# Iris Oifigiúil C 197/2023

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 197 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 665 Meitheamh 2023 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 197

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

665 Meitheamh 2023

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | IV   Fógraí |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | An Chomhairle |
| 2023/C 197/01 | Cinneadh ón gComhairle an 30 Bealtaine 2023 lena gceaptar beirt ionadaithe ó na Ballstáit ina gcomhaltaí agus ina gcomhaltaí malartacha de Bhord Bainistíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia | 1 |
| | An Coimisiún Eorpach |
| 2023/C 197/02 | Rátaí malairte an euro — 2 Meitheamh 2023 | 3 |

Clár

Leathanach

IV   Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Chomhairle

2023/C 197/01

Cinneadh ón gComhairle an 30 Bealtaine 2023 lena gceaptar beirt ionadaithe ó na Ballstáit ina gcomhaltaí agus ina gcomhaltaí malartacha de Bhord Bainistíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia

1

An Coimisiún Eorpach

2023/C 197/02

Rátaí malairte an euro — 2 Meitheamh 2023

3

---

| | V   Fógairtí |
| --- | --- |
| | GNÍOMHARTHA EILE |
| | An Coimisiún Eorpach |
| 2023/C 197/03 | Foilsiú leasaithe chaighdeánaigh fhormheasta, ar leasú atá ann ar shonraíocht táirge le haghaidh sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint nó tásca geografacha faoi chosaint san earnáil táirgí talmhaíochta agus earraí bia, dá dtagraítear in Airteagal 6b(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún | 4 |
| 2023/C 197/04 | Foilsiú an doiciméid aonair leasaithe tar éis mionleasú a fhormheas i gcomhréir le hAirteagal 53(2), an dara fomhír, de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 | 9 |

V   Fógairtí

GNÍOMHARTHA EILE

An Coimisiún Eorpach

2023/C 197/03

Foilsiú leasaithe chaighdeánaigh fhormheasta, ar leasú atá ann ar shonraíocht táirge le haghaidh sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint nó tásca geografacha faoi chosaint san earnáil táirgí talmhaíochta agus earraí bia, dá dtagraítear in Airteagal 6b(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún

4

2023/C 197/04

Foilsiú an doiciméid aonair leasaithe tar éis mionleasú a fhormheas i gcomhréir le hAirteagal 53(2), an dara fomhír, de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

9

---

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Chomhairle

| 5.6.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 197/1 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 197/1

---

CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

an 30 Bealtaine 2023

lena gceaptar beirt ionadaithe ó na Ballstáit ina gcomhaltaí agus ina gcomhaltaí malartacha de Bhord Bainistíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia

(2023/C 197/01)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail agus ceanglais ghinearálta maidir le dlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta in ábhair a bhaineann le sábháilteacht bia (1), agus go háirithe Airteagal 25(1) de,

Ag féachaint do na hainmniúcháin a chuir an Danmhairg agus an tSualainn faoi bhráid na Comhairle,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tá sé ríthábhachtach neamhspleáchas, ardchaighdeáin eolaíocha, trédhearcacht agus éifeachtúlacht an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (EFSA) a áirithiú. Ina theannta sin, tá sé fíor-riachtanach comhar EFSA leis na Ballstáit a áirithiú. |
| --- | --- |

(1)

Tá sé ríthábhachtach neamhspleáchas, ardchaighdeáin eolaíocha, trédhearcacht agus éifeachtúlacht an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (EFSA) a áirithiú. Ina theannta sin, tá sé fíor-riachtanach comhar EFSA leis na Ballstáit a áirithiú.

| (2) | Tá sé de cheangal le hAirteagal 25(1) de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 go n-ainmneoidh gach Ballstát comhalta agus comhalta malartach mar a ionadaithe ar Bhord Bainistíochta EFSA. Ceapann an Chomhairle na comhaltaí agus na comhaltaí malartacha arna n-ainmniú mar sin go ceann tréimhse 4 bliana, ar tréimhse í a fhéadfar a athnuachan, agus beidh ceart vótála acu. |
| --- | --- |

(2)

Tá sé de cheangal le hAirteagal 25(1) de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 go n-ainmneoidh gach Ballstát comhalta agus comhalta malartach mar a ionadaithe ar Bhord Bainistíochta EFSA. Ceapann an Chomhairle na comhaltaí agus na comhaltaí malartacha arna n-ainmniú mar sin go ceann tréimhse 4 bliana, ar tréimhse í a fhéadfar a athnuachan, agus beidh ceart vótála acu.

| (3) | Cheap an Chomhairle, trí bhíthin Chinneadh uaidh an 7 Aibreán 2022 (2), ionadaithe ó na Ballstáit ina gcomhaltaí agus ina gcomhaltaí malartacha de Bhord Bainistíochta EFSA don tréimhse ón 1 Iúil 2022 go dtí an 30 Meitheamh 2026. |
| --- | --- |

(3)

Cheap an Chomhairle, trí bhíthin Chinneadh uaidh an 7 Aibreán 2022 (2), ionadaithe ó na Ballstáit ina gcomhaltaí agus ina gcomhaltaí malartacha de Bhord Bainistíochta EFSA don tréimhse ón 1 Iúil 2022 go dtí an 30 Meitheamh 2026.

| (4) | I litir dar dháta an 13 Feabhra 2023, cuireadh in iúl do EFSA go ndeachaigh Annelise FENGER, comhalta na Danmhairge, ar scor. |
| --- | --- |

(4)

I litir dar dháta an 13 Feabhra 2023, cuireadh in iúl do EFSA go ndeachaigh Annelise FENGER, comhalta na Danmhairge, ar scor.

| (5) | I litir dar dháta an 23 Márta 2023, cuireadh in iúl do EFSA go ndeachaigh Hanna DUFVA, comhalta malartach na Sualainne, ar scor. |
| --- | --- |

(5)

I litir dar dháta an 23 Márta 2023, cuireadh in iúl do EFSA go ndeachaigh Hanna DUFVA, comhalta malartach na Sualainne, ar scor.

| (6) | Ba cheart, dá bhrí sin, beirt ionadaithe nua a cheapadh ar feadh a bhfuil fágtha de théarma oifige a réamhtheachtaithe faoi seach. |
| --- | --- |

(6)

Ba cheart, dá bhrí sin, beirt ionadaithe nua a cheapadh ar feadh a bhfuil fágtha de théarma oifige a réamhtheachtaithe faoi seach.

