strafrechtelijke aanklachten heeft veroordeeld omdat hij een stoel in de gevangenis zou hebben stukgeslagen en een politieambtenaar verbaal beledigd zou hebben omdat deze laatste hem niet met zijn familie wilde laten bellen; overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja het recht om de terechtzitting bij te wonen en het recht op vertegenwoordiging in rechte is ontzegd, ondanks een door de voorzitter van de strafrechtbank ondertekend gerechtelijk bevel waarbij de secretaris-generaal van het directoraat-generaal Verbetering en Heropvoeding werd opgedragen de verdachte toegang te verlenen tot een volmacht; overwegende dat dit een schending was van het recht van de mensenrechtenverdediger op een eerlijk proces en rechtsbijstand;

| E. | overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja onderdaan is van het Koninkrijk Denemarken en sinds 2011 gedwongen is gescheiden te leven van zijn familie; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja onderdaan is van het Koninkrijk Denemarken en sinds 2011 gedwongen is gescheiden te leven van zijn familie;

| F. | overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja als rechtstreeks gevolg van zijn opsluiting, foltering en ontzegging van toegang tot medische zorg te lijden heeft onder een reeks chronische en degeneratieve gezondheidsproblemen, waaronder extreme rugpijn en verminderd gezichtsvermogen, en dringend medische zorg nodig heeft; overwegende dat de veelvuldige hongerstakingen die al-Khawaja heeft gehouden om te protesteren tegen zijn mishandeling, zijn gezondheidstoestand hebben verslechterd; overwegende dat de gevangenisautoriteiten hem een adequate medische behandeling ontzeggen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja als rechtstreeks gevolg van zijn opsluiting, foltering en ontzegging van toegang tot medische zorg te lijden heeft onder een reeks chronische en degeneratieve gezondheidsproblemen, waaronder extreme rugpijn en verminderd gezichtsvermogen, en dringend medische zorg nodig heeft; overwegende dat de veelvuldige hongerstakingen die al-Khawaja heeft gehouden om te protesteren tegen zijn mishandeling, zijn gezondheidstoestand hebben verslechterd; overwegende dat de gevangenisautoriteiten hem een adequate medische behandeling ontzeggen;

| G. | overwegende dat deze nieuwe aanklachten er komen nadat de zaak van Abdulhadi al-Khawaja, zowel op het niveau van de VN als op EU-niveau, intens is bepleit en in september 2022 zelfs aan de orde is gesteld in het jaarverslag van de secretaris-generaal van de VN over represailles, in oktober 2022 in de mensenrechtendialoog tussen de EU en Bahrein en in november 2022 in de universele periodieke doorlichting van Bahrein door de VN; overwegende dat de Deense regering al meer dan tien jaar vruchteloos een beroep doet op particuliere diplomatie met de Bahreinse regering om al-Khawaja vrij te krijgen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat deze nieuwe aanklachten er komen nadat de zaak van Abdulhadi al-Khawaja, zowel op het niveau van de VN als op EU-niveau, intens is bepleit en in september 2022 zelfs aan de orde is gesteld in het jaarverslag van de secretaris-generaal van de VN over represailles, in oktober 2022 in de mensenrechtendialoog tussen de EU en Bahrein en in november 2022 in de universele periodieke doorlichting van Bahrein door de VN; overwegende dat de Deense regering al meer dan tien jaar vruchteloos een beroep doet op particuliere diplomatie met de Bahreinse regering om al-Khawaja vrij te krijgen;

| H. | overwegende dat de regering van Bahrein het recht op vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering nog steeds hardhandig onderdrukt; overwegende dat mensenrechtenverdedigers, advocaten, journalisten en politieke activisten zwaar worden vervolgd en het slachtoffer zijn van arrestatie, bedreiging met gevangenneming of foltering, intimidatie, reisverboden en intrekking van staatsburgerschap; overwegende dat de Bahreinse autoriteiten mensenrechtenverdedigers en politieke activisten hebben gearresteerd, vastgehouden, ondervraagd en vervolgd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de regering van Bahrein het recht op vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering nog steeds hardhandig onderdrukt; overwegende dat mensenrechtenverdedigers, advocaten, journalisten en politieke activisten zwaar worden vervolgd en het slachtoffer zijn van arrestatie, bedreiging met gevangenneming of foltering, intimidatie, reisverboden en intrekking van staatsburgerschap; overwegende dat de Bahreinse autoriteiten mensenrechtenverdedigers en politieke activisten hebben gearresteerd, vastgehouden, ondervraagd en vervolgd;

| I. | overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja een van de vele mensenrechtenactivisten is die in Bahrein langdurig willekeurig opgesloten zitten; overwegende dat andere politieke gevangenen die momenteel gevangenzitten in Bahrein, onder meer prominente politieke oppositieleiders, activisten, bloggers en mensenrechtenactivisten zijn die tot levenslange gevangenisstraf zijn veroordeeld wegens hun rol in de prodemocratische protesten van 2011; overwegende dat mensenrechtenverdediger Naji Fateel in mei 2013 is gearresteerd en in mei 2014 tot 15 jaar gevangenisstraf is veroordeeld; overwegende dat Naji Fateel werd gefolterd, in volledige isolatie werd vastgehouden, geen telefoongesprekken en bezoeken van zijn familie en advocaat mocht ontvangen en in eenzame opsluiting werd gehouden; overwegende dat mensenrechtenverdediger dr. Abduljalil al-Singace in augustus 2010 is gearresteerd, in februari-maart 2011 voor 21 dagen kort is vrijgelaten, op 17 maart 2011 opnieuw is gearresteerd en in juni 2011 tot een levenslange gevangenisstraf is veroordeeld; overwegende dat Bahreinse mensenrechtenverdedigers en hun familieleden worden lastiggevallen, geïntimideerd en vervolgd; overwegende dat sommigen in ballingschap zijn gegaan en dat velen willekeurig het staatsburgerschap is ontnomen; overwegende dat Nabeel Rajab, een van de meest prominente Bahreinse mensenrechtenverdedigers, op 9 juni 2020 uit de gevangenis werd vrijgelaten, om het restant van zijn straf van vijf jaar in overeenstemming met de wet inzake alternatieve straffen uit te zitten; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Abdulhadi al-Khawaja een van de vele mensenrechtenactivisten is die in Bahrein langdurig willekeurig opgesloten zitten; overwegende dat andere politieke gevangenen die momenteel gevangenzitten in Bahrein, onder meer prominente politieke oppositieleiders, activisten, bloggers en mensenrechtenactivisten zijn die tot levenslange gevangenisstraf zijn veroordeeld wegens hun rol in de prodemocratische protesten van 2011; overwegende dat mensenrechtenverdediger Naji Fateel in mei 2013 is gearresteerd en in mei 2014 tot 15 jaar gevangenisstraf is veroordeeld; overwegende dat Naji Fateel werd gefolterd, in volledige isolatie werd vastgehouden, geen telefoongesprekken en bezoeken van zijn familie en advocaat mocht ontvangen en in eenzame opsluiting werd gehouden; overwegende dat mensenrechtenverdediger dr. Abduljalil al-Singace in augustus 2010 is gearresteerd, in februari-maart 2011 voor 21 dagen kort is vrijgelaten, op 17 maart 2011 opnieuw is gearresteerd en in juni 2011 tot een levenslange gevangenisstraf is veroordeeld; overwegende dat Bahreinse mensenrechtenverdedigers en hun familieleden worden lastiggevallen, geïntimideerd en vervolgd; overwegende dat sommigen in ballingschap zijn gegaan en dat velen willekeurig het staatsburgerschap is ontnomen; overwegende dat Nabeel Rajab, een van de meest prominente Bahreinse mensenrechtenverdedigers, op 9 juni 2020 uit de gevangenis werd vrijgelaten, om het restant van zijn straf van vijf jaar in overeenstemming met de wet inzake alternatieve straffen uit te zitten;

| J. | overwegende dat de Bahreinse autoriteiten naar verluidt de onderdrukking van onlineactiviteiten en activiteiten op sociale media hebben opgevoerd en critici wegens vreedzame meningsuiting hebben vervolgd; overwegende dat de COVID-19-pandemie volgens berichten als voorwendsel is gebruikt om de vrijheid van meningsuiting in het koninkrijk verder te beperken; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Bahreinse autoriteiten naar verluidt de onderdrukking van onlineactiviteiten en activiteiten op sociale media hebben opgevoerd en critici wegens vreedzame meningsuiting hebben vervolgd; overwegende dat de COVID-19-pandemie volgens berichten als voorwendsel is gebruikt om de vrijheid van meningsuiting in het koninkrijk verder te beperken;

| K. | overwegende dat er in Bahrein momenteel 26 personen in de dodencel zitten en dat voor allen de executie dreigt omdat zij alle rechtsmiddelen hebben uitgeput; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat er in Bahrein momenteel 26 personen in de dodencel zitten en dat voor allen de executie dreigt omdat zij alle rechtsmiddelen hebben uitgeput;

| L. | overwegende dat volgens de krant The Guardian en Amnesty International de digitale surveillance in Bahrein de afgelopen jaren aanzienlijk is toegenomen, met de onderschepping van tekstberichten, grondige pakjesinspecties en toezicht op sociale media en telefoongesprekken met de Pegasussoftware van NSO; overwegende dat onder meer Europese bedrijven de Bahreinse autoriteiten onderscheppingstechnologie hebben geleverd; overwegende dat Bahrein bewakingstechnologie gebruikt om de communicatie van mensenrechtenactivisten te onderscheppen, wat tot hun arrestatie leidt; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat volgens de krant The Guardian en Amnesty International de digitale surveillance in Bahrein de afgelopen jaren aanzienlijk is toegenomen, met de onderschepping van tekstberichten, grondige pakjesinspecties en toezicht op sociale media en telefoongesprekken met de Pegasussoftware van NSO; overwegende dat onder meer Europese bedrijven de Bahreinse autoriteiten onderscheppingstechnologie hebben geleverd; overwegende dat Bahrein bewakingstechnologie gebruikt om de communicatie van mensenrechtenactivisten te onderscheppen, wat tot hun arrestatie leidt;

| M. | overwegende dat bij de herziening van Verordening (EG) nr. 428/2009 in 2011 controles op de uitvoer van surveillancetechnologie zijn goedgekeurd; overwegende dat de herschikking van deze verordening in 2021 is goedgekeurd om deze maatregelen verder aan te scherpen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat bij de herziening van Verordening (EG) nr. 428/2009 in 2011 controles op de uitvoer van surveillancetechnologie zijn goedgekeurd; overwegende dat de herschikking van deze verordening in 2021 is goedgekeurd om deze maatregelen verder aan te scherpen;

| N. | overwegende dat de Europese Unie en Bahrein op 27 oktober 2022 in Manama hun zesde mensenrechtendialoog hebben gehouden; overwegende dat de mensenrechtendialoog een breed scala aan onderwerpen bestrijkt, zoals de vrijheid van meningsuiting en vereniging, de rechtsstaat, met inbegrip van de doodstraf en het recht op een eerlijk proces, vrouwenrechten en gendergelijkheid, arbeidsrechten en de vrijheid van godsdienst of overtuiging; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Europese Unie en Bahrein op 27 oktober 2022 in Manama hun zesde mensenrechtendialoog hebben gehouden; overwegende dat de mensenrechtendialoog een breed scala aan onderwerpen bestrijkt, zoals de vrijheid van meningsuiting en vereniging, de rechtsstaat, met inbegrip van de doodstraf en het recht op een eerlijk proces, vrouwenrechten en gendergelijkheid, arbeidsrechten en de vrijheid van godsdienst of overtuiging;

| 1. | dringt er bij Bahrein op aan Abdulhadi al-Khawaja onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten; benadrukt dat het land al zijn gewetensgevangenen moet vrijlaten, waaronder dr. Abduljalil al-Singace, Naji Fateel, Abdulwahab Hussain, Ali Hajee, sjeik Ali Salman en Hassan Mshaima, die zijn aangehouden en veroordeeld omdat zij louter hun recht op vrijheid van meningsuiting hebben uitgeoefend; dringt erop aan dat alle aanklachten tegen hen worden ingetrokken; is ingenomen met de vrijlating van Nabeel Rajab in 2020 op grond van de wet inzake alternatieve straffen, maar verzoekt de Bahreinse autoriteiten niettemin met klem zijn reisverbod op te heffen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | spreekt zijn ontsteltenis uit over de behandeling van Abdulhadi al-Khawaja en andere politieke gevangenen; veroordeelt andermaal krachtig de gerechtelijke pesterijen, intimidatie, foltering en het ontbreken van een eerlijke rechtsgang waarmee hij en andere politieke gevangenen en hun families nog steeds te maken hebben; dringt erop aan dat de Bahreinse autoriteiten hun verplichtingen uit hoofde van het VN-Verdrag tegen foltering nakomen en een einde maken aan het gebruik van foltering en andere vormen van mishandeling, alsook aan het gebruik van verklaringen die onder foltering zijn afgelegd als bewijs in rechtszaken; verzoekt de Bahreinse autoriteiten de cultuur van straffeloosheid aan te pakken door alle beschuldigingen van foltering te onderzoeken, daders ter verantwoording te roepen en te zorgen voor doeltreffende mechanismen voor slachtoffers om gerechtigheid en schadeloosstelling te krijgen, ook in het geval van al-Khawaja; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Bahreinse autoriteiten een behoorlijke rechtsgang te waarborgen en de rechten van gedetineerden te eerbiedigen, met inbegrip van die van Abdulhadi al-Khawaja; verzoekt Bahrein ervoor te zorgen dat de basisbeginselen inzake de behandeling van gevangenen volledig worden toegepast; onderstreept dat de rechten van gevangenen te allen tijde moeten worden gewaarborgd, met inbegrip van de mogelijkheid om adequate medische zorg te ontvangen en volledige toegang tot hun familie en advocaten van hun eigen keuze te krijgen; verzoekt Bahrein de onafhankelijkheid en doeltreffendheid te evalueren van interne organen die toezicht houden op misbruiken door beveiligings- en gevangenispersoneel, met inbegrip van de Ombudsman, de speciale onderzoekseenheid en de Commissie voor de rechten van gevangenen en gedetineerden; |
| --- | --- |

3.

| 4. | dringt er bij Bahrein op aan het Bahreinse staatsburgerschap te herstellen van de bijna 300 personen die dat is ontnomen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | uit zijn diepe bezorgdheid over het feit dat de Bahreinse autoriteiten de rechten en vrijheden van de bevolking blijven schenden en beperken, met name het recht op vreedzaam protest, vrijheid van meningsuiting en digitale vrijheid, zowel online als offline; verzoekt de Bahreinse autoriteiten te zorgen voor een veilige omgeving voor maatschappelijke organisaties en onafhankelijke media en te waarborgen dat het recht op vrijheid van meningsuiting kan worden uitgeoefend; veroordeelt het herhaalde gebruik door Bahrein van antiterrorismewetten om de vrijheid van meningsuiting in te perken; |
| --- | --- |

5.

| 6. | betreurt de opheffing in 2017 van het moratorium op executies, dat de facto zeven jaar heeft geduurd; herhaalt dat het groot tegenstander van de doodstraf is; herhaalt zijn oproep aan Zijne Majesteit sjeik Hamad bin Isa Al Khalifa om opnieuw een moratorium op terechtstellingen in te stellen, teneinde de doodstraf af te schaffen, en Mohamed Ramadan, Hussein Ali Moosa, Maher Abbas al-Khabbaz, Salman Isa Ali Salman, Hussein Abdullah Khalil Ebrahim, Mohammad Radhi Abdulla Hassan, Sayed Ahmed Fuad Abbas Isa Ahmed al-Abar, Hussein Ali Mahdi Jasim Mohamed, Hussein Ebrahim Ali Hussein Marzooq, Moosa Abdallah Moosa Jafaar, Hussein Abdullah Marhoon Rashid en Zuhair Ebrahim Jasim Abdullah onmiddellijk vrij te laten; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Bahreinse regering volledig met VN-organen mee te werken, een vaste uitnodiging te verstrekken voor alle speciale procedures van de VN-Mensenrechtenraad, en proactief met hen samen te werken; verzoekt de Bahreinse regering EU-ambtenaren, onafhankelijke waarnemers en mensenrechtengroeperingen toe te staan Bahreinse gevangenissen te bezoeken; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Josep Borrell (VV/HV), de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en alle EU-ambtenaren die Bahrein bezoeken, alsook de EU-lidstaten, met name de regering van Denemarken, de zaak van Abdulhadi al-Khawaja en alle andere mensenrechtenverdedigers in het land zowel publiekelijk als particulier te blijven aankaarten en hun onvoorwaardelijke vrijlating te eisen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | dringt er bij alle EU-ambtenaren en vertegenwoordigers van EU-lidstaten die Bahrein bezoeken op aan de gevangenissen te bezoeken en mensenrechtenverdedigers te ontmoeten en uitdrukkelijk te verzoeken om een bezoek aan Abdulhadi al-Khawaja, Naji Fateel en dr. Abduljalil al-Singace; betreurt ten zeerste dat de familie van al-Khawaja hem de afgelopen twee jaar slechts eenmaal heeft mogen bezoeken; dringt er daarom bij Bahrein op aan het bezoekrecht voor de families van alle gevangenen te handhaven; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de VV/HV, de EDEO, de Raad en de lidstaten systematisch hun bezorgdheid te uiten over mensenrechtenschendingen in Bahrein en zaken bilateraal en op alle internationale fora aan de orde te stellen, met inbegrip van de VN-Mensenrechtenraad en in het kader van de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Bahrein; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de EU-delegatie in Riyad en alle diplomatieke missies van de lidstaten in Bahrein om toekomstige hoorzittingen over Abdulhadi al-Khawaja bij te wonen en de ontwikkelingen in deze hoorzittingen te volgen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | roept de EU en de lidstaten op hun bescherming van en steun voor mensenrechtenactivisten en gewetensgevangenen in Bahrein op te voeren, onder meer door noodsubsidies beschikbaar te stellen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | veroordeelt ten stelligste het gebruik van bewakingstechnologie tegen Bahreinse mensenrechtenverdedigers; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan de geactualiseerde verordening inzake producten voor tweeërlei gebruik, met inbegrip van technologie die voor surveillance wordt gebruikt, strikt te handhaven en te voorkomen dat bedrijven surveillancetechnologie exporteren, verkopen, actualiseren of onderhouden die kan worden gebruikt om vreedzame oppositieleden in Bahrein aan te pakken; betreurt dat Europese bedrijven de mensenrechten hebben geschonden door technologie voor tweeërlei gebruik te verkopen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | spoort de Europese Unie en haar lidstaten ertoe aan de dialoog met Bahrein over de mensenrechten te versterken; is van mening dat de vrijlating van Abdulhadi al-Khawaja en alle andere mensenrechtenverdedigers een belangrijke stap zou zijn om de betrekkingen tussen de EU en Bahrein te verbeteren; |
| --- | --- |

14.

| 15. | veroordeelt in de krachtigste bewoordingen elke ongepaste invloed op de werkzaamheden van het Europees Parlement, hetzij rechtstreeks door derde landen, hetzij indirect via door de regering gecontroleerde ngo’s; dringt er bij alle EU-instellingen op aan het transparantieregister verder te versterken door strengere regels vast te stellen en een onafhankelijke ethische commissie voor alle EU-instellingen in te stellen; herinnert aan de aanbevelingen van zijn resolutie van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (3), met name over de wijze waarop de EU beter kan reageren op buitenlandse inmenging in de democratische processen van de EU; verzoekt de EDEO een studie te verrichten naar de aanwezigheid en invloed van kwaadwillende overheidsactoren in Europese instellingen, denktanks, universiteiten, religieuze organisaties en mediaorganisaties; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van het Koninkrijk Bahrein en de leden van de Samenwerkingsraad van de Golf. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  PB L 206 van 11.6.2021, blz. 1.

(2)  PB L 326 van 8.12.2011, blz. 26.

(3)  PB C 347 van 9.9.2022, blz. 61.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/109 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/109

---

P9_TA(2022)0448

Vermoedens van corruptie door Qatar en de bredere behoefte aan transparantie en verantwoordingsplicht in de Europese instellingen

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over vermoedens van corruptie door Qatar en de bredere noodzaak van transparantie en verantwoordingsplicht in de Europese instellingen (2022/3012(RSP))

(2023/C 177/13)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn besluit van 27 april 2021 over de sluiting van een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over een verplicht transparantieregister (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 27 april 2021 over de sluiting van een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie over een verplicht transparantieregister (1),

| — | gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de versterking van de transparantie en integriteit in de EU-instellingen door de oprichting van een onafhankelijk ethisch orgaan van de EU (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 16 september 2021 over de versterking van de transparantie en integriteit in de EU-instellingen door de oprichting van een onafhankelijk ethisch orgaan van de EU (2),

| — | gezien het rechtsbeginsel van het vermoeden van onschuld, |
| --- | --- |

—

gezien het rechtsbeginsel van het vermoeden van onschuld,

| — | gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over buitenlandse inmenging in alle democratische processen in de Europese Unie, met inbegrip van desinformatie (3),

| — | gezien de artikelen 10 en 11 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 10 en 11 van zijn Reglement,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat het Belgische federale openbaar ministerie een onderzoek heeft ingesteld naar verdenkingen van witwassen, corruptie en deelname aan een criminele organisatie; overwegende dat sinds 9 december 2022 verschillende arrestaties en huiszoekingen hebben plaatsgevonden, waarbij zowel huidige en voormalige leden van het Europees Parlement als personeelsleden betrokken waren; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Belgische federale openbaar ministerie een onderzoek heeft ingesteld naar verdenkingen van witwassen, corruptie en deelname aan een criminele organisatie; overwegende dat sinds 9 december 2022 verschillende arrestaties en huiszoekingen hebben plaatsgevonden, waarbij zowel huidige en voormalige leden van het Europees Parlement als personeelsleden betrokken waren;

| B. | overwegende dat een aantal verdachten reeds beschuldigd is van witwassen van geld, corruptie en deelname aan een criminele organisatie; overwegende dat de politiediensten bij deze huiszoekingen aanzienlijke bedragen in beslag hebben genomen die in het bezit waren van de verdachten; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat een aantal verdachten reeds beschuldigd is van witwassen van geld, corruptie en deelname aan een criminele organisatie; overwegende dat de politiediensten bij deze huiszoekingen aanzienlijke bedragen in beslag hebben genomen die in het bezit waren van de verdachten;

| C. | overwegende dat vertrouwen in de integriteit van het Parlement en de rechtsstaat van het grootste belang is voor het functioneren van de Europese democratie; overwegende dat het van essentieel belang is ervoor te zorgen dat democratische processen niet door particuliere belangen worden gekaapt en dat de rechten van de burgers volledig worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat vertrouwen in de integriteit van het Parlement en de rechtsstaat van het grootste belang is voor het functioneren van de Europese democratie; overwegende dat het van essentieel belang is ervoor te zorgen dat democratische processen niet door particuliere belangen worden gekaapt en dat de rechten van de burgers volledig worden geëerbiedigd;

| D. | overwegende dat het vermogen van vertegenwoordigers van belangengroepen om met argumenten de besluitvorming in het Parlement te beïnvloeden een essentieel onderdeel vormt van de Europese democratie; overwegende dat anderzijds ongepaste beïnvloedingsmethoden, omkoping en andere strafbare feiten onaanvaardbaar zijn; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het vermogen van vertegenwoordigers van belangengroepen om met argumenten de besluitvorming in het Parlement te beïnvloeden een essentieel onderdeel vormt van de Europese democratie; overwegende dat anderzijds ongepaste beïnvloedingsmethoden, omkoping en andere strafbare feiten onaanvaardbaar zijn;

| E. | overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 16 september 2021 zijn standpunt over een ethisch orgaan met vergaande bevoegdheden heeft uiteengezet; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 16 september 2021 zijn standpunt over een ethisch orgaan met vergaande bevoegdheden heeft uiteengezet;

| F. | overwegende dat Richtlijn (EU) 2019/1937 (4) klokkenluiders beschermt wanneer zij onder specifieke omstandigheden rechtstreeks en publiekelijk misstanden aan het licht brengen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat Richtlijn (EU) 2019/1937 (4) klokkenluiders beschermt wanneer zij onder specifieke omstandigheden rechtstreeks en publiekelijk misstanden aan het licht brengen;

| G. | overwegende dat het transparantieregister een centraal element vormt van het ethische kader voor en de transparantie van de EU-instellingen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het transparantieregister een centraal element vormt van het ethische kader voor en de transparantie van de EU-instellingen;

| H. | overwegende dat de niet-gouvernementele organisatie “Fight Impunity” tot op heden niet is geregistreerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de niet-gouvernementele organisatie “Fight Impunity” tot op heden niet is geregistreerd;

| 1. | is ontsteld en ernstig bezorgd over de vermeende daden van corruptie, witwassen van geld en deelname aan een criminele organisatie door leden, voormalige leden en personeel van het Europees Parlement in ruil voor invloed op de besluiten van het Parlement; is van mening dat het Parlement volledige medewerking moet verlenen aan het strafrechtelijk onderzoek; constateert met bezorgdheid dat de interne controle- en waarschuwingsmechanismen van de EU-instellingen er op dramatische wijze niet in zijn geslaagd de aanhoudende corruptie op te sporen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de vermeende pogingen van Qatar om leden, voormalige leden en personeel van het Europees Parlement door middel van omkoping te beïnvloeden, hetgeen een ernstige buitenlandse inmenging in de democratische processen van de EU vormt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | onderstreept dat de ernst en de omvang van de beschuldigingen vereisen dat het Parlement en de EU-instellingen met grote eensgezindheid en vastberadenheid reageren; |
| --- | --- |

3.

| 4. | betreurt ten zeerste dat de besluiten van de commissies en de voltallige vergadering over Qatar waarschijnlijk zijn aangetast door corruptie en ongepaste beïnvloeding, met inbegrip van de resolutie van 24 november 2022 over de situatie van de mensenrechten in het kader van het WK voetbal in Qatar; betreurt dat dit ertoe heeft geleid dat het Parlement zich onvoldoende heeft ingezet voor het verdedigen van de mensenrechten van de duizenden arbeidsmigranten die op de bouwplaatsen zijn omgekomen en van de honderdduizenden mensen wier grondrechten in Qatar met voeten worden getreden; |
| --- | --- |

4.

| 5. | roept op tot de instelling van een speciale commissie die tot taak heeft mogelijke tekortkomingen in de regels van het Europees Parlement inzake transparantie, integriteit en corruptie op te sporen en voorstellen voor hervormingen te doen, voortbouwend op het werk van de Commissie constitutionele zaken en de beste praktijken in andere parlementen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verbindt zich ertoe overeenkomstig artikel 226 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, na afloop van de strafrechtelijke onderzoeken en eventuele gerechtelijke procedures, een onderzoekscommissie in te stellen om gevallen van corruptie en ongepaste acties van niet-EU-landen die invloed in het Europees Parlement willen kopen, te onderzoeken; |
| --- | --- |

6.

| 7. | is bezorgd over mogelijke belangenconflicten als gevolg van nevenfuncties van leden, met name posities als directielid, als lid van de raad van bestuur of een adviesraad of als adviseur van banken, multinationals of beursgenoteerde ondernemingen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verwelkomt de beëindiging van de ambtstermijn van EP-lid Eva Kaili als ondervoorzitter, overeenkomstig artikel 21 van het Reglement; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verlangt dat een speciale ondervoorzitter wordt belast met integriteit en bestrijding van corruptie en buitenlandse inmenging in het parlement; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Commissie zo spoedig mogelijk een voorstel tot oprichting van het ethisch orgaan in te dienen, overeenkomstig de resolutie van het Parlement van 16 september 2021; |
| --- | --- |

10.

| 11. | stelt voor een afkoelingsperiode in te voeren voor voormalige leden van het Europees Parlement om de negatieve gevolgen van het zogenaamde “draaideur”-verschijnsel te voorkomen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | dringt aan op een grondige evaluatie en verbetering van de leesbaarheid van de wetgevingsactiviteiten van de parlementsleden, met name door het openbaar maken van de wetgevingsvoetafdrukken van voorgestelde teksten en amendementen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verbindt zich ertoe te zullen zorgen voor volledige transparantie van de neveninkomsten van de leden van het Europees Parlement, met vermelding van exacte bedragen, en elke vorm van externe beloning van het personeel van de leden en de fracties te zullen verbieden; verbindt zich ertoe op Unieniveau een verbod in te stellen op donaties van derde landen aan leden en politieke partijen, met als doel om de mazen in de wetgeving van de lidstaten op dit gebied te dichten; verzoekt de Commissie hierover met spoed een voorstel in te dienen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt dringend om de toegangspasjes van vertegenwoordigers van Qatarese belangen te deactiveren, overeenkomstig artikel 123 van zijn Reglement, totdat de gerechtelijke onderzoeken relevante informatie en opheldering hebben verschaft; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is van mening dat het transparantieregister van de EU moet worden versterkt door het budget van het register en het aantal personeelsleden dat voor het register werkt te verhogen, zodat de door aanvragers en geregistreerden verstrekte informatie grondiger kan worden gecontroleerd; is voorts van mening dat het toepassingsgebied van het transparantieregister moet worden uitgebreid tot vertegenwoordigers van niet-EU-landen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat een goede regulering van en controle op vriendschapsgroepen een voorwaarde is om deze groepen in het Parlement te laten voortbestaan; draagt de quaestoren op de bestaande regels uit te voeren en een toegankelijk en actueel register van vriendschapsgroepen en -verklaringen op te zetten en bij te houden; |
| --- | --- |

16.

| 17. | dringt erop aan dat het transparantieregister verplicht wordt gesteld; |
| --- | --- |

17.

| 18. | dringt erop aan dat het transparantieregister ook verplicht wordt voor voormalige leden; |
| --- | --- |

18.

| 19. | roept de EU-instellingen op dringend maatregelen te nemen om de praktijk van minimale “afkoelingsperioden” voor hoge EU-ambtenaren en voormalige leden in te voeren, teneinde “draaideuren” te voorkomen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | beveelt aan het Statuut, en met name artikel 22 quater te herzien om het in overeenstemming te brengen met de normen van de klokkenluidersrichtlijn; verzoekt het Bureau om in de tussentijd de interne regels van het Parlement ter uitvoering van artikel 22 quater van het Statuut onmiddellijk te herzien om ervoor te zorgen dat deze regels voorzien in dezelfde bescherming als de klokkenluidersrichtlijn; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wijst op de rol van het Europees Openbaar Ministerie (EOM), het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken (Eurojust), Europol en het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) in de strijd tegen corruptie; wenst dat de capaciteiten van en de samenwerking tussen het EOM en OLAF, als belangrijkste EU-organen voor corruptiebestrijding, verder worden versterkt; dringt aan op gemeenschappelijke anticorruptieregels die van toepassing zijn op de leden en het personeel van EU-organen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is van mening dat een vermogensverklaring van de leden aan het begin en het einde van elk mandaat extra waarborgen tegen corruptie zou bieden, naar het voorbeeld van veel lidstaten; is van mening dat deze vermogensverklaring alleen toegankelijk moet zijn voor de bevoegde autoriteiten, zodat deze in geval van gegronde beschuldigingen kunnen nagaan of het opgegeven vermogen te rijmen valt met het opgegeven inkomen, waardoor het uitgeven van illegaal ontvangen middelen aanzienlijk wordt bemoeilijkt; |
| --- | --- |

22.

| 23. | schort alle werkzaamheden in verband met wetgevingsdossiers betreffende Qatar op, met name wat betreft visumliberalisering en de luchtvaartovereenkomst met Qatar, alsmede geplande bezoeken, totdat de beschuldigingen zijn bevestigd of verworpen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en de regering en de raadgevende vergadering van Qatar. |
| --- | --- |

24.

---

(1)  PB C 506 van 15.12.2021, blz. 127.

(2)  PB C 117 van 11.3.2022, blz. 159.

(3)  PB C 347 van 9.9.2022, blz. 61.

(4)  Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden (PB L 305 van 26.11.2019, blz. 17).

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/112 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/112

---

P9_TA(2022)0449

90 jaar na de Holodomor: de massamoord door uithongering erkennen als genocide

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over 90 jaar na de Holodomor: de massamoord door uithongering erkennen als genocide (2022/3001(RSP))

(2023/C 177/14)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn vorige resoluties over Oekraïne en Rusland, met name zijn resolutie van 23 oktober 2008 over de herdenking van de Holodomor, de kunstmatig veroorzaakte hongersnood in Oekraïne (1932-1933) (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn vorige resoluties over Oekraïne en Rusland, met name zijn resolutie van 23 oktober 2008 over de herdenking van de Holodomor, de kunstmatig veroorzaakte hongersnood in Oekraïne (1932-1933) (1),

| — | gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide, de Universele Verklaring van de rechten van de mens en andere mensenrechtenverdragen en -instrumenten van de VN, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide, de Universele Verklaring van de rechten van de mens en andere mensenrechtenverdragen en -instrumenten van de VN,

| — | gezien de gezamenlijke verklaringen over de herdenking van de Holodomor, aangenomen tijdens de plenaire zittingen van de Algemene Vergadering van de VN, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaringen over de herdenking van de Holodomor, aangenomen tijdens de plenaire zittingen van de Algemene Vergadering van de VN,

| — | gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, |
| --- | --- |

—

gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof,

| — | gezien de resolutie van de Verkhovna Rada van Oekraïne van 2003 waarin de opzettelijk veroorzaakte hongersnood als een daad van genocide wordt aangemerkt, de Oekraïense wet van 28 november 2006 over de Holodomor in Oekraïne van 1932-1933, en de oproep van de Verkhovna Rada van Oekraïne van 16 november 2022 aan de parlementen van de wereld met betrekking tot de erkenning van de Holodomor van 1932-1933 als genocide op het Oekraïense volk, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Verkhovna Rada van Oekraïne van 2003 waarin de opzettelijk veroorzaakte hongersnood als een daad van genocide wordt aangemerkt, de Oekraïense wet van 28 november 2006 over de Holodomor in Oekraïne van 1932-1933, en de oproep van de Verkhovna Rada van Oekraïne van 16 november 2022 aan de parlementen van de wereld met betrekking tot de erkenning van de Holodomor van 1932-1933 als genocide op het Oekraïense volk,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide een aantal daden strafbaar stelt die worden gepleegd met het doel om een bepaalde nationale, etnische, raciale of godsdienstige groepering geheel of gedeeltelijk te vernietigen; overwegende dat tot deze daden behoren het doden van leden van de groep, het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep, het opzettelijk aan de groep opleggen van levensomstandigheden die op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging gericht zijn, het nemen van maatregelen die tot doel hebben geboorten binnen de groep te voorkomen, en het onder dwang overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide een aantal daden strafbaar stelt die worden gepleegd met het doel om een bepaalde nationale, etnische, raciale of godsdienstige groepering geheel of gedeeltelijk te vernietigen; overwegende dat tot deze daden behoren het doden van leden van de groep, het toebrengen van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel aan leden van de groep, het opzettelijk aan de groep opleggen van levensomstandigheden die op haar gehele of gedeeltelijke lichamelijke vernietiging gericht zijn, het nemen van maatregelen die tot doel hebben geboorten binnen de groep te voorkomen, en het onder dwang overbrengen van kinderen van de groep naar een andere groep;

| B. | overwegende dat de Holodomor-hongersnood van 1932-1933, waarbij miljoenen Oekraïners om het leven kwamen, op cynische wijze gepland en op wrede wijze uitgevoerd werd door het Sovjetregime om het Sovjetbeleid van collectivisering van de landbouw erdoor te drukken en het Oekraïense volk en zijn nationale identiteit te onderdrukken; overwegende dat het Sovjetregime vergelijkbare wrede methoden ook in andere delen van de Sovjet-Unie, met name Kazachstan, Belarus, de Noord-Kaukasus en elders, heeft toegepast; overwegende dat de onderdrukking van de Oekraïense identiteit ook plaatsvond in de vorm van een regime van terreur tegen personen met de Oekraïense culturele identiteit; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Holodomor-hongersnood van 1932-1933, waarbij miljoenen Oekraïners om het leven kwamen, op cynische wijze gepland en op wrede wijze uitgevoerd werd door het Sovjetregime om het Sovjetbeleid van collectivisering van de landbouw erdoor te drukken en het Oekraïense volk en zijn nationale identiteit te onderdrukken; overwegende dat het Sovjetregime vergelijkbare wrede methoden ook in andere delen van de Sovjet-Unie, met name Kazachstan, Belarus, de Noord-Kaukasus en elders, heeft toegepast; overwegende dat de onderdrukking van de Oekraïense identiteit ook plaatsvond in de vorm van een regime van terreur tegen personen met de Oekraïense culturele identiteit;

| C. | overwegende dat uit bewijsmateriaal blijkt dat het Sovjetregime met opzet graanoogsten in beslag nam en de grenzen hermetisch afsloot om te voorkomen dat Oekraïners aan de hongerdood zouden ontsnappen; overwegende dat de Sovjet-Unie in 1932 en 1933 graan uit het grondgebied van Oekraïne exporteerde terwijl de bevolking daar honger leed; overwegende dat het stelselmatig doden van — voornamelijk — bewoners van het platteland in Oekraïne in veel gevallen vergezeld ging van “agitprop”, het tot zondebok verklaren van boeren en het verantwoordelijk stellen van deze groep voor de hongersnood; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat uit bewijsmateriaal blijkt dat het Sovjetregime met opzet graanoogsten in beslag nam en de grenzen hermetisch afsloot om te voorkomen dat Oekraïners aan de hongerdood zouden ontsnappen; overwegende dat de Sovjet-Unie in 1932 en 1933 graan uit het grondgebied van Oekraïne exporteerde terwijl de bevolking daar honger leed; overwegende dat het stelselmatig doden van — voornamelijk — bewoners van het platteland in Oekraïne in veel gevallen vergezeld ging van “agitprop”, het tot zondebok verklaren van boeren en het verantwoordelijk stellen van deze groep voor de hongersnood;

| D. | overwegende dat de huidige militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne, de vernietiging van zijn energie- en landbouwinfrastructuur, het blokkeren van de export van Oekraïens graan en het feit dat Rusland miljoenen tonnen graan heeft gestolen de vrees voor een grootschalige, opzettelijk veroorzaakte hongersnood, met name in het Globale Zuiden, dat van betaalbaar Oekraïens graan afhankelijk is, nieuw leven heeft ingeblazen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de huidige militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne, de vernietiging van zijn energie- en landbouwinfrastructuur, het blokkeren van de export van Oekraïens graan en het feit dat Rusland miljoenen tonnen graan heeft gestolen de vrees voor een grootschalige, opzettelijk veroorzaakte hongersnood, met name in het Globale Zuiden, dat van betaalbaar Oekraïens graan afhankelijk is, nieuw leven heeft ingeblazen;

| E. | overwegende dat de internationale gemeenschap nooit een duidelijke juridische of morele evaluatie heeft uitgevoerd van de misdaden die door de Sovjets zijn gepleegd; overwegende dat de verdoezeling en verheerlijking van het totalitaire Sovjetregime en de heropleving van de Stalincult in Rusland ertoe hebben geleid dat het Rusland van nu een staatssponsor van terrorisme is geworden en zich zelf ook schuldig maakt aan terroristische activiteiten, en ertoe hebben geleid dat ook in onze tijd wederom afschuwelijke misdaden tegen het Oekraïense volk worden gepleegd, zoals de huidige “Holodomor” en de pogingen van Rusland om de bevolking van Oekraïne dood te laten vriezen door de gerichte vernietiging van de civiele energie-infrastructuur van Oekraïne gedurende de wintermaanden; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de internationale gemeenschap nooit een duidelijke juridische of morele evaluatie heeft uitgevoerd van de misdaden die door de Sovjets zijn gepleegd; overwegende dat de verdoezeling en verheerlijking van het totalitaire Sovjetregime en de heropleving van de Stalincult in Rusland ertoe hebben geleid dat het Rusland van nu een staatssponsor van terrorisme is geworden en zich zelf ook schuldig maakt aan terroristische activiteiten, en ertoe hebben geleid dat ook in onze tijd wederom afschuwelijke misdaden tegen het Oekraïense volk worden gepleegd, zoals de huidige “Holodomor” en de pogingen van Rusland om de bevolking van Oekraïne dood te laten vriezen door de gerichte vernietiging van de civiele energie-infrastructuur van Oekraïne gedurende de wintermaanden;

| F. | overwegende dat de Holodomor in december 2022 door de parlementen of andere representatieve instellingen op staatsniveau van meer dan 20 landen erkend is als genocide of als een misdaad tegen het Oekraïense volk en tegen de menselijkheid; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Holodomor in december 2022 door de parlementen of andere representatieve instellingen op staatsniveau van meer dan 20 landen erkend is als genocide of als een misdaad tegen het Oekraïense volk en tegen de menselijkheid;

| G. | overwegende dat het in 2022 en 2023 negentig jaar geleden is dat de Holodomor heeft plaatsgevonden; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het in 2022 en 2023 negentig jaar geleden is dat de Holodomor heeft plaatsgevonden;

| 1. | erkent de Holodomor, de door het Sovjetregime opzettelijk veroorzaakte hongersnood in Oekraïne in 1932-1933, als genocide op de bevolking van Oekraïne, aangezien deze werd gepleegd met als doel een groep mensen te weg te vagen door welbewust levensomstandigheden te creëren die tot hun fysieke vernietiging zouden leiden; |
| --- | --- |

1.

| 2. | herdenkt alle slachtoffers van de Holodomor en verklaart zich solidair met het Oekraïense volk dat onder deze tragedie heeft geleden, met name met de nog levende overlevers van de Holodomor en hun families; betuigt zijn respect aan degenen die zijn overleden als gevolg van deze misdrijven van het totalitaire Sovjetregime; |
| --- | --- |

2.

| 3. | veroordeelt ten stelligste deze genocidale daden van het totalitaire Sovjetregime, die hebben geleid tot de dood van miljoenen Oekraïners en ernstige schade hebben toegebracht aan de fundamenten van de Oekraïense samenleving; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt alle landen, met name de Russische Federatie en de andere landen die na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie zijn ontstaan, hun archieven over de kunstmatig veroorzaakte hongersnood van 1932-1933 in Oekraïne open te stellen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt alle landen en internationale organisaties die de Holodomor nog niet als genocide hebben erkend, dit alsnog te doen; verzoekt de Russische Federatie, als voornaamste opvolger van de Sovjet-Unie, de Holodomor officieel te erkennen en excuses voor die misdrijven aan te bieden; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de EU-lidstaten en derde landen om deze gebeurtenissen en andere misdaden van het Sovjetregime onder de aandacht te brengen door historische kennis erover op te nemen in onderwijs- en onderzoeksprogramma’s, teneinde soortgelijke tragedies in de toekomst te voorkomen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | betreurt het feit dat de 90e herdenking van de Holodomor plaatsvindt terwijl Rusland zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne voortzet, de soevereiniteit en territoriale integriteit van dat land schendt, en tracht Oekraïne als natiestaat te liquideren en de identiteit en cultuur van zijn bevolking te vernietigen; hekelt bovendien het feit dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne een wereldwijde voedselcrisis heeft veroorzaakt, waarbij Rusland de graanvoorraden van Oekraïne vernietigt en plundert en het voor Oekraïne moeilijk blijft maken om graan uit te voeren naar de meest behoeftige landen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | veroordeelt de huidige manipulatie van de historische nagedachtenis door het Russische regime met als doel het verzekeren van zijn eigen voortbestaan; herhaalt in dit verband zijn veroordeling van de gedwongen ontmanteling door de Russische autoriteiten van de mensen- en burgerrechtenorganisaties International Memorial Society en Memorial Human Rights Centre, een daad die eens te meer laat zien dat het huidige Russische regime een revisionistische ideologie aanhangt; verzoekt de EU en haar lidstaten, publieke en particuliere instellingen, en de hele civiele samenleving om alle pogingen om historische feiten te verdraaien of de publieke opinie in Europa te manipuleren door middel van onjuiste geschiedschrijving bedoeld om de ideologie en het voortbestaan van criminele regimes te ondersteunen, actief aan te kaarten en te verwerpen; verzoekt alle EU-instellingen en de lidstaten onderzoekers en maatschappelijke organisaties te helpen bij het documenteren, onderzoeken en geven van voorlichting over politieke onderdrukking en totalitaire misdrijven in de Sovjet-Unie; |
| --- | --- |

8.

| 9. | veroordeelt in de meest krachtige bewoordingen alle vormen van totalitarisme; betreurt dat de misdaden van het totalitaire Sovjetregime nog niet zijn geëvalueerd vanuit juridisch oogpunt, dat de daders van deze misdaden niet voor de rechter zijn gebracht, en dat de misdaden nooit duidelijk door de internationale gemeenschap zijn veroordeeld; dringt aan op een alomvattende, historische en juridische beoordeling van het Sovjetregime en op een transparant maatschappelijk debat over zijn misdaden, hetgeen van het grootste belang is voor het tot stand brengen van een gemeenschappelijk Europees historisch besef en herinnering, en derhalve voor het vergroten van de weerbaarheid van onze samenlevingen tegen de huidige bedreigingen voor de democratie; herhaalt dat de beoordeling van het Sovjetregime en een transparant maatschappelijk debat over zijn misdaden het allerbelangrijkste is voor Rusland zelf, om bewustwording bij de bevolking te creëren, de weerstand tegen desinformatie en verdraaide historische feiten te vergroten, en te voorkomen dat soortgelijke misdrijven zich herhalen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | draagt de verantwoordelijke diensten van het Europees Parlement op deze resolutie onmiddellijk te vertalen in het Russische en Oekraïens; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Verkhovna Rada, de president en de regering van Oekraïne, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, de regering en het parlement van de Russische Federatie, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, en de secretaris-generaal van de Raad van Europa. |
| --- | --- |

11.

