# Publicatieblad C 167/11 m

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 167 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 66e jaargang11 mei 2023 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 167

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

66e jaargang11 mei 2023

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | |
| | EUROPEES PARLEMENTZITTING 2022-2023Vergaderingen van 21 t/m 24 november 2022AANGENOMEN TEKSTEN | 1 |

Inhoud

Bladzijde

EUROPEES PARLEMENTZITTING 2022-2023Vergaderingen van 21 t/m 24 november 2022AANGENOMEN TEKSTEN

1

---

| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| --- | --- |
| | RESOLUTIES |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag, 22 november 2022 |
| 2023/C 167/01 | Resolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de uitvoering van de leenstrategie ter financiering van NextGenerationEU, het herstelinstrument van de Unie (2021/2076(INI)) | 2 |
| 2023/C 167/02 | Resolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de uitvoering van de Europese Innovatieraad (2022/2063(INI)) | 8 |
| | Woensdag, 23 november 2022 |
| 2023/C 167/03 | Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over de aanmerking van de Russische Federatie als staatssponsor van terrorisme (2022/2896(RSP)) | 18 |
| 2023/C 167/04 | Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over bevordering van de regionale stabiliteit en veiligheid in de grotere regio van het Midden-Oosten (2020/2113(INI)) | 25 |
| 2023/C 167/05 | Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over preventie, beheer en betere zorg met betrekking tot diabetes in de EU naar aanleiding van de Werelddiabetesdag (2022/2901(RSP)) | 36 |
| | Donderdag, 24 november 2022 |
| 2023/C 167/06 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Afghanistan, met name de verslechtering op het gebied van de vrouwenrechten en de aanslagen op onderwijsinstellingen (2022/2955(RSP)) | 43 |
| 2023/C 167/07 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de aanhoudende onderdrukking van de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld in Belarus (2022/2956(RSP)) | 48 |
| 2023/C 167/08 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de gedwongen ontheemding van mensen als gevolg van het escalerende conflict in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC) (2022/2957(RSP)) | 54 |
| 2023/C 167/09 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de toekomstige Europese financiële architectuur voor ontwikkeling (2021/2252(INI)) | 57 |
| 2023/C 167/10 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de resultaten van de modernisering van het Verdrag inzake het Energiehandvest (2022/2934(RSP)) | 68 |
| 2023/C 167/11 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de beoordeling van de inachtneming door Hongarije van de rechtsstatelijke voorwaarden in het kader van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat, en de stand van zaken met betrekking tot het Hongaarse herstel- en veerkrachtplan (2022/2935(RSP)) | 74 |
| 2023/C 167/12 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de bescherming van de veehouderij en grote carnivoren in Europa (2022/2952(RSP)) | 77 |
| 2023/C 167/13 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de erfenis van het Europees Jaar van de Jeugd 2022 (2022/2953(RSP)) | 83 |
| 2023/C 167/14 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de verbetering van de EU-regelgeving inzake wilde en exotische dieren die als huisdier in de Europese Unie mogen worden gehouden door middel van een positieve EU-lijst (2022/2809(RSP)) | 89 |
| 2023/C 167/15 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Egypte (2022/2962(RSP)) | 94 |
| 2023/C 167/16 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de situatie van de mensenrechten in Qatar in het kader van het FIFA-wereldkampioenschap voetbal (2022/2948(RSP)) | 99 |
| | AANBEVELINGEN |
| | Europees Parlement |
| | Woensdag, 23 november 2022 |
| 2023/C 167/17 | Aanbeveling van het Europees Parlement van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU (2022/2064(INI)) | 105 |
| 2023/C 167/18 | Aanbeveling van het Europees Parlement van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de situatie in Libië (2021/2064(INI)) | 116 |
| | ADVIEZEN |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag, 22 november 2022 |
| 2023/C 167/19 | Besluit van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020 (2022/2903(RSP)) | 126 |

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Dinsdag, 22 november 2022

2023/C 167/01

Resolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de uitvoering van de leenstrategie ter financiering van NextGenerationEU, het herstelinstrument van de Unie (2021/2076(INI))

2

2023/C 167/02

Resolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de uitvoering van de Europese Innovatieraad (2022/2063(INI))

8

Woensdag, 23 november 2022

2023/C 167/03

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over de aanmerking van de Russische Federatie als staatssponsor van terrorisme (2022/2896(RSP))

18

2023/C 167/04

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over bevordering van de regionale stabiliteit en veiligheid in de grotere regio van het Midden-Oosten (2020/2113(INI))

25

2023/C 167/05

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over preventie, beheer en betere zorg met betrekking tot diabetes in de EU naar aanleiding van de Werelddiabetesdag (2022/2901(RSP))

36

Donderdag, 24 november 2022

2023/C 167/06

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Afghanistan, met name de verslechtering op het gebied van de vrouwenrechten en de aanslagen op onderwijsinstellingen (2022/2955(RSP))

43

2023/C 167/07

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de aanhoudende onderdrukking van de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld in Belarus (2022/2956(RSP))

48

2023/C 167/08

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de gedwongen ontheemding van mensen als gevolg van het escalerende conflict in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC) (2022/2957(RSP))

54

2023/C 167/09

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de toekomstige Europese financiële architectuur voor ontwikkeling (2021/2252(INI))

57

2023/C 167/10

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de resultaten van de modernisering van het Verdrag inzake het Energiehandvest (2022/2934(RSP))

68

2023/C 167/11

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de beoordeling van de inachtneming door Hongarije van de rechtsstatelijke voorwaarden in het kader van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat, en de stand van zaken met betrekking tot het Hongaarse herstel- en veerkrachtplan (2022/2935(RSP))

74

2023/C 167/12

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de bescherming van de veehouderij en grote carnivoren in Europa (2022/2952(RSP))

77

2023/C 167/13

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de erfenis van het Europees Jaar van de Jeugd 2022 (2022/2953(RSP))

83

2023/C 167/14

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de verbetering van de EU-regelgeving inzake wilde en exotische dieren die als huisdier in de Europese Unie mogen worden gehouden door middel van een positieve EU-lijst (2022/2809(RSP))

89

2023/C 167/15

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Egypte (2022/2962(RSP))

94

2023/C 167/16

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de situatie van de mensenrechten in Qatar in het kader van het FIFA-wereldkampioenschap voetbal (2022/2948(RSP))

99

AANBEVELINGEN

Europees Parlement

Woensdag, 23 november 2022

2023/C 167/17

Aanbeveling van het Europees Parlement van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU (2022/2064(INI))

105

2023/C 167/18

Aanbeveling van het Europees Parlement van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de situatie in Libië (2021/2064(INI))

116

ADVIEZEN

Europees Parlement

Dinsdag, 22 november 2022

2023/C 167/19

Besluit van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020 (2022/2903(RSP))

126

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag, 22 november 2022 |
| 2023/C 167/20 | Besluit van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de benoeming van Keit Pentus-Rosimannus tot lid van de Europese Rekenkamer (C9-0316/2022 — 2022/0808(NLE)) | 128 |
| 2023/C 167/21 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 betreffende het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de Euro-mediterrane Interim-associatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, anderzijds, betreffende een kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Palestijnse Autoriteit aan programma’s van de Unie (12669/2019 — C9-0115/2021 — 2019/0164(NLE)) | 129 |
| 2023/C 167/22 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het verbeteren van het genderevenwicht bij bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (10521/1/2022 — C9-0354/2022 — 2012/0299(COD)) | 130 |
| 2023/C 167/23 | P9_TA(2022)0394De veerkracht van kritieke entiteitenWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de veerkracht van kritieke entiteiten (COM(2020)0829 — C9-0421/2020 — 2020/0365(COD))P9_TC1-COD(2020)0365Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten en tot intrekking van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad | 131 |
| 2023/C 167/24 | P9_TA(2022)0395Gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB): beperkingen op de toegang tot de wateren van de UnieWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 wat betreft beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie (COM(2021)0356 — C9-0254/2021 — 2021/0176(COD))P9_TC1-COD(2021)0176Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1380/2013 wat betreft beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie | 132 |
| 2023/C 167/25 | P9_TA(2022)0396Besluiten van Europese normalisatieorganisatiesWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1025/2012 wat betreft de besluiten van Europese normalisatieorganisaties over Europese normen en Europese normalisatieproducten (COM(2022)0032 — C9-0033/2022 — 2022/0021(COD))P9_TC1-COD(2022)0021Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1025/2012 wat betreft de besluiten van Europese normalisatieorganisaties over Europese normen en Europese normalisatieproducten | 134 |
| 2023/C 167/26 | P9_TA(2022)0397Bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen: vakbekwaamheid en opleiding/nascholing (codificatie)Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (codificatie) (COM(2021)0034 — C9-0008/2021 — 2021/0018(COD))P9_TC1-COD(2021)0018Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (codificatie) | 135 |
| 2023/C 167/27 | Ontwerpwetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op grond van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (07910/2022 — C9-0296/2022 — 2022/0098(NLE)) | 136 |
| 2023/C 167/28 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van Besluit (EU) 2015/2169 betreffende de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds (12600/2022 — C9-0343/2022 — 2022/0257(NLE)) | 137 |
| | Woensdag, 23 november 2022 |
| 2023/C 167/29 | Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 — Aanvullende maatregelen om de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken — Versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming — Verlaging van de betalingskredieten en de actualisering van ontvangsten — Andere aanpassingen en technische updates (14832/2022 — C9-0388/2022 — 2022/0318(BUD)) | 138 |
| 2023/C 167/30 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het gemeenschappelijk ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, goedgekeurd door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure (14783/2022 — C9-0389/2022 — 2022/0212(BUD)) | 141 |
| 2023/C 167/31 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (COM(2021)0570 — C9-0034/2022 — 2021/0430(CNS)) | 162 |
| | Donderdag, 24 november 2022 |
| 2023/C 167/32 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het ontwerp van verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (14471/2022 — C9-0386/2022 — 2022/0369(APP)) | 167 |
| 2023/C 167/33 | P9_TA(2022)0411Wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethodeWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode (COM(2022)0596 — C9-0374/2022 — 2022/0370(COD))P9_TC1-COD(2022)0370Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU, Euratom) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode | 168 |
| 2023/C 167/34 | P9_TA(2022)0412Macrofinanciële bijstand +-instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (COM(2022)0597 — C9-0373/2022 — 2022/0371(COD))P9_TC1-COD(2022)0371Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) | 169 |
| 2023/C 167/35 | P9_TA(2022)0413De niet-aanvaarding van in Oekraïne en Georgië afgegeven reisdocumenten van de Russische FederatieWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de niet erkenning van Russische reisdocumenten die zijn afgegeven in bezette buitenlandse gebieden (COM(2022)0662 — C9-0302/2022 — 2022/0274(COD))P9_TC1-COD(2022)0274Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de niet-aanvaarding van in Oekraïne en Georgië afgegeven reisdocumenten van de Russische Federatie | 170 |
| 2023/C 167/36 | P9_TA(2022)0414Vaststelling van het beleidsprogramma 2030 van het digitaal decenniumWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het beleidsprogramma 2030 Traject naar het digitale decennium (COM(2021)0574 — C9-0359/2021 — 2021/0293(COD))P9_TC1-COD(2021)0293Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het beleidsprogramma voor het digitale decennium tot 2030 | 171 |
| 2023/C 167/37 | Besluit van het Europees Parlement van 24 november 2022 om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 21 oktober 2022 tot wijziging van de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 vastgestelde technische reguleringsnormen wat betreft tijdelijke noodmaatregelen inzake zekerheidsvereisten (C(2022)7536 — 2022/2908(DEA)) | 172 |
| 2023/C 167/38 | Besluit van het Europees Parlement van 24 november 2022 om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 18 oktober 2022 tot wijziging van de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 vastgestelde technische reguleringsnormen wat betreft de waarde van de clearingdrempel voor posities in otc-grondstoffenderivatencontracten en andere otc-derivatencontracten (C(2022)7413 — 2022/2899(DEA)) | 174 |

III   Voorbereidende handelingen

Europees Parlement

Dinsdag, 22 november 2022

2023/C 167/20

Besluit van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de benoeming van Keit Pentus-Rosimannus tot lid van de Europese Rekenkamer (C9-0316/2022 — 2022/0808(NLE))

128

2023/C 167/21

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 betreffende het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de Euro-mediterrane Interim-associatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, anderzijds, betreffende een kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Palestijnse Autoriteit aan programma’s van de Unie (12669/2019 — C9-0115/2021 — 2019/0164(NLE))

129

2023/C 167/22

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het verbeteren van het genderevenwicht bij bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (10521/1/2022 — C9-0354/2022 — 2012/0299(COD))

130

2023/C 167/23

P9_TA(2022)0394De veerkracht van kritieke entiteitenWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de veerkracht van kritieke entiteiten (COM(2020)0829 — C9-0421/2020 — 2020/0365(COD))P9_TC1-COD(2020)0365Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten en tot intrekking van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad

131

2023/C 167/24

P9_TA(2022)0395Gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB): beperkingen op de toegang tot de wateren van de UnieWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 wat betreft beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie (COM(2021)0356 — C9-0254/2021 — 2021/0176(COD))P9_TC1-COD(2021)0176Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1380/2013 wat betreft beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie

132

2023/C 167/25

P9_TA(2022)0396Besluiten van Europese normalisatieorganisatiesWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1025/2012 wat betreft de besluiten van Europese normalisatieorganisaties over Europese normen en Europese normalisatieproducten (COM(2022)0032 — C9-0033/2022 — 2022/0021(COD))P9_TC1-COD(2022)0021Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1025/2012 wat betreft de besluiten van Europese normalisatieorganisaties over Europese normen en Europese normalisatieproducten

134

2023/C 167/26

P9_TA(2022)0397Bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen: vakbekwaamheid en opleiding/nascholing (codificatie)Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (codificatie) (COM(2021)0034 — C9-0008/2021 — 2021/0018(COD))P9_TC1-COD(2021)0018Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (codificatie)

135

2023/C 167/27

Ontwerpwetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op grond van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (07910/2022 — C9-0296/2022 — 2022/0098(NLE))

136

2023/C 167/28

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van Besluit (EU) 2015/2169 betreffende de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds (12600/2022 — C9-0343/2022 — 2022/0257(NLE))

137

Woensdag, 23 november 2022

2023/C 167/29

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 — Aanvullende maatregelen om de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken — Versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming — Verlaging van de betalingskredieten en de actualisering van ontvangsten — Andere aanpassingen en technische updates (14832/2022 — C9-0388/2022 — 2022/0318(BUD))

138

2023/C 167/30

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het gemeenschappelijk ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, goedgekeurd door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure (14783/2022 — C9-0389/2022 — 2022/0212(BUD))

141

2023/C 167/31

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (COM(2021)0570 — C9-0034/2022 — 2021/0430(CNS))

162

Donderdag, 24 november 2022

2023/C 167/32

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het ontwerp van verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (14471/2022 — C9-0386/2022 — 2022/0369(APP))

167

2023/C 167/33

P9_TA(2022)0411Wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethodeWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode (COM(2022)0596 — C9-0374/2022 — 2022/0370(COD))P9_TC1-COD(2022)0370Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU, Euratom) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode

168

2023/C 167/34

P9_TA(2022)0412Macrofinanciële bijstand +-instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (COM(2022)0597 — C9-0373/2022 — 2022/0371(COD))P9_TC1-COD(2022)0371Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +)

169

2023/C 167/35

P9_TA(2022)0413De niet-aanvaarding van in Oekraïne en Georgië afgegeven reisdocumenten van de Russische FederatieWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de niet erkenning van Russische reisdocumenten die zijn afgegeven in bezette buitenlandse gebieden (COM(2022)0662 — C9-0302/2022 — 2022/0274(COD))P9_TC1-COD(2022)0274Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de niet-aanvaarding van in Oekraïne en Georgië afgegeven reisdocumenten van de Russische Federatie

170

2023/C 167/36

P9_TA(2022)0414Vaststelling van het beleidsprogramma 2030 van het digitaal decenniumWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het beleidsprogramma 2030 Traject naar het digitale decennium (COM(2021)0574 — C9-0359/2021 — 2021/0293(COD))P9_TC1-COD(2021)0293Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het beleidsprogramma voor het digitale decennium tot 2030

171

2023/C 167/37

Besluit van het Europees Parlement van 24 november 2022 om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 21 oktober 2022 tot wijziging van de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 vastgestelde technische reguleringsnormen wat betreft tijdelijke noodmaatregelen inzake zekerheidsvereisten (C(2022)7536 — 2022/2908(DEA))

172

2023/C 167/38

Besluit van het Europees Parlement van 24 november 2022 om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 18 oktober 2022 tot wijziging van de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 vastgestelde technische reguleringsnormen wat betreft de waarde van de clearingdrempel voor posities in otc-grondstoffenderivatencontracten en andere otc-derivatencontracten (C(2022)7413 — 2022/2899(DEA))

174

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

11.5.2023

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/1

---

EUROPEES PARLEMENT

ZITTING 2022-2023

Vergaderingen van 21 t/m 24 november 2022

AANGENOMEN TEKSTEN

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Dinsdag, 22 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/2 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/2

---

P9_TA(2022)0400

Leenstrategie ter financiering van NextGenerationEU

Resolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de uitvoering van de leenstrategie ter financiering van NextGenerationEU, het herstelinstrument van de Unie (2021/2076(INI))

(2023/C 167/01)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 5, lid 3, van Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (1) (eigenmiddelenbesluit), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 5, lid 3, van Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (1) (eigenmiddelenbesluit),

| — | gezien Verordening (EU) 2020/2094 van de Raad van 14 december 2020 tot vaststelling van een herstelinstrument van de Europese Unie ter ondersteuning van het herstel na de COVID-19-crisis (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2020/2094 van de Raad van 14 december 2020 tot vaststelling van een herstelinstrument van de Europese Unie ter ondersteuning van het herstel na de COVID-19-crisis (2),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (3),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (4), met inbegrip van de gezamenlijke en unilaterale verklaringen overeengekomen als onderdeel van het meerjarig financieel kader (MFK), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (4), met inbegrip van de gezamenlijke en unilaterale verklaringen overeengekomen als onderdeel van het meerjarig financieel kader (MFK),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 betreffende een nieuwe financieringsstrategie voor de financiering van NextGenerationEU (COM(2021)0250), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 14 april 2021 betreffende een nieuwe financieringsstrategie voor de financiering van NextGenerationEU (COM(2021)0250),

| — | gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad tot wijziging van het eigenmiddelenbesluit (COM(2021)0570), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad tot wijziging van het eigenmiddelenbesluit (COM(2021)0570),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640) en de resolutie van het Parlement van 15 januari 2020 daarover (5), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640) en de resolutie van het Parlement van 15 januari 2020 daarover (5),

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement, alsmede artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0250/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0250/2022),

| A. | overwegende dat door het eigenmiddelenbesluit de Commissie gemachtigd is om tussen 2021 en 2026 namens de Unie voor maximaal 750 miljard EUR aan middelen, in prijzen van 2018, op de kapitaalmarkten te lenen met als enig doel de gevolgen van de COVID-19-crisis aan te pakken via NextGenerationEU, het herstelinstrument van de EU; overwegende dat 360 miljard EUR in prijzen van 2018 mag worden gebruikt voor het verstrekken van leningen aan lidstaten en 390 miljard EUR rechtstreeks voor EU-uitgaven mag worden gebruikt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat door het eigenmiddelenbesluit de Commissie gemachtigd is om tussen 2021 en 2026 namens de Unie voor maximaal 750 miljard EUR aan middelen, in prijzen van 2018, op de kapitaalmarkten te lenen met als enig doel de gevolgen van de COVID-19-crisis aan te pakken via NextGenerationEU, het herstelinstrument van de EU; overwegende dat 360 miljard EUR in prijzen van 2018 mag worden gebruikt voor het verstrekken van leningen aan lidstaten en 390 miljard EUR rechtstreeks voor EU-uitgaven mag worden gebruikt;

| B. | overwegende dat de terugbetaling van de geleende middelen en de daarmee gepaard gaande rente ten laste van de begroting van de Unie moeten komen en zodanig gepland moeten worden dat gezorgd wordt voor een gestage en voorspelbare vermindering van de verplichtingen tot uiterlijk 31 december 2058; overwegende dat de maxima van de eigen middelen met 0,6 % zijn verhoogd om alle verplichtingen van de Unie als gevolg van leningen in het kader van NextGenerationEU te dekken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de terugbetaling van de geleende middelen en de daarmee gepaard gaande rente ten laste van de begroting van de Unie moeten komen en zodanig gepland moeten worden dat gezorgd wordt voor een gestage en voorspelbare vermindering van de verplichtingen tot uiterlijk 31 december 2058; overwegende dat de maxima van de eigen middelen met 0,6 % zijn verhoogd om alle verplichtingen van de Unie als gevolg van leningen in het kader van NextGenerationEU te dekken;

| C. | overwegende dat het Parlement, de Raad en de Commissie een juridisch bindende routekaart voor de introductie van nieuwe eigen middelen hebben aangenomen teneinde voldoende middelen te genereren om de verwachte uitgaven in verband met de terugbetaling van NextGenerationEU te dekken, zonder tegelijkertijd de financiering voor programma’s en beleidsmaatregelen van de Unie te verminderen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Parlement, de Raad en de Commissie een juridisch bindende routekaart voor de introductie van nieuwe eigen middelen hebben aangenomen teneinde voldoende middelen te genereren om de verwachte uitgaven in verband met de terugbetaling van NextGenerationEU te dekken, zonder tegelijkertijd de financiering voor programma’s en beleidsmaatregelen van de Unie te verminderen;

| D. | overwegende dat de Commissie krachtens het eigenmiddelenbesluit het Parlement en de Raad met regelmaat uitgebreid moet informeren over alle aspecten van haar strategie voor schuldbeheer, met inbegrip van een uitgiftekalender met verwachte uitgiftedatums en -volumes voor het komende jaar, en een plan met de verwachte aflossingen en rentebetalingen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Commissie krachtens het eigenmiddelenbesluit het Parlement en de Raad met regelmaat uitgebreid moet informeren over alle aspecten van haar strategie voor schuldbeheer, met inbegrip van een uitgiftekalender met verwachte uitgiftedatums en -volumes voor het komende jaar, en een plan met de verwachte aflossingen en rentebetalingen;

| E. | overwegende dat het totale geprogrammeerde bedrag voor NextGenerationEU en de periodieke couponbetaling en aflossing op de vervaldatum (EURI-aflossingskosten) voor de periode 2021-2027 is vastgesteld op 14,7 miljard EUR; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het totale geprogrammeerde bedrag voor NextGenerationEU en de periodieke couponbetaling en aflossing op de vervaldatum (EURI-aflossingskosten) voor de periode 2021-2027 is vastgesteld op 14,7 miljard EUR;

Bedoeling van het lenen voor NextGenerationEU

| 1. | benadrukt dat NextGenerationEU het grootste gemeenschappelijke EU-leenprogramma is, en dat voor het eerst niet alleen leningen worden verstrekt aan lidstaten, maar dat de Unie ook directe begrotingsuitgaven kan doen die worden ingebed in authentieke EU-programma’s en -beleidsmaatregelen; onderstreept dat de gemeenschappelijke schuld van de Unie die door de Commissie wordt beheerd, de omvang, impact en toegevoegde waarde van de begroting van de Unie vergroot, en daardoor bijdraagt aan het herstel na COVID-19 en langetermijnprioriteiten van de EU verwezenlijkt, in het bijzonder de groene en de digitale transitie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wijst erop dat het leenprogramma NextGenerationEU, met een jaarlijks kredietvolume van gemiddeld 150 miljard EUR tot 2026, van de Unie een belangrijke speler op de financiële markten maakt, haar op gelijke voet plaatst met andere grote Europese soevereine emittenten en van haar de grootste supranationale emittent en de grootste emittent van groene obligaties maakt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | onderstreept dat het succes van de leenstrategie zal worden afgemeten aan het vermogen om de middelen die nodig zijn voor de uitvoering van NextGenerationEU tijdig en relatief goedkoop van de kapitaalmarkten op te nemen, en om de schuld uiterlijk 2058 af te lossen op basis van een profiel dat wordt gekenmerkt door gelijkmatigheid en voorspelbaarheid, zonder bestaande programma-uitgaven in het kader van de MFK-plafonds te verdringen en toekomstige EU-maatregelen in gevaar te brengen; benadrukt dat de uitgifte door de Unie de financieringsvoorwaarden voor andere Europese emittenten niet mag verstoren en zelfs een positieve rol moet spelen op de kapitaalmarkten, met name door tegemoet te komen aan de vraag van beleggers naar in euro luidende activa en naar nieuwe producten zoals groene obligaties; |
| --- | --- |

3.

Beschrijving en beoordeling van de leenstrategie van NextGenerationEU tot nu toe

| 4. | neemt nota van het feit dat de Commissie een nieuw en omvangrijk financieringsprogramma heeft ontwikkeld en opgezet en haar capaciteit voor schuldbeheer snel en efficiënt heeft opgebouwd; is ingenomen met het feit dat de uitgiften sedert de eerste uitgifte in 2021 in een gestaag tempo hebben plaatsgevonden en allemaal sterk overtekend zijn geweest, hetgeen wijst op een grote belangstelling bij beleggers en hetgeen de Commissie in staat stelt haar financieringsdoelstellingen te halen; stelt met tevredenheid vast dat EU-producten, in lijn met de AAA-rating van de Unie, zijn verhandeld tegen aantrekkelijke rentetarieven die vergelijkbaar zijn met die van andere grote Europese en supranationale emittenten; |
| --- | --- |

4.

| 5. | erkent dat de financieringsstrategie van de Commissie gediversifieerd is en de uitgifte van een breed scala aan producten (obligaties en wissels) en looptijden (van drie maanden tot 30 jaar) omvat via verschillende uitgiftemethoden (gesyndiceerde transacties en veilingen) en volgens een regelmatig tijdschema; |
| --- | --- |

5.

| 6. | neemt kennis van het besluit van de Commissie om te vertrouwen op een groot netwerk van primary dealers, die belangrijke partners vormen aangezien zij zorgen voor goed functionerende primaire en secundaire markten en verslag uitbrengen aan de Commissie over marktomstandigheden; herinnert de Commissie eraan dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat banken aan de wettelijke vereisten voldoen en te streven naar een beter geografisch evenwicht, zowel in termen van lidmaatschap van het netwerk van primary dealers als in termen van de prominente rol van gesyndiceerde transacties; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de leden van het netwerk van primary dealers voldoende stimulansen en verplichtingen hebben om hun taak te vervullen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | neemt kennis van de jaarlijkse besluiten tot het opnemen van leningen en de financieringsplannen die de Commissie tot dusver heeft gepubliceerd; onderstreept dat transparantie over de leenstrategie van de Commissie en de bijbehorende verrichtingen van cruciaal belang is om succesvolle coördinatie met andere marktspelers tot stand te brengen, om verantwoordingsplicht (met name richting het Parlement) te waarborgen en om ervoor te zorgen dat besluitvormers en het grote publiek geïnformeerd en betrokken zijn; verzoekt de Commissie in dit verband het Parlement snel en systematisch van informatie te voorzien door uitgesplitste gegevens te verstrekken met betrekking tot alle kosten die zijn gemaakt bij de uitgifte van EU-schuldpapier, met inbegrip van de administratiekosten die de Commissie bij NextGenerationEU in rekening brengt en de kosten die de lidstaten maken wanneer zij in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit krediet opnemen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | merkt op dat de Commissie, in overeenstemming met het jaarlijkse besluit tot het opnemen van leningen en de halfjaarlijkse financieringsplannen, vanaf juni 2021 meer dan 113 miljard EUR op de financiële markten heeft opgehaald, waarvan 23 miljard EUR in de vorm van groene obligaties en bestaande uit obligaties met een korte, middellange en lange looptijd; neemt terdege kennis van de verstrekte informatie over de uitsplitsing naar type belegger en de geografische verdeling; dringt aan op voortdurende transparante communicatie over de voortgang van de obligatieveilingen en -syndicaties; |
| --- | --- |

8.

Mogelijke positieve effecten en uitdagingen van lenen in het kader van NextGenerationEU

| 9. | is van mening dat NextGenerationEU, door van de Unie een van de grootste emittenten van obligaties in Europa te maken, een positief effect kan hebben op de stabiliteit en liquiditeit van de kapitaalmarkten van de EU, de economische vooruitzichten van de EU kan verbeteren, een aanvulling kan vormen op de macro-economische architectuur van de eurozone en de internationale rol van de euro kan versterken; merkt op dat NextGenerationEU wettelijk beperkt is in omvang en in de tijd, en nog meer invloed zou kunnen hebben als bron van veilige activa en kan helpen bij de integratie van de financiële markten van de EU en de veerkracht van de Unie kan versterken, mits terdege rekening wordt gehouden met geleerde lessen; merkt daarnaast op dat zowel het tijdelijke karakter als de omvang van het leenprogramma van NextGenerationEU het potentieel van de EU-obligaties beperkt om echte veilige activa te worden, het goed functioneren van de financiële markten te ondersteunen en de stabiliteit van de Europese Monetaire Unie te bevorderen; verzoekt de Commissie na te denken over mogelijke manieren om het uitstaande volume aan NextGenerationEU-obligaties na 2027 te handhaven teneinde liquiditeitsverlies kort na het bereiken van de piek aan het eind van de NextGenerationEU-uitgavenfase te voorkomen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wijst op de grote vraag naar en de soepele integratie van EU-schuld op de kapitaalmarkten; verzoekt de Commissie de reputatie van EU-schuld te verstevigen door het beleggersprofiel te diversifiëren, secundaire markten te stimuleren en technische belemmeringen weg te nemen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | benadrukt met name dat de Unie benchmarks zou kunnen vaststellen voor duurzaam investeren, gebruikmakend van haar positie als de grootste mondiale emittent van groene obligaties maar eveneens door haar beleggersbasis te diversifiëren en lagere financieringskosten te behalen; benadrukt de belangrijke functie van groene obligaties bij de financiering van activa die nodig zijn voor de overgang naar een koolstofarme samenleving; is ingenomen met het feit dat het kader voor groene obligaties van de Commissie hoge duurzaamheidsnormen hanteert; dringt er bij de Commissie op aan elke vorm van greenwashing te voorkomen en te zorgen voor hoogwaardige verslaglegging over het gebruik van opbrengsten teneinde de groene premie niet in gevaar te brengen; merkt op dat het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” dient als norm voor uitgaven die in het kader van NextGenerationEU worden gefinancierd; benadrukt dat de lidstaten en de Commissie, door een deel van het NextGenerationEU-schuldpapier in de vorm van groene obligaties uit te geven, de verantwoordelijkheid hebben om alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat de toezeggingen aan investeerders met betrekking tot klimaatuitgaven worden nagekomen, en verwacht van de Commissie dat zij haar toezegging om problematische projecten uit te sluiten van financiering met groene obligaties volledig nakomt zodra naar behoren gemotiveerde bezorgdheid over greenwashing wordt geuit; is ingenomen met het NextGenerationEU-dashboard voor groene obligaties, een interactieve webpagina met informatie over investeringen die met groene obligaties zijn gefinancierd (6); |
| --- | --- |

11.

| 12. | is van mening dat de Commissie robuuste auditmaatregelen moet hanteren om de correcte uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit te waarborgen, met name om het risico op elke vorm van greenwashing te beperken, en daarnaast gezien de unieke opzet van NextGenerationEU waarbij de Commissie middelen ophaalt op de kapitaalmarkten en verantwoordelijk is ten opzichte van investeerders, terwijl het geld daadwerkelijk wordt uitgegeven door de lidstaten; dringt er daarom bij de lidstaten op aan zich te houden aan hun toezeggingen in de plannen voor herstel en veerkracht en deze correct en volledig uit te voeren, en grondig verslag uit te brengen aan de Commissie over het verwezenlijken van mijlpalen en doelen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | merkt op dat NextGenerationEU, ondanks de omvang ervan, het risico op verdringing van de vraag naar andere Europese staatsobligaties tot dusver met succes heeft weten te beperken; benadrukt dat uitgifte in het kader van NextGenerationEU een positieve impact kan hebben op de vraag naar effecten die door andere Europese marktspelers worden uitgegeven, namelijk doordat de markt voor overheidspapier van de eurozone met name voor investeerders van buiten de EU aantrekkelijker wordt; verzoekt de Commissie nauw te blijven samenwerken met de schuldagentschappen van de lidstaten en met de Europese Centrale Bank, de Europese Investeringsbank en het Europees Stabiliteitsmechanisme; wijst nogmaals op het belang van de verspreiding van de handel in EU-schuld via andere EU-effectenbeurzen, volgens de beginselen van de kapitaalmarktenunie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is voorts van mening dat NextGenerationEU een positief effect heeft op de aantrekkelijkheid en houdbaarheid van schulden van lidstaten, door alle lidstaten via leningen uit de faciliteit voor herstel en veerkracht financieringsvoorwaarden met een AAA-rating te bieden, hetgeen helpt de rendementen op overheidsobligaties aanzienlijk omlaag te brengen en subsidies te verdisconteren bij de berekening van de nationale schuld, en hetgeen een sterk signaal afgeeft aan de financiële markten over de veerkracht en de cohesie van de eurozone en de EU; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is van mening dat NextGenerationEU de voordelen aantoont van een ambitieuzere, collectieve en democratische crisisrespons op EU-niveau; is van mening dat de mogelijkheid voor burgers van de EU om rechtsreeks EU-obligaties te kopen, hun gevoel van verbondenheid met de EU zou kunnen vergroten; verzoekt de Commissie in dit verband een eenvoudig en transparant mechanisme te ontwikkelen; merkt op dat deze praktijk in verschillende lidstaten reeds bestaat; is van mening dat de economische voordelen aanzienlijk zouden zijn en zouden opwegen tegen de uitvoeringskosten; merkt op dat de aanzienlijke crisissteun die met de gezamenlijke uitgifte van schuldpapier wordt gefinancierd, het vertrouwen in de veerkracht van de EU en haar lidstaten heeft versterkt en dat de brede consensus onder financiëlemarktdeelnemers is dat de Europese financiële architectuur robuuster is geworden; onderstreept dat de succesvolle uitvoering van NextGenerationEU aantoont dat de EU adequaat op de economische gevolgen van de COVID-19-crisis heeft gereageerd; dringt er daarom bij alle EU-instellingen op aan ervoor te zorgen dat de EU haar beloften waarmaakt, onder meer door een politieke visie op de lange termijn aan te bieden; |
| --- | --- |

15.

| 16. | neemt met bezorgdheid kennis van de nieuwe uitdagingen die voortvloeien uit het gebrek aan veiligheid in de mondiale omgeving als gevolg van de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde agressie van Rusland tegen Oekraïne en de sterk toegenomen inflatie en rentetarieven, die gevolgen hebben voor overheidsemittenten; waarschuwt ervoor dat de financieringskosten aanzienlijk zijn gestegen als gevolg van de moeilijke marktomstandigheden en dat het renteniveau op de lange termijn met enorm veel onzekerheid omringd wordt; verwacht dat dit gevolgen zal hebben voor de terugbetalingslijn van het EURI in de EU-begroting; stelt met bezorgdheid vast dat hogere dan geprogrammeerde herfinancieringskosten reeds van invloed zijn op de beschikbare middelen in rubriek 2b en zelfs voor een deel de beperkt beschikbare speciale instrumenten in de loop van de jaarlijkse begrotingsprocedure opslokken; verzoekt de Commissie de situatie nauwlettend te volgen en de begrotingsautoriteit regelmatig te informeren; erkent dat de Commissie op een markt met zeer veel onzekerheden moet opereren, óver het betrouwbaarheidsinterval van 99 %; herinnert eraan dat alle betalingen van financiële bijdragen aan de lidstaten uiterlijk op 31 december 2026 moeten plaatsvinden, zoals bepaald in de EURI-verordening en de verordening betreffende de herstel- en veerkrachtfaciliteit, maar dat deze termijn kan worden gewijzigd; benadrukt dat in geval van dergelijke wijzigingen zowel de EURI-verordening als de verordening betreffende de herstel- en veerkrachtfaciliteit moeten worden gewijzigd; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is van mening dat het volledige potentieel van NextGenerationEU alleen kan worden ontsloten als alle nationale plannen voor herstel en veerkracht doeltreffend en tijdig worden uitgevoerd; is bezorgd over het gebrek aan financieel opnemingsvermogen van verscheidene lidstaten; betreurt de dynamiek die in sommige lidstaten heeft plaatsgevonden, waarbij de uitvoering van traditionele EU-middelen vertraging oploopt om de middelen van de faciliteit voor herstel en veerkracht sneller op te nemen; moedigt de lidstaten aan de leningen uit NextGenerationEU ten volle en voortdurend te benutten; |
| --- | --- |

17.

| 18. | onderstreept dat verdere investeringen in EU-beleid nodig zullen zijn om het concurrentievermogen, de veerkracht en de strategische autonomie van de EU te versterken, met name op het gebied van industrie en klimaatactie; is van mening dat permanente herschikkingen geen haalbare langetermijnoplossing zijn voor de financiering van EU-prioriteiten en benadrukt dat er aanvullende middelen nodig zijn; herinnert eraan dat door klimaatverandering en de aanhoudende oorlog in Oekraïne de dringende noodzaak onderstreept wordt om een einde te maken aan de afhankelijkheid van de Unie van derde landen in essentiële sectoren van de economie, zoals energie, grondstoffen, industrie en landbouw; is in dit verband van mening dat de aankondiging van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen over de oprichting van een Europees Soevereiniteitsfonds in lijn is met de resolutie van het Parlement van 19 mei 2022 (7) en de verklaring van de Conferentie van voorzitters van 30 juni 2022 over het werkprogramma van de Commissie voor 2023; verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve om — in lijn met de aanbevelingen van de Conferentie over de toekomst van Europa — verder na te denken over gemeenschappelijk lenen op EU-niveau, teneinde gunstigere financieringsvoorwaarden te scheppen en tegelijkertijd een verantwoord begrotingsbeleid op het niveau van de lidstaten in stand te houden; betreurt de stelselmatige creatie en het stelselmatig gebruik van instrumenten, fondsen en gemeenschappelijke leenprogramma’s, waaronder NextGenerationEU, buiten het kader van de EU-begroting en zonder toezicht of controle door de begrotingsautoriteit; dringt er daarom op aan dat opgenomen en verstrekte leningen alsook alle toekomstige EU-programma’s of -instrumenten in de begroting worden opgenomen; verzoekt het Parlement door middel van medebeslissing volledig bij alle zaken te betrekken; |
| --- | --- |

18.

Begroting van de Unie en nieuwe eigen middelen

| 19. | wijst erop dat de kenmerken van het lenen in het kader van NextGenerationEU nog tientallen jaren rechtstreeks gevolgen zullen hebben voor terugbetalingen uit de begroting van de Unie; dringt er daarom op aan de schuldaflossing te optimaliseren en te zorgen voor een soepel schuldprofiel teneinde de toekomstige lasten gelijkmatig te spreiden; |
| --- | --- |

19.

| 20. | benadrukt dat het vermogen van de EU voor het opnemen en verstrekken van leningen met NextGenerationEU aanzienlijk is toegenomen; benadrukt dat de begrotingsautoriteit bij alle fasen van het proces van opnemen en verstrekken moet worden betrokken; herinnert eraan dat de Commissie conform het eigenmiddelenbesluit verplicht is een regelmatig bijgewerkt plan van verwachte aflossingen en rentebetalingen te publiceren, dat met het Parlement en de Raad moet worden besproken tijdens regelmatige interinstitutionele vergaderingen over NextGenerationEU; |
| --- | --- |

20.

| 21. | herinnert aan zijn krachtige verzoek om de begrotingskredieten voor de terugbetalingskosten van het EURI in de EU-begroting op te nemen bovenop de uitgavenplafonds van het MFK, teneinde de marges en flexibiliteitsmechanismen voor de beoogde doeleinden ervan te vrijwaren; dringt erop aan dat bij de tussentijdse herziening van het MFK de nodige wijzigingen in de MFK-verordening worden aangebracht; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is er vast van overtuigd dat het uiteindelijke succes van NextGenerationEU, en met name de geloofwaardigheid en duurzaamheid van de financiering ervan, ook zal worden beoordeeld in het licht van het vermogen van de Unie om de gemeenschappelijke schuld terug te betalen met nieuwe eigen middelen in de milieu- en bedrijfssector, in plaats van met hogere op het bruto nationaal inkomen gebaseerde bijdragen van de lidstaten; |
| --- | --- |

22.

| 23. | benadrukt dat nieuwe eigen middelen voor de Unie van cruciaal belang zijn om haar beleidsprioriteiten te kunnen uitvoeren, mede gezien de toegenomen behoefte aan investeringen met het oog op energieonafhankelijkheid en om de sociale gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne te helpen verzachten, en om de transitie naar groene energie te versnellen; benadrukt dat de invoering van nieuwe eigen middelen zou voorkomen dat in de toekomst in programma’s van de Unie gesneden zou moeten worden, hetgeen nou juist het doel en de langetermijnvoordelen van het herstelplan zou ondermijnen; is van mening dat de invoering van nieuwe eigen middelen, zoals overeengekomen in het juridisch bindende Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020, blijvende voordelen zou opleveren, niet alleen voor het beleid van de Unie, maar ook voor de reputatie van de Unie als een geloofwaardige en slimme emittent van schuld; verzoekt de lidstaten derhalve zo snel mogelijk en met spoed werk te maken van de onderhandelingen over het eerste pakket van de zogenaamde nieuwe generatie eigen middelen van de EU op basis van het EU-emissiehandelssysteem, het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie en de eerste pijler van de internationale overeenkomst van de OESO over een minimum belastingtarief voor multinationale ondernemingen, zoals uiteengezet door de Commissie op 22 december 2021; dringt er bij de Raad op aan het eerste pakket eigen middelen vóór eind 2022 goed te keuren; |
| --- | --- |

23.

| 24. | merkt evenwel op dat de geraamde opbrengsten van deze drie soorten eigen middelen niet zouden volstaan om de leenschuld in het kader van NextGenerationEU te dekken; verzoekt de Commissie daarom vóór december 2023 een voorstel in te dienen voor het tweede pakket nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een belasting op financiële transacties, om te zorgen voor voldoende middelen voor de terugbetaling van de schuld in het kader van NextGenerationEU; onderstreept de juridisch bindende routekaart die in het kader van het Interinstitutioneel Akkoord is opgesteld; verzoekt de Commissie echter, gezien de recente economische uitdagingen, nog ambitieuzer te zijn en niet uit te sluiten dat er eigen middelen kunnen worden toegevoegd die innovatief, nieuw en — bij voorkeur — echt Europees zijn; |
| --- | --- |

24.

o

o o

| 25. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

25.

---

(1)  PB L 424 van 15.12.2020, blz. 1.

(2)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 23.

(3)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

(4)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 11.

(5)  PB C 270 van 7.7.2021, blz. 2.