| (7) | Tá taithí agus saineolas forleathan ag na hionadaithe arna n-ainmniú ag an Danmhairg agus an tSualainn i réimse dhlí agus bheartas an bhiashlabhra, lena n-áirítear measúnú riosca, agus i réimsí ábhar bainistíochta, riaracháin, airgeadais agus dlí chomh maith. Dá bhrí sin, lena gceapacháin, baintear amach i mBord Bainistíochta EFSA na caighdeáin is airde inniúlachta agus an raon is leithne taithí ábhartha atá ar fáil, |
| --- | --- |

(7)

Tá taithí agus saineolas forleathan ag na hionadaithe arna n-ainmniú ag an Danmhairg agus an tSualainn i réimse dhlí agus bheartas an bhiashlabhra, lena n-áirítear measúnú riosca, agus i réimsí ábhar bainistíochta, riaracháin, airgeadais agus dlí chomh maith. Dá bhrí sin, lena gceapacháin, baintear amach i mBord Bainistíochta EFSA na caighdeáin is airde inniúlachta agus an raon is leithne taithí ábhartha atá ar fáil,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Ceaptar leis seo an duine seo a leanas mar chomhalta de Bhord Bainistíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia go dtí an 30 Meitheamh 2026:

| — | Tejs BINDERUP (an Danmhairg). |
| --- | --- |

—

Tejs BINDERUP (an Danmhairg).

Airteagal 2

Ceaptar leis seo an duine seo a leanas mar chomhalta malartach de Bhord Bainistíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia go dtí an 30 Meitheamh 2026:

| — | Kristina GRANELLI (an tSualainn). |
| --- | --- |

—

Kristina GRANELLI (an tSualainn).

Airteagal 3

Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm ar dháta a ghlactha.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 30 Bealtaine 2023.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

P. KULLGREN

---

(1)  IO L 31, 1.2.2002, lch. 1.

1

(2)  Cinneadh ón gComhairle an 7 Aibreán 2022 lena gceaptar ionadaithe ó na Ballstáit ina gcomhaltaí agus ina gcomhaltaí malartacha de Bhord Bainistíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (IO C 159, 12.4.2022, lch. 6).

2

---

An Coimisiún Eorpach

| 5.6.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 197/3 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 197/3

---

Rátaí malairte an euro (1)

2 Meitheamh 2023

(2023/C 197/02)

1 euro =

| | Airgeadra | Ráta malairte |
| --- | --- | --- |
| USD | dollar na Stát Aontaithe | 1,0763 |
| JPY | yen na Seapáine | 149,46 |
| DKK | krone na Danmhairge | 7,4488 |
| GBP | punt steirling | 0,85930 |
| SEK | krona na Sualainne | 11,5505 |
| CHF | franc na hEilvéise | 0,9758 |
| ISK | króna na hÍoslainne | 150,10 |
| NOK | krone na hIorua | 11,8450 |
| BGN | lev na Bulgáire | 1,9558 |
| CZK | koruna Phoblacht na Seice | 23,657 |
| HUF | forint na hUngáire | 371,36 |
| PLN | zloty na Polainne | 4,4975 |
| RON | leu na Rómáine | 4,9622 |
| TRY | lira na Tuirce | 22,4742 |
| AUD | dollar na hAstráile | 1,6248 |
| CAD | dollar Cheanada | 1,4443 |
| HKD | dollar Hong Cong | 8,4346 |
| NZD | dollar na Nua-Shéalainne | 1,7652 |
| SGD | dollar Shingeapór | 1,4474 |
| KRW | won na Cóiré Theas | 1 401,66 |
| ZAR | rand na hAfraice Theas | 20,9461 |
| CNY | renminbi-yuan na Síne | 7,6065 |
| IDR | rupiah na hIndinéise | 15 975,82 |
| MYR | ringgit na Malaeisia | 4,9268 |
| PHP | peso na nOileán Filipíneach | 60,132 |
| RUB | rúbal na Rúise | |
| THB | baht na Téalainne | 37,251 |
| BRL | real na Brasaíle | 5,3752 |
| MXN | peso Mheicsiceo | 18,8527 |
| INR | rúipí na hIndia | 88,6380 |

Airgeadra

Ráta malairte

USD

dollar na Stát Aontaithe

1,0763

JPY

yen na Seapáine

149,46

DKK

krone na Danmhairge

7,4488

GBP

punt steirling

0,85930

SEK

krona na Sualainne

11,5505

CHF

franc na hEilvéise

0,9758

ISK

króna na hÍoslainne

150,10

NOK

krone na hIorua

11,8450

BGN

lev na Bulgáire

1,9558

CZK

koruna Phoblacht na Seice

23,657

HUF

forint na hUngáire

371,36

PLN

zloty na Polainne

4,4975

RON

leu na Rómáine

4,9622

TRY

lira na Tuirce

22,4742

AUD

dollar na hAstráile

1,6248

CAD

dollar Cheanada

1,4443

HKD

dollar Hong Cong

8,4346

NZD

dollar na Nua-Shéalainne

1,7652

SGD

dollar Shingeapór

1,4474

KRW

won na Cóiré Theas

1 401,66

ZAR

rand na hAfraice Theas

20,9461

CNY

renminbi-yuan na Síne

7,6065

IDR

rupiah na hIndinéise

15 975,82

MYR

ringgit na Malaeisia

4,9268

PHP

peso na nOileán Filipíneach

60,132

RUB

rúbal na Rúise

THB

baht na Téalainne

37,251

BRL

real na Brasaíle

5,3752

MXN

peso Mheicsiceo

18,8527

INR

rúipí na hIndia

88,6380

---

(1)  Foinse: ráta malairte tagartha arna fhoilsiú ag an mBanc Ceannais Eorpach (BCE).

---

V Fógairtí

GNÍOMHARTHA EILE

An Coimisiún Eorpach

| 5.6.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 197/4 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 197/4

---

Foilsiú leasaithe chaighdeánaigh fhormheasta, ar leasú atá ann ar shonraíocht táirge le haghaidh sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint nó tásca geografacha faoi chosaint san earnáil táirgí talmhaíochta agus earraí bia, dá dtagraítear in Airteagal 6b(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún

(2023/C 197/03)

Foilsítear an teachtaireacht seo i gcomhréir le hAirteagal 6b(5) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún (1).