---

(1)  PB C 15 E van 21.1.2010, blz. 78.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/115 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/115

---

P9_TA(2022)0450

Opschalen van het meerjarig financieel kader 2021-2027

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het opschalen van het meerjarig financieel kader 2021-2027: een veerkrachtige EU-begroting die geschikt is voor nieuwe uitdagingen (2022/2046(INI))

(2023/C 177/15)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de artikelen 311, 312 en 323 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 311, 312 en 323 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (1) (MFK-verordening), en de gezamenlijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie in dit verband (2), alsmede gezien de unilaterale verklaringen daaromtrent (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (1) (MFK-verordening), en de gezamenlijke verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie in dit verband (2), alsmede gezien de unilaterale verklaringen daaromtrent (3),

| — | gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (4), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (4),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (5) (IIA), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (5) (IIA),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (6),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (7) (Financieel Reglement), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (7) (Financieel Reglement),

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, zoals vastgesteld op 23 november 2022 (8) |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, zoals vastgesteld op 23 november 2022 (8)

| — | gezien het voorstel van 16 mei 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (COM(2022)0223), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van 16 mei 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (COM(2022)0223),

| — | gezien het voorstel van 22 april 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (COM(2022)0184), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van 22 april 2022 voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (COM(2022)0184),

| — | gezien de interinstitutionele proclamatie betreffende de Europese pijler van sociale rechten van 13 december 2017 (9) en de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 over het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten, |
| --- | --- |

—

gezien de interinstitutionele proclamatie betreffende de Europese pijler van sociale rechten van 13 december 2017 (9) en de mededeling van de Commissie van 4 maart 2021 over het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten,

| — | gezien zijn resolutie van 19 oktober 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023 (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 oktober 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023 (10),

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole, dat is goedgekeurd op 8 september 2022 en bekrachtigd tijdens de vergaderperiode van het Parlement van 12 tot en met 15 september 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole, dat is goedgekeurd op 8 september 2022 en bekrachtigd tijdens de vergaderperiode van het Parlement van 12 tot en met 15 september 2022,

| — | gezien zijn resolutie van 13 september 2022 over het voorstel van 2021 voor een herziening van het meerjarig financieel kader (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 september 2022 over het voorstel van 2021 voor een herziening van het meerjarig financieel kader (11),

| — | gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 3/2022 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 — Financiering van opvangkosten van mensen die Oekraïne ontvluchten (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 juni 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 3/2022 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 — Financiering van opvangkosten van mensen die Oekraïne ontvluchten (12),

| — | gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de sociale en economische gevolgen voor de EU van de Russische oorlog in Oekraïne — versterking van het vermogen van de EU om op te treden (13), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 mei 2022 over de sociale en economische gevolgen voor de EU van de Russische oorlog in Oekraïne — versterking van het vermogen van de EU om op te treden (13),

| — | gezien zijn resolutie van 24 november 2021 over de herziening van het Financieel Reglement met het oog op de inwerkingtreding van het meerjarig financieel kader 2021-2027 (14), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 november 2021 over de herziening van het Financieel Reglement met het oog op de inwerkingtreding van het meerjarig financieel kader 2021-2027 (14),

| — | gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 (15), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 21 oktober 2021 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 (15),

| — | gezien zijn standpunt van 16 december 2020 over het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (16), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt van 16 december 2020 over het ontwerp van verordening van de Raad tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (16),

| — | gezien zijn resolutie van 23 juli 2020 over de conclusies van de buitengewone Europese Raad van 17 tot en met 21 juli 2020 (17), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 juli 2020 over de conclusies van de buitengewone Europese Raad van 17 tot en met 21 juli 2020 (17),

| — | gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019, getiteld “Meerjarig financieel kader 2021-2027 en eigen middelen: tijd om de verwachtingen van de burger in te lossen” (18), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 10 oktober 2019, getiteld “Meerjarig financieel kader 2021-2027 en eigen middelen: tijd om de verwachtingen van de burger in te lossen” (18),

| — | gezien zijn resolutie van 14 november 2018 over het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 — Standpunt van het Parlement met betrekking tot een akkoord (19), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 november 2018 over het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 — Standpunt van het Parlement met betrekking tot een akkoord (19),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 24 juni 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 24 juni 2022,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 31 mei 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 31 mei 2022,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 25 maart 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 25 maart 2022,

| — | gezien de Verklaring van Versailles van 11 maart 2022 naar aanleiding van de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Versailles van 11 maart 2022 naar aanleiding van de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 18 oktober 2022 getiteld “Werkprogramma van de Commissie 2023” (COM(2022)0548), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 18 oktober 2022 getiteld “Werkprogramma van de Commissie 2023” (COM(2022)0548),

| — | gezien het verslag van augustus 2022 van de Wereldbank, de regering van Oekraïne en de Commissie getiteld “The Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment” (Snelle beoordeling van de schade en de behoeften in Oekraïne), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van augustus 2022 van de Wereldbank, de regering van Oekraïne en de Commissie getiteld “The Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment” (Snelle beoordeling van de schade en de behoeften in Oekraïne),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 over hulp voor en wederopbouw van Oekraïne (COM(2022)0233), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 over hulp voor en wederopbouw van Oekraïne (COM(2022)0233),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640),

| — | gezien de op 9 mei 2022 gepresenteerde voorstellen van de Conferentie over de toekomst van Europa, |
| --- | --- |

—

gezien de op 9 mei 2022 gepresenteerde voorstellen van de Conferentie over de toekomst van Europa,

| — | gezien Speciaal verslag 09/2022 van de Europese Rekenkamer getiteld “Klimaatuitgaven in de EU-begroting 2014-2020 — Niet zo hoog als gerapporteerd”, |
| --- | --- |

—

gezien Speciaal verslag 09/2022 van de Europese Rekenkamer getiteld “Klimaatuitgaven in de EU-begroting 2014-2020 — Niet zo hoog als gerapporteerd”,

| — | gezien Speciaal verslag 22/2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Duurzame financiering: consistenter EU-optreden nodig om financiering te heroriënteren naar duurzame investeringen”, |
| --- | --- |

—

gezien Speciaal verslag 22/2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Duurzame financiering: consistenter EU-optreden nodig om financiering te heroriënteren naar duurzame investeringen”,

| — | gezien Speciaal verslag 10/2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Gendermainstreaming in de EU-begroting: tijd om de daad bij het woord te voegen”, |
| --- | --- |

—

gezien Speciaal verslag 10/2021 van de Europese Rekenkamer getiteld “Gendermainstreaming in de EU-begroting: tijd om de daad bij het woord te voegen”,

| — | gezien de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties,

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

| — | gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie constitutionele zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie vervoer en toerisme, de Commissie regionale ontwikkeling, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie constitutionele zaken,

| — | gezien het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken,

| — | gezien de brieven van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie, en de Commissie interne markt en consumentenbescherming, |
| --- | --- |

—

gezien de brieven van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, de Commissie industrie, onderzoek en energie, en de Commissie interne markt en consumentenbescherming,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0281/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0281/2022),

| A. | overwegende dat artikel 311 VWEU vereist dat de Unie zich voorziet van de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en aan haar beleid uitvoering te geven; overwegende dat de begrotingsprioriteiten van de Unie voor zeven jaar zijn vastgesteld in het meerjarig financieel kader (MFK), dat voorziet in financiële middelen voor het beleid en de programma’s en behoeften van de Unie; overwegende dat het MFK wordt beperkt door het maximum van de eigen middelen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat artikel 311 VWEU vereist dat de Unie zich voorziet van de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en aan haar beleid uitvoering te geven; overwegende dat de begrotingsprioriteiten van de Unie voor zeven jaar zijn vastgesteld in het meerjarig financieel kader (MFK), dat voorziet in financiële middelen voor het beleid en de programma’s en behoeften van de Unie; overwegende dat het MFK wordt beperkt door het maximum van de eigen middelen;

| B. | overwegende dat de politieke, economische en sociale context sinds de vaststelling van het huidige MFK in december 2020 onherkenbaar is veranderd, om te beginnen door de ongekende omvang en dramatische gevolgen van de COVID-19-pandemie, die nog niet voorbij is; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de politieke, economische en sociale context sinds de vaststelling van het huidige MFK in december 2020 onherkenbaar is veranderd, om te beginnen door de ongekende omvang en dramatische gevolgen van de COVID-19-pandemie, die nog niet voorbij is;

| C. | overwegende dat de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde invasie van Oekraïne door Rusland tot een grote humanitaire crisis heeft geleid en wereldwijd een enorme economische en sociale schok van nog onbekende duur heeft veroorzaakt; overwegende dat de staatshoofden en regeringsleiders de oorlog hebben omschreven als een “aardverschuiving in de geschiedenis van Europa” en dat de Commissie heeft verklaard dat nieuwe financieringsbronnen nodig zijn aangezien “in het huidig meerjarig financieel kader bij lange niet voldoende middelen beschikbaar zijn voor de onvoorziene behoeften die als gevolg van de oorlog in Europa zijn ontstaan”; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde invasie van Oekraïne door Rusland tot een grote humanitaire crisis heeft geleid en wereldwijd een enorme economische en sociale schok van nog onbekende duur heeft veroorzaakt; overwegende dat de staatshoofden en regeringsleiders de oorlog hebben omschreven als een “aardverschuiving in de geschiedenis van Europa” en dat de Commissie heeft verklaard dat nieuwe financieringsbronnen nodig zijn aangezien “in het huidig meerjarig financieel kader bij lange niet voldoende middelen beschikbaar zijn voor de onvoorziene behoeften die als gevolg van de oorlog in Europa zijn ontstaan”;

| D. | overwegende dat de Unie en haar bevolking Oekraïne vanaf het allereerste begin van de oorlog hebben gesteund, dat zij blijk hebben gegeven van solidariteit met de Oekraïners in hun strijd om de democratie tegen het autoritarisme te verdedigen, en dat zij onderdak bieden aan meer dan 8 miljoen en tijdelijke bescherming aan 4 miljoen Oekraïners; overwegende dat de EU, de lidstaten en de Europese financiële instellingen steun hebben verstrekt aan Oekraïne voor meer dan 19 miljard EUR; overwegende dat de Unie, afgezien van humanitaire en militaire hulp, Oekraïne heeft ondersteund op het gebied van gezondheid, energie en landbouw en dat het de handel met het land heeft vergemakkelijkt, met name door solidariteitscorridors in te stellen om Oekraïne te helpen landbouwproducten uit te voeren; overwegende dat verdere steun nodig zal zijn om de basisdienstverlening en essentiële infrastructuur in het land in stand te houden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Unie en haar bevolking Oekraïne vanaf het allereerste begin van de oorlog hebben gesteund, dat zij blijk hebben gegeven van solidariteit met de Oekraïners in hun strijd om de democratie tegen het autoritarisme te verdedigen, en dat zij onderdak bieden aan meer dan 8 miljoen en tijdelijke bescherming aan 4 miljoen Oekraïners; overwegende dat de EU, de lidstaten en de Europese financiële instellingen steun hebben verstrekt aan Oekraïne voor meer dan 19 miljard EUR; overwegende dat de Unie, afgezien van humanitaire en militaire hulp, Oekraïne heeft ondersteund op het gebied van gezondheid, energie en landbouw en dat het de handel met het land heeft vergemakkelijkt, met name door solidariteitscorridors in te stellen om Oekraïne te helpen landbouwproducten uit te voeren; overwegende dat verdere steun nodig zal zijn om de basisdienstverlening en essentiële infrastructuur in het land in stand te houden;

| E. | overwegende dat 21,9 % van de EU-bevolking risico loopt op armoede en sociale uitsluiting; overwegende dat de energiearmoede zeker nog zal verergeren als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne; overwegende dat de combinatie van de stijgende energieprijzen en de rijzende inflatie een crisis in verband met de kosten van het levensonderhoud veroorzaakt, waardoor het voortbestaan van bedrijven, en met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), in gevaar komt en meer mensen in armoede terechtkomen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat 21,9 % van de EU-bevolking risico loopt op armoede en sociale uitsluiting; overwegende dat de energiearmoede zeker nog zal verergeren als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne; overwegende dat de combinatie van de stijgende energieprijzen en de rijzende inflatie een crisis in verband met de kosten van het levensonderhoud veroorzaakt, waardoor het voortbestaan van bedrijven, en met name kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), in gevaar komt en meer mensen in armoede terechtkomen;

| F. | overwegende dat mensen terecht verwachten dat de Unie en haar begroting snel en doeltreffend inspelen op de veranderende behoeften en hun de nodige steun verlenen, met name in tijden van crisis; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat mensen terecht verwachten dat de Unie en haar begroting snel en doeltreffend inspelen op de veranderende behoeften en hun de nodige steun verlenen, met name in tijden van crisis;

| G. | overwegende dat de EU-begroting een centrale rol speelt en moet blijven spelen bij de verwezenlijking van de politieke prioriteiten van de Unie, waaronder het doen slagen van de groene en digitale transitie voor iedereen, het vrijmaken van de weg voor klimaatneutraliteit tegen 2050, het bevorderen van inclusief en sociaal herstel, het bevorderen van duurzame en inclusieve groei, het versterken van het concurrentievermogen, innovatie, strategische autonomie en energiezekerheid en -onafhankelijkheid, het verlenen van steun aan kwetsbare groepen en kleine en middelgrote ondernemingen, het bevorderen van duurzame ontwikkeling die niemand achterlaat en zorgt voor cohesie en opwaartse convergentie, het zorgen voor een robuustere Europese gezondheidsunie in de nasleep van de COVID-19-crisis, het waarborgen en bevorderen van de rechtsstaat, de EU-waarden, de grondrechten en gendergelijkheid binnen en buiten de Unie, het bevorderen van kansen voor iedereen en het waarborgen van een sterkere Unie voor haar burgers die haar mondiale verantwoordelijkheden kan nakomen en de klimaat- en biodiversiteitscrises en de gevolgen daarvan kan aanpakken; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de EU-begroting een centrale rol speelt en moet blijven spelen bij de verwezenlijking van de politieke prioriteiten van de Unie, waaronder het doen slagen van de groene en digitale transitie voor iedereen, het vrijmaken van de weg voor klimaatneutraliteit tegen 2050, het bevorderen van inclusief en sociaal herstel, het bevorderen van duurzame en inclusieve groei, het versterken van het concurrentievermogen, innovatie, strategische autonomie en energiezekerheid en -onafhankelijkheid, het verlenen van steun aan kwetsbare groepen en kleine en middelgrote ondernemingen, het bevorderen van duurzame ontwikkeling die niemand achterlaat en zorgt voor cohesie en opwaartse convergentie, het zorgen voor een robuustere Europese gezondheidsunie in de nasleep van de COVID-19-crisis, het waarborgen en bevorderen van de rechtsstaat, de EU-waarden, de grondrechten en gendergelijkheid binnen en buiten de Unie, het bevorderen van kansen voor iedereen en het waarborgen van een sterkere Unie voor haar burgers die haar mondiale verantwoordelijkheden kan nakomen en de klimaat- en biodiversiteitscrises en de gevolgen daarvan kan aanpakken;

| H. | overwegende dat de Europese Commissie in haar werkprogramma voor 2023 een reeks nieuwe beleidsinitiatieven uiteenzet met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor de begroting, met name de voorgestelde Europese waterstofbank, het steunpakket voor kleine en middelgrote ondernemingen en het Europees soevereiniteitsfonds; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Europese Commissie in haar werkprogramma voor 2023 een reeks nieuwe beleidsinitiatieven uiteenzet met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor de begroting, met name de voorgestelde Europese waterstofbank, het steunpakket voor kleine en middelgrote ondernemingen en het Europees soevereiniteitsfonds;

| I. | overwegende dat het gecombineerde effect van de meervoudige crises, de lage MFK-plafonds en de omslachtige procedures voor de vaststelling of herziening van het MFK heeft geleid tot een breed scala aan ad-hocinstrumenten buiten de EU-begroting om en tot een ruimer gebruik van externe bestemmingsontvangsten die niet onder de begrotingsprocedure vallen, met name in het geval van NextGenerationEU; overwegende dat alleen de begrotingsprocedure de volledige betrokkenheid van het Parlement vereist en waarborgt dat het Parlement controle op de begroting kan uitoefenen; overwegende dat beide takken van de begrotingsautoriteit een gelijkwaardige rol moeten vervullen, als bepaald in het VWEU; overwegende dat het Parlement altijd een volwaardige rol moet spelen in dit nieuwe begrotingsklimaat om de democratische verantwoordingsplicht en transparantie te waarborgen voor de rest van het huidige MFK; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het gecombineerde effect van de meervoudige crises, de lage MFK-plafonds en de omslachtige procedures voor de vaststelling of herziening van het MFK heeft geleid tot een breed scala aan ad-hocinstrumenten buiten de EU-begroting om en tot een ruimer gebruik van externe bestemmingsontvangsten die niet onder de begrotingsprocedure vallen, met name in het geval van NextGenerationEU; overwegende dat alleen de begrotingsprocedure de volledige betrokkenheid van het Parlement vereist en waarborgt dat het Parlement controle op de begroting kan uitoefenen; overwegende dat beide takken van de begrotingsautoriteit een gelijkwaardige rol moeten vervullen, als bepaald in het VWEU; overwegende dat het Parlement altijd een volwaardige rol moet spelen in dit nieuwe begrotingsklimaat om de democratische verantwoordingsplicht en transparantie te waarborgen voor de rest van het huidige MFK;

| J. | overwegende dat het IIA specifieke regelingen omvat voor samenwerking en dialoog tussen het Parlement, de Raad en de Commissie over begrotingsaangelegenheden; overwegende dat verdere stappen moeten worden gezet om de transparantie, de verantwoordingsplicht en de beschikbaarheid van informatie over alle uitgaven ter ondersteuning van de beleidsvorming van de EU te verbeteren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het IIA specifieke regelingen omvat voor samenwerking en dialoog tussen het Parlement, de Raad en de Commissie over begrotingsaangelegenheden; overwegende dat verdere stappen moeten worden gezet om de transparantie, de verantwoordingsplicht en de beschikbaarheid van informatie over alle uitgaven ter ondersteuning van de beleidsvorming van de EU te verbeteren;

| K. | overwegende dat de Commissie, in overeenstemming met haar unilaterale verklaring in het kader van het akkoord van december 2020 over het MFK 2021-2027, in haar werkprogramma voor 2023 de toezegging heeft opgenomen om in het tweede kwartaal van 2023 een evaluatie van het MFK uit te voeren, die een herziening kan omvatten; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de Commissie, in overeenstemming met haar unilaterale verklaring in het kader van het akkoord van december 2020 over het MFK 2021-2027, in haar werkprogramma voor 2023 de toezegging heeft opgenomen om in het tweede kwartaal van 2023 een evaluatie van het MFK uit te voeren, die een herziening kan omvatten;

| L. | overwegende dat het standpunt van het Parlement over eigen middelen in een komende resolutie zal worden uiteengezet; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het standpunt van het Parlement over eigen middelen in een komende resolutie zal worden uiteengezet;

Nieuwe uitdagingen en schokken: huidig MFK voldoet duidelijk niet

| 1. | verzoekt de Commissie een herziening van het huidige MFK voor te stellen die er in de eerste plaats op gericht is de gevolgen van de oorlog tegen Oekraïne aan te pakken en voldoende flexibiliteit te bieden aan de Unie om te reageren op crises; |
| --- | --- |

1.

| 2. | onderstreept dat de EU-instellingen eensgezind zijn in hun standpunt dat de EU naar aanleiding van de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde invasie van Oekraïne de grootst mogelijke humanitaire, sociale, economische en financiële bijstand aan Oekraïne moet verlenen en tegelijkertijd de ernstige economische en sociale gevolgen van de crisis binnen de Unie moet aanpakken en de nodige steun aan alle getroffen personen moet verlenen; onderstreept in dit verband de gemeenschappelijke doelstellingen van de Unie om de Europese Green Deal, de digitale transitie en de Europese pijler van sociale rechten te verwezenlijken, de samenwerking en coördinatie op het gebied van defensie op te voeren, de strategische autonomie en energieonafhankelijkheid en -zekerheid van de Unie te vergroten, de energiearmoede terug te dringen, de mondiale voedselzekerheid te waarborgen en de uitdagingen als gevolg van de hoge inflatie aan te pakken; |
| --- | --- |

2.

| 3. | onderstreept dat een sterke Unie die gebaseerd is op solidariteit en samenwerking en die in staat is de huidige uitdagingen het hoofd te bieden en de gevolgen van de crisis in verband met de kosten van het levensonderhoud voor mensen en bedrijven op te vangen, EU-brede oplossingen vereist om te zorgen voor een gelijk speelveld voor alle lidstaten wat hun vermogen betreft om steun te bieden aan mensen en bedrijven, waarbij de integriteit van de interne markt moet worden beschermd en versnippering of verstoring ervan moet worden voorkomen; benadrukt in dit verband het belang van grensoverschrijdende projecten die van fundamenteel belang zijn voor de opbouw van een soevereine, strategische en autonome Unie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | benadrukt dat om de gevolgen van de oorlog tegen Oekraïne aan te pakken, ten minste op korte termijn grootschalige humanitaire hulp nodig is in Oekraïne, evenals financiële steun voor de lidstaten die mensen die op de vlucht zijn voor het conflict opvangen en helpen zich te vestigen; herinnert eraan dat voor de desbetreffende programma’s niet de middelen zijn voorzien die in deze ongekende situatie vereist zijn; is bovendien van mening dat de Unie op de lange termijn een leidende rol moet spelen bij de wederopbouw van Oekraïne en daarbij een “betere wederopbouw” moet nastreven, zodra de oorlog voorbij is, waarbij wordt gezorgd voor goed bestuur, eerbiediging van de rechtsstaat en goed financieel beheer; verzoekt de Commissie na te gaan welke de rol moet zijn van de EU-begroting bij de internationale inspanningen voor de wederopbouw; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is ingenomen met het besluit om Oekraïne en Moldavië de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen; benadrukt dat dit besluit een financieel en budgettair engagement op lange termijn — en een gecoördineerde beleidsaanpak — inhoudt om niet alleen de wederopbouw en het herstel te ondersteunen, maar ook de noodzakelijke hervormingen die specifiek zijn voor elk land, zoals dit ook bij de andere kandidaat-lidstaten het geval is geweest; |
| --- | --- |

5.

| 6. | betreurt dat in essentiële nieuwe beleidsinitiatieven die sinds de goedkeuring van het huidige MFK zijn gepresenteerd, wordt voorgesteld om minder geld uit te trekken voor — of geld anders te gebruiken binnen — overeengekomen programma’s, beleidsmaatregelen en doelstellingen van de EU; is van mening dat periodieke herschikkingen geen haalbare manier vormen om de prioriteiten van de Unie te financieren en neerkomen op een feitelijke wijziging van het overeengekomen MFK; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wijst op het ruime gebruik van speciale instrumenten in de eerste twee jaar van het MFK; merkt op dat het flexibiliteitsinstrument in 2022 is ingezet voor uitgaven in het kader van rubriek 6 (Nabuurschap en internationaal beleid) en dat het in 2023 moet worden ingezet voor aanzienlijke uitgaven in het kader van diezelfde rubriek, rubriek 2b (Veerkracht en waarden) en rubriek 5 (Veiligheid en defensie); wijst erop dat overeenkomstig het voorstel van juli 2022 over defensie (20) in 2024 verdere kredieten beschikbaar moeten worden gesteld via speciale instrumenten; |
| --- | --- |

7.

| 8. | benadrukt dat de reserve voor solidariteit en noodhulp in 2021 bijna is uitgeput en in 2022 reeds volledig is gebruikt, voor zowel humanitaire hulp als steun voor lidstaten bij de aanpak van natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen; wijst erop dat de uitbreiding van de reikwijdte van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie tot noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid, in combinatie met de toegenomen omvang en frequentie van natuurrampen, de humanitaire crisis in Oekraïne en de daaruit voortvloeiende toestroom van grote aantallen vluchtelingen in de EU, de reserve voor solidariteit en noodhulp onder extreme druk heeft gezet; verwacht voorts dat de dramatische gevolgen van de ongekende bosbranden van de zomer van 2022, die volgen op de grote overstromingen en bosbranden van de zomer van 2021, aanzienlijke financiële steun zullen vergen, onder meer uit de reserve voor solidariteit en noodhulp; |
| --- | --- |

8.

| 9. | herinnert eraan dat het MFK jaarlijks wordt verhoogd op basis van een deflator van 2 % die wordt toegepast op de prijzen van 2018; onderstreept dat de sterk stijgende energieprijzen en de extreme volatiliteit van de energiemarkt, die voornamelijk het gevolg zijn van het besluit van Rusland om de leveringen van gas stop te zetten, tot een snel stijgende inflatie hebben geleid, met ernstige gevolgen voor mensen en bedrijven; is ernstig bezorgd dat dit onverwacht hoge inflatieniveau het MFK zwaar onder druk zet, de koopkracht ervan verder vermindert en druk legt op de operationele en administratieve capaciteit ervan, terwijl die als aandeel van het bruto nationaal inkomen (bni) van de EU in totaal al lager ligt dan in eerdere MFK’s; benadrukt dat dit in de praktijk betekent dat minder projecten en acties van de Unie kunnen worden gefinancierd, wat negatieve gevolgen heeft voor de begunstigden en voor het vermogen van de Unie om haar gemeenschappelijke politieke doelstellingen te verwezenlijken; |
| --- | --- |

9.

| 10. | herinnert er voorts aan dat — ondanks het verzoek van het Parlement om het herstelinstrument voor de Europese Unie in te zetten buiten de MFK-plafonds om — de desbetreffende herfinancieringskosten moeten worden terugbetaald met inachtneming van de MFK-plafonds, waardoor het MFK nog meer onder druk komt te staan en de financiering van reeds overeengekomen programma’s in gevaar komt, dit alles tegen de achtergrond van de stijgende rentevoeten en de kosten voor leningen in het kader van NextGenerationEU; wijst er in dat verband op dat in de vastgestelde begroting voor het begrotingsjaar 2023 de kredieten voor het herstelinstrument voor de Europese Unie niet-discretionair zijn gestegen met 280 miljoen EUR ten opzichte van de ontwerpbegroting van de Commissie, waardoor aan het enkelvoudige marge-instrument wordt geknaagd en waardoor het vermogen van de begroting om in te spelen op de nieuwe behoeften wordt ingeperkt; |
| --- | --- |

10.

| 11. | neemt kennis van de aanhoudende vraag om de EU-begroting als garantie te hanteren voor aanvullende macrofinanciële bijstand, met name voor landen die rechtstreeks worden getroffen door de oorlog; is ingenomen met de essentiële steun van de Unie via macrofinanciële bijstand; onderstreept dat in geval van wanbetaling of intrekking van nationale garanties de EU-begroting uiteindelijk borg staat voor alle leningen voor macrofinanciële bijstand, hetgeen aanzienlijke en inherent onvoorspelbare voorwaardelijke verplichtingen met zich meebrengt; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt daarom dat het huidige MFK binnen minder dan twee jaar na de vaststelling ervan zijn grenzen al heeft bereikt en dat de onvoorziene gebeurtenissen van 2022 de situatie nog hebben verergerd; wijst erop dat de omvang, structuur en regels ervan het eenvoudigweg niet mogelijk maken om snel en doeltreffend het hoofd te bieden aan een groot aantal crises van de huidige omvang, noch om de nieuwe gemeenschappelijke EU-beleidsambities en de snelle uitvoering van de vereiste EU-brede oplossingen adequaat te financieren; is ernstig bezorgd dat de Unie in het huidige MFK niet goed is toegerust om te reageren op mogelijke toekomstige crises en behoeften en om haar strategische rol op het internationale toneel te vervullen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | concludeert dat de noodzaak van een dringende herziening van het MFK buiten kijf staat en dat “business as usual” bij lange na niet zal volstaan om alle voorliggende uitdagingen aan te pakken en bovendien het vertrouwen in de Unie kan ondermijnen; |
| --- | --- |

13.

Aanpak van financieringstekorten: meer financiële capaciteit en transparantie en grotere democratische verantwoordingsplicht

| 14. | verzoekt de Commissie daarom om niet alleen de werking van het huidige MFK grondig te evalueren, maar ook zo spoedig mogelijk en uiterlijk in het eerste kwartaal van 2023 met een wetgevingsvoorstel te komen voor een omvattende, ambitieuze herziening van de MFK-verordening en de bijbehorende bijlage; benadrukt dat de herziening van het MFK niet mag leiden tot een verlaging van de eerder aan de lidstaten of EU-programma’s toegewezen bedragen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is er stellig van overtuigd dat er bij de herziening rekening mee moet worden gehouden dat de behoeften zijn toegenomen en dat de middelen waarover de Unie in het MFK beschikt om de nodige oplossingen te bieden, zijn uitgeput; staat er bovendien op dat de herziening de ernstigste tekortkomingen in de werking van het MFK moet verhelpen, nieuwe middelen moet genereren voor de nieuwe politieke prioriteiten en de Unie moet voorzien van de nodige instrumenten om de komende uitdagingen en crises doeltreffend het hoofd te bieden; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat het MFK moet worden opgeschaald om te zorgen voor een sterkere en meer flexibele EU-begroting die voldoet aan de hoogste normen van transparantie en democratische verantwoordingsplicht; dringt daarom aan op een verhoging van de MFK-plafonds en op een verhoging en herziening van de begrotingsflexibiliteit; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is bereid volwaardige onderhandelingen aan te gaan met de Raad en de Commissie over de herziening van het MFK, in het kader waarvan moet worden voortgebouwd op de praktijk uit het verleden en het IIA, waarbij de instellingen zich ertoe hebben verbonden ernaar te zullen streven specifieke regelingen vast te leggen voor samenwerking en dialoog in de loop van de procedure met het oog op de vaststelling van een substantiële herziening van het MFK; |
| --- | --- |

17.

| 18. | benadrukt dat het beginsel van eenheid, dat inhoudt dat alle ontvangsten en uitgaven van de Unie in de begroting worden opgenomen, zowel een vereiste van het Verdrag is als een basisvoorwaarde voor verantwoordingsplicht, democratische legitimiteit en transparantie van de overheidsfinanciën van de EU; benadrukt dat er behoefte is aan aanzienlijk grotere parlementaire controle op alle EU-uitgaven, met inbegrip van de niet-budgettaire instrumenten, de fondsen en het opnemen en verstrekken van gemeenschappelijke leningen; herhaalt dat alle nieuwe instrumenten onder de bevoegdheid van de begrotingsautoriteit moeten vallen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | onderstreept in dit verband dat de herziening van het MFK hand in hand moet gaan met de lopende herziening van het Financieel Reglement, waarbij direct rekening moet worden gehouden met de vereiste wijzigingen in de regels voor de opstelling en uitvoering van de EU-begroting; is daarom van mening dat het toepassingsgebied van de voorgestelde gerichte herziening van het Financieel Reglement moet worden uitgebreid om alle relevante aspecten te regelen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | onderstreept het belang van de horizontale beginselen die ten grondslag liggen aan het MFK en alle daarmee verband houdende beleidsmaatregelen van de EU, met name met betrekking tot de verwezenlijking van de klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen van de Unie en de bevordering van gendergelijkheid; dringt erop aan dat deze beginselen bij de herziening centraal blijven staan in het MFK en de Unie de toezegging nakomt om te zorgen voor een rechtvaardig, veerkrachtig, duurzaam en sociaal rechtvaardig herstel voor iedereen, met inbegrip van de uitvoering van het herziene kader voor 2030 voor de klimaat-, energie- en milieudoelstellingen van de Unie, met als doel de EU klimaatneutraal te maken tegen 2050; |
| --- | --- |

20.

| 21. | herhaalt zijn vaste standpunt dat voor nieuwe politieke initiatieven, doelstellingen of taken die uit de EU-begroting worden gefinancierd, bijkomende nieuwe middelen nodig zijn en dat deze niet mogen worden gefinancierd door middel van herschikkingen die ten koste gaan van gevestigde, reeds bestaande programma’s of beleidsmaatregelen van de Unie die door de wetgever zijn goedgekeurd; |
| --- | --- |

21.

Rubriek 1: Eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid

| 22. | dringt aan op een verhoging van het plafond van rubriek 1 omdat de marges ontoereikend zijn om tegemoet te komen aan de toegenomen behoeften en omdat het is gekant tegen het gebruik van reeds overeengekomen programmabudgetten voor de financiering van nieuwe initiatieven; |
| --- | --- |

22.

| 23. | benadrukt dat veel van de onlangs vastgestelde beleidsambities — met name op het gebied van energie en strategische en industriële autonomie — en nieuwe beleidsinitiatieven sinds januari 2021 (chipverordening, beveiligde connectiviteit, Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied, Nieuw Europees Bauhaus) noodzakelijkerwijs extra uitgaven in het kader van rubriek 1 met zich meebrengen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | benadrukt de sleutelrol die financiering in het kader van Horizon Europa, Digitaal Europa, het programma voor de interne markt en de Connecting Europe Facility (CEF) speelt bij het bevorderen van innovatie, het ondersteunen van bedrijven en het stimuleren van de groene en digitale transitie; |
| --- | --- |

24.

| 25. | kijkt uit naar het voorstel van de Commissie voor het nieuwe Europees soevereiniteitsfonds, dat bedoeld is om de strategische autonomie van de Unie te waarborgen en de afhankelijkheid van derde landen in belangrijke sectoren te verminderen; acht het van essentieel belang dat het voorstel tegemoetkomt aan de reële behoeften, gebaseerd is op een duidelijke beoordeling van de kosten en investeringstekorten en voorziet in nieuwe middelen; dringt erop aan dat een dergelijk nieuw fonds volgens de gewone wetgevingsprocedure wordt opgericht en in het MFK wordt opgenomen, zodat het toezicht door het Parlement ten volle gewaarborgd is; is van mening dat de MFK-plafonds moeten worden aangepast en op het fonds moeten worden afgestemd; |
| --- | --- |

25.

Rubriek 2a: Cohesie

| 26. | roept ertoe op de overeengekomen financiering in het kader van rubriek 2a niet te ondermijnen en deze voor het beoogde doel te behouden; verzoekt de Commissie te beoordelen of deze financiering volstaat om in te spelen op behoeften die opkomen binnen het cohesiebeleid; |
| --- | --- |

26.

| 27. | beklemtoont dat met de reeks voorstellen in het kader van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa (CARE) in de fondsen van het cohesiebeleid is gezorgd voor tijdelijke flexibiliteit op korte termijn, en dat de lidstaten mede dankzij deze flexibiliteit snel hebben kunnen ingrijpen om de gevolgen van de oorlog tegen Oekraïne op te vangen, in navolging van het model van de corona-investeringsinitiatieven CRII en CRII+ die het voor de EU mogelijk hebben gemaakt om aan het begin van de COVID-19-pandemie op te treden; |
| --- | --- |

27.

| 28. | is ingenomen met de ambitie van de Unie om haar inspanningen op te voeren om de alarmerende kinderarmoedecijfers te bestrijden en kinderarmoede te helpen uitbannen door middel van de onlangs ingestelde Europese kindergarantie; waarschuwt echter dat de huidige verslechtering van de situatie van kinderen die in armoede leven of dreigen te vervallen, door de actuele crises is versterkt en nog erger zal worden, en dat deze crises langdurige gevolgen zullen hebben; herhaalt zijn oproep voor een dringende verhoging van de financiering voor de Europese kindergarantie met een specifieke begroting van ten minste 20 miljard EUR voor de periode 2021-2027, en dringt erop aan deze specifieke begroting op te nemen in het herziene MFK en het versterkte ESF+; verzoekt de Commissie bovendien om zoveel mogelijk middelen beschikbaar te stellen — en de lidstaten om volledig gebruik te maken van alle beschikbare middelen — met het oog op een doeltreffende uitvoering van de kindergarantie, met inbegrip van het ESF+, React-EU en de herstel- en veerkrachtfaciliteit; |
| --- | --- |

28.

| 29. | benadrukt dat crisisresponsmaatregelen weliswaar noodzakelijk en nuttig zijn, maar dat het cohesiebeleid geen instrument voor crisisrespons is; is bezorgd dat het cohesiebeleid in toenemende mate wordt gebruikt om ander beleid te versterken en om tekortkomingen inzake begrotingsflexibiliteit of crisisresponsmechanismen in het MFK recht te zetten; is van mening dat voldoende flexibiliteit wordt geboden door de bestaande mogelijkheid om tot 5 % van de oorspronkelijke toewijzing over te dragen van de fondsen van het cohesiebeleid naar andere programma’s; |
| --- | --- |

29.

| 30. | beklemtoont dat de herziening van het MFK niet mag leiden tot een neerwaartse bijstelling van de eerder aan de lidstaten toegewezen bedragen; benadrukt dat het programmeringsproces een trage start heeft gekend en projecten onderbroken zijn vanwege de late overeenstemming over het MFK voor 2021-2027 en over het pakket voor het cohesiebeleid, in combinatie met de COVID-19-crisis, en niet vanwege het beleid zelf; verzoekt de Commissie de inspanningen op het gebied van administratieve vereenvoudiging op te voeren; onderstreept dat de vertraging bij de start niets afdoet aan de centrale rol en toegevoegde waarde van het cohesiebeleid als een essentieel instrument voor investeringsbeleid en convergentie van de Unie; |
| --- | --- |

30.

Rubriek 2b: Veerkracht en waarden

| 31. | dringt erop aan dat de begrotingslijn voor de terugbetaling van de kosten voor leningen in het kader van het herstelinstrument voor de Europese Unie uit rubriek 2b wordt geschrapt en buiten de rubrieken wordt geplaatst, en dat deze kosten boven de MFK-maxima worden meegerekend; |
| --- | --- |

31.

| 32. | betreurt het dat de kosten voor leningen in het kader van het herstelinstrument voor de Europese Unie en voor de aflossing van schuld als begrotingslijn in rubriek 2b zijn opgenomen voor de periode 2021-2027, naast vlaggenschipprogramma’s zoals Erasmus+, EU4Health, Creatief Europa en Burgers, gelijkheid, rechten en waarden; |
| --- | --- |

32.

| 33. | benadrukt dat rentekosten en schuldaflossing afhankelijk zijn van marktontwikkelingen, geen discretionaire uitgaven zijn, niet de logica volgen van uitgavenplafonds en nooit mogen concurreren met uitgavenprogramma’s; herinnert eraan dat de activering van het instrument voor noodhulp ook steeds afhankelijk is van de beschikbaarheid van een niet-toegewezen marge binnen het maximum van deze rubriek; merkt met bezorgdheid op dat sterk stijgende rentetarieven gevolgen hebben voor overheidsemittenten; waarschuwt ervoor dat de financieringskosten de laatste tijd aanmerkelijk zijn gestegen als gevolg van de moeilijke marktomstandigheden, en dat er aanzienlijke onzekerheid bestaat over langetermijnrentes; wijst er derhalve met klem op dat de status quo aanzienlijke risico’s inhoudt voor de programma-uitgaven en voor de responscapaciteit van het MFK om in te spelen op opkomende behoeften; |
| --- | --- |

33.

| 34. | benadrukt hoe enorm belangrijk het EU4Health-programma en de programma’s van de Unie op het gebied van onderwijs, cultuur, jeugd en waarden zijn om de relevante sectoren in de nasleep van de pandemie te ondersteunen en desinformatie te bestrijden; beklemtoont dat het Europees Sociaal Fonds + een van de belangrijkste aanjagers is voor het versterken van de sociale dimensie van de Unie; betreurt het dat Erasmus +, als programma met een relatief stabiele jaarlijkse vraag, in het huidige MFK een door aanzienlijk uitstel gekenmerkt financieel profiel heeft; |
| --- | --- |

34.