(6)  https://ec.europa.eu/info/strategy/eu-budget/eu-borrower-investor-relations/nextgenerationeu-green-bonds/dashboard_nl

(7)  Resolutie van het Europees Parlement van 19 mei 2022 over de sociale en economische gevolgen voor de EU van de Russische oorlog in Oekraïne — versterking van het vermogen van de EU om op te treden (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0219).

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/8 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/8

---

P9_TA(2022)0401

Uitvoeringsverslag over de Europese Innovatieraad

Resolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de uitvoering van de Europese Innovatieraad (2022/2063(INI))

(2023/C 167/02)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), met name titel XIX, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), met name titel XIX,

| — | gezien Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van Horizon Europa — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, en tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/695 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van Horizon Europa — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, en tot vaststelling van de regels voor deelname en verspreiding (1),

| — | gezien Besluit (EU) 2021/764 van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon Europa — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2021/764 van de Raad tot vaststelling van het specifieke programma tot uitvoering van Horizon Europa — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (3),

| — | gezien de werkprogramma’s van de Europese Innovatieraad (EIC) voor 2021 en 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de werkprogramma’s van de Europese Innovatieraad (EIC) voor 2021 en 2022,

| — | gezien het impactverslag 2021 van de EIC, |
| --- | --- |

—

gezien het impactverslag 2021 van de EIC,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 januari 2018 getiteld “Tussentijdse evaluatie Horizon 2020: maximaliseren van de impact van EU-onderzoek en -innovatie” (COM(2018)0002), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 januari 2018 getiteld “Tussentijdse evaluatie Horizon 2020: maximaliseren van de impact van EU-onderzoek en -innovatie” (COM(2018)0002),

| — | gezien de effectbeoordeling van 7 juni 2018 bij het voorstel van de Commissie voor Horizon Europa (SWD(2018)0307), |
| --- | --- |

—

gezien de effectbeoordeling van 7 juni 2018 bij het voorstel van de Commissie voor Horizon Europa (SWD(2018)0307),

| — | gezien de verklaring van de raad van bestuur van de EIC van 16 augustus 2022 voor de bespreking in de Commissie industrie, onderzoek en energie van het Parlement over de uitvoering van de EIC (4), |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de raad van bestuur van de EIC van 16 augustus 2022 voor de bespreking in de Commissie industrie, onderzoek en energie van het Parlement over de uitvoering van de EIC (4),

| — | gezien de verklaring van de raad van bestuur van de EIC van 9 februari 2022 over het werkprogramma van de EIC voor 2022 en de toekomst van het EIC-fonds (5), |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de raad van bestuur van de EIC van 9 februari 2022 over het werkprogramma van de EIC voor 2022 en de toekomst van het EIC-fonds (5),

| — | gezien de persmededeling van de Commissie van 5 augustus 2022 over de stand van zaken wat betreft de uitvoering van de EIC-accelerator (6), |
| --- | --- |

—

gezien de persmededeling van de Commissie van 5 augustus 2022 over de stand van zaken wat betreft de uitvoering van de EIC-accelerator (6),

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, punt e), van en bijlage 3 bij het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A9-0268/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A9-0268/2022),

Algemene doelstellingen en structuur van de EIC in het kader van Horizon Europa

| A. | overwegende dat de EIC het vlaggenschipprogramma voor innovatie van de EU is, dat gericht is op het identificeren, ontwikkelen en opschalen van baanbrekende, en met name deeptech-innovaties; overwegende dat de EIC de vorming van netwerken en samenwerking zal bevorderen en versterken en synergieën tussen verschillende innovatiegemeenschappen in de EU tot stand zal brengen, en met het EIT in het bijzonder, waarbij voor een brede geografische dekking wordt gezorgd; overwegende dat deze werd opgericht om de technologische strategische autonomie van Europa te bevorderen en de werking van de Europese risicokapitaalmarkt te verbeteren; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de EIC het vlaggenschipprogramma voor innovatie van de EU is, dat gericht is op het identificeren, ontwikkelen en opschalen van baanbrekende, en met name deeptech-innovaties; overwegende dat de EIC de vorming van netwerken en samenwerking zal bevorderen en versterken en synergieën tussen verschillende innovatiegemeenschappen in de EU tot stand zal brengen, en met het EIT in het bijzonder, waarbij voor een brede geografische dekking wordt gezorgd; overwegende dat deze werd opgericht om de technologische strategische autonomie van Europa te bevorderen en de werking van de Europese risicokapitaalmarkt te verbeteren;

| B. | overwegende dat de EIC in Verordening (EU) 2021/695 wordt aangemerkt als “een centraal beheerd éénloketsysteem”, dat “voornamelijk gericht [is] op baanbrekende en disruptieve innovatie, met een focus op marktcreërende innovatie, maar [...] ook andere soorten innovatie zoals stapsgewijze innovatie [ondersteunt]”; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de EIC in Verordening (EU) 2021/695 wordt aangemerkt als “een centraal beheerd éénloketsysteem”, dat “voornamelijk gericht [is] op baanbrekende en disruptieve innovatie, met een focus op marktcreërende innovatie, maar [...] ook andere soorten innovatie zoals stapsgewijze innovatie [ondersteunt]”;

| C. | overwegende dat Verordening (EU) 2021/695 bepaalt dat de EIC moet functioneren volgens de volgende beginselen: een duidelijke meerwaarde voor de Unie, autonomie, het vermogen om risico’s te nemen, efficiëntie, doeltreffendheid, transparantie en verantwoordingsplicht; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat Verordening (EU) 2021/695 bepaalt dat de EIC moet functioneren volgens de volgende beginselen: een duidelijke meerwaarde voor de Unie, autonomie, het vermogen om risico’s te nemen, efficiëntie, doeltreffendheid, transparantie en verantwoordingsplicht;

| D. | overwegende dat in Besluit (EU) 2021/764 van de Raad is bepaald dat de EIC twee doelstellingen heeft: ten eerste, het opsporen, ontwikkelen en toepassen van alle mogelijke risicovolle innovaties — waaronder incrementele innovaties; en ten tweede, het ondersteunen, op Unie- en internationaal niveau, van de snelle opschaling van innovatieve bedrijven, van de conceptfase tot de marktfase; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat in Besluit (EU) 2021/764 van de Raad is bepaald dat de EIC twee doelstellingen heeft: ten eerste, het opsporen, ontwikkelen en toepassen van alle mogelijke risicovolle innovaties — waaronder incrementele innovaties; en ten tweede, het ondersteunen, op Unie- en internationaal niveau, van de snelle opschaling van innovatieve bedrijven, van de conceptfase tot de marktfase;

| E. | overwegende dat de EIC wordt uitgevoerd via drie hoofdpijlers: de EIC-pathfinder, de EIC-transition en de EIC-accelerator; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EIC wordt uitgevoerd via drie hoofdpijlers: de EIC-pathfinder, de EIC-transition en de EIC-accelerator;

| F. | overwegende dat de Pathfinder subsidies verstrekt aan de meest geavanceerde risicovolle projecten die nieuwe en deeptech-gebieden verkennen om potentieel sterk innovatieve technologieën van de toekomst en nieuwe marktkansen te ontwikkelen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Pathfinder subsidies verstrekt aan de meest geavanceerde risicovolle projecten die nieuwe en deeptech-gebieden verkennen om potentieel sterk innovatieve technologieën van de toekomst en nieuwe marktkansen te ontwikkelen;

| G. | overwegende dat de Accelerator voornamelijk kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) ondersteunt vanuit het streven baanbrekende, deeptech-innovaties te ontwikkelen die van essentieel belang zijn voor de toekomstige groei en open strategische autonomie van Europa; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Accelerator voornamelijk kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) ondersteunt vanuit het streven baanbrekende, deeptech-innovaties te ontwikkelen die van essentieel belang zijn voor de toekomstige groei en open strategische autonomie van Europa;

| H. | overwegende dat de Accelerator voornamelijk wordt uitgevoerd door gebruik te maken van gemengde EIC-financiering die wordt toegekend door middel van één duidelijke en transparante procedure en met één besluit, waarbij de innovator die de steun ontvangt, één globale vastlegging van financiële middelen krijgt die de verschillende stadia van innovatie tot aan de marktintroductie, met inbegrip van de fase die voorafgaat aan grootschalige commercialisering, omvat; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Accelerator voornamelijk wordt uitgevoerd door gebruik te maken van gemengde EIC-financiering die wordt toegekend door middel van één duidelijke en transparante procedure en met één besluit, waarbij de innovator die de steun ontvangt, één globale vastlegging van financiële middelen krijgt die de verschillende stadia van innovatie tot aan de marktintroductie, met inbegrip van de fase die voorafgaat aan grootschalige commercialisering, omvat;

| I. | overwegende dat de wetgeving inzake Horizon Europa de Unie toestaat het initiële risico van de geselecteerde innovatie alleen te dragen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de wetgeving inzake Horizon Europa de Unie toestaat het initiële risico van de geselecteerde innovatie alleen te dragen;

| J. | overwegende dat de Commissie krachtens Besluit (EU) 2021/764 van de Raad een special purpose vehicle moet opzetten voor de uitvoering van gemengde EIC-financiering en alle operationele elementen van Accelerator-projecten moet beheren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Commissie krachtens Besluit (EU) 2021/764 van de Raad een special purpose vehicle moet opzetten voor de uitvoering van gemengde EIC-financiering en alle operationele elementen van Accelerator-projecten moet beheren;

Resultaten van het proefproject

| K. | overwegende dat het EIC-proefproject en het versterkte EIC-proefproject met succes de haalbaarheid van de EIC als volwaardig programma hebben aangetoond, zoals uiteengezet in de algemene conclusies van de door de Europese Commissie gepubliceerde evaluatiestudie van 2022 (7), ondanks een aantal aanvankelijke problemen zoals onduidelijke communicatie met begunstigden over de investeringsvoorwaarden voor bedrijven; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat het EIC-proefproject en het versterkte EIC-proefproject met succes de haalbaarheid van de EIC als volwaardig programma hebben aangetoond, zoals uiteengezet in de algemene conclusies van de door de Europese Commissie gepubliceerde evaluatiestudie van 2022 (7), ondanks een aantal aanvankelijke problemen zoals onduidelijke communicatie met begunstigden over de investeringsvoorwaarden voor bedrijven;

| L. | overwegende dat de doeltreffendheid van het EIC-proefproject in het gedrang kwam vanwege lage succespercentages; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de doeltreffendheid van het EIC-proefproject in het gedrang kwam vanwege lage succespercentages;

| M. | overwegende dat het EIC-proefproject tussen 2018 en 2020 330 Pathfinder-projecten heeft gefinancierd in het kader van oproepen met veel inschrijvingen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het EIC-proefproject tussen 2018 en 2020 330 Pathfinder-projecten heeft gefinancierd in het kader van oproepen met veel inschrijvingen;

| N. | overwegende dat de geografische spreiding van de deelname en met name de coördinatie van het Pathfinder-proefproject geconcentreerd was in de EU-15 en de geassocieerde landen; overwegende dat er een verband lijkt te zijn tussen de positie van een land op het Europese innovatiescorebord en het aantal aanvragen en de goede resultaten van innovatoren uit dat land bij het Pathfinder-proefproject: de leiders op innovatiegebied behaalden de hoogste succespercentages en de opkomende innovatoren de laagste; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de geografische spreiding van de deelname en met name de coördinatie van het Pathfinder-proefproject geconcentreerd was in de EU-15 en de geassocieerde landen; overwegende dat er een verband lijkt te zijn tussen de positie van een land op het Europese innovatiescorebord en het aantal aanvragen en de goede resultaten van innovatoren uit dat land bij het Pathfinder-proefproject: de leiders op innovatiegebied behaalden de hoogste succespercentages en de opkomende innovatoren de laagste;

| O. | overwegende dat het EIC-fonds in zijn oorspronkelijke structuur — zoals die in 2020 werd ingevoerd in het kader van het EIC-proefproject en indertijd door de Commissie werd aanvaard — naar behoren functioneerde; overwegende dat er 140 besluiten tot investering in eigen vermogen zijn genomen, ondanks de herhaaldelijke vertraging en problemen bij de ondertekening van het instrument voor gemengde financiering; overwegende dat deze besluiten een hefboomeffect van 2,7 hadden, waaruit blijkt dat het EIC-fonds in zijn oorspronkelijke structuur in staat was aanzienlijke mede-investeringen tot stand te brengen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat het EIC-fonds in zijn oorspronkelijke structuur — zoals die in 2020 werd ingevoerd in het kader van het EIC-proefproject en indertijd door de Commissie werd aanvaard — naar behoren functioneerde; overwegende dat er 140 besluiten tot investering in eigen vermogen zijn genomen, ondanks de herhaaldelijke vertraging en problemen bij de ondertekening van het instrument voor gemengde financiering; overwegende dat deze besluiten een hefboomeffect van 2,7 hadden, waaruit blijkt dat het EIC-fonds in zijn oorspronkelijke structuur in staat was aanzienlijke mede-investeringen tot stand te brengen;

| P. | overwegende dat in de evaluatiestudie wordt geconcludeerd dat het EIC-fonds wordt ondersteund door goed gemotiveerde doelstellingen van overheidsbeleid en marktbehoeften en dat een omstreden punt over de structuur van het fonds rond de interpretatie van twee subsidiabiliteitsregels draait: financiële onaanvaardbaarheid en mede-investering; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat in de evaluatiestudie wordt geconcludeerd dat het EIC-fonds wordt ondersteund door goed gemotiveerde doelstellingen van overheidsbeleid en marktbehoeften en dat een omstreden punt over de structuur van het fonds rond de interpretatie van twee subsidiabiliteitsregels draait: financiële onaanvaardbaarheid en mede-investering;

| Q. | overwegende dat de in het kader van het proefproject vastgestelde zorgvuldigheidsprocedure bijzonder succesvol is geweest, aangezien zij hoogwaardige zorgvuldigheidsbeoordelingen oplevert, zoals bevestigd door het feit dat verschillende van deze beoordelingen werden gebruikt om externe investeerders aan te trekken, hetgeen erop wijst dat de zorgvuldigheid waarop investeerders hun investeringsbeslissingen baseren van voldoende kwaliteit is; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de in het kader van het proefproject vastgestelde zorgvuldigheidsprocedure bijzonder succesvol is geweest, aangezien zij hoogwaardige zorgvuldigheidsbeoordelingen oplevert, zoals bevestigd door het feit dat verschillende van deze beoordelingen werden gebruikt om externe investeerders aan te trekken, hetgeen erop wijst dat de zorgvuldigheid waarop investeerders hun investeringsbeslissingen baseren van voldoende kwaliteit is;

| R. | overwegende dat het gestructureerde professionele investeringsadvies van de investeringscommissie en het team van de Europese Investeringsbank (EIB) dat is geïntegreerd in het Europees Uitvoerend Agentschap Innovatieraad en het mkb (Eismea) de hoogwaardige zorgvuldigheid kon verwezenlijken dankzij de unieke samenwerking tussen Eismea en de EIB, in combinatie met investeringsexpertise die door externe deskundigen — waaronder seriële investeerders en verschaffers van risicodragend kapitaal — aan de investeringscommissie is verleend; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat het gestructureerde professionele investeringsadvies van de investeringscommissie en het team van de Europese Investeringsbank (EIB) dat is geïntegreerd in het Europees Uitvoerend Agentschap Innovatieraad en het mkb (Eismea) de hoogwaardige zorgvuldigheid kon verwezenlijken dankzij de unieke samenwerking tussen Eismea en de EIB, in combinatie met investeringsexpertise die door externe deskundigen — waaronder seriële investeerders en verschaffers van risicodragend kapitaal — aan de investeringscommissie is verleend;

Stand van uitvoering van de EIC in het kader van Horizon Europa

| S. | overwegende dat de geannoteerde modelsubsidieovereenkomst voor Horizon Europa zeer laat is gepubliceerd, waardoor onder aanvragers grote onzekerheid ontstond, ook onder potentiële aanvragers in het kader van de EIC; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de geannoteerde modelsubsidieovereenkomst voor Horizon Europa zeer laat is gepubliceerd, waardoor onder aanvragers grote onzekerheid ontstond, ook onder potentiële aanvragers in het kader van de EIC;

| T. | overwegende dat de introductie van programmabeheerders de doeltreffendheid van de EIC kan verhogen; overwegende dat er negen extra programmabeheerders zijn aangesteld; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de introductie van programmabeheerders de doeltreffendheid van de EIC kan verhogen; overwegende dat er negen extra programmabeheerders zijn aangesteld;

| U. | overwegende dat er nog steeds zichtbaarheid mist in het werk van de programmabeheerders en dat het volgens belanghebbenden aan transparantie ontbreekt; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat er nog steeds zichtbaarheid mist in het werk van de programmabeheerders en dat het volgens belanghebbenden aan transparantie ontbreekt;

| V. | overwegende dat de EIC een nieuw soort programma is dat meer financiële risico’s met zich meebrengt dan traditionele uitgaven van de Unie en een specifieke controlestrategie vereist; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de EIC een nieuw soort programma is dat meer financiële risico’s met zich meebrengt dan traditionele uitgaven van de Unie en een specifieke controlestrategie vereist;

| W. | overwegende dat in het kader van de werkprogramma’s 2021 en 2022 respectievelijk 1,55 miljard EUR en 1,71 miljard EUR beschikbaar zijn gesteld voor de EIC; overwegende dat in beide jaren ongeveer 430 miljoen EUR afkomstig was uit de begroting van NextGenerationEU, en dat dit bedrag volledig beschikbaar werd gesteld voor subsidiecomponenten van het EIC; overwegende dat ongeveer 52 % van het beschikbare budget werd toegewezen aan openbare bottom-upoproepen tot het indienen van voorstellen in het kader van de “Open Calls”; overwegende dat 65 % van de beschikbare financiering werd toegewezen aan de subsidiecomponenten van de EIC, terwijl 35 % werd toegewezen aan de investeringscomponenten; overwegende dat bijna 70 % van de beschikbare middelen werd toegewezen aan de Accelerator-oproepen, terwijl 20 % naar de Pathfinder-oproepen ging; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat in het kader van de werkprogramma’s 2021 en 2022 respectievelijk 1,55 miljard EUR en 1,71 miljard EUR beschikbaar zijn gesteld voor de EIC; overwegende dat in beide jaren ongeveer 430 miljoen EUR afkomstig was uit de begroting van NextGenerationEU, en dat dit bedrag volledig beschikbaar werd gesteld voor subsidiecomponenten van het EIC; overwegende dat ongeveer 52 % van het beschikbare budget werd toegewezen aan openbare bottom-upoproepen tot het indienen van voorstellen in het kader van de “Open Calls”; overwegende dat 65 % van de beschikbare financiering werd toegewezen aan de subsidiecomponenten van de EIC, terwijl 35 % werd toegewezen aan de investeringscomponenten; overwegende dat bijna 70 % van de beschikbare middelen werd toegewezen aan de Accelerator-oproepen, terwijl 20 % naar de Pathfinder-oproepen ging;

| X. | overwegende dat de Pathfinder Open Call in 2021 en 2022 respectievelijk een succespercentage opleverde van 6,45 % en 7 %; overwegende dat er in het kader van de Pathfinder Challenges Call van 2021 403 voorstellen werden ingediend en 39 voorstellen zijn gegund, wat neerkomt op een succespercentage van 9,7 %; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat de Pathfinder Open Call in 2021 en 2022 respectievelijk een succespercentage opleverde van 6,45 % en 7 %; overwegende dat er in het kader van de Pathfinder Challenges Call van 2021 403 voorstellen werden ingediend en 39 voorstellen zijn gegund, wat neerkomt op een succespercentage van 9,7 %;

| Y. | overwegende dat er voor de Accelerator-oproep respectievelijk in 2021 en 2022 twee afsluitdata waren; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat er voor de Accelerator-oproep respectievelijk in 2021 en 2022 twee afsluitdata waren;

| Z. | overwegende dat, tot september 2022, de enige financiering die aan begunstigden van de Accelerator werd overgedragen bestond uit voorschotten op subsidies waarvoor de subsidietoekenningstermijn 12 maanden bedroeg, er geen middelen werden overgedragen als onderdeel van (quasi-)eigenvermogenssteun en er slechts één investeringsbeslissing werd genomen, wat ertoe leidde dat de periode tussen toekenning en investering ruim een jaar bedroeg; overwegende dat de Commissie pas in de zomer van 2022 is begonnen met de ondertekening van conditiebrieven voor begunstigden die in 2021 zijn geselecteerd en dat de meeste na de zomer zullen worden ondertekend (8); |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat, tot september 2022, de enige financiering die aan begunstigden van de Accelerator werd overgedragen bestond uit voorschotten op subsidies waarvoor de subsidietoekenningstermijn 12 maanden bedroeg, er geen middelen werden overgedragen als onderdeel van (quasi-)eigenvermogenssteun en er slechts één investeringsbeslissing werd genomen, wat ertoe leidde dat de periode tussen toekenning en investering ruim een jaar bedroeg; overwegende dat de Commissie pas in de zomer van 2022 is begonnen met de ondertekening van conditiebrieven voor begunstigden die in 2021 zijn geselecteerd en dat de meeste na de zomer zullen worden ondertekend (8);

Fundamentele uitvoeringsproblemen

Beheer van het EIC-fonds en overwegingen betreffende de herstructurering van het fonds

| 1. | is uiterst bezorgd over de begin 2022 aangekondigde wijzigingen in de structuur van het fonds ten opzichte van de situatie in het kader van het EIC-proefproject, toen de bedrijven van de eerste twee afsluitdata van 2021 al voor financiering waren geselecteerd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | herinnert eraan dat het EIC-fonds is opgericht ter ondersteuning van start-ups en kmo’s die deeptech-innovaties ontwikkelen; benadrukt het feit dat kasstromen van cruciaal belang zijn voor start-ups en kmo’s, en dat langdurige vertragingen bij het ontvangen van verwachte financiering dit soort bedrijven failliet kunnen laten gaan; benadrukt derhalve dat het van belang is dat het EIC-fonds in staat is binnen marktconforme termijnen te investeren; betreurt de gevallen waarin het EIC-fonds er niet in geslaagd is deze doelstelling te behalen en waarbij de oorspronkelijke investeringsbeslissing van het EIC-fonds zijn relevantie verloor vanwege de langdurige vertraging en de ontwikkeling van het bedrijf in de tussentijd; |
| --- | --- |

2.

| 3. | maakt zich zorgen over de vertragingen bij de uitvoering van de gemengde financiering in het kader van de Accelerator; benadrukt dat de vertragingen uitsluitend het gevolg waren van uiteenlopende visies op de uitvoering van de EIC, die voortvloeien uit tegenstrijdige interpretaties door verschillende diensten van de Commissie van de betrokken wetteksten betreffende het beheer van het EIC-fonds; merkt op dat de conflicten alleen betrekking hadden op het eigen vermogen van het project en derhalve in principe geen invloed hadden op de subsidieovereenkomsten; betreurt het feit dat deze interne conflicten binnen de Commissie 96 Europese deeptechbedrijven in gevaar brengen; is ernstig bezorgd over het feit dat het EIC-fonds, behalve één uitzonderlijke investeringsbeslissing, geen beslissingen voor daadwerkelijke investeringen heeft genomen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | herinnert eraan dat gemengde EIC-financiering moet worden toegekend via één proces en door middel van één beslissing die betrekking heeft op zowel de subsidiecomponenten als de componenten van de financieringsinstrumenten; wijst erop dat de Commissie alle operationele elementen van Accelerator-projecten moet beheren; |
| --- | --- |

4.

| 5. | erkent dat de Commissie bezorgdheid heeft geuit over het beheer van het EIC-fonds voor wat betreft de gevolgen qua personeel en de eventuele reputatiegerelateerde aansprakelijkheid van de Commissie voor de investeringen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | erkent de bezorgdheid van de Commissie over de personeelsbezetting met betrekking tot het beheer van de investeringsportefeuille van het EIC-fonds; erkent dat het personeelsbestand van het EIC-fonds passend moet zijn, wat betekent dat er een aanzienlijk aantal personen met aanzienlijke ervaring nodig is; is echter van mening dat het rechtstreeks in dienst nemen van deze personen niet de enige oplossing is; wijst erop dat de oorspronkelijke investeringscommissie samen met de EIB een alternatief plan had ontwikkeld om het personeelsprobleem op te lossen; concludeert derhalve dat de personeelskwestie geen reden is om het fonds te herstructureren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | neemt nota van de redenering van de Commissie dat artikel 11, lid 3, van Besluit (EU) 2021/764 van de Raad de Commissie ertoe verplicht indirect beheer te onderzoeken en dat dit aanleiding geeft tot wijzigingen in de structuur van het EIC-fonds; |
| --- | --- |

7.

| 8. | herinnert eraan dat de tekst van artikel 11, lid 3, in het Commissievoorstel voor Horizon Europa was opgenomen en tijdens de wetgevingsprocedure nooit in twijfel is getrokken; wijst erop dat dit betekent dat de Commissie bij de oprichting van het EIC-fonds in 2020 volledig op de hoogte had moeten zijn van deze tekst; benadrukt dat het besluit van de Commissie tot oprichting van het EIC-fonds, dat de oorspronkelijke structuur omvatte, door het college van Commissieleden is goedgekeurd en door de hele Commissie werd gesteund; benadrukt dat hetzelfde geldt voor het werkprogramma van de EIC voor 2021, waarin geen melding werd gemaakt van de noodzaak om het EIC-fonds te herstructureren; concludeert dat de kwestie betreffende de naleving van artikel 11, lid 3, in de zomer van 2021 intern in de Commissie aan de orde werd gesteld nadat het programma al van start was gegaan; is van mening dat het aan de orde stellen van een dergelijke fundamentele kwestie tijdens een programma in uitvoering na het missen van verschillende kansen om de kwestie te benoemen in de drie jaar voorafgaand aan de start van het programma, op zijn minst een geval van wanbeheer is en een teken van onwil om een nieuwe manier van werken, zoals beoogd door de medewetgevers, te aanvaarden; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat artikel 11, lid 3, slechts één zin is die moet worden gelezen in de context van het volledige besluit van de Raad; benadrukt in dit verband ook dat de bijlage bij het bovengenoemde besluit van de Raad de Commissie gelast “een special purpose vehicle op te richten”, zonder andere voorwaarden te stellen; benadrukt voorts dat de in artikel 11, lid 3, bedoelde en in punt 1.1.2 van bijlage I bij het besluit van de Raad bedoelde gemengde EIC-financiering zowel subsidies als investeringssteun in de vorm van eigen vermogen of andere terugbetaalbare vormen omvat; concludeert derhalve dat het vereiste van indirect beheer niet zo kan worden gelezen dat het alleen van toepassing is op het investeringsgedeelte van gemengde financiering en dat dit artikel niet zo kan worden uitgelegd dat de twee componenten qua uitvoering gescheiden zijn; |
| --- | --- |

9.

| 10. | wijst op het belang van een professionele voorbereiding van een investeringsbeslissing; benadrukt derhalve de rol van de door de Commissie benoemde investeringscommissie van het EIC-fonds en de waardevolle steun voor de door de EIB via Eismea voorziene zorgvuldigheid; betreurt echter dat het nemen van verdere beslissingen van het EIC-fonds — zoals deelname aan een investeringsronde na de oorspronkelijke investeringsbeslissing of het vaststellen van een beweegreden voor een investering — te lang lijkt te duren, deels vanwege de tijd die de EIB nodig heeft om haar inbreng te leveren; |
| --- | --- |

10.

| 11. | neemt er nota van dat zowel de EIC-investeringscommissie als de raad van bestuur van het EIC-fonds in de oorspronkelijke opzet van het fonds uit vertegenwoordigers van de Commissie en externe deskundigen bestonden, waardoor een goed evenwicht tussen beleidscoherentie en professionele investeringsbeslissingen werd gewaarborgd; |
| --- | --- |

11.

| 12. | merkt op dat er tegen oktober 2022 een “overgangsregeling” door de Commissie was vastgesteld en uitgevoerd op grond waarvan het EIC-fonds in handen blijft van de Commissie, terwijl een externe fondsbeheerder de investeringsbeslissingen van het fonds zal nemen; wijst erop dat de externe fondsbeheerder ook personeel voor de investeringscommissie zal aanwerven, wat betekent dat er geen onafhankelijke deskundigen meer in de commissie zullen zitten die waardevolle expertise inbrengen en dat er geen vertegenwoordigers van de Commissie zijn die de samenhang van het beleid waarborgen; neemt kennis van de beschrijving van deze regeling in het werkprogramma van de EIC voor 2022; |
| --- | --- |

12.

| 13. | neemt er met bezorgdheid nota van dat totdat de in het werkprogramma van de EIC voor 2022 aangekondigde overgangsregeling voor de investeringen van kracht was, alle enkelvoudige gunningsbesluiten en alle belangrijke investeringsbeslissingen door het college van Commissieleden moesten worden goedgekeurd en derhalve met een ander niveau van toetsing gepaard gingen; beschouwt dit als een onaanvaardbare situatie omdat het besluitvormingsproces hierdoor nog langer en complexer wordt en met meer onzekerheid voor de aanvragers gepaard gaat; |
| --- | --- |

13.

| 14. | merkt met grote bezorgdheid op dat alleen het opzetten van de overgangsregeling voor het EIC-fonds al meer dan een jaar heeft geduurd als gevolg van voortdurende interne discussies tussen de verschillende afdelingen van de Commissie; merkt op dat de Commissie in juni 2022 is begonnen met de verwerking van de subsidiecomponenten van de in juni 2021 geselecteerde Accelerator-projecten, waaruit blijkt dat er voldoende vooruitgang is geboekt bij het opzetten van de overgangsregeling om te starten met de uitvoering van projecten met gemengde EIC-financiering; merkt op dat de meeste subsidieovereenkomsten voor begunstigden die in juni 2021 waren geselecteerd, in de zomer van 2022 werden ondertekend, waardoor het meer dan een jaar duurde voordat zij de subsidie ontvingen; merkt op dat de Commissie in mei 2022 heeft meegedeeld dat subsidiecomponenten voor de afsluitingsdatum van oktober 2021 van begunstigden voor gemengde EIC-financiering eind mei of begin juni zouden zijn afgerond (9); merkt op dat de Commissie deze begunstigden in de zomer van 2022 moest meedelen dat de subsidies tegen juli niet gereed zouden zijn en dat zij waarschijnlijk tot oktober 2022 zouden moeten wachten; concludeert dat voor deze afsluitdatum de subsidietoekenningstermijn ook ten minste één jaar zal bedragen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | benadrukt dat artikel 216, lid 1, van het Financieel Reglement de Commissie uitdrukkelijk de bevoegdheid verleent om investeringen direct te beheren (artikel 216, lid 1, punt b)), of deze uit te voeren via “een specifiek investeringsinstrument” (artikel 216, lid 1, punt a)); benadrukt dat deze vorm van uitvoering meer flexibiliteit en meer strategische overwegingen bij investeringsbeslissingen en portefeuillebeheer mogelijk maakt dan indirect beheer; verwerpt de gedachte dat het overdragen van het beheer van het fonds aan de EIB en een externe fondsbeheerder voor de flexibiliteit en strategische afweging zal zorgen die nodig zijn om van de EIC een succes te maken; vreest dat het EIC-fonds gewoon het zoveelste door de EIB gesteunde risicokapitaalfonds wordt; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat het strategisch advies van de raad van bestuur van de EIC grondiger moet worden geïntegreerd in de werkzaamheden van de EIC, waaronder de aanbevelingen om de diversiteit en deelname van deelnemers uit verschillende landen te vergroten teneinde het potentieel van innovatoren in heel Europa te benutten en praktische samenwerking met het Europees Instituut voor innovatie en technologie (EIT) te bevorderen; |
| --- | --- |

16.

EIC-fonds als enige investeerder

| 17. | is ernstig bezorgd over het kennelijke beleid dat het EIC-fonds nooit de hoofdinvesteerder in een kapitaalronde mag zijn, met name in combinatie met de eis dat ondernemingen een even grote mede-investering van externe investeerders moeten aantrekken; meent dat dit indruist tegen de strategische doelstellingen van de EIC en de onderliggende hoofdprincipes; benadrukt dat dit niet het beleid was aan het begin van het EIC-proefproject en dat deze beleidswijziging met terugwerkende kracht werd toegepast op aanvragen die vóór de beleidswijziging werden ingediend; is ernstig bezorgd over het feit dat dit voor veel aanvragers kasstroomproblemen heeft veroorzaakt en dat slechts een derde van de toegezegde kapitaalinvesteringen daadwerkelijk is omgezet in betalingen aan bedrijven; benadrukt dat mede-investering geen vereiste vooraf voor projecten mag zijn, maar eerder een doelstelling van het EIC-fonds tijdens de looptijd van het subsidieproject; |
| --- | --- |

17.

| 18. | herinnert eraan dat de EIC de enige investeerder kan zijn, die alle risico’s van een investering op zich neemt, in overeenstemming met Verordening (EU) 2021/695; merkt op dat deze rol alleen lijkt te worden uitgevoerd door het verstrekken van converteerbare leningen, terwijl bijbehorende mede-investering voor kapitaalinvesteringen vereist is; merkt op dat meer dan 50 % van alle investeringen in het kader van de eigenvermogenscomponent tot dusver de vorm hadden van converteerbare leningen; benadrukt dat een van de redenen voor de oprichting van de EIC was dat het Europa aan risicokapitaalinvesteerders ontbreekt en met name risicokapitaalinvesteerders met expertise in deeptechmarkten; merkt in dat verband op dat een slecht functionerende markt niet volledig betrouwbaar is als doeltreffend mechanisme om EIC-investerings- en exitbeslissingen te sturen; waarschuwt in dit verband dat een vereiste van gekwalificeerde mede-investering het marktfalen zou kunnen vergroten, hetgeen de EIC juist beoogt aan te pakken; |
| --- | --- |

18.

| 19. | merkt op dat de praktijk om mede-investeringen te vereisen de EIC omvormt tot een “follower”-investeerder, waardoor het gevaar ontstaat dat:






  (a) | particuliere investeerders vrije en deels exclusieve toegang tot uitstekende investeringsmogelijkheden krijgen — waardoor het risico ontstaat dat de Europese risicokapitaalmarkt wordt verstoord en tegelijkertijd de relatief risicomijdende aard van de Europese markt wordt versterkt; |
| --- | --- | --- |

19.

(a)

particuliere investeerders vrije en deels exclusieve toegang tot uitstekende investeringsmogelijkheden krijgen — waardoor het risico ontstaat dat de Europese risicokapitaalmarkt wordt verstoord en tegelijkertijd de relatief risicomijdende aard van de Europese markt wordt versterkt;

| (b) | of dat de EIC overbodig wordt omdat de hoofdinvesteerder het tempo en de standaard voor investeringsrondes bepaalt hetgeen de vraag doet rijzen waarom start-ups de EIC überhaupt nodig zouden hebben; |
| --- | --- |

(b)

of dat de EIC overbodig wordt omdat de hoofdinvesteerder het tempo en de standaard voor investeringsrondes bepaalt hetgeen de vraag doet rijzen waarom start-ups de EIC überhaupt nodig zouden hebben;

| 20. | is verontrust over de praktijk van het omzetten van converteerbare leningen in eigen vermogen voor bedrijven die er niet in slaagden extra investeringen aan te trekken, op basis van een waardering die is vastgesteld op het moment van toekenning van de lening in plaats van op een waardering op het moment van omzetting van de lening; wijst er in dit verband op dat de EIC is opgezet om de ontwikkeling en opschaling van start-ups te vergemakkelijken, en wel in de fase waarin waarderingen snel kunnen stijgen omdat de risico’s die een technologie met zich meebrengt snel minder worden en de toegang tot de markt dichterbij komt; concludeert derhalve dat het in strijd is met de doelstellingen van de EIC om van een oude waardering uit te gaan; wijst er verder op dat het EIC-fonds geacht wordt risico’s te nemen, maar dat het grootste deel van het risico door het gebruik van converteerbare leningen in wezen naar de aanvrager wordt verplaatst; |
| --- | --- |

20.

| 21. | erkent dat een externe hoofdinvesteerder meerwaarde biedt omdat deze hoofdinvesteerder zeer gespecialiseerde kennis kan hebben van het marktsegment dat voor een specifieke investering van belang is, en dat het EIC-fonds door zijn omvang en algemene karakter wellicht niet in staat is deze gespecialiseerde kennis te evenaren; merkt dan ook op dat de gespecialiseerde hoofdinvesteerder een grotere meerwaarde voor de ontwikkeling van het bedrijf kan hebben dan het EIC-fonds; erkent voorts dat het beschikken over een externe hoofdinvesteerder garandeert dat de waardering en andere investeringsvoorwaarden door de markt worden vastgesteld; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verwerpt ten stelligste de notie dat het EIC-fonds niet de enige investeerder of de hoofdinvesteerder kan zijn; benadrukt dat de mogelijkheid om te investeren zelfs wanneer de markt daar niet klaar voor is, een van de belangrijkste redenen voor het bestaan van de EIC is; concludeert dat het investeringsbeleid van het EIC-fonds expliciet moet toestaan dat:






  (a) | het EIC-fonds de enige investeerder is via converteerbare leningen of, in specifieke gevallen, via kapitaalinvesteringen; |
| --- | --- | --- |

22.

(a)

het EIC-fonds de enige investeerder is via converteerbare leningen of, in specifieke gevallen, via kapitaalinvesteringen;

| (b) | het EIC-fonds een investeringsronde leidt; |
| --- | --- |

(b)

het EIC-fonds een investeringsronde leidt;

| (c) | het EIC-fonds de grootste investeerder is zonder de hoofdinvesteerder te zijn; |
| --- | --- |

(c)

het EIC-fonds de grootste investeerder is zonder de hoofdinvesteerder te zijn;

| 23. | merkt op dat het EIC-fonds op grond van punt 1.2.3 van bijlage I bij Besluit (EU) 2021/764 van de Raad een exitstrategie voor zijn investeringen moet vaststellen en uitvoeren; merkt op dat een dergelijke strategie niet lijkt te bestaan; |
| --- | --- |

23.

Tekortkomingen in de uitvoering

Aanvraagprocedure

| 24. | benadrukt het belang van een toegankelijke en doeltreffende aanvraagprocedure voor een programma dat tot doel heeft de meest ambitieuze innovatoren aan te trekken; merkt op dat de procedure nog op de volgende wijze kan worden verbeterd:






  (a) | voorstellen met zowel één als meerdere begunstigden moeten in de aanvraagprocedure worden gefaciliteerd, wat een specifiek voorstelsjabloon voor beide soorten aanvragen vereist; |
| --- | --- | --- |

24.

(a)

voorstellen met zowel één als meerdere begunstigden moeten in de aanvraagprocedure worden gefaciliteerd, wat een specifiek voorstelsjabloon voor beide soorten aanvragen vereist;

| (b) | alle informatie die nodig is voor een succesvolle aanvraag moet op coherente wijze beschikbaar worden gesteld. Momenteel wordt de informatie over verschillende documenten verspreid hetgeen de voorbereiding van de aanvraag onnodig omslachtig maakt; |
| --- | --- |

(b)

alle informatie die nodig is voor een succesvolle aanvraag moet op coherente wijze beschikbaar worden gesteld. Momenteel wordt de informatie over verschillende documenten verspreid hetgeen de voorbereiding van de aanvraag onnodig omslachtig maakt;

| 25. | constateert met bezorgdheid dat beoordelaars belanghebbenden tegenstrijdige signalen geven over het passende risico en de financiële aanvaardbaarheid van voorstellen in het kader van de EIC-accelerator, die met name van invloed zijn op de deelname van ondervertegenwoordigde regio’s en door vrouwen geleide bedrijven; herinnert eraan dat een van de kernbeginselen van de EIC het vermogen is om risico’s te nemen; herinnert er voorts aan dat in punt 1.1.2 van bijlage I bij Besluit (EU) 2021/764 van de Raad het verstrekken van financiering aan niet voor banken aanvaardbare projecten als een kerndoelstelling van de EIC-accelerator wordt aangemerkt; is er diep van overtuigd dat de EIC-accelerator alleen succesvol kan zijn als er een duidelijk beleid inzake en duidelijke communicatie is over het passende risico voor en de financiële aanvaardbaarheid van EIC-accelerator-projecten; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is bezorgd over het kennelijke gebrek aan transparantie in het beheer van het programma, zoals gerapporteerd door de belanghebbenden; benadrukt twee belangrijke punten van zorg van de belanghebbenden:






  (a) | het gebrek aan transparantie over hoe de onderwerpen voor Pathfinder Challenges worden geselecteerd; |
| --- | --- | --- |

26.

(a)

het gebrek aan transparantie over hoe de onderwerpen voor Pathfinder Challenges worden geselecteerd;

| (b) | en het gebrek aan transparantie over de wijze waarop de programmabeheerders de portefeuilles beheren, met name in de fase waarin de voorstellen worden geselecteerd; |
| --- | --- |

(b)

en het gebrek aan transparantie over de wijze waarop de programmabeheerders de portefeuilles beheren, met name in de fase waarin de voorstellen worden geselecteerd;

| 27. | wijst op het belang van een betrouwbare subsidietoekenningstermijn; benadrukt in dit verband dat de evaluatie van de Pathfinder Open Call 2021 meer dan vijf maanden heeft geduurd, terwijl artikel 31 van Verordening (EU) 2021/695 bepaalt dat aanvragers binnen vijf maanden op de hoogte moeten worden gesteld van het resultaat van het evaluatieproces; |
| --- | --- |

27.

| 28. | toont zich bezorgd over het indieningsproces van de EIC-accelerator, dat langer en complexer is geworden door de verschillende stappen en het gebruik van het eigen EIC-platform buiten het officiële financierings- en aanbestedingsportaal om; is van mening dat het indienings- en evaluatieproces voor een op innovatoren gerichte EIC-accelerator gemakkelijk te begrijpen moet zijn voor zowel ondernemers als wetenschappers, zo weinig mogelijk tijd moet vergen, eerlijk en transparant moet zijn, alsook in overeenstemming met de normen van de branche; |
| --- | --- |

28.

| 29. | is zeer bezorgd over de manier waarop het AI-platform werkt; merkt in dit verband op dat zowel aanvragers als beoordelaars hun bezorgdheid over het platform hebben geuit; |
| --- | --- |

29.

| 30. | benadrukt dat het onlineformulier veel tijd in beslag neemt, niet flexibel is qua indiening van de informatie (geen opmaak of afbeeldingen mogelijk) en onnodig jargon gebruikt; merkt op dat het daaruit voortvloeiende bedrijfsplan niet lijkt te voldoen aan de normen van de branche en ook geen formaat heeft dat gebruiksvriendelijk is voor beoordelaars of projectbeheerders; |
| --- | --- |

30.

| 31. | vestigt in het bijzonder de aandacht op het toegenomen aantal bladzijden (120 tot 200 bladzijden) in vergelijking met het EIC-proefproject (50 bladzijden), en wijst erop dat de beoordelaars 36 minuten de tijd hebben om een volledig voorstel (tweede fase) te evalueren; merkt op dat dit een van de redenen is waarom belanghebbenden ontevreden zijn over de kwaliteit van de evaluatie; |
| --- | --- |

31.

| 32. | stelt met bezorgdheid vast dat één “no-go”-advies in de tweede fase van het evaluatieproces volstaat om een aanvraag af te wijzen; acht dit buiten proportie, aangezien er drie beoordelaars zijn die het voorstel beoordelen en zij allemaal een “go/no-go”-advies betreffende drie afzonderlijke evaluatiecriteria geven; |
| --- | --- |

32.

| 33. | waardeert, samen met de meeste belanghebbenden, de invoering van de weerleggingsprocedure omdat deze mogelijk bijdraagt tot een betere evaluatieprocedure; merkt echter op dat verbeteringen nodig zijn omdat tal van belanghebbenden melden dat het onduidelijk is wat er gebeurt met weerleggingen van aanvragers en dat aanvragers zeer weinig tijd hebben om hun weerlegging voor te bereiden; wijst erop dat de invoering van de weerleggingsprocedure als een van de oorzaken wordt genoemd waardoor subsidies later worden ontvangen; verzoekt de Commissie de weerleggingsprocedure te verbeteren en deze zinvoller te maken door het mogelijk te maken deze binnen een kortere termijn af te ronden, zodat aan de subsidietoekenningstermijn kan worden voldaan en tegelijkertijd voldoende tijd wordt geboden om de weerlegging voor te bereiden; |
| --- | --- |

33.

| 34. | is bezorgd over de toenemende behoefte van aanvragers om consultants in te huren om de aanvraagprocedure te beheren vanwege de complexiteit ervan; |
| --- | --- |

34.

| 35. | erkent dat met het oog op het bevorderen van de snelheid van de besluitvorming van de EIC en de ontwikkeling van deeptechstart-ups, personen die in dienst zijn van onderzoeksorganisaties de resultaten van onderzoeksprojecten moeten kunnen gebruiken om start-ups te creëren; is in dit verband ingenomen met de invoering van het concept “EIC Inventor” in de modelsubsidieovereenkomst en het werkprogramma 2022; betreurt dat deze invoering gepaard gaat met onzekerheid over de juridische gevolgen van dit concept voor onderzoeksorganisaties; |
| --- | --- |

35.