Formheas leasaithe chaighdeánaigh ar shonraíocht táirge le haghaidh sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint nó tásc geografach faoi chosaint de thionscnamh Ballstáit a chur in iúl [Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012]

‘Maçã de Alcobaça’

Uimh. AE: PGI-PT-0261-AM01 - 15.3.2023

PDO ( ) PGI (X)

1.   Ainm an táirge

‘Maçã de Alcobaça’

2.   An Ballstát ina bhfuil an limistéar geografach

An Phortaingéil

3.   Údarás an Bhallstáit atá ag cur an leasaithe chaighdeánaigh in iúl

Ard-Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na Forbartha Tuaithe

—

4.   Tuairisc ar an leasú (na leasuithe) formheasta

Iarratas ar fhormheas a dhéanamh ar leasuithe neamh-mhiona maidir le sonraíocht táirge le haghaidh sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint / tásca geografacha faoi chosaint

Tuairisc

Sonraí lipéadaithe sonracha a bhaineann le hainm TGFC. Baineadh an lógó ‘Maçã de Alcobaça’ chun:

| | nach rachadh sé as dáta, nach mbeadh sé neamhleor nó imithe i léig ó 1 bhliain amháin go dtí an chéad cheann eile; |
| --- | --- |

nach rachadh sé as dáta, nach mbeadh sé neamhleor nó imithe i léig ó 1 bhliain amháin go dtí an chéad cheann eile;

| | go mbeadh eintitis nach bhfuil mar chuid den ghrúpa bainistíochta in ann TGFC a úsáid: |
| --- | --- |

go mbeadh eintitis nach bhfuil mar chuid den ghrúpa bainistíochta in ann TGFC a úsáid:

| | na cúiseanna coinbhleachta a laghdú idir cuir chuige agus straitéisí margaíochta éagsúla. |
| --- | --- |

na cúiseanna coinbhleachta a laghdú idir cuir chuige agus straitéisí margaíochta éagsúla.

Déanann an leasú seo difear don doiciméad aonair.

DOICIMÉAD AONAIR

‘Maçã de Alcobaça’

Uimh. AE: PGI-PT-0261-AM01 - 15.3.2022

PDO ( ) PGI (X)

1.   Ainm nó ainmneacha [STFC nó TGFC]

‘Maçã de Alcobaça’

2.   Ballstát nó Tríú Tír

An Phortaingéil

3.   Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an táirge bia

3.1.   An cineál táirge [a liostaítear in Iarscríbhinn XI]

Aicme 1.6. Torthaí, glasraí agus gránaigh úra nó phróiseáilte

3.2.   Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Torthaí na ngrúpaí Casa Nova, Golden Delicious, Red Delicious, Gala, Fuji, Granny Smith, Jonagold, Reineta agus Pink a bhíonn, nuair a tháirgtear iad sa limistéar geografach sainithe, iontach teann agus briosc le cion ard siúcra agus aigéid acu, rud a thugann blas géarbhlasta milis agus dea-bholadh tréan dóibh.

Tugtar meánluachanna arda le haghaidh cion aigéid iomláin i staidéar ar shaintréithe cothaitheacha agus feidhmiúla na gcineálacha ‘Maçã de Alcobaça’ (Tábla 1 — Almeida agus Pintado, 2008). Tá sé seo ríthábhachtach maidir leis an gcothromaíocht siúcra-aigéid lena dtugtar an dea-bholadh sonrach agus an blas géarbhlasta milis d’úlla Alcobaça a shainíonn iad ó úlla eile.

Tábla 1

Anailís ar chion solad intuaslagtha agus aigéadacht intoirtmheasctha na saothróg úill

| Meánréimse luachanna le haghaidh cineálacha úll | Solaid intuaslagtha (g/100 g) | *Aigéadacht intoirtmheasctha
  (g malate/100 g) |
| --- | --- | --- |
| 10,2 –15,3 | 0,2 –0,76 |
| Foinse: Domingos Almeida & Manuela Pintado, 2008. Caracterização nutritiva e funcional de variedades de Maçã de Alcobaça. Tionscadal Agro 937. |

Meánréimse luachanna le haghaidh cineálacha úll

Solaid intuaslagtha (g/100 g)

*Aigéadacht intoirtmheasctha

(g malate/100 g)

10,2 –15,3

0,2 –0,76

Foinse: Domingos Almeida & Manuela Pintado, 2008. Caracterização nutritiva e funcional de variedades de Maçã de Alcobaça. Tionscadal Agro 937.

Tá saintréithe cáilíochta agus orgánaileipteacha eile ag úlla ‘Maça de Alcobaça’ a mheastar a bheith sonrach agus ar féidir iad a chur i leith na ndálaí timpeallachta áirithe sa limistéar táirgthe. Orthu sin tá an fheoil iontach teann agus briosc, an dath dúdhearg ar an toradh dearg dédhathach, an dea-bholadh tréan, na lionsacháin scaipthe sofheiceálacha ar an eipideirm agus ruachan soladach i gcuas an ghais..

Is féidir úlla ‘Maçã de Alcobaça’ a mhargú:

| a) | iomlán, gan bheith scafa nó scafa: agus |
| --- | --- |

a)

iomlán, gan bheith scafa nó scafa: agus

| b) | ina bpíosaí, gan bheith scafa nó scafa. |
| --- | --- |

b)

ina bpíosaí, gan bheith scafa nó scafa.

3.3.   Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

—

3.4.   Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór dóibh tarlú sa limistéar geografach sainithe

Tarlaíonn na céimeanna uile i dtáirgeadh ‘Maçã de Alcobaça’, ó phlandú na n-úllord go dtí buaint na dtorthaí, go heisiach sa limistéar geografach sainithe.

3.5.   Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Buaintear na húlla ag céim aibíochta inar féidir leo leanúint ag aibiú agus a stóráil i dtimpeallacht fhuar faoi dhálaí cearta; ní dhéantar na húlla uile a phacáistiú chomh luath agus a bhuaintear iad agus a dhéantar iad a sheachadadh chuig lárionad stórála/pacáistithe; déantar seiceálacha ar na hoibríochtaí agus ar na taifid uile lena gceadaítear inrianaitheacht siar go dtí an fhoinse.

Maidir leis na foirmeacha eile cuir i láthair tráchtála, ní mór na ceanglais éigeantacha uile a bhaineann leis na húlla neamhphróiseáilte a chomhlíonadh, ach amháin méid agus aicme.