Rubriek 3: Natuurlijke hulpbronnen en milieu

| 35. | dringt erop aan de maxima van rubriek 3 zo spoedig mogelijk aan te passen om het sociaal klimaatfonds (SCF) volledig erin te kunnen inpassen, met dien verstande dat de overeengekomen financiering onder rubriek 3 niet mag worden uitgehold en voor het beoogde doel bestemd moet blijven; |
| --- | --- |

35.

| 36. | herhaalt zijn standpunt dat het SCF volledig in de EU-begroting en binnen het MFK moet worden opgenomen zonder afbreuk te doen aan andere programma’s en fondsen in deze rubriek, aangezien het van belang is de voedselzekerheid te waarborgen en de Green Deal te verwezenlijken; herinnert de andere tak van de begrotingsautoriteit aan zijn verplichting om de eenheid van de begroting te eerbiedigen; |
| --- | --- |

36.

| 37. | benadrukt het belang van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) voor het bieden van betrouwbare steun aan landbouwers ter verbetering van de voedselzekerheid; herinnert eraan dat het vermogen van landbouwers om de inflatiedruk en de hogere inputprijzen te weerstaan en tegelijkertijd deze doelstelling te verwezenlijken, te lijden heeft onder schommelende GLB-betalingen; onderstreept dat kleinschalige en jonge landbouwers bijzonder kwetsbaar zijn en hinder ondervinden van beperkte investeringsmogelijkheden; beklemtoont de belangrijke rol die het LIFE-programma vervult bij de ondersteuning van klimaatactie, natuurbehoud en milieubescherming; |
| --- | --- |

37.

Rubriek 4: Migratie en grensbeheer

| 38. | dringt erop aan de maxima van rubriek 4 te verhogen om rekening te houden met de huidige realiteit en de werkelijke financieringsbehoeften voor het beleid en de programma’s van de Unie op het gebied van migratie en grensbeheer; |
| --- | --- |

38.

| 39. | benadrukt dat de oorlog in Oekraïne en het daaropvolgende besluit om de richtlijn tijdelijke bescherming in werking te stellen een financiële toezegging op langere termijn met zich meebrengt ter ondersteuning van lidstaten, en dat het Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (BMVI) voor onverwachte eisen zijn gesteld en aanvullende verantwoordelijkheden zijn ontstaan voor de gedecentraliseerde agentschappen onder rubriek 4; uit voorts zijn bezorgdheid erover dat de opeenvolgende Commissievoorstellen voor de verlenging van het mandaat van de agentschappen de financiering van het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid uithollen; |
| --- | --- |

39.

Rubriek 5: Veiligheid en defensie

| 40. | dringt aan op een verhoging van de maxima van rubriek 5; |
| --- | --- |

40.

| 41. | roept op tot een snelle herziening van het MFK ter uitbreiding van EU instrumenten op defensiegebied, zoals het Europees Defensiefonds, militaire mobiliteit en toekomstige gezamenlijke aanbestedingsmechanismen voor EU defensie, met name de Wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen en het Europees defensie-investeringsprogramma, vooropgesteld dat zij de technologische en industriële defensiebasis van de EU versterken en een Europese meerwaarde waarborgen; |
| --- | --- |

41.

| 42. | neemt in het licht van de erg veranderde geopolitieke context kennis van het voorstel van de Commissie voor een wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen voor de periode 2022-2024 en haar voornemen om voor de periode daarna een voorstel in te dienen voor een Europees defensie-investeringsprogramma dat gericht is op de invoering van gezamenlijke aanbestedingen en levenscyclusbeheer van militaire vermogens; benadrukt dat de noodzakelijke uitgaven ter bevordering van samenwerking en investeringen op het gebied van defensie niet met inachtneming van de maxima van rubriek 5 kunnen worden gedekt; beklemtoont dat investeringen noodzakelijk zijn om het veiligheidsbeleid te versterken en technologische innovatie te financieren in een voortdurend evoluerend veiligheidslandschap; |
| --- | --- |

42.

Rubriek 6: Nabuurschap en internationaal beleid

| 43. | dringt aan op een verhoging van de maxima van rubriek 6 om de huidige en verwachte toekomstige behoeften bij het externe optreden van de Unie volledig te dekken en voldoende capaciteit te creëren om te reageren op crises en opkomende behoeften; |
| --- | --- |

43.

| 44. | betreurt het feit dat de middelen onder rubriek 6 al vóór de oorlog in Oekraïne jammerlijk ontoereikend waren en dat de druk op deze rubriek sindsdien nog aanzienlijk is toegenomen; benadrukt dat de verdere financiering van de behoeften van vluchtelingen uit Syrië, Irak en andere landen niet in aanmerking is genomen in het kader van de begrotingen voor het MFK of het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld, en dat daarom hiervoor nieuwe kredieten en een dienovereenkomstige verhoging van de maxima van rubriek 6 voorzien hadden moeten worden in plaats van een oplossing te zoeken via herschikkingen van kredieten; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wijst op de snelle verslechtering van de internationale context sinds de instelling van het MFK, zowel in de buurlanden als in de rest van de wereld, ten gevolge van de voedsel-, de energie-, de klimaat- en de economische crises die de druk op rubriek 6 drastisch hebben doen toenemen; merkt op dat, bovenop het herhaaldelijk inzetten van het flexibiliteitsinstrument, de buffer van NDICI — Europa in de wereld zeer snel werd uitgeput en gebruikt werd voor andere doeleinden dan waarvoor het bedoeld is, namelijk het reageren op opkomende uitdagingen en prioriteiten, met name voor de verstrekking van MFB; is van mening dat een betere crisisrespons van essentieel belang is gezien de vele globale uitdagingen; |
| --- | --- |

45.

| 46. | beklemtoont dat de in rubriek 6 opgenomen humanitaire hulp zwaar onder druk is komen te staan, hetgeen herhaalde extra’s vereist; wijst nadrukkelijk op het feit dat meer middelen voor humanitaire hulp (HUMA) en voor de snelle-reactiepijler van het NDICI — Europa in de wereld van doorslaggevend belang zijn indien de Unie niet alleen bijstand wil verlenen aan Oekraïne, maar ook wil zorgen voor steun aan gemeenschappen en regio’s in nood en haar ambitie wil waarmaken om een leidende humanitaire donor te zijn; benadrukt dat aanvullende behoeften in Oekraïne er niet toe mogen leiden dat er minder geld beschikbaar wordt gesteld voor andere geografische regio’s in nood, met name voor het oostelijk en zuidelijk nabuurschap, of voor thematische prioriteiten; |
| --- | --- |

46.

| 47. | beklemtoont het belang van verdere steunverlening aan Oekraïne in de vorm van MFB; benadrukt dat een veel hoger voorzieningspercentage dan het standaardpercentage van 9 % vereist is voor leningen aan Oekraïne gelet op het toegenomen risico van wanbetaling; neemt in dit verband kennis van de voorstellen van de Commissie van 9 november 2022 (21); wijst er nadrukkelijk op dat de oplossing ligt in de overgang van een ad-hoc- naar een structurele aanpak; |
| --- | --- |

47.

| 48. | beklemtoont dat het besluit om Oekraïne en Moldavië de status van kandidaat-lidstaat toe te kennen inhoudt dat steun wordt verleend in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) in plaats van NDICI-Europa in de wereld, zodat wellicht een herziening van de desbetreffende rechtsgrondslag nodig is; dringt erop aan dat de steun aan andere kandidaat-lidstaten, met name in de Westelijke Balkan, op het huidige niveau wordt gehandhaafd; |
| --- | --- |

48.

| 49. | verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de Unie haar internationale klimaatverbintenissen nakomt en met name financiering verstrekt voor internationale klimaatfinanciering en de relevante geografische programma’s in het kader van het NDICI — Europa in de wereld; |
| --- | --- |

49.

Rubriek 7: Europees openbaar bestuur

| 50. | roept ertoe op de uitgaven in het kader van rubriek 7 vast te stellen op een niveau waarmee wordt gewaarborgd dat de EU over een doeltreffend en efficiënt bestuur beschikt; |
| --- | --- |

50.

| 51. | dringt erop aan dat er voldoende middelen worden toegewezen aan de instellingen, organen en agentschappen van de Unie om een doeltreffende uitvoering en handhaving van alle wetgeving en beleidsmaatregelen van de Unie in overeenstemming met veranderende taken te garanderen; herinnert eraan hoe belangrijk het is voldoende middelen vrij te maken voor een versterkt cyberbeveiligingskader voor de instellingen, organen en agentschappen van de Unie; |
| --- | --- |

51.

| 52. | dringt aan op snelle goedkeuring van de gerichte herziening van het Financieel Reglement in verband met de afwikkeling van achterstandsrente wegens te late terugbetaling van geannuleerde of verlaagde mededingingsboetes, teneinde te voorkomen dat de uitgaven in het kader van rubriek 7 onder druk komen te staan; wijst erop dat het Parlement zijn standpunt heeft bepaald en bereid is te onderhandelen; spoort de Raad aan dit voorstel met voorrang te behandelen en onderhandelingen aan te knopen met het Parlement; |
| --- | --- |

52.

Betalingskredieten

| 53. | herinnert eraan dat betalingskredieten rechtstreeks voortvloeien uit vastleggingen en dat bijgevolg elke verhoging van de maxima voor vastleggingen per rubriek gepaard moet gaan met een evenredige verhoging van de maxima voor betalingen in hetzelfde jaar of in daaropvolgende jaren; |
| --- | --- |

53.

| 54. | neemt kennis van de vertragingen bij de uitvoering van programma’s en verzoekt de Commissie om in het kader van de evaluatie een risicoanalyse uit te voeren van de mogelijke gevolgen hiervan voor het maximum van de betalingen en om bij de herziening van het MFK de nodige voorstellen te doen ter vermijding van een betalingscrisis waaronder begunstigden van de EU-begroting ernstig zouden lijden; |
| --- | --- |

54.

| 55. | waarschuwt voorts voor het gebruik van aan marktschommelingen onderhevige externe bestemmingsontvangsten ter vervanging van kredieten in het kader van het MFK en het risico dat dit kan inhouden bij het honoreren van betalingen; |
| --- | --- |

55.

Eigen middelen

| 56. | wijst erop dat het MFK en de eigen middelen met elkaar verbonden zijn; benadrukt in dit verband de noodzaak van duurzame en veerkrachtige inkomsten voor de EU-begroting; herinnert eraan dat het Parlement, de Raad en de Commissie in het juridisch bindende IIA instemden met een routekaart voor de invoering van voldoende nieuwe eigen middelen om ten minste de schuldaflossing in het kader van het EURI te dekken; |
| --- | --- |

56.

| 57. | herhaalt zijn reeds lang bestaande standpunt dat hervorming van de eigen middelen noodzakelijk is om de ontvangstenzijde van de EU-begroting beter af te stemmen op de bredere beleidsprioriteiten van de EU; verwacht daarom dat de reikwijdte, het ontwerp en de samenstelling van het pakket nieuwe eigen middelen niet alleen aanvullende inkomstenstromen mogelijk maken, maar ook helpen om dringende beleidskwesties aan te pakken in een economisch klimaat dat wordt gekenmerkt door inflatie en hoge energieprijzen; |
| --- | --- |

57.

| 58. | verzoekt de Raad snel vooruitgang te boeken met de voorstellen van december 2021 voor nieuwe eigen middelen; benadrukt dat, in overeenstemming met de routekaart, op 1 januari 2023 nieuwe eigen middelen moeten worden ingezet die voortvloeien uit de voorstellen voor het hervormde emissiehandelssysteem en het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie; beklemtoont dat de nieuwe eigen middelen op basis van pijler I van het inclusief kader van de OESO/G20 ook tegen dezelfde datum moeten worden ingezet; |
| --- | --- |

58.

| 59. | kijkt uit naar de voorstellen van de Commissie voor een tweede reeks nieuwe eigen middelen die in het derde kwartaal van 2023 worden verwacht; vertrouwt erop dat snelle en vastberaden maatregelen om de eigen middelen te hervormen met name de sterke kredietrating van de EU veilig zullen stellen, hetgeen gezien de vele uitdagingen een conditio sine qua non blijft; verzoekt de Commissie bovendien om, gezien de toegenomen financieringsbehoeften, verder te kijken dan het IIA en de behoefte aan nieuwe, innovatieve en echte eigen middelen te onderzoeken; |
| --- | --- |

59.

Flexibiliteit en crisisrespons in de EU-begroting: van ad-hoc-reacties naar systemische paraatheid op lange termijn

| 60. | benadrukt dat de EU-begroting over de nodige flexibiliteit en budgettaire “ruimte” moet beschikken om te kunnen reageren op crises en om zich te kunnen aanpassen aan opkomende en toenemende behoeften; beklemtoont de noodzaak van een grondige herziening van de crisisrespons- en flexibiliteitsinstrumenten teneinde ervoor te zorgen dat deze van de vereiste omvang zijn, snel kunnen worden geactiveerd en onder de volledige bevoegdheid van beide takken van de begrotingsautoriteit blijven vallen; |
| --- | --- |

60.

| 61. | is van mening dat de sterke stijging van de inflatie en de domino-effecten daarvan op de koopkracht van de EU-begroting verder de noodzakelijke ruimte hebben beperkt en gevolgen hebben gehad voor de daardoor gefinancierde programma’s; verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is een tijdelijk aanpassingsmechanisme in te voeren om af te wijken van de automatische deflator van 2 % in geval van inflatieschokken; |
| --- | --- |

61.

| 62. | dringt er met klem op aan dat vrijgemaakte kredieten in de begroting opgenomen blijven en door de begrotingsautoriteit via de jaarlijkse begrotingsprocedure worden vastgelegd; benadrukt dat het Financieel Reglement dienovereenkomstig moet worden gewijzigd; wijst erop dat alleen al het niveau van vrijgekomen onderzoeksmiddelen aanzienlijk was in het begin van het huidige MFK; beklemtoont dat aanvullende budgettaire flexibiliteit zal worden bereikt door vrijgemaakte middelen in de begroting te houden; |
| --- | --- |

62.

| 63. | herinnert eraan dat de speciale instrumenten niet binnen de MFK-maxima vallen, en er aldus ruimte bestaat voor een zekere mate van flexibiliteit en om op crises te reageren, en dat deze instrumenten alleen worden aangewend na een besluit daartoe van de begrotingsautoriteit; wijst op het grootschalige gebruik van de speciale instrumenten gedurende de eerste twee jaar van het MFK; |
| --- | --- |

63.

| 64. | is van mening dat de speciale instrumenten worden ingeperkt door zowel de schaarste aan middelen als de starheid van het ontwerp, en hierdoor worden belemmerd in hun functie als doeltreffende instrumenten voor crisisrespons; benadrukt daarom dat de herziening absoluut noodzakelijk is om het potentieel van de bestaande flexibiliteitsbepalingen te verruimen; betreurt het besluit om de reserve voor noodhulp (EAR) en het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (SFEU) in het huidige MFK samen te voegen, hetgeen tot ernstige tekortkomingen heeft geleid en de totale beschikbare financiering met ongeveer de helft heeft verminderd; |
| --- | --- |

64.

| 65. | dringt erop aan de jaarlijkse kredieten voor het flexibiliteitsinstrument te verhogen van 915 miljoen EUR tot 2 miljard EUR; pleit er daarnaast voor dat de reserve voor solidariteit en noodhulp (SEAR) in twee onderdelen wordt opgesplitst — de EAR en het SFEU — en dat de jaarlijkse kredieten worden verhoogd van 1,2 miljard EUR voor de SEAR in totaal tot 1 miljard EUR voor elk onderdeel (in prijzen van 2018); is van mening dat dit essentiële aanvullende middelen zal opleveren om in te spelen op de huidige en opkomende behoeften, met name gelet op de intensivering en toename van extreme weersomstandigheden en de wereldwijde humanitaire situatie; |
| --- | --- |

65.

| 66. | verzoekt dat het jaarlijkse plafond voor zowel vastleggings- als betalingskredieten om gebruik te kunnen maken van het enkelvoudig marge-instrument (SMI) wordt geschrapt; |
| --- | --- |

66.

| 67. | benadrukt voorts dat voor de uiteenlopende speciale instrumenten verschillende regels inzake overdracht gelden en dringt aan op harmonisatie van deze regels, zodat de bedragen voor alle speciale instrumenten tot en met jaar n+3 kunnen worden gebruikt en aldus aanvullende flexibiliteit wordt geboden; dringt erop aan dat vervallen bedragen na jaar n+3 opnieuw beschikbaar worden gesteld in het kader van het flexibiliteitsinstrument of het SMI; |
| --- | --- |

67.

| 68. | beklemtoont dat niet alleen de bestaande speciale instrumenten moeten worden versterkt, maar dat ook een aanvullend speciaal instrument tot stand moet worden gebracht bovenop de MFK-maxima, zodat met de EU-begroting beter kan worden ingespeeld en sneller kan worden gereageerd op crises en de sociale en economische gevolgen daarvan; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat dit gemeenschappelijke crisisinstrument doeltreffend en snel kan worden ingezet wanneer er behoeften ontstaan; |
| --- | --- |

68.

| 69. | benadrukt dat het cohesiebeleid een van de belangrijkste prioriteiten van de Unie is, doelstellingen inzake langetermijninvesteringen heeft die verband houden met de strategische agenda van de EU, met name de Europese Green Deal en de digitale agenda, en niet mag worden gebruikt om de financiering voor ander beleid aan te vullen; |
| --- | --- |

69.

Beoordeling van nieuwe aspecten van het huidige MFK en voorbereiding van het MFK voor de periode na 2027: een veerkrachtigere EU-begroting ondersteunen

| 70. | wijst erop dat het huidige MFK en het IIA een aantal nieuwe elementen bevatten die niet in voorafgaande programmeringsperioden voorkomen en die grondig moeten worden onderzocht in het kader van de tussentijdse evaluatie en herziening; |
| --- | --- |

70.

| 71. | stelt vast dat de nieuwe MFK-structuur met rubrieken waarin uitgaven per beleidscluster worden gegroepeerd, eenvoudiger is en het begrotingsbeheer binnen de Commissie vergemakkelijkt; is van mening dat de nomenclatuur — met een beperkt aantal begrotingslijnen en soms één begrotingslijn voor een ruim uitgavenprogramma, zoals het geval is voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid — de nodige transparantie en granulariteit mist en een aanzienlijke beperking vormt voor behoorlijk toezicht en besluiten door de begrotingsautoriteit; verwacht van de Commissie dat zij de wijzigingen in de structuur en nomenclatuur vóór de nieuwe MFK-periode evalueert; |
| --- | --- |

71.

| 72. | is ingenomen met het positieve effect van de verordening betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de EU-begroting, en is van mening dat de verordening reeds heeft gefungeerd als doeltreffend afschrikmiddel tegen schendingen van de rechtsstaat bij het gebruik van EU-middelen; benadrukt het duidelijke verband tussen de eerbiediging van de rechtsstaat en een efficiënte uitvoering van de EU-begroting, en verzoekt de Commissie te zorgen voor een strikte handhaving van de conditionaliteitsverordening; merkt op dat elke opschaling van het MFK 2021-2027 gericht moet zijn op het versterken van de bescherming van de rechtsstaat en de financiële belangen van de Unie; legt voorts de nadruk op de verplichting om bij de uitvoering van de EU-begroting het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie na te leven; |
| --- | --- |

72.

| 73. | wijst opnieuw op de noodzaak van meer transparantie bij de EU-uitgaven en dringt aan op de invoering van een verplichte gemeenschappelijke interoperabele databank die het mogelijk maakt rechtstreekse en eindbegunstigden van EU-middelen in een machineleesbaar formaat te monitoren en zo een duidelijk overzicht te geven van alle ontvangers van EU-financiering; juicht het voorstel van de Commissie tot herziening van het Financieel Reglement van 16 mei 2022 toe als een behoorlijk uitgangspunt voor de totstandbrenging van een interoperabel digitaal systeem voor audit- en controledoeleinden; merkt op dat de Commissie heeft voorgesteld dat deze wijzigingen van kracht zouden worden in het MFK voor de periode na 2027; beklemtoont echter dat een ambitieuzere transitie haalbaar en wenselijk is; benadrukt voorts dat informatie toegankelijker moet worden gemaakt voor het publiek; |
| --- | --- |

73.

| 74. | herinnert aan de in het IIA vastgelegde doelstellingen met betrekking tot klimaat en biodiversiteit; wijst de Commissie op haar verplichting uit hoofde van het IIA om regelmatig in kaart te brengen hoe het staat met de progressie die geboekt wordt op het vlak van klimaatmainstreaming en na te gaan of de doelstellingen zijn bereikt of zullen worden gehaald; verzoekt de Commissie toezicht te houden op de toepassing van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” en indien nodig noodzakelijke corrigerende maatregelen te treffen; |
| --- | --- |

74.

| 75. | benadrukt dat een aanzienlijke verbetering van de methodologieën voor klimaat- en biodiversiteitsmainstreaming noodzakelijk is en ervoor moet worden gezorgd dat uitgaven voor klimaat en biodiversiteit werkelijk aanvullend zijn wanneer zij worden meegeteld voor de respectieve minimale uitgavendoelstellingen, in overeenstemming met de concrete voorstellen van de Europese Rekenkamer en het Europees Parlement; |
| --- | --- |

75.

| 76. | verwacht ambitieuzere financiële vastleggingen in het huidige en komende MFK overeenkomstig de algemene toezegging van de EU om de klimaatverandering aan te pakken en het verlies aan biodiversiteit een halt toe te roepen; gaat ervan uit dat alle toezeggingen en beloftes inzake internationale klimaatfinanciering volledig worden gepland in overeenstemming met de mondiale onderhandelingen; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de overeengekomen doelstellingen inzake biodiversiteitsmainstreaming voor 2026 en 2027 worden gehaald; vraagt de Commissie na te gaan hoe klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen beter kunnen worden geïntegreerd in het MFK voor de periode na 2027, teneinde ervoor te zorgen dat de Unie haar toezeggingen nakomt; |
| --- | --- |

76.

| 77. | herhaalt dat programma’s zodanig moeten worden uitgevoerd dat gendergelijkheid bij de verwezenlijking van de doelstellingen ervan wordt bevorderd; is in dit verband verheugd dat de Commissie werkt aan een nieuwe classificatie om het gendereffect van de uitgaven van de Unie vast te stellen; is van mening dat de classificatie een nauwkeurig en alomvattend overzicht moet bieden van de effecten die programma’s hebben op gendergelijkheid; dringt erop aan dat de classificatie wordt uitgebreid tot alle MFK-programma’s en beter wordt geïntegreerd in het MFK-kader; benadrukt in dit verband de noodzaak van systematische verzameling en analyse van naar gender uitgesplitste gegevens; verwacht dat alle genderrelevante verslaggeving plaatsvindt op basis van volumes en niet op basis van het aantal acties; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie de tenuitvoerlegging van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties (SDG’s) in alle relevante MFK-programma’s op te volgen overeenkomstig het IIA en daarom een gedegen methode te ontwikkelen voor de opvolging van SDG-gerelateerde en sociale uitgaven in de EU-begroting; |
| --- | --- |

78.

| 79. | herinnert eraan dat het huidige MFK vergezeld gaat van NextGenerationEU (NGEU), een instrument zonder weerga om het herstel in de nasleep van de pandemie te stimuleren; is van oordeel dat dit instrument tot dusver succesvol is geweest en volledig ten uitvoer moet worden gelegd; |
| --- | --- |

79.

| 80. | is van mening dat de Unie een steeds belangrijkere rol vervult bij het verlenen van steun voor arbeidsbescherming en inkomenscompensatie in crisissituaties en bij het waarborgen van een rechtvaardige transitie naar een koolstofneutrale samenleving; benadrukt in dit verband de essentiële rol van het instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid te beperken in een noodtoestand (SURE) bij het verlenen van steun aan regelingen voor tijdelijk werk en werknemers in de lidstaten en bij het beperken van het risico op werkloosheid; verzoekt de Commissie het effect van SURE te beoordelen en na te gaan hoe daarop kan worden voortgebouwd voor toekomstig optreden van de Unie in de context van sociale crises; |
| --- | --- |

80.

| 81. | wijst erop dat veel van de recente financieringsbehoeften, bijvoorbeeld in verband met het economisch en sociaal herstel, het beleid in verband met de klimaatverandering en de financiering naar aanleiding van de crisis in Oekraïne, niet de traditionele logica volgen van de voorspelbaarheid van investeringen op middellange termijn; is van mening dat er in het geval van het sociaal klimaatfonds, defensie, crisisrespons en uitgaven voor noodhulp een duidelijke beweegreden bestaat voor EU-optreden; verwacht dat deze tendens in de richting van een meer uiteenlopend uitgavenlandschap zich zal voortzetten naarmate de reikwijdte en diepgang van de samenwerking in de EU toenemen; benadrukt daarom de noodzaak van een goed opgebouwd en aanpasbaar MFK, zodat de opzet van de EU-begroting het voor de EU mogelijk maakt om nieuwe taken en functies op zich te nemen zonder middelen te onttrekken aan overeengekomen programma’s en prioriteiten; |
| --- | --- |

81.

| 82. | beklemtoont dat veel van de tekortkomingen en onvolkomenheden in het huidige MFK inherent zijn aan de logica en de opzet ervan, waarbij de voorspelbaarheid van de uitgaven zowel de besluiten over de structuur en de bedragen stuurt als de flexibiliteit beknot; |
| --- | --- |

82.

| 83. | betreurt de geleidelijke afname van de EU-begroting als percentage van het bruto nationaal inkomen (bni) van de EU en de buitensporige nadruk die wordt gelegd op het plafonneren van de totale uitgaven op ongeveer 1 % van het bni van de EU; is van mening dat dit de Unie heeft belet haar overeengekomen ambities waar te maken en haar heeft verhinderd om te reageren op crises en opkomende behoeften en tegelijkertijd de democratische verantwoordingsplicht te waarborgen; |
| --- | --- |

83.

| 84. | dringt erop aan dat het volgende MFK moet zijn toegerust om volledig en flexibel om te gaan met een reeks beleidsprioriteiten en financieringsbehoeften en om veerkracht te waarborgen in geval van crises; is van mening dat een verhoging van de maxima van eigen middelen de begrotingsruimte zou creëren om te reageren op crises en opkomende behoeften zonder de voorspelbaarheid van de uitgaven op losse schroeven te zetten; verzoekt de Commissie daarom de volledige structuur van het MFK, met inbegrip van de duur van de programmeringsperioden, te herzien als onderdeel van een langetermijnreflectie over de EU-begroting na 2027 in het licht van de veranderende uitgavenbehoeften; |
| --- | --- |

84.

| 85. | betreurt het feit dat de Commissie, na de noodzakelijke invoering van NGEU en SURE, herhaaldelijk heeft voorgesteld gebruik te maken van buiten de begroting vallende instrumenten, met name op grond van artikel 122 VWEU, die geen toezicht van het Parlement vereisen en aldus de transparantie en verantwoordingsplicht van overheidsuitgaven ondermijnen; is in dit verband van mening dat een jaarlijks plenair debat in het Parlement over de gehele EU-financiering, met inbegrip van de buiten de begroting vallende instrumenten, een belangrijke stap zal zijn in de richting van meer transparantie en verantwoordingsplicht; |
| --- | --- |

85.

| 86. | is voornemens nauwlettend toe te zien op de uitvoering van het akkoord over controle van de begroting van nieuwe voorstellen op basis van artikel 122 VWEU, dat deel uitmaakte van het MFK-akkoord; herinnert eraan dat dergelijke voorstellen vaak aanzienlijke gevolgen hebben voor de begroting die van invloed kunnen zijn op de ontwikkeling van de EU-uitgaven; is vastbesloten ervoor te zorgen dat het Parlement een passende rol vervult bij dit proces en erbij betrokken is als tak van de begrotingsautoriteit; |
| --- | --- |

86.

| 87. | benadrukt dat de tendens in de richting van een toenemend gebruik van externe bestemmingsontvangsten geen bevredigende oplossing biedt in het kader van de vigerende regeling, aangezien door deze tendens de rol van de begrotingsautoriteit (Parlement en Raad) wordt verzwakt en aldus de democratische controle wordt uitgehold en de transparantie van de EU-financiering wordt verkleind; dringt aan op vanuit juridisch oogpunt deugdelijke oplossingen op grond waarvan gerichte, eenmalige of op behoeften gebaseerde toeslagen mogelijk zijn die dezelfde voordelen bieden als bestemmingsontvangsten (d.w.z. die niet in mindering worden gebracht op de maxima), maar wel onder volledige controle van de begrotingsautoriteit staan; brengt zijn gehechtheid aan het universaliteitsbeginsel in herinnering; |
| --- | --- |

87.

| 88. | benadrukt dat bij de lopende herziening van het Financieel Reglement de regels inzake begrotingsinstrumenten moeten worden aangepast aan de huidige omstandigheden, waarin externe bestemmingsontvangsten, opgenomen en verstrekte leningen, trustfondsen en instrumenten uit hoofde van artikel 122 VWEU vaker worden gebruikt hoewel daardoor de communautaire methode en bijgevolg de controle door de begrotingsautoriteit vaak worden omzeild en de traceerbaarheid van middelen en de verantwoordingsplicht aldus worden verminderd; |
| --- | --- |

88.

| 89. | wijst met name op de verklaring over het opnieuw beoordelen van de bepalingen in het Financieel Reglement inzake externe bestemmingsontvangsten en opgenomen en verstrekte leningen, waarover bij de MFK-onderhandelingen overeenstemming was bereikt; is van mening dat externe bestemmingsontvangsten, evenals activa en passiva die verband houden met opgenomen en verstrekte leningen, integraal deel moeten uitmaken van de EU-begroting en als onderdeel van die begroting ter goedkeuring aan de begrotingsautoriteit moeten worden voorgelegd; |
| --- | --- |

89.

| 90. | herhaalt zijn reeds lang bestaande eis om alle EU-instrumenten betreffende uitgaven op EU-niveau, met inbegrip van trustfondsen, volledig in de begroting op te nemen overeenkomstig het Verdrag, teneinde zo te zorgen voor transparantie, volledige democratische controle en bescherming van de overheidsfinanciën en financiële belangen van de EU; dringt er echter op aan dat de integratie van deze instrumenten in de EU-begroting niet mag leiden tot een vermindering van de financiering voor andere beleidsmaatregelen en programma’s van de EU; |
| --- | --- |

90.

| 91. | beklemtoont in dit verband het belang van met name het moderniseringsfonds en het innovatiefonds (klimaatinvesteringsfonds); verzoekt de Commissie voor te stellen deze instrumenten volledig op te nemen in het MFK voor de periode na 2027, met de relevante quasi-automatische aanpassing van de maxima; |
| --- | --- |

91.

| 92. | benadrukt dat de unanimiteitsvereiste voor de vaststelling van de MFK-verordening de noodzakelijke besluiten in het kader van de herziening belemmert; verzoekt de Commissie voort te bouwen op de werkzaamheden die in het kader van de Conferentie over de toekomst van Europa zijn geleverd inzake begroting; is, overeenkomstig de conferentievoorstellen, van mening dat de gewone wetgevingsprocedure van toepassing moet zijn op de vaststelling van de MFK-verordening en op het eigenmiddelenbesluit, zodat het Parlement de volledige budgettaire prerogatieven verwerft die ook nationale parlementen hebben; is voorts van mening dat de opzet van het MFK een bottom-upproces moet zijn waarbij de belanghebbenden uitgebreid worden betrokken; |
| --- | --- |

92.

| 93. | herinnert eraan dat de overbruggingsclausule van artikel 312, lid 2, VWEU het mogelijk maakt de MFK-verordening met gekwalificeerde meerderheid van stemmen vast te stellen, en verzoekt de Europese Raad om deze clausule te activeren teneinde de besluitvorming te bespoedigen; |
| --- | --- |

93.

o

o o

| 94. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

94.

---

(1)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 11.

(2)  PB C 444 I van 22.12.2020, blz. 1.

(3)  PB C 445 van 29.10.2021, blz. 252.

(4)  PB L 424 van 15.12.2020, blz. 1.

(5)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

(6)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 1.

(7)  PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

(8)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0403.

(9)  PB C 428 van 13.12.2017, blz. 10.

(10)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0366.

(11)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0309.

(12)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0254.

(13)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0219.

(14)  PB C 224 van 8.6.2022, blz. 37.

(15)  PB C 184 van 5.5.2022, blz. 179.

(16)  PB C 445 van 29.10.2021, blz. 240.

(17)  PB C 371 van 15.9.2021, blz. 110.

(18)  PB C 202 van 28.5.2021, blz. 31.

(19)  PB C 363 van 28.10.2020, blz. 179.

(20)  Voorstel van 19 juli 2022 voor een verordening tot vaststelling van de wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (COM(2022)0349).

(21)  COM(2022)0595, COM(2022)0596, COM(2022)0597.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/129 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/129

---

P9_TA(2022)0451

Beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in 2021

Resolutie van het Europees Parlement van 15 december 2022 over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het jaar 2021 (2022/2024(INI))

(2023/C 177/16)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften,

| — | gezien de artikelen 10 en 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 10 en 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 20, 24 en 227 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), die uiting geven aan het belang dat in het Verdrag wordt gehecht aan het recht van EU-burgers en -ingezetenen om hun zorgen onder de aandacht van het Parlement te brengen, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 20, 24 en 227 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), die uiting geven aan het belang dat in het Verdrag wordt gehecht aan het recht van EU-burgers en -ingezetenen om hun zorgen onder de aandacht van het Parlement te brengen,

| — | gezien artikel 228 VWEU inzake de rol en taken van de Europese Ombudsman, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 228 VWEU inzake de rol en taken van de Europese Ombudsman,

| — | gezien artikel 44 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”) inzake het recht om verzoekschriften in te dienen bij het Europees Parlement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 44 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het “Handvest”) inzake het recht om verzoekschriften in te dienen bij het Europees Parlement,

| — | gezien de bepalingen van het VWEU met betrekking tot de inbreukprocedure, en met name de artikelen 258 en 260, |
| --- | --- |

—

gezien de bepalingen van het VWEU met betrekking tot de inbreukprocedure, en met name de artikelen 258 en 260,

| — | gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over het in gesprek gaan met burgers: het petitierecht, het recht zich te wenden tot de Europese Ombudsman en het Europees burgerinitiatief (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 maart 2022 over het in gesprek gaan met burgers: het petitierecht, het recht zich te wenden tot de Europese Ombudsman en het Europees burgerinitiatief (1),

| — | gezien artikel 54 en artikel 227, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 en artikel 227, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften (A9-0271/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie verzoekschriften (A9-0271/2022),

| A. | overwegende dat het jaarverslag over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften bedoeld is om een analyse te bieden van de in 2021 ontvangen verzoekschriften en de betrekkingen met andere instellingen, alsook een getrouw beeld te geven van de in 2021 bereikte doelstellingen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het jaarverslag over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften bedoeld is om een analyse te bieden van de in 2021 ontvangen verzoekschriften en de betrekkingen met andere instellingen, alsook een getrouw beeld te geven van de in 2021 bereikte doelstellingen;

| B. | overwegende dat het Parlement in 2021 in totaal 1 392 verzoekschriften heeft ontvangen, hetgeen neerkomt op ongeveer de helft van het aantal verzoekschriften dat in 2013 en 2014 is ontvangen (respectievelijk 2 891 en 2 715 verzoekschriften); overwegende dat in deze jaren een recordaantal verzoekschriften is ontvangen; overwegende dat het aantal in 2021 ingediende verzoekschriften neerkomt op een toename van 11,5 % ten opzichte van de 1 573 verzoekschriften die in 2020 zijn ingediend, en een lichte toename van 2,5 % ten opzichte van de 1 357 verzoekschriften die in 2019 zijn ingediend; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het Parlement in 2021 in totaal 1 392 verzoekschriften heeft ontvangen, hetgeen neerkomt op ongeveer de helft van het aantal verzoekschriften dat in 2013 en 2014 is ontvangen (respectievelijk 2 891 en 2 715 verzoekschriften); overwegende dat in deze jaren een recordaantal verzoekschriften is ontvangen; overwegende dat het aantal in 2021 ingediende verzoekschriften neerkomt op een toename van 11,5 % ten opzichte van de 1 573 verzoekschriften die in 2020 zijn ingediend, en een lichte toename van 2,5 % ten opzichte van de 1 357 verzoekschriften die in 2019 zijn ingediend;

| C. | overwegende dat het aantal gebruikers dat in 2021 een of meerdere verzoekschriften heeft ondersteund in het verzoekschriftenportaal van het Parlement, 209 272 bedroeg, wat een zeer beduidende stijging is ten opzichte van de 48 882 gebruikers die in 2020 werden geregistreerd; overwegende dat ook het aantal kliks ter ondersteuning van verzoekschriften in 2021 is toegenomen, tot een totaal van 217 876 (ten opzichte van 55 129 in 2020); overwegende dat verzoekschrift nr. 0549/2021, ingediend door Adriana Muresan, gesteund door 22 735 medeondertekenaars, over de vermeende erbarmelijke veiligheidsomstandigheden op parkeerplaatsen voor vrachtwagens en bedrijfsvoertuigen langs het Europese wegennet, in 2021 door een recordaantal medeondertekenaars is ondersteund; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het aantal gebruikers dat in 2021 een of meerdere verzoekschriften heeft ondersteund in het verzoekschriftenportaal van het Parlement, 209 272 bedroeg, wat een zeer beduidende stijging is ten opzichte van de 48 882 gebruikers die in 2020 werden geregistreerd; overwegende dat ook het aantal kliks ter ondersteuning van verzoekschriften in 2021 is toegenomen, tot een totaal van 217 876 (ten opzichte van 55 129 in 2020); overwegende dat verzoekschrift nr. 0549/2021, ingediend door Adriana Muresan, gesteund door 22 735 medeondertekenaars, over de vermeende erbarmelijke veiligheidsomstandigheden op parkeerplaatsen voor vrachtwagens en bedrijfsvoertuigen langs het Europese wegennet, in 2021 door een recordaantal medeondertekenaars is ondersteund;

| D. | overwegende dat het grote aantal verzoekschriften waarin burgers hun bezorgdheid uiten over de noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid en op sociaal-economisch gebied, over vaccinatie en over de invoering van het digitaal EU-covidcertificaat ten gevolge van de aanhoudende COVID-19-pandemie in aanzienlijke mate heeft bijgedragen aan de toename van het aantal geregistreerde verzoekschriften over dit onderwerp in 2021 ten opzichte van het voorgaande jaar; overwegende dat 17,3 % van de in 2021 ontvangen verzoekschriften verband hield met de COVID-19-pandemie; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het grote aantal verzoekschriften waarin burgers hun bezorgdheid uiten over de noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid en op sociaal-economisch gebied, over vaccinatie en over de invoering van het digitaal EU-covidcertificaat ten gevolge van de aanhoudende COVID-19-pandemie in aanzienlijke mate heeft bijgedragen aan de toename van het aantal geregistreerde verzoekschriften over dit onderwerp in 2021 ten opzichte van het voorgaande jaar; overwegende dat 17,3 % van de in 2021 ontvangen verzoekschriften verband hield met de COVID-19-pandemie;

| E. | overwegende dat het aantal verzoekschriften dat in 2021 is ontvangen en verzoeken om volledige naleving van de milieuwetgeving van de EU betreft, alsmede om doeltreffende en snelle maatregelen, in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel, ter bescherming van ecosystemen en habitats die van belang zijn voor de Unie, aanzienlijk is toegenomen en in totaal 327 verzoekschriften telt (23,5 %); |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het aantal verzoekschriften dat in 2021 is ontvangen en verzoeken om volledige naleving van de milieuwetgeving van de EU betreft, alsmede om doeltreffende en snelle maatregelen, in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel, ter bescherming van ecosystemen en habitats die van belang zijn voor de Unie, aanzienlijk is toegenomen en in totaal 327 verzoekschriften telt (23,5 %);

| F. | overwegende dat uit het grote aantal verzoekschriften dat in 2021 werd ingediend, blijkt dat burgers ook in het tweede jaar van de pandemie aanzienlijk op het Parlement vertrouwden, aangezien zij ervoor kozen hun zorgen en klachten rechtstreeks aan hun gekozen vertegenwoordigers op EU-niveau voor te leggen, die zij als bron van besluitvorming beschouwden; overwegende dat het Parlement alles in het werk moet stellen om dit vertrouwen te bekrachtigen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat uit het grote aantal verzoekschriften dat in 2021 werd ingediend, blijkt dat burgers ook in het tweede jaar van de pandemie aanzienlijk op het Parlement vertrouwden, aangezien zij ervoor kozen hun zorgen en klachten rechtstreeks aan hun gekozen vertegenwoordigers op EU-niveau voor te leggen, die zij als bron van besluitvorming beschouwden; overwegende dat het Parlement alles in het werk moet stellen om dit vertrouwen te bekrachtigen;

| G. | overwegende dat het totale aantal verzoekschriften evenwel bescheiden blijft in verhouding tot de totale bevolking van de EU en dat daaruit blijkt dat er meer inspanningen nodig zijn om ervoor te zorgen dat de burgers zich bewuster worden van hun recht om een verzoekschrift in te dienen, om dit instrument nader te bevorderen en om de geografische spreiding van de per lidstaat ingediende verzoekschriften, te vergroten, of om het bewustzijn te versterken van het mogelijke nut van verzoekschriften als middel om de aandacht van de EU-instellingen en de lidstaten te vestigen op kwesties die burgers rechtstreeks treffen en aangaan; overwegende dat burgers verwachten dat de EU-instellingen tijdig antwoorden en een meerwaarde bieden bij het vinden van een oplossing voor hun problemen als zij gebruikmaken van hun recht om een verzoekschrift in te dienen; overwegende dat het uitblijven van EU-maatregelen ter waarborging van de volledige bescherming van de rechten van de burgers die uit het EU-recht voortvloeien, waarschijnlijk zal leiden tot ontevredenheid ten aanzien van de Unie; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het totale aantal verzoekschriften evenwel bescheiden blijft in verhouding tot de totale bevolking van de EU en dat daaruit blijkt dat er meer inspanningen nodig zijn om ervoor te zorgen dat de burgers zich bewuster worden van hun recht om een verzoekschrift in te dienen, om dit instrument nader te bevorderen en om de geografische spreiding van de per lidstaat ingediende verzoekschriften, te vergroten, of om het bewustzijn te versterken van het mogelijke nut van verzoekschriften als middel om de aandacht van de EU-instellingen en de lidstaten te vestigen op kwesties die burgers rechtstreeks treffen en aangaan; overwegende dat burgers verwachten dat de EU-instellingen tijdig antwoorden en een meerwaarde bieden bij het vinden van een oplossing voor hun problemen als zij gebruikmaken van hun recht om een verzoekschrift in te dienen; overwegende dat het uitblijven van EU-maatregelen ter waarborging van de volledige bescherming van de rechten van de burgers die uit het EU-recht voortvloeien, waarschijnlijk zal leiden tot ontevredenheid ten aanzien van de Unie;

| H. | overwegende dat de criteria voor de ontvankelijkheid van verzoekschriften zijn vastgelegd in artikel 227 van het VWEU en artikel 226 van het Reglement van het Parlement, op grond waarvan verzoekschriften moeten worden ingediend door EU-burgers of door natuurlijke of rechtspersonen die in de EU verblijven of in een van de lidstaten gevestigd zijn, alleen of samen met anderen, en kwesties moeten betreffen die binnen het kader van de werkzaamheden van de EU vallen en indieners rechtstreeks moeten treffen; overwegende dat het laatstgenoemde criterium zeer breed kan worden uitgelegd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de criteria voor de ontvankelijkheid van verzoekschriften zijn vastgelegd in artikel 227 van het VWEU en artikel 226 van het Reglement van het Parlement, op grond waarvan verzoekschriften moeten worden ingediend door EU-burgers of door natuurlijke of rechtspersonen die in de EU verblijven of in een van de lidstaten gevestigd zijn, alleen of samen met anderen, en kwesties moeten betreffen die binnen het kader van de werkzaamheden van de EU vallen en indieners rechtstreeks moeten treffen; overwegende dat het laatstgenoemde criterium zeer breed kan worden uitgelegd;