Overige afzonderlijke kwesties

| 36. | benadrukt dat het concept “EIC Inventors” moet leiden tot het doeltreffend gebruik van onderzoeksresultaten om economische activiteiten te ontwikkelen; concludeert derhalve dat dit het gebruik van de resultaten door andere deskundigen binnen de onderzoeksorganisatie of door de onderzoeksorganisatie zelf om economische activiteiten te ontwikkelen, niet mag ondermijnen; is van mening dat ruime toegangsrechten voor EIC Inventors, zonder enige tijdsbeperking, alleen gerechtvaardigd zijn in gevallen waarin de onderzoeksorganisaties niet de steun verlenen die individuele onderzoekers nodig hebben om gebruik te maken van de resultaten om economische activiteiten te ontwikkelen; meent derhalve dat deze toegangsrechten per geval aan EIC Inventors moeten worden toegekend, wanneer duidelijk is dat de Inventor niet over de nodige steun binnen de onderzoeksorganisatie beschikt; |
| --- | --- |

36.

| 37. | betreurt dat de lage succespercentages van het programma (6 tot 10 %) resulteren in te veel hoogwaardige voorstellen die niet worden gefinancierd; benadrukt dat lage succespercentages niet alleen een verlies inhouden in de zin dat potentieel ingrijpende innovaties niet verder worden ontwikkeld, maar ook verlies aan tijd en geld dat met de voorbereiding van voorstellen is gemoeid; dringt er in dit verband op aan om in voorkomend geval gebruik te maken van aanvragen in twee stappen om het verlies aan tijd en geld dat gepaard gaat met de voorbereiding van voorstellen te beperken; |
| --- | --- |

37.

| 38. | benadrukt dat het innovatieve vermogen, de economische groei en de veerkracht van Europa worden ondermijnd door de lage participatie van vrouwen in de sector van start-ups en verschaffers van risicodragend kapitaal; is in dit verband ingenomen met de inspanningen van de EIC om het leiderschap van vrouwen en hun deelname aan start-ups en verschaffers van risicodragend kapitaal te bevorderen; betreurt dat dit nog niet tot voldoende verandering heeft geleid; wijst in dit verband op het feit dat slechts 1,8 % van de investeringen in Europese start-ups in 2021 werd opgehaald door start-ups die uitsluitend door vrouwen zijn opgericht en slechts 9,3 % door gemengde teams van mannen en vrouwen (10); |
| --- | --- |

38.

| 39. | wijst op het belang van de raad van bestuur van de EIC als hoofdadviseur van de Commissie met betrekking tot de uitvoering van de EIC en de ontwikkeling van een breder innovatiebeleid, met name wat het verbeteren van het innovatie-ecosysteem in Europa en het vaststellen van strategisch relevante technologieën betreft; wijst erop dat de raad van bestuur van de EIC volledig en tijdig moet worden geïnformeerd, zowel door Eismea als door andere betrokken afdelingen van de Commissie, over alle ontwikkelingen bij de uitvoering van de EIC, en alle informatie over de EIC moet ontvangen waar hij om verzoekt; |
| --- | --- |

39.

| 40. | merkt op dat de EIC-transition formeel deel uitmaakt van de EIC-pathfinder, hoewel deze als afzonderlijk programmaonderdeel wordt uitgevoerd; is van mening dat de oproepen voor de Transition minder dan 10 % van de EIC-begrotingen in het kader van de werkprogramma’s 2021 en 2022 vertegenwoordigen; wijst erop dat de Transition-oproepen de enige oproepen zijn waarop de sneltrajectprocedure voor onderzoek en innovatie wordt toegepast; steunt het gebruik van deze procedure voor de Transition-oproepen; verzoekt de Commissie de toepassing van deze procedure uit te breiden naar meer Pathfinder-oproepen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | benadrukt dat in het werkprogramma voor 2022 naar het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” wordt verwezen als evaluatiecriterium voor de EIC-accelerator alsook als subsidiabiliteitscriterium voor de EIC in het algemeen; is verontrust over de eis tot naleving van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2020/852, beter bekend als de taxonomieverordening, aangezien deze geldt voor alle oproepen, ongeacht de inhoud of de rijpheid ervan; erkent het nut van het beginsel als leidraad voor de selectie van projecten bij oproepen waarvan de inhoud rechtstreeks verband houdt met de milieudoelstellingen van de Unie en waarvan de marktintroductie aanstaande is; benadrukt dat er geen rechtsgrondslag bestaat voor de algemene toepassing van dit aanvullende subsidiabiliteitscriterium op alle oproepen; |
| --- | --- |

41.

| 42. | is ingenomen met de inspanningen binnen de EIC om een passend kader te ontwikkelen voor de evaluatie van de prestaties van de EIC; benadrukt dat vanwege het unieke karakter van de EIC een op maat gesneden aanpak vereist is voor het monitoren van de prestaties en het gebruik van de resultaten van de monitoring om ervoor te zorgen dat de EIC een toppositie op de markt inneemt; |
| --- | --- |

42.

Aanbevelingen

| 43. | roept de Commissie op haar uitvoering van het EIC-fonds in het kader van het programma Horizon Europa opnieuw te bezien en een andere geschikte beheersaanpak te vinden die recht doet aan het ambitieuze en transformerende karakter van de EIC als de investeerder bij uitstek voor baanbrekende innovatie in Europa; dringt er bij de Commissie op aan de volgende beginselen in haar nieuwe benadering op te nemen:






  (a) | er wordt gewaarborgd dat de uitvoering van zowel de eigenvermogens- als de subsidiecomponent volledig onder controle van de Commissie staat, hetgeen ook moet garanderen dat er een directe coördinatie bestaat tussen de uitvoering van de twee componenten, en er wordt voor gezorgd dat de Commissie in elk stadium van de investeringscyclus kan ingrijpen om te waarborgen dat investeringen van strategisch belang worden gerealiseerd; |
| --- | --- | --- |

43.

(a)

er wordt gewaarborgd dat de uitvoering van zowel de eigenvermogens- als de subsidiecomponent volledig onder controle van de Commissie staat, hetgeen ook moet garanderen dat er een directe coördinatie bestaat tussen de uitvoering van de twee componenten, en er wordt voor gezorgd dat de Commissie in elk stadium van de investeringscyclus kan ingrijpen om te waarborgen dat investeringen van strategisch belang worden gerealiseerd;

| (b) | waarborging van een rol voor de raad van bestuur van het EIC-fonds en onafhankelijke evaluatie door de investeringscommissie om nauwlettend toezicht te houden op de naleving van de richtsnoeren voor investeringen van het EIC-fonds, terwijl voor het dagelijks beheer van de operationele elementen een beroep wordt gedaan op het EIB-team en de externe fondsbeheerders; |
| --- | --- |

(b)

waarborging van een rol voor de raad van bestuur van het EIC-fonds en onafhankelijke evaluatie door de investeringscommissie om nauwlettend toezicht te houden op de naleving van de richtsnoeren voor investeringen van het EIC-fonds, terwijl voor het dagelijks beheer van de operationele elementen een beroep wordt gedaan op het EIB-team en de externe fondsbeheerders;

| (c) | volledige benutting van de meerwaarde van mede-investeringen door externe investeerders, met behoud van de mogelijkheid dat het EIC-fonds:






  (i) | de enige investeerder is, onder meer door aandelenbelangen te nemen zonder dat mede-investeringen van externe investeerders nodig zijn; |
| --- | --- | --- |

(c)

volledige benutting van de meerwaarde van mede-investeringen door externe investeerders, met behoud van de mogelijkheid dat het EIC-fonds:

(i)

de enige investeerder is, onder meer door aandelenbelangen te nemen zonder dat mede-investeringen van externe investeerders nodig zijn;

| (ii) | de belangrijkste investeerder is zonder de investeringsronde te leiden; |
| --- | --- |

(ii)

de belangrijkste investeerder is zonder de investeringsronde te leiden;

| (iii) | een investeringsronde leidt; |
| --- | --- |

(iii)

een investeringsronde leidt;

| (d) | ontwikkeling van een investeringsstrategie voor kapitaalinvesteringen gebaseerd op mijlpalen die de verdiensten van de innovatie en de strategische doelstellingen van de Unie weerspiegelen, en niet alleen op de bereidheid van andere investeerders om aan de investeringsronde deel te nemen, wat het EIC-fonds moet aanmoedigen om als enige investeerder risico’s te nemen, met name om zo de succesvolle deelname van ondervertegenwoordigde regio’s en door vrouwen geleide ondernemingen, die nog meer moeilijkheden hebben om financiering voor hun start-ups te vinden, te stimuleren; |
| --- | --- |

(d)

ontwikkeling van een investeringsstrategie voor kapitaalinvesteringen gebaseerd op mijlpalen die de verdiensten van de innovatie en de strategische doelstellingen van de Unie weerspiegelen, en niet alleen op de bereidheid van andere investeerders om aan de investeringsronde deel te nemen, wat het EIC-fonds moet aanmoedigen om als enige investeerder risico’s te nemen, met name om zo de succesvolle deelname van ondervertegenwoordigde regio’s en door vrouwen geleide ondernemingen, die nog meer moeilijkheden hebben om financiering voor hun start-ups te vinden, te stimuleren;

| (e) | vaststelling van een exitstrategie voor kapitaalinvesteringen van het EIC-fonds waarin rekening wordt gehouden met de strategische doelstellingen van de Unie; |
| --- | --- |

(e)

vaststelling van een exitstrategie voor kapitaalinvesteringen van het EIC-fonds waarin rekening wordt gehouden met de strategische doelstellingen van de Unie;

| (f) | behoud van de constructie waardoor het EIB-team in het Europees Uitvoerend Agentschap Innovatieraad en het mkb (Eismea) kan worden geïntegreerd om hoogwaardige zorgvuldigheid te bieden; verzoekt de Commissie voort te bouwen op deze succesvolle samenwerking en overeenstemming te bereiken over een regeling met de EIB om het geïntegreerde EIB-team het EIC-fonds te laten vertegenwoordigen tijdens bestuursvergaderingen van bedrijven waarin is geïnvesteerd; |
| --- | --- |

(f)

behoud van de constructie waardoor het EIB-team in het Europees Uitvoerend Agentschap Innovatieraad en het mkb (Eismea) kan worden geïntegreerd om hoogwaardige zorgvuldigheid te bieden; verzoekt de Commissie voort te bouwen op deze succesvolle samenwerking en overeenstemming te bereiken over een regeling met de EIB om het geïntegreerde EIB-team het EIC-fonds te laten vertegenwoordigen tijdens bestuursvergaderingen van bedrijven waarin is geïnvesteerd;

| (g) | waarborging van een efficiënte samenwerking met nationale contactpunten en regionale autoriteiten, indien van toepassing; |
| --- | --- |

(g)

waarborging van een efficiënte samenwerking met nationale contactpunten en regionale autoriteiten, indien van toepassing;

| 44. | verzoekt de Commissie dringend een open dialoog aan te gaan met het Parlement, het bevoegde programmacomité en de raad van bestuur van de EIC om naar een alternatieve langetermijnoplossing voor de structuur van het EIC-fonds te zoeken die volledig in overeenstemming is met de desbetreffende wetgeving van de Unie en de bovengenoemde beginselen; beveelt aan om grondig te onderzoeken hoe de uitvoering van de EIC kan worden verbeterd, en daarbij als optie de oprichting te overwegen van een onafhankelijk orgaan van de Unie krachtens artikel 187 VWEU dat als hoofdverantwoordelijke entiteit voor de uitvoering van de EIC kan fungeren; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat aanvragers altijd gelijk worden behandeld en dat bij de uitvoering wordt gezorgd voor transparantie, verantwoordingsplicht en preventie van belangenconflicten; beveelt aan om, indien uit het grondige onderzoek blijkt dat een dergelijk orgaan de beste institutionele oplossing zou vormen om de Accelerator overeenkomstig de hierboven beschreven benadering uit te voeren, dit orgaan zo spoedig mogelijk op te richten; |
| --- | --- |

44.

| 45. | verzoekt de Commissie bijzondere aandacht te besteden aan het bevorderen van de aanwezigheid van vrouwen in de hele innovatiesector en te streven naar gendergelijkheid in alle relevante functies, alsook naar een geografisch evenwichtige verdeling van EIC-begunstigden over alle regio’s van de Unie; verzoekt de Commissie met name in de werkprogramma’s van de EIC specifieke maatregelen op te nemen om deze twee kwesties binnen de EIC aan te pakken; |
| --- | --- |

45.

| 46. | beveelt aan de mogelijkheden van een InvestEU-compartiment buiten het EIC-fonds te onderzoeken voor bedrijven die alleen aanvullende middelen nodig hebben om hun schaalvergrotingsrondes te voltooien; |
| --- | --- |

46.

| 47. | verzoekt de Commissie de regels en procedures voor de interpretatie van criteria inzake financiële onaanvaardbaarheid en mede-investering te verduidelijken, en daarbij de communicatie te verbeteren en de nationale contactpunten beter te betrekken; |
| --- | --- |

47.

| 48. | verzoekt de Commissie het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” toe te passen bij oproepen waarvan de inhoud rechtstreeks verband houdt met de milieudoelstellingen van de Unie en die betrekking hebben op projecten waarvan de marktintroductie aanstaande is, en geen gebruik te maken van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” als aanvullend subsidiabiliteitscriterium voor EIC-projecten; |
| --- | --- |

48.

| 49. | verzoekt de Commissie de modelsubsidieovereenkomst aan te passen om daarin een duidelijke definitie van “EIC Inventor” op te nemen en een duidelijk beleid inzake toegangsrechten voor EIC Inventors vast te stellen, waarbij hun alleen ruime toegangsrechten worden geboden wanneer een onderzoeksorganisatie niet over een actief beleid en structuur beschikt om het gebruik van onderzoeksresultaten voor economische activiteiten te ondersteunen; |
| --- | --- |

49.

| 50. | verzoekt de Commissie een systeem in te voeren voor continue en snelle evaluatie van de prestaties van de EIC en met name van de Accelerator; |
| --- | --- |

50.

| 51. | verzoekt de Commissie daarin een zorgvuldige en continue beoordeling van de evaluatieprocedure op te nemen, waarbij zorgvuldig wordt gekeken naar klachten van aanvragers die wijzen op duidelijke inconsistenties in de beoordeling van hun voorstellen; verzoekt de Commissie het Parlement te informeren over de wijze waarop zij omgaat met individuele klachten waaruit een duidelijk falen van de beoordelaars blijkt; |
| --- | --- |

51.

| 52. | verzoekt de betrokken organen van de Unie, met inbegrip van de Europese Rekenkamer en de raad van bestuur van de EIC, een specifieke controlestrategie voor de EIC te ontwikkelen die de bijzondere aard van de EIC weerspiegelt; |
| --- | --- |

52.

| 53. | verzoekt de Commissie maatregelen op te nemen om de deelname van kmo’s te verbeteren en de EIC-accelerator toegankelijk en aantrekkelijk te maken voor innovatieve kmo’s door het aanvraagproces te vereenvoudigen en daarmee belemmeringen voor kmo’s weg te nemen; |
| --- | --- |

53.

| 54. | verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het instrument een breed scala aan projecten ondersteunt wat betreft hun omvang, zodat kleine bedrijven die innovaties met een grote impact ontwikkelen en opschalen, er gelijke toegang toe kunnen krijgen; |
| --- | --- |

54.

| 55. | verzoekt de Commissie het huidige indieningsproces voor de EIC-accelerator en de subsidietoekenningstermijn ervan te herzien om het EIC-platform af te stemmen op de evaluatiecriteria van de EIC-accelerator; is van mening dat een dergelijke herziening gericht moet zijn op het creëren van een snel en eenvoudig instrument dat aansluit op de behoeften van Europese deeptechstart-ups, waarbij een beoogde subsidietoekenningstermijn van vier tot vijf maanden wordt bereikt; |
| --- | --- |

55.

| 56. | verzoekt de Commissie de synergieën en de samenwerking met het EIT te verbeteren; verzoekt het EIT en de EIC om een wederzijdse en systematische uitwisseling van informatie tot stand te brengen en in elk van hun raden van bestuur een gemeenschappelijk lid op te nemen, teneinde kokervorming en dubbele inspanningen en strategieën te voorkomen; |
| --- | --- |

56.

o

o o

| 57. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

57.

---

(1)  PB L 170 van 12.5.2021, blz. 1.

(2)  PB L 167 I van 12.5.2021, blz. 1.

(3)  PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

(4)  https://eic.ec.europa.eu/news/statement-eic-board-discussion-european-parliament-itre-committee-eic-implementation-2022-08-16_en

(5)  https://eic.ec.europa.eu/system/files/2022-02/Statement%20by%20the%20EIC%20Board%20on%20the%20EIC%20Work%20Programme%20for%202022%20and%20future%20of%20the%20EIC%20Fund.pdf

(6)  https://eic.ec.europa.eu/news/eic-accelerator-implementation-update-2022-08-05_en

(7)  Europese Commissie, “Evaluation study on the European Innovation Council (EIC) Pilot”, 2022.

(8)  https://eic.ec.europa.eu/news/eic-accelerator-implementation-update-2022-08-05_en

(9)  https://sciencebusiness.net/news/commission-says-european-innovation-council-grant-logjam-end-june https://sciencebusiness.net/news/commission-says-european-innovation-council-grant-logjam-end-june

(10)  https://europeanwomeninvc.idcinteractive.net/

---

Woensdag, 23 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/18 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/18

---

P9_TA(2022)0405

De erkenning van de Russische Federatie als staatssponsor van terrorisme

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over de aanmerking van de Russische Federatie als staatssponsor van terrorisme (2022/2896(RSP))

(2023/C 167/03)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Rusland en Oekraïne, waaronder die van 6 oktober 2022 over de escalatie door Rusland van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne (1), van 19 mei 2022 over de strijd tegen straffeloosheid met betrekking tot oorlogsmisdaden in Oekraïne (2) en van 25 november 2021 over schendingen van de mensenrechten door particuliere militaire en beveiligingsondernemingen, met name de Wagner Group (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Rusland en Oekraïne, waaronder die van 6 oktober 2022 over de escalatie door Rusland van zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne (1), van 19 mei 2022 over de strijd tegen straffeloosheid met betrekking tot oorlogsmisdaden in Oekraïne (2) en van 25 november 2021 over schendingen van de mensenrechten door particuliere militaire en beveiligingsondernemingen, met name de Wagner Group (3),

| — | gezien het Handvest van de Verenigde Naties, het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 9 december 1948 en het Vierde Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd van 12 augustus 1949, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de Verenigde Naties, het VN-Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 9 december 1948 en het Vierde Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd van 12 augustus 1949,

| — | gezien het internationale rechtskader voor het voorkomen en bestrijden van terrorisme, met inbegrip van resolutie 2341 van de VN-Veiligheidsraad over de bescherming van kritieke infrastructuur tegen terroristische daden, aangenomen op 13 februari 2017, |
| --- | --- |

—

gezien het internationale rechtskader voor het voorkomen en bestrijden van terrorisme, met inbegrip van resolutie 2341 van de VN-Veiligheidsraad over de bescherming van kritieke infrastructuur tegen terroristische daden, aangenomen op 13 februari 2017,

| — | gezien het Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme van 27 januari 1977 en de daaropvolgende internationale verdragen, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme van 27 januari 1977 en de daaropvolgende internationale verdragen,

| — | gezien het EU-rechtskader voor het bestrijden van terrorisme, waaronder gemeenschappelijk standpunt 2001/931/GBVB van de Raad van 27 december 2001 betreffende de toepassing van specifieke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme (4) en Verordening (EG) nr. 2580/2001 van de Raad van 27 december 2001 inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme (5), |
| --- | --- |

—

gezien het EU-rechtskader voor het bestrijden van terrorisme, waaronder gemeenschappelijk standpunt 2001/931/GBVB van de Raad van 27 december 2001 betreffende de toepassing van specifieke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme (4) en Verordening (EG) nr. 2580/2001 van de Raad van 27 december 2001 inzake specifieke beperkende maatregelen tegen bepaalde personen en entiteiten met het oog op de strijd tegen het terrorisme (5),

| — | gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof, |
| --- | --- |

—

gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof,

| — | gezien resolutie 2463 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 13 oktober 2022 over de verdere escalatie van de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie 2463 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van 13 oktober 2022 over de verdere escalatie van de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne,

| — | gezien de verklaring van de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, van 10 oktober 2022 over de gewelddadige aanvallen van Rusland op Kiev en andere steden in heel Oekraïne, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, van 10 oktober 2022 over de gewelddadige aanvallen van Rusland op Kiev en andere steden in heel Oekraïne,

| — | gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de Europese Unie van 22 september 2022 over de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de Europese Unie van 22 september 2022 over de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne,

| — | gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 14 november 2022 waarin wordt aanbevolen een register tot stand te brengen om de schade als gevolg van de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne te documenteren, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 14 november 2022 waarin wordt aanbevolen een register tot stand te brengen om de schade als gevolg van de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne te documenteren,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat sinds 2014, en met name vanaf 24 februari 2022, toen de Russische Federatie de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog tegen Oekraïne herstartte, het Russische leger willekeurige aanvallen heeft uitgevoerd op woongebieden en civiele infrastructuur, duizenden Oekraïense burgers heeft gedood en overal in het land terreurdaden heeft gepleegd met als doelwit allerlei onderdelen van de civiele infrastructuur, zoals woonwijken, scholen, ziekenhuizen, treinstations, theaters en water- en elektriciteitsnetwerken; overwegende dat deze wrede en onmenselijke daden doden, leed, verwoesting en ontheemding tot gevolg hebben; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat sinds 2014, en met name vanaf 24 februari 2022, toen de Russische Federatie de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog tegen Oekraïne herstartte, het Russische leger willekeurige aanvallen heeft uitgevoerd op woongebieden en civiele infrastructuur, duizenden Oekraïense burgers heeft gedood en overal in het land terreurdaden heeft gepleegd met als doelwit allerlei onderdelen van de civiele infrastructuur, zoals woonwijken, scholen, ziekenhuizen, treinstations, theaters en water- en elektriciteitsnetwerken; overwegende dat deze wrede en onmenselijke daden doden, leed, verwoesting en ontheemding tot gevolg hebben;

| B. | overwegende dat de Russische strijdkrachten en gelieerde groeperingen zich schuldig hebben gemaakt aan standrechtelijke executies, ontvoeringen, seksueel geweld, foltering en andere wreedheden in nieuwe bezette gebieden in Oekraïne en in gebieden die al langer bezet waren, waaronder de massamoorden op burgers in steden en plaatsen als Boetsja, Irpin, Izioem en Ljman, de opzettelijke aanval op een theater in Marioepol waarbij honderden mensen om het leven kwamen, en de aanval op het spoorwegstation van Kramatorsk waarbij 60 burgers om het leven kwamen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Russische strijdkrachten en gelieerde groeperingen zich schuldig hebben gemaakt aan standrechtelijke executies, ontvoeringen, seksueel geweld, foltering en andere wreedheden in nieuwe bezette gebieden in Oekraïne en in gebieden die al langer bezet waren, waaronder de massamoorden op burgers in steden en plaatsen als Boetsja, Irpin, Izioem en Ljman, de opzettelijke aanval op een theater in Marioepol waarbij honderden mensen om het leven kwamen, en de aanval op het spoorwegstation van Kramatorsk waarbij 60 burgers om het leven kwamen;

| C. | overwegende dat vele duizenden burgers in Oekraïne zijn vermoord, waaronder honderden kinderen, en dat nog veel meer burgers gefolterd, geïntimideerd, seksueel misbruikt, ontvoerd of gedwongen ontheemd of verdwenen zijn door toedoen van de Russische strijdkrachten en gelieerde groeperingen; overwegende dat de talloze wreedheden van de Russische strijdkrachten en aan hen gelieerde groeperingen tegen Oekraïense burgers uitvoerig door mensenrechtenorganisaties en internationale waarnemingsmissies zijn opgetekend — waaronder standrechtelijke executies, foltering, verkrachting en massa-detentie van burgers in zogenaamde filtratiecentra, alsook gedwongen adopties van Oekraïense kinderen en gedwongen deportaties; overwegende dat het aantal gedocumenteerde oorlogsmisdaden in Oekraïne de 40 000 nadert en naar verwachting nog zal toenemen zodra ook de oorlogsmisdaden in de onlangs bevrijde delen van de oblast Cherson zijn gedocumenteerd; overwegende dat volgens gegevens verzameld door het Oekraïens instituut voor massa-informatie de Russische Federatie sinds het begin van de aanvalsoorlog 457 misdaden tegen journalisten en de media in Oekraïne heeft begaan en dat de Russische bezetters sinds het begin van de aanvalsoorlog meer dan 40 Oekraïense en buitenlandse journalisten hebben gedood; overwegende dat de Russische Federatie en aan haar gelieerde groepen sinds 2014 dezelfde methoden gebruiken in de bezette gebieden, met als meest beruchte voorbeeld de “Izoljatsia-gevangenis” in Donetsk; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat vele duizenden burgers in Oekraïne zijn vermoord, waaronder honderden kinderen, en dat nog veel meer burgers gefolterd, geïntimideerd, seksueel misbruikt, ontvoerd of gedwongen ontheemd of verdwenen zijn door toedoen van de Russische strijdkrachten en gelieerde groeperingen; overwegende dat de talloze wreedheden van de Russische strijdkrachten en aan hen gelieerde groeperingen tegen Oekraïense burgers uitvoerig door mensenrechtenorganisaties en internationale waarnemingsmissies zijn opgetekend — waaronder standrechtelijke executies, foltering, verkrachting en massa-detentie van burgers in zogenaamde filtratiecentra, alsook gedwongen adopties van Oekraïense kinderen en gedwongen deportaties; overwegende dat het aantal gedocumenteerde oorlogsmisdaden in Oekraïne de 40 000 nadert en naar verwachting nog zal toenemen zodra ook de oorlogsmisdaden in de onlangs bevrijde delen van de oblast Cherson zijn gedocumenteerd; overwegende dat volgens gegevens verzameld door het Oekraïens instituut voor massa-informatie de Russische Federatie sinds het begin van de aanvalsoorlog 457 misdaden tegen journalisten en de media in Oekraïne heeft begaan en dat de Russische bezetters sinds het begin van de aanvalsoorlog meer dan 40 Oekraïense en buitenlandse journalisten hebben gedood; overwegende dat de Russische Federatie en aan haar gelieerde groepen sinds 2014 dezelfde methoden gebruiken in de bezette gebieden, met als meest beruchte voorbeeld de “Izoljatsia-gevangenis” in Donetsk;

| D. | overwegende dat de Russische Federatie door haar daden van agressie tegen de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne de beginselen van het VN-Handvest hardnekkig blijft schenden, en daarnaast ook het internationaal humanitair recht op flagrante en grove wijze blijft schenden, onder meer door zich doelbewust op civiele objecten te richten die “niet het doelwit van een aanval mogen worden” volgens artikel 52, lid 1, van Aanvullend Protocol I van 1977 bij de Verdragen van Genève van 1949; overwegende dat deze misdaden blijk geven van een groteske onverschilligheid jegens de regels en wetten inzake oorlogsvoering die de uitoefening van militaire macht beperken, zoals blijkt uit de onmenselijke behandeling van krijgsgevangenen, het wijdverbreide gebruik van foltering en de standrechtelijke executies van Oekraïense krijgsgevangenen, alsook het weigeren van toegang aan internationale hulporganisaties zoals het Internationaal Comité van het Rode Kruis; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Russische Federatie door haar daden van agressie tegen de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne de beginselen van het VN-Handvest hardnekkig blijft schenden, en daarnaast ook het internationaal humanitair recht op flagrante en grove wijze blijft schenden, onder meer door zich doelbewust op civiele objecten te richten die “niet het doelwit van een aanval mogen worden” volgens artikel 52, lid 1, van Aanvullend Protocol I van 1977 bij de Verdragen van Genève van 1949; overwegende dat deze misdaden blijk geven van een groteske onverschilligheid jegens de regels en wetten inzake oorlogsvoering die de uitoefening van militaire macht beperken, zoals blijkt uit de onmenselijke behandeling van krijgsgevangenen, het wijdverbreide gebruik van foltering en de standrechtelijke executies van Oekraïense krijgsgevangenen, alsook het weigeren van toegang aan internationale hulporganisaties zoals het Internationaal Comité van het Rode Kruis;

| E. | overwegende dat de Russische Federatie reeds meer dan 4 000 raketten tegen Oekraïne heeft gelanceerd en het land meer dan 24 000 keer heeft beschoten, onder meer vanuit Belarussisch grondgebied; overwegende dat tot op heden 60 982 civiele infrastructuurvoorzieningen in Oekraïne door Russische raket-, drone- en artillerie-aanvallen beschadigd of vernield zijn, waaronder 42 818 appartementencomplexen en huizen, 1 960 onderwijslocaties en 396 gezondheidszorginstellingen, 392 gebouwen met een culturele functie en 87 gebouwen met een religieuze functie, en 5 315 objecten voor water en elektriciteit; overwegende dat door doelbewuste raket- en drone-aanvallen van de Russische Federatie, ook met drones die door Iran zijn geleverd, circa 40 % van de kritieke energie-infrastructuur van Oekraïne is beschadigd of vernietigd; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Russische Federatie reeds meer dan 4 000 raketten tegen Oekraïne heeft gelanceerd en het land meer dan 24 000 keer heeft beschoten, onder meer vanuit Belarussisch grondgebied; overwegende dat tot op heden 60 982 civiele infrastructuurvoorzieningen in Oekraïne door Russische raket-, drone- en artillerie-aanvallen beschadigd of vernield zijn, waaronder 42 818 appartementencomplexen en huizen, 1 960 onderwijslocaties en 396 gezondheidszorginstellingen, 392 gebouwen met een culturele functie en 87 gebouwen met een religieuze functie, en 5 315 objecten voor water en elektriciteit; overwegende dat door doelbewuste raket- en drone-aanvallen van de Russische Federatie, ook met drones die door Iran zijn geleverd, circa 40 % van de kritieke energie-infrastructuur van Oekraïne is beschadigd of vernietigd;

| F. | overwegende dat tijdens de belegering van Marioepol de autoriteiten van de Russische Federatie een grootschalige humanitaire crisis hebben veroorzaakt die heeft geleid tot de dood van tienduizenden burgers en de verwoesting van 95 % van de stad; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat tijdens de belegering van Marioepol de autoriteiten van de Russische Federatie een grootschalige humanitaire crisis hebben veroorzaakt die heeft geleid tot de dood van tienduizenden burgers en de verwoesting van 95 % van de stad;

| G. | overwegende dat Russische troepen sinds oktober 2022 overal in Oekraïne bewust kritieke infrastructuur als doelwit nemen om de bevolking angst aan te jagen en hen af te snijden van de toegang tot gas, elektriciteit, water, internet en andere basisgoederen en -diensten, hetgeen met name nu de winter op komst is schrijnende situaties oplevert; overwegende dat deze aanvallen tot doel hebben de bevolking van Oekraïne angst aan te jagen, hun verzet en hun vastberadenheid hun land te blijven verdedigen, te breken en hen te dwingen de bezettingsmacht te aanvaarden en in te stemmen met de illegale poging om meerdere gebieden van Oekraïne te annexeren; overwegende dat tijdens deze aanvallen het Poolse grondgebied is getroffen, waarbij twee Poolse burgers om het leven zijn gekomen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat Russische troepen sinds oktober 2022 overal in Oekraïne bewust kritieke infrastructuur als doelwit nemen om de bevolking angst aan te jagen en hen af te snijden van de toegang tot gas, elektriciteit, water, internet en andere basisgoederen en -diensten, hetgeen met name nu de winter op komst is schrijnende situaties oplevert; overwegende dat deze aanvallen tot doel hebben de bevolking van Oekraïne angst aan te jagen, hun verzet en hun vastberadenheid hun land te blijven verdedigen, te breken en hen te dwingen de bezettingsmacht te aanvaarden en in te stemmen met de illegale poging om meerdere gebieden van Oekraïne te annexeren; overwegende dat tijdens deze aanvallen het Poolse grondgebied is getroffen, waarbij twee Poolse burgers om het leven zijn gekomen;

| H. | overwegende dat Rusland verantwoordelijk is voor de wereldwijde voedselzekerheidscrisis die voortvloeit uit zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de blokkade van Oekraïense zeehavens; overwegende dat Rusland sinds het begin van de oorlog voedsel en honger als wapen gebruikt; overwegende dat de doelbewuste handelingen van Rusland, waaronder het vernielen van voorraden, het verstoren van de productie en het opleggen van quota aan zijn eigen uitvoer van voedsel en kunstmest, de mondiale voedselzekerheidscrisis hebben verergerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat Rusland verantwoordelijk is voor de wereldwijde voedselzekerheidscrisis die voortvloeit uit zijn aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de blokkade van Oekraïense zeehavens; overwegende dat Rusland sinds het begin van de oorlog voedsel en honger als wapen gebruikt; overwegende dat de doelbewuste handelingen van Rusland, waaronder het vernielen van voorraden, het verstoren van de productie en het opleggen van quota aan zijn eigen uitvoer van voedsel en kunstmest, de mondiale voedselzekerheidscrisis hebben verergerd;

| I. | overwegende dat Rusland de Oekraïense Autonome Republiek Krim en de stad Sebastopol illegaal heeft geannexeerd, evenals de Oekraïense oblasten Donetsk, Cherson, Loehansk en Zaporizja; overwegende dat de bezetting door Rusland van de kerncentrale in Zaporizja een ernstige bedreiging vormt voor de veiligheid en beveiliging van de centrale; overwegende dat Rusland de werknemers van de kerncentrale heeft ontvoerd en hen gedwongen te werk heeft gesteld, de energiecentrale gebruikt voor de opslag van militaire uitrusting, en doelwitten in de onmiddellijke nabijheid van de energiecentrale heeft beschoten; overwegende dat Rusland ook de veiligheid en beveiliging van de kerncentrale van Tsjernobyl in gevaar heeft gebracht; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Rusland de Oekraïense Autonome Republiek Krim en de stad Sebastopol illegaal heeft geannexeerd, evenals de Oekraïense oblasten Donetsk, Cherson, Loehansk en Zaporizja; overwegende dat de bezetting door Rusland van de kerncentrale in Zaporizja een ernstige bedreiging vormt voor de veiligheid en beveiliging van de centrale; overwegende dat Rusland de werknemers van de kerncentrale heeft ontvoerd en hen gedwongen te werk heeft gesteld, de energiecentrale gebruikt voor de opslag van militaire uitrusting, en doelwitten in de onmiddellijke nabijheid van de energiecentrale heeft beschoten; overwegende dat Rusland ook de veiligheid en beveiliging van de kerncentrale van Tsjernobyl in gevaar heeft gebracht;

| J. | overwegende dat Rusland, door zijn pogingen om de veiligheid en beveiliging van de nucleaire installaties in Oekraïne te ondermijnen en door te dreigen met het gebruik van kernwapens, een risico vormt voor de veiligheid en beveiliging van het hele Europese continent en de op regels gebaseerde internationale orde; overwegende dat Russische functionarissen bij verschillende gelegenheden Europese landen hebben bedreigd, onder meer met “militair-technische maatregelen”, vanwege hun steun aan Oekraïne en/of hun aspiraties om lid te worden van de NAVO; overwegende dat de poging van Rusland om de uitvoer van energie in te zetten als geopolitiek dwanginstrument erop neerkomt dat energieleveringen als wapen worden gebruikt; overwegende dat de beschadiging van de pijpleidingen Nord Stream 1 en 2 op 26 september 2022 heeft geleid tot grote gaslekken in de Oostzee, hetgeen tevens een milieuaanval op de EU vormt; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat Rusland, door zijn pogingen om de veiligheid en beveiliging van de nucleaire installaties in Oekraïne te ondermijnen en door te dreigen met het gebruik van kernwapens, een risico vormt voor de veiligheid en beveiliging van het hele Europese continent en de op regels gebaseerde internationale orde; overwegende dat Russische functionarissen bij verschillende gelegenheden Europese landen hebben bedreigd, onder meer met “militair-technische maatregelen”, vanwege hun steun aan Oekraïne en/of hun aspiraties om lid te worden van de NAVO; overwegende dat de poging van Rusland om de uitvoer van energie in te zetten als geopolitiek dwanginstrument erop neerkomt dat energieleveringen als wapen worden gebruikt; overwegende dat de beschadiging van de pijpleidingen Nord Stream 1 en 2 op 26 september 2022 heeft geleid tot grote gaslekken in de Oostzee, hetgeen tevens een milieuaanval op de EU vormt;

| K. | overwegende dat de Russische strijdkrachten en door de Russische staat aangestuurde groeperingen en gelieerde groeperingen zoals de Wagner Group herhaaldelijk op verschillende plekken burgers tot doelwit hebben gemaakt, onder meer tijdens de tweede Tsjetsjeense oorlog, de oorlog tussen Rusland en Georgië in 2008 en de Syrische burgeroorlog, alsook in Libië, de Centraal-Afrikaanse Republiek en Mali; overwegende dat de Wagner Group aanzienlijke politieke, economische en logistieke steun ontvangt van de Russische staat, met name van het Russische ministerie van Defensie; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de Russische strijdkrachten en door de Russische staat aangestuurde groeperingen en gelieerde groeperingen zoals de Wagner Group herhaaldelijk op verschillende plekken burgers tot doelwit hebben gemaakt, onder meer tijdens de tweede Tsjetsjeense oorlog, de oorlog tussen Rusland en Georgië in 2008 en de Syrische burgeroorlog, alsook in Libië, de Centraal-Afrikaanse Republiek en Mali; overwegende dat de Wagner Group aanzienlijke politieke, economische en logistieke steun ontvangt van de Russische staat, met name van het Russische ministerie van Defensie;

| L. | overwegende dat Rusland al vele jaren terroristische regimes en organisaties steunt en financiert, met name het Assad-regime in Syrië dat van Rusland wapens heeft ontvangen en dat door Rusland is verdedigd door doelbewuste aanvallen te plegen op de Syrische burgerbevolking, steden en civiele infrastructuur; overwegende dat Rusland zowel in andere soevereine landen als op zijn eigen grondgebied aanvallen heeft uitgevoerd, waaronder het vermoorden of pogingen daartoe van vele tegenstanders van de dictatuur van Poetin, waaronder journalisten, politici, kunstenaars en buitenlandse leiders — in het bijzonder Anna Politkovskaja, Viktor Joesjtsjenko, Boris Nemtsov, Stanislav Markelov, Anastasija Baboerova, Sergej Protazanov, Natalja Estemirova, Sergej Magnitski, Sergej Joesjenkov, Joeri Sjtsjekotsjichin, Boris Berezovski, Dzjochar Doedajev en Zelimchan Changosjvili — alsook de vergiftiging met zenuwgas van de familie Skripal in het Verenigd Koninkrijk, de vergiftigingen van Aleksandr Litvinenko, Vladimir Kara-Moerza, Aleksej Navalny en anderen, en de bombardementen op munitiedepots in Tsjechië in 2014; overwegende dat de systematische onderdrukking van zijn eigen bevolking door het huidige Russische regime een totalitair karakter heeft gekregen en dat het regime een lange geschiedenis heeft van het gebruik van geweld tegen zijn politieke tegenstanders; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat Rusland al vele jaren terroristische regimes en organisaties steunt en financiert, met name het Assad-regime in Syrië dat van Rusland wapens heeft ontvangen en dat door Rusland is verdedigd door doelbewuste aanvallen te plegen op de Syrische burgerbevolking, steden en civiele infrastructuur; overwegende dat Rusland zowel in andere soevereine landen als op zijn eigen grondgebied aanvallen heeft uitgevoerd, waaronder het vermoorden of pogingen daartoe van vele tegenstanders van de dictatuur van Poetin, waaronder journalisten, politici, kunstenaars en buitenlandse leiders — in het bijzonder Anna Politkovskaja, Viktor Joesjtsjenko, Boris Nemtsov, Stanislav Markelov, Anastasija Baboerova, Sergej Protazanov, Natalja Estemirova, Sergej Magnitski, Sergej Joesjenkov, Joeri Sjtsjekotsjichin, Boris Berezovski, Dzjochar Doedajev en Zelimchan Changosjvili — alsook de vergiftiging met zenuwgas van de familie Skripal in het Verenigd Koninkrijk, de vergiftigingen van Aleksandr Litvinenko, Vladimir Kara-Moerza, Aleksej Navalny en anderen, en de bombardementen op munitiedepots in Tsjechië in 2014; overwegende dat de systematische onderdrukking van zijn eigen bevolking door het huidige Russische regime een totalitair karakter heeft gekregen en dat het regime een lange geschiedenis heeft van het gebruik van geweld tegen zijn politieke tegenstanders;