Is gá nach n-athródh níochán, gearradh agus pacáistiú saintréithe ‘Maçã de Alcobaça’ neamhphróiseáilte, agus déantar baisceanna úll scafa nó gearrtha nach gcomhlíonann na dálaí sainiúla a leagtar síos don táirge a dhiúltú. Nitear na húlla agus iad iomlán agus neamhghearrtha ionas nach n-athródh sé sin saintréithe an táirge neamhphróiseáilte.

Chun ocsaídiú a laghdú, ní mór go dtarlódh scamhadh, gearradh agus pacáistiú i dtimpeallacht fhuaraithe. Ní mór na húlla a phacáistiú i bpacáistíocht bhacainne déanta de scannán speisialta nach ligeann do mhalartú gáis leis an taobh amuigh, i gcás ina dtugtar isteach ansin aeráid athraithe, i.e. íseal ocsaigine. Ní mór an táirge a ullmhú le díol, a stóráil agus a iompar i dtimpeallacht fhuaraithe.

3.6.   Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ar lipéadú ‘Maça de Alcobaça’, ní mór na focail ‘Indicação Geográfica Protegida’, nó an t-acrainm ‘IGP’ teacht i ndiaidh ainm an táirge.

4.   Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Ó thaobh riaracháin de, tá na bardais Alcobaça, Batalha, Bombarral, Cadaval, Caldas da Rainha, Leiria, Lourinhã, Marinha Grande, Nazaré, Óbidos, Peniche, Porto de Mós, Rio Maior agus Torres Vedras sa limistéar geografach sainithe.

5.   Nasc leis an limistéar geografach

Tá a limistéar táirgthe ‘Maçã de Alcobaça’ suite thart ar Serra dos Candeeiros agus an fharraige, rud a chruthaíonn miocraeráid an-sonrach. Cruthaítear leis sin, i dteannta ithir dhea-oiriúnach, dálaí atá idéalach le fás úll a bhfuil ardcháilíocht orgánaileipteach agus saintréithe sonracha acu a shainíonn iad ó úlla a fhástar i réigiúin eile.

Tá éagsúlacht ag baint le geografacht fhisiceach an limistéir, mar sin is í an mhiocraeráid sonrach, atá difriúil uaithi sin sna limistéir mháguaird, rud a mhíníonn an fáth go ngníomhaíonn na cineálacha úll ar bhealach difriúil ansin. Ós rud é go bhfuil an limistéar gar don Atlantach, bíonn na teochtaí comhsheasmhach; bíonn an meán laethúil thart ar 15 °C. Bíonn frasaíocht iomlán idir meán bliantúil de 600 mm agus 900 mm gar do Serra dos Candeeiros i limistéar Alcobaça. Déantar difear don bhogthaise ag cóngaracht na farraige agus na gaoithe aduaidh agus aniar aduaidh atá ann, agus tá an figiúr bliantúil thart ar 80 %. Déanann cumhdach néil difear do sholas na gréine, cé go gcaolaítear é le tionchar na Meánmhara agus ar an meán bíonn idir 2 400 agus 2 500 uair an chloig.

Is í an mhiocraeráid sonrach, atá difriúil uaithi sin sna limistéir mháguaird, a mhíníonn an fáth go bhfásann na cineálacha úll chomh maith sin agus go ngníomhaíonn siad ar bhealach difriúil ansin.

Bíonn na cineálacha úll a dtugtar tuairisc orthu, a fhástar sa limistéar geografach sainithe, iontach teann agus briosc le cion ard siúcra agus aigéid acu, rud a thugann blas sonrach géarbhlasta milis agus dea-bholadh dian dóibh.

I gcomparáid leis na luachanna tagartha úll leagtha amach sna táblaí a d’fhoilsigh an Instituto Ricardo Jorge (Tábla 2 — INSA, 2006), léirítear leis na meánluachanna a fuarthas i staidéar ar shaintréithe cothaitheacha agus feidhmiúla na gcineálacha ‘Maçã de Alcobaça’ (Tábla 1 — Almeida agus Pintado, 2008), go bhfuil difríocht suntasach i gcion aigéid iomláin (beagnach dúbailt).

Tábla 2

Comhdhéanamh cothaitheach úll

| Úll | Fuinneamh (kcal/100 g) | Uisce (g/100 g) | Snáithín cothaitheach (g/100 g) | Carbaihiodráití (g/100 g) | Aigéid orgánacha (g/100 g) | Próitéin g/100 g | Saill (g/100 g) | Luaith (g/100 g) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 57 | 82,9 | 2,1 | 13,6 | 0,20 | 0,2 | 0,5 | 0,32 |
| Foinse: INSA (2006) |

Úll

Fuinneamh (kcal/100 g)

Uisce (g/100 g)

Snáithín cothaitheach (g/100 g)

Carbaihiodráití (g/100 g)

Aigéid orgánacha (g/100 g)

Próitéin g/100 g

Saill (g/100 g)

Luaith (g/100 g)

57

82,9

2,1

13,6

0,20

0,2

0,5

0,32

Foinse: INSA (2006)

I staidéar dar teideal Caracterização nutritiva e funcional de variedades de Maçã de Alcobaça, tugtar an comhdhéanamh cothaitheach de ‘Maçã de Alcobaça’ (Tábla 3), inter alia. Léirítear leis na figiúirí a leagtar amach i dTábla 3 go bhfuil na meánluachanna carbaihiodráite agus próitéine le haghaidh ‘Maçã de Alcobaça’ níos airde ná na luachanna le haghaidh an chuid is mó de na húlla eile a leagtar amach i Tabela da Composição de Alimentos a d’fhoilsigh an Instituto Nacional de Saúde Dr Ricardo Jorge (Tábla 2 — INSA, 2006).