| I. | overwegende dat er van de 1 392 in 2021 ingediende verzoekschriften 368 niet-ontvankelijk werden verklaard en 17 werden ingetrokken; overwegende dat het relatief hoge percentage van in 2021 niet-ontvankelijk verklaarde verzoekschriften (26,5 %) laat zien dat er nog altijd sprake is van een algemeen gebrek aan duidelijkheid over de reikwijdte van de terreinen die onder de verantwoordelijkheid van de Unie vallen; overwegende dat meer en beter met de burgers moet worden gecommuniceerd om deze situatie te verhelpen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat er van de 1 392 in 2021 ingediende verzoekschriften 368 niet-ontvankelijk werden verklaard en 17 werden ingetrokken; overwegende dat het relatief hoge percentage van in 2021 niet-ontvankelijk verklaarde verzoekschriften (26,5 %) laat zien dat er nog altijd sprake is van een algemeen gebrek aan duidelijkheid over de reikwijdte van de terreinen die onder de verantwoordelijkheid van de Unie vallen; overwegende dat meer en beter met de burgers moet worden gecommuniceerd om deze situatie te verhelpen;

| J. | overwegende dat elk verzoekschrift op nauwgezette, efficiënte en transparante wijze wordt getoetst en behandeld; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat elk verzoekschrift op nauwgezette, efficiënte en transparante wijze wordt getoetst en behandeld;

| K. | overwegende dat degenen die verzoekschriften indienen doorgaans burgers zijn die zich inzetten voor de bescherming van de grondrechten en de verbetering van onze samenlevingen en ons toekomstige welzijn; overwegende dat de wijze waarop deze burgers de afhandeling van hun verzoekschrift ervaren zeer bepalend is voor hun beeld van de EU-instellingen en het in het EU-recht verankerde recht om verzoekschriften in te dienen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat degenen die verzoekschriften indienen doorgaans burgers zijn die zich inzetten voor de bescherming van de grondrechten en de verbetering van onze samenlevingen en ons toekomstige welzijn; overwegende dat de wijze waarop deze burgers de afhandeling van hun verzoekschrift ervaren zeer bepalend is voor hun beeld van de EU-instellingen en het in het EU-recht verankerde recht om verzoekschriften in te dienen;

| L. | overwegende dat het in de Verdragen en in het Handvest vastgelegde recht om een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Parlement een van de grondrechten van de burgers van de EU is; overwegende dat het recht om verzoekschriften in te dienen EU-burgers en -ingezetenen een open, democratisch en transparant mechanisme biedt om hun gekozen vertegenwoordigers rechtstreeks aan te spreken; overwegende dat het daarom van essentieel belang is om de eerbiediging en de tijdige tenuitvoerlegging van dit recht te verbeteren, teneinde burgers in staat te stellen actiever aan het leven in de Unie deel te nemen; overwegende dat EU-burgers zich door middel van verzoekschriften kunnen beklagen over gevallen van gebrekkige tenuitvoerlegging van het EU-recht en kunnen helpen inbreuken op het EU-recht op te sporen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het in de Verdragen en in het Handvest vastgelegde recht om een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Parlement een van de grondrechten van de burgers van de EU is; overwegende dat het recht om verzoekschriften in te dienen EU-burgers en -ingezetenen een open, democratisch en transparant mechanisme biedt om hun gekozen vertegenwoordigers rechtstreeks aan te spreken; overwegende dat het daarom van essentieel belang is om de eerbiediging en de tijdige tenuitvoerlegging van dit recht te verbeteren, teneinde burgers in staat te stellen actiever aan het leven in de Unie deel te nemen; overwegende dat EU-burgers zich door middel van verzoekschriften kunnen beklagen over gevallen van gebrekkige tenuitvoerlegging van het EU-recht en kunnen helpen inbreuken op het EU-recht op te sporen;

| M. | overwegende dat het Europees Parlement de enige EU-instelling is die rechtstreeks door de EU-burgers wordt gekozen; overwegende dat het recht om verzoekschriften in te dienen het Parlement, alsmede andere EU-instellingen, en met name de Commissie, met het oog op de rol die zij speelt bij de waarborging van de juiste toepassing van het EU-recht in de hele Unie, de mogelijkheid biedt om hun reactievermogen met betrekking tot klachten en zorgen over de eerbiediging van de grondrechten van de EU en de naleving van de EU-wetgeving in de lidstaten te bevorderen; overwegende dat verzoekschriften daarom een nuttige bron van informatie zijn om onjuiste toepassing van en inbreuken op het EU-recht op te sporen en het Parlement en andere EU-instellingen aldus in staat stellen de omzetting en toepassing van het EU-recht, alsook tekortkomingen en lacunes in het EU-recht, en de gevolgen ervan voor de rechten van EU-burgers en -ingezetenen te beoordelen; overwegende dat de EU-instellingen in de ingediende verzoekschriften moeten worden gewezen op de gebieden waarop grote inspanningen en maatregelen op EU-niveau nodig zijn met het oog op de omzetting en toepassing van het EU-recht; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het Europees Parlement de enige EU-instelling is die rechtstreeks door de EU-burgers wordt gekozen; overwegende dat het recht om verzoekschriften in te dienen het Parlement, alsmede andere EU-instellingen, en met name de Commissie, met het oog op de rol die zij speelt bij de waarborging van de juiste toepassing van het EU-recht in de hele Unie, de mogelijkheid biedt om hun reactievermogen met betrekking tot klachten en zorgen over de eerbiediging van de grondrechten van de EU en de naleving van de EU-wetgeving in de lidstaten te bevorderen; overwegende dat verzoekschriften daarom een nuttige bron van informatie zijn om onjuiste toepassing van en inbreuken op het EU-recht op te sporen en het Parlement en andere EU-instellingen aldus in staat stellen de omzetting en toepassing van het EU-recht, alsook tekortkomingen en lacunes in het EU-recht, en de gevolgen ervan voor de rechten van EU-burgers en -ingezetenen te beoordelen; overwegende dat de EU-instellingen in de ingediende verzoekschriften moeten worden gewezen op de gebieden waarop grote inspanningen en maatregelen op EU-niveau nodig zijn met het oog op de omzetting en toepassing van het EU-recht;

| N. | overwegende dat het Parlement lang een voorloper is geweest bij de internationale ontwikkeling van de verzoekschriftenprocedure en beschikt over de meest open en transparante verzoekschriftenprocedure in Europa, die de deelname van een aanzienlijk aantal indieners aan zijn activiteiten mogelijk maakt; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het Parlement lang een voorloper is geweest bij de internationale ontwikkeling van de verzoekschriftenprocedure en beschikt over de meest open en transparante verzoekschriftenprocedure in Europa, die de deelname van een aanzienlijk aantal indieners aan zijn activiteiten mogelijk maakt;

| O. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften het meest aangewezen orgaan is om de burgers te laten zien wat de Europese Unie voor hen doet en welke oplossingen kunnen worden geboden op Europees, nationaal of plaatselijk niveau; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften het meest aangewezen orgaan is om de burgers te laten zien wat de Europese Unie voor hen doet en welke oplossingen kunnen worden geboden op Europees, nationaal of plaatselijk niveau;

| P. | overwegende dat elk verzoekschrift dat bij het Parlement wordt ingediend, zorgvuldig door de Commissie verzoekschriften wordt bestudeerd en behandeld; overwegende dat iedere indiener het recht heeft op een eerlijke, onpartijdige behandeling van zijn of haar verzoekschrift, met volledige inachtneming van het in artikel 41 van het Handvest verankerde recht op behoorlijk bestuur; overwegende dat iedere indiener het recht heeft om binnen een redelijke termijn in zijn of haar eigen taal of in de taal waarin het verzoekschrift is gesteld een antwoord te ontvangen met informatie over het door de Commissie verzoekschriften genomen besluit inzake de ontvankelijkheid van het verzoekschrift en eventuele vervolgstappen; overwegende dat iedere indiener kan verzoeken om heropening van de behandeling van zijn of haar verzoekschrift op grond van ontwikkelingen ter zake; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat elk verzoekschrift dat bij het Parlement wordt ingediend, zorgvuldig door de Commissie verzoekschriften wordt bestudeerd en behandeld; overwegende dat iedere indiener het recht heeft op een eerlijke, onpartijdige behandeling van zijn of haar verzoekschrift, met volledige inachtneming van het in artikel 41 van het Handvest verankerde recht op behoorlijk bestuur; overwegende dat iedere indiener het recht heeft om binnen een redelijke termijn in zijn of haar eigen taal of in de taal waarin het verzoekschrift is gesteld een antwoord te ontvangen met informatie over het door de Commissie verzoekschriften genomen besluit inzake de ontvankelijkheid van het verzoekschrift en eventuele vervolgstappen; overwegende dat iedere indiener kan verzoeken om heropening van de behandeling van zijn of haar verzoekschrift op grond van ontwikkelingen ter zake;

| Q. | overwegende dat het Parlement reeds heeft beaamd dat de weigering van de Commissie om naar aanleiding van in afzonderlijke verzoekschriften aangekaarte kwesties actie te ondernemen, een inbreuk vormt op de bepalingen van de huidige EU-Verdragen betreffende het recht om een verzoekschrift in te dienen, aangezien dit recht niet beperkt is tot kwesties die van strategisch belang zijn of kwesties die op structurele problemen duiden; overwegende dat de Commissie bij de behandeling van verzoekschriften nog altijd een strategische aanpak hanteert die gebaseerd is op haar mededeling van 2017 getiteld “EU-wetgeving: betere resultaten door betere toepassing” (2), ondanks het feit dat het Parlement de Commissie heeft verzocht deze tijdig te herzien; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat het Parlement reeds heeft beaamd dat de weigering van de Commissie om naar aanleiding van in afzonderlijke verzoekschriften aangekaarte kwesties actie te ondernemen, een inbreuk vormt op de bepalingen van de huidige EU-Verdragen betreffende het recht om een verzoekschrift in te dienen, aangezien dit recht niet beperkt is tot kwesties die van strategisch belang zijn of kwesties die op structurele problemen duiden; overwegende dat de Commissie bij de behandeling van verzoekschriften nog altijd een strategische aanpak hanteert die gebaseerd is op haar mededeling van 2017 getiteld “EU-wetgeving: betere resultaten door betere toepassing” (2), ondanks het feit dat het Parlement de Commissie heeft verzocht deze tijdig te herzien;

| R. | overwegende dat de Commissie verzuimt omvattende informatie te verstrekken aan de Commissie verzoekschriften over de wetgevende en niet-wetgevende maatregelen die naar aanleiding van ontvangen verzoekschriften zijn genomen en de inbreukprocedures die naar aanleiding van verzoekschriften zijn ingeleid; overwegende dat er tot op heden geen openbaar register bestaat waarin verzoekschriften worden gekoppeld aan alle vervolgmaatregelen die naar aanleiding van de desbetreffende verzoekschriften zijn genomen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de Commissie verzuimt omvattende informatie te verstrekken aan de Commissie verzoekschriften over de wetgevende en niet-wetgevende maatregelen die naar aanleiding van ontvangen verzoekschriften zijn genomen en de inbreukprocedures die naar aanleiding van verzoekschriften zijn ingeleid; overwegende dat er tot op heden geen openbaar register bestaat waarin verzoekschriften worden gekoppeld aan alle vervolgmaatregelen die naar aanleiding van de desbetreffende verzoekschriften zijn genomen;

| S. | overwegende dat de activiteiten van de Commissie verzoekschriften gebaseerd zijn op de inbreng van de indieners van verzoekschriften; overwegende dat de informatie die indieners in hun verzoekschriften en tijdens commissievergaderingen verstrekken, samen met de beoordeling van de Commissie en de antwoorden van de lidstaten en andere organen, van cruciaal belang zijn voor de werkzaamheden van de commissie; overwegende dat ontvankelijk verklaarde verzoekschriften ook een waardevolle bijdrage leveren aan de werkzaamheden van de andere parlementaire commissies, aangezien zij door de Commissie verzoekschriften voor advies of ter informatie aan andere commissies worden toegezonden; overwegende dat verzoekschriften dus een belangrijke rol spelen in het wetgevingsproces, omdat ze een nuttige en directe inbreng zijn voor de respectieve wetgevende werkzaamheden van andere parlementaire commissies; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de activiteiten van de Commissie verzoekschriften gebaseerd zijn op de inbreng van de indieners van verzoekschriften; overwegende dat de informatie die indieners in hun verzoekschriften en tijdens commissievergaderingen verstrekken, samen met de beoordeling van de Commissie en de antwoorden van de lidstaten en andere organen, van cruciaal belang zijn voor de werkzaamheden van de commissie; overwegende dat ontvankelijk verklaarde verzoekschriften ook een waardevolle bijdrage leveren aan de werkzaamheden van de andere parlementaire commissies, aangezien zij door de Commissie verzoekschriften voor advies of ter informatie aan andere commissies worden toegezonden; overwegende dat verzoekschriften dus een belangrijke rol spelen in het wetgevingsproces, omdat ze een nuttige en directe inbreng zijn voor de respectieve wetgevende werkzaamheden van andere parlementaire commissies;

| T. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften het grootste belang hecht aan de behandeling en openbare bespreking van verzoekschriften tijdens haar vergaderingen; overwegende dat indieners het recht hebben om hun verzoekschriften te presenteren, en tijdens de bespreking vaak het woord nemen en zo actief bijdragen aan het werk van de commissie; overwegende dat de Commissie verzoekschriften in 2021 in totaal 12 commissievergaderingen heeft gehouden, waarin 159 verzoekschriften werden besproken in aanwezigheid, op afstand, van 113 indieners, van wie de meesten actief deelnamen door het woord te voeren; overwegende dat het iets hogere aantal verzoekschriften dat in 2021 ten opzichte van 2020 tijdens de vergaderingen werd besproken is terug te leiden tot de uitbreiding van de vergadermogelijkheden van de commissie, hoewel nog altijd met beperkte vertolking als gevolg van de voorzorgsmaatregelen van het Parlement in het kader van de aanhoudende pandemie; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften het grootste belang hecht aan de behandeling en openbare bespreking van verzoekschriften tijdens haar vergaderingen; overwegende dat indieners het recht hebben om hun verzoekschriften te presenteren, en tijdens de bespreking vaak het woord nemen en zo actief bijdragen aan het werk van de commissie; overwegende dat de Commissie verzoekschriften in 2021 in totaal 12 commissievergaderingen heeft gehouden, waarin 159 verzoekschriften werden besproken in aanwezigheid, op afstand, van 113 indieners, van wie de meesten actief deelnamen door het woord te voeren; overwegende dat het iets hogere aantal verzoekschriften dat in 2021 ten opzichte van 2020 tijdens de vergaderingen werd besproken is terug te leiden tot de uitbreiding van de vergadermogelijkheden van de commissie, hoewel nog altijd met beperkte vertolking als gevolg van de voorzorgsmaatregelen van het Parlement in het kader van de aanhoudende pandemie;

| U. | overwegende dat de belangrijkste punten van zorg die in de in 2021 ingediende verzoekschriften aan de orde werden gesteld, betrekking hadden op de grondrechten (met name de gevolgen van de noodmaatregelen in verband met COVID-19 voor de rechtsstaat en de democratie, de toegang tot onderwijs tijdens de lockdowns, de vrijheid van verkeer en het recht op werk, alsook op lhbtiq+-rechten in de Unie), gezondheid (onder meer vraagstukken in verband met de toegang tot zorg en de volksgezondheidscrisis als gevolg van de aanhoudende pandemie, gaande van de bescherming van de gezondheid van de burgers, met inbegrip van het vaccinatiebeleid, tot het gebruik, de invoering en de toepassing van het digitaal EU-covidcertificaat in de lidstaten en de vermeende discriminatie tussen gevaccineerde en ongevaccineerde personen), het milieu (met name over mijnbouwactiviteiten en de gevolgen daarvan voor het milieu, illegale houtkap, geweld jegens klokkenluiders op het gebied van milieu, de mogelijke verbetering van het naast elkaar bestaan van mensen en grote carnivoren, illegale afvallozing, nucleaire veiligheid, luchtverontreiniging, windmolenparken, ondeugdelijke bouwstenen die mica bevatten en de achteruitgang van natuurlijke ecosystemen), de rechten van en discriminatie jegens minderheden (met inbegrip van de rechten van nationale en taalkundige minderheden), onderwijs (met name kwesties in verband met discriminatie bij de toegang tot onderwijs of omstreden nationale hervormingen van de wet op het onderwijs), onveilige parkeerterreinen voor vrachtwagens, de situatie van studenten uit de EU in het VK na de terugtrekking van het VK uit het Erasmus+-programma, en werkgelegenheid (met name vragen over de nationale behandeling van arbeidsovereenkomsten), naast vele andere werkterreinen; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat de belangrijkste punten van zorg die in de in 2021 ingediende verzoekschriften aan de orde werden gesteld, betrekking hadden op de grondrechten (met name de gevolgen van de noodmaatregelen in verband met COVID-19 voor de rechtsstaat en de democratie, de toegang tot onderwijs tijdens de lockdowns, de vrijheid van verkeer en het recht op werk, alsook op lhbtiq+-rechten in de Unie), gezondheid (onder meer vraagstukken in verband met de toegang tot zorg en de volksgezondheidscrisis als gevolg van de aanhoudende pandemie, gaande van de bescherming van de gezondheid van de burgers, met inbegrip van het vaccinatiebeleid, tot het gebruik, de invoering en de toepassing van het digitaal EU-covidcertificaat in de lidstaten en de vermeende discriminatie tussen gevaccineerde en ongevaccineerde personen), het milieu (met name over mijnbouwactiviteiten en de gevolgen daarvan voor het milieu, illegale houtkap, geweld jegens klokkenluiders op het gebied van milieu, de mogelijke verbetering van het naast elkaar bestaan van mensen en grote carnivoren, illegale afvallozing, nucleaire veiligheid, luchtverontreiniging, windmolenparken, ondeugdelijke bouwstenen die mica bevatten en de achteruitgang van natuurlijke ecosystemen), de rechten van en discriminatie jegens minderheden (met inbegrip van de rechten van nationale en taalkundige minderheden), onderwijs (met name kwesties in verband met discriminatie bij de toegang tot onderwijs of omstreden nationale hervormingen van de wet op het onderwijs), onveilige parkeerterreinen voor vrachtwagens, de situatie van studenten uit de EU in het VK na de terugtrekking van het VK uit het Erasmus+-programma, en werkgelegenheid (met name vragen over de nationale behandeling van arbeidsovereenkomsten), naast vele andere werkterreinen;

| V. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften er bij de vaststelling van haar vergaderagenda op let dat zij verzoekschriften en onderwerpen selecteert die baat hebben bij bespreking op EU-niveau en bovendien de eerlijke geografische spreiding van de onderwerpen, volgens de ontvangen verzoekschriften, waarborgt; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften er bij de vaststelling van haar vergaderagenda op let dat zij verzoekschriften en onderwerpen selecteert die baat hebben bij bespreking op EU-niveau en bovendien de eerlijke geografische spreiding van de onderwerpen, volgens de ontvangen verzoekschriften, waarborgt;

| W. | overwegende dat 78,6 % (1 094) van de in 2021 ontvangen verzoekschriften werd ingediend via het verzoekschriftenportaal van het Parlement, hetgeen neerkomt op een lichte afname ten opzichte van 79,7 % (1 254) in 2020 en bevestigt dat het verzoekschriftenportaal van het Parlement verreweg het meest gebruikte kanaal is geworden voor de indiening van verzoekschriften door burgers aan het Parlement; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat 78,6 % (1 094) van de in 2021 ontvangen verzoekschriften werd ingediend via het verzoekschriftenportaal van het Parlement, hetgeen neerkomt op een lichte afname ten opzichte van 79,7 % (1 254) in 2020 en bevestigt dat het verzoekschriftenportaal van het Parlement verreweg het meest gebruikte kanaal is geworden voor de indiening van verzoekschriften door burgers aan het Parlement;

| X. | overwegende dat de belangrijkste doelstelling van het verzoekschriftenportaal van het Parlement in 2021 volledig werd verwezenlijkt, aangezien het portaal meer dan 99,9 % van de tijd online en operationeel was; overwegende dat alle verzoekschriften tijdig, binnen enkele dagen na de goedkeuring ervan, werden voorbereid en gepubliceerd en alle interne en externe verzoeken om ondersteuning met betrekking tot het gebruik en de inhoud van het verzoekschriftenportaal tijdig, met succes en in alle talen werden beantwoord; overwegende dat versie 2.4 van het verzoekschriftenportaal werd uitgerold en een verzoek werd ingediend om voor het portaal een artificieel intelligente chatbot te ontwikkelen; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat de belangrijkste doelstelling van het verzoekschriftenportaal van het Parlement in 2021 volledig werd verwezenlijkt, aangezien het portaal meer dan 99,9 % van de tijd online en operationeel was; overwegende dat alle verzoekschriften tijdig, binnen enkele dagen na de goedkeuring ervan, werden voorbereid en gepubliceerd en alle interne en externe verzoeken om ondersteuning met betrekking tot het gebruik en de inhoud van het verzoekschriftenportaal tijdig, met succes en in alle talen werden beantwoord; overwegende dat versie 2.4 van het verzoekschriftenportaal werd uitgerold en een verzoek werd ingediend om voor het portaal een artificieel intelligente chatbot te ontwikkelen;

| Y. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften in 2021 één informatiebezoek heeft ondernomen; overwegende dat het tweede informatiebezoek, dat gepland stond voor december, werd uitgesteld als gevolg van het besluit dat genomen werd in verband met de toename van de verspreiding van COVID-19 en om de gezondheidsrisico’s voor de leden en het personeel van het Parlement te beperken; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften in 2021 één informatiebezoek heeft ondernomen; overwegende dat het tweede informatiebezoek, dat gepland stond voor december, werd uitgesteld als gevolg van het besluit dat genomen werd in verband met de toename van de verspreiding van COVID-19 en om de gezondheidsrisico’s voor de leden en het personeel van het Parlement te beperken;

| Z. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften op grond van het Reglement verantwoordelijk is voor de betrekkingen met de Europese Ombudsman, die onderzoek doet naar klachten over mogelijk wanbeheer binnen de EU-instellingen en -organen; overwegende dat de huidige Europese Ombudsman, Emily O’Reilly, tijdens de commissievergadering van 14 juli 2021 haar jaarverslag voor 2020 heeft voorgelegd aan de Commissie verzoekschriften; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften op grond van het Reglement verantwoordelijk is voor de betrekkingen met de Europese Ombudsman, die onderzoek doet naar klachten over mogelijk wanbeheer binnen de EU-instellingen en -organen; overwegende dat de huidige Europese Ombudsman, Emily O’Reilly, tijdens de commissievergadering van 14 juli 2021 haar jaarverslag voor 2020 heeft voorgelegd aan de Commissie verzoekschriften;

| AA. | overwegende dat de Commissie als hoedster van de Verdragen een essentiële rol speelt in het werk van de Commissie verzoekschriften en dat de informatie die door indieners wordt verstrekt nuttig is om mogelijke inbreuken op of onjuiste toepassing van het EU-recht op te sporen; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat de Commissie als hoedster van de Verdragen een essentiële rol speelt in het werk van de Commissie verzoekschriften en dat de informatie die door indieners wordt verstrekt nuttig is om mogelijke inbreuken op of onjuiste toepassing van het EU-recht op te sporen;

| AB. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften lid is van het Europees netwerk van ombudsmannen, waar ook de Europese Ombudsman, nationale en regionale ombudsmannen en soortgelijke instanties in de lidstaten, kandidaat-lidstaten en andere landen van de Europese Economische Ruimte deel van uitmaken, en dat ten doel heeft de uitwisseling van informatie over het recht en beleid van de EU te bevorderen en beste praktijken uit te wisselen; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften lid is van het Europees netwerk van ombudsmannen, waar ook de Europese Ombudsman, nationale en regionale ombudsmannen en soortgelijke instanties in de lidstaten, kandidaat-lidstaten en andere landen van de Europese Economische Ruimte deel van uitmaken, en dat ten doel heeft de uitwisseling van informatie over het recht en beleid van de EU te bevorderen en beste praktijken uit te wisselen;

| AC. | overwegende dat de verbetering van de deelname van burgers en de bescherming van de rechten van burgers die voortvloeien uit het EU-recht cruciale elementen zijn om de EU dichter bij haar burgers te brengen; overwegende dat de Commissie verzoekschriften haar goedkeuring heeft gehecht aan het verslag “In gesprek gaan met burgers: het petitierecht, het recht zich te wenden tot de Europese Ombudsman en het Europees burgerinitiatief” (3), dat gericht is op manieren om burgers bewuster te maken van hun rechten, communicatiecampagnes om bestaande participatiekanalen onder de aandacht te brengen, nauwere samenwerking met andere instellingen en parlementaire commissies en deelname onder jonge burgers, en waarin geconcludeerd wordt dat de huidige strategische aanpak van de Commissie voor de behandeling van verzoekschriften moet worden herzien, aangezien hierdoor onder meer kwesties met betrekking tot ernstige schendingen van het EU-recht die de bescherming van de rechten van de burgers aantasten, onbehandeld zijn gebleven; overwegende dat de Commissie verzoekschriften het Europees burgerinitiatief beschouwt als een zeer belangrijk instrument voor een participatieve democratie, dat verbeterd moet worden om burgers de mogelijkheid te bieden actiever en rechtstreeks betrokken te raken bij de ontwikkeling van EU-beleid en -wetgeving; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat de verbetering van de deelname van burgers en de bescherming van de rechten van burgers die voortvloeien uit het EU-recht cruciale elementen zijn om de EU dichter bij haar burgers te brengen; overwegende dat de Commissie verzoekschriften haar goedkeuring heeft gehecht aan het verslag “In gesprek gaan met burgers: het petitierecht, het recht zich te wenden tot de Europese Ombudsman en het Europees burgerinitiatief” (3), dat gericht is op manieren om burgers bewuster te maken van hun rechten, communicatiecampagnes om bestaande participatiekanalen onder de aandacht te brengen, nauwere samenwerking met andere instellingen en parlementaire commissies en deelname onder jonge burgers, en waarin geconcludeerd wordt dat de huidige strategische aanpak van de Commissie voor de behandeling van verzoekschriften moet worden herzien, aangezien hierdoor onder meer kwesties met betrekking tot ernstige schendingen van het EU-recht die de bescherming van de rechten van de burgers aantasten, onbehandeld zijn gebleven; overwegende dat de Commissie verzoekschriften het Europees burgerinitiatief beschouwt als een zeer belangrijk instrument voor een participatieve democratie, dat verbeterd moet worden om burgers de mogelijkheid te bieden actiever en rechtstreeks betrokken te raken bij de ontwikkeling van EU-beleid en -wetgeving;

| 1. | vestigt de aandacht op de fundamentele rol die de Commissie verzoekschriften speelt bij de bescherming en bevordering van de rechten van EU-burgers en -ingezetenen door ervoor te zorgen dat de zorgen en klachten van indieners tijdig, doeltreffend, gepast en niet-discriminerend worden behandeld, dat indieners over de genomen maatregelen en de geboekte vooruitgang met betrekking tot hun verzoekschriften worden geïnformeerd, en dat verzoekschriften door middel van een open, democratische en transparante verzoekschriftenprocedure worden opgelost; |
| --- | --- |

1.

| 2. | merkt op dat de aantallen verzoekschriften die in 2021 uit de 27 lidstaten bij de Commissie verzoekschriften werden ingediend, aanzienlijk uiteenliepen, en dat de meeste verzoekschriften betrekking hadden op Spanje (17 %), Duitsland (9,7 %), Italië (9,2 %), Griekenland (5,9 %), Roemenië (4,1 %), Polen (4 %) en Frankrijk (2,6 %); wijst erop dat het aantal verzoekschriften dat betrekking had op de overige lidstaten minder dan 2 % per lidstaat bedroeg; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dat indieners zich vaak tot de Commissie verzoekschriften wenden in verband met zaken die voor hen dringend zijn; onderstreept dat een vertraagde behandeling van verzoekschriften in dergelijke situaties weinig waarde heeft voor indieners; meent dat de commissie actie moet ondernemen om de achterstand met betrekking tot openstaande verzoekschriften weg te werken; vraagt de commissie haar werkmethoden te herzien om ervoor te zorgen dat alle verzoekschriften behandeld worden op basis van een reeks consistente, transparante criteria ter waarborging van een tijdige afhandeling en een doeltreffend proces; |
| --- | --- |

3.

| 4. | is van mening dat de Commissie verzoekschriften voor de burgers en ingezetenen van alle 27 lidstaten even beschikbaar is en dat de behandeling van verzoekschriften moet getuigen van geografisch evenwicht; is in dit verband van oordeel dat het Parlement zich sterker moet inspannen om de rol en de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften beter onder de aandacht te brengen en alle EU-burgers bewuster te maken van de mogelijkheid om een verzoekschrift tot het Parlement te richten; beklemtoont dat de Commissie verzoekschriften bij de vaststelling van haar agenda voor vergaderingen, hoorzittingen en werkbezoeken haar richtsnoeren moet volgen en objectieve criteria moet handhaven, zoals de bijdrage van de geselecteerde verzoekschriften aan het huidige EU-debat en de evenwichtige geografische spreiding ervan, volgens de ontvangen verzoekschriften; benadrukt dat de commissie zich bij haar werkzaamheden altijd moet richten op het bieden van een antwoord op de kwestie die de indiener rechtstreeks aangaat; wijst in dit verband op de zeer Europese dimensie van de Commissie verzoekschriften, die tot taak heeft verzoekschriften te behandelen over kwesties die binnen het kader van de werkzaamheden van de Europese Unie vallen, zoals verankerd in het VWEU; is daarom van oordeel dat de Commissie verzoekschriften de bijzondere verantwoordelijkheid heeft om deze Europese dimensie ten aanzien van indieners en de buitenwereld te handhaven, en meent dat alle leden van de commissie zich bij al hun werkzaamheden en beraadslagingen niet moeten laten leiden door nationale politieke belangen, maar door de Europese institutionele verantwoordelijkheid; wijst erop dat overeenstemming tussen de in de commissie vertegenwoordigde fracties essentieel is om indieners een evenwichtig en begrijpelijk antwoord te bieden; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wijst nogmaals op het belang van een permanent openbaar debat over de werkterreinen van de Unie, om ervoor te zorgen dat burgers correct worden ingelicht over de reikwijdte van de bevoegdheden van de Unie en de verschillende niveaus van besluitvorming; roept in dit verband op tot bredere bewustmakingscampagnes met de actieve betrokkenheid van communicatiediensten, zowel op EU- als op nationaal niveau, om de kennis van burgers over hun recht om een verzoekschrift in te dienen, alsmede over de reikwijdte van de verantwoordelijkheden van de Unie en de bevoegdheden van de Commissie verzoekschriften te helpen vergroten, teneinde het aantal niet-ontvankelijke verzoekschriften te verminderen en beter op de zorgen van burgers in te spelen; onderstreept dat meer inspanningen moeten worden geleverd om de burgers in de lidstaten waaruit naar verhouding minder verzoekschriften worden ingediend, bewuster te maken van hun recht om een verzoekschrift in te dienen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | meent dat het van het allergrootste belang is dat de strategische aanpak van de Commissie voor de behandeling van verzoekschriften, die gebaseerd is op de mededeling van de Commissie van 2017 getiteld “EU-wetgeving: betere resultaten door betere toepassing”, wordt herzien om duidelijke regels een administratieve procedure vast te stellen voor de behandeling van ontvankelijk verklaarde verzoekschriften en te zorgen voor passende vervolgmaatregelen, onder meer met betrekking tot kwesties die worden aangekaart in afzonderlijke verzoekschriften, waarin vaak schendingen van het EU-recht aan de kaak worden gesteld die een groot aantal burgers treffen of nadere schendingen van het EU-recht aan het licht worden gebracht die verband houden met lopende inbreukprocedures; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wijst erop dat verzoekschriften voor het Parlement en de andere EU-instellingen een uitgelezen kans bieden om rechtstreeks met EU-burgers in contact te treden en een regelmatige dialoog met hen te onderhouden, met name in gevallen waarin zij de gevolgen ondervinden van de onjuiste toepassing of schending van het EU-recht, of van tekortkomingen en lacunes in het huidige EU-recht; benadrukt de noodzaak van nauwere samenwerking tussen de instellingen, organen en agentschappen van de EU en de nationale, regionale en lokale autoriteiten bij kwesties met betrekking tot de gevolgen, de tenuitvoerlegging en de naleving van het EU-recht; meent dat een dergelijke samenwerking van cruciaal belang is voor het aanpakken en wegnemen van de zorgen van burgers over de toepassing en de doeltreffendheid van het EU-recht en bijdraagt tot de versterking van de democratische legitimiteit en verantwoordingsplicht van de Unie; roept op tot actievere deelname van de vertegenwoordigers van de lidstaten aan de commissievergaderingen en tot de tijdige, gedetailleerde beantwoording van de verzoeken om verduidelijking of informatie die de Commissie verzoekschriften aan de nationale autoriteiten doet toekomen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | pleit voor de totstandbrenging van een interinstitutionele alles-in-een-IT-tool voor de Commissie en het Parlement om publiekelijk alle beschikbare informatie uit te wisselen over alle vervolgmaatregelen die naar aanleiding van verzoekschriften worden genomen, met inbegrip van informatie over “EU Pilot”-procedures en inbreukprocedures, wetgevingsvoorstellen, opnamen van commissievergaderingen tijdens welke een verzoekschrift wordt besproken, antwoorden van nationale autoriteiten en van de vaste commissies van het Parlement, en alle andere daarmee verband houdende niet-wetgevingsmaatregelen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | merkt op dat verzoekschriften een aanzienlijke bijdrage leveren aan de rol van de Commissie als hoedster van de Verdragen door burgers een aanvullende gelegenheid te bieden om inbreuken op het EU-recht te melden; benadrukt dat gestructureerdere samenwerkingsinstrumenten en nauwere samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de Commissie door middel van tijdige en gedetailleerde antwoorden van de Commissie op basis van grondig onderzoek naar de in de verzoekschriften aan de orde gestelde kwesties van essentieel belang zijn voor de goede behandeling van verzoekschriften; onderstreept dat de Commissie actiever bij de verzoekschriftenprocedure moet worden betrokken, opdat nauwkeurige antwoorden kunnen worden gegeven op de verzoeken en klachten die in verzoekschriften aan de orde komen; verzoekt de Commissie andermaal regelmatig actuele informatie te verstrekken aan de Commissie verzoekschriften over de ontwikkelingen en de stand van zaken met betrekking tot inbreukprocedures die naar aanleiding van ontvangen verzoekschriften zijn ingeleid, en ervoor te zorgen dat de Commissie verzoekschriften toegang krijgt tot relevante Commissiedocumenten over inbreukprocedures en “EU Pilot”-procedures; betreurt in dit verband het gebrek aan systematische opvolging van de communicatie met de Commissie verzoekschriften; meent dat een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement en de Commissie inzake de behandeling van verzoekschriften de transparante en efficiënte behandeling van verzoekschriften zou kunnen waarborgen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | merkt op dat de e-Peti-databank een belangrijk intern instrument is met behulp waarvan de leden van de Commissie verzoekschriften alle informatie kunnen inzien die zij nodig hebben om elk afzonderlijk verzoekschrift op te volgen en weloverwogen beslissingen te nemen over de lopende behandeling of de eventuele afsluiting van de behandeling van verzoekschriften; daartoe moet de e-Peti-databank regelmatig worden bijgewerkt en, indien mogelijk, worden gekoppeld aan de lijst van inbreuken van de Commissie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | onderstreept dat meer aandacht moet worden besteed aan de vaststelling van een EU-wetgevingshandeling waarin de erkenning van lhbtiq+-rechten is verankerd; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de Commissie sneller te beoordelen of de nationale autoriteiten de nodige maatregelen nemen en of zij, indien zij dit nog niet hebben gedaan, doeltreffend reageren op de zorgen van burgers die in verzoekschriften naar voren komen en betrekking hebben op gevallen van niet-naleving van het EU-recht, waardoor de volledige bescherming van de rechten van de burgers en ingezetenen van de EU wordt aangetast, en indien nodig inbreukprocedures in te leiden; is ervan overtuigd dat een snel optreden van de Commissie tegen inbreuken op het EU-recht van cruciaal belang is om te voorkomen dat deze inbreuken systematisch worden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Commissie haar systeem voor de verzameling van informatie over verzoekschriften te verbeteren en in haar jaarverslag over de controle op de toepassing van het EU-recht rechtstreeks te verwijzen naar verzoekschriften en daarbij in het bijzonder een verband te leggen tussen verzoekschriften, inbreukprocedures, EU-wetgevingshandelingen en andere rechtshandelingen van de EU; |
| --- | --- |

13.

| 14. | merkt op dat inconsistentie of gebrek aan homogeniteit bij de behandeling van verzoekschriften moet worden voorkomen om de juiste tenuitvoerlegging van het recht om een verzoekschrift in te dienen te waarborgen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | onderstreept dat verzoekschriften ook kunnen worden beschouwd als een strategisch instrument om wetgevingsinitiatieven van het Europees Parlement op grond van artikel 225 VWEU op gang te brengen en daarmee eventuele tekortkomingen in het huidige EU-recht waardoor de rechten van de burgers worden aangetast, te helpen aanpakken; |
| --- | --- |

15.

| 16. | herinnert eraan dat samenwerking met andere commissies van het Parlement essentieel is voor de nauwgezette en alomvattende behandeling van verzoekschriften; merkt op dat in 2021 in totaal 82 verzoekschriften voor advies en 548 verzoekschriften ter informatie aan andere commissies werden toegezonden; is ingenomen met het feit dat van andere commissies 46 adviezen werden ontvangen en 176 kennisgevingen dat verzoekschriften bij hun werkzaamheden in aanmerking zijn genomen; merkt op dat openbare hoorzittingen die samen met andere parlementaire commissies worden georganiseerd een grondige behandeling van verzoekschriften vergemakkelijken; wijst erop dat indieners op de hoogte worden gesteld van de besluiten om in verband met de behandeling van hun verzoekschrift andere commissies om advies te vragen; verzoekt de parlementaire commissies hun inspanningen op te voeren om actief bij te dragen aan de behandeling van verzoekschriften door hun deskundigheid aan te tonen en het Parlement aldus in staat te stellen sneller en uitvoeriger op de zorgen van de burgers te reageren; |
| --- | --- |

16.

| 17. | meent dat het verzoekschriftennetwerk een nuttig instrument is om de opvolging van verzoekschriften bij parlementaire en wetgevende werkzaamheden te vergemakkelijken; is van mening dat dit netwerk de dialoog en samenwerking met de Commissie en andere EU-instellingen moet versterken; vertrouwt erop dat regelmatige vergaderingen van het verzoekschriftennetwerk van cruciaal belang zijn om de zichtbaarheid van de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften te vergroten en de samenwerking met de andere parlementaire commissies te versterken door middel van de uitwisseling van informatie en het delen van optimale werkmethoden tussen de leden van het netwerk; |
| --- | --- |

17.

| 18. | onderstreept dat de Commissie verzoekschriften na de uitbreiding van haar vergadermogelijkheden in 2021, als aanpassing aan de situatie die door de COVID-19-pandemie werd veroorzaakt, haar standpunt ten aanzien van belangrijke kwesties die in verzoekschriften aan de orde werden gesteld, heeft bekendgemaakt door onder meer haar goedkeuring te hechten aan haar verslag van 9 november 2021 over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften tijdens het jaar 2020 (4), haar verslag van 26 januari 2021 over de activiteiten van de Europese Ombudsman in 2019 (5) en haar verslag van 2 december 2021 over de activiteiten van de Europese Ombudsman in 2020 (6), haar verslag van 27 januari 2021 getiteld “In gesprek gaan met burgers: het petitierecht, het recht zich te wenden tot de Europese Ombudsman en het Europees burgerinitiatief” (7) en haar advies van 27 mei 2021 inzake het verslag van de Commissie over de rechtsstaat 2020 (8); waardeert het uitmuntende werk dat door het secretariaat van de Commissie verzoekschriften is geleverd in een tijd waarin de arbeidsomstandigheden nog altijd ingewikkeld waren; |
| --- | --- |

18.

| 19. | vestigt de aandacht op het grote aantal verzoekschriften over COVID-19 dat in 2021 door de Commissie verzoekschriften werd behandeld en beantwoord; benadrukt dat in de meeste van deze verzoekschriften werd verzocht om bescherming van de gezondheid van burgers tegen de gevolgen van het virus, met onder meer vragen over het vaccinatiebeleid en vermeende discriminatie tussen gevaccineerde en ongevaccineerde mensen, alsook om beoordeling van het beheer van de gezondheidscrisis in de lidstaten; |
| --- | --- |

19.

| 20. | betreurt ten zeerste dat de Commissie niet alle details heeft bekendgemaakt van de contracten die zij met farmaceutische bedrijven heeft gesloten voor de levering van COVID-19-vaccins, hetgeen een schending vormt van het recht van burgers op informatie; is ernstig bezorgd over het wanbeheer van de Commissie met betrekking tot haar weigering om het publiek toegang te bieden tot documenten betreffende de 1,5 miljoen medische mondkapjes die in een vroeg stadium van de COVID-19-pandemie door de Commissie werden aangeschaft, maar niet aan de vereiste kwaliteitsnormen (9) voldeden; |
| --- | --- |

20.

| 21. | merkt op dat gezondheid, samen met de grondrechten en het milieu, in 2021 voor indieners van verzoekschriften een van de belangrijkste punten van zorg was en beaamt dat gezondheidskwesties in verband met de COVID-19-pandemie destijds centraal stonden in de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften; beklemtoont dat de Commissie verzoekschriften aandacht heeft besteed aan de gevolgen van COVID-19 voor het internemarktbeleid (met name vragen in verband met nationale reisbeperkingen en de gevolgen daarvan voor het vrij verkeer van personen binnen en buiten de EU); wijst in dit verband op de openbare hoorzitting getiteld “Hoe kunnen de rechten van vliegtuigpassagiers tijdens de COVID-19-crisis worden verbeterd? — Verordening (EG) nr. 261/2004” (10) die de Commissie verzoekschriften op 14 juli 2021 samen met de Commissie vervoer en toerisme heeft gehouden om na te gaan hoe doeltreffend de verordening inzake compensatie voor vluchten tijdens de COVID-19-pandemie is toegepast en of het EU-rechtskader voor passagiersrechten adequaat was om deze crisis het hoofd te bieden; |
| --- | --- |

21.