| M. | overwegende dat de Russische Federatie Aljaksandr Loekasjenka actief steunt en hem behulpzaam is bij diens onderdrukking van de bevolking van Belarus door middel van een enorme golf aan massale repressieve maatregelen, waaronder foltering; overwegende dat uit onderzoeken is gebleken dat hoge Belarussische functionarissen een samenzwering rond een valse bomaanslag hebben opgezet om een passagiersvlucht van Ryanair onrechtmatig om te leiden met als doel een Belarussische dissident te arresteren, in een gezamenlijke speciale operatie van de Belarussische en Russische geheime diensten; overwegende dat het kapen van een burgervliegtuig een daad van staatsterrorisme is; overwegende dat Loekasjenka moet worden behandeld als medeplichtig aan de aanvalsoorlog tegen Oekraïne vanwege zijn rol bij het mogelijk maken van aanvallen vanuit het grondgebied van Belarus en het openlijk steunen van de Russische agressors; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de Russische Federatie Aljaksandr Loekasjenka actief steunt en hem behulpzaam is bij diens onderdrukking van de bevolking van Belarus door middel van een enorme golf aan massale repressieve maatregelen, waaronder foltering; overwegende dat uit onderzoeken is gebleken dat hoge Belarussische functionarissen een samenzwering rond een valse bomaanslag hebben opgezet om een passagiersvlucht van Ryanair onrechtmatig om te leiden met als doel een Belarussische dissident te arresteren, in een gezamenlijke speciale operatie van de Belarussische en Russische geheime diensten; overwegende dat het kapen van een burgervliegtuig een daad van staatsterrorisme is; overwegende dat Loekasjenka moet worden behandeld als medeplichtig aan de aanvalsoorlog tegen Oekraïne vanwege zijn rol bij het mogelijk maken van aanvallen vanuit het grondgebied van Belarus en het openlijk steunen van de Russische agressors;

| N. | overwegende dat een Nederlandse rechtbank op 15 november 2022 twee Russen en een pro-Moskou Oekraïense separatist bij verstek heeft veroordeeld voor de moord op 298 mensen door het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines; overwegende dat de Russische staat zijn verantwoordelijkheid voor het neerschieten van vlucht MH17 van Malaysia Airlines blijft ontkennen, en weigert samen te werken met internationale gerechtelijke instanties; overwegende dat de Russische Federatie ook blijft weigeren de wrakstukken en zwarte dozen van het Poolse regeringsvliegtuig TU-154, dat in april 2010 bij Smolensk in de Russische Federatie is neergestort, terug te geven; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat een Nederlandse rechtbank op 15 november 2022 twee Russen en een pro-Moskou Oekraïense separatist bij verstek heeft veroordeeld voor de moord op 298 mensen door het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines; overwegende dat de Russische staat zijn verantwoordelijkheid voor het neerschieten van vlucht MH17 van Malaysia Airlines blijft ontkennen, en weigert samen te werken met internationale gerechtelijke instanties; overwegende dat de Russische Federatie ook blijft weigeren de wrakstukken en zwarte dozen van het Poolse regeringsvliegtuig TU-154, dat in april 2010 bij Smolensk in de Russische Federatie is neergestort, terug te geven;

| O. | overwegende dat Rusland ook een actieve informatieoorlog voert, desinformatie over Oekraïne, Europa en liberale democratische waarden verspreidt, en speciale operaties uitvoert om de samenleving in Oekraïne te destabiliseren en de betrekkingen van Oekraïne met zijn internationale partners in diskrediet te brengen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat Rusland ook een actieve informatieoorlog voert, desinformatie over Oekraïne, Europa en liberale democratische waarden verspreidt, en speciale operaties uitvoert om de samenleving in Oekraïne te destabiliseren en de betrekkingen van Oekraïne met zijn internationale partners in diskrediet te brengen;

| P. | overwegende dat de EU weliswaar een lijst bijhoudt van personen, groepen en entiteiten waarvoor wegens betrokkenheid bij terroristische daden sancties gelden, maar dat het huidige wettelijke kader, in tegenstelling tot dat van landen als de Verenigde Staten en Canada, geen mogelijkheid biedt om een staat aan te merken als sponsor van terrorisme; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de EU weliswaar een lijst bijhoudt van personen, groepen en entiteiten waarvoor wegens betrokkenheid bij terroristische daden sancties gelden, maar dat het huidige wettelijke kader, in tegenstelling tot dat van landen als de Verenigde Staten en Canada, geen mogelijkheid biedt om een staat aan te merken als sponsor van terrorisme;

| Q. | overwegende dat de acties van Russische strijdkrachten en daaraan gelieerde troepen beantwoorden aan de definitie van terrorisme die is aanvaard door de EU, de VN-Veiligheidsraad en de Algemene Vergadering van de VN, zoals opgenomen in resolutie 1566 van de VN-Veiligheidsraad van 2004, resolutie 49/60 van de Algemene Vergadering van de VN van 9 december 1994 en de gemeenschappelijke standpunten 2001/931/GBVB en 2009/468/GBVB van de Raad (6); |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de acties van Russische strijdkrachten en daaraan gelieerde troepen beantwoorden aan de definitie van terrorisme die is aanvaard door de EU, de VN-Veiligheidsraad en de Algemene Vergadering van de VN, zoals opgenomen in resolutie 1566 van de VN-Veiligheidsraad van 2004, resolutie 49/60 van de Algemene Vergadering van de VN van 9 december 1994 en de gemeenschappelijke standpunten 2001/931/GBVB en 2009/468/GBVB van de Raad (6);

| R. | overwegende dat de parlementen of kamers van de parlementen van Litouwen, Letland, Estland, Polen en Tsjechië, de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en de Conferentie van in communautaire aangelegenheden gespecialiseerde organen (COSAC) de afgelopen maanden resoluties hebben aangenomen, ofwel om Rusland als terroristische staat of staatssponsor van terrorisme aan te merken ofwel om het huidige Russische regime als een terroristisch regime aan te merken; overwegende dat in de resolutie van de Amerikaanse Senaat van 27 juli 2022 en in de resolutie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden van 12 mei 2022 het Amerikaanse Department of State (ministerie van Buitenlandse Zaken) werd opgeroepen de Russische Federatie aan te merken als staatssponsor van terrorisme; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de parlementen of kamers van de parlementen van Litouwen, Letland, Estland, Polen en Tsjechië, de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa en de Conferentie van in communautaire aangelegenheden gespecialiseerde organen (COSAC) de afgelopen maanden resoluties hebben aangenomen, ofwel om Rusland als terroristische staat of staatssponsor van terrorisme aan te merken ofwel om het huidige Russische regime als een terroristisch regime aan te merken; overwegende dat in de resolutie van de Amerikaanse Senaat van 27 juli 2022 en in de resolutie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden van 12 mei 2022 het Amerikaanse Department of State (ministerie van Buitenlandse Zaken) werd opgeroepen de Russische Federatie aan te merken als staatssponsor van terrorisme;

| S. | overwegende dat de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, tijdens het buitengewone debat van 1 maart 2022 in het Europees Parlement over de Russische agressie tegen Oekraïne heeft verklaard dat de Russische agressie “eenvoudigweg zuiver geopolitiek terrorisme” is; overwegende dat voorzitter Michel op 23 september 2022 in zijn toespraak tot de 77e Algemene Vergadering van de VN over de Russische Federatie heeft verklaard dat “wanneer een permanent lid van de Veiligheidsraad een niet-uitgelokte, ongegronde oorlog start die door de Algemene Vergadering is veroordeeld, het automatisch uit de Veiligheidsraad moet worden gezet”; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, tijdens het buitengewone debat van 1 maart 2022 in het Europees Parlement over de Russische agressie tegen Oekraïne heeft verklaard dat de Russische agressie “eenvoudigweg zuiver geopolitiek terrorisme” is; overwegende dat voorzitter Michel op 23 september 2022 in zijn toespraak tot de 77e Algemene Vergadering van de VN over de Russische Federatie heeft verklaard dat “wanneer een permanent lid van de Veiligheidsraad een niet-uitgelokte, ongegronde oorlog start die door de Algemene Vergadering is veroordeeld, het automatisch uit de Veiligheidsraad moet worden gezet”;

| T. | overwegende dat Zbigniew Rau, fungerend voorzitter van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), in zijn verklaring van 14 maart 2022 de aanvallen van de regering van de Russische Federatie op onschuldige burgers en civiele infrastructuur in Oekraïne kwalificeerde als “staatsterrorisme”; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat Zbigniew Rau, fungerend voorzitter van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), in zijn verklaring van 14 maart 2022 de aanvallen van de regering van de Russische Federatie op onschuldige burgers en civiele infrastructuur in Oekraïne kwalificeerde als “staatsterrorisme”;

| 1. | spreekt nogmaals zijn onwrikbare steun uit voor de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen; veroordeelt nogmaals de illegale, niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; eist dat Rusland en de aan Rusland gelieerde groeperingen alle militaire activiteiten beëindigen, met name de aanvallen op woongebieden en civiele infrastructuur, en dat Rusland al haar strijdkrachten, gelieerde troepen en militaire uitrusting uit het gehele internationaal erkende grondgebied van Oekraïne terugtrekt, een einde maakt aan de gedwongen deportaties van Oekraïense burgers en de gedwongen adopties van Oekraïense kinderen, alle personen die door Rusland in Oekraïne gevangen zijn genomen vrijlaat en de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne permanent niet langer schendt of bedreigt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | onderstreept dat de opzettelijke aanvallen en wreedheden van de Russische Federatie gericht tegen de burgerbevolking van Oekraïne, de vernietiging van civiele infrastructuur en andere ernstige schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht, neerkomen op terreurdaden tegen de Oekraïense bevolking en oorlogsmisdaden vormen; spreekt zijn onvoorwaardelijke woede uit en veroordeelt deze aanvallen en wreedheden en de andere daden die Rusland gedreven door zijn destructieve politieke doeleinden heeft begaan in Oekraïne alsook op het grondgebied van andere landen; erkent in het licht van bovenstaande dat Rusland een staatssponsor van terrorisme is, en een staat die terroristische middelen gebruikt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | bevestigt opnieuw zijn onwrikbare solidariteit met de bevolking van Oekraïne die al sinds 24 februari 2022 — en de afgelopen negen jaar die in het teken stonden van Russische agressie — blijk geeft van een opmerkelijke moed en veerkracht tegenover de onverminderde dreigingen en aanvallen, alsook met andere slachtoffers van Ruslands agressie overal in de wereld; betuigt zijn solidariteit met de families van de slachtoffers van de raketinslag van 15 november 2022 in Polen en betuigt zijn steun aan Polen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt de EU en haar lidstaten een EU-rechtskader te ontwikkelen voor de aanmerking van staten als “sponsors van terrorisme” en staten die terroristische middelen gebruiken, welke een aantal belangrijke beperkende maatregelen in gang zou zetten tegen die landen, en vergaande beperkende gevolgen zou hebben voor de betrekkingen van de EU met die landen; verzoekt de Raad vervolgens te overwegen de Russische Federatie toe te voegen aan een dergelijke EU-lijst van staatssponsors van terrorisme; verzoekt de partners van de EU soortgelijke maatregelen te nemen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de EU-instellingen maatregelen te nemen om de Russische Federatie op het internationale toneel volledig te isoleren, onder meer met betrekking tot het lidmaatschap van Rusland van internationale organisaties en organen zoals de VN-Veiligheidsraad, en volledig af te zien van het houden van officiële evenementen op het grondgebied van de Russische Federatie; dringt erop aan de diplomatieke betrekkingen met Rusland verder te beperken en de contacten met zijn officiële vertegenwoordigers op alle niveaus tot het strikt noodzakelijke te beperken; roept EU-lidstaten op om aan de Russische staat gelieerde instellingen, zoals de Russische centra voor wetenschap en cultuur en Russische diaspora-organisaties en -verenigingen die opereren onder auspiciën en onder leiding van Russische diplomatieke missies en die overal in de wereld Russische staatspropaganda bevorderen, te sluiten en te verbieden; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de Raad om de Wagner Group en het 141e Speciale Gemotoriseerde Regiment, ook bekend als de Kadyrovieten, alsmede andere door Rusland gefinancierde gewapende groepen, milities en gelieerde groepen zoals degenen die actief zijn in de bezette gebieden van Oekraïne, op te nemen op de EU-lijst van personen, groepen en entiteiten die betrokken zijn bij terroristische daden (EU-lijst van terroristen); is ingenomen met het besluit van de EU van 13 december 2021 om sancties op te leggen aan de Wagner Group zelf, alsook aan acht personen en drie entiteiten die er banden mee hebben, in het kader van vier verschillende EU-sanctieregelingen; dringt er bij alle landen op aan hun betrekkingen met ondernemingen die banden hebben met de Wagner Group te beëindigen en hun verplichtingen uit hoofde van het internationaal recht na te komen door alle plegers van ernstige schendingen van de mensenrechten en van het internationaal humanitair recht op hun grondgebied verantwoording te laten afleggen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Raad rekening te houden met de escalerende terreurdaden van de Russische Federatie tegen de Oekraïense bevolking en daarom zijn werkzaamheden met betrekking tot een negende sanctiepakket snel af te ronden; verzoekt de Commissie en de lidstaten toe te zien op een snelle uitvoering en strikte handhaving van alle sancties; verzoekt de lidstaten elke vorm van omzeiling van de sancties actief te voorkomen, te onderzoeken en te vervolgen; verzoekt alle lidstaten eensgezind te blijven reageren op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en verzoekt alle kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU zich achter het sanctiebeleid van de EU te scharen; verzoekt de Commissie en de lidstaten mogelijke maatregelen te overwegen tegen landen die Rusland proberen te helpen om de opgelegde sancties te omzeilen; dringt er bij de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de nationale strafmaatregelen voor inbreuken op de EU-sancties doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn; |
| --- | --- |

7.

| 8. | veroordeelt ten stelligste de steun van Rusland aan andere dictaturen die terreur gebruiken om de democratische aspiraties van hun samenlevingen te onderdrukken, met name de regimes van Loekasjenka en Assad, maar ook de regimes in Iran, Cuba en elders; |
| --- | --- |

8.

| 9. | roept de Raad op om de lijst van personen op wie de sancties van toepassing zijn, uit te breiden naar personen die betrokken zijn bij gedwongen deportaties, gedwongen adopties van Oekraïense kinderen, de illegale “referenda” in de regio’s Loehansk, Cherson, Zaporizja en Donetsk en de illegale “verkiezingen” op de Krim en in Sebastopol, alsmede alle leden van de partijen in de Doema die een functie bekleden in een gekozen parlement op welk niveau dan ook, met inbegrip van het regionale en het gemeentelijke niveau; dringt aan op een verbod op de directe of indirecte invoer, aankoop of overdracht van diamanten, in ruwe of bewerkte vorm, uit de Russische Federatie; vraagt dat Rusland en Belarus op de EU-lijst worden geplaatst van derde landen met een hoog risico in verband met de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering; dringt er bij de lidstaten op aan lacunes in de tenuitvoerlegging van de sancties aan te pakken, onder meer met betrekking tot cryptoactiva en de niet-naleving van de antiwitwasregels door “professionele enablers”, en de automatische uitwisseling van belastinginformatie en de dubbelbelastingovereenkomsten met Rusland en Belarus op te schorten; dringt aan op een onmiddellijk en volledig embargo op de invoer naar de EU van Russische fossiele brandstoffen en uranium en op de volledige stopzetting van het gebruik van de pijpleidingen Nord Stream 1 en 2, om ervoor te zorgen dat Ruslands aanvalsoorlog niet langer door de EU wordt gefinancierd; verzoekt de EU en haar lidstaten een verbod uit te vaardigen op het opzettelijk in het openbaar vergoelijken of ontkennen van de militaire agressie en oorlogsmisdaden van Rusland in welke vorm dan ook; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Commissie een wetgevingsvoorstel in te dienen tot wijziging van de huidige EU-regeling voor wereldwijde mensenrechtensancties (Europese Magnitski-wet) door het toepassingsgebied ervan uit te breiden tot daden van corruptie, om onverwijld gerichte sancties vast te stellen tegen personen die verantwoordelijk zijn voor corruptie op hoog niveau in Rusland en Belarus, alsook tegen in de EU gevestigde personen die deze corruptie mogelijk maken of ervan profiteren; |
| --- | --- |

10.

| 11. | eist opnieuw dat alle personen die verantwoordelijk zijn voor het plegen, ondersteunen of organiseren van mensenrechtenschendingen, wreedheden of oorlogsmisdaden in de context van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zo snel mogelijk worden geïdentificeerd, vervolgd en ter verantwoording worden geroepen; dringt aan op hernieuwde steun voor de lopende onafhankelijke onderzoeken naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid door Rusland, die ervoor moeten zorgen dat degenen die betrokken zijn bij het beramen, organiseren, plegen of faciliteren van deze misdaden individueel ter verantwoording worden geroepen; verzoekt de EU en haar lidstaten passende steun te verlenen voor de oprichting van een speciaal tribunaal dat zich buigt over het misdrijf agressie van Rusland tegen Oekraïne; verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, het misdrijf agressie in hun nationale wetgeving op te nemen; spreekt zijn volledige steun uit voor het door de aanklager bij het Internationaal Strafhof ingestelde onderzoek naar de situatie in Oekraïne, alsook het werk van de onderzoekscommissie van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten en de inspanningen van onafhankelijke maatschappelijke organisaties om bewijsmateriaal van oorlogsmisdaden te verzamelen en te bewaren; spoort de EU-lidstaten aan nog vaker gebruik te maken van het beginsel van universele rechtsmacht en meer steun te verlenen aan internationale inspanningen om alle daders en personen die verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdaden in Oekraïne te onderzoeken en te vervolgen; benadrukt dat de EU ervoor moet zorgen dat bij deze onderzoeken een genderperspectief wordt inbegrepen, waaronder de vervolging van seksuele geweldsmisdrijven tegen vrouwen, die tevens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid kunnen vormen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de Commissie en de lidstaten te werken aan de invoering van een alomvattend internationaal compensatiemechanisme, met inbegrip van een internationaal schaderegister, en op dit vlak actief samen te werken met de Oekraïense autoriteiten; verzoekt de Commissie en de medewetgevers de wettelijke regeling te voltooien die het mogelijk maakt Russische tegoeden die door de EU zijn bevroren te confisqueren en te gebruiken als herstelbetalingen voor de diverse gevolgen van de Russische agressie tegen Oekraïne, met inbegrip van de wederopbouw van Oekraïne en schadeloosstelling van de slachtoffers van de Russische agressie; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Raad en de lidstaten onverwijld aanzienlijk meer politieke, economische, financiële, militaire, technische en humanitaire hulp voor Oekraïne te leveren teneinde Oekraïne te helpen zich te verdedigen tegen de Russische aanvalsoorlog en tegen Russische pogingen om de Oekraïense staatsinstellingen te destabiliseren, de macro-economische stabiliteit van het land te ondermijnen en kritieke infrastructuur op het gebied van energie, communicatie, water en vervoer en civiele infrastructuur op het gebied van onderwijs, gezondheid en cultuur te vernietigen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is ingenomen met het voorstel van de Commissie van 9 november 2022 voor een ongekend steunpakket van 18 miljard EUR voor Oekraïne in 2023 om de macro-economische stabiliteit van het land te waarborgen, kritieke infrastructuur te herstellen en essentiële openbare diensten in stand te houden, en bevestigt zijn steun voor de snelle goedkeuring van het voorstel; benadrukt het belang van een snelle uitvoering van de toezeggingen om financiële en technische bijstand te verlenen, met name met het oog op de naderende winter wanneer een aanzienlijk aantal Oekraïense burgers het risico loopt geen toegang te hebben tot basisdiensten zoals water, verwarming en elektriciteit; |
| --- | --- |

14.

| 15. | hekelt de Russische bezetting van de energiecentrale in Zaporizja die tot doel heeft de Oekraïense bevolking angst aan te jagen en veroordeelt Rusland omdat het energiecentrales tot militaire doelwitten heeft gemaakt; |
| --- | --- |

15.

| 16. | doet een oproep aan alle Russen niet alleen te weigeren deze oorlog te worden ingesleurd, maar ook te protesteren tegen de gruwelijke oorlogsmisdaden tegen het Oekraïense volk, die door de Russische Federatie in naam van het Russische volk worden gepleegd; spreekt zijn steun uit voor Russische burgers die vanuit Rusland of daarbuiten tegen het huidige regime protesteren en strijden of die vluchtelingen uit Oekraïne helpen; verzoekt de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de lidstaten de steun voor en samenwerking met het maatschappelijk middenveld en vrije media uit Rusland op te voeren en bescherming en tijdelijke opvang te blijven bieden aan Russen die worden vervolgd omdat zij tegen het regime zijn; prijst het werk van Oekraïense en internationale journalisten die de wereld de waarheid over de oorlog in Oekraïne vertellen en daarbij vaak hun eigen leven riskeren; dringt aan op onderzoek naar Russische misdaden tegen journalisten in Oekraïne en naar de activiteiten van degenen die betrokken zijn bij criminele desinformatiecampagnes aangezien deze een integraal deel uitmaken van de grootschalige oorlog tegen Oekraïne; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt dat de huidige Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne erop wijst dat het nodig is de Sovjetmisdaden vanuit historisch en juridisch oogpunt grondig tegen het licht te houden en daar een transparant publiek debat over te hebben, vooral in Rusland zelf, omdat een gebrek aan verantwoordingsplicht en gerechtigheid alleen maar leidt tot herhaling van soortgelijke misdrijven; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen, het Internationaal Comité van het Rode Kruis, het Internationaal Strafhof, de president, de regering en het parlement van de Russische Federatie, alsmede de president, de regering en het parlement van Oekraïne. |
| --- | --- |

18.

---

(1)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0353.

(2)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0218.

(3)  PB C 224 van 8.6.2022, blz. 104.

(4)  PB L 344 van 28.12.2001, blz. 93.

(5)  PB L 344 van 28.12.2001, blz. 70.

(6)  Gemeenschappelijk Standpunt 2009/468/GBVB van de Raad van 15 juni 2009 inzake de actualisering van Gemeenschappelijk Standpunt 2001/931/GBVB betreffende de toepassing van specifieke maatregelen ter bestrijding van het terrorisme en houdende intrekking van Gemeenschappelijk Standpunt 2009/67/GBVB (PB L 151 van 16.6.2009, blz. 45).

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/25 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/25

---

P9_TA(2022)0408

Bevordering van de regionale stabiliteit en veiligheid in de grotere regio van het Midden-Oosten

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over bevordering van de regionale stabiliteit en veiligheid in de grotere regio van het Midden-Oosten (2020/2113(INI))

(2023/C 167/04)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name de artikelen 8 en 21, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name de artikelen 8 en 21,

| — | gezien Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (1), |
| --- | --- |

—

gezien Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (1),

| — | gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid — jaarverslag 2021 (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid — jaarverslag 2021 (2),

| — | gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 juni 2021, getiteld “CFSP Report — Our priorities in 2021”, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 16 juni 2021, getiteld “CFSP Report — Our priorities in 2021”,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de Europese Unie en de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA) van 17 november 2021 over steun van de Europese Unie voor de UNRWA (2021-2024), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de Europese Unie en de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA) van 17 november 2021 over steun van de Europese Unie voor de UNRWA (2021-2024),

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 18 mei 2022 over een strategisch partnerschap met de Golf (JOIN(2022)0013) en de desbetreffende conclusies van de Raad van 20 juni 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 18 mei 2022 over een strategisch partnerschap met de Golf (JOIN(2022)0013) en de desbetreffende conclusies van de Raad van 20 juni 2022,

| — | gezien Resolutie 66/290 van de Algemene Vergadering van de VN van 10 september 2012, getiteld “Follow-up to paragraph 143 on human security of the 2005 World Summit Outcome”, |
| --- | --- |

—

gezien Resolutie 66/290 van de Algemene Vergadering van de VN van 10 september 2012, getiteld “Follow-up to paragraph 143 on human security of the 2005 World Summit Outcome”,

| — | gezien Resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000 over vrouwen, vrede en veiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien Resolutie 1325 (2000) van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000 over vrouwen, vrede en veiligheid,

| — | gezien Resolutie 70/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 september 2015, getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development”, |
| --- | --- |

—

gezien Resolutie 70/1 van de Algemene Vergadering van de VN van 25 september 2015, getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development”,

| — | gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN, |
| --- | --- |

—

gezien de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de VN,

| — | gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 oktober 2020 over gendergelijkheid in het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU (3),

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0256/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0256/2022),

| A. | overwegende dat de landen van de grotere regio van het Midden-Oosten waarvan in dit verslag sprake is en die het gebied tussen de Middellandse Zee en de Perzische Golf omvat, zeer divers zijn; overwegende dat deze regio, gezien haar geografische ligging en gemeenschappelijke banden, van strategisch belang is voor de EU en een langetermijnaanpak en gecoördineerd beleid vereist, gezien de doelstellingen van de Unie om de waarden van vrede, veiligheid en de bescherming van de mensenrechten te bevorderen met strikte inachtneming van het internationaal recht; overwegende dat de stabiliteit en de veiligheid van Europa en de grotere regio van het Midden-Oosten onderling afhankelijk zijn en dat de veiligheidssituatie in de regio die momenteel wordt gekenmerkt door aanhoudende conflicten met een sterke regionale en extraregionale dimensie, en zowel kwetsbaar als zeer zorgwekkend is; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de landen van de grotere regio van het Midden-Oosten waarvan in dit verslag sprake is en die het gebied tussen de Middellandse Zee en de Perzische Golf omvat, zeer divers zijn; overwegende dat deze regio, gezien haar geografische ligging en gemeenschappelijke banden, van strategisch belang is voor de EU en een langetermijnaanpak en gecoördineerd beleid vereist, gezien de doelstellingen van de Unie om de waarden van vrede, veiligheid en de bescherming van de mensenrechten te bevorderen met strikte inachtneming van het internationaal recht; overwegende dat de stabiliteit en de veiligheid van Europa en de grotere regio van het Midden-Oosten onderling afhankelijk zijn en dat de veiligheidssituatie in de regio die momenteel wordt gekenmerkt door aanhoudende conflicten met een sterke regionale en extraregionale dimensie, en zowel kwetsbaar als zeer zorgwekkend is;

| B. | overwegende dat het Midden-Oosten wordt geplaagd door uitbarstingen van instabiliteit, die het gevolg zijn van zowel structurele geopolitieke spanningen als hardnekkige interne factoren, zoals problemen met de sociaal-economische ontwikkeling, zwak bestuur en religieus radicalisme; overwegende dat talrijke landen in de grotere regio van het Midden-Oosten zijn geconfronteerd met oorlog, instabiliteit en sociale en financiële crises; overwegende dat terroristische organisaties de instabiliteit en de veiligheidssituatie hebben uitgebuit en tal van burgerslachtoffers hebben gemaakt; overwegende dat de EU in deze onrustige context en gezien de historische banden en nabuurschapsbetrekkingen een sleutelrol moet spelen om de regio te helpen stabiliteit te bewerkstelligen; overwegende dat de EU zich als wereldspeler moet kunnen doen gelden als constructieve partner en daarbij gebruik moet maken van haar bemiddelingscapaciteiten om de landen van het Midden-Oosten te helpen stabiliteit en welvaart te bewerkstelligen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het Midden-Oosten wordt geplaagd door uitbarstingen van instabiliteit, die het gevolg zijn van zowel structurele geopolitieke spanningen als hardnekkige interne factoren, zoals problemen met de sociaal-economische ontwikkeling, zwak bestuur en religieus radicalisme; overwegende dat talrijke landen in de grotere regio van het Midden-Oosten zijn geconfronteerd met oorlog, instabiliteit en sociale en financiële crises; overwegende dat terroristische organisaties de instabiliteit en de veiligheidssituatie hebben uitgebuit en tal van burgerslachtoffers hebben gemaakt; overwegende dat de EU in deze onrustige context en gezien de historische banden en nabuurschapsbetrekkingen een sleutelrol moet spelen om de regio te helpen stabiliteit te bewerkstelligen; overwegende dat de EU zich als wereldspeler moet kunnen doen gelden als constructieve partner en daarbij gebruik moet maken van haar bemiddelingscapaciteiten om de landen van het Midden-Oosten te helpen stabiliteit en welvaart te bewerkstelligen;

| C. | overwegende dat de invloed en de rol van de verschillende EU-lidstaten in de regio zeer uiteenlopend zijn wegens hun specifieke historische, culturele en sociaal-economische banden; overwegende dat alle EU-lidstaten de gemeenschappelijke doelstellingen van veiligheid en stabiliteit alsook het bevorderen van mensenrechten en democratie delen; overwegende dat deze verschillen soms kunnen leiden tot tegenstrijdige of conflicterende standpunten in de landen van de regio en tot rivaliserende strategieën die een meer samenhangende en efficiëntere aanpak van de EU ernstig in de weg staan; overwegende dat het EU-beleid steeds meer gericht is op migratie en asiel alsook op terrorismebestrijding; overwegende dat er ook aandacht moet worden besteed aan de onderliggende oorzaken van instabiliteit, teneinde met langetermijnstrategieën en -oplossingen te komen voor gemeenschappelijke uitdagingen te komen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de invloed en de rol van de verschillende EU-lidstaten in de regio zeer uiteenlopend zijn wegens hun specifieke historische, culturele en sociaal-economische banden; overwegende dat alle EU-lidstaten de gemeenschappelijke doelstellingen van veiligheid en stabiliteit alsook het bevorderen van mensenrechten en democratie delen; overwegende dat deze verschillen soms kunnen leiden tot tegenstrijdige of conflicterende standpunten in de landen van de regio en tot rivaliserende strategieën die een meer samenhangende en efficiëntere aanpak van de EU ernstig in de weg staan; overwegende dat het EU-beleid steeds meer gericht is op migratie en asiel alsook op terrorismebestrijding; overwegende dat er ook aandacht moet worden besteed aan de onderliggende oorzaken van instabiliteit, teneinde met langetermijnstrategieën en -oplossingen te komen voor gemeenschappelijke uitdagingen te komen;

| D. | overwegende dat er in de Perzische Golf veel verhitte rivaliteit tussen staten, etnische groepen en religieuze groeperingen bestaat, die er waarschijnlijk niet alleen toe zal leiden dat de huidige crises zoals die in Jemen blijven duren, maar ook dat de instabiliteit zich over de hele regio verspreidt; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat er in de Perzische Golf veel verhitte rivaliteit tussen staten, etnische groepen en religieuze groeperingen bestaat, die er waarschijnlijk niet alleen toe zal leiden dat de huidige crises zoals die in Jemen blijven duren, maar ook dat de instabiliteit zich over de hele regio verspreidt;

| E. | overwegende dat de onopgeloste conflicten in Libië en Syrië aanleiding geven tot grote bezorgdheid en de stabiliteit van de gehele regio belemmeren; overwegende dat in deze landen derde actoren aanwezig zijn, zoals Iran, Rusland en Turkije in Syrië, en dat bij deze conflicten militaire en paramilitaire groepen betrokken zijn, zoals de Russische Wagner-groep; overwegende dat Jemen midden in een langdurige politieke en humanitaire crisis verkeert, die door de oorlog nog is verergerd, en dat er een constante stroom wapens het land binnenkomt; overwegende dat 80 procent van de bevolking, oftewel 24,1 miljoen mensen, humanitaire hulp en bescherming nodig heeft; overwegende dat de oorlog in Jemen momenteel de grootste humanitaire crisis ter wereld is; overwegende dat er in Irak en Libanon maatschappelijke en politieke conflicten aan de gang zijn waarbij verschillende regionale mogendheden proberen de plaatselijke bevolking te beïnvloeden om hun controle uit te breiden; overwegende dat deze conflicten zich mogelijk nog zullen uitbreiden; overwegende dat de aanhoudende Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden een bron van instabiliteit blijft; overwegende dat conflicten in de regio van invloed zijn op het leven van miljoenen vluchtelingen die hun land hebben moeten verlaten, onder wie circa 14 miljoen Palestijnen (4), 7 miljoen Syriërs (5), 2 miljoen Irakezen (6) en 1,7 miljoen Jemenieten (7); |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de onopgeloste conflicten in Libië en Syrië aanleiding geven tot grote bezorgdheid en de stabiliteit van de gehele regio belemmeren; overwegende dat in deze landen derde actoren aanwezig zijn, zoals Iran, Rusland en Turkije in Syrië, en dat bij deze conflicten militaire en paramilitaire groepen betrokken zijn, zoals de Russische Wagner-groep; overwegende dat Jemen midden in een langdurige politieke en humanitaire crisis verkeert, die door de oorlog nog is verergerd, en dat er een constante stroom wapens het land binnenkomt; overwegende dat 80 procent van de bevolking, oftewel 24,1 miljoen mensen, humanitaire hulp en bescherming nodig heeft; overwegende dat de oorlog in Jemen momenteel de grootste humanitaire crisis ter wereld is; overwegende dat er in Irak en Libanon maatschappelijke en politieke conflicten aan de gang zijn waarbij verschillende regionale mogendheden proberen de plaatselijke bevolking te beïnvloeden om hun controle uit te breiden; overwegende dat deze conflicten zich mogelijk nog zullen uitbreiden; overwegende dat de aanhoudende Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden een bron van instabiliteit blijft; overwegende dat conflicten in de regio van invloed zijn op het leven van miljoenen vluchtelingen die hun land hebben moeten verlaten, onder wie circa 14 miljoen Palestijnen (4), 7 miljoen Syriërs (5), 2 miljoen Irakezen (6) en 1,7 miljoen Jemenieten (7);

| F. | overwegende dat de UNRWA blijft bijdragen tot regionale stabiliteit en vrede; overwegende dat de financiering van de UNWRA niet toereikend is om haar mandaat te vervullen, dat van groot belang is voor de menselijke ontwikkeling van en humanitaire bijstand aan sommige van de meest kwetsbare vluchtelingen in de wereld, en dat verdere steun van de EU aan de UNRWA derhalve een essentieel onderdeel is van de EU-strategie om bij te dragen tot de bevordering van veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling in de regio; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de UNRWA blijft bijdragen tot regionale stabiliteit en vrede; overwegende dat de financiering van de UNWRA niet toereikend is om haar mandaat te vervullen, dat van groot belang is voor de menselijke ontwikkeling van en humanitaire bijstand aan sommige van de meest kwetsbare vluchtelingen in de wereld, en dat verdere steun van de EU aan de UNRWA derhalve een essentieel onderdeel is van de EU-strategie om bij te dragen tot de bevordering van veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling in de regio;

| G. | overwegende dat de VS, hoewel zij de regio minder prioriteit toekennen, een relevante rol blijven spelen, onder meer door een directe militaire en veiligheidsaanwezigheid die weliswaar is afgenomen maar in veel landen nog steeds een doorslaggevende rol speelt; overwegende dat Rusland in de regio als militaire actor naar voren is gekomen na zijn interventie in 2015 om het Syrische regime te steunen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de VS, hoewel zij de regio minder prioriteit toekennen, een relevante rol blijven spelen, onder meer door een directe militaire en veiligheidsaanwezigheid die weliswaar is afgenomen maar in veel landen nog steeds een doorslaggevende rol speelt; overwegende dat Rusland in de regio als militaire actor naar voren is gekomen na zijn interventie in 2015 om het Syrische regime te steunen;

| H. | overwegende dat de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein op 15 september 2020 zijn overeengekomen om hun diplomatieke betrekkingen met Israël te normaliseren met de ondertekening van de zogenoemde Abraham-akkoorden; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein op 15 september 2020 zijn overeengekomen om hun diplomatieke betrekkingen met Israël te normaliseren met de ondertekening van de zogenoemde Abraham-akkoorden;

| I. | overwegende dat de top van 27 en 28 maart 2022 tussen Israël, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Egypte en Marokko, die tot doel had een nieuwe regionale veiligheidsbenadering tot stand te brengen en hun samenwerking te intensiveren, en die ook werd bijgewoond door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, de weg heeft geëffend voor een nieuwe regionale benadering van veiligheid; overwegende dat Iran sinds 2011 zijn invloed in de regio aanzienlijk heeft uitgebreid; overwegende dat Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte en Bahrein op de jaarlijkse top van de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC) in Al-Ula in 2021 na bijna vier jaar een eind hebben gemaakt aan hun boycot van Qatar; overwegende dat de besprekingen tussen Saudi-Arabië en Iran in 2021 en de dialoog op hoog niveau tussen Iran en de Verenigde Arabische Emiraten hebben bijgedragen tot de-escalatie in de regio; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de top van 27 en 28 maart 2022 tussen Israël, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Egypte en Marokko, die tot doel had een nieuwe regionale veiligheidsbenadering tot stand te brengen en hun samenwerking te intensiveren, en die ook werd bijgewoond door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, de weg heeft geëffend voor een nieuwe regionale benadering van veiligheid; overwegende dat Iran sinds 2011 zijn invloed in de regio aanzienlijk heeft uitgebreid; overwegende dat Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte en Bahrein op de jaarlijkse top van de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC) in Al-Ula in 2021 na bijna vier jaar een eind hebben gemaakt aan hun boycot van Qatar; overwegende dat de besprekingen tussen Saudi-Arabië en Iran in 2021 en de dialoog op hoog niveau tussen Iran en de Verenigde Arabische Emiraten hebben bijgedragen tot de-escalatie in de regio;

| J. | overwegende dat zowel Oekraïne als Rusland belangrijke exporteurs van graan en meststoffen voor landbouwproducten zijn voor talrijke landen in de regio die zeer afhankelijk en kwetsbaar zijn; overwegende dat door de oorlog van Rusland in Oekraïne en zijn blokkade van het Oekraïense graan tekorten aan tarwe en graan ontstaan en tot wel 49 miljoen mensen in aan hongersnood grenzende omstandigheden zouden kunnen belanden; overwegende dat de verstoringen in verband met de oorlog de zo al stijgende voedselprijzen en de armoede nog doen toenemen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat zowel Oekraïne als Rusland belangrijke exporteurs van graan en meststoffen voor landbouwproducten zijn voor talrijke landen in de regio die zeer afhankelijk en kwetsbaar zijn; overwegende dat door de oorlog van Rusland in Oekraïne en zijn blokkade van het Oekraïense graan tekorten aan tarwe en graan ontstaan en tot wel 49 miljoen mensen in aan hongersnood grenzende omstandigheden zouden kunnen belanden; overwegende dat de verstoringen in verband met de oorlog de zo al stijgende voedselprijzen en de armoede nog doen toenemen;

| K. | overwegende dat de EU-lidstaten wapens blijven uitvoeren naar landen in de regio; overwegende dat de EU een gemeenschappelijk standpunt heeft vastgesteld met gemeenschappelijke regels voor de controle op de uitvoer van militaire technologie en uitrusting (8); |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de EU-lidstaten wapens blijven uitvoeren naar landen in de regio; overwegende dat de EU een gemeenschappelijk standpunt heeft vastgesteld met gemeenschappelijke regels voor de controle op de uitvoer van militaire technologie en uitrusting (8);

| L. | overwegende dat de landen in de regio belangrijke handelspartners van de EU zijn en dat er belangrijke economische banden tussen beide partijen bestaan; overwegende dat de huidige wereldwijde energiecrisis, die is verergerd door de oorlog van Rusland in Oekraïne, heeft geleid tot meer contacten met de GCC en andere landen in de regio over de invoer van energiebronnen in de EU; overwegende dat er potentieel is voor nauwere samenwerking op andere gebieden, zoals de groene transitie, beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering, toerisme, beter bestuur, onderwijs, cultuur en mensenrechten; overwegende dat in de gezamenlijke mededeling over een strategisch partnerschap met de Golf verscheidene gebieden van gemeenschappelijk belang tussen de EU, de GCC en andere Golfstaten zijn vermeld; overwegende dat de Arabische Golfstaten hun internationale humanitaire en ontwikkelingshulp hebben opgevoerd; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de landen in de regio belangrijke handelspartners van de EU zijn en dat er belangrijke economische banden tussen beide partijen bestaan; overwegende dat de huidige wereldwijde energiecrisis, die is verergerd door de oorlog van Rusland in Oekraïne, heeft geleid tot meer contacten met de GCC en andere landen in de regio over de invoer van energiebronnen in de EU; overwegende dat er potentieel is voor nauwere samenwerking op andere gebieden, zoals de groene transitie, beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering, toerisme, beter bestuur, onderwijs, cultuur en mensenrechten; overwegende dat in de gezamenlijke mededeling over een strategisch partnerschap met de Golf verscheidene gebieden van gemeenschappelijk belang tussen de EU, de GCC en andere Golfstaten zijn vermeld; overwegende dat de Arabische Golfstaten hun internationale humanitaire en ontwikkelingshulp hebben opgevoerd;

| M. | overwegende dat de grotere regio van het Midden-Oosten wereldwijd een van de regio’s is die het zwaarst wordt getroffen door de klimaatverandering, aangezien de temperaturen er twee keer zo snel stijgen als het mondiale gemiddelde; overwegende dat de landen in de regio te kampen hebben met een groot aantal ecologische uitdagingen, zoals woestijnvorming, biodiversiteitsverlies, vervuiling in mariene en kustgebieden, luchtverontreiniging en problemen met waterschaarste en -kwaliteit, die door de klimaatverandering nog zullen verergeren; overwegende dat de frequentie en de intensiteit van zandstormen in de regio gestaag toenemen; overwegende dat door het klimaat veroorzaakte watertekorten, woestijnvorming en voedselonzekerheid een bedreiging vormen voor de menselijke veiligheid en bestaande conflicten in de regio kunnen verergeren of nieuwe conflicten kunnen uitlokken; overwegende dat meer contacten met partners in de regio nodig zijn tegen de achtergrond van de huidige wereldwijde energiecrisis en de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; overwegende dat er potentieel is voor nauwere samenwerking op andere gebieden, zoals de groene transitie, beter bestuur en mensenrechten; overwegende dat de Europese Green Deal kanalen kan creëren voor constructieve samenwerking tussen de EU en landen in de regio; overwegende dat de EU hernieuwbare energie zal moeten invoeren om haar klimaatdoelstellingen te halen; overwegende dat de landen in de grotere regio van het Midden-Oosten in het kader van de mondiale inspanningen om de broeikasgasemissies te verlagen en van fossiele brandstoffen af te stappen, hun economieën, die sterk afhankelijk zijn van de winning van en handel in koolwaterstoffen, moeten diversifiëren; overwegende dat in oktober 2021 de Verenigde Arabische Emiraten hebben toegezegd uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, Saudi-Arabië heeft toegezegd op binnenlands niveau tegen 2060 klimaatneutraal te zijn, en Qatar heeft toegezegd de broeikasgasemissies tegen 2030 met 25 % te verminderen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de grotere regio van het Midden-Oosten wereldwijd een van de regio’s is die het zwaarst wordt getroffen door de klimaatverandering, aangezien de temperaturen er twee keer zo snel stijgen als het mondiale gemiddelde; overwegende dat de landen in de regio te kampen hebben met een groot aantal ecologische uitdagingen, zoals woestijnvorming, biodiversiteitsverlies, vervuiling in mariene en kustgebieden, luchtverontreiniging en problemen met waterschaarste en -kwaliteit, die door de klimaatverandering nog zullen verergeren; overwegende dat de frequentie en de intensiteit van zandstormen in de regio gestaag toenemen; overwegende dat door het klimaat veroorzaakte watertekorten, woestijnvorming en voedselonzekerheid een bedreiging vormen voor de menselijke veiligheid en bestaande conflicten in de regio kunnen verergeren of nieuwe conflicten kunnen uitlokken; overwegende dat meer contacten met partners in de regio nodig zijn tegen de achtergrond van de huidige wereldwijde energiecrisis en de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne; overwegende dat er potentieel is voor nauwere samenwerking op andere gebieden, zoals de groene transitie, beter bestuur en mensenrechten; overwegende dat de Europese Green Deal kanalen kan creëren voor constructieve samenwerking tussen de EU en landen in de regio; overwegende dat de EU hernieuwbare energie zal moeten invoeren om haar klimaatdoelstellingen te halen; overwegende dat de landen in de grotere regio van het Midden-Oosten in het kader van de mondiale inspanningen om de broeikasgasemissies te verlagen en van fossiele brandstoffen af te stappen, hun economieën, die sterk afhankelijk zijn van de winning van en handel in koolwaterstoffen, moeten diversifiëren; overwegende dat in oktober 2021 de Verenigde Arabische Emiraten hebben toegezegd uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, Saudi-Arabië heeft toegezegd op binnenlands niveau tegen 2060 klimaatneutraal te zijn, en Qatar heeft toegezegd de broeikasgasemissies tegen 2030 met 25 % te verminderen;