Tábla 3

Comhdhéanamh cothaitheach cineálacha áirithe úll ‘Maça de Alcobaça’. Baineann na luachanna le meáchan úr de chuid inite na dtorthaí (craiceann agus bia)

| Meán do chineálacha | Fuinneamh (kcal/100 g) | Uisce (g/100 g) | Snáithín cothaitheach (g/100 g) | Carbaihiodráití (g/100 g) | Próitéin g/100 g | Saill (g/100 g) | Luaith (g/100 g) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 52,7 | 84,5 | 2,1 | 14,9 | 0,37 | 0,10 | 0,22 |
| Foinse: Domingos Almeida & Manuela Pintado, 2008. Caracterização nutritiva e funcional de variedades de Maçã de Alcobaça. Tionscadal Agro 937. |

Meán do chineálacha

Fuinneamh (kcal/100 g)

Uisce (g/100 g)

Snáithín cothaitheach (g/100 g)

Carbaihiodráití (g/100 g)

Próitéin g/100 g

Saill (g/100 g)

Luaith (g/100 g)

52,7

84,5

2,1

14,9

0,37

0,10

0,22

Foinse: Domingos Almeida & Manuela Pintado, 2008. Caracterização nutritiva e funcional de variedades de Maçã de Alcobaça. Tionscadal Agro 937.

| 5.3 | Nasc cúisíoch idir an limistéar geografach agus cáilíocht nó saintréithe an táirge (maidir le STFC) nó cáilíocht shonrach an táirge, an cháil atá air nó saintréith eile atá aige (maidir le TGFC).
  D’ainneoin tosca géiniteacha (Iglesias et al., 2008; 2012) agus éicifhiseolaíocha (Gonzalez-Talice et al., 2013) a dhéanann difear do cháilíocht agus do shaintréithe orgánaileipteacha ‘Maçã de Alcobaça’, go háirithe maidir le dath agus dea-bholadh, níor cheart tábhacht na ndálaí timpeallachta, go háirithe teocht agus bogthaise a chur as an áireamh.
  Cinneann na dálaí sonracha teochta agus bogthaise a chruthaítear le cóngaracht don fharraige agus leis an sliabhchóras Aire-Candeeiros-Montejunto a théann ó thuaidh agus ó dheas, comhthreomhar leis an gcósta, comhdhéanamh cothaitheach ‘Maçã de Alcobaça’, rud a fhágann go mbíonn sé níos brisce agus níos súmhaire agus lenar féidir idirdhealú a dhéanamh idir é agus úlla eile.
  Tá stádas TGFC faighte ag na húlla, áfach, ní hamháin mar gheall ar a saintréithe sonracha ach mar gheall freisin ar an gclú cáiliúil atá bainte amach acu ar an margadh leis na céadta bliain.
  Freagraíonn limistéar táirgthe ‘Maçã de Alcobaça’ don cheantar ar a dtugtar go stairiúil ‘Coutos de Alcobaça’. Rinneadh an limistéar a chríochú ar dtús sa 12ú agus sa 13ú haois ar chúiseanna polaitiúla agus tá fianaise ann go deimhin lena léirítear go ndeachaigh sé níos faide ó dheas.
  Dá réir sin shealbhaigh na manaigh an talamh a bhí oiriúnach don fheirmeoireacht, a fhreagraíonn do na limistéir ina bhfástar na húlla inniu.
  Tháinig fás torthaí, go háirithe fás úll, chun bheith ina ghníomhaíocht tábhachtach. Tráth nach raibh mórán milseán, itheadh úlla mar mhilseog ag deireadh béilí galánta. De réir M. Vieira Natividade, ‘thug na manaigh aire dá gcrainn torthaí le haire mhór.’
  Tháinig aitheantas chun bheith ar na húlla a fhástar i réigiún Alcobaça i ngeall ar a saintréithe orgánaileipteacha: Bhain siad áit shonrach amach mar gheall ar shaintréithe a bhí acu: an dul chun cinn de réir a chéile ó mhilseacht go dtí aigéadacht trí liosta fada cineálacha; ann boladh iontach, an dath láidir álainn,...’. (Natividade, M. V.; 1912 – Frutas d’Alcobaça)
  Scríobh M. Vieira Natividade freisin go raibh: ‘an oiread sin úllord go gciallaítear leis an bhfocal “toradh” fós inniu i réigiún Alcobaça “úll” agus go gciallaítear le “gort torthaí”“úllord”.’ |
| --- | --- |

5.3

D’ainneoin tosca géiniteacha (Iglesias et al., 2008; 2012) agus éicifhiseolaíocha (Gonzalez-Talice et al., 2013) a dhéanann difear do cháilíocht agus do shaintréithe orgánaileipteacha ‘Maçã de Alcobaça’, go háirithe maidir le dath agus dea-bholadh, níor cheart tábhacht na ndálaí timpeallachta, go háirithe teocht agus bogthaise a chur as an áireamh.

Cinneann na dálaí sonracha teochta agus bogthaise a chruthaítear le cóngaracht don fharraige agus leis an sliabhchóras Aire-Candeeiros-Montejunto a théann ó thuaidh agus ó dheas, comhthreomhar leis an gcósta, comhdhéanamh cothaitheach ‘Maçã de Alcobaça’, rud a fhágann go mbíonn sé níos brisce agus níos súmhaire agus lenar féidir idirdhealú a dhéanamh idir é agus úlla eile.

Tá stádas TGFC faighte ag na húlla, áfach, ní hamháin mar gheall ar a saintréithe sonracha ach mar gheall freisin ar an gclú cáiliúil atá bainte amach acu ar an margadh leis na céadta bliain.

Freagraíonn limistéar táirgthe ‘Maçã de Alcobaça’ don cheantar ar a dtugtar go stairiúil ‘Coutos de Alcobaça’. Rinneadh an limistéar a chríochú ar dtús sa 12ú agus sa 13ú haois ar chúiseanna polaitiúla agus tá fianaise ann go deimhin lena léirítear go ndeachaigh sé níos faide ó dheas.

Dá réir sin shealbhaigh na manaigh an talamh a bhí oiriúnach don fheirmeoireacht, a fhreagraíonn do na limistéir ina bhfástar na húlla inniu.

Tháinig fás torthaí, go háirithe fás úll, chun bheith ina ghníomhaíocht tábhachtach. Tráth nach raibh mórán milseán, itheadh úlla mar mhilseog ag deireadh béilí galánta. De réir M. Vieira Natividade, ‘thug na manaigh aire dá gcrainn torthaí le haire mhór.’

Tháinig aitheantas chun bheith ar na húlla a fhástar i réigiún Alcobaça i ngeall ar a saintréithe orgánaileipteacha: Bhain siad áit shonrach amach mar gheall ar shaintréithe a bhí acu: an dul chun cinn de réir a chéile ó mhilseacht go dtí aigéadacht trí liosta fada cineálacha; ann boladh iontach, an dath láidir álainn,...’. (Natividade, M. V.; 1912 – Frutas d’Alcobaça)

Scríobh M. Vieira Natividade freisin go raibh: ‘an oiread sin úllord go gciallaítear leis an bhfocal “toradh” fós inniu i réigiún Alcobaça “úll” agus go gciallaítear le “gort torthaí”“úllord”.’