| 22. | vestigt de aandacht op het grote aantal verzoekschriften waarin geklaagd wordt over schendingen van het Handvest; wijst op het beperkte resultaat van bovengenoemde verzoekschriften als gevolg van het feitelijk beperkte toepassingsgebied van het Handvest, zoals uiteengezet in artikel 51 van het Handvest; meent dat de verwachtingen van de meeste indieners met betrekking tot de bij het Handvest aan hen toegekende rechten hoog zijn en verder strekken dan het huidige toepassingsgebied ervan; herhaalt dat nagedacht zou moeten worden over de mogelijkheid om artikel 51 ruimer uit te leggen, in die zin dat dit niet alleen het toepassingsgebied van het recht van de Unie omvat, of artikel 51 in zijn geheel te schrappen, zoals voorgesteld in eerdere resoluties (11); |
| --- | --- |

22.

| 23. | vestigt de aandacht op het aanzienlijk aantal behandelde verzoekschriften dat betrekking had op de verschillende aspecten van de bescherming van regenbooggezinnen in de EU, en met name op de uiteenlopende standpunten ten aanzien van het vrij verkeer en de wederzijdse erkenning van de rechten van lhbtiq+-gezinnen in de EU; herinnert aan de workshop over lhbti+-rechten in de EU die de Commissie verzoekschriften op 22 maart 2021 heeft gehouden om de situatie van lhbtiq+’ers te bespreken, de nieuwe strategie van de Commissie inzake gelijkheid van lhbtiq’ers onder de loep te nemen en het probleem van belemmeringen voor het vrij verkeer van regenbooggezinnen aan de orde te stellen; vestigt de aandacht op het verslag van de Commissie verzoekschriften van 15 juli 2021 over lhbtiq-rechten in de EU (12), waarin de Commissie door de Commissie verzoekschriften wordt verzocht concrete maatregelen te nemen ter waarborging van de bescherming van lhbtiq+-gezinnen in overeenstemming met de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaken Coman en Hamilton, Maruko, Römer en Hay (13), en in het arrest in de zaak Taddeucci en McCall (14) van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wijst erop dat verzoekschriften over de rechten van nationale minderheden op de agenda van de Commissie verzoekschriften bleven staan, met name wat betreft discriminerende praktijken met betrekking tot het recht van deze minderheden op onderwijs in hun moedertaal, hun taalkundige en culturele rechten, en andere rechten, waaronder het recht op eigendom, zoals uiteengezet in verzoekschriften over landonteigenings- en restitutiezaken in bepaalde lidstaten; |
| --- | --- |

24.

| 25. | merkt op dat milieukwesties voor indieners ook in 2021 nog altijd een punt van ernstige zorg vormden; betreurt dat de milieuvoorschriften in de lidstaten niet altijd correct worden toegepast, zoals wordt beschreven in de talrijke verzoekschriften waarin klachten worden geuit over luchtverontreiniging, de instandhoudingsstatus van grote carnivoren en hun effect op de activiteiten van mensen, illegale houtkap, aanvallen op milieuactivisten, illegale lozing van kunststofafval, de achteruitgang van natuurlijke ecosystemen, nucleaire veiligheid en de verandering van de biodiversiteit, zoals ook in door de Commissie ingeleide “EU Pilot”-procedures en inbreukprocedures wordt bevestigd; wijst op het belangrijke werk dat door de Commissie verzoekschriften is verzet om de gevolgen van mijnbouwactiviteiten voor het milieu onder de aandacht te brengen, die in een groot aantal van de ontvangen verzoekschriften werden aangekaart; vestigt de aandacht op de openbare hoorzitting van 2 december 2021 over de maatschappelijke en milieugevolgen van mijnbouwactiviteiten in de EU, die de Commissie verzoekschriften samen met de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heeft gehouden om wetenschappelijke kennis te vergaren over diverse aspecten van deze kwestie, waaronder mijnbouwwetgeving, veiligheidsnormen, de maatschappelijke en milieugevolgen van mijnen, milieubewust gedrag, inspraak van het publiek en transparantie in de mijnbouwsector; beklemtoont dat de Commissie bij wijze van prioriteit de gevallen van onjuiste omzetting en tenuitvoerlegging van EU-milieuwetgeving moet onderzoeken om de zorgen van indieners op efficiënte wijze aan de orde te stellen; stelt voor dat de lidstaten bij de verlening van toestemming voor projecten die gevolgen hebben voor het milieu prioriteit hechten aan de toepassing van het voorzorgsbeginsel en het “berokken geen schade”-beginsel; |
| --- | --- |

25.

| 26. | beklemtoont dat de illegale praktijken die in verzoekschriften aan de kaak worden gesteld, zoals de lozing van afval op illegale stortplaatsen, de illegale handel in hout, de vernietiging van ecosystemen of het illegaal doden en verhandelen van diersoorten die beschermd zijn op grond van de habitatrichtlijn van de EU, ernstige inbreuken vormen op het EU-recht en neerkomen op milieumisdrijven; benadrukt in dit verband dat de Commissie de instrumenten voor de bestrijding van milieucriminaliteit op EU-niveau moet versterken om deze misdrijven op efficiënte wijze te onderzoeken en te vervolgen en de daders voor de rechter te brengen; |
| --- | --- |

26.

| 27. | vestigt de aandacht op de gezamenlijke hoorzitting van de Commissie verzoekschriften en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid van 25 februari 2021 over kunststof- en afvalbeheer in de circulaire economie, die gericht was op de uitvoering van het huidige rechtskader voor kunststofafval, waarin de grootste uitdagingen voor de lidstaten werden aangekaart en de kansen werden belicht die het rechtskader biedt om de impact van kunststoffen op het milieu in heel Europa te beperken; |
| --- | --- |

27.

| 28. | benadrukt dat het belangrijk is om aan de verwachtingen van de EU-burgers ten aanzien van de bescherming van het milieu te voldoen, en in het bijzonder om actie te ondernemen op het gebied van waterbeleid, teneinde de verontreiniging en de aanwezigheid van residuen van gevaarlijke chemische stoffen te verminderen; wijst in dit verband op zijn resolutie van 23 maart 2021 over chemische residuen in de Oostzee, op basis van verzoekschriften nr. 1328/2019 en nr. 0406/2020 (15); verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de kwestie van in de Europese zeeën gedumpte munitie in de horizontale programma’s wordt opgenomen, zodat er projecten kunnen worden ingediend die regio’s betreffen die met hetzelfde probleem kampen en makkelijker ervaringen en optimale werkmethoden kunnen worden uitgewisseld; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de Commissie daarom met klem samen met de lidstaten zorg te dragen voor de correcte uitvoering van de EU-wetgeving op milieugebied; |
| --- | --- |

29.

| 30. | vestigt de aandacht op de gezamenlijke hoorzitting van de Commissie verzoekschriften en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van 16 juni 2021 over de eerlijke en gelijke behandeling van landbouwers in de hele Unie, die gericht was op de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, nieuwe EU-regels voor rechtstreekse betalingen en plattelandsontwikkeling na 2022; |
| --- | --- |

30.

| 31. | herinnert eraan dat de Unie burgers het recht moet garanderen om actief aan de democratische werking van de Europese Unie deel te nemen in alle officiële EU-talen, om alle vormen van discriminatie te vermijden en meertaligheid te bevorderen; spoort de EU-instellingen er in dit verband toe aan van zo veel mogelijk officiële talen gebruik te maken en hun meertaligheidsbeleid op samenhangende wijze ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | vestigt de aandacht op het werk van de Commissie verzoekschriften met betrekking tot verzoekschriften over slechte veiligheidsomstandigheden op parkeerterreinen voor vrachtwagens en bedrijfsvoertuigen langs het Europese wegennet, in verband met aanvallen op vervoerders op deze parkeerterreinen; wijst in dit verband op de ontwerpresolutie over de veiligheid van parkeerterreinen voor vrachtwagens in de EU (16), die op 6 oktober 2021 door de Commissie verzoekschriften werd goedgekeurd; verzoekt de Commissie en de Raad met klem de maatregelen te nemen die nodig zijn om politiële samenwerking tot stand te brengen en te ontwikkelen waarbij de bevoegde instanties van alle lidstaten betrokken zijn, om misdrijven op de weg en op parkeerterreinen te voorkomen, op te sporen en te onderzoeken; spoort de Commissie ertoe aan gevolg te geven aan deze resolutie met concrete maatregelen en het toezicht op de veiligheidsomstandigheden op parkeerterreinen voor vrachtwagens te verbeteren; |
| --- | --- |

32.

| 33. | wijst op de belangrijke bijdrage die de Commissie verzoekschriften heeft geleverd aan de bescherming van de rechten van mensen met een handicap, zoals blijkt uit de behandeling van een aantal verzoekschriften over deze gevoelige kwestie; wijst in dit verband op zijn resolutie van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (17), die op 14 juli 2021 door de Commissie verzoekschriften werd goedgekeurd; herinnert aan de workshop van 9 november 2021 getiteld “De rechten van personen met een handicap — De uitvoering door de EU van de concluderende bevindingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap van 2015 en de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030”, die door de Commissie verzoekschriften werd gehouden om de uitvoering van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap onder de loep te nemen en aandacht te besteden aan de manier waarop deze is aangepakt en opgelost, met name door middel van strategieën inzake handicaps; |
| --- | --- |

33.

| 34. | is verheugd over de specifieke beschermende rol die de Commissie verzoekschriften binnen de EU vervult in het kader van de tenuitvoerlegging van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap; wijst op de belangrijke lopende werkzaamheden van de commissie in verband met verzoekschriften over kwesties met betrekking tot handicaps; merkt op dat het aantal verzoekschriften over handicapgerelateerde problemen in 2021 is gedaald in vergelijking met het voorgaande jaar; beklemtoont dat toegankelijkheid en mobiliteit in openbare ruimten, discriminatie, inclusie en toegang tot onderwijs en werkgelegenheid nog altijd tot de grootste uitdagingen voor personen met een handicap behoren; |
| --- | --- |

34.

| 35. | herinnert eraan dat het onderhouden van de betrekkingen met de Europese Ombudsman krachtens het Reglement tot de taken van de Commissie verzoekschriften behoren; is verheugd over de constructieve samenwerking van het Parlement met de Europese Ombudsman en over de betrokkenheid van het Parlement bij het Europese netwerk van ombudsmannen; onderkent de regelmatige bijdragen die de Europese Ombudsman gedurende het hele jaar levert aan de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften; is stellig van oordeel dat de instellingen, organen en instanties van de Unie moeten zorgen voor een consequente en doeltreffende opvolging van de aanbevelingen van de Ombudsman; staat vierkant achter het werk dat door de Ombudsman wordt verricht om de toegang van het publiek tot EU-documenten te handhaven, dat in 2021 in totaal 214 onderzoeken omvatte; verzoekt de Commissie nogmaals met een voorstel te komen voor de herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001, zoals aangenomen in eerdere resoluties; beklemtoont dat deze herziening de transparantie en verantwoordingsplicht moet vergroten door goede administratieve praktijken te bevorderen (18); |
| --- | --- |

35.

| 36. | benadrukt dat het EBI een belangrijk instrument is voor actief burgerschap en inspraak van het publiek; is verheugd over de behandeling, tijdens verscheidene vergaderingen, van bepaalde niet-succesvolle EBI’s als verzoekschriften, aangezien dit burgers de kans heeft gegeven hun ideeën voor te leggen en een constructief debat te houden, en bovendien de deelname van EU-burgers aan het democratische proces van de Unie heeft vergemakkelijkt; neemt kennis van het grote aantal nieuwe EBI’s dat in 2021 door de Commissie werd geregistreerd, waaruit blijkt dat burgers de mogelijkheid aangrijpen om gebruik te maken van participatieve instrumenten en zo inspraak te hebben in de beleidsvorming en de wetgevingsprocessen; verzoekt de Commissie de dialoog met de burgers te verbeteren en succesvolle EBI’s naar behoren op te volgen, onder meer met wetgevingsvoorstellen; |
| --- | --- |

36.

| 37. | onderstreept dat meer communicatie-inspanningen moeten worden geleverd om de zichtbaarheid van de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften in alle lidstaten te vergroten en in het bijzonder haar officiële werkbezoeken beter onder de aandacht te brengen; |
| --- | --- |

37.

| 38. | onderstreept dat het verzoekschriftenportaal een essentieel instrument is voor de waarborging van een vlotte, efficiënte en transparante verzoekschriftenprocedure; is in dit verband ingenomen met de verbeteringen op het gebied van gegevensbescherming en veiligheidskenmerken, die het portaal voor burgers gebruiksvriendelijker en veiliger hebben gemaakt; benadrukt dat de inspanningen om het portaal onder meer toegankelijker te maken en beter bij burgers, onder wie personen met een handicap, onder de aandacht te brengen, moeten worden voortgezet; meent dat het verzoekschriftenportaal korte beschrijvingen moet bieden van alle participatie-instrumenten van de EU in heldere, eenvoudige taal, om gebruikers te helpen het meest geschikte kanaal te vinden en het aantal niet-ontvankelijk verklaarde verzoekschriften terug te dringen; staat achter de oprichting van één digitaal portaal dat burgers toegang biedt tot en informatie over de procedures voor het indienen van verzoekschriften; |
| --- | --- |

38.

| 39. | merkt op dat het aantal mensen dat een of meerdere verzoekschriften steunt duidelijk toeneemt, maar dat veel indieners hebben aangegeven dat de procedures die in het verzoekschriftenportaal van het Parlement gevolgd moeten worden om een verzoekschrift te steunen, ingewikkeld zijn; |
| --- | --- |

39.

| 40. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en het verslag van de Commissie verzoekschriften te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Ombudsman, de regeringen en de parlementen van de lidstaten, alsmede aan hun verzoekschriftencommissies en nationale ombudsmannen of soortgelijke bevoegde organen in de lidstaten. |
| --- | --- |

40.

---

(1)  PB C 347 van 9.9.2022, blz. 110.

(2)  PB C 18 van 19.1.2017, blz. 10.

(3)  Op 9 maart 2022 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 347 van 9.9.2022, blz. 110).

(4)  Op 16 december 2021 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 251 van 30.6.2022, blz. 96).

(5)  Op 11 maart 2021 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie over de activiteiten van de Europese Ombudsman — jaarverslag 2019 (PB C 474 van 24.11.2021, blz. 82).

(6)  Op 16 februari 2022 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie over de activiteiten van de Europese Ombudsman — jaarverslag 2020 (PB C 342 van 6.9.2022, blz. 58).

(7)  Op 9 maart 2022 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 347 van 9.9.2022, blz. 110).

(8)  Advies PE689.805 in procedure 2021/2025(INI), op 24 juni 2021 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 81 van 18.2.2022, blz. 27).

(9)  Europese Ombudsman, zaak 790/2021/MIG.

(10)  Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten (PB L 46 van 17.2.2004, blz. 1).

(11)  Resolutie van het Europees Parlement van 27 februari 2014 over de grondrechtensituatie in de Europese Unie — 2012 (PB C 285 van 29.8.2017, blz. 112).

(12)  Op 14 september 2021 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 117 van 11.3.2022, blz. 2).

(13)  Arrest van 5 juni 2018 in zaak C-673/16, Coman, ECLI:EU:C:2018:385; arrest van 1 april 2008 in zaak C-267/06, Maruko, ECLI:EU:C:2008:179; arrest van 10 mei 2011 in zaak C-147/08, Römer, ECLI:EU:C:2011:286; arrest van 7 februari 2014 in zaak C-267/12, Hay, ECLI:EU:C:2013:823.

(14)  Taddeucci and McCall v. Italy, nr. 51361/09.

(15)  Op 27 april 2021 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 506 van 15.12.2021, blz. 9).

(16)  Op 25 november 2021 door het Parlement aangenomen in de vorm van een resolutie (PB C 224 van 8.6.2022, blz. 95).

(17)  Resolutie van het Europees Parlement van 7 oktober 2021 over de bescherming van personen met een handicap via verzoekschriften: geleerde lessen (verzoekschriften nrs. 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020, 0103/2021 en andere) (PB C 132 van 24.3.2022, blz. 129).

(18)  Resolutie van het Europees Parlement van 16 december 2021 over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in 2020 (PB C 251 van 30.6.2022, blz. 96).

---

III Voorbereidende handelingen

Europees Parlement

Dinsdag, 13 december 2022

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/139 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/139

---

P9_TA(2022)0428

Kennisgeving in het kader van de regeling voor koolstofcompensatie en -reductie voor de internationale luchtvaart (Corsia)

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG wat betreft de kennisgeving inzake compensatie in het kader van een wereldwijde marktgebaseerde maatregel voor in de Unie gevestigde vliegtuigexploitanten (COM(2021)0567 — C9-0323/2021 — 2021/0204(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 177/17)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0567), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0567),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 192, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0323/2021), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 192, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0323/2021),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het gemotiveerd advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is toegezonden door de Ierse Senaat en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerd advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is toegezonden door de Ierse Senaat en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 oktober 2021 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 20 oktober 2021 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 28 april 2022 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 28 april 2022 (2),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 11 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 11 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het advies van de Commissie vervoer en toerisme, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie vervoer en toerisme,

| — | gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A9-0145/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A9-0145/2022),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  PB C 105 van 4.3.2022, blz. 140.

(2)  PB C 301 van 5.8.2022, blz. 116.

(3)  Dit standpunt vervangt de amendementen die zijn aangenomen op 8 juni 2022 (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0231).

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/140 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/140

---

P9_TA(2022)0429

Vervoer: intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad en Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad betreffende de invoering van een boekhouding van de uitgaven voor de wegen voor het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren en van Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie betreffende de vaststelling van de inhoud van de verschillende posten van de boekhoudkundige schema's bedoeld in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad (COM(2022)0381 — C9-0294/2022 — 2022/0232(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 177/18)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0381), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0381),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0294/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0294/2022),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 oktober 2022 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 oktober 2022 (1),

| — | na raadpleging van het Comité van de Regio’s, |
| --- | --- |

—

na raadpleging van het Comité van de Regio’s,

| — | gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 7 december 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 7 december 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A9-0286/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A9-0286/2022),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Nog niet in het Publicatieblad verschenen.

---

P9_TC1-COD(2022)0232

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 december 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad betreffende de invoering van een boekhouding van de uitgaven voor de wegen voor het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 851/2006 van de Commissie betreffende de vaststelling van de inhoud van de verschillende posten van de boekhoudkundige schema's bedoeld in bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 1108/70 van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2023/144.)

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/141 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/141

---

P9_TA(2022)0430

Burgerluchtvaart: intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad (COM(2022)0465 — C9-0310/2022 — 2022/0282(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 177/19)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0465), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0465),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0310/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0310/2022),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 oktober 2022 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 oktober 2022 (1),

| — | na raadpleging van het Comité van de Regio’s, |
| --- | --- |

—

na raadpleging van het Comité van de Regio’s,

| — | gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 7 december 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 7 december 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A9-0287/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie vervoer en toerisme (A9-0287/2022),

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

2.

verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen;

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad.

1

---

P9_TC1-COD(2022)0282

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 13 december 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2023/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van Richtlijn 89/629/EEG van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2023/145.)

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/142 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/142

---

P9_TA(2022)0431

Administratieve samenwerking op het gebied van accijnzen

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 389/2012 wat betreft de uitwisseling van inlichtingen in de elektronische registers die betrekking hebben op marktdeelnemers die accijnsgoederen tussen lidstaten overbrengen voor commerciële doeleinden (COM(2022)0539 — C9-0367/2022 — 2022/0331(CNS))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — raadpleging)

(2023/C 177/20)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2022)0539), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2022)0539),

| — | gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0367/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0367/2022),

| — | gezien artikel 82 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 82 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A9-0276/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A9-0276/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/143 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/143

---

P9_TA(2022)0432

Toepassing van de artikelen 93, 107 en 108 VWEU op bepaalde soorten steunmaatregelen in de sectoren spoorvervoer, binnenvaart en multimodaal vervoer

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 13 december 2022 over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de toepassing van de artikelen 93, 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op bepaalde soorten steunmaatregelen in de sectoren spoorvervoer, binnenvaart en multimodaal vervoer (COM(2022)0327 — C9-0290/2022 — 2022/0209(NLE))

(Raadpleging)

(2023/C 177/21)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2022)0327), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2022)0327),

| — | gezien artikel 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0290/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0290/2022),

| — | gezien artikel 82 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 82 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A9-0285/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A9-0285/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

4.

---

Woensdag, 14 december 2022

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/144 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/144

---

P9_TA(2022)0439

“Macrofinanciële bijstand +”-instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (15727/2022 — C9-0424/2022 — 2022/0371(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing)

(2023/C 177/22)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (15727/2022 — C9-0424/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (15727/2022 — C9-0424/2022),

| — | gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0597), |
| --- | --- |

—

gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0597),

| — | gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 67 en 163 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 67 en 163 van zijn Reglement,

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad in eerste lezing; |
| --- | --- |

1.

| 2. | constateert dat de handeling is vastgesteld overeenkomstig het standpunt van de Raad; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter de handeling samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te ondertekenen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn secretaris-generaal de handeling te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  Aangenomen teksten, 24.11.2022, P9_TA(2022)0412.

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/145 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/145

---

P9_TA(2022)0440

Beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie: bijstand aan Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk, Luxemburg, Spanje en Griekenland

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 14 december 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor steun aan Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk, Luxemburg, Spanje en Griekenland naar aanleiding van de natuurrampen in deze landen in de loop van 2021 (COM(2022)0665 — C9-0350/2022 — 2022/0337(BUD))

(2023/C 177/23)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0665 — C9-0350/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0665 — C9-0350/2022),

| — | gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (1) (de “SFEU-verordening”), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (1) (de “SFEU-verordening”),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (2), en met name artikel 9 (de “MFK-verordening”), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (2), en met name artikel 9 (de “MFK-verordening”),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3), en met name punt 10, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3), en met name punt 10,

| — | gezien het speciaal verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de opwarming van de aarde met 1,5 oC, zijn speciaal verslag over de klimaatverandering en de bodem en zijn speciaal verslag over de oceanen en de cryosfeer in een veranderend klimaat, |
| --- | --- |

—

gezien het speciaal verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de opwarming van de aarde met 1,5 oC, zijn speciaal verslag over de klimaatverandering en de bodem en zijn speciaal verslag over de oceanen en de cryosfeer in een veranderend klimaat,

| — | gezien de overeenkomst die op 12 december 2015 is goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP21) in Parijs (de Overeenkomst van Parijs), |
| --- | --- |

—

gezien de overeenkomst die op 12 december 2015 is goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen bij het UNFCCC (COP21) in Parijs (de Overeenkomst van Parijs),

| — | gezien zijn resolutie van 18 mei 2021 over de herziening van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 18 mei 2021 over de herziening van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (4),

| — | gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0282/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0282/2022),

| 1. | betuigt zijn diepste solidariteit met alle slachtoffers, hun families en alle personen die zijn getroffen door de verwoestende overstromingen in Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk en Luxemburg, door de vulkaanuitbarsting op het eiland La Palma in Spanje en door de aardbeving op Kreta in Griekenland, alsmede met de nationale, regionale en lokale autoriteiten en niet-gouvernementele organisaties die bij de hulpverlening betrokken zijn; |
| --- | --- |

1.

| 2. | neemt kennis van het besluit en beschouwt de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (SFEU) als een tastbare en zichtbare vorm van solidariteit van de Unie met haar burgers en de regio’s in de getroffen gebieden in Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk, Luxemburg, Spanje en Griekenland; |
| --- | --- |

2.

| 3. | onderstreept dat door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne een enorme behoefte aan noodhulp is ontstaan, zowel in de Unie als in de buurlanden; onderstreept dat de gevolgen van de oorlog, in combinatie met de gevolgen van ernstige natuurrampen in 2022, de reserve voor solidariteit en noodhulp (Solidarity and Emergency Aid Reserve –SEAR) onder extreme druk hebben gezet; |
| --- | --- |

3.

| 4. | benadrukt dat het aantal noodsituaties en de ernst ervan onvoorspelbaar zijn; herhaalt zijn standpunt dat het jaarlijkse maximumbedrag van de SEAR voor de periode 2021-2027 niet toereikend is om op noodsituaties te reageren; betreurt dat de burgers en regio’s van de lidstaten waarop het voorstel van de Commissie betrekking heeft, wegens budgettaire beperkingen beperkte steun zullen ontvangen die verre van toereikend is om in de behoeften te voorzien; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat er dringend financiële steun moet worden vrijgemaakt uit het SFEU om ervoor te zorgen dat de steun de getroffen regio’s tijdig kan bereiken; betreurt tegelijkertijd dat het beschikbare maximumbedrag voor de beschikbaarstelling van middelen uit dit SFEU veel lager is dan het potentiële steunbedrag dat nodig zou kunnen zijn en meer dan een jaar na de gebeurtenissen wordt verleend, als gevolg van de inflexibele regels voor de beschikbaarstelling van middelen uit het SFEU; verzoekt de Commissie daarom verdere mogelijkheden voor aanvullende financiering te onderzoeken; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst er nogmaals op bezorgd te zijn over het besluit om de reserve voor noodhulp (Emergency Aid Reserve — EAR) en het SFEU in het huidige meerjarig financieel kader samen te voegen, hetgeen tot ernstige tekortkomingen heeft geleid en de totale beschikbare financiering aanzienlijk heeft verminderd; betreurt dat als gevolg van de regels voor de beschikbaarstelling van middelen uit het SEAR en de beperkingen op vervroegde financiering met SFEU-middelen op basis van artikel 9, lid 5, van de MFK-verordening, aanvullende financiering niet mogelijk is; dringt er bij de Commissie op aan een model te ontwikkelen voor een snellere en tijdigere beschikbaarstelling van middelen uit het SFEU; is van mening dat de beschikbare middelen van het SFEU aanzienlijk moeten worden verhoogd en dat de beschikbaarstelling van middelen uit dat fonds sneller moet kunnen plaatsvinden; is van mening dat dit in het kader van de ambitieuze herziening van het meerjarig financieel kader moet worden geregeld; |
| --- | --- |

6.

| 7. | benadrukt dat de toekenning, het beheer en de uitvoering van EUSF-subsidies moeten geschieden volgens de beginselen van transparantie en goed financieel beheer, met inbegrip van grondige monitoring; verzoekt de Commissie en de lidstaten hun communicatie-inspanningen op te voeren om het publiek bewust te maken van de maatregelen die zijn uitgevoerd met steun uit het SFEU; |
| --- | --- |

7.

| 8. | onderstreept dat een ambitieuze herziening van het meerjarig financieel kader een opsplitsing van de SEAR in twee onderdelen, namelijk de EAR en het SFEU, moet omvatten, en een verhoging van de jaarlijkse kredieten in prijzen van 2018 van 1,2 miljard EUR voor de SEAR als geheel tot 1 miljard EUR voor elk onderdeel; is van oordeel dat dit essentiële extra middelen zou opleveren om in de huidige en nieuwe behoeften te voorzien, met name in het licht van de intensivering en toename van extreme weersomstandigheden en gezien de wereldwijde humanitaire situatie; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat de architectuur van het SFEU-mechanisme moet worden herzien om het sneller, flexibeler en wendbaarder te maken, zodat het zijn potentieel als doeltreffend noodhulpinstrument kan waarmaken; dringt daarom aan op een herziening van de SFEU-verordening; |
| --- | --- |

9.

| 10. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

12.

---

(1)  PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3.

(2)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 11.

(3)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

(4)  PB C 15 van 12.1.2022, blz. 2.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor steun aan Duitsland, België, Nederland, Oostenrijk, Luxemburg, Spanje en Griekenland naar aanleiding van de natuurrampen in deze landen in de loop van 2021

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit (EU) 2023/68.)

---

| 17.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 177/148 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 177/148

---

P9_TA(2022)0441

De richtlijnen energie uit hernieuwbare bronnen, de energieprestatie van gebouwen en energie-efficiëntie: wijzigingen (REPowerEU)

Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 14 december 2022 op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen en Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (COM(2022)0222 — C9-0184/2022 — 2022/0160(COD)) (1)

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

[Amendement 1 tenzij anders bepaald]

(2023/C 177/24)

AMENDEMENTEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT (*1)

op het voorstel van de Commissie

RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen, Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen en Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 192, lid 1, en artikel 194, lid 2,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2),

Gezien het advies van het Comité van de Regio’s (3),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (4),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In het kader van de Europese Green Deal (5) is in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (6) de doelstelling vastgesteld de Unie uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te maken, alsook de doelstelling de uitstoot van broeikasgassen vóór 2030 met
  ten minste
  55 % te verminderen. Dit vereist een
  rechtvaardige
  energietransitie
  waarbij geen enkel gebied of geen enkele burger aan zijn lot wordt overgelaten, meer efficiëntie
  en een aanzienlijk groter aandeel hernieuwbare energiebronnen in een geïntegreerd energiesysteem. |
| --- | --- |

(1)

In het kader van de Europese Green Deal (5) is in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (6) de doelstelling vastgesteld de Unie uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te maken, alsook de doelstelling de uitstoot van broeikasgassen vóór 2030 met
  ten minste
  55 % te verminderen. Dit vereist een
  rechtvaardige
  energietransitie
  waarbij geen enkel gebied of geen enkele burger aan zijn lot wordt overgelaten, meer efficiëntie
  en een aanzienlijk groter aandeel hernieuwbare energiebronnen in een geïntegreerd energiesysteem.

| (2) | Hernieuwbare energie speelt een fundamentele rol bij de verwezenlijking van deze doelstellingen, aangezien de energiesector vandaag de dag verantwoordelijk is voor meer dan 75 % van de totale broeikasgasemissies in de Unie. Door deze broeikasgasemissies terug te dringen,
  kan
  hernieuwbare energie ook
  bijdragen
  tot het aanpakken van milieugerelateerde uitdagingen, zoals het verlies aan biodiversiteit, en tot het terugdringen van de
  bodem-, water- en luchtverontreiniging
  in overeenstemming met de doelstellingen van het Actieplan Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul. |
| --- | --- |

(2)

Hernieuwbare energie speelt een fundamentele rol bij de verwezenlijking van deze doelstellingen, aangezien de energiesector vandaag de dag verantwoordelijk is voor meer dan 75 % van de totale broeikasgasemissies in de Unie. Door deze broeikasgasemissies terug te dringen,
  kan
  hernieuwbare energie ook
  bijdragen
  tot het aanpakken van milieugerelateerde uitdagingen, zoals het verlies aan biodiversiteit, en tot het terugdringen van de
  bodem-, water- en luchtverontreiniging
  in overeenstemming met de doelstellingen van het Actieplan Verontreiniging van lucht, water en bodem naar nul.

| (2 bis) | De algemene context die is ontstaan door de Russische invasie van Oekraïne en door de gevolgen van de COVID-19-pandemie, heeft geleid tot een stijging van de energieprijzen in de hele Unie, waardoor duidelijk is geworden dat de energie-efficiëntie sneller moet worden verbeterd en dat het gebruik van hernieuwbare energie in de Unie moet worden verhoogd. Om de langetermijndoelstelling van een energiesysteem dat onafhankelijk is van derde landen te verwezenlijken, moet de Unie zich richten op het versnellen van de groene transitie en het waarborgen van een emissiebeperkend energiebeleid dat de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen vermindert en eerlijke en betaalbare prijzen voor burgers en ondernemingen in de Unie waarborgt in alle sectoren van de economie. |
| --- | --- |

(2 bis)

De algemene context die is ontstaan door de Russische invasie van Oekraïne en door de gevolgen van de COVID-19-pandemie, heeft geleid tot een stijging van de energieprijzen in de hele Unie, waardoor duidelijk is geworden dat de energie-efficiëntie sneller moet worden verbeterd en dat het gebruik van hernieuwbare energie in de Unie moet worden verhoogd. Om de langetermijndoelstelling van een energiesysteem dat onafhankelijk is van derde landen te verwezenlijken, moet de Unie zich richten op het versnellen van de groene transitie en het waarborgen van een emissiebeperkend energiebeleid dat de afhankelijkheid van ingevoerde fossiele brandstoffen vermindert en eerlijke en betaalbare prijzen voor burgers en ondernemingen in de Unie waarborgt in alle sectoren van de economie.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (4) | Langdurige administratieve procedures vormen een van de belangrijkste belemmeringen voor investeringen in hernieuwbare energie en de bijbehorende infrastructuur. Deze belemmeringen omvatten de complexiteit van de toepasselijke regels voor de selectie van locaties en de administratieve goedkeuring van projecten
  — onder meer in verband met mogelijke beperkingen als gevolg van de historische waarde van bepaalde locaties —
  , de complexiteit en de duur van de beoordeling van de milieueffecten van de projecten
  en daarmee samenhangende
  kwesties in verband met de aansluiting op
  de energienetwerken
  , beperkingen op de aanpassing van technologiespecificaties tijdens de vergunningsprocedure, en personeelsproblemen van de vergunningverlenende autoriteiten of netwerkbeheerders. Om het tempo van de uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie te versnellen, moeten regels worden vastgesteld om de vergunningsprocedures te vereenvoudigen en te verkorten
  , waarbij rekening moet worden gehouden met de maatschappelijke aanvaarding van de uitrol van hernieuwbare energie
  . |
| --- | --- |

(4)

Langdurige administratieve procedures vormen een van de belangrijkste belemmeringen voor investeringen in hernieuwbare energie en de bijbehorende infrastructuur. Deze belemmeringen omvatten de complexiteit van de toepasselijke regels voor de selectie van locaties en de administratieve goedkeuring van projecten
  — onder meer in verband met mogelijke beperkingen als gevolg van de historische waarde van bepaalde locaties —
  , de complexiteit en de duur van de beoordeling van de milieueffecten van de projecten
  en daarmee samenhangende
  kwesties in verband met de aansluiting op
  de energienetwerken
  , beperkingen op de aanpassing van technologiespecificaties tijdens de vergunningsprocedure, en personeelsproblemen van de vergunningverlenende autoriteiten of netwerkbeheerders. Om het tempo van de uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie te versnellen, moeten regels worden vastgesteld om de vergunningsprocedures te vereenvoudigen en te verkorten
  , waarbij rekening moet worden gehouden met de maatschappelijke aanvaarding van de uitrol van hernieuwbare energie
  .

| (5) | In Richtlijn (EU) 2018/2001 worden de vereisten voor vereenvoudiging van de administratieve procedures voor het verlenen van vergunningen voor installaties voor hernieuwbare energie gestroomlijnd door regels inzake de organisatie en de maximale duur van het administratieve deel van de vergunningsprocedure voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie in te voeren, die alle relevante vergunningen voor de bouw, de repowering en de exploitatie van installaties en voor de aansluiting ervan op het net bestrijken. |
| --- | --- |

(5)

In Richtlijn (EU) 2018/2001 worden de vereisten voor vereenvoudiging van de administratieve procedures voor het verlenen van vergunningen voor installaties voor hernieuwbare energie gestroomlijnd door regels inzake de organisatie en de maximale duur van het administratieve deel van de vergunningsprocedure voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie in te voeren, die alle relevante vergunningen voor de bouw, de repowering en de exploitatie van installaties en voor de aansluiting ervan op het net bestrijken.

| (6) | Een verdere vereenvoudiging en verkorting van de administratieve vergunningsprocedures
  voor installaties voor hernieuwbare energie en de daarmee samenhangende infrastructuur, met inbegrip van netwerkverbindingen,
  op een gecoördineerde en geharmoniseerde wijze is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de Unie haar ambitieuze klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030 en de doelstelling van klimaatneutraliteit tegen 2050 haalt, waarbij rekening moet worden gehouden met het beginsel “geen schade berokkenen” van de Europese Green Deal. De invoering van kortere en duidelijke termijnen voor besluiten die moeten worden genomen door de autoriteiten die bevoegd zijn voor de afgifte van vergunningen voor installaties voor hernieuwbare energie op basis van een volledige aanvraag, zal de uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie versnellen. Er moet echter onderscheid worden gemaakt tussen projecten in gebieden die bijzonder geschikt zijn voor de uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie, waarvoor de termijnen bijzonder gestroomlijnd kunnen worden (
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  ), en projecten buiten deze gebieden. |
| --- | --- |

(6)

Een verdere vereenvoudiging en verkorting van de administratieve vergunningsprocedures
  voor installaties voor hernieuwbare energie en de daarmee samenhangende infrastructuur, met inbegrip van netwerkverbindingen,
  op een gecoördineerde en geharmoniseerde wijze is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de Unie haar ambitieuze klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030 en de doelstelling van klimaatneutraliteit tegen 2050 haalt, waarbij rekening moet worden gehouden met het beginsel “geen schade berokkenen” van de Europese Green Deal. De invoering van kortere en duidelijke termijnen voor besluiten die moeten worden genomen door de autoriteiten die bevoegd zijn voor de afgifte van vergunningen voor installaties voor hernieuwbare energie op basis van een volledige aanvraag, zal de uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie versnellen. Er moet echter onderscheid worden gemaakt tussen projecten in gebieden die bijzonder geschikt zijn voor de uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie, waarvoor de termijnen bijzonder gestroomlijnd kunnen worden (
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  ), en projecten buiten deze gebieden.

| (7) | Sommige van de meest voorkomende problemen waarmee projectontwikkelaars op het gebied van hernieuwbare energie te maken krijgen, hebben betrekking op
  complexe en langdurige administratieve
  procedures
  , vergunningsprocedures en procedures voor aansluiting op het net
  die op nationaal of regionaal niveau zijn vastgesteld
  , alsook een gebrek aan voldoende personeel en technische deskundigheid bij de vergunningverlenende autoriteiten
  om de milieueffecten van de voorgestelde projecten te beoordelen. Daarom is het passend bepaalde milieugerelateerde aspecten van de vergunningsprocedures en -processen voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie te stroomlijnen.
  Voorts is het ook passend ervoor te zorgen dat energiesysteembeheerders de efficiënte uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie ondersteunen door flexibiliteitsdiensten te kopen overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EU) 2019/943 en Richtlijn (EU) 2019/944. [Am. 5] |
| --- | --- |

(7)

Sommige van de meest voorkomende problemen waarmee projectontwikkelaars op het gebied van hernieuwbare energie te maken krijgen, hebben betrekking op
  complexe en langdurige administratieve
  procedures
  , vergunningsprocedures en procedures voor aansluiting op het net
  die op nationaal of regionaal niveau zijn vastgesteld
  , alsook een gebrek aan voldoende personeel en technische deskundigheid bij de vergunningverlenende autoriteiten
  om de milieueffecten van de voorgestelde projecten te beoordelen. Daarom is het passend bepaalde milieugerelateerde aspecten van de vergunningsprocedures en -processen voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie te stroomlijnen.
  Voorts is het ook passend ervoor te zorgen dat energiesysteembeheerders de efficiënte uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie ondersteunen door flexibiliteitsdiensten te kopen overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EU) 2019/943 en Richtlijn (EU) 2019/944. [Am. 5]

| (7 bis) | Complexe, langdurige en ondoorzichtige administratieve procedures hebben een onevenredig zware impact op burgers, lokale autoriteiten en kmo’s, die alleen of via aankoopgroeperingen en hernieuwbare-energiegemeenschappen fungeren als zelfverbruikers van hernieuwbare energie. Vaak is het voor hen met name als gevolg van een gebrek aan ervaring of deskundigheid, financiële en personele middelen lastig om zich te bedienen van vergunningsprocedures en procedures voor aansluiting op het net. Het is noodzakelijk om het voor niet-professionele en niet-commerciële marktdeelnemers gemakkelijker te maken om met succes de relevante goedkeuringen te verkrijgen. Ter bevordering hiervan is er behoefte aan vereenvoudiging waar nodig en aan specifieke loketten, aangezien deze actoren niet over dezelfde capaciteit beschikken als andere professionele, goed toegeruste marktdeelnemers. De geïntegreerde planning en registratie van hernieuwbare energie op meerdere niveaus moet corresponderen met de planning en registratie op lokaal en regionaal niveau, en in dit verband moeten ook de personeels-, opleidings-, financierings- en technische behoeften van de vergunningverlenende autoriteiten worden geraamd. |
| --- | --- |

(7 bis)

Complexe, langdurige en ondoorzichtige administratieve procedures hebben een onevenredig zware impact op burgers, lokale autoriteiten en kmo’s, die alleen of via aankoopgroeperingen en hernieuwbare-energiegemeenschappen fungeren als zelfverbruikers van hernieuwbare energie. Vaak is het voor hen met name als gevolg van een gebrek aan ervaring of deskundigheid, financiële en personele middelen lastig om zich te bedienen van vergunningsprocedures en procedures voor aansluiting op het net. Het is noodzakelijk om het voor niet-professionele en niet-commerciële marktdeelnemers gemakkelijker te maken om met succes de relevante goedkeuringen te verkrijgen. Ter bevordering hiervan is er behoefte aan vereenvoudiging waar nodig en aan specifieke loketten, aangezien deze actoren niet over dezelfde capaciteit beschikken als andere professionele, goed toegeruste marktdeelnemers. De geïntegreerde planning en registratie van hernieuwbare energie op meerdere niveaus moet corresponderen met de planning en registratie op lokaal en regionaal niveau, en in dit verband moeten ook de personeels-, opleidings-, financierings- en technische behoeften van de vergunningverlenende autoriteiten worden geraamd.

| (8) | Een snellere uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie
  moet
  worden ondersteund door
  de geïntegreerde
  planning
  en registratie van hernieuwbare energie op meerdere niveaus
   door de lidstaten
  , door middel van een gestructureerde coördinatie met de lokale en regionale autoriteiten
  . De lidstaten moeten de gebieden te land en ter zee
  en bovengrondse en ondergrondse gebieden
  aanwijzen die nodig zijn voor installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, teneinde hun nationale bijdragen te leveren aan het herziene streefcijfer voor hernieuwbare energie voor 2030, zoals vastgesteld in artikel 3, lid 1, van Richtlijn (EU) 2018/2001
  , alsook aan de substreefcijfers van de artikelen 15 bis en 22 bis, artikel 23, lid 1, artikel 24, lid 4, en artikel 25, lid 1, van Verordening (EU) 2021/1119 en de in artikel 2 van die verordening vastgestelde doelstelling inzake klimaatneutraliteit
  . Deze gebieden moeten de geraamde trajecten en totale geplande geïnstalleerde capaciteit weerspiegelen en moeten worden vastgesteld voor elke technologie voor hernieuwbare energie die ▌ is opgenomen in de
  overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999
  geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten. Bij de vaststelling van de vereiste gebieden te land en ter zee
  en bovengrondse en ondergrondse gebieden
  moet rekening worden gehouden met de beschikbaarheid van de hernieuwbare energiebronnen en het potentieel van de verschillende gebieden te land en ter zee voor de productie van hernieuwbare energie op basis van de verschillende technologieën, met de verwachte vraag naar energie
  — rekening houdend met de energie- en systeemefficiëntie —
  in het algemeen en in de verschillende regio’s van de lidstaat, en met de beschikbaarheid van relevante
  energie- en
  netwerkinfrastructuur
  , faciliteiten voor energieopslag, met inbegrip van warmteopslag,
  en andere flexibiliteitsinstrumenten, waarbij ook moet worden gelet op de benodigde capaciteit voor de toenemende hoeveelheid hernieuwbare energie
  , het potentieel om burgers die alleen of via aankoopgroeperingen en hernieuwbare-energiegemeenschappen fungeren als zelfverbruikers van hernieuwbare energie, actief te betrekken bij het energiesysteem
  .
  Bovendien moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de in artikel 16, leden 1 en 2, bedoelde administratieve vergunningen voor de bouw, de repowering en de exploitatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen worden beschouwd als definitieve besluiten over het resultaat van de procedure van de bevoegde autoriteit of autoriteiten voor de vaststelling van het grondgebruik in het gebied waar deze installaties zich zullen bevinden. |
| --- | --- |