| N. | overwegende dat de problemen in verband met niet-inclusief bestuur en schendingen van de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, alsmede terrorisme, corruptie en buitenlandse inmenging in de regio zorgwekkend zijn en belangrijke bronnen van instabiliteit en onveiligheid vormen; overwegende dat de gevangenneming of foltering van vreedzame politieke opposanten, mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke activisten in verscheidene landen in de regio is toegenomen als reactie op legitieme democratische aspiraties en de kiem aan het leggen is voor verdere conflicten; overwegende dat er in 2021 volgens berichten in zeven landen — Egypte, Iran, Irak, Saudi-Arabië, Syrië, de Verenigde Arabische Emiraten en Jemen — 520 executies zijn geregistreerd, een stijging van 19 % ten opzichte van 2020; overwegende dat diepgewortelde corruptie negatieve gevolgen heeft voor de werkgelegenheid, groei en ontwikkeling, en het voor staten moeilijker maakt om te voldoen aan hun verplichting om de mensenrechten van personen binnen hun rechtsgebied te bevorderen, te eerbiedigen en te beschermen; overwegende dat in de hele regio spanningen en conflicten worden aangewakkerd door ’s werelds hoogste jeugdwerkloosheidscijfers en de opsluiting of foltering van politieke opposanten en maatschappelijke activisten; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de problemen in verband met niet-inclusief bestuur en schendingen van de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, alsmede terrorisme, corruptie en buitenlandse inmenging in de regio zorgwekkend zijn en belangrijke bronnen van instabiliteit en onveiligheid vormen; overwegende dat de gevangenneming of foltering van vreedzame politieke opposanten, mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke activisten in verscheidene landen in de regio is toegenomen als reactie op legitieme democratische aspiraties en de kiem aan het leggen is voor verdere conflicten; overwegende dat er in 2021 volgens berichten in zeven landen — Egypte, Iran, Irak, Saudi-Arabië, Syrië, de Verenigde Arabische Emiraten en Jemen — 520 executies zijn geregistreerd, een stijging van 19 % ten opzichte van 2020; overwegende dat diepgewortelde corruptie negatieve gevolgen heeft voor de werkgelegenheid, groei en ontwikkeling, en het voor staten moeilijker maakt om te voldoen aan hun verplichting om de mensenrechten van personen binnen hun rechtsgebied te bevorderen, te eerbiedigen en te beschermen; overwegende dat in de hele regio spanningen en conflicten worden aangewakkerd door ’s werelds hoogste jeugdwerkloosheidscijfers en de opsluiting of foltering van politieke opposanten en maatschappelijke activisten;

| O. | overwegende dat de definitie van stabiliteit en veiligheid een positieve correlatie vertoont met democratische ontwikkeling en eerbiediging van de rechtsstaat; overwegende dat uit een recente studie (9) over politieke economie is gebleken dat democratie een economisch en statistisch significant positief effect heeft op het toekomstige bbp per hoofd van de bevolking, en dat deze studie impliceert dat het bbp op lange termijn met ongeveer 20 à 25 % toeneemt in de 25 jaar na een democratiseringsproces; overwegende dat de beknotting van de pluriformiteit van de media en de persvrijheid de regio verder heeft gedestabiliseerd doordat geweld nog meer wordt gestimuleerd en alle afwijkende meningen worden gedemoniseerd; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de definitie van stabiliteit en veiligheid een positieve correlatie vertoont met democratische ontwikkeling en eerbiediging van de rechtsstaat; overwegende dat uit een recente studie (9) over politieke economie is gebleken dat democratie een economisch en statistisch significant positief effect heeft op het toekomstige bbp per hoofd van de bevolking, en dat deze studie impliceert dat het bbp op lange termijn met ongeveer 20 à 25 % toeneemt in de 25 jaar na een democratiseringsproces; overwegende dat de beknotting van de pluriformiteit van de media en de persvrijheid de regio verder heeft gedestabiliseerd doordat geweld nog meer wordt gestimuleerd en alle afwijkende meningen worden gedemoniseerd;

| P. | overwegende dat kinderen en jongeren (tussen 0 en 24 jaar oud) in het Midden-Oosten en Noord-Afrika volgens Unicef momenteel bijna de helft van de bevolking van de regio uitmaken; overwegende dat volgens de “Arab Youth Survey” van 2021 de stijgende kosten van levensonderhoud en andere alledaagse problemen als de voornaamste obstakels voor de regio worden gezien, omdat meer dan een derde van de Arabische jongeren moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen; overwegende dat honderden Europese kinderen al meer dan vier jaar worden vastgehouden in de detentiekampen Al Hol en Al Roj; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat kinderen en jongeren (tussen 0 en 24 jaar oud) in het Midden-Oosten en Noord-Afrika volgens Unicef momenteel bijna de helft van de bevolking van de regio uitmaken; overwegende dat volgens de “Arab Youth Survey” van 2021 de stijgende kosten van levensonderhoud en andere alledaagse problemen als de voornaamste obstakels voor de regio worden gezien, omdat meer dan een derde van de Arabische jongeren moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen; overwegende dat honderden Europese kinderen al meer dan vier jaar worden vastgehouden in de detentiekampen Al Hol en Al Roj;

| Q. | overwegende dat de EU-mensenrechtenrichtsnoeren, met inbegrip van de EU-richtsnoeren inzake geweld tegen vrouwen en meisjes en de bevordering van vrouwenrechten en gendergelijkheid, moeten worden versterkt en centraal moeten staan in de EU-strategie voor de regio; overwegende dat de mensenrechten van vrouwen stelselmatig worden geschonden en dat vrouwenrechtenactivisten in de regio nog steeds worden lastiggevallen, geïntimideerd, aangehouden en gevangengezet; overwegende dat eremoorden in veel landen in de grotere regio van het Midden-Oosten nog altijd op grote schaal voorkomen, en dat veel vrouwen nog altijd in huwelijkse gevangenschap leven; overwegende dat vrouwen ten volle bij de preventie en beslechting van conflicten betrekken, bevorderlijk is gebleken voor het wereldwijd bevorderen van de veiligheid en stabiliteit; overwegende dat in de hele GCC de laatste jaren veel aandacht is besteed aan een grotere vertegenwoordiging van vrouwen op de arbeidsmarkt en in gemeenteraden en parlementen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de EU-mensenrechtenrichtsnoeren, met inbegrip van de EU-richtsnoeren inzake geweld tegen vrouwen en meisjes en de bevordering van vrouwenrechten en gendergelijkheid, moeten worden versterkt en centraal moeten staan in de EU-strategie voor de regio; overwegende dat de mensenrechten van vrouwen stelselmatig worden geschonden en dat vrouwenrechtenactivisten in de regio nog steeds worden lastiggevallen, geïntimideerd, aangehouden en gevangengezet; overwegende dat eremoorden in veel landen in de grotere regio van het Midden-Oosten nog altijd op grote schaal voorkomen, en dat veel vrouwen nog altijd in huwelijkse gevangenschap leven; overwegende dat vrouwen ten volle bij de preventie en beslechting van conflicten betrekken, bevorderlijk is gebleken voor het wereldwijd bevorderen van de veiligheid en stabiliteit; overwegende dat in de hele GCC de laatste jaren veel aandacht is besteed aan een grotere vertegenwoordiging van vrouwen op de arbeidsmarkt en in gemeenteraden en parlementen;

| R. | overwegende dat lhbti’ers in de hele regio nog steeds het slachtoffer zijn van onderdrukking en geweld en dat de doodstraf in veel landen in de regio nog steeds bestaat; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat lhbti’ers in de hele regio nog steeds het slachtoffer zijn van onderdrukking en geweld en dat de doodstraf in veel landen in de regio nog steeds bestaat;

| S. | overwegende dat religieuze en etnische minderheden, waaronder christenen, in veel landen in het Midden-Oosten nog steeds worden vervolgd en dat het volledige genot van hun rechten en vrijheden moet worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat religieuze en etnische minderheden, waaronder christenen, in veel landen in het Midden-Oosten nog steeds worden vervolgd en dat het volledige genot van hun rechten en vrijheden moet worden gewaarborgd;

| T. | overwegende dat de recente gebeurtenissen in Iran de reeds bestaande mensenrechtencrisis verder hebben doen verslechteren; overwegende dat na de dood van Mahsa Amini in het hele land massale protesten zijn uitgebroken en dat de Iraanse autoriteiten hebben gereageerd met onaanvaardbare repressieve maatregelen, met name tegen vrouwen die protesteren tegen wandaden en systemische discriminatie; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de recente gebeurtenissen in Iran de reeds bestaande mensenrechtencrisis verder hebben doen verslechteren; overwegende dat na de dood van Mahsa Amini in het hele land massale protesten zijn uitgebroken en dat de Iraanse autoriteiten hebben gereageerd met onaanvaardbare repressieve maatregelen, met name tegen vrouwen die protesteren tegen wandaden en systemische discriminatie;

Huidige stand van zaken

| 1. | benadrukt dat de huidige situatie in de grotere regio van het Midden-Oosten wordt gekenmerkt door aanhoudende conflicten, waaronder verlammende proxyconflicten met een regionale dimensie en crises met meerdere bronnen, hetgeen de ontwikkeling van een algemene Europese strategie bijzonder complex maakt, aangezien elke bijdrage multidimensionaal moet zijn en moet worden aangepast aan de specifieke kenmerken van elke situatie, met behoud van een coherente regionale en internationale dimensie; benadrukt dat elke betrokkenheid van de EU-lidstaten of andere externe partijen, met name Rusland, erop gericht moet zijn de conflicten op te lossen en de veiligheid en stabiliteit te vergroten; merkt op dat er naast de aan de gang zijnde conflicten ook latente conflicten zijn waarmee de EU rekening moet houden bij de vaststelling van haar langetermijnstrategie om de onderliggende oorzaken van de instabiliteit in de regio aan te pakken; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is ingenomen met de inspanningen van de EU om de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten, de economische ontwikkeling en de fundamentele vrijheden in het Midden-Oosten te bevorderen, en verzoekt de EU elk land verder aan te moedigen om politieke en economische hervormingen door te voeren; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dat de Unie een agenda van vrede en stabiliteit bevordert en bereid is nauw samen te werken en methoden, ervaringen en beste praktijken op het gebied van conflictpreventie, bemiddeling en terrorismebestrijding te delen, zowel bilateraal als op regionaal niveau; |
| --- | --- |

3.

| 4. | onderstreept dat de EU in het Midden-Oosten, een belangrijk aandachtsgebied dat van invloed is op de veiligheid van de EU en haar burgers, haar eigen belangen heeft, namelijk het bevorderen van vrede, stabiliteit en de-escalatie van spanningen in de ruimere regio, het tegengaan van klimaatverandering, het samenwerken bij de productie van schone energie, het bevorderen en uitvoeren van multilateralisme, het bevorderen van de eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat en goed bestuur, het vergroten van de welvaart, het voorzien in toenemende mondiale ontwikkelings- en humanitaire behoeften en het bevorderen van de mondiale gezondheid; benadrukt dat de veiligheid van de EU afhankelijk is van veiligheid in het Midden-Oosten en dat financieringsinstrumenten van de EU, zoals de Europese Vredesfaciliteit en het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld, en de op de regio gerichte humanitaire hulp en operaties, een belangrijke bijdrage moeten leveren aan de stabiliteit en welvaart in de regio; wijst op de verantwoordelijkheid van de betrokken EU-autoriteiten om te blijven zorgen voor financiële verantwoording en transparantie op basis van de bestaande methode voor prestatiebeheer en verslaglegging, en benadrukt dat er geen EU-financiering mag worden omgeleid naar terroristische organisaties of activiteiten; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat mondiale en regionale actoren, die hun hulp niet allemaal afhankelijk maken van de door de EU gepropageerde beginselen van goed bestuur, hun inspanningen steeds meer opvoeren, onder meer op militair gebied met Afrikaanse landen, en de multilaterale mechanismen die essentieel zijn voor vredeshandhaving ondermijnen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | stelt vast dat de regio sinds de Arabische Lente in 2011 historische veranderingen heeft ondergaan; benadrukt echter dat de instabiliteit die daarop is gevolgd, onder meer is veroorzaakt door het besluit van bepaalde autoritaire regimes om geweld te gebruiken tegen vreedzame protesten en kritiek; acht de toegenomen polarisatie contraproductief voor de doelstellingen van de EU op het gebied van stabiliteit en veiligheid; verzoekt de EU multilateralisme en regionale integratie in de grotere regio van het Midden-Oosten te bevorderen door middel van het institutioneel partnerschap tussen de EU en de GCC en het Europees-mediterraan partnerschap, onder meer in de vorm van sterke interparlementaire betrekkingen; moedigt de EU tegelijk aan om haar bilaterale besprekingen en partnerschappen met alle stakeholders die zich serieus inzetten voor vrede en stabiliteit in de regio, te intensiveren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | benadrukt de belangrijke rol die de EU zou kunnen spelen door op bilateraal, regionaal en internationaal niveau nauw samen te werken met partners in de regio, waaronder het maatschappelijk middenveld, vreedzame opposanten, vakbonden en het bedrijfsleven, teneinde een collectieve respons te helpen vormen om stabilisatie en ontwikkeling te bewerkstelligen, hetgeen essentieel is voor het bevorderen van stabiliteit; prijst in dit opzicht de inspanningen van regionale actoren, zoals Irak, Koeweit, Oman en Qatar, om een constructieve intraregionale diplomatieke betrokkenheid te bevorderen, onder meer via initiatieven als de conferentie van Bagdad voor samenwerking en partnerschap van 2021 en de door Irak gefaciliteerde besprekingen tussen Iran en Saudi-Arabië over de normalisering van de betrekkingen; verzoekt de EU op deze diplomatieke inspanningen waar mogelijk te ondersteunen en eigen inbreng en verantwoordelijkheid van de regio voor het de-escaleren van de spanningen aan te moedigen; dringt daarom op aan op nauwere samenwerking met regionale organisaties, zoals de GCC en de Arabische Liga; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is ingenomen met de gezamenlijke mededeling over een strategisch partnerschap met de Golf ter bevordering van een brede samenwerking met de landen van de GCC op verschillende gebieden; beschouwt de mededeling als een belangrijke stap om de rol van de Arabische Golfstaten in de regio te erkennen en de interregionale betrekkingen tussen de EU en de Golf op een nieuwe leest te schoeien; is van mening dat de mededeling baat zou hebben gehad bij de ontwikkeling van beleid om het bestaande gebrek aan vertrouwen tussen de verschillende stakeholders in de Golf, waaronder de GCC, Irak en Iran, te verhelpen; is van mening dat de EU haar steun moet verlenen aan de op specifieke vraagstukken gerichte samenwerking tussen regionale actoren rond gemeenschappelijke uitdagingen zoals klimaatverandering, natuurrampen, handel en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, als middel om vertrouwen in de regio op te bouwen; prijst de centrale rol van samenwerking in de groene transitie, maar betreurt dat het ontbreekt aan een kritischer dialoog over de slechte staat van dienst op het gebied van mensenrechten en het problematische buitenlands en veiligheidsbeleid van de betrokken landen; verzoekt de EU en haar lidstaten te benadrukken dat een nauwer partnerschap met de Golfstaten moet worden gekoppeld aan duidelijke benchmarks voor vooruitgang op het gebied van de mensenrechten, onder meer voor verantwoordingsplicht voor oorlogsmisdaden in Jemen, vrouwenrechten, vrijheid van meningsuiting en vereniging, de vrijlating van mensenrechtenverdedigers, een moratorium op de doodstraf, de rechten van migrerende werknemers en alignering in internationale fora; verwelkomt het voorstel in de gezamenlijke mededeling om de samenwerking tussen de EU en de Golfstaten bij het financieren van internationale humanitaire en ontwikkelingshulp op te voeren; verzoekt de Commissie de donoren uit de Golfstaten aan te moedigen om een groter deel van hun humanitaire en ontwikkelingshulp via multilaterale instellingen te laten verlopen (10), aangezien hun hulp voornamelijk bilateraal is en slechts 1 à 6 % van de hulp naar multilaterale instellingen gaat; beveelt aan dat de Commissie de betreffende landen bijstand biedt bij het heroverwegen van hun hulpdoelstellingen en bij het verbeteren van de samenwerking en coördinatie tussen deze landen onderling en tussen deze landen en de EU; |
| --- | --- |

8.

| 9. | veroordeelt de aanhoudende gewelddadige aanvallen op de bevolking van Jemen sinds 2015, die verantwoordelijk zijn voor duizenden doden, de vernieling van belangrijke civiele infrastructuur en grootschalige hongersnood; herinnert eraan dat er geen militaire oplossing voor het conflict in Jemen bestaat en dat de crisis alleen duurzaam kan worden opgelost door een inclusief, door Jemen geleid onderhandelingsproces waaraan alle geledingen van de Jemenitische samenleving en alle partijen bij het conflict deelnemen; verzoekt de EU-lidstaten de uitvoer van wapens die in de oorlog in Jemen worden gebruikt, op te schorten gezien het ernstige risico van schendingen van het internationale humanitaire recht of het humanitaire recht; veroordeelt de levering van grote hoeveelheden wapens en onderdelen door Iraanse personen en entiteiten aan de Houthi-beweging; is verheugd dat in april 2022 een met bemiddeling van de VN bereikte wapenstilstand tussen de coalitie onder leiding van Saudi-Arabië en de door Iran gesteunde Houthi-rebellen is afgekondigd en dat die in juni 2022 is verlengd; benadrukt dat de wapenstilstand de eerste stap moet zijn ter voorbereiding van geloofwaardige vredesbesprekingen tussen de partijen in Jemen, die een einde moeten maken aan de oorlog en aan een van ’s werelds grootste humanitaire rampen; benadrukt dat het conflict niet echt kan worden opgelost zonder dat er verantwoording wordt afgelegd voor vermeende oorlogsmisdaden; roept alle partijen op om het bestand te eerbiedigen en te goeder trouw onderhandelingen aan te gaan die tot levensvatbare politieke en veiligheidsregelingen leiden, overeenkomstig Resolutie 2216 (2015) van de VN-Veiligheidsraad, de gezamenlijke uitvoeringsmechanismen van de missie van de Verenigde Naties ter ondersteuning van de overeenkomst van Al Hudayda en het wereldwijde staakt-het-vuren, zoals gevraagd in Resolutie 2532 (2020) van de VN-Veiligheidsraad; vraagt aandacht voor de humanitaire ramp als gevolg van de oorlog in Jemen, die al sinds 2016 voortduurt; roept alle partijen op om het internationaal humanitair recht in acht te nemen en ten volle deel te nemen aan de door de VN geleide vredesbesprekingen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | uit zijn diepe bezorgdheid over de escalatie van de spanningen in Irak, met inbegrip van buitenlandse inmenging, die een bedreiging vormen voor het werk van cruciale staatsinstellingen in het land; verzoekt alle partijen de grootst mogelijke terughoudendheid te betrachten en rustig te blijven, aangezien het voor alle actoren van cruciaal belang is zich te onthouden van acties die tot verder geweld kunnen leiden; herhaalt de onwrikbsare steun van de EU voor de veiligheid, stabiliteit en soevereiniteit van Irak; uit zijn bezorgdheid over de situatie in Irak en benadrukt de diepe frustratie onder de bevolking over de aanhoudende corruptie in het land; spoort de EU en de lidstaten ertoe aan een bijdrage te leveren aan de stabiliteit in Irak door heropbouw en verzoening na de beëindiging van het conflict te steunen, alsook verantwoorde institutionele opbouw te steunen teneinde het land te beschermen tegen geopolitieke rivaliteit en de steeds groter wordende sociale kloven te dichten; benadrukt dat de vernietiging van cultureel erfgoed en het plunderen van kunstwerken en andere cultuurgoederen tijdens gewapende conflicten moeten worden aangepakt in de vorm van heropbouw en teruggave teneinde de integriteit van het cultureel erfgoed en de identiteit van samenlevingen, gemeenschappen, groepen en individuele personen te beschermen en te waarborgen; wijst op het belang van de EU-adviesmissie in Irak; onderstreept echter dat zij zichzelf moet hervormen om haar impact ter plaatse te vergroten, in samenwerking met de Iraakse autoriteiten; |
| --- | --- |

10.

| 11. | stipt aan dat het conflict in Libanon het gevolg is van het cliëntelisme vanwege de politieke actoren, in combinatie met endemische corruptie, en dat financiële EU-steun alleen kan worden verstrekt aan een democratische en inclusieve regering die een duidelijk standpunt tegen corruptie inneemt; maakt zich ernstig zorgen over het voortduren van de politieke, economische, financiële en sociale crisis in Libanon, die de hele bevolking leed blijft berokkenen; is ingenomen met de op 15 mei 2022 in Libanon gehouden parlementsverkiezingen en dringt aan op de snelle en inclusieve vorming van een nieuwe regering die door een missie wordt gedreven, geloofwaardig is, verantwoording aflegt en vrij is van buitenlandse invloed; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de lidstaten krachtig druk te blijven uitoefenen op de politieke vertegenwoordigers van Libanon, met het oog op de uitvoering van hervormingen, onder meer door grootschalige structurele steun te laten afhangen van het doorvoeren van echte veranderingen; verzoekt de EU en de lidstaten tegelijkertijd de humanitaire hulp aan de Libanese bevolking op te schroeven, in combinatie met steun voor essentiële openbare diensten, basisorganisaties en het maatschappelijk middenveld; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wijst op de bijzondere verantwoordelijkheid van het Syrische regime; benadrukt in het bijzonder de verantwoordelijkheid van Rusland, dat als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad sinds 2011 18 maal zijn veto heeft uitgesproken tegen resoluties van de VN-Veiligheidsraad die tot doel hadden een politieke oplossing te vinden voor de Syrische crisis; is verheugd over het besluit van de Organisatie voor het verbod op chemische wapens van april 2021 om Syrië als lid van de organisatie te schorsen; herinnert eraan dat de burgeroorlog in Syrië een van de dodelijkste conflicten in de regio in decennia is, een half miljoen mensen het leven heeft gekost en heeft geleid tot de gedwongen ontheemding van 14 miljoen Syriërs; wijst op de menselijke tragedie doordat meer dan de helft van de Syrische bevolking intern ontheemd of naar andere delen van de regio en Europa gevlucht is; wijst erop dat er een eind moet worden gemaakt aan de aanhoudende bezetting van verschillende gebieden in Syrië door regionale actoren; benadrukt dat er voor het aanhoudende conflict in Syrië een oplossing moet komen op basis van democratie en de soevereiniteit en territoriale integriteit van het land; onderstreept dat deze oplossing moet worden bereikt door middel van dialoog; is verheugd over alle inspanningen van de EU, de lidstaten en het maatschappelijk middenveld om misdrijven tegen de menselijkheid te documenteren en te vervolgen, en roept de EU ertoe op haar inspanningen op te schroeven om een eind te maken aan straffeloosheid; merkt op dat sinds het begin van het conflict geen van de fundamentele oorzaken ervan is weggenomen, terwijl de regionale spanningen zijn toegenomen en de economische crisis in Syrië ernstiger is geworden, met onnoemelijk leed onder de burgerbevolking tot gevolg; is verheugd over de financiële steun van de EU aan Turkije, Libanon en Jordanië voor de opvang van Syrische vluchtelingen; stipt aan dat Syrië voor de zeven miljoen vluchtelingen die sinds 2011 de onderdrukking en conflicten zijn ontvlucht, geen veilig land is om naar terug te keren; benadrukt dat het verslaan van Da’esh/ISIS voor de mondiale coalitie tegen Da’esh/ISIS een topprioriteit blijft, aangezien Da’esh/ISIS, ondanks de aanzienlijke klappen die de leiders van de organisatie de jongste tijd te verduren hebben gekregen, nog steeds aanvallen uitvoert en een aanhoudende regionale en wereldwijde bedreiging vormt; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de EU-lidstaten te voldoen aan hun verplichting om hun onderdanen, zowel minderjarigen als hun moeders, die nu al meer dan vier jaar worden vastgehouden in de detentiekampen Al-Hol en Al-Roj in de Autonome regio van Noord- en Oost-Syrië, onmiddellijk te repatriëren; is van mening dat indien de moeders of vaders aansprakelijk zijn voor strafbare feiten, zij bij hun terugkeer in de lidstaat ter verantwoording moeten worden geroepen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | benadrukt dat een stabiel, veilig, verenigd en welvarend Libië een prioriteit is voor de EU; beveelt in dit verband aan dat de EU een neutrale positie blijft innemen ten opzichte van de aanhoudende machtsstrijd in het land, met name na de recente gevechten; wijst erop dat de EU projecten moet steunen ter bevordering van het scheppen van banen, met name in de regio Fezzan, hetgeen een belangrijke bijdrage zou leveren aan het stabiliseren van het land; |
| --- | --- |

14.

| 15. | benadrukt dat de EU zich al lang inzet voor de desbetreffende VN-resoluties en de eerdere resolutie van het Parlement van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, als het standpunt van de EU ten aanzien van het Israëlisch-Palestijnse conflict, en zich al jarenlang inzet voor een rechtvaardige en alomvattende oplossing op basis van twee staten; benadrukt voorts dat illegale nederzettingen, overeenkomstig het internationaal recht, de totstandbrenging van een tweestatenoplossing als vast beleid van de Europese Unie belemmeren; stipt aan dat onder meer vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit over een definitieve regeling van het conflict door middel van een oplossing die beide landen in staat stelt op basis van de scheidslijnen van 1967 zij aan zij te leven in vrede en veiligheid, een eerste vereiste vormen voor stabiliteit; spreekt nogmaals zijn diepe bezorgdheid uit over de snel verslechterende humanitaire situatie in de Gazastrook en pleit voor de opheffing van alle beperkende maatregelen die Israël in het gebied heeft opgelegd met betrekking tot het verkeer van personen en goederen, met een verwoestende impact voor de bevolking tot gevolg; verzoekt de Commissie en de Raad beide partijen ertoe aan te zetten zich te onthouden van activiteiten die de tweestatenoplossing ondermijnen, zoals de uitbreiding van nederzettingen; betreurt ten zeerste de aanhoudende gewelddaden, terroristische aanvallen en oproepen tot geweld, die fundamenteel onverenigbaar zijn met het bevorderen van een vreedzame tweestatenoplossing; benadrukt dat het belangrijk is Palestijnse verkiezingen te houden; verzoekt de EU speciale aandacht te besteden aan het Israëlisch-Palestijns conflict gezien de uitzonderlijke duur ervan en de huidige vooruitzichten, die geen mogelijkheden bieden voor een realistisch traject richting stabiliteit in het Midden-Oosten; |
| --- | --- |

15.

| 16. | waardeert de normalisering van de betrekkingen tussen de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Marokko en Sudan enerzijds, en Israël anderzijds; spoort aan tot regionale samenwerking en staat achter de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en de Arabische staten en het bevorderen van de volledige betrokkenheid van de Palestijnse Nationale Autoriteit, in overeenstemming met de inspanningen van de EU en de VS om vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio tot stand te brengen en in overeenstemming met het VN-kader, het Arabische vredesinitiatief en de Akkoorden van Oslo; dringt erop aan dit momentum aan te grijpen om de dialoog en de samenwerking in de regio te bevorderen ter ondersteuning van het vredesproces in het Midden-Oosten, de tweestatenoplossing en de eerbiediging van het internationaal recht; merkt op dat de Abraham-akkoorden hebben bijgedragen tot de reorganisatie van de interstatelijke betrekkingen in de regio en dat daarmee rekening moet worden gehouden bij het uitstippelen van een Europese strategie die beoogt de stabiliteit in de regio te bevorderen; verzoekt de Commissie en de Raad samen met de desbetreffende Arabische landen te onderzoeken hoe hun normaliseringsovereenkomsten met Israël de tweestatenoplossing ten goede kunnen komen; |
| --- | --- |

16.

| 17. | stelt nogmaals dat de UNRWA een essentiële bijdrage levert aan de stabiliteit en veiligheid, in een moeilijke context van toenemende humanitaire en ontwikkelingsbehoeften, en roept de EU en de bredere internationale gemeenschap ertoe op de organisatie zowel politiek als financieel voldoende steun te verlenen zodat zij haar mandaat kan vervullen, in het licht van de verlenging van haar mandaat door de Algemene Vergadering van de VN in 2022; benadrukt dat de EU-financiering niet mag worden opgeschort zonder bewijs van misbruik; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt de EU en haar lidstaten met het oog op de stabiliteit in de regio de gevolgen aan te pakken die de Russische agressie tegen Oekraïne heeft voor de mondiale voedselvoorziening en voedselprijzen; verzoekt de Commissie zich met voorrang te richten op de gevolgen die de Russische agressie tegen Oekraïne in bepaalde landen in het Midden-Oosten in ruimere zin heeft op het vlak van voedselzekerheid, waarbij prioriteit moet uitgaan naar de landen die het kwetsbaarst zijn als gevolg van een hoge importafhankelijkheid en een gebrek aan sociale voorzieningen, en waarbij moet worden gewaarborgd dat de financiële steun de kwetsbaarste groepen rechtstreeks ten goede komt; wijst erop dat door het conflict in Oekraïne de door de COVID-19-pandemie veroorzaakte inflatoire druk nog zou kunnen toenemen, waardoor de voedsel- en humanitaire crisis in de meest afhankelijke landen van het Midden-Oosten nog erger kan worden; |
| --- | --- |

18.

Mogelijkheden voor stabiliteit en veiligheid

| 19. | benadrukt dat elke vorm van samenwerking gebaseerd moet zijn op een benadering van menselijke veiligheid, eerbiediging van het internationaal recht, een op regels gebaseerde wereldorde en de gemeenschappelijke doelstellingen van het bevorderen van mensenrechten en democratie; |
| --- | --- |

19.

| 20. | dringt er bij alle EU-lidstaten op aan te voorkomen dat zij in regionale rivaliteit terechtkomen; benadrukt dat, gezien de aanhoudende conflicten en meldingen van binnenlandse repressie, wapenuitvoer naar bepaalde landen in het Midden-Oosten mogelijk in strijd is met het standpunt van de EU zoals uiteengezet in Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/ GBVB van de Raad; dringt erop aan dat het toezicht op de wapenuitvoer naar de regio wordt gewaarborgd door middel van een overlegmechanisme tussen de lidstaten; |
| --- | --- |

20.

| 21. | betreurt de al te frequente wederzijdse inmengingen van buurlanden bij interne crises, welke nefaste politieke of zelfs militaire bemoeienissen er mee voor zorgen dat de interstatelijke betrekkingen in de regio gedurende lange tijd slecht blijven en conflicten blijven aanslepen; vraagt derde landen in de regio geen wapens uit te voeren of strijdkrachten te sturen naar landen die met interne conflicten kampen, noch militair in te grijpen in andere in conflict verkerende landen door middel van reguliere of paramilitaire groepen, aangezien dergelijke interventies bijdragen tot regionale destabilisatie, staatsstructuren ondermijnen en groepen strijders met afwijkende ideologische opvattingen op de been houden; veroordeelt in dit verband de aanhoudende schendingen van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Irak door Turkije; veroordeelt tevens het recente gebruik van ballistische raketten en droneaanvallen door Iran tegen de Iraakse regio Koerdistan als een ongerechtvaardigde schending van de Iraakse soevereiniteit en territoriale integriteit; is fel gekant tegen het gebruik van drones bij buitengerechtelijke en extraterritoriale moorden en dringt aan op een toezegging om in de relevante internationale fora te werken aan een wereldwijd verbod; benadrukt in het bijzonder de gevaren die samengaan met het gebruik van autonome en op afstand bediende systemen voor dergelijke operaties; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verzoekt de EU volop gebruik te maken van haar nieuwe vormen van samenwerking en financiële steun, zoals het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld en de Europese Vredesfaciliteit, overeenkomstig de reeds vastgestelde leidende beginselen en op een wijze die stabiliteit en menselijke ontwikkeling in de hand werkt; |
| --- | --- |

22.

| 23. | juicht het toe dat de EU heeft aangegeven een massavernietigingswapenvrije zone in het Midden-Oosten tot stand te willen brengen, overeenkomstig de resolutie over het Midden-Oosten van de toetsings- en verlengingsconferentie van 1995 van de partijen bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens, en is verheugd dat de EU vertrouwenwekkende maatregelen bevordert ter ondersteuning van dit proces op volledige, verifieerbare en onomkeerbare wijze; uit zijn ernstige bezorgdheid over de mogelijke verspreiding van kernwapens in de regio en verzoekt de EU en haar lidstaten alle diplomatieke inspanningen te leveren en te intensiveren om zulks te voorkomen en dit fenomeen een halt toe te roepen; merkt op dat Israël geen partij is bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens en zich reeds lange tijd niet duidelijk uitspreekt over zijn nucleaire status; vraagt Israël het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens te ondertekenen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de keiharde repressie van Iran tegen vreedzame demonstranten na de moord door de Iraanse autoriteiten op de 21-jarige Mahsa Amini wegens niet-naleving van de door het regime verplichte kledingvoorschriften; spreekt zijn uiterste bewondering, respect en steun uit voor de vrouwen en mannen die vreedzaam protesteren voor fundamentele rechten en vrijheden, zoals het recht van vrouwen om geen hoofddoek te dragen; is ingenomen met de aanvullende gerichte sancties van de Raad tegen topfunctionarissen van het Iraanse regime die betrokken zijn bij het harde optreden, waaronder de Islamitische Revolutionaire Garde, de zedenpolitie en, in het licht van de toegenomen onlinecensuur, de minister van Informatie; stelt dat het Parlement moet stoppen met het houden van officiële vergaderingen met Iraanse functionarissen zolang zes van zijn leden onderworpen zijn aan gerichte sancties van Iran; spreekt nogmaals zijn steun uit voor het gezamenlijk alomvattend actieplan en dringt aan op een uitgebreidere overeenkomst over het Iraanse raketprogramma; betreurt ten zeerste de aanhoudende steun van Iran aan het repressieve regime in Syrië en aan Hezbollah in Libanon, alsook de uitvoer door Iran van militaire drones en raketten naar Rusland, ondanks de aanvalsoorlog tegen Oekraïne; |
| --- | --- |

24.

| 25. | wijst op de strategische dimensie van samenwerking op energiegebied met het Midden-Oosten; onderstreept dat de energiebronnen van de EU moeten worden gediversifieerd en vraagt de EDEO en de Commissie bij elke overeenkomst over de invoer van olie, gas of waterstof in de EU een beoordeling van de gevolgen voor de veiligheid uit te voeren; benadrukt dat regionale stabiliteit en welvaart kerndoelstellingen van de EU zijn gezien het belang van de regio voor het diversifiëren van de energiebronnen van de EU; verzoekt de EU haar gas- en olie-invoer uit Rusland niet simpelweg te vervangen door de invoer van koolwaterstofbrandstoffen uit het Midden-Oosten in ruimere zin, maar van de gelegenheid gebruik te maken om de afhankelijkheid van Russisch gas vóór 2022 met twee derde te verminderen teneinde de algehele afhankelijkheid van de EU van fossiele brandstoffen terug te dringen, en de investeringen in energieopwekking uit hernieuwbare bronnen en in elektriciteitsinterconnecties op te schroeven; verzoekt de EU haar samenwerking inzake de Europese Green Deal met de landen in het Midden-Oosten in ruimere zin te intensiveren; verzoekt de EU de landen in de regio te stimuleren en te steunen bij het verwezenlijken van hun klimaatdoelstellingen, met name door benutting van hun grote capaciteit op het gebied van hernieuwbare energie; is van mening dat de afhankelijkheid van de regio van de winning van en handel in koolwaterstoffen een bedreiging is voor de toekomstige stabiliteit; verzoekt de EU bij haar gesprekspartners in de regio de wederzijdse voordelen van samenwerking op het gebied van de groene transitie te benadrukken, in het bijzonder de voordelen van duurzame groei; nodigt de EU uit te overwegen een op hernieuwbare energie gericht partnerschap op te zetten met de landen in de ruime omgeving van het Midden-Oosten; |
| --- | --- |

25.

| 26. | benadrukt dat de financiering van terroristische organisaties en activiteiten moet worden bestreden; benadrukt dat de EU moet helpen om het witwassen van geld een halt toe te roepen en illegale geldstromen af te dammen door een duidelijke strategie vast te stellen om de tekortkomingen bij de controle op dit soort middelen door verscheidene staten in de regio aan te pakken; betreurt het dat de Verenigde Arabische Emiraten als toevluchtsoord fungeren voor Russische oligarchen die de EU-sancties tegen Rusland omzeilen; benadrukt dat het geavanceerde en historische veiligheidspartnerschap met de regio een gezamenlijke aanpak van de Russische agressie tegen Oekraïne en de fundamentele Europese belangen vergt; betreurt voorts dat de EU-sancties tegen het Syrische regime sinds 2011 via Libanon, Iran en Rusland worden omzeild; |
| --- | --- |

26.

| 27. | veroordeelt ten stelligste de terroristische aanvallen door terreurgroepen in de regio; verzoekt de EU en haar lidstaten daarom grote inspanningen te blijven leveren om legitieme regeringen die jihadistische netwerken bestrijden, terzijde te staan; is verheugd over de inspanningen van de Commissie en de EDEO om een expertisenetwerk op het gebied van terrorismebestrijding op te zetten bij de EU-delegaties in verschillende landen in de regio en om bijstand te verlenen die is aangepast aan de vraag van verscheidene regeringen; dringt erop aan de samenwerking inzake de voorkoming en bestrijding van radicalisering en terrorisme te systematiseren door middel van doelgerichte, op maat gesneden civiele programma’s die geregeld worden geëvalueerd; is ingenomen met de inspanningen van de Commissie, met name van de Dienst Instrumenten buitenlands beleid, om programma’s op te zetten om de partnerschappen met diverse landen in de regio op het gebied van de bestrijding van radicalisering en terrorisme verder uit te bouwen; is van mening dat dit soort op maat gesneden programma’s, samen met materiële en financiële middelen die zijn afgestemd op de specifieke behoeften van de ontvangende landen, krachtige instrumenten voor samenwerking op veiligheidsgebied kunnen zijn; vraagt echter dat de doeltreffendheid van deze projecten grondig wordt geëvalueerd en dat wordt gewaarborgd dat de verstrekkers, die vaak tot de agentschappen van de lidstaten behoren, op basis van echte beroepskennis adequate opleidingen bieden die zijn afgestemd op de door de gastlanden geformuleerde behoeften; |
| --- | --- |

27.

| 28. | is verheugd over de door de Raad ingestelde wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten als belangrijk EU-instrument voor het opleggen van sancties aan mensenrechtenschenders; pleit voor de voorbereiding van beperkende maatregelen tegen Iraanse functionarissen die betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen tegen Iraanse mensenrechtenverdedigers, gewetensgevangenen en personen die op vreedzame wijze in het land demonstreren; |
| --- | --- |

28.