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

https://tradicional.dgadr.gov.pt/images/prod_imagens/frescos/docs/CE_maca_alcoba%C3%A7a_2021.pdf

---

(1)  IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.

---

| 5.6.2023 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 197/9 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2023

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 197/9

---

Foilsiú an doiciméid aonair leasaithe tar éis mionleasú a fhormheas i gcomhréir le hAirteagal 53(2), an dara fomhír, de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

(2023/C 197/04)

Tá an mionleasú sin formheasta ag an gCoimisiún Eorpach i gcomhréir le hAirteagal 6(2), an tríú fomhír, de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún (1).

An t-iarratas ar fhormheas an mhionleasaithe seo is féidir é a cheadú i mbunachar sonraí eAmbrosia an Choimisiúin.

DOICIMÉAD AONAIR

‘HUILE D’OLIVE DE CORSE / HUILE D’OLIVE DE CORSE – OLIU DI CORSICA’

Uimh. AE: PDO-FR-0428-AM02 – 29.11.2021

STFC (X) IGP ( )

1.   Ainm(neacha)

‘Huile d’olive de Corse / Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’

2.   Ballstát nó tríú tír

An Fhrainc

3.   Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1.   Cineál táirge

Aicme 1-5. Olaí agus saillte (im, margairín, olaí, etc.).

3.2.   Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm dá dtagraítear in (1)

Is comhartha sóirt de chuid ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ iad dea-bholaithe a thugann almóinní, bliosán, féar tirim, torthaí triomaithe nó úlla chun cuimhne. Bíonn sé idir buí ar dhath na tuí agus gealbhuí, le fiú imireacha glasa ann.

Agus é á chur ar an margadh den chéad uair, bíonn an ghéire (dá ngairtear ‘láidreacht’ de réir bhrí an doiciméid aonair seo) agus an tseirbhe cothrom le 3 nó níos lú ná sin ar scála orgánaileipteach Chomhairle Idirnáisiúnta na nOlóg.

Ní bhíonn an tsaoraigéadacht, arna sloinneadh mar aigéad oiléach, níos mó ná 1.5 gram in aghaidh 100 gram.

Agus é á chur ar an margadh den chéad uair, bíonn an luach sárocsaíde cothrom le 16 mhilleachoibhéis de shárocsaíd ocsaigine in aghaidh 1 kg d’ola olóige nó níos lú ná sin.

Anuas air sin, bíonn na saintréithe seo a leanas ag ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ nuair a thagann na focail récolte à l’ancienne ina dhiaidh: bíonn sé tathagach méith sa bhéal agus is iad seo a leanas na sain-dea-bholaithe agus na dea-bholaithe is láidre ann: ológa dubha, féar tirim, torthaí triomaithe (almóinní, gallchnónna, cnónna coill), dea-bholaithe bláthacha na scrobarnaí, muisiriúin agus casarnach.

Agus é á chur ar an margadh den chéad uair, bíonn an láidreacht agus an tseirbhe cothrom le 1 nó níos lú ná sin ar scála Chomhairle Idirnáisiúnta na nOlóg.

3.3.   Beatha (i gcás táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (i gcás táirgí próiseáilte amháin)

Is ó na cineálacha seo a leanas a thagann na holaí olóige den chuid is mó:

Sabine (ar a dtugtar Sabina, Aliva Bianca agus Biancaghja freisin), Ghjermana (ar a dtugtar Ghjermana di Balagna, di Casinca agus Nieladja freisin), Capanace (ar a dtugtar Raspulada/Raspuluta freisin), Zinzala (ar a dtugtar Pinzarole freisin), Aliva Néra (ar a dtugtar Ghjermana du Sud agus d’Alta Rocca freisin), Curtinese (ar a dtugtar Pendola freisin).

3.4.   Céimeanna sonracha den táirgeadh nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach sainithe

Déantar gach cuid de phróiseas táirgthe an amhábhair agus de tháirgeadh na hola olóige laistigh den limistéar geografach sainithe.

3.5.   Rialacha sonracha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

3.6.   Rialacha sonracha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Anuas ar an bhfaisnéis éigeantach dá bhforáiltear leis an reachtaíocht maidir le lipéadú agus cur i láthair táirgí bia, ní mór na nithe seo a leanas a bheith ar lipéid olaí lena ngabhann an sonrúchán tionscnaimh ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse — Oliu di Corsica’:

| — | ainm an tsonrúcháin: ‘Huile d’olive de Corse / Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’, |
| --- | --- |

—

ainm an tsonrúcháin: ‘Huile d’olive de Corse / Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’,

| — | an nath récolte à l’ancienne díreach tar éis ainm an tsonrúcháin, i gcás olaí a dhéantar as ológa a bhaintear tar éis dóibh titim go nádúrtha. |
| --- | --- |

—

an nath récolte à l’ancienne díreach tar éis ainm an tsonrúcháin, i gcás olaí a dhéantar as ológa a bhaintear tar éis dóibh titim go nádúrtha.

| — | an nath: ‘sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint’. |
| --- | --- |

—

an nath: ‘sonrúchán tionscnaimh faoi chosaint’.

| — | siombail STFC an Aontais Eorpaigh. |
| --- | --- |

—

siombail STFC an Aontais Eorpaigh.

Ní mór na nithe sin go léir a bheith sa réimse radhairc céanna.

Ní mór dóibh a bheith i litreacha atá soiléir, inléite, doscriosta agus sách mór chun seasamh amach go soiléir i gcoinne an chúlra ar a bhfuil siad priontáilte, ionas gur féidir idirdhealú soiléir a dhéanamh idir iad agus gach faisnéis scríofa nó ghrafach eile.

Lipéadú na n-olaí lena ngabhann an nath récolte à l’ancienne, ní mór faisnéis a bheith air lena sonraítear go ndearnadh na holaí as ológa a baineadh tar éis dóibh titim go nádúrtha.