(8)

Een snellere uitrol van projecten op het gebied van hernieuwbare energie
  moet
  worden ondersteund door
  de geïntegreerde
  planning
  en registratie van hernieuwbare energie op meerdere niveaus
   door de lidstaten
  , door middel van een gestructureerde coördinatie met de lokale en regionale autoriteiten
  . De lidstaten moeten de gebieden te land en ter zee
  en bovengrondse en ondergrondse gebieden
  aanwijzen die nodig zijn voor installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, teneinde hun nationale bijdragen te leveren aan het herziene streefcijfer voor hernieuwbare energie voor 2030, zoals vastgesteld in artikel 3, lid 1, van Richtlijn (EU) 2018/2001
  , alsook aan de substreefcijfers van de artikelen 15 bis en 22 bis, artikel 23, lid 1, artikel 24, lid 4, en artikel 25, lid 1, van Verordening (EU) 2021/1119 en de in artikel 2 van die verordening vastgestelde doelstelling inzake klimaatneutraliteit
  . Deze gebieden moeten de geraamde trajecten en totale geplande geïnstalleerde capaciteit weerspiegelen en moeten worden vastgesteld voor elke technologie voor hernieuwbare energie die ▌ is opgenomen in de
  overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999
  geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten. Bij de vaststelling van de vereiste gebieden te land en ter zee
  en bovengrondse en ondergrondse gebieden
  moet rekening worden gehouden met de beschikbaarheid van de hernieuwbare energiebronnen en het potentieel van de verschillende gebieden te land en ter zee voor de productie van hernieuwbare energie op basis van de verschillende technologieën, met de verwachte vraag naar energie
  — rekening houdend met de energie- en systeemefficiëntie —
  in het algemeen en in de verschillende regio’s van de lidstaat, en met de beschikbaarheid van relevante
  energie- en
  netwerkinfrastructuur
  , faciliteiten voor energieopslag, met inbegrip van warmteopslag,
  en andere flexibiliteitsinstrumenten, waarbij ook moet worden gelet op de benodigde capaciteit voor de toenemende hoeveelheid hernieuwbare energie
  , het potentieel om burgers die alleen of via aankoopgroeperingen en hernieuwbare-energiegemeenschappen fungeren als zelfverbruikers van hernieuwbare energie, actief te betrekken bij het energiesysteem
  .
  Bovendien moeten de lidstaten ervoor zorgen dat de in artikel 16, leden 1 en 2, bedoelde administratieve vergunningen voor de bouw, de repowering en de exploitatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen worden beschouwd als definitieve besluiten over het resultaat van de procedure van de bevoegde autoriteit of autoriteiten voor de vaststelling van het grondgebruik in het gebied waar deze installaties zich zullen bevinden.

| (9) | De lidstaten moeten als
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie de gebieden aanwijzen die bijzonder geschikt zijn voor de ontwikkeling van projecten op het gebied van hernieuwbare energie, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen technologieën en waar de inzet van het specifieke type hernieuwbare energiebronnen naar verwachting geen aanzienlijk
  effect
  zal hebben
  op het milieu en de voedselzekerheid in verband met de landbouwproductie
  .
  De gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie moeten bijzonder geschikt zijn voor de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen. Biomassaverbrandingsinstallaties moeten echter worden uitgesloten van de gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie, behalve als het gaat om installaties in de in artikel 349 VWEU bedoelde ultraperifere gebieden, waarvoor op grond van specifieke behoeften uitzonderingen kunnen worden overwogen.
  Bij de aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten de lidstaten ▌beschermde gebieden vermijden en herstelplannen overwegen.
  Er moeten gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie worden ingesteld, ten minste voor windturbines en zonne-energiecentrales, en eventueel voor installaties voor de productie van biomethaan.
  De lidstaten kunnen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie aanwijzen die specifiek zijn voor één of meer soorten installaties voor hernieuwbare energie en moeten voor elk
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie aangeven voor de productie van welke soort of soorten hernieuwbare energie het gebied geschikt is. |
| --- | --- |

(9)

De lidstaten moeten als
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie de gebieden aanwijzen die bijzonder geschikt zijn voor de ontwikkeling van projecten op het gebied van hernieuwbare energie, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen technologieën en waar de inzet van het specifieke type hernieuwbare energiebronnen naar verwachting geen aanzienlijk
  effect
  zal hebben
  op het milieu en de voedselzekerheid in verband met de landbouwproductie
  .
  De gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie moeten bijzonder geschikt zijn voor de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen. Biomassaverbrandingsinstallaties moeten echter worden uitgesloten van de gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie, behalve als het gaat om installaties in de in artikel 349 VWEU bedoelde ultraperifere gebieden, waarvoor op grond van specifieke behoeften uitzonderingen kunnen worden overwogen.
  Bij de aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten de lidstaten ▌beschermde gebieden vermijden en herstelplannen overwegen.
  Er moeten gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie worden ingesteld, ten minste voor windturbines en zonne-energiecentrales, en eventueel voor installaties voor de productie van biomethaan.
  De lidstaten kunnen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie aanwijzen die specifiek zijn voor één of meer soorten installaties voor hernieuwbare energie en moeten voor elk
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie aangeven voor de productie van welke soort of soorten hernieuwbare energie het gebied geschikt is.

| (9 bis) | De productie van voedsel moet voorrang krijgen op de productie van energie, en de productie van energie mag niet leiden tot een lagere voedselproductie of lagere gewasopbrengsten, maar beide activiteiten kunnen en moeten naast elkaar bestaan en vertonen synergieën. Daartoe moet de productie van hernieuwbare energie in de verschillende vormen worden bevorderd, op locaties die gemakkelijk toegankelijk zijn voor landbouwers en in overeenstemming met de behoeften van het landbouwbedrijf. De lidstaten moeten vermijden dat productieve landbouwgrond en landbouwgebieden waar hoogwaardige agrovoedingsproducten worden geproduceerd evenals producten met een bijzondere band met het plaatselijke landschap en de plaatselijke cultuur, worden aangewezen als gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie. De exploitatie van hernieuwbare energiebronnen, zoals de productie van biomethaan, moet worden aangemoedigd in gebieden die in de nabijheid van landbouwterreinen liggen, d.w.z. gebieden die dicht bij landbouwgrond en op landbouwbedrijven liggen, en in niet-landbouwpercelen op landbouwgrond. Bij de aanwijzing van gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie moet voorrang worden gegeven aan gebieden in de nabijheid van de eindgebruikers, gebieden met bestaande infrastructuur, en locaties waar reststromen of landbouwafval kunnen worden gebruikt voor de productie van hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

(9 bis)

De productie van voedsel moet voorrang krijgen op de productie van energie, en de productie van energie mag niet leiden tot een lagere voedselproductie of lagere gewasopbrengsten, maar beide activiteiten kunnen en moeten naast elkaar bestaan en vertonen synergieën. Daartoe moet de productie van hernieuwbare energie in de verschillende vormen worden bevorderd, op locaties die gemakkelijk toegankelijk zijn voor landbouwers en in overeenstemming met de behoeften van het landbouwbedrijf. De lidstaten moeten vermijden dat productieve landbouwgrond en landbouwgebieden waar hoogwaardige agrovoedingsproducten worden geproduceerd evenals producten met een bijzondere band met het plaatselijke landschap en de plaatselijke cultuur, worden aangewezen als gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie. De exploitatie van hernieuwbare energiebronnen, zoals de productie van biomethaan, moet worden aangemoedigd in gebieden die in de nabijheid van landbouwterreinen liggen, d.w.z. gebieden die dicht bij landbouwgrond en op landbouwbedrijven liggen, en in niet-landbouwpercelen op landbouwgrond. Bij de aanwijzing van gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie moet voorrang worden gegeven aan gebieden in de nabijheid van de eindgebruikers, gebieden met bestaande infrastructuur, en locaties waar reststromen of landbouwafval kunnen worden gebruikt voor de productie van hernieuwbare energie.

| (10) | In Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) wordt gesteld dat milieueffectbeoordelingen belangrijke instrumenten zijn voor het integreren van milieuoverwegingen in de voorbereiding en goedkeuring van plannen en programma’s. Om
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie aan te wijzen, moeten de lidstaten een plan of plannen opstellen waarin gebieden en de toepasselijke regels en beschermende maatregelen
  of
  projecten in elk gebied
  voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie worden opgenomen.
  De grootte van die gebieden moet in verhouding staan tot de doelstellingen voor hernieuwbare energie en de substreefcijfers die zijn vastgesteld in Richtlijn (EU) 2018/2001 en in de overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen.
  De lidstaten kunnen één plan opstellen voor alle
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  en technologieën voor hernieuwbare energie, of technologiespecifieke plannen opstellen waarin een of meer
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie worden aangewezen. Elk plan moet worden onderworpen aan een milieubeoordeling overeenkomstig de voorwaarden van Richtlijn 2001/42/EG om de effecten van elke hernieuwbare technologie op de in dat plan aangewezen relevante gebieden te beoordelen. Door voor dit doel een milieubeoordeling overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG uit te voeren, zouden de lidstaten tot een beter geïntegreerde en efficiëntere aanpak van de planning kunnen komen en in een vroeg stadium van het planningsproces op strategisch niveau rekening kunnen houden met milieuoverwegingen. Dit zou ertoe bijdragen de uitrol van verschillende hernieuwbare energiebronnen sneller en gestroomlijnd op te voeren en tegelijkertijd de negatieve milieueffecten van deze projecten tot een minimum te beperken. |
| --- | --- |

(10)

In Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) wordt gesteld dat milieueffectbeoordelingen belangrijke instrumenten zijn voor het integreren van milieuoverwegingen in de voorbereiding en goedkeuring van plannen en programma’s. Om
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie aan te wijzen, moeten de lidstaten een plan of plannen opstellen waarin gebieden en de toepasselijke regels en beschermende maatregelen
  of
  projecten in elk gebied
  voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie worden opgenomen.
  De grootte van die gebieden moet in verhouding staan tot de doelstellingen voor hernieuwbare energie en de substreefcijfers die zijn vastgesteld in Richtlijn (EU) 2018/2001 en in de overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen.
  De lidstaten kunnen één plan opstellen voor alle
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  en technologieën voor hernieuwbare energie, of technologiespecifieke plannen opstellen waarin een of meer
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie worden aangewezen. Elk plan moet worden onderworpen aan een milieubeoordeling overeenkomstig de voorwaarden van Richtlijn 2001/42/EG om de effecten van elke hernieuwbare technologie op de in dat plan aangewezen relevante gebieden te beoordelen. Door voor dit doel een milieubeoordeling overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG uit te voeren, zouden de lidstaten tot een beter geïntegreerde en efficiëntere aanpak van de planning kunnen komen en in een vroeg stadium van het planningsproces op strategisch niveau rekening kunnen houden met milieuoverwegingen. Dit zou ertoe bijdragen de uitrol van verschillende hernieuwbare energiebronnen sneller en gestroomlijnd op te voeren en tegelijkertijd de negatieve milieueffecten van deze projecten tot een minimum te beperken.

| (11) | Na de vaststelling van het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten de lidstaten de aanzienlijke gevolgen voor het milieu van de tenuitvoerlegging van plannen en programma’s nagaan, onder meer om in een vroeg stadium ▌ negatieve effecten te kunnen identificeren en passende herstellende maatregelen te kunnen nemen, overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG. |
| --- | --- |

(11)

Na de vaststelling van het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten de lidstaten de aanzienlijke gevolgen voor het milieu van de tenuitvoerlegging van plannen en programma’s nagaan, onder meer om in een vroeg stadium ▌ negatieve effecten te kunnen identificeren en passende herstellende maatregelen te kunnen nemen, overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG.

| (12) | De bepalingen van het Verdrag van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (8) (“het Verdrag van Aarhus”) betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, in het bijzonder de bepalingen betreffende inspraak van het publiek bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, blijven ▌ van toepassing. |
| --- | --- |

(12)

De bepalingen van het Verdrag van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (8) (“het Verdrag van Aarhus”) betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, in het bijzonder de bepalingen betreffende inspraak van het publiek bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, blijven ▌ van toepassing.

| (12 bis) | Om de acceptatie door het publiek van projecten op het gebied van hernieuwbare energie te vergroten en burgers en lokale gemeenschappen in staat te stellen om hun eigen energie te produceren en te verbruiken, moeten de lidstaten passende maatregelen nemen om burgers naar behoren te informeren over nieuwe projecten en om hun deelname aan die projecten te bevorderen en te vergemakkelijken, onder andere door middel van hernieuwbare-energiegemeenschappen. |
| --- | --- |

(12 bis)

Om de acceptatie door het publiek van projecten op het gebied van hernieuwbare energie te vergroten en burgers en lokale gemeenschappen in staat te stellen om hun eigen energie te produceren en te verbruiken, moeten de lidstaten passende maatregelen nemen om burgers naar behoren te informeren over nieuwe projecten en om hun deelname aan die projecten te bevorderen en te vergemakkelijken, onder andere door middel van hernieuwbare-energiegemeenschappen.

| (13) | De aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moet erop gericht zijn ervoor te zorgen dat de productie van hernieuwbare energie in deze gebieden, samen met bestaande installaties voor hernieuwbare energie, toekomstige installaties voor hernieuwbare energie buiten dergelijke gebieden en samenwerkingsmechanismen, voldoende zijn om de bijdrage van de lidstaten aan het in artikel 3, lid 1, van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde streefcijfer van de Unie voor hernieuwbare energie te halen. |
| --- | --- |

(13)

De aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moet erop gericht zijn ervoor te zorgen dat de productie van hernieuwbare energie in deze gebieden, samen met bestaande installaties voor hernieuwbare energie, toekomstige installaties voor hernieuwbare energie buiten dergelijke gebieden en samenwerkingsmechanismen, voldoende zijn om de bijdrage van de lidstaten aan het in artikel 3, lid 1, van Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde streefcijfer van de Unie voor hernieuwbare energie te halen.

| (14) | In de aangewezen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten projecten op het gebied van hernieuwbare energie die voldoen aan de regels en maatregelen die zijn vastgesteld in het plan dat of de plannen die door de lidstaten is of zijn opgesteld, worden geacht geen aanzienlijke gevolgen voor het milieu te hebben. Daarom moet er een vrijstelling komen van de verplichting om een specifieke milieueffectbeoordeling op projectniveau uit te voeren in de zin van Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad (9), met uitzondering van projecten die aanzienlijke gevolgen voor het milieu in een andere lidstaat kunnen hebben of wanneer een lidstaat die aanzienlijke gevolgen kan ondervinden daarom verzoekt. De verplichtingen uit hoofde van het VN/ECE-Verdrag van Espoo inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband van 25 februari 1991 moeten van toepassing blijven voor lidstaten wanneer het project waarschijnlijk een aanzienlijk grensoverschrijdend effect zal hebben in een derde land. |
| --- | --- |

(14)

In de aangewezen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten projecten op het gebied van hernieuwbare energie die voldoen aan de regels en maatregelen die zijn vastgesteld in het plan dat of de plannen die door de lidstaten is of zijn opgesteld, worden geacht geen aanzienlijke gevolgen voor het milieu te hebben. Daarom moet er een vrijstelling komen van de verplichting om een specifieke milieueffectbeoordeling op projectniveau uit te voeren in de zin van Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad (9), met uitzondering van projecten die aanzienlijke gevolgen voor het milieu in een andere lidstaat kunnen hebben of wanneer een lidstaat die aanzienlijke gevolgen kan ondervinden daarom verzoekt. De verplichtingen uit hoofde van het VN/ECE-Verdrag van Espoo inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband van 25 februari 1991 moeten van toepassing blijven voor lidstaten wanneer het project waarschijnlijk een aanzienlijk grensoverschrijdend effect zal hebben in een derde land.

| (15) | De aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moet ervoor zorgen dat installaties voor hernieuwbare energie, de aansluiting ervan op het net en op dezelfde locatie gelegen energieopslagfaciliteiten in deze gebieden kunnen profiteren van voorspelbaarheid en gestroomlijnde administratieve procedures. In het bijzonder moeten projecten in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie in aanmerking komen voor versnelde administratieve procedures, met inbegrip van een stilzwijgende overeenkomst indien de bevoegde autoriteit niet binnen de vastgestelde termijn op een administratieve stap reageert, tenzij het specifieke project aan een milieueffectbeoordeling wordt onderworpen. Deze projecten moeten ook profiteren van duidelijk afgebakende termijnen en rechtszekerheid met betrekking tot de verwachte uitkomst van de procedure. Na de aanvraag voor projecten in een
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie, moeten de lidstaten dergelijke aanvragen snel aan een screening onderwerpen om na te gaan of het zeer waarschijnlijk is dat deze projecten, gelet op de milieugevoeligheid van het geografische gebied waarin zij zullen worden uitgevoerd, aanzienlijke onvoorziene negatieve gevolgen zullen hebben die niet zijn vastgesteld tijdens de overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG uitgevoerde milieueffectbeoordeling van het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie. Alle projecten in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten aan het einde van een dergelijk screeningproces als goedgekeurd worden beschouwd. Alleen indien de lidstaten over duidelijke bewijzen beschikken om aan te nemen dat een specifiek project hoogstwaarschijnlijk dergelijke aanzienlijke, onvoorziene negatieve gevolgen zal hebben, moeten de lidstaten, na een dergelijk besluit te hebben gemotiveerd, een dergelijk project overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU en, in voorkomend geval, Richtlijn 92/43/EEG (10) aan een milieubeoordeling onderwerpen. Aangezien de uitrol van hernieuwbare energiebronnen moet worden versneld, moet een dergelijke beoordeling binnen zes maanden worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

(15)

De aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moet ervoor zorgen dat installaties voor hernieuwbare energie, de aansluiting ervan op het net en op dezelfde locatie gelegen energieopslagfaciliteiten in deze gebieden kunnen profiteren van voorspelbaarheid en gestroomlijnde administratieve procedures. In het bijzonder moeten projecten in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie in aanmerking komen voor versnelde administratieve procedures, met inbegrip van een stilzwijgende overeenkomst indien de bevoegde autoriteit niet binnen de vastgestelde termijn op een administratieve stap reageert, tenzij het specifieke project aan een milieueffectbeoordeling wordt onderworpen. Deze projecten moeten ook profiteren van duidelijk afgebakende termijnen en rechtszekerheid met betrekking tot de verwachte uitkomst van de procedure. Na de aanvraag voor projecten in een
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie, moeten de lidstaten dergelijke aanvragen snel aan een screening onderwerpen om na te gaan of het zeer waarschijnlijk is dat deze projecten, gelet op de milieugevoeligheid van het geografische gebied waarin zij zullen worden uitgevoerd, aanzienlijke onvoorziene negatieve gevolgen zullen hebben die niet zijn vastgesteld tijdens de overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG uitgevoerde milieueffectbeoordeling van het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie. Alle projecten in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie moeten aan het einde van een dergelijk screeningproces als goedgekeurd worden beschouwd. Alleen indien de lidstaten over duidelijke bewijzen beschikken om aan te nemen dat een specifiek project hoogstwaarschijnlijk dergelijke aanzienlijke, onvoorziene negatieve gevolgen zal hebben, moeten de lidstaten, na een dergelijk besluit te hebben gemotiveerd, een dergelijk project overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU en, in voorkomend geval, Richtlijn 92/43/EEG (10) aan een milieubeoordeling onderwerpen. Aangezien de uitrol van hernieuwbare energiebronnen moet worden versneld, moet een dergelijke beoordeling binnen zes maanden worden uitgevoerd.

| (15 bis) | De lidstaten hebben ingestemd met de ontwikkeling van een coherent Europees Natura 2000-netwerk door aan de Commissie passende gebieden van communautair belang overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Richtlijn 92/43/EEG voor te stellen, evenals speciale beschermingszones overeenkomstig Richtlijn 2009/147/EG
   (11)

  . De lidstaten moeten ervoor zorgen dat gebieden die op hun nationale lijst staan op basis van de in Richtlijn 2009/147/EG en Richtlijn 92/43/EEG vastgestelde wetenschappelijke criteria niet als gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie worden aangewezen, met uitzondering van kunstmatige en bebouwde oppervlakken in die gebieden, zoals daken, parkeerterreinen of vervoersinfrastructuur. |
| --- | --- |

(15 bis)

De lidstaten hebben ingestemd met de ontwikkeling van een coherent Europees Natura 2000-netwerk door aan de Commissie passende gebieden van communautair belang overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Richtlijn 92/43/EEG voor te stellen, evenals speciale beschermingszones overeenkomstig Richtlijn 2009/147/EG
   (11)

  . De lidstaten moeten ervoor zorgen dat gebieden die op hun nationale lijst staan op basis van de in Richtlijn 2009/147/EG en Richtlijn 92/43/EEG vastgestelde wetenschappelijke criteria niet als gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie worden aangewezen, met uitzondering van kunstmatige en bebouwde oppervlakken in die gebieden, zoals daken, parkeerterreinen of vervoersinfrastructuur.

| (16) | Gezien de noodzaak om de uitrol van hernieuwbare energiebronnen te versnellen, mag de vaststelling van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie de lopende en toekomstige installatie van hernieuwbare-energieprojecten in alle gebieden die voor de uitrol van hernieuwbare energie beschikbaar zijn, niet in de weg staan. Dergelijke projecten moeten onderworpen blijven aan de verplichting om een specifieke milieueffectbeoordeling uit te voeren overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU en moeten onderworpen zijn aan de procedures die zijn voorzien voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  . Om de vergunningverlening te versnellen op de schaal die nodig is om het in Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde streefcijfer voor hernieuwbare energie te halen, moeten ook de procedures die van toepassing zijn op projecten buiten de
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  worden vereenvoudigd en gestroomlijnd door de invoering van duidelijke maximumtermijnen voor alle stappen van de procedure, met inbegrip van specifieke milieubeoordelingen per project. |
| --- | --- |

(16)

Gezien de noodzaak om de uitrol van hernieuwbare energiebronnen te versnellen, mag de vaststelling van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie de lopende en toekomstige installatie van hernieuwbare-energieprojecten in alle gebieden die voor de uitrol van hernieuwbare energie beschikbaar zijn, niet in de weg staan. Dergelijke projecten moeten onderworpen blijven aan de verplichting om een specifieke milieueffectbeoordeling uit te voeren overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU en moeten onderworpen zijn aan de procedures die zijn voorzien voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  . Om de vergunningverlening te versnellen op de schaal die nodig is om het in Richtlijn (EU) 2018/2001 vastgestelde streefcijfer voor hernieuwbare energie te halen, moeten ook de procedures die van toepassing zijn op projecten buiten de
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  worden vereenvoudigd en gestroomlijnd door de invoering van duidelijke maximumtermijnen voor alle stappen van de procedure, met inbegrip van specifieke milieubeoordelingen per project.

| (17) | Meervoudig gebruik van ruimte voor de productie van hernieuwbare energie en ander gebruik van land en zee (zoals voedselproductie of natuurbescherming of -herstel) verlicht de beperkingen op het gebruik van land en zee. In dit verband is ruimtelijke ordening een
  essentieel
  instrument om synergieën voor land- en zeegebruik in een vroeg stadium in kaart te brengen en te sturen. De lidstaten moeten het meervoudige gebruik van de gebieden die als gevolg van de vastgestelde ruimtelijkeordeningsmaatregelen zijn aangewezen, onderzoeken, mogelijk maken en bevorderen. |
| --- | --- |

(17)

Meervoudig gebruik van ruimte voor de productie van hernieuwbare energie en ander gebruik van land en zee (zoals voedselproductie of natuurbescherming of -herstel) verlicht de beperkingen op het gebruik van land en zee. In dit verband is ruimtelijke ordening een
  essentieel
  instrument om synergieën voor land- en zeegebruik in een vroeg stadium in kaart te brengen en te sturen. De lidstaten moeten het meervoudige gebruik van de gebieden die als gevolg van de vastgestelde ruimtelijkeordeningsmaatregelen zijn aangewezen, onderzoeken, mogelijk maken en bevorderen.

| (18) | De bouw en exploitatie van installaties voor hernieuwbare energie kan leiden tot het incidenteel doden of verstoren van vogels en andere krachtens Richtlijn 92/43/EEG of Richtlijn 2009/147/EG ▌ beschermde soorten. Een dergelijk doden of verstoren zal echter niet als opzettelijk in de zin van deze richtlijnen worden beschouwd indien een project tijdens de bouw en de exploitatie ervan alle nodige mitigatiemaatregelen heeft genomen om botsingen of verstoringen te voorkomen, en indien het een behoorlijke monitoring uitvoert om de doeltreffendheid van dergelijke maatregelen te beoordelen en, in het licht van de verzamelde informatie, verdere noodzakelijke maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat er geen aanzienlijke negatieve gevolgen voor de populatie van de betrokken soort zijn. |
| --- | --- |

(18)

De bouw en exploitatie van installaties voor hernieuwbare energie kan leiden tot het incidenteel doden of verstoren van vogels en andere krachtens Richtlijn 92/43/EEG of Richtlijn 2009/147/EG ▌ beschermde soorten. Een dergelijk doden of verstoren zal echter niet als opzettelijk in de zin van deze richtlijnen worden beschouwd indien een project tijdens de bouw en de exploitatie ervan alle nodige mitigatiemaatregelen heeft genomen om botsingen of verstoringen te voorkomen, en indien het een behoorlijke monitoring uitvoert om de doeltreffendheid van dergelijke maatregelen te beoordelen en, in het licht van de verzamelde informatie, verdere noodzakelijke maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat er geen aanzienlijke negatieve gevolgen voor de populatie van de betrokken soort zijn.

| (19) | Naast de installatie van nieuwe
  en innovatieve
  installaties voor hernieuwbare energie heeft de repowering van bestaande installaties voor hernieuwbare energie een aanzienlijk potentieel om bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van hernieuwbare energie. Aangezien de bestaande installaties voor hernieuwbare energie gewoonlijk zijn geïnstalleerd op locaties met een aanzienlijk potentieel aan hernieuwbare energiebronnen, kan repowering het voortgezette gebruik van deze installaties waarborgen en tegelijkertijd de noodzaak verminderen om nieuwe locaties voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie aan te wijzen. Repowering heeft meer voordelen, zoals de bestaande netaansluiting, een waarschijnlijk grotere mate van publieke acceptatie en kennis van milieueffecten. De repowering van projecten op het gebied van hernieuwbare energie brengt in meer of mindere mate veranderingen in of de uitbreiding van bestaande projecten met zich mee. De vergunningsprocedure, met inbegrip van milieubeoordelingen en screening, voor de repowering van projecten op het gebied van hernieuwbare energie moet beperkt blijven tot de potentiële effecten van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project. |
| --- | --- |

(19)

Naast de installatie van nieuwe
  en innovatieve
  installaties voor hernieuwbare energie heeft de repowering van bestaande installaties voor hernieuwbare energie een aanzienlijk potentieel om bij te dragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van hernieuwbare energie. Aangezien de bestaande installaties voor hernieuwbare energie gewoonlijk zijn geïnstalleerd op locaties met een aanzienlijk potentieel aan hernieuwbare energiebronnen, kan repowering het voortgezette gebruik van deze installaties waarborgen en tegelijkertijd de noodzaak verminderen om nieuwe locaties voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie aan te wijzen. Repowering heeft meer voordelen, zoals de bestaande netaansluiting, een waarschijnlijk grotere mate van publieke acceptatie en kennis van milieueffecten. De repowering van projecten op het gebied van hernieuwbare energie brengt in meer of mindere mate veranderingen in of de uitbreiding van bestaande projecten met zich mee. De vergunningsprocedure, met inbegrip van milieubeoordelingen en screening, voor de repowering van projecten op het gebied van hernieuwbare energie moet beperkt blijven tot de potentiële effecten van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project.

| (20) | Richtlijn (EU) 2018/2001 voorziet in gestroomlijnde vergunningsprocedures voor repowering. Om tegemoet te komen aan de toenemende behoefte aan repowering van bestaande installaties voor hernieuwbare energie en om de voordelen ervan ten volle te benutten, is het passend een nog kortere procedure vast te stellen voor de repowering van installaties voor hernieuwbare energie in
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  , met inbegrip van een kortere screeningprocedure. Voor de repowering van bestaande installaties voor hernieuwbare energie buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  moeten de lidstaten zorgen voor een vereenvoudigde en snelle vergunningsprocedure die niet langer dan één jaar mag duren, rekening houdend met het beginsel “geen schade berokkenen” van de Europese Green Deal. |
| --- | --- |

(20)

Richtlijn (EU) 2018/2001 voorziet in gestroomlijnde vergunningsprocedures voor repowering. Om tegemoet te komen aan de toenemende behoefte aan repowering van bestaande installaties voor hernieuwbare energie en om de voordelen ervan ten volle te benutten, is het passend een nog kortere procedure vast te stellen voor de repowering van installaties voor hernieuwbare energie in
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  , met inbegrip van een kortere screeningprocedure. Voor de repowering van bestaande installaties voor hernieuwbare energie buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  moeten de lidstaten zorgen voor een vereenvoudigde en snelle vergunningsprocedure die niet langer dan één jaar mag duren, rekening houdend met het beginsel “geen schade berokkenen” van de Europese Green Deal.

| (20 bis) | Om de repowering van installaties voor hernieuwbare energie te bevorderen en te versnellen, moet onmiddellijk een vereenvoudigde procedure voor netaansluitingen worden opgezet indien de repowering leidt tot een beperkte toename van de totale capaciteit ten opzichte van het oorspronkelijke project. [Am. 20] |
| --- | --- |

(20 bis)

Om de repowering van installaties voor hernieuwbare energie te bevorderen en te versnellen, moet onmiddellijk een vereenvoudigde procedure voor netaansluitingen worden opgezet indien de repowering leidt tot een beperkte toename van de totale capaciteit ten opzichte van het oorspronkelijke project. [Am. 20]

| (20 ter) | Bij de repowering van een zonne-energie-installatie kunnen de doeltreffendheid en de capaciteit toenemen zonder de ingenomen ruimte te vergroten. De gerepowerde installatie behoudt dus dezelfde impact op het milieu als de originele installatie, op voorwaarde dat de ingenomen ruimte in het proces niet is vergroot en de oorspronkelijk vereiste milieumaatregelen nog altijd worden nageleefd. [Am. 21] |
| --- | --- |

(20 ter)

Bij de repowering van een zonne-energie-installatie kunnen de doeltreffendheid en de capaciteit toenemen zonder de ingenomen ruimte te vergroten. De gerepowerde installatie behoudt dus dezelfde impact op het milieu als de originele installatie, op voorwaarde dat de ingenomen ruimte in het proces niet is vergroot en de oorspronkelijk vereiste milieumaatregelen nog altijd worden nageleefd. [Am. 21]

| (21) | De installatie van apparatuur voor zonne-energie, samen met de bijbehorende opslag
  , met inbegrip van warmteopslag en de opslag van stroom
  op dezelfde locatie, en aansluiting op het net, in bestaande of toekomstige constructies die zijn opgezet voor andere doeleinden dan de productie van zonne-energie, met uitzondering van kunstmatige wateroppervlakken, zoals daken, parkeerterreinen, wegen en spoorwegen, geeft doorgaans geen aanleiding tot bezorgdheid in verband met concurrerend gebruik van ruimte of milieueffecten. Deze installaties kunnen daarom in aanmerking komen voor kortere vergunningsprocedures.
  Daarom wordt in deze richtlijn een versnelde vergunningsprocedure ingevoerd voor de installatie van apparatuur voor zonne-energie en de op dezelfde locatie gelegen opslagfaciliteiten en de aansluiting ervan op het net op bestaande en toekomstige kunstmatige structuren die voor andere doeleinden dan zonne-energieproductie zijn opgericht. Voorts wordt voor deze installaties een specifieke vrijstelling ingevoerd van de verplichting om een milieueffectbeoordeling uit te voeren overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU, omdat ze doorgaans geen aanleiding tot bezorgdheid in verband met concurrerend gebruik van ruimte of milieueffecten geven. Investeren in kleine, gedecentraliseerde zonne-energie-installaties om zelfverbruikers van hernieuwbare energie te worden, is een van de efficiëntste middelen waarmee energieconsumenten hun energierekening en hun blootstelling aan prijsvolatiliteit kunnen verlagen. Gedecentraliseerde installaties, onder meer voor individuele of collectieve zelfverbruikers, of in het kader van een lokale hernieuwbare-energiegemeenschap, dragen ook bij tot een vermindering van de totale vraag naar aardgas, tot een grotere veerkracht van het systeem en tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie op het gebied van hernieuwbare energie. Installaties met een elektrisch vermogen van 50 kW of minder hebben waarschijnlijk geen grote nadelige gevolgen voor het milieu of het net en geven geen aanleiding tot bezorgdheid over de veiligheid. Verder is er voor kleine installaties van zelfverbruikers van hernieuwbare energie doorgaans geen capaciteitsuitbreiding op het netaansluitpunt nodig. Vanwege de onmiddellijke positieve gevolgen van dergelijke installaties voor verbruikers en de beperkte milieueffecten ervan, is het passend de hiervoor geldende vergunningsprocedure verder te stroomlijnen met de invoering van een stilzwijgende instemming van de overheid in de toepasselijke vergunningsprocedure, om de ontwikkeling van deze installaties te bevorderen en te versnellen en op korte termijn de vruchten ervan te plukken. [Am. 22] |
| --- | --- |

(21)

De installatie van apparatuur voor zonne-energie, samen met de bijbehorende opslag
  , met inbegrip van warmteopslag en de opslag van stroom
  op dezelfde locatie, en aansluiting op het net, in bestaande of toekomstige constructies die zijn opgezet voor andere doeleinden dan de productie van zonne-energie, met uitzondering van kunstmatige wateroppervlakken, zoals daken, parkeerterreinen, wegen en spoorwegen, geeft doorgaans geen aanleiding tot bezorgdheid in verband met concurrerend gebruik van ruimte of milieueffecten. Deze installaties kunnen daarom in aanmerking komen voor kortere vergunningsprocedures.
  Daarom wordt in deze richtlijn een versnelde vergunningsprocedure ingevoerd voor de installatie van apparatuur voor zonne-energie en de op dezelfde locatie gelegen opslagfaciliteiten en de aansluiting ervan op het net op bestaande en toekomstige kunstmatige structuren die voor andere doeleinden dan zonne-energieproductie zijn opgericht. Voorts wordt voor deze installaties een specifieke vrijstelling ingevoerd van de verplichting om een milieueffectbeoordeling uit te voeren overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU, omdat ze doorgaans geen aanleiding tot bezorgdheid in verband met concurrerend gebruik van ruimte of milieueffecten geven. Investeren in kleine, gedecentraliseerde zonne-energie-installaties om zelfverbruikers van hernieuwbare energie te worden, is een van de efficiëntste middelen waarmee energieconsumenten hun energierekening en hun blootstelling aan prijsvolatiliteit kunnen verlagen. Gedecentraliseerde installaties, onder meer voor individuele of collectieve zelfverbruikers, of in het kader van een lokale hernieuwbare-energiegemeenschap, dragen ook bij tot een vermindering van de totale vraag naar aardgas, tot een grotere veerkracht van het systeem en tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie op het gebied van hernieuwbare energie. Installaties met een elektrisch vermogen van 50 kW of minder hebben waarschijnlijk geen grote nadelige gevolgen voor het milieu of het net en geven geen aanleiding tot bezorgdheid over de veiligheid. Verder is er voor kleine installaties van zelfverbruikers van hernieuwbare energie doorgaans geen capaciteitsuitbreiding op het netaansluitpunt nodig. Vanwege de onmiddellijke positieve gevolgen van dergelijke installaties voor verbruikers en de beperkte milieueffecten ervan, is het passend de hiervoor geldende vergunningsprocedure verder te stroomlijnen met de invoering van een stilzwijgende instemming van de overheid in de toepasselijke vergunningsprocedure, om de ontwikkeling van deze installaties te bevorderen en te versnellen en op korte termijn de vruchten ervan te plukken. [Am. 22]

| (21 bis) | Warmtepompen zijn een technologie om hernieuwbare verwarming en koeling van omgevingsenergie op te wekken, met inbegrip van afvalwaterzuiveringsinstallaties en geothermische energie. Met warmtepompen kunnen ook afvalwarmte en -koude worden gebruikt voor verwarming en koeling. Door de snelle uitrol van warmtepompen, waarmee onvolledig benutte hernieuwbare energiebronnen zoals omgevingsenergie, geothermische energie, zelfverwarming en afvalwarmte van de industriële en tertiaire sectoren, inclusief datacentra, worden geactiveerd, kunnen op aardgas en op andere fossiele brandstoffen gebaseerde ketels worden vervangen door een hernieuwbare verwarmingsoplossing, en kan tegelijkertijd de energie-efficiëntie stijgen. Hierdoor wordt het gebruik van gas voor verwarming versneld verminderd, zowel in gebouwen als in de industrie. Om de installatie en het gebruik van warmtepompen te versnellen, is het passend gerichte kortere vergunningsprocedures voor dergelijke installaties in te voeren, inclusief een vereenvoudigde procedure voor aansluitingen op het elektriciteitsnet van kleinere warmtepompen, tenzij die procedure krachtens nationaal recht niet nodig is. Dankzij een snellere en gemakkelijkere installatie van warmtepompen zal een groter aandeel van hernieuwbare energiebronnen voor verwarming — momenteel goed voor bijna de helft van het energieverbruik van de Unie — ten goede komen aan de voorzieningszekerheid en de moeilijke marktsituatie. [Am. 23] |
| --- | --- |

(21 bis)

Warmtepompen zijn een technologie om hernieuwbare verwarming en koeling van omgevingsenergie op te wekken, met inbegrip van afvalwaterzuiveringsinstallaties en geothermische energie. Met warmtepompen kunnen ook afvalwarmte en -koude worden gebruikt voor verwarming en koeling. Door de snelle uitrol van warmtepompen, waarmee onvolledig benutte hernieuwbare energiebronnen zoals omgevingsenergie, geothermische energie, zelfverwarming en afvalwarmte van de industriële en tertiaire sectoren, inclusief datacentra, worden geactiveerd, kunnen op aardgas en op andere fossiele brandstoffen gebaseerde ketels worden vervangen door een hernieuwbare verwarmingsoplossing, en kan tegelijkertijd de energie-efficiëntie stijgen. Hierdoor wordt het gebruik van gas voor verwarming versneld verminderd, zowel in gebouwen als in de industrie. Om de installatie en het gebruik van warmtepompen te versnellen, is het passend gerichte kortere vergunningsprocedures voor dergelijke installaties in te voeren, inclusief een vereenvoudigde procedure voor aansluitingen op het elektriciteitsnet van kleinere warmtepompen, tenzij die procedure krachtens nationaal recht niet nodig is. Dankzij een snellere en gemakkelijkere installatie van warmtepompen zal een groter aandeel van hernieuwbare energiebronnen voor verwarming — momenteel goed voor bijna de helft van het energieverbruik van de Unie — ten goede komen aan de voorzieningszekerheid en de moeilijke marktsituatie. [Am. 23]

| (22) | Hernieuwbare energiebronnen zijn van cruciaal belang om de klimaatverandering te bestrijden, de energieprijzen te verlagen, de afhankelijkheid van de Unie van fossiele brandstoffen te verminderen en de voorzieningszekerheid van de Unie te waarborgen. Voor de toepassing van de relevante milieuwetgeving van de Unie moeten de lidstaten in het kader van de noodzakelijke beoordelingen per geval om na te gaan of een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, de aansluiting ervan op het net, het bijbehorende net zelf of opslagactiva in een specifiek geval van hoger openbaar belang is, deze installaties en de bijbehorende infrastructuur beschouwen als zijnde van hoger openbaar belang en in dienst staande van de volksgezondheid en de openbare veiligheid, tenzij er duidelijke aanwijzingen zijn dat deze projecten grote negatieve gevolgen voor het milieu hebben die niet kunnen worden beperkt of gecompenseerd. Als dergelijke installaties worden geacht van hoger openbaar belang te zijn en de volksgezondheid en de openbare veiligheid te dienen, zouden dergelijke projecten in aanmerking kunnen komen voor een vereenvoudigde beoordeling. |
| --- | --- |

(22)

Hernieuwbare energiebronnen zijn van cruciaal belang om de klimaatverandering te bestrijden, de energieprijzen te verlagen, de afhankelijkheid van de Unie van fossiele brandstoffen te verminderen en de voorzieningszekerheid van de Unie te waarborgen. Voor de toepassing van de relevante milieuwetgeving van de Unie moeten de lidstaten in het kader van de noodzakelijke beoordelingen per geval om na te gaan of een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, de aansluiting ervan op het net, het bijbehorende net zelf of opslagactiva in een specifiek geval van hoger openbaar belang is, deze installaties en de bijbehorende infrastructuur beschouwen als zijnde van hoger openbaar belang en in dienst staande van de volksgezondheid en de openbare veiligheid, tenzij er duidelijke aanwijzingen zijn dat deze projecten grote negatieve gevolgen voor het milieu hebben die niet kunnen worden beperkt of gecompenseerd. Als dergelijke installaties worden geacht van hoger openbaar belang te zijn en de volksgezondheid en de openbare veiligheid te dienen, zouden dergelijke projecten in aanmerking kunnen komen voor een vereenvoudigde beoordeling.

| (23) | Met het oog op een soepele en doeltreffende uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn ondersteunt de Commissie de lidstaten via het instrument voor technische ondersteuning (12) door technische expertise op maat te verstrekken om hervormingen te ontwerpen en door te voeren, waaronder hervormingen die het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen vergroten, een betere integratie van het energiesysteem bevorderen, specifieke gebieden aanwijzen die bijzonder geschikt zijn voor de installatie van installaties voor de productie van hernieuwbare energie, en het kader voor toestemmings- en vergunningsprocedures voor installaties voor hernieuwbare energie stroomlijnen. De technische ondersteuning omvat bijvoorbeeld de versterking van de administratieve capaciteit, de harmonisatie van de wetgevingskaders en de uitwisseling van beste praktijken op dit gebied. |
| --- | --- |

(23)

Met het oog op een soepele en doeltreffende uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn ondersteunt de Commissie de lidstaten via het instrument voor technische ondersteuning (12) door technische expertise op maat te verstrekken om hervormingen te ontwerpen en door te voeren, waaronder hervormingen die het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen vergroten, een betere integratie van het energiesysteem bevorderen, specifieke gebieden aanwijzen die bijzonder geschikt zijn voor de installatie van installaties voor de productie van hernieuwbare energie, en het kader voor toestemmings- en vergunningsprocedures voor installaties voor hernieuwbare energie stroomlijnen. De technische ondersteuning omvat bijvoorbeeld de versterking van de administratieve capaciteit, de harmonisatie van de wetgevingskaders en de uitwisseling van beste praktijken op dit gebied.

| (23 bis) | De Commissie moet ook voorzien in een specifiek systeem om af te wijken van de kaderregeling voor staatssteun, teneinde de lidstaten in staat te stellen de steun naar behoren af te stemmen op initiatieven en investeringen op het gebied van hernieuwbare energiebronnen, zelfopwekking en energie-efficiëntie. |
| --- | --- |

(23 bis)

De Commissie moet ook voorzien in een specifiek systeem om af te wijken van de kaderregeling voor staatssteun, teneinde de lidstaten in staat te stellen de steun naar behoren af te stemmen op initiatieven en investeringen op het gebied van hernieuwbare energiebronnen, zelfopwekking en energie-efficiëntie.

| (24) | Richtlijn (EU) 2018/2001 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(24)

Richtlijn (EU) 2018/2001 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (25 bis) | Het bieden van stimulansen voor zonne-energie door middel van subsidies en andere steunregelingen mag niet beletten dat dergelijke energie uit particuliere, commerciële en agrarische bronnen wordt verkocht aan het net. |
| --- | --- |

(25 bis)

Het bieden van stimulansen voor zonne-energie door middel van subsidies en andere steunregelingen mag niet beletten dat dergelijke energie uit particuliere, commerciële en agrarische bronnen wordt verkocht aan het net.

| (25 ter) | De landbouwsector kan een sleutelrol spelen in de energietransitie van plattelandsgebieden en binnen plattelandsgemeenschappen, met name gezien de gedecentraliseerde productie. De mogelijkheid om als nevenactiviteit zonne-energie te produceren, mag dan ook niet beperkt blijven tot zelfverbruik, maar kan bijvoorbeeld in combinatie met andere soorten productie worden overwogen. De lidstaten moeten landbouwers via gerichte financieringsmechanismen aansporen om zonne-energie-installaties op landbouwbedrijven in te zetten, en zij moeten met name de uitrol van zonne-energieprojecten op nieuwe agrarische bedrijfsgebouwen evenals de productie van biomethaan bevorderen om de bredere ontwikkeling van hernieuwbare energie mogelijk te maken en tegelijk te zorgen voor extra inkomsten voor landbouwers. Kleinschalige installaties voor energieproductie op landbouwbedrijven hebben een groot potentieel om de circulariteit op landbouwbedrijven te vergroten door de afval- en reststromen van de bedrijven, zoals mest, in warmte en elektriciteit om te zetten, en het is belangrijk landbouwers te stimuleren en aan te sporen om in deze technologieën te investeren. De versterking van het net in plattelandsgebieden moet sterk worden bevorderd, zodat landbouwbedrijven hun potentiële bijdrage aan de energietransitie daadwerkelijk kunnen leveren door middel van gedecentraliseerde elektriciteitsproductie. Geografische locaties met een hoge stralingssterkte moeten prioriteit krijgen, aangezien grondstoffen voor zonnepanelen een beperkte hulpbron zijn. Bovendien moeten de landbouwers en de organisaties die hen vertegenwoordigen, worden betrokken bij de aanwijzing van gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

(25 ter)

De landbouwsector kan een sleutelrol spelen in de energietransitie van plattelandsgebieden en binnen plattelandsgemeenschappen, met name gezien de gedecentraliseerde productie. De mogelijkheid om als nevenactiviteit zonne-energie te produceren, mag dan ook niet beperkt blijven tot zelfverbruik, maar kan bijvoorbeeld in combinatie met andere soorten productie worden overwogen. De lidstaten moeten landbouwers via gerichte financieringsmechanismen aansporen om zonne-energie-installaties op landbouwbedrijven in te zetten, en zij moeten met name de uitrol van zonne-energieprojecten op nieuwe agrarische bedrijfsgebouwen evenals de productie van biomethaan bevorderen om de bredere ontwikkeling van hernieuwbare energie mogelijk te maken en tegelijk te zorgen voor extra inkomsten voor landbouwers. Kleinschalige installaties voor energieproductie op landbouwbedrijven hebben een groot potentieel om de circulariteit op landbouwbedrijven te vergroten door de afval- en reststromen van de bedrijven, zoals mest, in warmte en elektriciteit om te zetten, en het is belangrijk landbouwers te stimuleren en aan te sporen om in deze technologieën te investeren. De versterking van het net in plattelandsgebieden moet sterk worden bevorderd, zodat landbouwbedrijven hun potentiële bijdrage aan de energietransitie daadwerkelijk kunnen leveren door middel van gedecentraliseerde elektriciteitsproductie. Geografische locaties met een hoge stralingssterkte moeten prioriteit krijgen, aangezien grondstoffen voor zonnepanelen een beperkte hulpbron zijn. Bovendien moeten de landbouwers en de organisaties die hen vertegenwoordigen, worden betrokken bij de aanwijzing van gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (30) | Aangezien de doelstelling van deze richtlijn, namelijk vermindering van de broeikasgasemissies, energieafhankelijkheid en verlaging van de energieprijzen, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang van het optreden beter op het niveau van de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(30)

Aangezien de doelstelling van deze richtlijn, namelijk vermindering van de broeikasgasemissies, energieafhankelijkheid en verlaging van de energieprijzen, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang van het optreden beter op het niveau van de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken.

| (31) | Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken (13) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd, in het bijzonder na het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Commissie/België (14) (zaak C-543/17). |
| --- | --- |

(31)

Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken (13) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd, in het bijzonder na het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Commissie/België (14) (zaak C-543/17).