Burgers en mensenrechten

| 29. | benadrukt dat contacten van mens tot mens en samenwerking op gebieden als handel, onderwijs, wetenschap en cultuur een belangrijke rol spelen in de regio en een essentiële bijdrage kunnen leveren aan de regionale stabiliteit en het overbruggen van de kloof met de EU en tussen de verschillende staten onderling; is in dit kader verheugd over het voorstel van de Commissie inzake vrijstelling van de visumplicht voor burgers van Koeweit en Qatar; verzoekt de Commissie snel deel te nemen aan technische besprekingen teneinde te waarborgen dat wordt voldaan aan de relevante criteria voor het uiteindelijk realiseren van de vrijstelling van de visumplicht voor burgers van Koeweit en Qatar; verzoekt de Commissie de toegang tot het Erasmus+-programma voor studenten uit de regio te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

29.

| 30. | onderstreept het belang van een constante en toenemende politieke en diplomatieke aanwezigheid van de EU in de regio bij het bevorderen van een strategische politieke dialoog en het stimuleren van uitwisselingen tussen landen in de regio om stabiliteit te bevorderen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan de politieke en diplomatieke betrekkingen op te voeren met het oog op de waarborging van democratie, mensenrechten en de rechtsstaat, zoals geëist door vreedzame volksbewegingen in het hele Midden-Oosten en Noord-Afrika; |
| --- | --- |

30.

| 31. | stelt vast dat de EU en haar lidstaten momenteel betrokken zijn bij verschillende soorten operaties en vormen van militaire samenwerking in de regio: operatie Atalanta (EU-zeemacht–Somalië) om schepen van het Wereldvoedselprogramma en andere kwetsbare scheepvaart te beschermen en piraterij en gewapende overvallen op zee te ontmoedigen, te voorkomen en te bestrijden, de door de EU geleide zeemacht in het kader van de militaire operatie in het Middellandse Zeegebied IRINI, operatie Inherent Resolve van de VS ter ondersteuning van partnerstrijdkrachten totdat zij Da’esh/ISIS in aangewezen gebieden van Irak en Syrië onafhankelijk kunnen verslaan, NAVO-operatie Sea Guardian voor capaciteitsopbouw op het gebied van maritieme veiligheid, ondersteuning van maritiem situationeel bewustzijn en maritieme terrorismebestrijding, en de Europese maritieme bewustmakingsmissie in de Straat van Hormuz; is van mening dat deze engagementen een antwoord bieden op gezamenlijke bedreigingen volgens het internationaal recht en een belangrijke Europese bijdrage leveren aan de veiligheid in de regio; merkt echter op dat het individuele engagement van sommige lidstaten in lokale crises of conflicten niet aansluit bij de meer gecoördineerde Europese maatregelen, zoals in Syrië of Libië; benadrukt dat de aanwezigheid van de EU vanuit het oogpunt van de mensenrechten moet worden gemonitord en geëvalueerd en dat rekening moet worden gehouden met criteria inzake menselijke veiligheid; |
| --- | --- |

31.

| 32. | betreurt het dat leiders in de regio naar aanleiding van wijdverspreide straatprotesten in talrijke Arabische landen in 2010, 2011 en later waarin werd opgeroepen tot democratische hervormingen, op autoritaire wijze de orde hebben willen herstellen door de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging, de vrijheid van vergadering en de persvrijheid voor burgers en inwoners nog verder in te perken; wijst erop dat de rechtsstaat en de mensenrechten, goed bestuur en de bestrijding van corruptie mensen ten goede komen en stabiliteit in de regio bevorderen; wijst erop dat het vooruitzicht op willekeurige vasthouding en foltering een onaanvaardbare vorm van onveiligheid voor alle burgers in de regio inhoudt, met meer maatschappelijke onrust, wantrouwen en wrok jegens nationale instellingen tot gevolg; |
| --- | --- |

32.

| 33. | veroordeelt het feit dat in de hele regio mensenrechtenverdedigers, activisten, journalisten en veronderstelde critici nog altijd slachtoffer zijn van ernstige en wijdverspreide onderdrukking door de staat; verzoekt de delegaties van de EU en de lidstaten ter plaatse bij hun interactie met lokale autoriteiten prioriteit te geven aan mensenrechtenkwesties, en de volledige en strikte toepassing van alle EU-richtsnoeren te waarborgen, met inbegrip van de richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers en het actieplan inzake mensenrechten en democratie; vraagt de EU tolerantie en de vrijheid van godsdienst in de regio te bevorderen; verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de democratieclausule in onze associatieovereenkomsten met derde landen daadwerkelijk wordt toegepast in het geval van duidelijke mensenrechtenschendingen; verzoekt de EU en haar lidstaten alle multilaterale fora waarover zij beschikken, met inbegrip van de VN, in te zetten om onafhankelijke internationale onderzoeks- en verslagleggingsmechanismen te vernieuwen of in te richten om de ernstigste schendingen van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten in het Midden-Oosten aan te pakken, met name waar het foltering, gedwongen verdwijningen en buitengerechtelijke executies betreft; pleit in dit verband voor de heroprichting van de VN-groep van gezaghebbende deskundigen inzake Jemen, de totstandbrenging van een toezicht- en verslagleggingsmechanisme van de VN inzake mensenrechtenschendingen in Egypte, en de verlenging van het mandaat van de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN inzake Libië; |
| --- | --- |

33.

| 34. | uit zijn grote bezorgdheid over het effect op de mensenrechten van de verkoop, de uitvoer, de modernisering en het onderhoud van technologie voor grootschalig toezicht in de regio, gezien haar abominabele staat van dienst wat misbruik van technologie voor interne repressie betreft; veroordeelt het misbruik door de regio van spywaretechnologie, zoals de Pegasus-spyware van de Israëlische NSO Group; benadrukt dat iedere vorm van misbruik van bewakingssoftware om politieke leiders, journalisten, activisten of het maatschappelijk middenveld te kunnen volgen, een ernstige schending van de grondrechten en fundamentele vrijheden inhoudt; wijst op de specifieke bedreiging die nieuwe digitale technologieën vormen voor mensenrechtenverdedigers, oppositiefiguren, journalisten en anderen met betrekking tot het controleren, inperken en ondermijnen van hun activiteiten; verzoekt de EU het initiatief te nemen om een onmiddellijk, wereldwijd moratorium op de verkoop, de overdracht en het gebruik van spywaretechnologie te bevorderen totdat er een robuust regelgevingskader op dit gebied is vastgesteld; verzoekt de EU en haar lidstaten uiterst zorgvuldig met de mensenrechten om te gaan en de eventuele toekomstige uitvoer van Europese bewakingstechnologie en bijbehorende technische bijstand naar behoren door te lichten; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan om in samenwerking met de overheden van derde landen een einde te maken aan repressieve wetgeving en praktijken op het gebied van cyberveiligheid en terrorismebestrijding; verzoekt de bevoegde autoriteiten alle gewetensgevangenen, met inbegrip van journalisten en burgerjournalisten, vrij te laten en een vrij, onafhankelijk en divers medialandschap tot ontwikkeling te laten komen dat op de lange termijn in het belang is van hun eigen stabiliteit en veiligheid; benadrukt dat het belangrijk is desinformatie en de verspreiding van nepnieuws in de regio aan te pakken, en verzoekt de EU passende maatregelen te nemen, met name door het ondersteunen van onafhankelijke media en educatieve burgerinitiatieven; |
| --- | --- |

34.

| 35. | vraagt de EU de ontwikkeling van een sterk en onafhankelijk maatschappelijk middenveld in de regio verder te bevorderen, met name door samenwerking met vakbonden en vrouwen- en milieuorganisaties; merkt op dat de EU belang heeft bij samenwerking met lokale maatschappelijke organisaties teneinde haar beleid ten aanzien van de landen in de regio beter te kunnen onderbouwen, evalueren en diversifiëren; benadrukt dat de steeds kleiner wordende ruimte voor het maatschappelijk middelveld in verscheidene landen een bedreiging vormt voor de regionale stabiliteit; betreurt ten zeerste de ernstige aantasting van de vrijheid van vereniging alsook de aanvallen op maatschappelijke organisaties in een aantal landen in de afgelopen tien jaar, al dan niet via gerechtelijke of feitelijke repressie en intimidatie; stelt nogmaals nadrukkelijk dat de bescherming van elementaire burger- en politieke rechten en vrijheden een legitiem aandachtsterrein voor maatschappelijke organisaties is, ook in het Midden-Oosten; |
| --- | --- |

35.

| 36. | benadrukt de ernst van geweld tegen vrouwen in de regio, met name in conflictsituaties; vraagt de EU en haar lidstaten hun gesprekspartners in de regio te verzoeken de deelname van vrouwen te vergroten bij de preventie en beslechting van conflicten, alsook bij vredesonderhandelingen, vredesopbouw, vredeshandhaving, humanitaire hulpverlening en wederopbouw in de nasleep van conflicten; verzoekt de EU in dit verband het goede voorbeeld te geven door toe te zien op een rechtvaardige vertegenwoordiging van vrouwen in haar eigen EU-delegaties en -missies; verzoekt de EU en haar lidstaten Resolutie 1325(2000) van de VN-Veiligheidsraad inzake vrouwen, vrede en veiligheid toe te passen bij haar inspanningen tot beslechting van conflicten in het Midden-Oosten in ruimere zin; herhaalt zijn oproep om het EU-genderactieplan III volledig uit te voeren en er prioriteit aan te geven in alle aspecten van het externe optreden van de EU; verzoekt de EU en haar lidstaten alle bij een conflict betrokken partijen in de regio aan te sporen speciale maatregelen te nemen om vrouwen en meisjes te beschermen tegen gendergerelateerd geweld, met name tegen verkrachting en andere vormen van seksueel misbruik, in situaties van gewapend conflict; benadrukt dat het belangrijk is lokale vrouwenorganisaties te steunen om de positie van vrouwen te versterken; |
| --- | --- |

36.

| 37. | vraagt de autoriteiten in de regio zich onder alle omstandigheden te houden aan het verbod op foltering zoals dat met name is vastgelegd in het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, dat de meeste landen in de regio hebben ondertekend en geratificeerd; roept op om de doodstraf in de hele regio af te schaffen; betreurt het dat de gezamenlijke mededeling over een strategisch partnerschap met de Golf geen mensenrechtenwaarborgen bevat met betrekking tot de samenwerking met de Golfstaten op het gebied van terrorismebestrijding, en benadrukt dat iedere samenwerking op dit gebied met de Golfstaten en de landen in het Midden-Oosten onderworpen moet zijn aan de strikte toepassing van dergelijke waarborgen; wijst met grote bezorgdheid op het aanhoudende patroon in de landen in de regio waarbij zij onduidelijk opgestelde “antiterreurwetten” vaststellen waarvan de uitvoering in de praktijk leidt tot strafbaarstelling van het op legitieme en vreedzame wijze uiten van afwijkende meningen; is verheugd over de bilaterale mensenrechtendialogen met de Arabische Golfstaten, alsook met Israël, Jordanië en Libanon; wijst er echter op dat deze dialogen niet beperkt mogen blijven tot het afvinken van lijstjes, maar gericht moeten zijn op het waarborgen van concrete toezeggingen en resultaten voor specifieke vooruitgang op het gebied van mensenrechten in partnerlanden; benadrukt voorts dat jaarlijkse mensenrechtendialogen niet de enige gelegenheid mogen zijn voor mensenrechtengesprekken met de respectieve landen; verzoekt de EU en de leiders van de lidstaten om tijdens alle interacties op hoog niveau met hun tegenhangers in de GCC-lidstaten hun zorgen uit te spreken en aanbevelingen te formuleren naar aanleiding van de dialogen; maakt zich grote zorgen over de gestage verslechtering van de mensenrechtensituatie in Saudi-Arabië, die tot uiting komt in de toename van het aantal terechtstellingen in 2022 en de veroordeling van Saudische burgers, zoals Salma al-Shehab, tot 45 jaar gevangenisstraf wegens het gebruik van sociale media; is ernstig bezorgd over het feit dat nog steeds niet naar behoren verantwoording is afgelegd voor de moord op Jamal Khashoggi, journalist voor de Washington Post; |
| --- | --- |

37.

| 38. | benadrukt het belang van de in de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN opgenomen duurzameontwikkelingsdoelstellingen als belangrijke bevorderaars van regionale stabiliteit; wijst erop dat de samenwerking tussen de EU en de landen in de regio verder moet worden geïntensiveerd, zodat alle doelstellingen kunnen worden verwezenlijkt, met name de doelstellingen die betrekking hebben op uitdagingen die mondiale samenwerking vereisen, zoals de klimaatverandering, door op deze gebieden duidelijke strategieën, termijnen en doelstellingen vast te stellen; benadrukt dat de beste manier voor de EU om veiligheid en stabiliteit in de regio te bevorderen erin bestaat de onderliggende oorzaken aan te pakken; |
| --- | --- |

38.

o

o o

| 39. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretarissen-generaal van de Liga van Arabische Staten, de Unie voor het Middellandse Zeegebied en de Samenwerkingsraad van de Golf, en de regeringen en parlementen van hun lidstaten. |
| --- | --- |

39.

---

(1)  PB L 335 van 13.12.2008, blz. 99.

(2)  PB C 342 van 6.9.2022, blz. 167.

(3)  PB C 404 van 6.10.2021, blz. 202.

(4)  Martin Griffiths, adjunct-secretaris-generaal voor humanitaire zaken en noodhulpcoördinator, Filippo Grandi, hoge commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen, en Achim Steiner, administrateur van het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, “Message from the United Nations humanitarian, refugee, and development chiefs on the situation in Syria and the region”, 10 mei 2022.

(5)  Hoge commissaris van de VN voor de vluchtelingen, “Syria emergency”, geactualiseerd op 15 maart 2021.

(6)  Hoge commissaris van de VN voor de vluchtelingen, “Iraq Refugee Crisis Explained”, 7 november 2019.

(7)  Hoge commissaris van de VN voor de vluchtelingen, “Yemen Crisis Explained”, 14 juli 2022.

(8)  Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad.

(9)  Acemoglu, D. et al., “Democracy Does Cause Growth”, Journal of Political Economy, vol. 127, nr. 1, 2019, blz. 47-100.

(10)  AlMezaini, K., “Humanitarian Foreign Aid of Gulf States — Background and Orientations”, Konrad Adenauer Foundation, Policy Report No 20, januari 2021.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/36 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/36

---

P9_TA(2022)0409

Preventie, beheersing en betere verzorging van diabetes in de EU naar aanleiding van de Werelddiabetesdag

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over preventie, beheer en betere zorg met betrekking tot diabetes in de EU naar aanleiding van de Werelddiabetesdag (2022/2901(RSP))

(2023/C 167/05)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 168, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 168,

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, en met name duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3 doelstelling 4 om voortijdige sterfte als gevolg van niet-overdraagbare ziekten met een derde terug te dringen door middel van preventie en behandeling en om geestelijke gezondheid en welzijn te bevorderen, en SDG 3 doelstelling 8 om te zorgen voor universele gezondheidszorg, met inbegrip van bescherming tegen financiële risico’s, toegang tot kwaliteitsvolle essentiële gezondheidszorg en toegang tot veilige, doeltreffende, kwaliteitsvolle en betaalbare essentiële geneesmiddelen en vaccins voor iedereen (1), |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, en met name duurzameontwikkelingsdoelstelling (SDG) 3 doelstelling 4 om voortijdige sterfte als gevolg van niet-overdraagbare ziekten met een derde terug te dringen door middel van preventie en behandeling en om geestelijke gezondheid en welzijn te bevorderen, en SDG 3 doelstelling 8 om te zorgen voor universele gezondheidszorg, met inbegrip van bescherming tegen financiële risico’s, toegang tot kwaliteitsvolle essentiële gezondheidszorg en toegang tot veilige, doeltreffende, kwaliteitsvolle en betaalbare essentiële geneesmiddelen en vaccins voor iedereen (1),

| — | gezien het wereldwijde monitoringkader inzake de preventie en bestrijding van niet-overdraagbare ziekten, met name de prioriteit om de toename van diabetes en obesitas een halt toe te roepen (2), |
| --- | --- |

—

gezien het wereldwijde monitoringkader inzake de preventie en bestrijding van niet-overdraagbare ziekten, met name de prioriteit om de toename van diabetes en obesitas een halt toe te roepen (2),

| — | gezien het slotverslag van de Europese conferentie op hoog niveau van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) over niet-overdraagbare ziekten die op 9 en 10 april 2019 heeft plaatsgevonden in Asjchabad, Turkmenistan, getiteld “Time to Deliver in Europe: meeting non-communicable disease targets to achieve the Sustainable Development Goals” (Tijd voor resultaten in Europa: verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van niet-overdraagbare ziekten om de duurzameontwikkelingsdoelstellingen te bereiken) (3), |
| --- | --- |

—

gezien het slotverslag van de Europese conferentie op hoog niveau van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) over niet-overdraagbare ziekten die op 9 en 10 april 2019 heeft plaatsgevonden in Asjchabad, Turkmenistan, getiteld “Time to Deliver in Europe: meeting non-communicable disease targets to achieve the Sustainable Development Goals” (Tijd voor resultaten in Europa: verwezenlijking van de doelstellingen op het gebied van niet-overdraagbare ziekten om de duurzameontwikkelingsdoelstellingen te bereiken) (3),

| — | gezien het mondiaal pact inzake diabetes van de WHO (4), |
| --- | --- |

—

gezien het mondiaal pact inzake diabetes van de WHO (4),

| — | gezien zijn resolutie van 14 maart 2012 over de aanpak van de diabetesepidemie in de EU (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 maart 2012 over de aanpak van de diabetesepidemie in de EU (5),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640) en de resolutie van het Parlement van 15 januari 2020 daarover (6), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640) en de resolutie van het Parlement van 15 januari 2020 daarover (6),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een ‘van boer tot bord’-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” (COM(2020)0381) en de resolutie van het Parlement van 20 oktober 2021 daarover (7), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “Een ‘van boer tot bord’-strategie voor een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem” (COM(2020)0381) en de resolutie van het Parlement van 20 oktober 2021 daarover (7),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 25 november 2020 over de farmaceutische strategie voor Europa (COM(2020)0761) en de resolutie van het Parlement van 24 november 2021 daarover (8), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 25 november 2020 over de farmaceutische strategie voor Europa (COM(2020)0761) en de resolutie van het Parlement van 24 november 2021 daarover (8),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 3 februari 2021 over het Europees kankerbestrijdingsplan (COM(2021)0044) en de resolutie van het Parlement van 16 februari 2022 over versterking van Europa in de strijd tegen kanker — naar een alomvattende en gecoördineerde strategie (9), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 3 februari 2021 over het Europees kankerbestrijdingsplan (COM(2021)0044) en de resolutie van het Parlement van 16 februari 2022 over versterking van Europa in de strijd tegen kanker — naar een alomvattende en gecoördineerde strategie (9),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/522 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van een actieprogramma voor de Unie op het gebied van gezondheid (“EU4Health-programma”) voor de periode 2021-2027 (10), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/522 van het Europees Parlement en de Raad van 24 maart 2021 tot vaststelling van een actieprogramma voor de Unie op het gebied van gezondheid (“EU4Health-programma”) voor de periode 2021-2027 (10),

| — | gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening betreffende de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens (COM(2022)0197), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie voor een verordening betreffende de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens (COM(2022)0197),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/2282 van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2021 betreffende de evaluatie van gezondheidstechnologie (11), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/2282 van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2021 betreffende de evaluatie van gezondheidstechnologie (11),

| — | gezien het door de Commissie opgestarte EU-initiatief “Healthier Together” inzake niet-overdraagbare ziekten van 20 juni 2022 (12), |
| --- | --- |

—

gezien het door de Commissie opgestarte EU-initiatief “Healthier Together” inzake niet-overdraagbare ziekten van 20 juni 2022 (12),

| — | gezien de resolutie van de Wereldgezondheidsvergadering van 28 mei 2019 over het verbeteren van de transparantie van de markten voor geneesmiddelen, vaccins en andere gezondheidsproducten, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Wereldgezondheidsvergadering van 28 mei 2019 over het verbeteren van de transparantie van de markten voor geneesmiddelen, vaccins en andere gezondheidsproducten,

| — | gezien het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten (13), |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten (13),

| — | gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat diabetes een van de meest voorkomende niet-overdraagbare ziekten is; overwegende dat er in de EU meer dan 33 miljoen mensen met diabetes zijn; overwegende dat het aantal mensen met diabetes in de EU in 2030 naar verwachting gestegen zal zijn tot 38 miljoen (14); |
| --- | --- |

A.

overwegende dat diabetes een van de meest voorkomende niet-overdraagbare ziekten is; overwegende dat er in de EU meer dan 33 miljoen mensen met diabetes zijn; overwegende dat het aantal mensen met diabetes in de EU in 2030 naar verwachting gestegen zal zijn tot 38 miljoen (14);

| B. | overwegende dat ongeveer de helft van de mensen met diabetes er niet in slaagt een optimale bloedsuikerspiegel te bereiken of te behouden (15), wat leidt tot een verhoogd risico op diabetesgerelateerde complicaties die een achteruitgang van het welzijn en andere gevolgen inhouden, waaronder productiviteitsverlies en kosten voor de samenleving; overwegende dat Europa de regio met het hoogste aantal kinderen en jongeren met diabetes type 1 ter wereld is (16); |
| --- | --- |

B.

overwegende dat ongeveer de helft van de mensen met diabetes er niet in slaagt een optimale bloedsuikerspiegel te bereiken of te behouden (15), wat leidt tot een verhoogd risico op diabetesgerelateerde complicaties die een achteruitgang van het welzijn en andere gevolgen inhouden, waaronder productiviteitsverlies en kosten voor de samenleving; overwegende dat Europa de regio met het hoogste aantal kinderen en jongeren met diabetes type 1 ter wereld is (16);

| C. | overwegende dat mensen met diabetes in meer dan 95 % van de gevallen diabetes type 2 hebben, waarvoor overgewicht, tabaksgebruik, gebrek aan lichaamsbeweging en ongezonde eetgewoonten tot de risicofactoren behoren; overwegende dat diabetes type 2 steeds vaker voorkomt bij kinderen en jongvolwassenen (17); |
| --- | --- |

C.

overwegende dat mensen met diabetes in meer dan 95 % van de gevallen diabetes type 2 hebben, waarvoor overgewicht, tabaksgebruik, gebrek aan lichaamsbeweging en ongezonde eetgewoonten tot de risicofactoren behoren; overwegende dat diabetes type 2 steeds vaker voorkomt bij kinderen en jongvolwassenen (17);

| D. | overwegende dat is aangetoond dat diabetes type 1 en type 2 negatieve gevolgen hebben voor de levensverwachting (18); overwegende dat diabetes naar schatting de op drie na belangrijkste doodsoorzaak in Europa is (19); |
| --- | --- |

D.

overwegende dat is aangetoond dat diabetes type 1 en type 2 negatieve gevolgen hebben voor de levensverwachting (18); overwegende dat diabetes naar schatting de op drie na belangrijkste doodsoorzaak in Europa is (19);

| E. | overwegende dat er voor diabetes nog geen genezing bestaat; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat er voor diabetes nog geen genezing bestaat;

| F. | overwegende dat mensen van alle leeftijden en uit alle lagen van de bevolking door diabetes kunnen worden getroffen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat mensen van alle leeftijden en uit alle lagen van de bevolking door diabetes kunnen worden getroffen;

| G. | overwegende dat de gevolgen van diabetes ongelijk zijn naargelang de sociaal-economische groep en dat sociaal-economische factoren bepalend zijn voor de gevolgen ervan voor het leven van mensen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de gevolgen van diabetes ongelijk zijn naargelang de sociaal-economische groep en dat sociaal-economische factoren bepalend zijn voor de gevolgen ervan voor het leven van mensen;

| H. | overwegende dat alle patiënten recht hebben op een optimale behandeling, ongeacht hun financiële middelen, gender, leeftijd of nationaliteit, en overwegende dat er dringend behoefte is aan gelijke toegang tot veilige, doeltreffende en betaalbare behandelingen in de EU; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat alle patiënten recht hebben op een optimale behandeling, ongeacht hun financiële middelen, gender, leeftijd of nationaliteit, en overwegende dat er dringend behoefte is aan gelijke toegang tot veilige, doeltreffende en betaalbare behandelingen in de EU;

| I. | overwegende dat EU-burgers nog steeds met ongelijkheid worden geconfronteerd op het vlak van preventie, bescherming tegen risicofactoren, voorlichting over een gezonde levensstijl en vaardigheden om met onjuiste informatie om te gaan; overwegende dat EU-burgers afhankelijk van de lidstaat of de regio binnen een land waar zij wonen met ongelijkheid worden geconfronteerd wat tijdige toegang tot betaalbare en hoogwaardige behandeling en zorg betreft; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat EU-burgers nog steeds met ongelijkheid worden geconfronteerd op het vlak van preventie, bescherming tegen risicofactoren, voorlichting over een gezonde levensstijl en vaardigheden om met onjuiste informatie om te gaan; overwegende dat EU-burgers afhankelijk van de lidstaat of de regio binnen een land waar zij wonen met ongelijkheid worden geconfronteerd wat tijdige toegang tot betaalbare en hoogwaardige behandeling en zorg betreft;

| J. | overwegende dat diabetes een oorzaak is van vele gezondheidscomplicaties, waarbij een derde van de mensen met diabetes te maken krijgt met diabetische retinopathie (20) en een derde hart- en vaatziekten ontwikkelt (21); overwegende dat vier vijfde van de nierziekten in het eindstadium voorkomt bij mensen met diabetes type 2 en/of hypertensie (22); overwegende dat diabetes een oorzaak is van vroegtijdige sterfte en handicaps (blindheid, amputaties, hartfalen); |
| --- | --- |

J.

overwegende dat diabetes een oorzaak is van vele gezondheidscomplicaties, waarbij een derde van de mensen met diabetes te maken krijgt met diabetische retinopathie (20) en een derde hart- en vaatziekten ontwikkelt (21); overwegende dat vier vijfde van de nierziekten in het eindstadium voorkomt bij mensen met diabetes type 2 en/of hypertensie (22); overwegende dat diabetes een oorzaak is van vroegtijdige sterfte en handicaps (blindheid, amputaties, hartfalen);

| K. | overwegende dat sommige vormen van diabetes type 2, zwangerschapsdiabetes, diabetesgerelateerde complicaties en andere gevolgen van diabetes kunnen worden voorkomen door middel van beleid dat gericht is op de risicofactoren van de aandoening die kunnen worden veranderd, zoals het bevorderen van een actief leven zonder tabak en van de toegang tot gezonde voeding, alsook door beleid dat gericht is op factoren van milieu-, culturele en sociaal-economische aard die bepalend zijn voor de gezondheid en de bevordering van vroegtijdige diagnose en actie; overwegende dat diabetes echter vaak te laat wordt gediagnosticeerd en dat tot een derde van alle mensen met diabetes in de EU zich hiervan momenteel niet bewust is (23); |
| --- | --- |

K.

overwegende dat sommige vormen van diabetes type 2, zwangerschapsdiabetes, diabetesgerelateerde complicaties en andere gevolgen van diabetes kunnen worden voorkomen door middel van beleid dat gericht is op de risicofactoren van de aandoening die kunnen worden veranderd, zoals het bevorderen van een actief leven zonder tabak en van de toegang tot gezonde voeding, alsook door beleid dat gericht is op factoren van milieu-, culturele en sociaal-economische aard die bepalend zijn voor de gezondheid en de bevordering van vroegtijdige diagnose en actie; overwegende dat diabetes echter vaak te laat wordt gediagnosticeerd en dat tot een derde van alle mensen met diabetes in de EU zich hiervan momenteel niet bewust is (23);

| L. | overwegende dat voedingswaarde-etikettering op de voorkant van de verpakking burgers helpt om gezondere voedingskeuzes te maken en zo bijdraagt tot het voorkomen van een ongezonde consumptie van voeding met een hoog zout-, vet- en suikergehalte en tot het voorkomen van obesitas, een van de belangrijkste bepalende risicofactoren voor de ontwikkeling van diabetes type 2; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat voedingswaarde-etikettering op de voorkant van de verpakking burgers helpt om gezondere voedingskeuzes te maken en zo bijdraagt tot het voorkomen van een ongezonde consumptie van voeding met een hoog zout-, vet- en suikergehalte en tot het voorkomen van obesitas, een van de belangrijkste bepalende risicofactoren voor de ontwikkeling van diabetes type 2;

| M. | overwegende dat mensen met diabetes tot de groep behoren die het zwaarst door COVID-19 getroffen is, niet alleen vanwege het risico dat zij lopen om een ernstig ziekteverloop te ontwikkelen, maar ook in verband met het risico op latere complicaties als gevolg van de verstoring van de zorgverlening tijdens de pandemie (24); |
| --- | --- |

M.

overwegende dat mensen met diabetes tot de groep behoren die het zwaarst door COVID-19 getroffen is, niet alleen vanwege het risico dat zij lopen om een ernstig ziekteverloop te ontwikkelen, maar ook in verband met het risico op latere complicaties als gevolg van de verstoring van de zorgverlening tijdens de pandemie (24);

| N. | overwegende dat diabetes een complexe en multifactoriële ziekte is vanwege de wisselwerking met andere aandoeningen en met alle zorgniveaus; overwegende dat preventie, behandeling en beheer van de ziekte een indicatie kunnen zijn van de kwaliteit, doeltreffendheid, prestaties en veerkracht van een gezondheidsstelsel; overwegende dat een doeltreffend beheer en doeltreffende zorg met betrekking tot diabetes ook tot betere resultaten leidt voor andere niet-overdraagbare ziekten en andere aandoeningen; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat diabetes een complexe en multifactoriële ziekte is vanwege de wisselwerking met andere aandoeningen en met alle zorgniveaus; overwegende dat preventie, behandeling en beheer van de ziekte een indicatie kunnen zijn van de kwaliteit, doeltreffendheid, prestaties en veerkracht van een gezondheidsstelsel; overwegende dat een doeltreffend beheer en doeltreffende zorg met betrekking tot diabetes ook tot betere resultaten leidt voor andere niet-overdraagbare ziekten en andere aandoeningen;

| O. | overwegende dat er 100 jaar na de baanbrekende ontdekking van insuline wereldwijd en tussen en binnen de lidstaten nog steeds veel ongelijkheden bestaan op het gebied van toegang tot zorg, voorlichting, autonomie, geneesmiddelen, instrumenten om de bloedsuikerspiegel te monitoren, voorraden, technologieën en gezondheidsresultaten (25); overwegende dat er nog steeds onderzoek nodig is om gepersonaliseerde risicofactoren voor diabetes type 1 duidelijk in kaart te brengen, om de beste methoden te helpen bepalen om een vroegere diagnose van diabetes type 1 mogelijk te maken en om patiënten te identificeren die in de toekomst in aanmerking komen voor een immunologische behandeling; overwegende dat er ook verder onderzoek, met inbegrip van gedragsonderzoek, nodig is om met betrekking tot de preventie en het beheer van diabetes type 2 de maatregelen met de meeste impact te verbeteren en nader te bepalen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat er 100 jaar na de baanbrekende ontdekking van insuline wereldwijd en tussen en binnen de lidstaten nog steeds veel ongelijkheden bestaan op het gebied van toegang tot zorg, voorlichting, autonomie, geneesmiddelen, instrumenten om de bloedsuikerspiegel te monitoren, voorraden, technologieën en gezondheidsresultaten (25); overwegende dat er nog steeds onderzoek nodig is om gepersonaliseerde risicofactoren voor diabetes type 1 duidelijk in kaart te brengen, om de beste methoden te helpen bepalen om een vroegere diagnose van diabetes type 1 mogelijk te maken en om patiënten te identificeren die in de toekomst in aanmerking komen voor een immunologische behandeling; overwegende dat er ook verder onderzoek, met inbegrip van gedragsonderzoek, nodig is om met betrekking tot de preventie en het beheer van diabetes type 2 de maatregelen met de meeste impact te verbeteren en nader te bepalen;

| P. | overwegende dat diabetes in alle lidstaten verantwoordelijk is voor ongeveer 9 % van de uitgaven voor gezondheidszorg (26) en dat tot 75 % van deze kosten verband zou kunnen houden met potentieel te voorkomen complicaties (27); overwegende dat wat het terugdringen van de incidentie, prevalentie en complicaties van bepaalde soorten diabetes betreft, preventie doeltreffender is dan gelijk welke behandeling en ook de meest kosteneffectieve langetermijnstrategie voor de bestrijding van diabetes is; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat diabetes in alle lidstaten verantwoordelijk is voor ongeveer 9 % van de uitgaven voor gezondheidszorg (26) en dat tot 75 % van deze kosten verband zou kunnen houden met potentieel te voorkomen complicaties (27); overwegende dat wat het terugdringen van de incidentie, prevalentie en complicaties van bepaalde soorten diabetes betreft, preventie doeltreffender is dan gelijk welke behandeling en ook de meest kosteneffectieve langetermijnstrategie voor de bestrijding van diabetes is;

| Q. | overwegende dat mensen met diabetes hun toestand zelf moeten opvolgen, met sporadische input of steun van hun zorgverleners, beperkt tot enkele keren per jaar; overwegende dat diabetes niet alleen lasten van financiële aard met zich meebrengt voor personen en hun gezinnen, maar ook gepaard gaat met enorme psychosociale problemen en een verminderde levenskwaliteit; overwegende dat het door innovaties op het gebied van zelfmeting van de bloedsuikerspiegel gemakkelijker is geworden de bloedsuikerspiegel eenvoudiger en beter te reguleren; overwegende dat het voor diabetespatiënten nuttig is de snelle beschikbaarheid van dergelijke innovaties te ondersteunen, aangezien het succesvol beheer van diabetes hiermee wordt verbeterd, waardoor gezondheidscomplicaties en de daaruit voortvloeiende gezondheidskosten worden voorkomen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat mensen met diabetes hun toestand zelf moeten opvolgen, met sporadische input of steun van hun zorgverleners, beperkt tot enkele keren per jaar; overwegende dat diabetes niet alleen lasten van financiële aard met zich meebrengt voor personen en hun gezinnen, maar ook gepaard gaat met enorme psychosociale problemen en een verminderde levenskwaliteit; overwegende dat het door innovaties op het gebied van zelfmeting van de bloedsuikerspiegel gemakkelijker is geworden de bloedsuikerspiegel eenvoudiger en beter te reguleren; overwegende dat het voor diabetespatiënten nuttig is de snelle beschikbaarheid van dergelijke innovaties te ondersteunen, aangezien het succesvol beheer van diabetes hiermee wordt verbeterd, waardoor gezondheidscomplicaties en de daaruit voortvloeiende gezondheidskosten worden voorkomen;

| R. | overwegende dat er in de EU geen juridisch kader bestaat om mensen met diabetes of andere chronische ziekten tegen discriminatie te beschermen, en dat de vooroordelen jegens mensen met deze aandoening in de hele EU nog steeds wijdverspreid zijn op school, bij aanwerving, op de werkplek, bij het afsluiten van een verzekering en bij beoordelingen voor het verkrijgen van een rijbewijs; overwegende dat de recente ontwikkelingen op het gebied van de kennis over diabetes en op het gebied van behandelingen en technologie ervoor zorgen dat mensen met diabetes hun bloedsuiker veel nauwkeuriger en continu kunnen controleren, waardoor zij gevaren die zij in het verleden bij hun dagelijkse activiteiten hebben ondervonden, kunnen ondervangen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat er in de EU geen juridisch kader bestaat om mensen met diabetes of andere chronische ziekten tegen discriminatie te beschermen, en dat de vooroordelen jegens mensen met deze aandoening in de hele EU nog steeds wijdverspreid zijn op school, bij aanwerving, op de werkplek, bij het afsluiten van een verzekering en bij beoordelingen voor het verkrijgen van een rijbewijs; overwegende dat de recente ontwikkelingen op het gebied van de kennis over diabetes en op het gebied van behandelingen en technologie ervoor zorgen dat mensen met diabetes hun bloedsuiker veel nauwkeuriger en continu kunnen controleren, waardoor zij gevaren die zij in het verleden bij hun dagelijkse activiteiten hebben ondervonden, kunnen ondervangen;

| S. | overwegende dat is aangetoond dat mensen met diabetes en andere niet-overdraagbare ziekten een groot risico lopen om tijdens humanitaire noodsituaties de zorg stop te zetten en ernstigere symptomen en complicaties te ontwikkelen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat is aangetoond dat mensen met diabetes en andere niet-overdraagbare ziekten een groot risico lopen om tijdens humanitaire noodsituaties de zorg stop te zetten en ernstigere symptomen en complicaties te ontwikkelen;

| T. | overwegende dat met verschillende EU-maatregelen aandacht is besteed aan diabetes, waaronder de conclusies van de Raad van 2006 over de bevordering van een gezonde levensstijl en de preventie van diabetes, en de resolutie van het Parlement van 14 maart 2012 over de aanpak van de diabetesepidemie in de EU; overwegende dat er goede argumenten zijn om deze inspanningen op te voeren in reactie op de toenemende lasten van diabetes en de dringende noodzaak voor de lidstaten om krachtig op te treden, met name in het licht van de toegevoegde waarde van gezamenlijke inspanningen op EU-niveau; overwegende dat het EU-initiatief “Healthier Together” inzake niet-overdraagbare ziekten inspeelt op een aantal behoeften en verzoeken van de lidstaten die in de resolutie van het Parlement van 2012 aan de orde zijn gesteld, maar geen duidelijk kader voor maatregelen in de lidstaten biedt en geen concrete doelstellingen en streefcijfers bevat die het mogelijk maken doelen vast te stellen en de vooruitgang te meten; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat met verschillende EU-maatregelen aandacht is besteed aan diabetes, waaronder de conclusies van de Raad van 2006 over de bevordering van een gezonde levensstijl en de preventie van diabetes, en de resolutie van het Parlement van 14 maart 2012 over de aanpak van de diabetesepidemie in de EU; overwegende dat er goede argumenten zijn om deze inspanningen op te voeren in reactie op de toenemende lasten van diabetes en de dringende noodzaak voor de lidstaten om krachtig op te treden, met name in het licht van de toegevoegde waarde van gezamenlijke inspanningen op EU-niveau; overwegende dat het EU-initiatief “Healthier Together” inzake niet-overdraagbare ziekten inspeelt op een aantal behoeften en verzoeken van de lidstaten die in de resolutie van het Parlement van 2012 aan de orde zijn gesteld, maar geen duidelijk kader voor maatregelen in de lidstaten biedt en geen concrete doelstellingen en streefcijfers bevat die het mogelijk maken doelen vast te stellen en de vooruitgang te meten;

| 1. | betreurt ten zeerste dat het aantal mensen met diabetes toeneemt en betuigt zijn solidariteit met de personen die aan deze ingrijpende ziekte lijden en hun families; |
| --- | --- |

1.

| 2. | herinnert aan de tijdens de 75e Wereldgezondheidsvergadering vastgestelde wereldwijde dekkingsstreefdoelen voor 2030 voor diabetes, waaronder de streefdoelen om 80 % van de mensen met diabetes te diagnosticeren, ervoor te zorgen dat 80 % zijn bloedsuikerspiegel onder controle heeft, ervoor te zorgen dat 80 % van de mensen met de diagnose diabetes zijn bloeddruk onder controle heeft, 60 % van de mensen met diabetes vanaf de leeftijd van 40 jaar statines te verstrekken, en 100 % van de mensen met diabetes type 1 toegang te geven tot betaalbare methoden met kwaliteitsgarantie voor zelfmonitoring van de insuline- en bloedsuikerwaarden; benadrukt dat de EU-dekkingsstreefdoelen voor 2030 nog ambitieuzer moeten zijn; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is ingenomen met de gezamenlijke verklaring van de Commissie en het Regionaal Bureau voor Europa van de WHO tijdens de 70e zitting van het Regionaal Comité voor Europa van de WHO in 2020, waarin zij beloofden hun reeds sterke partnerschap een impuls te geven en af te stemmen op nieuwe gezondheidsprioriteiten, waaronder een alomvattende respons op niet-overdraagbare ziekten (28); |
| --- | --- |

3.

| 4. | is ingenomen met de ontwikkeling van het EU-initiatief “Healthier Together” inzake niet-overdraagbare ziekten en roept de lidstaten ertoe op gebruik te maken van de in het document beschreven beste praktijken en van de financiering die via verschillende EU-programma’s beschikbaar wordt gesteld; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie en de lidstaten politieke inzet aan de dag te leggen en ambitieuze streefdoelen vast te stellen om de stijgende trend in het aantal Europeanen met diabetes om te buigen, de ongelijkheden tussen EU-burgers te verminderen en de zorg voor mensen met diabetes en hun levenskwaliteit te verbeteren; |
| --- | --- |

5.

| 6. | beklemtoont in dit verband dat de Commissie het EU-initiatief “Healthier Together” inzake niet-overdraagbare ziekten volledig moet uitvoeren, onder meer door met de lidstaten samen te werken bij de ontwikkeling en toepassing van gemeenschappelijke, gestandaardiseerde criteria en methoden voor het verzamelen van gegevens over diabetes, en bij het verzamelen, registreren, monitoren en beheren van uitgebreide epidemiologische gegevens over diabetes, alsook economische gegevens over de kosten van preventie en beheer van diabetes in de EU, met inbegrip van de voorkeuren van patiënten en door patiënten gegenereerde gegevens; benadrukt dat het bevorderen en ten volle benutten van beste praktijken en het ondersteunen van onderzoek naar de doeltreffendheid van klinische interventies en preventieprogramma’s betere resultaten zullen opleveren, niet alleen voor diabetes, maar ook voor alle andere complicaties en comorbiditeiten van diabetes; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de lidstaten nationale plannen en strategieën voor diabetes te ontwikkelen, uit te voeren en te monitoren waarin vergelijkbare mijlpalen en streefdoelen zijn opgenomen, die onder meer een component risicobeperking en screening/vroegtijdige actie bevatten die gericht is op aspecten als de sociaal-economische factoren die bepalend zijn voor de gezondheid, het stimuleren van gezondheidsbevorderende omgevingen, gezondheidskennis en digitale geletterdheid, voorlichting en bewustmaking gericht op zowel de brede bevolking als groepen met een hoog risico in het bijzonder (zoals mensen met prediabetes), bedoeld om ongelijkheden te verminderen en de middelen voor gezondheidszorg te optimaliseren; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat in alle EU-acties en -documenten op alle werkgebieden rekening wordt gehouden met het meest recente bewijsmateriaal, met name met betrekking tot risicofactoren die kunnen worden veranderd en risicobeperkende maatregelen, en dat hierin een juist beeld van diabetes wordt gegeven om stigmatisering en discriminatie tegen te gaan; |
| --- | --- |

8.

| 9. | onderstreept dat meer aandacht moet worden besteed aan de preventie van alle niet-overdraagbare ziekten, en verzoekt de Commissie en de lidstaten om naar behoren gefinancierde preventieplannen te versterken, uit te voeren en te evalueren; |
| --- | --- |

9.

| 10. | betreurt de aanzienlijke ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU, onder meer wat de preventie van niet-overdraagbare ziekten betreft; benadrukt dat het noodzakelijk is kwetsbare en gemarginaliseerde bevolkingsgroepen en mensen die onder sociale uitsluiting lijden of in afgelegen gebieden wonen (zoals plattelands-, geïsoleerde of ultraperifere gebieden ver weg van medische centra) te identificeren en bijzondere aandacht te geven, om erop toe te zien dat zij toegang hebben tot preventiediensten; is in dit verband van mening dat preventie tevens moet worden benaderd in het licht van sociale rechtvaardigheid, hetgeen betekent dat er systemische veranderingen nodig zijn met behulp van overheidsbeleid met maatregelen gericht op de hele bevolking die verder gaan dan veranderingen in individueel gedrag; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat patiënten toegang blijven hebben tot primaire en secundaire zorg en tot behandelingen en technologieën voor diabetes, met inbegrip van e-gezondheidstechnologieën zoals systemen voor continue glucosemonitoring en nieuwe systemen voor insulineverstrekking, en patiënten te ondersteunen bij het verwerven en in stand houden van de vaardigheden en inzichten die nodig zijn om hun eigen toestand hun leven lang met kennis van zaken te kunnen opvolgen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat het belangrijk is om niet-overdraagbare ziekten vanuit een standpunt te bekijken waarin wordt erkend dat de gezondheid van mens, dier en milieu onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat daarom alle maatregelen ter bestrijding van niet-overdraagbare ziekten stevig verankerd moeten zijn in de “één gezondheid”-benadering; |
| --- | --- |

12.

| 13. | benadrukt het belang van de gezondheidswetgeving en -maatregelen van de EU, waaronder de richtlijn betreffende de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (29), de herziene mandaten van de EU-instanties voor volksgezondheid, het voorstel voor een verordening inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid (COM(2020)0727), de tabaksproductenrichtlijn (30), het EU4Health-programma en de farmaceutische strategie, voor het voorkomen van chronische ziekten en het aanpakken van gezondheidsrisico’s; |
| --- | --- |

13.

| 14. | beklemtoont de essentiële rol van een gezonde voedselomgeving bij het voorkomen van niet-overdraagbare ziekten en verzoekt de lidstaten en de Commissie hun maatregelen op te voeren om ervoor te zorgen dat het meest gezonde en duurzame voedsel ook het meest betaalbare voedsel is; |
| --- | --- |

14.

| 15. | beklemtoont dat de risicofactoren van niet-overdraagbare ziekten die kunnen worden veranderd, moeten worden aangepakt met beleidsmaatregelen die een actief leven zonder tabak en toegang tot gezonde voeding en lichaamsbeweging bevorderen en de milieu-, culturele en sociaal-economische factoren die bepalend zijn voor een slechte gezondheid aanpakken; |
| --- | --- |

15.