4.   Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Is éard atá i limistéar geografach an tsonrúcháin tionscnaimh ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ críoch iomlán na Corsaice, cé is moite de na bardais seo a leanas: Aiti, Albertacce, Alzi, Asco, Aullène, Bastelica, Bocognano, Bustanico, Calacuccia, Cambia, Campana, Carcheto-Brustico, Carpineto, Carticasi, Casamaccioli, Casanova, Ciamanacce, Corscia, Cozzano, Cristinacce, Erone, Evisa, Felce, Ghisoni, Guagno, Guitera-les-Bains, Lano, Lozzi, Mausoléo, Mazzola, Muracciole, Novale, Olmi-Cappella, Ortale, Orto, Palneca, Pastricciola, Perelli, Pianello, Piazzali, Piedipartino, Pie-d'Orezza, Pietricaggio, Piobetta, Pioggiola, Poggiolo, Quasquara, Quenza, Renno, Rezza, Rusio, Saliceto, Sampolo, San-Lorenzo, Soccia, Tarrano, Tasso, Tavera, Tolla, Valle-d’Alesani, Vallica, Vivario, Zicavo.

5.   Nasc leis an limistéar geografach

Tá an Chorsaic suite idir 41 agus 43°T agus 160 km amach ó chósta Provence. Is oileán sléibhtiúil fada é a luíonn i dtreoshuíomh thuaidh/theas, atá ar an meán 568 m os cionn leibhéal na farraige agus ar a bhfuil an tír-raon an-míchothrom.

Ó thaobh na geolaíochta de, tagann na hithreacha ina bhfuil na crainn olóige curtha ó dhianscaoileadh ar an láthair de dhá phríomh-charraig éagsúla, go bunúsach (eibhear agus siosta, aolchloch anseo agus ansiúd, sa chuid is faide ó dheas amháin). Is drochithreacha iad na cineálacha ithreach a fhaightear ar an mbealach sin toisc nach bhfuil siad an-domhain agus gur íseal an cion cré atá iontu, ach is ithreacha tura iad freisin a bhfuil cúltaiscí teoranta uisce iontu. Dá bhrí sin, braitheann soláthar uisce na gcrainn go hiomlán ar thitim na báistí, atá an-athraitheach de réir na mblianta agus de réir na micri-réigiún, ach nach bhfuil inti, mar sin féin, ach gnáth-thitim báistí i réigiún na Meánmhara, ina bhfuil tréimhse fhada triomaigh le linn an tsamhraidh a mhaireann thart faoi 5 mhí.

Ina theannta sin, bíonn tionchar ag feiniméin an chreimthe ar shaintréithe na n-ithreacha sin, rud a éiríonn níos measa de réir mar a éiríonn an fhána níos géire.

Anuas ar thriomach an tsamhraidh, i measc shaintréithe na haeráide sin tá teochtaí atá fabhrach do chrainn olóige, is é sin le rá go mbíonn an geimhreadh séimh, an samhradh te, an chuid gréine, chomh maith le tionchar na mara a chuireann taise shuntasach ar fáil.

Bíonn tionchar ag an teocht ar fhorbairt na gcrann olóige freisin: mar gheall ar an tír-raon ard, bíonn sioc i gceist os cionn meánairde áirithe, teorainn airde a bhraitheann ar cé chomh neamhchosanta atá na cnoic.

Níor tháinig saothrú na n-ológ chun cinn i gceantair ina raibh baol seaca.

Tá príomhlimistéar saothraithe na n-ológ suite sa chrios fásra idir 0 agus 400 méadar ar an bhfána thuaidh agus ag suas le 600 méadar ar an bhfána theas, arb iad saintréithe dó sraith crann darach coirc agus toilm mar aon le crainn péine clochra, fraoch, caithní, miortal, crainn maisteoige, crainn den ghéineas Calicotome agus fioláire caol.

Téann stair an chrainn olóige sa Chorsaic siar i bhfad agus is é an dúshraith ar a bhfuil cultúr saothraithe na n-ológ ar an oileán bunaithe. Is sa stair sin a fhaightear míniú freisin, den chuid is mó, ar thionscnamh na gcineálacha a chuirtear: mar sin an Sabine — arb é an cineál is coitianta sa Chorsaic ach a fhaightear den chuid is mó i réigiún Balagne — is cineál é a roghnaítear go háitiúil as crainn olóige fhiáine amháin. Ar an mbealach céanna, roghnaíodh Capanace, arb é an cineál is mó a fhaightear i réigiún Cap Corse, go háitiúil. Dealraíonn sé go bhfuil an cineál sin oiriúnach do choinníollacha sách naimhdeach. Go deimhin, is minic a bhuaileann gaotha tréana agus cáitheadh na farraige crainn den chineál Capanace a fhásann in Cap Corse.

Léiríodh le taighde a rinneadh le déanaí gur de thionscnamh na Tuscáine iad cineálacha áirithe (Ghjermana agus Ghjermana di Balagna), agus go dtagann cineálacha eile, Zinzala mar shampla, ó chrosantaigh idir oiléastair áitiúla agus cineálacha a tugadh isteach.

Tháinig na príomhchineálacha sin isteach mar sin, agus d’éirigh siad ní ba líonmhaire, agus ba mhinic sin i gcomhar le chéile, i gceantair inar oir na coinníollacha ithreach agus aeráide dóibh. Léiríonn aois na gcrann inniu cé chomh oiriúnach atá na cineálacha sin don timpeallacht gheografach inar bunaíodh iad agus nasc leis an réigiún nach féidir a shéanadh.

Tá táirgeadh ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse — Oliu di Corsica’ bunaithe ar chleachtais ársa atá an-oiriúnach don timpeallacht:

| — | Bhí dlúthbhaint i gcónaí idir an modh saothraithe agus an timpeallacht, agus tá fós: dlús íseal sna garráin agus na hológa a bhaint go déanach. Trí na hológa a choimeád ar na crainn ar feadh i bhfad, déantar feiniméan an tabhartha bairr dhébhliantúil a threisiú a thuilleadh. |
| --- | --- |

—

Bhí dlúthbhaint i gcónaí idir an modh saothraithe agus an timpeallacht, agus tá fós: dlús íseal sna garráin agus na hológa a bhaint go déanach. Trí na hológa a choimeád ar na crainn ar feadh i bhfad, déantar feiniméan an tabhartha bairr dhébhliantúil a threisiú a thuilleadh.