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Wijzigingen van Richtlijn (EU) 2018/2001

Richtlijn (EU) 2018/2001 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | In
  artikel 2
  worden
  volgende
  punten ingevoegd
  :






  “9 bis) | “
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie”: een specifieke locatie, te land of ter zee, die door een lidstaat
  met prioriteit
  is aangewezen als bijzonder geschikt voor de
  versnelde
  installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, ▌
  waarbij rekening wordt gehouden met de activa die nodig zijn voor de aansluiting op het net en de bijbehorende energienetwerken; [Ams. 3 en 38] |
| --- | --- | --- |

1)

In
  artikel 2
  worden
  volgende
  punten ingevoegd
  :

“9 bis)

| 9 ter) | “apparatuur voor zonne-energie”: apparatuur die zonne-energie omzet in thermische of elektrische energie, met name apparatuur voor thermische zonne-energie en fotovoltaïsche apparatuur;”; [Am. 24] |
| --- | --- |

9 ter)

▌

| 3) | In artikel 15 wordt het volgende lid ▌ ingevoegd:

  “2 bis.   De lidstaten bevorderen het testen van
  innovatieve
  technologieën voor hernieuwbare energie
  , met inbegrip van technologieën voor de productie, het delen en de opslag van energie,
  in proefprojecten in een reële omgeving, gedurende een beperkte tijdsperiode, in overeenstemming met de toepasselijke EU-wetgeving en vergezeld van passende waarborgen om de veilige werking van het
  energiesysteem
  te verzekeren en onevenredige gevolgen voor de werking van de interne markt te voorkomen, onder toezicht van een bevoegde autoriteit.
  Onverminderd artikel 17 zorgen de lidstaten ervoor dat de vergunningsprocedure voor dergelijke innovatieve technologieën voor hernieuwbare energie minstens even snel is als in gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  .”; |
| --- | --- |

3)

In artikel 15 wordt het volgende lid ▌ ingevoegd:

“2 bis.   De lidstaten bevorderen het testen van
  innovatieve
  technologieën voor hernieuwbare energie
  , met inbegrip van technologieën voor de productie, het delen en de opslag van energie,
  in proefprojecten in een reële omgeving, gedurende een beperkte tijdsperiode, in overeenstemming met de toepasselijke EU-wetgeving en vergezeld van passende waarborgen om de veilige werking van het
  energiesysteem
  te verzekeren en onevenredige gevolgen voor de werking van de interne markt te voorkomen, onder toezicht van een bevoegde autoriteit.
  Onverminderd artikel 17 zorgen de lidstaten ervoor dat de vergunningsprocedure voor dergelijke innovatieve technologieën voor hernieuwbare energie minstens even snel is als in gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  .”;

| 4) | ▌Volgende
  artikelen
  ▌
  worden
  ingevoegd:


  “Artikel 15 ter



  Geïntegreerde inventarisatie en planning op meerdere niveaus


  van gebieden die nodig zijn voor nationale bijdragen aan het streefcijfer voor hernieuwbare energiebronnen voor 2030


  en de doelstelling inzake klimaatneutraliteit








  1. | Uiterlijk [1 jaar na de inwerkingtreding]
  voeren
  de lidstaten
  een geïntegreerde inventarisatie en planning op meerdere niveaus uit voor de uitrol van hernieuwbare energiebronnen op heel hun grondgebied, in coördinatie met alle relevante nationale, regionale en lokale autoriteiten, om het binnenlandse potentieel en de beschikbare
  gebieden te land en ter zee
  en de beschikbare bovengrondse en ondergrondse gebieden voor de uitrol ervan vast te stellen
  .
  De lidstaten stellen tevens de geïnstalleerde capaciteit en de gebieden te land en ter zee en de bovengrondse en ondergrondse gebieden vast die nodig zijn
  voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen
  en de bijbehorende infrastructuur, zoals net- en opslagfaciliteiten, met inbegrip van warmteopslag,
  om hun nationale bijdrage aan het streefcijfer voor hernieuwbare energie voor 2030 overeenkomstig artikel 3 van deze richtlijn te leveren
  , alsook de substreefcijfers die zijn vastgesteld in de artikelen 15 bis en 22 bis, artikel 23, lid 1, artikel 24, lid 4, en artikel 25, lid 1, van Verordening (EU) 2021/1119, en om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken overeenkomstig artikel 2 van die verordening.
  Dergelijke gebieden staan in verhouding tot de geraamde trajecten en de totale geplande geïnstalleerde capaciteit voor elke technologie voor hernieuwbare energie die zijn vastgesteld in de nationale energie- en klimaatplannen ▌, zoals geactualiseerd overeenkomstig artikel 14
  en artikel 15, lid 6,
  van Verordening (EU) 2018/1999
  , alsmede de maritieme ruimtelijke plannen zoals bedoeld in artikel 8 van Richtlijn 2014/89/EU
   (15). |
| --- | --- | --- |

4)

▌Volgende
  artikelen
  ▌
  worden
  ingevoegd:

artikelen

worden

“Artikel 15 ter

Geïntegreerde inventarisatie en planning op meerdere niveaus


  van gebieden die nodig zijn voor nationale bijdragen aan het streefcijfer voor hernieuwbare energiebronnen voor 2030


  en de doelstelling inzake klimaatneutraliteit

1.

Uiterlijk [1 jaar na de inwerkingtreding]
  voeren
  de lidstaten
  een geïntegreerde inventarisatie en planning op meerdere niveaus uit voor de uitrol van hernieuwbare energiebronnen op heel hun grondgebied, in coördinatie met alle relevante nationale, regionale en lokale autoriteiten, om het binnenlandse potentieel en de beschikbare
  gebieden te land en ter zee
  en de beschikbare bovengrondse en ondergrondse gebieden voor de uitrol ervan vast te stellen
  .
  De lidstaten stellen tevens de geïnstalleerde capaciteit en de gebieden te land en ter zee en de bovengrondse en ondergrondse gebieden vast die nodig zijn
  voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen
  en de bijbehorende infrastructuur, zoals net- en opslagfaciliteiten, met inbegrip van warmteopslag,
  om hun nationale bijdrage aan het streefcijfer voor hernieuwbare energie voor 2030 overeenkomstig artikel 3 van deze richtlijn te leveren
  , alsook de substreefcijfers die zijn vastgesteld in de artikelen 15 bis en 22 bis, artikel 23, lid 1, artikel 24, lid 4, en artikel 25, lid 1, van Verordening (EU) 2021/1119, en om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken overeenkomstig artikel 2 van die verordening.
  Dergelijke gebieden staan in verhouding tot de geraamde trajecten en de totale geplande geïnstalleerde capaciteit voor elke technologie voor hernieuwbare energie die zijn vastgesteld in de nationale energie- en klimaatplannen ▌, zoals geactualiseerd overeenkomstig artikel 14
  en artikel 15, lid 6,
  van Verordening (EU) 2018/1999
  , alsmede de maritieme ruimtelijke plannen zoals bedoeld in artikel 8 van Richtlijn 2014/89/EU
   (15).

| 2. | Bij de vaststelling van de in lid 1 bedoelde gebieden houden de lidstaten rekening met:






  a) | de beschikbaarheid van hernieuwbare energiebronnen en het potentieel van de verschillende technologieën voor de productie van hernieuwbare energie in de gebieden te land en ter zee; |
| --- | --- | --- |

2.

Bij de vaststelling van de in lid 1 bedoelde gebieden houden de lidstaten rekening met:

a)

de beschikbaarheid van hernieuwbare energiebronnen en het potentieel van de verschillende technologieën voor de productie van hernieuwbare energie in de gebieden te land en ter zee;

| b) | de verwachte
  nationale en regionale
  energievraag
  , rekening houdend met de potentiële flexibiliteit van de actieve vraagrespons en de verwachte verbeteringen op het gebied van efficiëntie en de integratie van het energiesysteem
  ; |
| --- | --- |

b)

de verwachte
  nationale en regionale
  energievraag
  , rekening houdend met de potentiële flexibiliteit van de actieve vraagrespons en de verwachte verbeteringen op het gebied van efficiëntie en de integratie van het energiesysteem
  ;

| c) | de beschikbaarheid van relevante
  energienetwerken,
  netwerkinfrastructuur, opslag- en andere flexibiliteitsinstrumenten of het potentieel om dergelijke netwerkinfrastructuur en opslag tot stand te brengen
  of te verbeteren; |
| --- | --- |

c)

de beschikbaarheid van relevante
  energienetwerken,
  netwerkinfrastructuur, opslag- en andere flexibiliteitsinstrumenten of het potentieel om dergelijke netwerkinfrastructuur en opslag tot stand te brengen
  of te verbeteren;

| c bis) | de mogelijkheid om zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen hierbij te betrekken, zoals beoordeeld overeenkomstig de artikelen 21 en 22; |
| --- | --- |

c bis)

de mogelijkheid om zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen hierbij te betrekken, zoals beoordeeld overeenkomstig de artikelen 21 en 22;

| c ter) | de resultaten van open, inclusieve en doeltreffende openbare raadplegingen, de betrokkenheid van relevante lokale autoriteiten en alle relevante belanghebbenden, om ervoor te zorgen dat bij de vaststelling van de in de artikelen 15 ter en 15 quater bedoelde gebieden rekening wordt gehouden met de publieke opinie; |
| --- | --- |

c ter)

de resultaten van open, inclusieve en doeltreffende openbare raadplegingen, de betrokkenheid van relevante lokale autoriteiten en alle relevante belanghebbenden, om ervoor te zorgen dat bij de vaststelling van de in de artikelen 15 ter en 15 quater bedoelde gebieden rekening wordt gehouden met de publieke opinie;

| c quater) | projecten op het gebied van hernieuwbare energie op verwachte nieuwe kunstmatige structuren zoals parkeerterreinen, wegen, spoorwegen en industriegebieden; |
| --- | --- |

c quater)

projecten op het gebied van hernieuwbare energie op verwachte nieuwe kunstmatige structuren zoals parkeerterreinen, wegen, spoorwegen en industriegebieden;

| c quinquies) | de verwachte industriële ontwikkeling en werkgelegenheid in verband met projecten op het gebied van hernieuwbare energie in de betrokken lokale gemeenschappen. |
| --- | --- |

c quinquies)

de verwachte industriële ontwikkeling en werkgelegenheid in verband met projecten op het gebied van hernieuwbare energie in de betrokken lokale gemeenschappen.

| 3. | De lidstaten geven de voorkeur aan meervoudig gebruik van de gebieden die als gevolg van de in lid 1 vervatte verplichting zijn aangewezen
  , op voorwaarde dat de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen verenigbaar is met het reeds bestaande gebruik. |
| --- | --- |

3.

De lidstaten geven de voorkeur aan meervoudig gebruik van de gebieden die als gevolg van de in lid 1 vervatte verplichting zijn aangewezen
  , op voorwaarde dat de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen verenigbaar is met het reeds bestaande gebruik.

| 3 bis. | Bij de vaststelling van de gebieden te land en ter zee en de ondergrondse en bovengrondse gebieden die nodig zijn voor de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, maken de lidstaten gebruik van een mechanisme ter ondersteuning van de noodzakelijke ontwikkeling van het netwerk voor hernieuwbare verwarming en het elektriciteitsnet om te zorgen voor een volledig geïntegreerd energiesysteem. |
| --- | --- |

3 bis.

Bij de vaststelling van de gebieden te land en ter zee en de ondergrondse en bovengrondse gebieden die nodig zijn voor de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, maken de lidstaten gebruik van een mechanisme ter ondersteuning van de noodzakelijke ontwikkeling van het netwerk voor hernieuwbare verwarming en het elektriciteitsnet om te zorgen voor een volledig geïntegreerd energiesysteem.

| 3 ter. | Indien grootschalige installaties voor de productie van biomethaan op nationaal niveau worden gedefinieerd als installaties voor het uitvoeren van handelingen van nuttige toepassing van afval als bedoeld in bijlage II, punt 11, bij Richtlijn 2008/98/EG, kunnen de lidstaten deze installaties bij het aanwijzen van de gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie toevoegen aan de hernieuwbare energiebronnen. |
| --- | --- |

3 ter.

Indien grootschalige installaties voor de productie van biomethaan op nationaal niveau worden gedefinieerd als installaties voor het uitvoeren van handelingen van nuttige toepassing van afval als bedoeld in bijlage II, punt 11, bij Richtlijn 2008/98/EG, kunnen de lidstaten deze installaties bij het aanwijzen van de gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie toevoegen aan de hernieuwbare energiebronnen.

| 3 quater. | De lidstaten evalueren en actualiseren de in lid 1 van dit artikel bedoelde gebieden regelmatig, op zijn minst in het kader van de actualisering van de nationale klimaat- en energieplannen overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999. |
| --- | --- |

3 quater.

De lidstaten evalueren en actualiseren de in lid 1 van dit artikel bedoelde gebieden regelmatig, op zijn minst in het kader van de actualisering van de nationale klimaat- en energieplannen overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999.

| 3 quinquies. | De lidstaten stimuleren en ondersteunen lokale en regionale autoriteiten bij het ontwikkelen en uitvoeren van trajecten of doelstellingen voor hernieuwbare energie die wordt geproduceerd door steden, zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen
  . |
| --- | --- |

3 quinquies.

De lidstaten stimuleren en ondersteunen lokale en regionale autoriteiten bij het ontwikkelen en uitvoeren van trajecten of doelstellingen voor hernieuwbare energie die wordt geproduceerd door steden, zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen
  .

▌Artikel 15 quater

Gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie

| 1. | Uiterlijk ... [2 jaar na de inwerkingtreding] stellen de lidstaten
  , in samenwerking met hun lokale en regionale autoriteiten,
  een plan of plannen vast waarin binnen de in artikel 15 ter, lid 1, bedoelde gebieden,
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie voor een of meer soorten hernieuwbare energiebronnen worden aangewezen.
  De grootte van die gebieden staat in verhouding tot de doelstellingen voor hernieuwbare energie en de substreefcijfers die zijn vastgesteld in deze richtlijn en in de overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen.
  In
  het
  plan of
  de
  plannen
  waarin gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie worden aangewezen
  :






  a) | wijzen de lidstaten voldoende homogene gebieden te land en ter zee aan waar de inzet van een specifieke soort of specifieke soorten hernieuwbare energie naar verwachting geen aanzienlijke milieueffecten zal hebben, gezien de specifieke kenmerken van het geselecteerde terrein.
  De totale hoeveelheid gebieden te land en ter zee draagt in aanzienlijke mate bij aan de overeenkomstig artikel 15 ter, lid 1, van deze richtlijn vastgestelde ruimtebehoeften om het streefcijfer voor hernieuwbare energie voor 2030 te halen, en wordt opgenomen in de overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten.
  Daarbij:






  i) | geven de lidstaten voorrang aan kunstmatige en bebouwde oppervlakken, zoals daken
  en gevels van gebouwen
  , gebieden die verband houden met de vervoersinfrastructuur
  en de onmiddellijke omgeving daarvan
  , parkeerterreinen,
  terreinen op landbouwbedrijven,
  afvalterreinen, industrieterreinen, mijnen ▌ en, in voorkomend geval,
  kunstmatige en bebouwde oppervlakken, zoals
  locaties voor de behandeling van stedelijk afvalwater,
  kunstmatige meren, binnenwaterlichamen of reservoirs,
  alsmede aangetaste grond die niet bruikbaar is voor de landbouw; |
| --- | --- | --- | --- |

1.

Uiterlijk ... [2 jaar na de inwerkingtreding] stellen de lidstaten
  , in samenwerking met hun lokale en regionale autoriteiten,
  een plan of plannen vast waarin binnen de in artikel 15 ter, lid 1, bedoelde gebieden,
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie voor een of meer soorten hernieuwbare energiebronnen worden aangewezen.
  De grootte van die gebieden staat in verhouding tot de doelstellingen voor hernieuwbare energie en de substreefcijfers die zijn vastgesteld in deze richtlijn en in de overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen.
  In
  het
  plan of
  de
  plannen
  waarin gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie worden aangewezen
  :

a)

wijzen de lidstaten voldoende homogene gebieden te land en ter zee aan waar de inzet van een specifieke soort of specifieke soorten hernieuwbare energie naar verwachting geen aanzienlijke milieueffecten zal hebben, gezien de specifieke kenmerken van het geselecteerde terrein.
  De totale hoeveelheid gebieden te land en ter zee draagt in aanzienlijke mate bij aan de overeenkomstig artikel 15 ter, lid 1, van deze richtlijn vastgestelde ruimtebehoeften om het streefcijfer voor hernieuwbare energie voor 2030 te halen, en wordt opgenomen in de overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten.
  Daarbij:

i)

geven de lidstaten voorrang aan kunstmatige en bebouwde oppervlakken, zoals daken
  en gevels van gebouwen
  , gebieden die verband houden met de vervoersinfrastructuur
  en de onmiddellijke omgeving daarvan
  , parkeerterreinen,
  terreinen op landbouwbedrijven,
  afvalterreinen, industrieterreinen, mijnen ▌ en, in voorkomend geval,
  kunstmatige en bebouwde oppervlakken, zoals
  locaties voor de behandeling van stedelijk afvalwater,
  kunstmatige meren, binnenwaterlichamen of reservoirs,
  alsmede aangetaste grond die niet bruikbaar is voor de landbouw;

| ii) | sluiten de lidstaten Natura 2000-gebieden, natuurparken en natuurreservaten, de vastgestelde trekroutes van vogels en
  zeezoogdieren in overeenstemming met de beste beschikbare gegevens, en ecologische corridors, alsook
  andere gebieden die op basis van gevoeligheidskaarten en de in het volgende punt bedoelde instrumenten zijn aangewezen, uit, met uitzondering van kunstmatige en bebouwde oppervlakken in die gebieden, zoals daken, parkeerterreinen of vervoersinfrastructuur; |
| --- | --- |

ii)

sluiten de lidstaten Natura 2000-gebieden, natuurparken en natuurreservaten, de vastgestelde trekroutes van vogels en
  zeezoogdieren in overeenstemming met de beste beschikbare gegevens, en ecologische corridors, alsook
  andere gebieden die op basis van gevoeligheidskaarten en de in het volgende punt bedoelde instrumenten zijn aangewezen, uit, met uitzondering van kunstmatige en bebouwde oppervlakken in die gebieden, zoals daken, parkeerterreinen of vervoersinfrastructuur;

| iii) | gebruiken de lidstaten alle passende instrumenten en datasets
  , met inbegrip van, in voorkomend geval, specifieke veldonderzoeken,
  om vast te stellen op welke gebieden de installaties voor hernieuwbare energie geen aanzienlijk milieueffect zouden hebben, met inbegrip van het in kaart brengen van de gevoeligheid van wilde dieren en planten
  , en houden zij rekening met de beschikbare gegevens in de context van de ontwikkeling van een samenhangend Natura 2000-netwerk dat toereikend is voor zowel habitattypen en soorten uit hoofde van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad
   (16)

  als voor vogels en gebieden uit hoofde van Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad
   (17); |
| --- | --- |

iii)

gebruiken de lidstaten alle passende instrumenten en datasets
  , met inbegrip van, in voorkomend geval, specifieke veldonderzoeken,
  om vast te stellen op welke gebieden de installaties voor hernieuwbare energie geen aanzienlijk milieueffect zouden hebben, met inbegrip van het in kaart brengen van de gevoeligheid van wilde dieren en planten
  , en houden zij rekening met de beschikbare gegevens in de context van de ontwikkeling van een samenhangend Natura 2000-netwerk dat toereikend is voor zowel habitattypen en soorten uit hoofde van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad
   (16)

  als voor vogels en gebieden uit hoofde van Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad
   (17);

| iv) | nemen de lidstaten administratieve belemmeringen weg en wijzen ze voldoende goed opgeleid personeel en administratieve middelen toe; |
| --- | --- |

iv)

nemen de lidstaten administratieve belemmeringen weg en wijzen ze voldoende goed opgeleid personeel en administratieve middelen toe;

| b) | stellen de lidstaten passende regels voor de aangewezen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie vast, met inbegrip van de beschermende maatregelen die moeten worden genomen voor de installatie van installaties voor hernieuwbare energie, op dezelfde locatie gelegen energieopslagfaciliteiten, alsmede activa die nodig zijn voor de aansluiting ervan op het net, teneinde de negatieve milieueffecten die zich kunnen voordoen te voorkomen of, indien dit niet mogelijk is, aanzienlijk te verminderen. ▌De lidstaten
  zorgen
  ervoor dat passende beschermende maatregelen worden toegepast om
  de nakoming van
  de in artikel 6, lid 2, en artikel 12, lid 1, van Richtlijn 92/43/EEG, artikel 5 van Richtlijn 2009/147/EG, en artikel 4, lid 1, punt a), i),
  van Richtlijn 2000/60/EG vastgestelde verplichtingen te waarborgen en om achteruitgang te voorkomen en een goede toestand of een goed ecologisch potentieel te bereiken overeenkomstig artikel 4, lid 1,
  van Richtlijn 2000/60/EG. Deze regels zijn gericht op de specifieke kenmerken van elk vastgesteld
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie, de technologie of technologieën voor hernieuwbare energie die in elk gebied zullen worden ingezet en de vastgestelde milieueffecten. De naleving van deze regels en de uitvoering van de passende beschermende maatregelen door de afzonderlijke projecten leiden tot het vermoeden dat projecten niet in strijd zijn met die bepalingen, onverminderd artikel 16 bis, leden 4 en 5. Wanneer de doeltreffendheid van nieuwe beschermende maatregelen om het doden of verstoren van krachtens Richtlijn 92/43/EEG van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG beschermde soorten, of een ander milieueffect, zoveel mogelijk te voorkomen niet breed is getest, kunnen de lidstaten het gebruik ervan voor een of meer proefprojecten gedurende een beperkte tijdsperiode toestaan, op voorwaarde dat de doeltreffendheid van dergelijke maatregelen nauwlettend wordt gemonitord en onmiddellijk passende maatregelen worden genomen indien zij niet doeltreffend blijken te zijn.
  Reeds aangewezen gebieden voor de installatie van wind- of zonne-energiecentrales kunnen door de lidstaten worden opgegeven als gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie door ervoor te zorgen dat de bestaande ruimtelijke planning voldoet aan de eisen van artikel 15 quater. |
| --- | --- |

b)

stellen de lidstaten passende regels voor de aangewezen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie vast, met inbegrip van de beschermende maatregelen die moeten worden genomen voor de installatie van installaties voor hernieuwbare energie, op dezelfde locatie gelegen energieopslagfaciliteiten, alsmede activa die nodig zijn voor de aansluiting ervan op het net, teneinde de negatieve milieueffecten die zich kunnen voordoen te voorkomen of, indien dit niet mogelijk is, aanzienlijk te verminderen. ▌De lidstaten
  zorgen
  ervoor dat passende beschermende maatregelen worden toegepast om
  de nakoming van
  de in artikel 6, lid 2, en artikel 12, lid 1, van Richtlijn 92/43/EEG, artikel 5 van Richtlijn 2009/147/EG, en artikel 4, lid 1, punt a), i),
  van Richtlijn 2000/60/EG vastgestelde verplichtingen te waarborgen en om achteruitgang te voorkomen en een goede toestand of een goed ecologisch potentieel te bereiken overeenkomstig artikel 4, lid 1,
  van Richtlijn 2000/60/EG. Deze regels zijn gericht op de specifieke kenmerken van elk vastgesteld
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie, de technologie of technologieën voor hernieuwbare energie die in elk gebied zullen worden ingezet en de vastgestelde milieueffecten. De naleving van deze regels en de uitvoering van de passende beschermende maatregelen door de afzonderlijke projecten leiden tot het vermoeden dat projecten niet in strijd zijn met die bepalingen, onverminderd artikel 16 bis, leden 4 en 5. Wanneer de doeltreffendheid van nieuwe beschermende maatregelen om het doden of verstoren van krachtens Richtlijn 92/43/EEG van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG beschermde soorten, of een ander milieueffect, zoveel mogelijk te voorkomen niet breed is getest, kunnen de lidstaten het gebruik ervan voor een of meer proefprojecten gedurende een beperkte tijdsperiode toestaan, op voorwaarde dat de doeltreffendheid van dergelijke maatregelen nauwlettend wordt gemonitord en onmiddellijk passende maatregelen worden genomen indien zij niet doeltreffend blijken te zijn.
  Reeds aangewezen gebieden voor de installatie van wind- of zonne-energiecentrales kunnen door de lidstaten worden opgegeven als gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie door ervoor te zorgen dat de bestaande ruimtelijke planning voldoet aan de eisen van artikel 15 quater.

De lidstaten lichten in het plan de beoordeling toe die is uitgevoerd voor de vaststelling van elk op basis van de in punt a) genoemde criteria aangewezen
  gebied voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie en voor de vaststelling van passende beschermende maatregelen.

| 2. | Voordat het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie wordt of worden vastgesteld, wordt of worden het plan of de plannen onderworpen aan een milieubeoordeling overeenkomstig de voorwaarden van Richtlijn 2001/42/EG en, ▌
  indien zij
  aanzienlijke gevolgen voor ▌Natura-2000-gebieden kunnen hebben, aan de passende beoordeling overeenkomstig artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG. |
| --- | --- |

2.

Voordat het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie wordt of worden vastgesteld, wordt of worden het plan of de plannen onderworpen aan een milieubeoordeling overeenkomstig de voorwaarden van Richtlijn 2001/42/EG en, ▌
  indien zij
  aanzienlijke gevolgen voor ▌Natura-2000-gebieden kunnen hebben, aan de passende beoordeling overeenkomstig artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG.

| 2 bis. | Bij het aanwijzen van de in artikel 15 ter, lid 1, genoemde gebieden ter zee, is de aanwijzing overeenkomstig dit artikel in overeenstemming met Richtlijn 2014/89/EU wat betreft het gebruik van een ecosysteemgerichte benadering van maritieme ruimtelijke planning bij de aanwijzing van gebieden voor hernieuwbare energie. Tijdens het proces van maritieme ruimtelijke planning wijzen de lidstaten in overeenstemming met de klimaatdoelstellingen voor 2030, 2040 en 2050 meer ruimte toe voor de productie van hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

2 bis.

Bij het aanwijzen van de in artikel 15 ter, lid 1, genoemde gebieden ter zee, is de aanwijzing overeenkomstig dit artikel in overeenstemming met Richtlijn 2014/89/EU wat betreft het gebruik van een ecosysteemgerichte benadering van maritieme ruimtelijke planning bij de aanwijzing van gebieden voor hernieuwbare energie. Tijdens het proces van maritieme ruimtelijke planning wijzen de lidstaten in overeenstemming met de klimaatdoelstellingen voor 2030, 2040 en 2050 meer ruimte toe voor de productie van hernieuwbare energie.

| 3. | Het plan of de plannen waarin
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie worden aangewezen, wordt of worden openbaar gemaakt
  en continu bijgewerkt om er, in elektronische vorm, nieuwe capaciteit in op te nemen, en wordt of worden
  op gezette tijden herzien, ten minste in het kader van de
  overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde
  nationale energie- en klimaatplannen
  , en er wordt gezorgd voor synergieën met Richtlijn 2014/89/EU
  .”; |
| --- | --- |

3.

Het plan of de plannen waarin
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie worden aangewezen, wordt of worden openbaar gemaakt
  en continu bijgewerkt om er, in elektronische vorm, nieuwe capaciteit in op te nemen, en wordt of worden
  op gezette tijden herzien, ten minste in het kader van de
  overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999 geactualiseerde
  nationale energie- en klimaatplannen
  , en er wordt gezorgd voor synergieën met Richtlijn 2014/89/EU
  .”;

Artikel 15 quinquies

Publieke inspraak

1.
     
  De lidstaten zien erop toe dat de voorbereiding van de plannen waarin gebieden te land en ter zee worden vastgesteld die nodig zijn voor de installatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen en waarin gebieden voor hernieuwbare energie als bedoeld in de artikelen 15 bis, 15 ter en 15 quater worden aangewezen op een open, inclusieve, tijdige en doeltreffende wijzen worden opgesteld en dat het publiek in een vroeg stadium daadwerkelijk de mogelijkheid wordt geboden hieraan deel te nemen.

2.
     
  De lidstaten identificeren het publiek dat de effecten zal ondervinden of dreigt te ondervinden van, of dat een belang heeft bij de plannen, met inbegrip van natuurlijke of rechtspersonen of hun verenigingen, organisaties of groepen, rekening houdend met de doelstellingen van deze richtlijn en de potentiële gevolgen van de uitvoering ervan voor gebieden waarop andere EU-instrumenten van toepassing zijn. De lidstaten zorgen ervoor dat het bedoelde publiek op elektronische wijze en via openbare bekendmaking of andere passende middelen op de hoogte wordt gebracht.”; [Am. 14]

| 6) | Artikel 16 wordt vervangen door:


  “Artikel 16



  Organisatie en belangrijkste beginselen van de vergunningsprocedure








  1. | De vergunningsprocedure heeft betrekking op alle relevante administratieve vergunningen voor de bouw, de repowering en de exploitatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen
  , met inbegrip van hybride energie-installaties waarin verschillende soorten hernieuwbare energie worden gecombineerd, warmtepompen,
  energieopslagfaciliteiten,
  met inbegrip van faciliteiten voor stroom en thermische energie,
  alsook op de activa die nodig zijn voor de aansluiting ervan op het net
  en de integratie van hernieuwbare energie in de verwarmings- en koelingsnetwerken
  .
  De vergunningsprocedure omvat ook
  vergunningen voor
  de daarmee samenhangende energienetwerken
  en milieubeoordelingen, indien vereist. De vergunningsprocedure omvat alle procedures vanaf de erkenning van de geldigheid van de aanvraag overeenkomstig lid 2 tot de kennisgeving van het definitieve besluit over het resultaat van de procedure door de betrokken autoriteit of autoriteiten. [Am. 25] |
| --- | --- | --- |

6)

Artikel 16 wordt vervangen door:

“Artikel 16

Organisatie en belangrijkste beginselen van de vergunningsprocedure

1.

De vergunningsprocedure heeft betrekking op alle relevante administratieve vergunningen voor de bouw, de repowering en de exploitatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen
  , met inbegrip van hybride energie-installaties waarin verschillende soorten hernieuwbare energie worden gecombineerd, warmtepompen,
  energieopslagfaciliteiten,
  met inbegrip van faciliteiten voor stroom en thermische energie,
  alsook op de activa die nodig zijn voor de aansluiting ervan op het net
  en de integratie van hernieuwbare energie in de verwarmings- en koelingsnetwerken
  .
  De vergunningsprocedure omvat ook
  vergunningen voor
  de daarmee samenhangende energienetwerken
  en milieubeoordelingen, indien vereist. De vergunningsprocedure omvat alle procedures vanaf de erkenning van de geldigheid van de aanvraag overeenkomstig lid 2 tot de kennisgeving van het definitieve besluit over het resultaat van de procedure door de betrokken autoriteit of autoriteiten. [Am. 25]

| 1 bis. | De lidstaten zorgen ervoor dat de financiering van gekwalificeerd personeel en de bij- en omscholing van hun bevoegde autoriteiten op nationaal, regionaal en lokaal niveau in verhouding staat tot de mate waarin wordt voorzien in de algemene behoefte aan hernieuwbare energie zoals vastgesteld in artikel 15 ter van deze richtlijn, en tot de geplande geïnstalleerde capaciteit voor de opwekking van hernieuwbare energie zoals voorzien in hun nationale energie- en klimaatplannen die zijn geactualiseerd overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999. De lidstaten oormerken alle kosten die verband houden met de aanvraag- en vergunningsprocedures voor de verdere financiering van gekwalificeerd personeel en het vergroten van de capaciteit van de bevoegde vergunningverlenende autoriteit. De lidstaten ondersteunen de regionale en lokale autoriteiten, met inbegrip van technische en financiële steun, om de vergunningsprocedure te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

1 bis.

De lidstaten zorgen ervoor dat de financiering van gekwalificeerd personeel en de bij- en omscholing van hun bevoegde autoriteiten op nationaal, regionaal en lokaal niveau in verhouding staat tot de mate waarin wordt voorzien in de algemene behoefte aan hernieuwbare energie zoals vastgesteld in artikel 15 ter van deze richtlijn, en tot de geplande geïnstalleerde capaciteit voor de opwekking van hernieuwbare energie zoals voorzien in hun nationale energie- en klimaatplannen die zijn geactualiseerd overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU) 2018/1999. De lidstaten oormerken alle kosten die verband houden met de aanvraag- en vergunningsprocedures voor de verdere financiering van gekwalificeerd personeel en het vergroten van de capaciteit van de bevoegde vergunningverlenende autoriteit. De lidstaten ondersteunen de regionale en lokale autoriteiten, met inbegrip van technische en financiële steun, om de vergunningsprocedure te vergemakkelijken.

| 2. | Uiterlijk veertien
  werkdagen
  na ontvangst van de aanvraag voor installaties in
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  en één maand na ontvangst van de aanvraag voor installaties buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  bevestigt de bevoegde autoriteit de geldigheid van de aanvraag of verzoekt zij de ontwikkelaar om binnen veertien
  werkdagen
  na dit verzoek een volledige aanvraag in te dienen indien de ontwikkelaar niet alle voor de behandeling van een aanvraag vereiste informatie heeft toegezonden. Indien de ontwikkelaar niet binnen deze termijn een volledige aanvraag indient, kan de bevoegde autoriteit de aanvraag schriftelijk afwijzen. In geval van afwijzing motiveert de bevoegde autoriteit haar besluit. De ontwikkelaar kan na een dergelijke afwijzing op elk moment opnieuw een nieuwe aanvraag indienen. De datum van de bevestiging van de geldigheid van de aanvraag door de bevoegde autoriteit geldt als het begin van de vergunningsprocedure. |
| --- | --- |

2.

Uiterlijk veertien
  werkdagen
  na ontvangst van de aanvraag voor installaties in
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  en één maand na ontvangst van de aanvraag voor installaties buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  bevestigt de bevoegde autoriteit de geldigheid van de aanvraag of verzoekt zij de ontwikkelaar om binnen veertien
  werkdagen
  na dit verzoek een volledige aanvraag in te dienen indien de ontwikkelaar niet alle voor de behandeling van een aanvraag vereiste informatie heeft toegezonden. Indien de ontwikkelaar niet binnen deze termijn een volledige aanvraag indient, kan de bevoegde autoriteit de aanvraag schriftelijk afwijzen. In geval van afwijzing motiveert de bevoegde autoriteit haar besluit. De ontwikkelaar kan na een dergelijke afwijzing op elk moment opnieuw een nieuwe aanvraag indienen. De datum van de bevestiging van de geldigheid van de aanvraag door de bevoegde autoriteit geldt als het begin van de vergunningsprocedure.

| 3. | De lidstaten richten een of meer contactpunten op, of wijzen deze aan
  , en verschaffen informatie overeenkomstig artikel 18, lid 6
  . Die contactpunten begeleiden de aanvrager op diens verzoek bij en vergemakkelijken de volledige administratieve vergunningsaanvraag- en vergunningverleningsprocedure. De aanvrager dient gedurende de gehele administratieve procedure slechts met één contactpunt contact te hebben. Het contactpunt begeleidt de aanvrager op transparante wijze gedurende de administratieve vergunningsaanvraagprocedure, met inbegrip van de milieugerelateerde stappen, tot het moment waarop de verantwoordelijke autoriteiten aan het einde van de procedure een of meer besluiten vaststellen, het verschaft de aanvrager alle nodige informatie en schakelt, in voorkomend geval, andere administratieve autoriteiten in. Het contactpunt zorgt ervoor dat de in deze richtlijn vastgestelde termijnen voor de vergunningsprocedures worden nageleefd. Het is aanvragers toegestaan de relevante documenten in digitale vorm in te dienen. Uiterlijk [2 jaar na de inwerkingtreding] zorgen de lidstaten ervoor dat alle procedures in elektronische vorm worden uitgevoerd.
  De lidstaten stellen informatie over de vergunningsprocedure ter beschikking van het publiek. |
| --- | --- |

3.

De lidstaten richten een of meer contactpunten op, of wijzen deze aan
  , en verschaffen informatie overeenkomstig artikel 18, lid 6
  . Die contactpunten begeleiden de aanvrager op diens verzoek bij en vergemakkelijken de volledige administratieve vergunningsaanvraag- en vergunningverleningsprocedure. De aanvrager dient gedurende de gehele administratieve procedure slechts met één contactpunt contact te hebben. Het contactpunt begeleidt de aanvrager op transparante wijze gedurende de administratieve vergunningsaanvraagprocedure, met inbegrip van de milieugerelateerde stappen, tot het moment waarop de verantwoordelijke autoriteiten aan het einde van de procedure een of meer besluiten vaststellen, het verschaft de aanvrager alle nodige informatie en schakelt, in voorkomend geval, andere administratieve autoriteiten in. Het contactpunt zorgt ervoor dat de in deze richtlijn vastgestelde termijnen voor de vergunningsprocedures worden nageleefd. Het is aanvragers toegestaan de relevante documenten in digitale vorm in te dienen. Uiterlijk [2 jaar na de inwerkingtreding] zorgen de lidstaten ervoor dat alle procedures in elektronische vorm worden uitgevoerd.
  De lidstaten stellen informatie over de vergunningsprocedure ter beschikking van het publiek.

| 4. | Het contactpunt stelt een procedurehandboek voor ontwikkelaars van installaties voor hernieuwbare-energieproductie beschikbaar en stelt die informatie ook online beschikbaar, waarbij naar behoren aandacht wordt besteed aan kleinschalige projecten en projecten van zelfverbruikers van hernieuwbare energie
  , hernieuwbare-energiegemeenschappen en collectieve en individuele projecten, verleent hun bijstand en begeleidt hen tijdens het administratieve proces voor het ontvangen van steun in het kader van steunregelingen voor hernieuwbare energie
  . In de online informatie wordt het relevante contactpunt voor de aanvraag vermeld. Indien een lidstaat meer dan een enkel contactpunt heeft, wordt in de online informatie het relevante contactpunt voor de aanvraag van de aanvrager vermeld. |
| --- | --- |

4.