| 16. | erkent dat obesitas als een primaire risicofactor voor diabetes type 2 wordt beschouwd; benadrukt de rol van gezonde eetgewoonten bij het voorkomen en beheren van diabetes type 2; benadrukt dat het individuele risico op diabetes kan worden verminderd door de consumptie van duurzaam geproduceerde planten en plantaardige levensmiddelen, zoals vers fruit en verse groenten, volkorenproducten en leguminosen (31), te verhogen; benadrukt voorts dat de overconsumptie van vlees, zeer sterk bewerkte producten en producten met een hoog suiker-, zout- en vetgehalte moet worden aangepakt; is ingenomen met de herziening van de EU-regeling voor schoolfruit, -groenten en -melk en van het EU-beleid inzake de bevordering van landbouwproducten; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de Commissie en de lidstaten consumenten aan te sporen en te helpen om met betrekking tot voedingsmiddelen op feiten gebaseerde, gezonde en duurzame keuzes te maken door middel van de invoering van een voor de hele EU verplicht en geharmoniseerd etiket met voedingsinformatie op de voorkant van de verpakking dat wordt ontwikkeld op basis van robuuste en onafhankelijke wetenschappelijke gegevens; is verheugd over de nadruk op gezonde voeding in de EU-kindergarantie en pleit voor een nieuw EU-actieplan inzake obesitas bij kinderen; is voorstander van begrotingsmaatregelen om verse voeding (zoals groenten en fruit, peulvruchten, leguminosen en volkorenproducten) goedkoper en toegankelijker te maken op nationaal niveau, met name voor mensen met een laag inkomen; moedigt de lidstaten aan gebruik te maken van prijsbeleid, zoals differentiatie van de belasting over de toegevoegde waarde, en marktregulering om de vraag naar, de toegang tot en de betaalbaarheid van voedsel en dranken met weinig verzadigde vetten, transvetten, zout en suiker te beïnvloeden; steunt de lidstaten bij de herziening van de relevante bepalingen voor het beperken van reclame voor gezoete dranken en verwerkte voedingsmiddelen met een hoog vet-, zout- en suikergehalte, met inbegrip van reclame op sociale media, en kijkt reikhalzend uit naar de aangekondigde wetgevingsvoorstellen in dit verband in het kader van de “van boer tot bord”-strategie; |
| --- | --- |

17.

| 18. | beklemtoont dat tabak, schadelijk alcoholgebruik en milieuvervuiling eveneens risicofactoren zijn voor andere chronische ziekten; herhaalt zijn verzoek om een geïntegreerd preventieprogramma voor chronische ziekten, dat moet worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met de stuurgroep voor gezondheidsbevordering, ziektepreventie en het beheersen van niet-overdraagbare ziekten; |
| --- | --- |

18.

| 19. | wijst nogmaals op het belang van de Europese Green Deal als een belangrijke factor die bijdraagt tot ziektepreventie in Europa door de lucht-, voedsel-, water- en bodemverontreiniging en de blootstelling aan chemische stoffen terug te dringen en de toegang tot en informatie over gezonde voeding te waarborgen; pleit ervoor een evaluatie van de effecten van beleid op de incidentie van niet-overdraagbare ziekten te integreren in de “van boer tot bord”-strategie, de strategie voor duurzame chemische stoffen, de strategie om alle verontreiniging tot nul terug te dringen en de strategie voor een gifvrij milieu; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de digitalisering van de nationale gezondheidsdiensten en de invoering van nieuwe instrumenten en technologieën te ondersteunen, met het oog op doeltreffendere gegevensverzameling, monitoring en actie om het zelf opvolgen van de eigen toestand door patiënten te verbeteren, het risico op aan diabetes gerelateerde complicaties en andere gevolgen van diabetes te verminderen en de levenskwaliteit te verbeteren; benadrukt dat elke digitale transitie in de gezondheidszorg hand in hand moet gaan met een betere digitale geletterdheid op het gebied van gezondheid, gebruiksvriendelijk en patiëntgericht moet zijn en het vertrouwen moet bevorderen door hoge normen inzake gegevensbescherming en cyberbeveiliging te waarborgen; benadrukt in dit verband het potentieel dat de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens heeft voor niet-overdraagbare ziekten, waaronder diabetes; |
| --- | --- |

20.

| 21. | verzoekt de Commissie op gestructureerde wijze in gesprek te gaan met patiëntenorganisaties en mensen met diabetes en andere chronische ziekten, en de ontwikkeling van een gemeenschappelijke reeks van resultaatgerichte maatregelen die het meest van belang zijn voor mensen met diabetes aan te moedigen, die moeten worden gebruikt voor de beoordeling van de regelgeving en voor de besluitvorming inzake prijsstelling en vergoeding, alsook voor de ontwikkeling en uitvoering van relevant beleid, met inbegrip van nationale diabetesplannen en bewustmakingsprogramma’s; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verzoekt de Commissie op transparante wijze financiële steun te blijven verlenen aan belangrijke niet-gouvernementele organisaties, met inbegrip van organisaties die patiënten, consumenten en zorgverleners vertegenwoordigen en hun belangen behartigen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt de lidstaten hun nationale zorgmodellen te evalueren en zo nodig te verbeteren, met aandacht voor het inzetten van persoonsgerichte en volledig geïntegreerde zorg in het hele zorgtraject, waaronder met name ziektepreventie, preventie van diabetescomplicaties en geestelijke gezondheidszorg; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de belemmeringen voor zowel menselijke als analoge insuline in kaart te brengen en aan te pakken, en de betaalbaarheid voor zowel gebruikers als nationale gezondheidsstelsels te waarborgen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt de Commissie concrete richtsnoeren te verstrekken aan de lidstaten om de ononderbroken behandeling van mensen met diabetes tijdens humanitaire noodsituaties te waarborgen, en benadrukt dat het noodzakelijk is diabeteszorg te verstrekken in het kader van humanitaire hulpverlening; |
| --- | --- |

25.

| 26. | verzoekt de Commissie bijscholing in de eerstelijnszorg en nabije zorg in alle lidstaten te ondersteunen en de integratie en continuïteit van de zorg te waarborgen met bijzondere aandacht voor samenwerking tussen beroepsbeoefenaren binnen multidisciplinaire zorgteams; |
| --- | --- |

26.

| 27. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de coördinatie van Europees en door een groep lidstaten gevoerd onderzoek naar diabetes te verbeteren; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de Commissie en de lidstaten onderzoek naar onvervulde klinische behoeften met betrekking tot diabetes en de vele comorbiditeiten en complicaties ervan te ondersteunen, en hierbij rekening te houden met de noodzaak om de levenskwaliteit van mensen met diabetes en andere chronische ziekten te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten de productiecapaciteit te ondersteunen voor betaalbare, met een kwaliteitsgarantie verzekerde insuline, injectieapparaten en instrumenten voor glucosemonitoring, teneinde de concurrentie, de nationale beschikbaarheid en de toegang van patiënten te verbeteren; |
| --- | --- |

28.

| 29. | benadrukt het belang van excellentie op het gebied van medisch onderzoek en medische innovatie in de Unie en verzoekt de Commissie in dit verband voort te bouwen op de werkzaamheden in het kader van het Europees kankerbestrijdingsplan; herhaalt zijn oproep in zijn resolutie van 24 november 2021 om steun te verlenen voor bijkomend onderzoek bij ondervertegenwoordigde groepen, zoals ouderen, kinderen, vrouwen en patiënten met comorbiditeiten, waaronder obesitas als primaire morbiditeit en als chronische aandoening die een toegangspoort vormt naar andere niet-overdraagbare ziekten; |
| --- | --- |

29.

| 30. | stelt bezorgd vast dat de toegankelijkheid en betaalbaarheid van geneesmiddelen een uitdaging blijven voor nationale gezondheidsstelsels en dat innovatieve geneesmiddelen duur zijn of in bepaalde lidstaten uit commerciële overwegingen zelfs niet op de markt worden gebracht; |
| --- | --- |

30.

| 31. | verzoekt de Commissie nogmaals ervoor te zorgen dat de EU-financiering voor biomedisch onderzoek en biomedische ontwikkeling afhankelijk wordt gesteld van volledige transparantie en traceerbaarheid van de investeringen, van gegarandeerde levering in alle lidstaten en van het faciliteren van het beste resultaat voor patiënten, inclusief wat de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de vervaardigde geneesmiddelen betreft; |
| --- | --- |

31.

| 32. | verzoekt de Commissie het systeem van stimulansen periodiek te beoordelen en te herzien, de prijstransparantie te vergroten en de factoren te belichten die de betaalbaarheid en de toegang van patiënten tot geneesmiddelen beperken; verzoekt de Commissie voorts de diepere oorzaken van tekorten aan geneesmiddelen aan te pakken en duurzame oplossingen voor te stellen die ook bevorderlijk zijn voor de concurrentie met betrekking tot geoctrooieerde en niet-geoctrooieerde geneesmiddelen en voor het tijdig op de markt komen van generieke en biosimilaire geneesmiddelen; |
| --- | --- |

32.

| 33. | herhaalt zijn oproep om te waarborgen dat onderzoeksprioriteiten gebaseerd zijn op de behoeften van patiënten en de volksgezondheid en dat publieke middelen worden geïnvesteerd op transparante wijze, waarbij wordt gezorgd voor de beschikbaarheid en de betaalbaarheid van de producten die uit deze partnerschappen en publieke middelen voortvloeien; |
| --- | --- |

33.

| 34. | verzoekt de Commissie het relevante juridische kader voor gezondheid en veiligheid op het werk en de relevante wetgeving inzake verkeersveiligheid te herzien om verdere discriminatie van mensen met diabetes te voorkomen; |
| --- | --- |

34.

| 35. | verzoekt de Commissie en de lidstaten hun steun te blijven geven aan financiering voor diabetes in het kader van de huidige en toekomstige EU-kaderprogramma’s voor onderzoek, met inbegrip van onderzoek naar geïntegreerde zorgmodellen, doeltreffende interventies op het gebied van preventie en beheer van diabetes, en de impact van digitale technologieën op het zelf opvolgen van diabetes door patiënten en op gedragsveranderingen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

36.

---

(1)  https://sdgs.un.org/goals

(2)  NCD Global Monitoring Framework (World Health Organization)

(3)  https://apps.who.int/iris/handle/10665/347381

(4)  https://www.who.int/initiatives/the-who-global-diabetes-compact

(5)  PB C 251 E van 31.8.2013, blz. 47.

(6)  PB C 270 van 7.7.2021, blz. 2.

(7)  PB C 184 van 5.5.2022, blz. 2.

(8)  PB C 224 van 8.6.2022, blz. 47.

(9)  PB C 342 van 6.9.2022, blz. 109.

(10)  PB L 107 van 26.3.2021, blz. 1.

(11)  PB L 458 van 22.12.2021, blz. 1.

(12)  https://health.ec.europa.eu/publications/eu-non-communicable-diseases-ncds-initiative-guidance-document_en

(13)  https://op.europa.eu/webpub/empl/european-pillar-of-social-rights/nl/

(14)  https://research-and-innovation.ec.europa.eu/research-area/health/diabetes_en

(15)  https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1479164116679775

(16)  https://diabetesatlas.org/atlas/tenth-edition/

(17)  https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes

(18)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7673790/

(19)  https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/327971/9789289041904-eng.pdf

(20)  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26605370/

(21)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5994068/

(22)  https://idf.org/our-activities/care-prevention/diabetes-and-the-kidney.html

(23)  https://diabetesatlas.org/atlas/tenth-edition/

(24)  https://idf.org/our-network/regions-members/europe/covid-19.html

(25)  https://www.mepinterestgroupdiabetes.eu/wp-content/uploads/2021/03/MMD-BLUEPRINT-FOR-ACTION-ON-DIABETES.pdf

(26)  https://www.idf.org/our-network/regions-members/europe/europe-news/487:idf-europe-statement-on-the-eu-ncd-initiative-%E2%80%93-healthier-together%C2%A0.html

(27)  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17853332/

(28)  https://health.ec.europa.eu/system/files/2020-11/2020_who_euro_cooperation_en_0.pdf

(29)  Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (PB L 88 van 4.4.2011, blz. 45).

(30)  PB L 127 van 29.4.2014, blz. 1.

(31)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5466941

---

Donderdag, 24 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/43 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/43

---

P9_TA(2022)0417

De mensenrechtensituatie in Afghanistan, in het bijzonder de achteruitgang van vrouwenrechten en aanvallen op onderwijsinstellingen

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Afghanistan, met name de verslechtering op het gebied van de vrouwenrechten en de aanslagen op onderwijsinstellingen (2022/2955(RSP))

(2023/C 167/06)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in Afghanistan, met name die van 16 september 2021 (1) en 7 april 2022 (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in Afghanistan, met name die van 16 september 2021 (1) en 7 april 2022 (2),

| — | gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (3),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 14 november 2022 over vrouwen, vrede en veiligheid, en van 15 september 2021 over Afghanistan, waarin de Raad vijf ijkpunten vaststelt voor de betrekkingen van de EU met de door de taliban geleide feitelijke autoriteiten, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 14 november 2022 over vrouwen, vrede en veiligheid, en van 15 september 2021 over Afghanistan, waarin de Raad vijf ijkpunten vaststelt voor de betrekkingen van de EU met de door de taliban geleide feitelijke autoriteiten,

| — | gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) over Afghanistan, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) over Afghanistan,

| — | gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Afghanistan, waaronder de resoluties 2626 (2022), 2596 (2021), 2543 (2020) en 2513 (2020), |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Afghanistan, waaronder de resoluties 2626 (2022), 2596 (2021), 2543 (2020) en 2513 (2020),

| — | gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 10 november 2022 over de situatie in Afghanistan, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 10 november 2022 over de situatie in Afghanistan,

| — | gezien de resolutie van de VN-Mensenrechtenraad van 8 juli 2022 over de situatie op het gebied van de mensenrechten van vrouwen en meisjes in Afghanistan, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-Mensenrechtenraad van 8 juli 2022 over de situatie op het gebied van de mensenrechten van vrouwen en meisjes in Afghanistan,

| — | gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in Afghanistan van 9 september 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in Afghanistan van 9 september 2022,

| — | gezien het rapport van de Bijstandsmissie van de Verenigde Naties in Afghanistan (Unama) van 20 juli 2022 over de mensenrechtensituatie in Afghanistan in de tien maanden na de machtsovername door de taliban, |
| --- | --- |

—

gezien het rapport van de Bijstandsmissie van de Verenigde Naties in Afghanistan (Unama) van 20 juli 2022 over de mensenrechtensituatie in Afghanistan in de tien maanden na de machtsovername door de taliban,

| — | gezien de bekendmaking door de taliban van 7 september 2021 van de vorming van de overgangsregering van Afghanistan, |
| --- | --- |

—

gezien de bekendmaking door de taliban van 7 september 2021 van de vorming van de overgangsregering van Afghanistan,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen en het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, die beide door Afghanistan zijn geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen en het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, die beide door Afghanistan zijn geratificeerd,

| — | gezien het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen, ondertekend te Genève op 28 juli 1951, en het bijbehorende protocol van 1967, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen, ondertekend te Genève op 28 juli 1951, en het bijbehorende protocol van 1967,

| — | gezien de samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Islamitische Republiek Afghanistan, anderzijds, van 18 februari 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Islamitische Republiek Afghanistan, anderzijds, van 18 februari 2017,

| — | gezien de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers, de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind en de EU-richtsnoeren inzake geweld tegen vrouwen en meisjes en de bestrijding van alle vormen van discriminatie van vrouwen en meisjes, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtsnoeren inzake mensenrechtenverdedigers, de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind en de EU-richtsnoeren inzake geweld tegen vrouwen en meisjes en de bestrijding van alle vormen van discriminatie van vrouwen en meisjes,

| — | gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de taliban op 15 augustus 2021, na de terugtrekking van de NAVO en de geallieerde troepen uit Afghanistan, de macht in het land hebben overgenomen; overwegende dat de taliban opnieuw het Islamitisch Emiraat Afghanistan hebben uitgeroepen en een volledig uit mannen bestaande interim-regering hebben gevormd waarin diverse personen zitting hebben die ook reeds deel uitmaakten van het talibanregime van 1996-2001, waarvan sommigen gezocht worden omdat zij ervan verdacht worden zich schuldig te hebben gemaakt aan terroristische activiteiten; overwegende dat de EU vasthoudt aan haar standpunt dat zij de feitelijke talibanregering niet erkent; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de taliban op 15 augustus 2021, na de terugtrekking van de NAVO en de geallieerde troepen uit Afghanistan, de macht in het land hebben overgenomen; overwegende dat de taliban opnieuw het Islamitisch Emiraat Afghanistan hebben uitgeroepen en een volledig uit mannen bestaande interim-regering hebben gevormd waarin diverse personen zitting hebben die ook reeds deel uitmaakten van het talibanregime van 1996-2001, waarvan sommigen gezocht worden omdat zij ervan verdacht worden zich schuldig te hebben gemaakt aan terroristische activiteiten; overwegende dat de EU vasthoudt aan haar standpunt dat zij de feitelijke talibanregering niet erkent;

| B. | overwegende dat de taliban bezig zijn om de vooruitgang die de afgelopen 20 jaar is geboekt ongedaan te maken; overwegende dat de taliban het voormalige Ministerie voor de bevordering van deugd en de preventie van zedeloosheid in ere hebben hersteld, het Ministerie van Vrouwenzaken, de Afghaanse onafhankelijke mensenrechtencommissie en andere lokale instanties die zich bezighielden met de ondersteuning van vrouwen en meisjes hebben opgedoekt, bestaande wetten ter bescherming van vrouwen hebben afgeschaft en de vrouwenrechten in ernstige mate hebben ingeperkt; overwegende dat de taliban vrouwen weren uit het openbaar bestuur en dat er geen vrouwen deel uitmaken van de nieuwe, niet-erkende regering; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de taliban bezig zijn om de vooruitgang die de afgelopen 20 jaar is geboekt ongedaan te maken; overwegende dat de taliban het voormalige Ministerie voor de bevordering van deugd en de preventie van zedeloosheid in ere hebben hersteld, het Ministerie van Vrouwenzaken, de Afghaanse onafhankelijke mensenrechtencommissie en andere lokale instanties die zich bezighielden met de ondersteuning van vrouwen en meisjes hebben opgedoekt, bestaande wetten ter bescherming van vrouwen hebben afgeschaft en de vrouwenrechten in ernstige mate hebben ingeperkt; overwegende dat de taliban vrouwen weren uit het openbaar bestuur en dat er geen vrouwen deel uitmaken van de nieuwe, niet-erkende regering;

| C. | overwegende dat de grondrechten van vrouwen en meisjes sinds de machtsovername door de taliban in toenemende mate worden beperkt, met name het recht op de toegang tot onderwijs en werk en het recht op bewegingsvrijheid; overwegende dat vrouwen uit vrijwel alle sectoren van het openbare leven worden geweerd; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de grondrechten van vrouwen en meisjes sinds de machtsovername door de taliban in toenemende mate worden beperkt, met name het recht op de toegang tot onderwijs en werk en het recht op bewegingsvrijheid; overwegende dat vrouwen uit vrijwel alle sectoren van het openbare leven worden geweerd;

| D. | overwegende dat meisjes ouder dan 12 jaar in Afghanistan geen onderwijs mogen volgen; overwegende dat de feitelijke autoriteiten van Afghanistan op 15 januari 2022 hebben toegezegd dat na het begin van het nieuwe schooljaar medio maart 2022 alle schoolniveaus weer open zouden staan voor meisjes; overwegende dat het volgen van onderwijs voor vrouwelijke leerlingen vanaf de zevende klas verboden is; overwegende dat dit een schending is van het grondrecht op onderwijs voor alle kinderen, dat verankerd is in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens; overwegende dat Afghaanse meisjes en vrouwen op moedige wijze vreedzame protesten in het land hebben gehouden, waarbij zij eisten dat hun recht op onderwijs wordt geëerbiedigd; overwegende dat het aantal kindhuwelijken enorm is gestegen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat meisjes ouder dan 12 jaar in Afghanistan geen onderwijs mogen volgen; overwegende dat de feitelijke autoriteiten van Afghanistan op 15 januari 2022 hebben toegezegd dat na het begin van het nieuwe schooljaar medio maart 2022 alle schoolniveaus weer open zouden staan voor meisjes; overwegende dat het volgen van onderwijs voor vrouwelijke leerlingen vanaf de zevende klas verboden is; overwegende dat dit een schending is van het grondrecht op onderwijs voor alle kinderen, dat verankerd is in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens; overwegende dat Afghaanse meisjes en vrouwen op moedige wijze vreedzame protesten in het land hebben gehouden, waarbij zij eisten dat hun recht op onderwijs wordt geëerbiedigd; overwegende dat het aantal kindhuwelijken enorm is gestegen;

| E. | overwegende dat de taliban recentelijk de systematische onderdrukking van vrouwen nog verder hebben opgevoerd en dat er een golf van arrestaties van mensenrechtenverdedigers heeft plaatsgevonden; overwegende dat Alia Azizi, de directeur van de vrouwengevangenis van Herat, sinds oktober 2021 vermist wordt; overwegende dat mensenrechtenorganisaties vermoeden dat zij onder dwang is verdwenen; overwegende dat de taliban op 3 november 2022 een persconferentie waarin de oprichting van een Afghaanse vrouwenbeweging voor gelijkheid werd aangekondigd, hebben verstoord en dat zij daarbij één vrouw, Zarifa Yaqoobi, en vier van haar mannelijke mede-activisten hebben gearresteerd; overwegende dat de taliban op 11 november 2022 de invloedrijke activiste Farhat Popalzai, een van de oprichtsters van de spontane beweging van Afghaanse vrouwen, hebben gearresteerd; overwegende dat op 13 november 2022 een andere voorvechtster van vrouwenrechten, Humaira Yusuf, door de taliban gevangen werd genomen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de taliban recentelijk de systematische onderdrukking van vrouwen nog verder hebben opgevoerd en dat er een golf van arrestaties van mensenrechtenverdedigers heeft plaatsgevonden; overwegende dat Alia Azizi, de directeur van de vrouwengevangenis van Herat, sinds oktober 2021 vermist wordt; overwegende dat mensenrechtenorganisaties vermoeden dat zij onder dwang is verdwenen; overwegende dat de taliban op 3 november 2022 een persconferentie waarin de oprichting van een Afghaanse vrouwenbeweging voor gelijkheid werd aangekondigd, hebben verstoord en dat zij daarbij één vrouw, Zarifa Yaqoobi, en vier van haar mannelijke mede-activisten hebben gearresteerd; overwegende dat de taliban op 11 november 2022 de invloedrijke activiste Farhat Popalzai, een van de oprichtsters van de spontane beweging van Afghaanse vrouwen, hebben gearresteerd; overwegende dat op 13 november 2022 een andere voorvechtster van vrouwenrechten, Humaira Yusuf, door de taliban gevangen werd genomen;

| F. | overwegende dat er dagelijks mensenrechtenschendingen worden gemeld, waarbij het onder meer gaat om arrestaties, gevangenneming, ontvoeringen, gevallen van foltering, bedreiging en afpersing, moorden en aanvallen op mensenrechtenactivisten en hun familieleden; overwegende dat er voor al deze schendingen nooit iemand ter verantwoording wordt geroepen; overwegende dat de taliban onlangs rechters hebben bevolen de shariawetgeving strikt toe te passen en daarbij de interpretatie van de taliban te volgen, wat ertoe kan leiden dat er wrede en onmenselijke straffen worden opgelegd en wat de vrees voor verdere mensenrechtenschendingen doet toenemen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er dagelijks mensenrechtenschendingen worden gemeld, waarbij het onder meer gaat om arrestaties, gevangenneming, ontvoeringen, gevallen van foltering, bedreiging en afpersing, moorden en aanvallen op mensenrechtenactivisten en hun familieleden; overwegende dat er voor al deze schendingen nooit iemand ter verantwoording wordt geroepen; overwegende dat de taliban onlangs rechters hebben bevolen de shariawetgeving strikt toe te passen en daarbij de interpretatie van de taliban te volgen, wat ertoe kan leiden dat er wrede en onmenselijke straffen worden opgelegd en wat de vrees voor verdere mensenrechtenschendingen doet toenemen;

| G. | overwegende dat de machtsovername door de taliban het geweld tegen minderheidsgroepen, met name de Hazara-gemeenschap en hindoes, sikhs en christenen, heeft doen toenemen; overwegende dat sinds de machtsovername door de taliban een groot aantal aanvallen is uitgevoerd op de Hazara-gemeenschap, een overwegend sjiitische minderheid, door de groepering Islamitische Staat — Khorasan en andere actoren; overwegende dat deze aanvallen en de ongekend intensieve vervolging van leden van de Hazara-gemeenschap aangemerkt kunnen worden als misdaden tegen de menselijkheid; overwegende dat er sinds augustus 2021 systematisch aanslagen worden gepleegd op gebedshuizen, scholen en ziekenhuizen van de Hazara en dat leden van deze gemeenschap worden gearresteerd, worden gefolterd, standrechtelijk worden geëxecuteerd, uit hun huizen en dorpen worden verjaagd, worden gemarginaliseerd en in sommige gevallen gedwongen worden het land uit te vluchten; overwegende dat in 2021 en 2022 aanslagen zijn gepleegd op diverse scholen in het stadsdeel Dasht-e Barchi in Kabul waar voornamelijk Hazara wonen, waaronder de onderwijsinstanties Sayed ul-Shuhada, Abdul Rahman Shahid, Mumtaz en Kaaj; overwegende dat bij deze aanslagen honderden doden en gewonden zijn gevallen; overwegende dat er berichten zijn dat de strijdkrachten van de taliban het vuur hebben geopend op demonstranten en fysiek geweld tegen hen hebben gebruikt om protesten tegen deze aanslagen de kop in te drukken; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de machtsovername door de taliban het geweld tegen minderheidsgroepen, met name de Hazara-gemeenschap en hindoes, sikhs en christenen, heeft doen toenemen; overwegende dat sinds de machtsovername door de taliban een groot aantal aanvallen is uitgevoerd op de Hazara-gemeenschap, een overwegend sjiitische minderheid, door de groepering Islamitische Staat — Khorasan en andere actoren; overwegende dat deze aanvallen en de ongekend intensieve vervolging van leden van de Hazara-gemeenschap aangemerkt kunnen worden als misdaden tegen de menselijkheid; overwegende dat er sinds augustus 2021 systematisch aanslagen worden gepleegd op gebedshuizen, scholen en ziekenhuizen van de Hazara en dat leden van deze gemeenschap worden gearresteerd, worden gefolterd, standrechtelijk worden geëxecuteerd, uit hun huizen en dorpen worden verjaagd, worden gemarginaliseerd en in sommige gevallen gedwongen worden het land uit te vluchten; overwegende dat in 2021 en 2022 aanslagen zijn gepleegd op diverse scholen in het stadsdeel Dasht-e Barchi in Kabul waar voornamelijk Hazara wonen, waaronder de onderwijsinstanties Sayed ul-Shuhada, Abdul Rahman Shahid, Mumtaz en Kaaj; overwegende dat bij deze aanslagen honderden doden en gewonden zijn gevallen; overwegende dat er berichten zijn dat de strijdkrachten van de taliban het vuur hebben geopend op demonstranten en fysiek geweld tegen hen hebben gebruikt om protesten tegen deze aanslagen de kop in te drukken;

| H. | overwegende dat de humanitaire situatie in Afghanistan in hoog tempo verslechtert en dat vrouwen en meisjes hierdoor onevenredig zwaar worden getroffen; overwegende dat het recente beleid van de talibanregering de mogelijkheden van vrouwen om te werken, onder meer als hulpverlener, ernstig beperkt, en dat dit ook negatieve gevolgen heeft voor de mogelijkheden van vrouwen om toegang te krijgen tot humanitaire hulp; overwegende dat de uitsluiting van vrouwen van de arbeidsmarkt ervoor zorgt dat vrouwen nog verder in armoede raken en dat naar schatting 850 000 meisjes het risico lopen op economische en seksuele uitbuiting of om op jonge leeftijd uitgehuwelijkt te worden; overwegende dat minder dan één op de vier nog in Afghanistan verblijvende vrouwelijke mensenrechtenactivisten aangeeft toegang te hebben tot enige vorm van humanitaire hulp of financiële en juridische ondersteuning; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de humanitaire situatie in Afghanistan in hoog tempo verslechtert en dat vrouwen en meisjes hierdoor onevenredig zwaar worden getroffen; overwegende dat het recente beleid van de talibanregering de mogelijkheden van vrouwen om te werken, onder meer als hulpverlener, ernstig beperkt, en dat dit ook negatieve gevolgen heeft voor de mogelijkheden van vrouwen om toegang te krijgen tot humanitaire hulp; overwegende dat de uitsluiting van vrouwen van de arbeidsmarkt ervoor zorgt dat vrouwen nog verder in armoede raken en dat naar schatting 850 000 meisjes het risico lopen op economische en seksuele uitbuiting of om op jonge leeftijd uitgehuwelijkt te worden; overwegende dat minder dan één op de vier nog in Afghanistan verblijvende vrouwelijke mensenrechtenactivisten aangeeft toegang te hebben tot enige vorm van humanitaire hulp of financiële en juridische ondersteuning;

| I. | overwegende dat de Unama schat dat 59 % van de bevolking in juli 2022 humanitaire hulp nodig had, wat 6 miljoen mensen meer is dan in het begin van 2021; overwegende dat in 2023 naar verwachting 28 miljoen mensen, waaronder 13 miljoen kinderen, humanitaire hulp nodig zullen hebben; overwegende dat het Wereldvoedselprogramma schat dat 18,9 miljoen Afghanen kampen met acute voedselonzekerheid; overwegende dat er in Afghanistan 4,3 miljoen binnenlands ontheemden zijn en dat 5,6 miljoen Afghanen naar het buitenland zijn gevlucht; overwegende dat een groot deel van de Afghaanse vluchtelingen in Iran en Pakistan verblijft en dat deze twee landen samen 2,2 miljoen geregistreerde Afghaanse vluchtelingen opvangen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de Unama schat dat 59 % van de bevolking in juli 2022 humanitaire hulp nodig had, wat 6 miljoen mensen meer is dan in het begin van 2021; overwegende dat in 2023 naar verwachting 28 miljoen mensen, waaronder 13 miljoen kinderen, humanitaire hulp nodig zullen hebben; overwegende dat het Wereldvoedselprogramma schat dat 18,9 miljoen Afghanen kampen met acute voedselonzekerheid; overwegende dat er in Afghanistan 4,3 miljoen binnenlands ontheemden zijn en dat 5,6 miljoen Afghanen naar het buitenland zijn gevlucht; overwegende dat een groot deel van de Afghaanse vluchtelingen in Iran en Pakistan verblijft en dat deze twee landen samen 2,2 miljoen geregistreerde Afghaanse vluchtelingen opvangen;

| J. | overwegende dat het oosten van Afghanistan in juni 2022 werd getroffen door een verwoestende aardbeving, waarbij meer dan 1 000 doden en meer dan 6 000 gewonden vielen; overwegende dat diverse delen van Afghanistan in augustus 2022 getroffen werden door hevige regenval, met overstromingen, stortvloeden en aardverschuivingen tot gevolg, waarbij volgens berichten in de media meer dan 180 mensen zijn omgekomen en meer dan 250 mensen gewond zijn geraakt; overwegende dat aardbevingen, overstromingen, droogtes, alsook de gevolgen van de COVID 19-pandemie en de stijgende grondstoffenprijzen ten gevolge van de Russische invasie in Oekraïne de toch al slechte mensenrechtensituatie in Afghanistan verder hebben verslechterd; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het oosten van Afghanistan in juni 2022 werd getroffen door een verwoestende aardbeving, waarbij meer dan 1 000 doden en meer dan 6 000 gewonden vielen; overwegende dat diverse delen van Afghanistan in augustus 2022 getroffen werden door hevige regenval, met overstromingen, stortvloeden en aardverschuivingen tot gevolg, waarbij volgens berichten in de media meer dan 180 mensen zijn omgekomen en meer dan 250 mensen gewond zijn geraakt; overwegende dat aardbevingen, overstromingen, droogtes, alsook de gevolgen van de COVID 19-pandemie en de stijgende grondstoffenprijzen ten gevolge van de Russische invasie in Oekraïne de toch al slechte mensenrechtensituatie in Afghanistan verder hebben verslechterd;

| K. | overwegende dat de EU in oktober 2021 een steunpakket ter waarde van 1 miljard euro heeft aangekondigd voor humanitaire hulpverlening aan Afghanistan, bedoeld ter ondersteuning van in eigen land of elders in de regio verblijvende kwetsbare Afghanen; overwegende dat de G20 van plan is om van het nieuwe humanitaire-steunpakket ter waarde van 210 miljoen euro dat bedoeld is om voedselhulp te verstrekken aan de meest kwetsbaren in de wereld, 75 miljoen euro toe te kennen aan Afghanistan, om de dramatische voedselzekerheidssituatie in dat land aan te pakken; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de EU in oktober 2021 een steunpakket ter waarde van 1 miljard euro heeft aangekondigd voor humanitaire hulpverlening aan Afghanistan, bedoeld ter ondersteuning van in eigen land of elders in de regio verblijvende kwetsbare Afghanen; overwegende dat de G20 van plan is om van het nieuwe humanitaire-steunpakket ter waarde van 210 miljoen euro dat bedoeld is om voedselhulp te verstrekken aan de meest kwetsbaren in de wereld, 75 miljoen euro toe te kennen aan Afghanistan, om de dramatische voedselzekerheidssituatie in dat land aan te pakken;

| L. | overwegende dat de ruimte voor onafhankelijke media en het maatschappelijk middenveld onder de taliban drastisch is ingekrompen; overwegende dat de door diverse taliban-organen uitgevaardigde regelgeving een ernstige belemmering vormt voor de uitoefening van journalistieke activiteiten en heeft geleid tot een stijging van het aantal willekeurige arrestaties van journalisten; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de ruimte voor onafhankelijke media en het maatschappelijk middenveld onder de taliban drastisch is ingekrompen; overwegende dat de door diverse taliban-organen uitgevaardigde regelgeving een ernstige belemmering vormt voor de uitoefening van journalistieke activiteiten en heeft geleid tot een stijging van het aantal willekeurige arrestaties van journalisten;

| 1. | spreekt zijn grote afkeur uit over de voortdurende verslechtering van de politieke, economische, humanitaire, mensenrechten- en veiligheidssituatie in Afghanistan, met name voor vrouwen en meisjes, sinds de machtsovername door de taliban in augustus 2021; benadrukt nogmaals zijn onwrikbare solidariteit en toewijding jegens het Afghaanse volk; |
| --- | --- |

1.

| 2. | veroordeelt de onthutsende achteruitgang van de uitoefening door vrouwen en meisjes van hun rechten onder de taliban, een situatie die momenteel als genderapartheid kan worden omschreven; veroordeelt de bijkomende door de taliban opgelegde beperkingen van het vrije verkeer van vrouwen; verzoekt de feitelijke autoriteiten van Afghanistan ervoor te zorgen dat alle gendergerelateerde beperkingen voor vrouwen worden opgeheven en dat zij opnieuw actief kunnen deelnemen aan het openbare leven in Afghanistan; benadrukt dat dit een essentiële voorwaarde moet zijn voor elke vorm van betrekkingen tussen de internationale gemeenschap en de taliban; |
| --- | --- |

2.

| 3. | veroordeelt het schandelijke verbod op middelbaar onderwijs voor meisjes, hetgeen een rechtstreekse schending vormt van hun universele recht op onderwijs; herinnert aan de beloften van de taliban om de toegang van vrouwen tot onderwijs in ere te herstellen; eist dan ook dat de taliban nu hun eigen beloften nakomen, het verbod opheffen en de lessen onmiddellijk laten hervatten, en ervoor zorgen dat de onderwijsdoelstellingen van de Unesco worden verwezenlijkt; dringt er bij de EU op aan meer steun te verlenen aan Afghaanse groepen die zich inzetten voor de verdediging van de rechten van vrouwen en meisjes, onder meer via alternatieve onderwijsmogelijkheden voor meisjes, en financiële middelen uit te trekken voor specifieke bijstands- en beschermingsprogramma’s, onder meer door beurzen te financieren en te zorgen voor versnelde afgifte van visa aan Afghaanse studenten en academici die een EU-beurs krijgen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | hekelt de niet-aflatende aanvallen op mensenrechtenverdedigers, journalisten en andere actoren uit het maatschappelijk middenveld, lhbtiq+-personen, dissidenten en rechters, alsook de brutale onderdrukking van vreedzaam protest en uitingen van afwijkende meningen overal in het land; veroordeelt de arrestatie van verdedigers van vrouwenrechten en mensenrechten, waaronder Zarifa Yaqobi en haar collega’s, Farhat Popalzai en Humaira Yusuf; eist hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating; dringt er bij de EU op aan haar politieke en financiële steun voor Afghaanse vrouwen en mensenrechtenverdedigers op te voeren en hun veiligheid te garanderen, ook voor vrouwen in ballingschap, door hoogwaardige onderwijs- en arbeidskansen te bieden; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is ontzet over de toenemende aanvallen en marginalisering waarmee minderheidsgroepen te maken krijgen, waaronder de recente aanslag in het onderwijscentrum Kaaj in Kabul; betuigt zijn deelneming met de families van de slachtoffers en zijn solidariteit met de overlevenden; roept de feitelijke autoriteiten ertoe op degenen die verantwoordelijk zijn voor deze aanslagen voor de rechter te brengen en ervoor te zorgen dat zij ter verantwoording worden geroepen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de situatie van de Hazara, hindoes, sikhs, christenen en andere minderheden sinds de machtsovername door de taliban, en over de systematische aanvallen en bredere discriminatie waarmee zij worden geconfronteerd, waaronder willekeurige arrestaties, foltering en andere vormen van mishandeling, standrechtelijke executies en gedwongen verdwijningen; herinnert aan de verantwoordelijkheid van de feitelijke autoriteiten om discriminatie van alle etnische en religieuze gemeenschappen te verbieden en te voorkomen en om hun gebedsplaatsen en onderwijs- en medische centra te beschermen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | betreurt ten zeerste dat sinds de machtsovername door de taliban de toegang tot informatie steeds problematischer is geworden, de journalistieke onafhankelijkheid aanzienlijk is ingeperkt en maatschappelijke organisaties toenemende druk van de feitelijke autoriteiten ondervinden; dringt er bij de taliban op aan een gunstig klimaat te scheppen voor journalisten, de media en maatschappelijke organisaties om hun activiteiten zonder belemmeringen en angst voor represailles te kunnen uitvoeren; |
| --- | --- |

7.

| 8. | spreekt nogmaals zijn uiterst grote bezorgdheid uit over de verslechterende humanitaire situatie; dringt er bij de landen op aan hun humanitaire hulp op te voeren en te coördineren met VN-agentschappen en niet-gouvernementele organisaties; verzoekt de feitelijke autoriteiten eventuele beperkingen en belemmeringen voor de verlening van humanitaire hulp weg te nemen en benadrukt dat organisaties daadwerkelijke toegang moeten krijgen om deze hulp te kunnen verlenen; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan de economische factoren achter de huidige humanitaire crisis aan te pakken door alles in het werk te stellen om de humanitaire hulp op te schalen, waarbij een genderperspectief moet worden gehanteerd; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is verontrust over de verwoestende gevolgen van de klimaatverandering en de aantasting van het milieu in Afghanistan, dat door de VN op de zesde plaats wordt gerangschikt van landen in de wereld die het zwaarst worden getroffen door klimaatgerelateerde bedreigingen; roept de internationale gemeenschap ertoe op dringende maatregelen te nemen om de Afghanen te helpen iets te doen aan deze dramatische situatie, die kwetsbare groepen zoals vrouwen en meisjes onevenredig hard treft; |
| --- | --- |

9.

| 10. | spreekt zijn waardering en steun uit voor de werkzaamheden van de VN-missie en de speciale VN-rapporteur voor Afghanistan, aangezien hun werk van essentieel belang is om de mensenrechtensituatie in het land te monitoren en hier verslag over uit te brengen; roept de EU en de internationale gemeenschap ertoe op de politieke en financiële steun voor hun werkzaamheden te stimuleren; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is ingenomen met de hervatting van het onderzoek door het Internationaal Strafhof naar misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden in Afghanistan; verzoekt de EU haar steun voor informatie-uitwisseling, onderzoek, monitoring en toezicht op te voeren met het oog op een betere verantwoordingsplicht; |
| --- | --- |

11.

| 12. | herinnert eraan dat de EU een ferm standpunt inneemt ten aanzien van eventuele politieke betrekkingen met de taliban, waarbij zij zich laat leiden door vijf thematische benchmarks om betrekkingen aan te knopen, op basis van het beginsel inzake de eerbiediging van de mensenrechten van iedereen en het beginsel van de rechtsstaat; wijst erop dat er wat deze benchmarks betreft sinds 15 augustus 2021 alleen maar een duidelijke verslechtering van de situatie is waargenomen en dat enige legitimering van de talibanautoriteiten om die reden uitgesloten is; wijst erop dat de huidige benchmarks moeten worden geactualiseerd, met als doel een langetermijnstrategie van de EU ten aanzien van Afghanistan vast te stellen in het licht van de actuele situatie en het feit dat de taliban er niet in slagen hun aanvankelijke beloften na te komen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de EU te streven naar uitbreiding van de lijst van gerichte maatregelen tegen de talibanleiders die verantwoordelijk zijn voor de aanhoudende verslechtering van de mensenrechtensituatie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de feitelijke autoriteiten de nodige maatregelen te nemen om geweld tegen vrouwen en meisjes te bestrijden, met inbegrip van gedwongen huwelijken en intiem partnergeweld, en daders onverwijld ter verantwoording te roepen; verzoekt de feitelijke autoriteiten het nationale systeem voor slachtofferhulp opnieuw op te starten; |
| --- | --- |

14.

| 15. | verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), de EU-delegaties en de ambassades van de lidstaten hun steun aan Afghaanse mensenrechtenverdedigers en onafhankelijke journalisten in het land en daarbuiten op te voeren, onder meer door de hervestiging van mensenrechtenverdedigers te stroomlijnen in overeenstemming met de EU-richtsnoeren ter zake; |
| --- | --- |

15.

| 16. | dringt erop aan dat er een representatieve regering van verkozenen wordt samengesteld die vrouwen en minderheden op alle niveaus bij het besluitvormingsproces betrekt; |
| --- | --- |

16.

| 17. | dringt er bij de VN-Mensenrechtenraad op aan een aanvullend permanent verantwoordingsmechanisme in te stellen voor het onderzoeken van alle vermeende schendingen van het recht inzake de mensenrechten die een misdrijf uit hoofde van het internationaal recht vormen, met name geweld tegen vrouwen en meisjes; |
| --- | --- |

17.

| 18. | merkt op dat er op internationaal niveau verdere inspanningen moeten worden geleverd om door vrouwen geleide dialogen binnen Afghanistan en netwerken van Afghaanse vrouwen zowel binnen als buiten het land te ondersteunen; verzoekt de EDEO om het Parlement en de andere EU-instellingen meer te betrekken bij het forum van Afghaanse vrouwelijke leiders; verzoekt de VV/HV, de Commissie en de lidstaten maatregelen te nemen om de participatie van Afghaanse vrouwen in beleidsdialogen met betrekking tot Afghanistan te waarborgen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de speciaal gezant van de EU voor Afghanistan. |
| --- | --- |

19.