| — | Le blianta fada, bhí an nós ann na hológa a bhaint trí chroitheadh a bhaint astu le cuaille fada, iad a phiocadh ón gcrann nó iad a bhailiú ón talamh, de réir an limistéir, mhéid an fhómhair, na gcineálacha olóige agus na gcoinníollacha séasúracha. Ba é an modh fómhair ba choitianta na hológa a bhailiú ón talamh. Sa lá atá inniu ann, ní úsáideann táirgeoirí an modh sin a thuilleadh; ina ionad sin, déantar na hológa a bhailiú trí úsáid a bhaint as líonta crochta nó gabhdáin faoi na crainn.
  Déantar na hológa a bhaint ar feadh tréimhse ama níos faide de réir dhátaí bláthaithe na gcineálacha éagsúla. |
| --- | --- |

—

Le blianta fada, bhí an nós ann na hológa a bhaint trí chroitheadh a bhaint astu le cuaille fada, iad a phiocadh ón gcrann nó iad a bhailiú ón talamh, de réir an limistéir, mhéid an fhómhair, na gcineálacha olóige agus na gcoinníollacha séasúracha. Ba é an modh fómhair ba choitianta na hológa a bhailiú ón talamh. Sa lá atá inniu ann, ní úsáideann táirgeoirí an modh sin a thuilleadh; ina ionad sin, déantar na hológa a bhailiú trí úsáid a bhaint as líonta crochta nó gabhdáin faoi na crainn.

Déantar na hológa a bhaint ar feadh tréimhse ama níos faide de réir dhátaí bláthaithe na gcineálacha éagsúla.

| — | Déantar na hológa a bhrú ar bhealach i bhfad níos tapúla ná mar a dhéantaí roimhe seo. Bhíodh fad an bhrúite ina phríomhchúis le haigéadacht iomarcach na n-olaí den chuid is mó, ach is giorra sin ar fad anois mar gheall ar mhuilte níos nua-aimseartha a bhfuil acmhainneacht fheabhsaithe acu. Mar sin féin, uaireanta bíonn fad an bhrúite níos mó mar atá ar an mór-roinn, toisc go bhfuil na garrán chomh fada i gcéin sin agus mar gheall ar nósanna na dtáirgeoirí. |
| --- | --- |

—

Déantar na hológa a bhrú ar bhealach i bhfad níos tapúla ná mar a dhéantaí roimhe seo. Bhíodh fad an bhrúite ina phríomhchúis le haigéadacht iomarcach na n-olaí den chuid is mó, ach is giorra sin ar fad anois mar gheall ar mhuilte níos nua-aimseartha a bhfuil acmhainneacht fheabhsaithe acu. Mar sin féin, uaireanta bíonn fad an bhrúite níos mó mar atá ar an mór-roinn, toisc go bhfuil na garrán chomh fada i gcéin sin agus mar gheall ar nósanna na dtáirgeoirí.

Mar gheall ar an bhfeabhas foriomlán sin ar éifeachtúlacht an mhodha bainte agus ar na muilte, bhíothas in ann feabhas cáilíocht na n-olaí a mhéadú.

I measc shaintréithe ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ tá láidreacht mheasartha agus géire mheasartha. Mar sin, tagann na dea-bholaithe chun cinn go mín, agus léirítear go bhfuil castacht mhaith iontu.

Mar gheall ar an bhfásra spontáineach ilchineálach thart timpeall ar na garráin olóige, faightear dea-bholaithe almóinní agus féir thirim sa táirge deiridh, agus faightear dea-bholaithe casta na scrobarnaí in ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ a bhfuil an nath récolte à l’ancienne ina dhiaidh sin.

Úsáidtear é mar bhia, mar tháirge cúraim agus i roinnt deasghnáth reiligiúnach agus saolta: is cuid lárnach de shaol mhuintir na n-oileán é agus aithnítear cáilíocht an táirge.

Eascraíonn úrnuacht chultúr saothraithe na n-ológ sa Chorsaic as éagsúlacht na gcineálacha ársa agus dúchasacha.

Nuair a chuirtear san áireamh go n-úsáidtear cineálacha olóige atá beag ó thaobh méide de, agus dá bhrí sin, nach n-oireann dá gcaitheamh mar ológa boird, agus an traidisiún atá ann ola olóige a tháirgeadh seachas ológa boird, is léir cén fáth a n-úsáidtear na garráin go léir i micri-réigiúin uile an limistéir gheografaigh go heisiach chun ola olóige a tháirgeadh.

Is toradh iad saintréithe na hola olóige ar a bhfuil an t-ainm ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse — Oliu di Corsica’ ar chaomhnú traidisiúin áirithe agus ar mhodhanna táirgthe nua-aimseartha a úsáid in éineacht leis an méid sin a dhéanamh i timpeallacht nádúrtha ar leith.

D’fhás crainn olóige go spontáineach in áiteanna éagsúla, rud a d’fhág, trí roghnú agus hibridiú, go bhfuil líon mór cineálacha ann ar chríoch atá srianta go leor, rud atá ar leith i gcomparáid le limistéir eile i réigiún na Meánmhara, a bhfuil claonadh acu a bheith aonchineálach nó ilchineálach le príomhchineál amháin.

Beag beann ar a dtréithe féin, bíonn na crainn faoi réir comhchóras bainistíochta agus bíonn na dálaí aeráide céanna i bhfeidhm orthu, rud a fhágann go bhforbraíonn an t-amhábhar go mall i dtimpeallacht ar leith.

Is príomhfhachtóir de chuid shaintréithe ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ é go gcoimeádtar na hológa ar na crainn ar feadh i bhfad toisc nach mbíonn sioc ann sna limistéir saothraithe sa mhéid is gur féidir leis na hológa, ar an mbealach sin, dea-bholaithe na speiceas plandaí máguaird a ghabháil agus, go háirithe, dea-bholaithe na scrobarnaí, a fhaightear ansin in ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse – Oliu di Corsica’ a bhfuil an nath récolte à l’ancienne ina dhiaidh sin.

Is é sin le rá, leis an idirthuilleamaíocht idir tosca nádúrtha agus daonna, agus idir tosca áitiúla agus sonracha, maolaítear sa táirge an athraitheacht arb í an éagsúlacht, an ithir nó an treo ina bhfuil na tailte ag féachaint is cúis léi agus tugtar do ‘Huile d’olive de Corse’/‘Huile d’olive de Corse — Oliu di Corsica’ gnéithe úrnua a bhaineann le táirgeadh na n-ológ ar fud an oileáin.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-321d4041-7315-4b9a-b481-75a9f3b43222

---

(1)  IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.

---