Het contactpunt stelt een procedurehandboek voor ontwikkelaars van installaties voor hernieuwbare-energieproductie beschikbaar en stelt die informatie ook online beschikbaar, waarbij naar behoren aandacht wordt besteed aan kleinschalige projecten en projecten van zelfverbruikers van hernieuwbare energie
  , hernieuwbare-energiegemeenschappen en collectieve en individuele projecten, verleent hun bijstand en begeleidt hen tijdens het administratieve proces voor het ontvangen van steun in het kader van steunregelingen voor hernieuwbare energie
  . In de online informatie wordt het relevante contactpunt voor de aanvraag vermeld. Indien een lidstaat meer dan een enkel contactpunt heeft, wordt in de online informatie het relevante contactpunt voor de aanvraag van de aanvrager vermeld.

| 5. | De lidstaten zorgen ervoor dat aanvragers gemakkelijk toegang hebben tot eenvoudige geschillenbeslechtingsprocedures in verband met de vergunningsprocedure en de afgifte van bouw- en exploitatievergunningen voor installaties voor hernieuwbare energie, met inbegrip van, waar van toepassing, alternatieve geschillenbeslechtingsmechanismen. |
| --- | --- |

5.

De lidstaten zorgen ervoor dat aanvragers gemakkelijk toegang hebben tot eenvoudige geschillenbeslechtingsprocedures in verband met de vergunningsprocedure en de afgifte van bouw- en exploitatievergunningen voor installaties voor hernieuwbare energie, met inbegrip van, waar van toepassing, alternatieve geschillenbeslechtingsmechanismen.

| 6. | De termijnen die in de artikelen 16 bis, 16 ter en 16 quater worden vastgesteld, gelden onverminderd beroepsprocedures in rechte en andere procedures voor een rechterlijke instantie, en onverminderd alternatieve geschillenbeslechtingsmechanismen, waaronder klachtprocedures en administratieve beroepsprocedures, en kunnen voor de duur van dergelijke procedures worden verlengd. |
| --- | --- |

6.

De termijnen die in de artikelen 16 bis, 16 ter en 16 quater worden vastgesteld, gelden onverminderd beroepsprocedures in rechte en andere procedures voor een rechterlijke instantie, en onverminderd alternatieve geschillenbeslechtingsmechanismen, waaronder klachtprocedures en administratieve beroepsprocedures, en kunnen voor de duur van dergelijke procedures worden verlengd.

| 7. | De lidstaten zorgen ervoor dat administratieve en gerechtelijke beroepen in het kader van een project voor de ontwikkeling van installaties voor de productie van hernieuwbare energie of de bijbehorende aansluiting ervan op het net
  en de activa die nodig zijn voor de ontwikkeling van de netwerken voor energie-infrastructuur die vereist zijn om hernieuwbare energiebronnen te integreren in het systeem als omschreven in lid 1,
  met inbegrip van die welke verband houden met milieuaspecten, worden onderworpen aan de snelste administratieve en gerechtelijke procedure die op het relevante nationale, regionale en lokale niveau beschikbaar is.

  De in lid 1 bedoelde vergunningsprocedure heeft in voorkomend geval ook betrekking op alle relevante administratieve vergunningen wanneer industriële installaties overschakelen op het gebruik van hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

7.

De lidstaten zorgen ervoor dat administratieve en gerechtelijke beroepen in het kader van een project voor de ontwikkeling van installaties voor de productie van hernieuwbare energie of de bijbehorende aansluiting ervan op het net
  en de activa die nodig zijn voor de ontwikkeling van de netwerken voor energie-infrastructuur die vereist zijn om hernieuwbare energiebronnen te integreren in het systeem als omschreven in lid 1,
  met inbegrip van die welke verband houden met milieuaspecten, worden onderworpen aan de snelste administratieve en gerechtelijke procedure die op het relevante nationale, regionale en lokale niveau beschikbaar is.

| 7 bis. | De Commissie ontwikkelt rapportageprocedures voor lidstaten om hun vergunningspraktijken te beoordelen, alsook de gemiddelde duur van de vergunningsprocedure en de personele en financiële middelen die worden ingezet om de naleving van de in dit artikel en in de artikelen 16 bis en 16 ter vastgestelde vergunningsvereisten te waarborgen.



  De beoordeling van de Commissie wordt openbaar gemaakt. De Commissie kan corrigerende maatregelen voorstellen om de lidstaten te helpen bij de uitvoering van de vergunningsprocedure door hen te ondersteunen bij het hervormen en stroomlijnen van hun vergunningsprocedures. |
| --- | --- |

7 bis.

De Commissie ontwikkelt rapportageprocedures voor lidstaten om hun vergunningspraktijken te beoordelen, alsook de gemiddelde duur van de vergunningsprocedure en de personele en financiële middelen die worden ingezet om de naleving van de in dit artikel en in de artikelen 16 bis en 16 ter vastgestelde vergunningsvereisten te waarborgen.

| 7 ter. | De bepalingen van lid 1 van dit artikel en de artikelen 16 bis en 16 ter zijn ook van toepassing op de parallelle vergunningsprocedure voor ontwikkelaars van netwerksystemen met betrekking tot de bijbehorende energie-activa die nodig zijn voor de integratie van de installatie voor de productie van hernieuwbare energie in het systeem, alsmede de activa die nodig zijn voor de aansluiting ervan op het net en die niet geïntegreerd zijn in de in lid 1 bedoelde vergunningsprocedure voor de specifieke installatie voor hernieuwbare energie.”; |
| --- | --- |

7 ter.

De bepalingen van lid 1 van dit artikel en de artikelen 16 bis en 16 ter zijn ook van toepassing op de parallelle vergunningsprocedure voor ontwikkelaars van netwerksystemen met betrekking tot de bijbehorende energie-activa die nodig zijn voor de integratie van de installatie voor de productie van hernieuwbare energie in het systeem, alsmede de activa die nodig zijn voor de aansluiting ervan op het net en die niet geïntegreerd zijn in de in lid 1 bedoelde vergunningsprocedure voor de specifieke installatie voor hernieuwbare energie.”;

| 7) | ▌Volgende
  artikelen
  ▌
  worden
  ingevoegd:


  “Artikel 16 bis


  Vergunningsprocedure in

  gebieden voor de versnelde uitrol van

  hernieuwbare energie







  1. | De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 16, lid 1, bedoelde vergunningsprocedure voor projecten in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie niet langer duurt dan
  negen maanden, met inbegrip van de bijbehorende energienetwerkelementen en aansluiting op het net
  . In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden kan deze termijn van
  negen maanden
  met drie maanden worden verlengd. In dat geval stellen de lidstaten de ontwikkelaar duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigden. |
| --- | --- | --- |

7)

▌Volgende
  artikelen
  ▌
  worden
  ingevoegd:

artikelen

worden

“Artikel 16 bis

Vergunningsprocedure in

  gebieden voor de versnelde uitrol van

  hernieuwbare energie

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 16, lid 1, bedoelde vergunningsprocedure voor projecten in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie niet langer duurt dan
  negen maanden, met inbegrip van de bijbehorende energienetwerkelementen en aansluiting op het net
  . In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden kan deze termijn van
  negen maanden
  met drie maanden worden verlengd. In dat geval stellen de lidstaten de ontwikkelaar duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigden.

| 2. | De vergunningsprocedure voor de repowering van installaties
  , met inbegrip van die welke de capaciteit vergroten en de behoefte aan bijbehorende ontwikkeling van het energienetwerk doen toenemen zonder de bezette oppervlakte te vergroten,
  en voor nieuwe installaties met een elektrisch vermogen van minder dan 150 kW, ▌ energieopslagfaciliteiten
  , met inbegrip van faciliteiten voor stroom en thermische energie,
  en de aansluiting ervan op het net in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie duurt niet langer dan zes maanden. In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden, bijvoorbeeld op grond van dwingende veiligheidsredenen wanneer het repoweringproject aanzienlijke gevolgen heeft voor het net of voor de oorspronkelijke capaciteit, omvang of prestatie van de installatie, kan deze termijn van zes maanden met maximaal drie maanden worden verlengd. De lidstaten stellen de projectontwikkelaar duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigen. |
| --- | --- |

2.

De vergunningsprocedure voor de repowering van installaties
  , met inbegrip van die welke de capaciteit vergroten en de behoefte aan bijbehorende ontwikkeling van het energienetwerk doen toenemen zonder de bezette oppervlakte te vergroten,
  en voor nieuwe installaties met een elektrisch vermogen van minder dan 150 kW, ▌ energieopslagfaciliteiten
  , met inbegrip van faciliteiten voor stroom en thermische energie,
  en de aansluiting ervan op het net in
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie duurt niet langer dan zes maanden. In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden, bijvoorbeeld op grond van dwingende veiligheidsredenen wanneer het repoweringproject aanzienlijke gevolgen heeft voor het net of voor de oorspronkelijke capaciteit, omvang of prestatie van de installatie, kan deze termijn van zes maanden met maximaal drie maanden worden verlengd. De lidstaten stellen de projectontwikkelaar duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigen.

| 2 bis. | Indien de repowering de capaciteit van de hernieuwbare-energiecentrale niet met meer dan 15 % verhoogt, en onverminderd de verplichting om eventuele milieueffecten te beoordelen overeenkomstig lid 2 ter, wordt binnen een maand na de aanvraag bij de bevoegde entiteit vergunning verleend voor aansluitingen op het transmissienet of het distributienet, tenzij er sprake is van gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen of technische incompatibiliteit van de systeemonderdelen. |
| --- | --- |

2 bis.

Indien de repowering de capaciteit van de hernieuwbare-energiecentrale niet met meer dan 15 % verhoogt, en onverminderd de verplichting om eventuele milieueffecten te beoordelen overeenkomstig lid 2 ter, wordt binnen een maand na de aanvraag bij de bevoegde entiteit vergunning verleend voor aansluitingen op het transmissienet of het distributienet, tenzij er sprake is van gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen of technische incompatibiliteit van de systeemonderdelen.

| 2 ter. | Indien de repowering van zonne-energie-installaties geen extra ruimte inneemt en de voor de oorspronkelijke installatie vereiste milieumaatregelen worden nageleefd, wordt het project vrijgesteld van de verplichting om, indien van toepassing, te bepalen of voor het project een milieueffectbeoordeling vereist is overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU. |
| --- | --- |

2 ter.

Indien de repowering van zonne-energie-installaties geen extra ruimte inneemt en de voor de oorspronkelijke installatie vereiste milieumaatregelen worden nageleefd, wordt het project vrijgesteld van de verplichting om, indien van toepassing, te bepalen of voor het project een milieueffectbeoordeling vereist is overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU.

| 2 quater. | Indien voor de repowering van een hernieuwbare-energiecentrale of een daarmee verband houdende netwerkinfrastructuur om hernieuwbare energie in het elektriciteitssysteem te integreren, moet worden bepaald of voor een project een milieueffectbeoordelingsprocedure dan wel een milieueffectbeoordeling overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU vereist is, wordt die voorafgaande procedure dan wel die milieueffectbeoordeling beperkt tot een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project. [Am. 26] |
| --- | --- |

2 quater.

Indien voor de repowering van een hernieuwbare-energiecentrale of een daarmee verband houdende netwerkinfrastructuur om hernieuwbare energie in het elektriciteitssysteem te integreren, moet worden bepaald of voor een project een milieueffectbeoordelingsprocedure dan wel een milieueffectbeoordeling overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU vereist is, wordt die voorafgaande procedure dan wel die milieueffectbeoordeling beperkt tot een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project. [Am. 26]

| 2 quinquies. | Uit de bovenvermelde vergunningsprocedures voortvloeiende besluiten worden openbaar gemaakt.; [Am. 31] |
| --- | --- |

2 quinquies.

Uit de bovenvermelde vergunningsprocedures voortvloeiende besluiten worden openbaar gemaakt.; [Am. 31]

| 3. | Onverminderd de leden 4 en 5
  van dit artikel
  , in afwijking van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2011/92/EU,
  bijlage I, punt 6, b), voor zover dit betrekking heeft op de productie van hernieuwbare waterstof, en
  bijlage II, punt 3, a), b), d), h) en i), en punt 6, c), alleen of in samenhang met punt 13, a), bij die richtlijn, voor zover het projecten op het gebied van hernieuwbare energie betreft, worden nieuwe aanvragen voor installaties voor hernieuwbare energie,
  met inbegrip van energiecentrales die verschillende soorten hernieuwbare energie combineren,
  met uitzondering van biomassaverbrandingsinstallaties, ▌ met inbegrip van de repowering van installaties, in reeds aangewezen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie voor de respectieve technologie, op dezelfde locatie gelegen opslagfaciliteiten en de aansluiting ervan op het net
  , de bijbehorende transmissie- en distributienetwerken en de activa die nodig zijn voor de ontwikkeling van de elektriciteitsnetten die nodig zijn om hernieuwbare energiebronnen in het systeem te integreren, en de daarmee samenhangende energienetwerken
  vrijgesteld van de verplichting om een specifieke milieueffectbeoordeling uit te voeren uit hoofde van artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU, op voorwaarde dat deze projecten voldoen aan de regels en maatregelen vastgesteld overeenkomstig artikel 15 quater, lid 1,
  punt b) van deze richtlijn
  . Deze vrijstelling van de toepassing van Richtlijn 2011/92/EU geldt niet voor projecten die vermoedelijk aanzienlijke milieueffecten zullen hebben in een andere lidstaat of wanneer een lidstaat waarvan het milieu vermoedelijk aanzienlijke effecten zal ondervinden, hierom verzoekt, zoals bepaald in artikel 7 van de genoemde richtlijn. [Am. 27]

  In afwijking van artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG worden de in de eerste alinea bedoelde installaties niet onderworpen aan een beoordeling van hun gevolgen voor Natura 2000-gebieden
  , op voorwaarde dat deze projecten voor hernieuwbare energie voldoen aan de regels en maatregelen van artikel 15 quater, lid 1, punt b), indien op basis van de overeenkomstig artikel 15 quater, lid 2, van deze richtlijn uitgevoerde passende beoordeling van de plannen tot aanwijzing van gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie is aangetoond dat de installaties geen significante gevolgen zullen hebben
  . [Am. 15] |
| --- | --- |

3.

Onverminderd de leden 4 en 5
  van dit artikel
  , in afwijking van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2011/92/EU,
  bijlage I, punt 6, b), voor zover dit betrekking heeft op de productie van hernieuwbare waterstof, en
  bijlage II, punt 3, a), b), d), h) en i), en punt 6, c), alleen of in samenhang met punt 13, a), bij die richtlijn, voor zover het projecten op het gebied van hernieuwbare energie betreft, worden nieuwe aanvragen voor installaties voor hernieuwbare energie,
  met inbegrip van energiecentrales die verschillende soorten hernieuwbare energie combineren,
  met uitzondering van biomassaverbrandingsinstallaties, ▌ met inbegrip van de repowering van installaties, in reeds aangewezen
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie voor de respectieve technologie, op dezelfde locatie gelegen opslagfaciliteiten en de aansluiting ervan op het net
  , de bijbehorende transmissie- en distributienetwerken en de activa die nodig zijn voor de ontwikkeling van de elektriciteitsnetten die nodig zijn om hernieuwbare energiebronnen in het systeem te integreren, en de daarmee samenhangende energienetwerken
  vrijgesteld van de verplichting om een specifieke milieueffectbeoordeling uit te voeren uit hoofde van artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU, op voorwaarde dat deze projecten voldoen aan de regels en maatregelen vastgesteld overeenkomstig artikel 15 quater, lid 1,
  punt b) van deze richtlijn
  . Deze vrijstelling van de toepassing van Richtlijn 2011/92/EU geldt niet voor projecten die vermoedelijk aanzienlijke milieueffecten zullen hebben in een andere lidstaat of wanneer een lidstaat waarvan het milieu vermoedelijk aanzienlijke effecten zal ondervinden, hierom verzoekt, zoals bepaald in artikel 7 van de genoemde richtlijn. [Am. 27]

In afwijking van artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG worden de in de eerste alinea bedoelde installaties niet onderworpen aan een beoordeling van hun gevolgen voor Natura 2000-gebieden
  , op voorwaarde dat deze projecten voor hernieuwbare energie voldoen aan de regels en maatregelen van artikel 15 quater, lid 1, punt b), indien op basis van de overeenkomstig artikel 15 quater, lid 2, van deze richtlijn uitgevoerde passende beoordeling van de plannen tot aanwijzing van gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie is aangetoond dat de installaties geen significante gevolgen zullen hebben
  . [Am. 15]

| 4. | De bevoegde autoriteiten van de lidstaten voeren een screening uit van de in lid 3 bedoelde aanvragen. De screening heeft tot doel na te gaan of het zeer waarschijnlijk is dat een dergelijk project, gelet op de milieugevoeligheid van het geografische gebied waar het project zal worden uitgevoerd, zal leiden tot aanzienlijke ▌ negatieve effecten die niet zijn vastgesteld tijdens de overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG en, indien van toepassing, Richtlijn 92/43/EEG uitgevoerde milieueffectbeoordeling van het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie. De screening die wordt uitgevoerd voor de repowering van projecten beperkt zich tot de potentiële effecten van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project.
  Met het oog op een dergelijke screening verstrekt de projectontwikkelaar informatie over de kenmerken van het project,
  over het potentiële effect ervan op het milieu,
  over de mate waarin het voldoet aan de regels en maatregelen die overeenkomstig artikel 15 quater, lid 1, punten b) en c), voor het specifieke
  gebied voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  zijn vastgesteld, over eventuele aanvullende maatregelen die door het project zijn vastgesteld en over de wijze waarop deze maatregelen de milieueffecten aanpakken. Deze screening wordt afgerond binnen 30 dagen na de datum van indiening van de aanvragen voor nieuwe installaties voor hernieuwbare energie, met uitzondering van aanvragen voor installaties met een elektrisch vermogen van minder dan 150 kW. Voor dergelijke installaties en voor nieuwe aanvragen voor de repowering van installaties wordt de screeningsfase binnen 15 dagen afgerond. |
| --- | --- |

4.

De bevoegde autoriteiten van de lidstaten voeren een screening uit van de in lid 3 bedoelde aanvragen. De screening heeft tot doel na te gaan of het zeer waarschijnlijk is dat een dergelijk project, gelet op de milieugevoeligheid van het geografische gebied waar het project zal worden uitgevoerd, zal leiden tot aanzienlijke ▌ negatieve effecten die niet zijn vastgesteld tijdens de overeenkomstig Richtlijn 2001/42/EG en, indien van toepassing, Richtlijn 92/43/EEG uitgevoerde milieueffectbeoordeling van het plan of de plannen voor het aanwijzen van
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie. De screening die wordt uitgevoerd voor de repowering van projecten beperkt zich tot de potentiële effecten van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project.

Met het oog op een dergelijke screening verstrekt de projectontwikkelaar informatie over de kenmerken van het project,
  over het potentiële effect ervan op het milieu,
  over de mate waarin het voldoet aan de regels en maatregelen die overeenkomstig artikel 15 quater, lid 1, punten b) en c), voor het specifieke
  gebied voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  zijn vastgesteld, over eventuele aanvullende maatregelen die door het project zijn vastgesteld en over de wijze waarop deze maatregelen de milieueffecten aanpakken. Deze screening wordt afgerond binnen 30 dagen na de datum van indiening van de aanvragen voor nieuwe installaties voor hernieuwbare energie, met uitzondering van aanvragen voor installaties met een elektrisch vermogen van minder dan 150 kW. Voor dergelijke installaties en voor nieuwe aanvragen voor de repowering van installaties wordt de screeningsfase binnen 15 dagen afgerond.

| 5. | Na afloop van het screeningsproces worden de in lid 3 bedoelde aanvragen vanuit milieuoogpunt goedgekeurd zonder dat daarvoor een uitdrukkelijk besluit van de bevoegde autoriteit vereist is, tenzij de bevoegde autoriteit een naar behoren gemotiveerd en op duidelijke bewijzen gebaseerd administratief besluit vaststelt dat een specifiek project, gelet op de milieugevoeligheid van het geografische gebied waar het project zal worden uitgevoerd, zeer waarschijnlijk aanzienlijke ▌ negatieve gevolgen zal hebben die niet kunnen worden verzacht door de maatregelen die zijn vastgesteld in het plan of de plannen tot aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  of die door de projectontwikkelaar zijn voorgesteld voor het project. Een dergelijk besluit wordt openbaar gemaakt. Dergelijke projecten worden onderworpen aan een beoordeling overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU en, indien van toepassing, aan een beoordeling uit hoofde van artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG, die binnen zes maanden na het screeningbesluit wordt uitgevoerd. |
| --- | --- |

5.

Na afloop van het screeningsproces worden de in lid 3 bedoelde aanvragen vanuit milieuoogpunt goedgekeurd zonder dat daarvoor een uitdrukkelijk besluit van de bevoegde autoriteit vereist is, tenzij de bevoegde autoriteit een naar behoren gemotiveerd en op duidelijke bewijzen gebaseerd administratief besluit vaststelt dat een specifiek project, gelet op de milieugevoeligheid van het geografische gebied waar het project zal worden uitgevoerd, zeer waarschijnlijk aanzienlijke ▌ negatieve gevolgen zal hebben die niet kunnen worden verzacht door de maatregelen die zijn vastgesteld in het plan of de plannen tot aanwijzing van
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  of die door de projectontwikkelaar zijn voorgesteld voor het project. Een dergelijk besluit wordt openbaar gemaakt. Dergelijke projecten worden onderworpen aan een beoordeling overeenkomstig Richtlijn 2011/92/EU en, indien van toepassing, aan een beoordeling uit hoofde van artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG, die binnen zes maanden na het screeningbesluit wordt uitgevoerd.

| 6. | In de vergunningsprocedure voor de in de leden 1 en 2 bedoelde aanvragen leidt het uitblijven van een antwoord van de betrokken administratieve instanties binnen de vastgestelde termijn
  er op verzoek van de ontwikkelaar toe
  dat de specifieke administratieve stappen als goedgekeurd worden beschouwd, behalve in de gevallen waarin het specifieke project onderworpen is aan een milieueffectbeoordeling overeenkomstig lid 5. Alle daaruit voortvloeiende besluiten zullen openbaar worden gemaakt. |
| --- | --- |

6.

In de vergunningsprocedure voor de in de leden 1 en 2 bedoelde aanvragen leidt het uitblijven van een antwoord van de betrokken administratieve instanties binnen de vastgestelde termijn
  er op verzoek van de ontwikkelaar toe
  dat de specifieke administratieve stappen als goedgekeurd worden beschouwd, behalve in de gevallen waarin het specifieke project onderworpen is aan een milieueffectbeoordeling overeenkomstig lid 5. Alle daaruit voortvloeiende besluiten zullen openbaar worden gemaakt.

| 6 bis. | De lidstaten hanteren goede praktijken op het vlak van de vergunningsprocedure en delen deze met elkaar. |
| --- | --- |

6 bis.

De lidstaten hanteren goede praktijken op het vlak van de vergunningsprocedure en delen deze met elkaar.

▌Artikel 16 ter

Vergunningsprocedure buiten gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie

| 1. | De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 16, lid 1, bedoelde vergunningsprocedure ▌ niet langer duurt dan
  18
  maanden.
  Die periode geldt voor hybride hernieuwbare-energiecentrales en de bijbehorende energienetwerken voor projecten buiten gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie.
  In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden kan deze termijn van
  18 maanden
  met maximaal drie maanden worden verlengd. In dat geval stellen de lidstaten de ontwikkelaar duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigden. |
| --- | --- |

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 16, lid 1, bedoelde vergunningsprocedure ▌ niet langer duurt dan
  18
  maanden.
  Die periode geldt voor hybride hernieuwbare-energiecentrales en de bijbehorende energienetwerken voor projecten buiten gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie.
  In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden kan deze termijn van
  18 maanden
  met maximaal drie maanden worden verlengd. In dat geval stellen de lidstaten de ontwikkelaar duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigden.

| 2. | Wanneer een milieubeoordeling vereist is op grond van Richtlijn 2011/92/EU of Richtlijn 92/43/EEG, wordt deze uitgevoerd in één enkele procedure waarin alle relevante beoordelingen voor een bepaald project worden gecombineerd. Wanneer een dergelijke milieueffectbeoordeling vereist is, brengt de bevoegde autoriteit, rekening houdend met de door de ontwikkelaar verstrekte informatie, een advies uit over de reikwijdte en de mate van gedetailleerdheid van de informatie die de ontwikkelaar in het milieueffectbeoordelingsrapport moet opnemen, waarvan de reikwijdte ▌ niet wordt uitgebreid. Wanneer in het kader van de specifieke projecten
  alle nodige
  beschermende maatregelen zijn genomen, wordt het doden of verstoren van de krachtens artikel 12, lid 1, van Richtlijn 92/43/EEG en artikel 5 van Richtlijn 2009/147/EG beschermde soorten niet als opzettelijk beschouwd. Wanneer de doeltreffendheid van nieuwe beschermende maatregelen om het doden of verstoren van krachtens Richtlijn 92/43/EEG van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG beschermde soorten, of een ander milieueffect, zoveel mogelijk te voorkomen niet breed is getest, kunnen de lidstaten het gebruik ervan voor een of meer proefprojecten gedurende een beperkte tijdsperiode toestaan, op voorwaarde dat de doeltreffendheid van dergelijke maatregelen nauwlettend wordt gemonitord en onmiddellijk passende maatregelen worden genomen indien zij niet doeltreffend blijken te zijn. De vergunningsprocedure voor de repowering van projecten
  , met inbegrip van die welke de capaciteit vergroten en de behoefte aan bijbehorende ontwikkeling van het energienetwerk doen toenemen zonder de bezette oppervlakte te vergroten,
  en voor nieuwe installaties met een elektrisch vermogen van minder dan 150 kW, op dezelfde locatie gelegen opslagfaciliteiten en de aansluiting ervan op het net buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie duurt niet langer dan
  zes maanden
  , met inbegrip van milieubeoordelingen indien deze vereist zijn op grond van de relevante wetgeving. In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden kan deze termijn van
  zes maanden
  met maximaal drie maanden worden verlengd. De lidstaten stellen de ontwikkelaars duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigden. [Am. 28]

  De lidstaten vergemakkelijken de repowering van projecten buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  door ervoor te zorgen dat een milieueffectbeoordeling voor een project, indien een dergelijke beoordeling uit hoofde van de milieuwetgeving van de Unie vereist is, beperkt blijft tot de potentiële effecten van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project. |
| --- | --- |

2.

Wanneer een milieubeoordeling vereist is op grond van Richtlijn 2011/92/EU of Richtlijn 92/43/EEG, wordt deze uitgevoerd in één enkele procedure waarin alle relevante beoordelingen voor een bepaald project worden gecombineerd. Wanneer een dergelijke milieueffectbeoordeling vereist is, brengt de bevoegde autoriteit, rekening houdend met de door de ontwikkelaar verstrekte informatie, een advies uit over de reikwijdte en de mate van gedetailleerdheid van de informatie die de ontwikkelaar in het milieueffectbeoordelingsrapport moet opnemen, waarvan de reikwijdte ▌ niet wordt uitgebreid. Wanneer in het kader van de specifieke projecten
  alle nodige
  beschermende maatregelen zijn genomen, wordt het doden of verstoren van de krachtens artikel 12, lid 1, van Richtlijn 92/43/EEG en artikel 5 van Richtlijn 2009/147/EG beschermde soorten niet als opzettelijk beschouwd. Wanneer de doeltreffendheid van nieuwe beschermende maatregelen om het doden of verstoren van krachtens Richtlijn 92/43/EEG van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG beschermde soorten, of een ander milieueffect, zoveel mogelijk te voorkomen niet breed is getest, kunnen de lidstaten het gebruik ervan voor een of meer proefprojecten gedurende een beperkte tijdsperiode toestaan, op voorwaarde dat de doeltreffendheid van dergelijke maatregelen nauwlettend wordt gemonitord en onmiddellijk passende maatregelen worden genomen indien zij niet doeltreffend blijken te zijn. De vergunningsprocedure voor de repowering van projecten
  , met inbegrip van die welke de capaciteit vergroten en de behoefte aan bijbehorende ontwikkeling van het energienetwerk doen toenemen zonder de bezette oppervlakte te vergroten,
  en voor nieuwe installaties met een elektrisch vermogen van minder dan 150 kW, op dezelfde locatie gelegen opslagfaciliteiten en de aansluiting ervan op het net buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van
  hernieuwbare energie duurt niet langer dan
  zes maanden
  , met inbegrip van milieubeoordelingen indien deze vereist zijn op grond van de relevante wetgeving. In naar behoren gerechtvaardigde buitengewone omstandigheden kan deze termijn van
  zes maanden
  met maximaal drie maanden worden verlengd. De lidstaten stellen de ontwikkelaars duidelijk in kennis van de buitengewone omstandigheden die de verlenging rechtvaardigden. [Am. 28]

De lidstaten vergemakkelijken de repowering van projecten buiten
  gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie
  door ervoor te zorgen dat een milieueffectbeoordeling voor een project, indien een dergelijke beoordeling uit hoofde van de milieuwetgeving van de Unie vereist is, beperkt blijft tot de potentiële effecten van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project.

| 2 bis. | Indien de repowering de capaciteit van de hernieuwbare-energiecentrale niet met meer dan 15 % verhoogt, en onverminderd de verplichting om eventuele milieueffecten te beoordelen overeenkomstig lid 2 ter, wordt binnen een maand na de aanvraag bij de bevoegde entiteit vergunning verleend voor aansluitingen op het transmissienet of het distributienet, tenzij er sprake is van gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen of technische incompatibiliteit van de systeemonderdelen. |
| --- | --- |

2 bis.

Indien de repowering de capaciteit van de hernieuwbare-energiecentrale niet met meer dan 15 % verhoogt, en onverminderd de verplichting om eventuele milieueffecten te beoordelen overeenkomstig lid 2 ter, wordt binnen een maand na de aanvraag bij de bevoegde entiteit vergunning verleend voor aansluitingen op het transmissienet of het distributienet, tenzij er sprake is van gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen of technische incompatibiliteit van de systeemonderdelen.

| 2 ter. | Indien de repowering van zonne-energie-installaties geen extra ruimte inneemt en de voor de oorspronkelijke installatie vereiste milieumaatregelen worden nageleefd, wordt het project vrijgesteld van de verplichting om, indien van toepassing, te bepalen of voor het project een milieueffectbeoordeling vereist is overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU. |
| --- | --- |

2 ter.

Indien de repowering van zonne-energie-installaties geen extra ruimte inneemt en de voor de oorspronkelijke installatie vereiste milieumaatregelen worden nageleefd, wordt het project vrijgesteld van de verplichting om, indien van toepassing, te bepalen of voor het project een milieueffectbeoordeling vereist is overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU.

| 2 quater. | Indien voor de repowering van een hernieuwbare-energiecentrale of een daarmee verband houdende netwerkinfrastructuur om hernieuwbare energie in het elektriciteitssysteem te integreren, moet worden bepaald of voor een project een milieueffectbeoordelingsprocedure dan wel een milieueffectbeoordeling overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU vereist is, wordt die voorafgaande procedure dan wel die milieueffectbeoordeling beperkt tot een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project. |
| --- | --- |

2 quater.

Indien voor de repowering van een hernieuwbare-energiecentrale of een daarmee verband houdende netwerkinfrastructuur om hernieuwbare energie in het elektriciteitssysteem te integreren, moet worden bepaald of voor een project een milieueffectbeoordelingsprocedure dan wel een milieueffectbeoordeling overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn 2011/92/EU vereist is, wordt die voorafgaande procedure dan wel die milieueffectbeoordeling beperkt tot een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de wijziging of uitbreiding ten opzichte van het oorspronkelijke project.

| 2 quinquies. | Uit de bovenvermelde vergunningsprocedure voortvloeiende besluiten worden openbaar gemaakt. [Am. 29] |
| --- | --- |

2 quinquies.

Uit de bovenvermelde vergunningsprocedure voortvloeiende besluiten worden openbaar gemaakt. [Am. 29]

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artikel 16 quater

Vergunningsprocedure voor de installatie van apparatuur voor zonne-energie in kunstmatige constructies

| 1. | De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 16, lid 1,
  van deze richtlijn
  bedoelde vergunningsprocedure voor de installatie van apparatuur voor zonne-energie, met inbegrip van
  op daken, en op dezelfde locatie gelegen energieopslagfaciliteiten, met inbegrip van
  in gebouwen geïntegreerde zonne-energie-installaties, in bestaande of toekomstige kunstmatige constructies, met uitzondering van kunstmatige wateroppervlakken, niet langer duurt dan
  een maand
  , mits het primaire doel van dergelijke constructies niet de productie van zonne-energie is.
  Voor zonne-installaties van 50 kW of minder, met inbegrip van zelfverbruikers van hernieuwbare energie, gezamenlijk handelende zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen, voorzien de lidstaten in een eenvoudigekennisgevingsprocedure overeenkomstig artikel 17 van deze richtlijn.
  In afwijking van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2011/92/EU en bijlage II, punt 3, a) en b), alleen of in samenhang met punt 13, a), bij die richtlijn, wordt een dergelijke installatie van apparatuur voor zonne-energie vrijgesteld van de verplichting om, indien van toepassing, een specifieke milieueffectbeoordeling uit te voeren overeenkomstig artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU. [Am. 30cp]


  De lidstaten zorgen ervoor dat de nog geldende bouwvoorschriften worden geschrapt. De lidstaten stellen ook een routekaart op om andere belemmeringen weg te nemen en de versnelde uitrol van zonne-energie te bevorderen. [Am. 30cp] |
| --- | --- |

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat de in artikel 16, lid 1,
  van deze richtlijn
  bedoelde vergunningsprocedure voor de installatie van apparatuur voor zonne-energie, met inbegrip van
  op daken, en op dezelfde locatie gelegen energieopslagfaciliteiten, met inbegrip van
  in gebouwen geïntegreerde zonne-energie-installaties, in bestaande of toekomstige kunstmatige constructies, met uitzondering van kunstmatige wateroppervlakken, niet langer duurt dan
  een maand
  , mits het primaire doel van dergelijke constructies niet de productie van zonne-energie is.
  Voor zonne-installaties van 50 kW of minder, met inbegrip van zelfverbruikers van hernieuwbare energie, gezamenlijk handelende zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen, voorzien de lidstaten in een eenvoudigekennisgevingsprocedure overeenkomstig artikel 17 van deze richtlijn.
  In afwijking van artikel 4, lid 2, van Richtlijn 2011/92/EU en bijlage II, punt 3, a) en b), alleen of in samenhang met punt 13, a), bij die richtlijn, wordt een dergelijke installatie van apparatuur voor zonne-energie vrijgesteld van de verplichting om, indien van toepassing, een specifieke milieueffectbeoordeling uit te voeren overeenkomstig artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU. [Am. 30cp]

| 1 bis. | De lidstaten zorgen ervoor dat de installatie van in gebouwen geïntegreerde zonne-energie-installaties wordt vrijgesteld van de milieueffectbeoordeling uit hoofde van artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU en van bouwvergunningen. |
| --- | --- |

1 bis.

De lidstaten zorgen ervoor dat de installatie van in gebouwen geïntegreerde zonne-energie-installaties wordt vrijgesteld van de milieueffectbeoordeling uit hoofde van artikel 2, lid 1, van Richtlijn 2011/92/EU en van bouwvergunningen.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artikel 16 quinquies

Hoger openbaar belang

Uiterlijk ... [drie maanden na de inwerkingtreding], tot klimaatneutraliteit is bereikt, zorgen de lidstaten ervoor dat in de vergunningsprocedure, de planning, bouw en exploitatie van installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen, de aansluiting ervan op het net en het bijbehorende net zelf en de opslagactiva worden geacht van hoger belang te zijn en de volksgezondheid en de openbare veiligheid te dienen, wanneer rechtmatige belangen in afzonderlijke gevallen worden afgewogen voor de doeleinden van artikel 6, lid 4, en artikel 16, lid 1, punt c), van Richtlijn 92/43/EEG, artikel 4, lid 7, van Richtlijn 2000/60/EG en artikel 9, lid 1, punt a), van Richtlijn 2009/147/EG. ▌

Uiterlijk één maand na ... [de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] verstrekt de Commissie, teneinde de rechtsonzekerheid te verminderen, richtsnoeren voor de uitvoering van dit artikel in overeenstemming met de bestaande vereisten uit hoofde van het Unierecht en met de desbetreffende uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie. [Am. 17]

Artikel 16 sexies

Snellere uitrol van warmtepompen

1.
     
  De vergunningsprocedure voor de installatie van warmtepompen duurt maximaal een maand.

2.
     
  Na kennisgeving aan de betrokken entiteit wordt vergunning verleend voor aansluitingen op het transmissienet of het distributienet van:

| a) | warmtepompen met een maximaal elektrisch vermogen van 12 kW; alsook |
| --- | --- |

a)

warmtepompen met een maximaal elektrisch vermogen van 12 kW; alsook

| b) | warmtepompen die zijn geïnstalleerd door een zelfverbruiker van hernieuwbare energie, gezamenlijk optredende zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig artikel 2, lid 14, van Richtlijn (EU) 2018/2001, met een elektrisch vermogen van maximaal 50 kW, mits de capaciteit van de installatie voor de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen van de zelfverbruiker van hernieuwbare energie ten minste 60 % van de capaciteit van de warmtepomp bedraagt, tenzij er gegronde veiligheidsproblemen zijn of er sprake is van technische onverenigbaarheid van de systeemcomponenten. |
| --- | --- |

b)

warmtepompen die zijn geïnstalleerd door een zelfverbruiker van hernieuwbare energie, gezamenlijk optredende zelfverbruikers van hernieuwbare energie en hernieuwbare-energiegemeenschappen overeenkomstig artikel 2, lid 14, van Richtlijn (EU) 2018/2001, met een elektrisch vermogen van maximaal 50 kW, mits de capaciteit van de installatie voor de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen van de zelfverbruiker van hernieuwbare energie ten minste 60 % van de capaciteit van de warmtepomp bedraagt, tenzij er gegronde veiligheidsproblemen zijn of er sprake is van technische onverenigbaarheid van de systeemcomponenten.

3.
     
  Uit de bovenvermelde vergunningsprocedures voortvloeiende besluiten worden openbaar gemaakt. [Am. 32]

Artikel 16 septies

De lidstaten brengen aan de Commissie verslag uit over:

| a) | de duur van de vergunningsprocedures voor installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen in en buiten de gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie; |
| --- | --- |

a)

de duur van de vergunningsprocedures voor installaties voor de productie van energie uit hernieuwbare bronnen in en buiten de gebieden voor de versnelde uitrol van hernieuwbare energie;

| b) | het effect van artikel 16 quinquies op de duur van de vergunningsprocedure en wettelijke procedures. |
| --- | --- |

b)

het effect van artikel 16 quinquies op de duur van de vergunningsprocedure en wettelijke procedures.

De Commissie evalueert de door de lidstaten verstrekte informatie en stelt, indien zij dit passend acht, wijzigingen in de desbetreffende wetgeving voor.”.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artikel 4

Omzetting

| 1. | De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [
  een maand
  na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan artikel 1, punt 10, te voldoen. [Am. 35]

  De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [
  zes maanden
  na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan artikel 1, punten 1, 2, 3, 4, 6, 8 en 9, en artikel 3 te voldoen. [Am. 36]

  De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [
  één
  jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan artikel 1, punten 5 en 7, en artikel 2 te voldoen. [Am. 37]

  Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede.
  Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. |
| --- | --- |

1.

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [
  een maand
  na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan artikel 1, punt 10, te voldoen. [Am. 35]

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [
  zes maanden
  na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan artikel 1, punten 1, 2, 3, 4, 6, 8 en 9, en artikel 3 te voldoen. [Am. 36]

De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [
  één
  jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] aan artikel 1, punten 5 en 7, en artikel 2 te voldoen. [Am. 37]

Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede.

Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

| 2. | De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 5

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 6

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te ▌,

Voor het Europees Parlement

De voorzitter

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  De zaak werd voor interinstitutionele onderhandelingen terugverwezen naar de bevoegde commissie op grond van artikel 59, lid 4, vierde alinea, van het Reglement (A9-0283/2022).

1

(*1)  Amendementen: nieuwe of vervangende tekst staat in vet en cursief, schrappingen zijn met het symbool ▐ aangegeven.

*1

(2)  PB C van, blz. .

2

(3)  PB C van, blz. .

3

(4)  
  Standpunt van het Europees Parlement van ...

4

Standpunt van het Europees Parlement van ...

(5)  Mededeling van de Commissie, De Europese Green Deal, COM(2019)0640.

5

(6)  Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (PB L 243 van 9.7.2021, blz. 1).

6

(7)  Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma’s (PB L 197 van 21.7.2001, blz. 30).

7

(8)  Besluit 2005/370/EG van de Raad van 17 februari 2005 betreffende het sluiten, namens de Europese Gemeenschap, van het Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden (PB L 124 van 17.5.2005, blz. 1).

8

(9)  Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (PB L 26 van 28.1.2012, blz. 1).

9

(10)  Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7).

10

(11)  
  Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PB L 20 van 26.1.2010, blz. 7).

11

Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PB L 20 van 26.1.2010, blz. 7).

(12)  Verordening (EU) 2021/240 van het Europees Parlement en de Raad van 10 februari 2021 tot vaststelling van een instrument voor technische ondersteuning (PB L 57 van 18.2.2021, blz. 1).

12

(13)  PB C 369 van 17.12.2011, blz. 14.

13

(14)  Arrest van het Hof van Justitie van 8 juli 2019, Commissie/België, C-543/17, ECLI: EU: C:2019:573.

14

(15)  
  Richtlijn 2014/89/EU van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 tot vaststelling van een kader voor maritieme ruimtelijke planning (PB L 257 van 28.8.2014, blz. 135).

15

Richtlijn 2014/89/EU van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 tot vaststelling van een kader voor maritieme ruimtelijke planning (PB L 257 van 28.8.2014, blz. 135).

(16)  
  Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7).

16

Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7).

(17)  
  Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PB L 20 van 26.1.2010, blz. 7).

17

Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PB L 20 van 26.1.2010, blz. 7).

---