---

(1)  PB C 117 van 11.3.2022, blz. 133.

(2)  PB C 434 van 15.11.2022, blz. 86.

(3)  PB C 15 van 12.1.2022, blz. 70.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/48 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/48

---

P9_TA(2022)0418

De voortdurende onderdrukking van de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld in Belarus

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de aanhoudende onderdrukking van de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld in Belarus (2022/2956(RSP))

(2023/C 167/07)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Belarus, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Belarus,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en alle mensenrechtenverdragen waarbij Belarus partij is, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en alle mensenrechtenverdragen waarbij Belarus partij is,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 12 oktober 2020, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 12 oktober 2020,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 21 en 22 oktober 2021, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 21 en 22 oktober 2021,

| — | gezien de verslagen die zijn opgesteld door internationale en onafhankelijke Belarussische mensenrechtenorganisaties, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen die zijn opgesteld door internationale en onafhankelijke Belarussische mensenrechtenorganisaties,

| — | gezien de verslagen van 4 mei 2021 en 20 juli 2022 van Anaïs Marin, de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in Belarus, voor de VN-Mensenrechtenraad, en gezien de oproep van VN-deskundigen op 10 oktober 2022 tot onmiddellijke vrijlating van de gevangengehouden Nobelprijswinnaar en andere rechtenactivisten in Belarus, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van 4 mei 2021 en 20 juli 2022 van Anaïs Marin, de speciale rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in Belarus, voor de VN-Mensenrechtenraad, en gezien de oproep van VN-deskundigen op 10 oktober 2022 tot onmiddellijke vrijlating van de gevangengehouden Nobelprijswinnaar en andere rechtenactivisten in Belarus,

| — | gezien het verslag van 4 maart 2022 van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten over de situatie van de mensenrechten in Belarus in de aanloop naar en de nasleep van de presidentsverkiezingen van 2020, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van 4 maart 2022 van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten over de situatie van de mensenrechten in Belarus in de aanloop naar en de nasleep van de presidentsverkiezingen van 2020,

| — | gezien de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 van 4 november 2022 over Belarus, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de G7 van 4 november 2022 over Belarus,

| — | gezien de verklaring van 13 juli 2022 van de vertegenwoordiger voor mediavrijheid van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) over de aanhoudende gevangenneming van journalisten en andere personen die voor de media werken in Belarus, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 13 juli 2022 van de vertegenwoordiger voor mediavrijheid van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) over de aanhoudende gevangenneming van journalisten en andere personen die voor de media werken in Belarus,

| — | gezien de verklaring van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 7 oktober 2022 over de rechterlijke uitspraak tegen onafhankelijke mediavertegenwoordigers, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 7 oktober 2022 over de rechterlijke uitspraak tegen onafhankelijke mediavertegenwoordigers,

| — | gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 144, lid 5, en artikel 132, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de systematische onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenverdedigers door het Belarussische regime erop gericht is om alle resterende onafhankelijke stemmen in Belarus het zwijgen op te leggen; overwegende dat naar schatting meer dan 10 000 Belarussen op een of ander ogenblik zijn vastgehouden vanwege protest tegen het regime; overwegende dat mensenrechtenverdedigers, politici van de oppositie, het maatschappelijk middenveld, kunstenaars, onafhankelijke journalisten, vakbondsleiders en -leden en andere activisten stelselmatig het slachtoffer worden van gewelddadige onderdrukking en gedwongen worden te vluchten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de systematische onderdrukking van het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenverdedigers door het Belarussische regime erop gericht is om alle resterende onafhankelijke stemmen in Belarus het zwijgen op te leggen; overwegende dat naar schatting meer dan 10 000 Belarussen op een of ander ogenblik zijn vastgehouden vanwege protest tegen het regime; overwegende dat mensenrechtenverdedigers, politici van de oppositie, het maatschappelijk middenveld, kunstenaars, onafhankelijke journalisten, vakbondsleiders en -leden en andere activisten stelselmatig het slachtoffer worden van gewelddadige onderdrukking en gedwongen worden te vluchten;

| B. | overwegende dat de mensenrechtenschendingen in Belarus sinds augustus 2020 zijn geëscaleerd, en er in november 2022 meer dan 1 400 politieke gevangenen zijn, onder wie de winnaar van de Nobelprijs 2022 Ales Bjaljatski; overwegende dat onder de gevangenen ook minderjarigen, mensen met een handicap, gepensioneerden en ernstig zieke personen zijn; overwegende dat de rechtszaken tegen politieke gevangenen worden voortgezet, waarbij ongezien strenge vonnissen worden geëist; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de mensenrechtenschendingen in Belarus sinds augustus 2020 zijn geëscaleerd, en er in november 2022 meer dan 1 400 politieke gevangenen zijn, onder wie de winnaar van de Nobelprijs 2022 Ales Bjaljatski; overwegende dat onder de gevangenen ook minderjarigen, mensen met een handicap, gepensioneerden en ernstig zieke personen zijn; overwegende dat de rechtszaken tegen politieke gevangenen worden voortgezet, waarbij ongezien strenge vonnissen worden geëist;

| C. | overwegende dat steeds hardhandiger wordt opgetreden tegen de breed gesteunde prodemocratische oppositiebeweging van Belarus; overwegende dat in oktober 2022 een regionale rechter uit Hrodna een straf van 25 jaar heeft geëist tegen politieke activist Mikalai Awtoechovitsj, op grond van volledig verzonnen aanklachten, waaronder hoogverraad; overwegende dat dit de langste gevangenisstraf ooit is die is uitgesproken tegen een tegenstander van het Loekasjenka-regime; overwegende dat de heer Awtoechovitsj, die afgelopen zomer in hongerstaking is gegaan, sinds het begin van zijn opsluiting is geslagen en gemarteld; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat steeds hardhandiger wordt opgetreden tegen de breed gesteunde prodemocratische oppositiebeweging van Belarus; overwegende dat in oktober 2022 een regionale rechter uit Hrodna een straf van 25 jaar heeft geëist tegen politieke activist Mikalai Awtoechovitsj, op grond van volledig verzonnen aanklachten, waaronder hoogverraad; overwegende dat dit de langste gevangenisstraf ooit is die is uitgesproken tegen een tegenstander van het Loekasjenka-regime; overwegende dat de heer Awtoechovitsj, die afgelopen zomer in hongerstaking is gegaan, sinds het begin van zijn opsluiting is geslagen en gemarteld;

| D. | overwegende dat elf andere beklaagden in deze zaak, namelijk Paval Sava, Halina Dzerbisj, Volha Majorava, Viktar Snehoer, Oeladzimer Hoendar, Sjarhej Razanovitsj, Paval Razanovitsj, Lyobov Razanovitsj, Iryna Melcher, Anton Melcher en Iryna Haratsjkin, samen met de heer Awtoechovitsj de “twaalf rond Awtoechovitsj” worden genoemd, en veroordeeld zijn tot een totale gevangenisstraf van 169,5 jaar; overwegende dat sommigen van deze gedetineerden herhaaldelijk in eenzame opsluiting zijn geplaatst nadat hun familieleden hadden verklaard dat de gevangenisbewakers gevangenen gewelddadig behandelen en zelfs martelen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat elf andere beklaagden in deze zaak, namelijk Paval Sava, Halina Dzerbisj, Volha Majorava, Viktar Snehoer, Oeladzimer Hoendar, Sjarhej Razanovitsj, Paval Razanovitsj, Lyobov Razanovitsj, Iryna Melcher, Anton Melcher en Iryna Haratsjkin, samen met de heer Awtoechovitsj de “twaalf rond Awtoechovitsj” worden genoemd, en veroordeeld zijn tot een totale gevangenisstraf van 169,5 jaar; overwegende dat sommigen van deze gedetineerden herhaaldelijk in eenzame opsluiting zijn geplaatst nadat hun familieleden hadden verklaard dat de gevangenisbewakers gevangenen gewelddadig behandelen en zelfs martelen;

| E. | overwegende dat Belarussische rechters honderden oneerlijke en willekeurige vonnissen hebben uitgesproken in politiek gemotiveerde processen in de “rondedans”-zaak, die vaak achter gesloten deuren en zonder behoorlijke rechtsgang zijn gevoerd, en zonder dat er toegang werd verleend aan EU-diplomaten om deze als waarnemer bij te wonen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat Belarussische rechters honderden oneerlijke en willekeurige vonnissen hebben uitgesproken in politiek gemotiveerde processen in de “rondedans”-zaak, die vaak achter gesloten deuren en zonder behoorlijke rechtsgang zijn gevoerd, en zonder dat er toegang werd verleend aan EU-diplomaten om deze als waarnemer bij te wonen;

| F. | overwegende dat het onderzoekscomité van Belarus speciale verstekprocedures heeft ingeleid tegen leiders van de democratische Belarussische oppositie en leden van de coördinatieraad, zoals Svjatlana Tsichanowskaja, Pavel Latoesjka, Volha Kavalkova, Maria Maroz, Siarhei Dyleuski, Dmitry Navosja, Valeria Zanemonskaja, Daniil Bogdanovitsj, Yanina Sazanovitsj, Volha Vysotskaja, Aleksandra Gerasimova, Aljaksandr Opeikin en Dmitry Soloviev; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het onderzoekscomité van Belarus speciale verstekprocedures heeft ingeleid tegen leiders van de democratische Belarussische oppositie en leden van de coördinatieraad, zoals Svjatlana Tsichanowskaja, Pavel Latoesjka, Volha Kavalkova, Maria Maroz, Siarhei Dyleuski, Dmitry Navosja, Valeria Zanemonskaja, Daniil Bogdanovitsj, Yanina Sazanovitsj, Volha Vysotskaja, Aleksandra Gerasimova, Aljaksandr Opeikin en Dmitry Soloviev;

| G. | overwegende dat leiders en vertegenwoordigers van de democratische oppositiepartijen, onder wie Pavel Seviarynets, Mikalai Kazlow, Antanina Kavaleva, Aksana Aljakseeva, Tatsiana en Dzmitry Kanewski, Ihar Salavei, Pavel Spiryn, Oeladzimir Niapomniasjtsych, Aljaksandr Agraitsovitsj, Pavel Belavus, Andrei Koedzik, Mikolai Siarhienka, Ramuald Oelan, Aljaksandr Nahela, Andrei Kabanau, Artur Smaliakow, Andrei Asmalowski, Dziana Tsjarnusjyna, Mikola Statkevitsj, Siarhei Tsichanowski, Viktar Babaryka, Maryia Kalesnikava, Maksim Znak, Ihar Losik en Sergey Sparisj, nog altijd in onmenselijke omstandigheden worden vastgehouden; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat leiders en vertegenwoordigers van de democratische oppositiepartijen, onder wie Pavel Seviarynets, Mikalai Kazlow, Antanina Kavaleva, Aksana Aljakseeva, Tatsiana en Dzmitry Kanewski, Ihar Salavei, Pavel Spiryn, Oeladzimir Niapomniasjtsych, Aljaksandr Agraitsovitsj, Pavel Belavus, Andrei Koedzik, Mikolai Siarhienka, Ramuald Oelan, Aljaksandr Nahela, Andrei Kabanau, Artur Smaliakow, Andrei Asmalowski, Dziana Tsjarnusjyna, Mikola Statkevitsj, Siarhei Tsichanowski, Viktar Babaryka, Maryia Kalesnikava, Maksim Znak, Ihar Losik en Sergey Sparisj, nog altijd in onmenselijke omstandigheden worden vastgehouden;

| H. | overwegende dat het Belarussische regime geen onderzoek instelt naar de duizenden aangiften van politiegeweld; overwegende dat het de verantwoordelijkheden voor dit optreden eerder aanmoedigt en beloont; overwegende dat de hopeloze situatie van het Belarussische volk wordt bestendigd door de wijdverbreide straffeloosheid voor schendingen van de mensenrechten; overwegende dat het recht van slachtoffers op een eerlijk proces wordt belemmerd door het ontbreken van een rechtsstaat; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het Belarussische regime geen onderzoek instelt naar de duizenden aangiften van politiegeweld; overwegende dat het de verantwoordelijkheden voor dit optreden eerder aanmoedigt en beloont; overwegende dat de hopeloze situatie van het Belarussische volk wordt bestendigd door de wijdverbreide straffeloosheid voor schendingen van de mensenrechten; overwegende dat het recht van slachtoffers op een eerlijk proces wordt belemmerd door het ontbreken van een rechtsstaat;

| I. | overwegende dat Belarus het enige land in Europa is waar de doodstraf wordt toegepast, en dat onlangs is aangekondigd dat er terechtstellingen van politieke tegenstanders van het regime zouden worden uitgevoerd; overwegende dat het wetboek van strafrecht van Belarus in januari 2022 is gewijzigd en in mei 2022 door Loekasjenka wettelijk is bekrachtigd om de doodstraf uit te breiden tot “pogingen tot terroristische daden”, met als uiteindelijk doel politieke dissidenten tot doelwit te maken en veroordeling bij verstek op “extremistische” of “terroristische” gronden mogelijk te maken; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Belarus het enige land in Europa is waar de doodstraf wordt toegepast, en dat onlangs is aangekondigd dat er terechtstellingen van politieke tegenstanders van het regime zouden worden uitgevoerd; overwegende dat het wetboek van strafrecht van Belarus in januari 2022 is gewijzigd en in mei 2022 door Loekasjenka wettelijk is bekrachtigd om de doodstraf uit te breiden tot “pogingen tot terroristische daden”, met als uiteindelijk doel politieke dissidenten tot doelwit te maken en veroordeling bij verstek op “extremistische” of “terroristische” gronden mogelijk te maken;

| J. | overwegende dat het Loekasjenka-regime nog steeds gebruikmaakt van marteling, en politieke gevangenen melding blijven maken van een verslechterende gezondheidssituatie, vernederingen en een onmenselijke en wrede behandeling; overwegende dat Loekasjenka zijn campagne tegen mensenrechtenactivisten en journalisten heeft uitgebreid, en Andrzej Poczobut, een vooraanstaande journalist en activist van de Poolse minderheid in Belarus die op de terroristenlijst was geplaatst, gevangen heeft gezet; overwegende dat de onaanvaardbare vervolging van de Poolse en andere minderheden is toegenomen, met recente besluiten van de Belarussische autoriteiten die erop gericht zijn onderwijs in het Pools en Litouws af te schaffen, huiszoekingen bij Poolse leiders en de verwoesting van Poolse kerkhoven en graven van dichters, schrijvers, opstandelingen en soldaten van het Thuisleger; overwegende dat de autoriteiten het contract op grond waarvan de rooms-katholieke parochie van Sint-Simon en Sint-Helena gratis gebruik konden maken van de rode katholieke kerk hebben beëindigd, waardoor deze haar eigendommen uit de kerk moest verwijderen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het Loekasjenka-regime nog steeds gebruikmaakt van marteling, en politieke gevangenen melding blijven maken van een verslechterende gezondheidssituatie, vernederingen en een onmenselijke en wrede behandeling; overwegende dat Loekasjenka zijn campagne tegen mensenrechtenactivisten en journalisten heeft uitgebreid, en Andrzej Poczobut, een vooraanstaande journalist en activist van de Poolse minderheid in Belarus die op de terroristenlijst was geplaatst, gevangen heeft gezet; overwegende dat de onaanvaardbare vervolging van de Poolse en andere minderheden is toegenomen, met recente besluiten van de Belarussische autoriteiten die erop gericht zijn onderwijs in het Pools en Litouws af te schaffen, huiszoekingen bij Poolse leiders en de verwoesting van Poolse kerkhoven en graven van dichters, schrijvers, opstandelingen en soldaten van het Thuisleger; overwegende dat de autoriteiten het contract op grond waarvan de rooms-katholieke parochie van Sint-Simon en Sint-Helena gratis gebruik konden maken van de rode katholieke kerk hebben beëindigd, waardoor deze haar eigendommen uit de kerk moest verwijderen;

| K. | overwegende dat universiteitsstudenten volgens de speciale rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Belarus het risico lopen op willekeurige opsluiting, ongerechtvaardigde schorsing en verwijdering van de studie, waardoor hun academische vrijheid duidelijk wordt bedreigd; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat universiteitsstudenten volgens de speciale rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Belarus het risico lopen op willekeurige opsluiting, ongerechtvaardigde schorsing en verwijdering van de studie, waardoor hun academische vrijheid duidelijk wordt bedreigd;

| L. | overwegende dat Belarus zich heeft teruggetrokken uit het Verdrag van Aarhus, dat een positieve uitwerking had op de bestendiging van toegangsrechten, duurzame ontwikkeling en milieudemocratie; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat Belarus zich heeft teruggetrokken uit het Verdrag van Aarhus, dat een positieve uitwerking had op de bestendiging van toegangsrechten, duurzame ontwikkeling en milieudemocratie;

| M. | overwegende dat de autoriteiten vaak hun toevlucht nemen tot toezicht, onlinecensuur en desinformatie, waarbij zij gebruikmaken van technologieën om de bevolking in bedwang te houden; overwegende dat deze onderdrukkingspraktijken nog een stap vormen in de richting van digitaal autoritarisme en de onderdrukking van de digitale rechten van mensen in Belarus, met de verergerende intimidatie van burgers en een krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld tot gevolg; overwegende dat hierdoor geen sprake meer is van vrijheid van meningsuiting; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de autoriteiten vaak hun toevlucht nemen tot toezicht, onlinecensuur en desinformatie, waarbij zij gebruikmaken van technologieën om de bevolking in bedwang te houden; overwegende dat deze onderdrukkingspraktijken nog een stap vormen in de richting van digitaal autoritarisme en de onderdrukking van de digitale rechten van mensen in Belarus, met de verergerende intimidatie van burgers en een krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld tot gevolg; overwegende dat hierdoor geen sprake meer is van vrijheid van meningsuiting;

| N. | overwegende dat onafhankelijke media op 14 november 2022 hebben bericht over de strafrechtelijke vervolging van Irena Valius en Renata Dzemantsjoek, de leiders van de Bond van Polen in Belarus; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat onafhankelijke media op 14 november 2022 hebben bericht over de strafrechtelijke vervolging van Irena Valius en Renata Dzemantsjoek, de leiders van de Bond van Polen in Belarus;

| O. | overwegende dat het Loekasjenka-regime in Belarus de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne mogelijk blijft maken door Rusland toe te staan Belarussisch grondgebied te gebruiken voor militaire aanvallen op Oekraïne; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat het Loekasjenka-regime in Belarus de ongerechtvaardigde aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne mogelijk blijft maken door Rusland toe te staan Belarussisch grondgebied te gebruiken voor militaire aanvallen op Oekraïne;

| P. | overwegende dat de Belarussen die zich bij de anti-oorlogsbeweging hebben aangesloten, het doelwit zijn van repressieve maatregelen, onder administratief arrest worden geplaatst of worden beschuldigd van strafbare feiten, zo ook de advocaat Aleksander Danilevitsj die strafrechtelijk wordt vervolgd in verband met zijn ondertekening van een openbare petitie tegen de oorlog in Oekraïne, en drie Belarussische burgers, Dzianis Dzikoen, Dzmitry Ravitsj en Aleh Malchanau, die worden beschuldigd van terrorisme omdat zij de spoorweginfrastructuur hadden gesaboteerd om het vervoer van Russisch militair materieel te verhinderen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de Belarussen die zich bij de anti-oorlogsbeweging hebben aangesloten, het doelwit zijn van repressieve maatregelen, onder administratief arrest worden geplaatst of worden beschuldigd van strafbare feiten, zo ook de advocaat Aleksander Danilevitsj die strafrechtelijk wordt vervolgd in verband met zijn ondertekening van een openbare petitie tegen de oorlog in Oekraïne, en drie Belarussische burgers, Dzianis Dzikoen, Dzmitry Ravitsj en Aleh Malchanau, die worden beschuldigd van terrorisme omdat zij de spoorweginfrastructuur hadden gesaboteerd om het vervoer van Russisch militair materieel te verhinderen;

| Q. | overwegende dat er een reeks strafrechtelijke onderzoeken loopt tegen het mensenrechtencentrum van Viasna en dat er aanklachten zijn ingediend tegen onder anderen Ales Bjaljatski, Valjantsin Stefanovitsj, Oeladzimir Labkovitsj, Marfa Rabkova, Leanid Soedalenka, Tatsjana Lasitsa en Andrei Tsjapioek; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat er een reeks strafrechtelijke onderzoeken loopt tegen het mensenrechtencentrum van Viasna en dat er aanklachten zijn ingediend tegen onder anderen Ales Bjaljatski, Valjantsin Stefanovitsj, Oeladzimir Labkovitsj, Marfa Rabkova, Leanid Soedalenka, Tatsjana Lasitsa en Andrei Tsjapioek;

| R. | overwegende dat meer dan 600 niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) zijn of worden opgeheven, met inbegrip van praktisch alle mensenrechtengroepen die in het land actief zijn; overwegende dat onafhankelijke vakbonden nog steeds worden vervolgd, en dat hun leiders en activisten, onder wie Aljaksandr Jarasjoek, Henadz Fjadynitsj, Siarhei Antoesevitsj, Michail Hromau, Iryna Boed-Hoesaim, Janina Malasj, Vasil Berasnieu, Zinaida Michnjoek, Aljaksandr Misjoek, Ihar Povarau, Jauhen Hovar, Artsiom Zjernak en Daniil Tsjeunakou, nog in de gevangenis zitten; overwegende dat het hooggerechtshof van Belarus het Belarussische Congres van democratische vakbonden — een overkoepelende organisatie voor onafhankelijke vakbonden — heeft opgeheven, en daarmee alle onafhankelijke vakbonden in feite heeft verboden; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat meer dan 600 niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) zijn of worden opgeheven, met inbegrip van praktisch alle mensenrechtengroepen die in het land actief zijn; overwegende dat onafhankelijke vakbonden nog steeds worden vervolgd, en dat hun leiders en activisten, onder wie Aljaksandr Jarasjoek, Henadz Fjadynitsj, Siarhei Antoesevitsj, Michail Hromau, Iryna Boed-Hoesaim, Janina Malasj, Vasil Berasnieu, Zinaida Michnjoek, Aljaksandr Misjoek, Ihar Povarau, Jauhen Hovar, Artsiom Zjernak en Daniil Tsjeunakou, nog in de gevangenis zitten; overwegende dat het hooggerechtshof van Belarus het Belarussische Congres van democratische vakbonden — een overkoepelende organisatie voor onafhankelijke vakbonden — heeft opgeheven, en daarmee alle onafhankelijke vakbonden in feite heeft verboden;

| S. | overwegende dat journalisten, zoals Katsjaryna Andrejeva, Iryna Slaunikava, Sjarhei Satsoek, Ihar Losik, Ksenia Loetskina en Andrei Koeznetsjyk, een van de voornaamste doelwitten van dit regime blijven; overwegende dat het regionaal hof van Minsk op 6 oktober 2022 drie journalisten van het verboden onafhankelijke mediakanaal BelaPAN, namelijk Iryna Leusjyna, hoofdredacteur, Dzmitry Navazjylau, directeur, Andrei Aljaksandrau, plaatsvervangend directeur, en een onafhankelijke journalist, Iryna Zlobina, heeft veroordeeld tot gevangenisstraffen uiteenlopend van 4 tot 14 jaar; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat journalisten, zoals Katsjaryna Andrejeva, Iryna Slaunikava, Sjarhei Satsoek, Ihar Losik, Ksenia Loetskina en Andrei Koeznetsjyk, een van de voornaamste doelwitten van dit regime blijven; overwegende dat het regionaal hof van Minsk op 6 oktober 2022 drie journalisten van het verboden onafhankelijke mediakanaal BelaPAN, namelijk Iryna Leusjyna, hoofdredacteur, Dzmitry Navazjylau, directeur, Andrei Aljaksandrau, plaatsvervangend directeur, en een onafhankelijke journalist, Iryna Zlobina, heeft veroordeeld tot gevangenisstraffen uiteenlopend van 4 tot 14 jaar;

| T. | overwegende dat de vrijheid van vreedzame vergadering voortdurend wordt geschonden; overwegende dat er sinds de frauduleuze presidentsverkiezingen van augustus 2020 geen straatpotesten van de oppositie zijn toegestaan; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de vrijheid van vreedzame vergadering voortdurend wordt geschonden; overwegende dat er sinds de frauduleuze presidentsverkiezingen van augustus 2020 geen straatpotesten van de oppositie zijn toegestaan;

| U. | overwegende dat Loekasjenka zijn beleid voor het “russificeren” van Belarus voortzet, waarbij hij aanstuurt op de marginalisering en vernietiging van uitingen van de nationale identiteit van de Belarussen, ook op het gebied van taal, onderwijs en cultuur, door middel van willekeurige arrestaties, opsluiting en met name de brute behandeling van culturele figuren; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat Loekasjenka zijn beleid voor het “russificeren” van Belarus voortzet, waarbij hij aanstuurt op de marginalisering en vernietiging van uitingen van de nationale identiteit van de Belarussen, ook op het gebied van taal, onderwijs en cultuur, door middel van willekeurige arrestaties, opsluiting en met name de brute behandeling van culturele figuren;

| 1. | blijft vastberaden solidair met de bevolking van Belarus en met de leden van de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld, die blijven pleiten voor een vrij, soeverein en democratisch Belarus; |
| --- | --- |

1.

| 2. | herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten de resultaten van de presidentsverkiezingen van 2020 niet hebben erkend omdat die op grote schaal zijn vervalst, en dat zij Aljaksandr Loekasjenka niet erkennen als de president van Belarus; dringt aan op voortdurende steun voor de Belarussische democratische oppositie en het onafhankelijk maatschappelijk middenveld, met inbegrip van leden van de Europese politieke families; juicht de vorming toe van het verenigde overgangskabinet van Belarus onder leiding van Svjatlana Tsichanowskaja, die volgt op de oprichting van de coördinatieraad en de schaduwregering; roept de democratische oppositie op de eenheid te handhaven en te bevorderen met het oog op een vrij, democratisch en onafhankelijk Belarus; merkt op dat vele Belarussen Svjatlana Tsichanowskaja als de winnaar van de presidentsverkiezingen van 2020 beschouwen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | herinnert aan zijn onwrikbare steun aan de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld van Belarus en roept deze op te blijven handelen in het belang van het Belarussische volk en een plan uit te werken om het land te hervormen; wijst erop dat de overwinning van Oekraïne democratische verandering in Belarus zal bespoedigen; herhaalt dat overeenkomstig de beginselen van de OVSE de legitieme eisen van de bevolking van Belarus inzake democratie op basis van mensenrechten en fundamentele vrijheden, welvaart, soevereiniteit en veiligheid moeten worden ingewilligd; herhaalt zijn eerdere oproepen tot nieuwe vrije en eerlijke verkiezingen met internationale waarnemers van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE; |
| --- | --- |

3.

| 4. | veroordeelt met klem de ongerechtvaardigde en politiek gemotiveerde straffen die zijn uitgesproken tegen de “twaalf rond Awtoechovitsj” en tegen meer dan 1 400 politiek gevangenen die worden vastgehouden; eist dat onmiddellijk een einde wordt gemaakt aan het geweld en de repressie, dat alle politiek gevangenen en alle personen die willekeurig worden vastgehouden of gearresteerd of veroordeeld zijn om politiek gemotiveerde redenen, onvoorwaardelijk worden vrijgelaten, en dat alle aanklachten tegen hen worden ingetrokken; eist tevens dat zij volledig worden gerehabiliteerd en dat zij financieel worden vergoed voor de schade die zij hebben geleden als gevolg van hun onwettige detentie; onderstreept dat in de tussentijd informatie moet worden verstrekt over hun verblijfplaats en detentieomstandigheden, dat zij toegang moeten krijgen tot de advocaten van hun keuze en tot medische ondersteuning, en dat zij moeten kunnen communiceren met hun familieleden; eist dat het regime van Loekasjenka ervoor zorgt dat de processen van alle politiek gevangenen, onder wie prodemocratische activisten, leden van de democratische oppositie, mensenrechtenactivisten, journalisten en vakbondsleden, kunnen worden bijgewoond en gevolgd; |
| --- | --- |

4.

| 5. | veroordeelt met klem de betrokkenheid van Belarus bij de ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; veroordeelt dat opnieuw Russische strijdkrachten in Belarus worden ingezet; veroordeelt de agressieve en op bedreigingen gebaseerde retoriek van Belarussische ambtenaren ten aanzien van Oekraïne; merkt op dat Loekasjenka en de personen in zijn entourage evenzeer verantwoordelijk zijn voor de oorlogsmisdaden in Oekraïne en ter verantwoording moeten worden geroepen voor het internationaal tribunaal en het Internationaal Strafhof; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de Commissie, de lidstaten en de EDEO samen te werken met internationale partners, zoals het Moskou-mechanisme van de OVSE en de Mensenrechtenraad van de VN, alsook met mensenrechtenactivisten en maatschappelijke organisaties ter plaatse, om te waarborgen dat mensenrechtenschendingen worden gemonitord, gedocumenteerd en gemeld, dat de daders ter verantwoording worden geroepen en dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers; verwelkomt en steunt de oprichting van het Internationaal Platform inzake verantwoordingsplicht voor Belarus; herhaalt hoe belangrijk het is het diplomatieke isolement van Belarus voort te zetten, de diplomatieke aanwezigheid van de EU en haar lidstaten in het land te beperken en door te gaan met het isolement van Belarus in internationale organisaties; |
| --- | --- |

6.

| 7. | dringt er bij de Belarussische autoriteiten op aan een einde te maken aan alle onderdrukking, vervolging, foltering en mishandeling van de bevolking, met inbegrip van geweld tegen vrouwen en kwetsbare groepen en gedwongen verdwijningen; blijft de onmenselijke detentieomstandigheden en de aanhoudende vernedering en verslechterende gezondheid van de politiek gevangenen aanklagen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is bezorgd dat leveranciers aan grote, in de EU gevestigde bedrijven gebruikmaken van dwangarbeid door gedetineerden in Belarussische strafkolonies; verzoekt alle in de EU gevestigde bedrijven bijzondere zorgvuldigheid te betrachten en hun betrekkingen te beëindigen met alle Belarussische leveranciers die gebruikmaken van dwangarbeid in hun toeleveringsketen, de burgerrechten en politieke rechten van hun werknemers onderdrukken of openlijk steun verlenen aan het gewelddadige regime; roept de Raad op sancties op te leggen aan alle Belarussische of internationale bedrijven die actief zijn in Belarus en die gebruikmaken van dwangarbeid in hun toeleveringsketen, de burgerrechten en politieke rechten van hun werknemers onderdrukken of openlijk steun verlenen aan het gewelddadige regime; dringt er bij het regime van Loekasjenka op aan een einde te maken aan de dwangarbeid in strafkolonies; |
| --- | --- |

8.

| 9. | veroordeelt de inspanningen van Loekasjenka om de Belarussische cultuur, met inbegrip van de culturen van minderheden, te ondergraven en de natie te russificeren; roept de EU op steun te verlenen aan Belarussische onafhankelijke culturele organisaties zoals theaters, koren, scholen, folkloristische gezelschappen en artiesten; betreurt het besluit van het Belarussische Ministerie van Binnenlandse Zaken om de vaderlandslievende leuze “Zjive Belaroes!” (Leve Belarus!) als nazistische leuze te bestempelen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | veroordeelt ten stelligste het gebruik van het Belarussische grondgebied door Rusland voor zijn militaire agressie tegen Oekraïne; is ingenomen met het optreden van de Belarussische samenleving om zich ertegen te verzetten dat het grondgebied van Belarus ter wille van de Russische invasie van Oekraïne wordt gebruikt; spreekt zijn steun uit voor het Kastoes Kalinowski- en Pahonia-regiment, dat Oekraïne steunt in zijn verdediging tegen de Russische aanvalsoorlog; deelt het standpunt van de democratische oppositie en het maatschappelijk middenveld van Belarus dat het land moet worden erkend als bezet of feitelijk bezet gebied, en sluit zich aan bij hun pleidooi voor de onmiddellijke terugtrekking van de Russische troepen uit Belarus en Oekraïne; |
| --- | --- |

10.

| 11. | herhaalt zijn oproep aan de Raad en de Commissie om het omzeilen van sancties te voorkomen en dringt erop aan alle sancties tegen Rusland ook te laten gelden voor Belarus en er bij alle toekomstige sanctierondes op toe te zien dat zij op passende wijze worden toegepast; verzoekt de Commissie, de medewetgevers en de lidstaten de wettelijke regeling voor de confiscatie van door de EU bevroren tegoeden aan te vullen, zodat ook de tegoeden kunnen worden geconfisqueerd van Loekasjenka, zijn familieleden en vertrouwelingen die het regime mogelijk maken, onder wie rechters, aanklagers, propagandisten, militieleden, leden van de KGB en van de veiligheidsdiensten die betrokken zijn bij de repressie, veroordelingen, onwettige opsluitingen en folteringen, en dringt erop aan dat deze middelen worden benut om de slachtoffers en de Belarussische democratische oppositie te ondersteunen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is ingenomen met de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede van 2022 aan Ales Bjaljatski, mensenrechtenactivist, oprichter van het mensenrechtencentrum Vjasna en winnaar van de Sacharovprijs van 2020; veroordeelt de voortdurende opsluiting van Ales Bjaljatski, Valjantsin Stefanovitsj en Oeladzimir Labkovitsj wegens politiek gemotiveerde beschuldigingen van smokkel en financiering van collectieve acties die de openbare orde verstoren, waar tot 12 jaar gevangenisstraf op staat, en dringt aan op hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating; sluit zich aan bij de oproep van de voorzitter van het Noorse Nobelcomité tot het regime van Loekasjenka om Ales Bjaljatski vrij te laten vóór de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede op 10 december 2022; |
| --- | --- |

12.

| 13. | is ingenomen met de oprichting van een contactgroep in de Raad van Europa in samenwerking met de democratische krachten en het maatschappelijk middenveld van Belarus; spoort de EU-instellingen en -lidstaten en internationale organisaties aan de systemische samenwerking met democratische vertegenwoordigers van Belarus te versterken; |
| --- | --- |

13.

| 14. | juicht toe dat de EU en haar lidstaten, en met name Polen en Litouwen, steun en bescherming bieden aan Belarussen die hun land zijn moeten ontvluchten; roept de lidstaten op de solidariteit met mensen die Belarus ontvluchten, voort te zetten, en verzoekt de Commissie deze inspanningen verder te ondersteunen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is ingenomen met het alomvattende plan van de Commissie voor economische steun aan een democratisch Belarus, maar eist dat de middelen daarvoor onmiddellijk beschikbaar worden gesteld ter ondersteuning van de cruciale werkzaamheden van het maatschappelijk middenveld, onafhankelijke media, de vakbonden en de Belarussische oppositie in ballingschap, alsook van degenen die het onderdrukkende regime ontvluchten; verzoekt de Europese politieke partijen en stichtingen rechtstreeks steun te verlenen aan de Belarussische leden van hun partij en aan de oppositie in ruimere zin; verzoekt de Commissie onafhankelijke nieuwskanalen te blijven steunen, en met name nieuwe media zoals NEXTA, dat geen financiële steun van de EU krijgt hoewel het een breed publiek heeft in Belarus; |
| --- | --- |

15.

| 16. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de democratische oppositie, activisten van het maatschappelijk middenveld en mensenrechtenactivisten, vakbondsvertegenwoordigers en onafhankelijke media in Belarus en in het buitenland te blijven bijstaan met het oog op de voorbereiding van de toekomstige democratische transitie van het land; juicht toe dat de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) Svjatlana Tsichanowskaja regelmatig uitnodigt voor de vergaderingen van de Raad Buitenlandse Zaken, met inbegrip van het foto- en videomoment van 14 november 2022; is in dit verband ingenomen met de oprichting van de missie voor een democratisch Belarus in Brussel; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de Commissie en de lidstaten regels en procedures op te stellen voor gevallen waarin mensenrechtenactivisten en andere activisten van het maatschappelijk middenveld het staatsburgerschap in Belarus wordt ontnomen, en voor steunverlening aan Belarussische burgers in de EU van wie de identiteitsdocumenten binnenkort gaan vervallen maar niet kunnen worden hernieuwd, aangezien zij niet naar Belarus kunnen terugkeren; |
| --- | --- |

17.

| 18. | roept de Raad en de VV/HV op verdere maatregelen naast de sancties te onderzoeken en een coherente en alomvattende langetermijnaanpak ten aanzien van Belarus te ontwikkelen, in nauwe coördinatie met gelijkgezinde landen en internationale organisaties; roept de EDEO op het voortouw te nemen bij de coördinatie van een coherent beleid met de lidstaten en andere EU-instellingen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | hekelt het besluit van Belarus om zich terug te trekken uit het Verdrag van Aarhus, terwijl Belarus de kerncentrale van Astravets toch in gebruik heeft genomen zonder volledig uitvoering te geven aan de aanbevelingen in het kader van de stresstests, en betreurt de verdere nalatigheid met betrekking tot de naleving van de hoogste nucleaire veiligheidsvoorschriften in de kerncentrale van Astravets; veroordeelt de wrede vervolging door het Belarussische regime van milieu- en mensenrechtenactivisten en ngo’s die bezorgd zijn voor de nucleaire veiligheid; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de autoriteiten van de Republiek Belarus en van de Russische Federatie en aan de vertegenwoordigers van de Belarussische democratische oppositie. |
| --- | --- |

20.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/54 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/54

---

P9_TA(2022)0419

De gedwongen verplaatsing van mensen als gevolg van het escalerende conflict in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC)

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de gedwongen ontheemding van mensen als gevolg van het escalerende conflict in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC) (2022/2957(RSP))

(2023/C 167/08)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de Democratische Republiek Congo (DRC), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de Democratische Republiek Congo (DRC),

| — | gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 10 oktober 2022 over kinderen en gewapende conflicten in de Democratische Republiek Congo, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 10 oktober 2022 over kinderen en gewapende conflicten in de Democratische Republiek Congo,

| — | gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) van 18 december 1979, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) van 18 december 1979,

| — | gezien het Vierde Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd van 1949, en de bijbehorende aanvullende protocollen van 1977 en 2005, |
| --- | --- |

—

gezien het Vierde Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd van 1949, en de bijbehorende aanvullende protocollen van 1977 en 2005,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948,

| — | gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind (VRK) van 20 november 1989, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind (VRK) van 20 november 1989,

| — | gezien het verslag van het OHCHR-MONUSCO van juli 2020 getiteld “Verslag over schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht door de gewapende groepering Geallieerde Democratische Strijdkrachten en door leden van de strijdkrachten en de veiligheidstroepen in het gebied Beni in de provincie Noord-Kivu en in de gebieden Irumu en Mambasa in de provincie Ituri tussen 1 januari 2019 en 31 januari 2020”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het OHCHR-MONUSCO van juli 2020 getiteld “Verslag over schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht door de gewapende groepering Geallieerde Democratische Strijdkrachten en door leden van de strijdkrachten en de veiligheidstroepen in het gebied Beni in de provincie Noord-Kivu en in de gebieden Irumu en Mambasa in de provincie Ituri tussen 1 januari 2019 en 31 januari 2020”,

| — | gezien de door Josep Borell, vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, afgelegde verklaring van 4 juli 2022 over de situatie in het oostelijke deel van de Democratische Republiek Congo, |
| --- | --- |

—

gezien de door Josep Borell, vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, afgelegde verklaring van 4 juli 2022 over de situatie in het oostelijke deel van de Democratische Republiek Congo,

| — | gezien Verordening (EU) 2017/821 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 tot vaststelling van verplichtingen inzake passende zorgvuldigheid in de toeleveringsketen voor Unie-importeurs van tin, tantaal en wolfraam, de overeenkomstige ertsen, en goud uit conflict- en hoogrisicogebieden (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2017/821 van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2017 tot vaststelling van verplichtingen inzake passende zorgvuldigheid in de toeleveringsketen voor Unie-importeurs van tin, tantaal en wolfraam, de overeenkomstige ertsen, en goud uit conflict- en hoogrisicogebieden (1),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (2),

| — | gezien de Overeenkomst van Cotonou, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Cotonou,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de veiligheidssituatie in de Democratische Republiek Congo (DRC), met name in het noordoosten van het land, blijft verslechteren door toedoen van gewapende buitenlandse en binnenlandse groeperingen, waaronder de M23-groepering die banden heeft met Rwanda; overwegende dat sommige rebellengroeperingen banden hebben met Uganda en Burundi en naar verluidt trouw zijn aan ISIS, dat deze groeperingen betrokken waren bij talrijke slachtpartijen die geleid hebben tot de ontheemding van duizenden burgers, en dat gewapende groeperingen naar verluidt kinderen hebben gerekruteerd en wijdverbreid seksueel en gendergerelateerd geweld hebben gepleegd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de veiligheidssituatie in de Democratische Republiek Congo (DRC), met name in het noordoosten van het land, blijft verslechteren door toedoen van gewapende buitenlandse en binnenlandse groeperingen, waaronder de M23-groepering die banden heeft met Rwanda; overwegende dat sommige rebellengroeperingen banden hebben met Uganda en Burundi en naar verluidt trouw zijn aan ISIS, dat deze groeperingen betrokken waren bij talrijke slachtpartijen die geleid hebben tot de ontheemding van duizenden burgers, en dat gewapende groeperingen naar verluidt kinderen hebben gerekruteerd en wijdverbreid seksueel en gendergerelateerd geweld hebben gepleegd;

| B. | overwegende dat de opmars van M23 sinds 20 oktober 2022 heeft geleid tot de ontheemding van duizenden mensen van Rutshuru naar Kanyaruchinya en Kibati, ten noorden van de stad Goma, en naar het Lubero-gebied, zodat de reeds bestaande groep van zes miljoen intern ontheemden nog aangroeide; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de opmars van M23 sinds 20 oktober 2022 heeft geleid tot de ontheemding van duizenden mensen van Rutshuru naar Kanyaruchinya en Kibati, ten noorden van de stad Goma, en naar het Lubero-gebied, zodat de reeds bestaande groep van zes miljoen intern ontheemden nog aangroeide;

| C. | overwegende dat naar schatting 183 000 mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen, sinds 20 oktober 2022 ontheemd zijn geraakt, waardoor hun aantal in het oostelijke deel van het land is opgelopen tot meer dan 232 000 burgers; overwegende dat 2,4 miljoen Congolese kinderen jonger dan vijf jaar te lijden hebben onder algehele acute ondervoeding; overwegende dat veel kinderen gescheiden werden van hun ouders en voogden doordat mensen halsoverkop op de vlucht slaan voor rebellenaanvallen; overwegende dat naar schatting 7,5 miljoen mensen momenteel nood hebben aan hulp en geen toegang hebben tot water en sanitaire voorzieningen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat naar schatting 183 000 mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen, sinds 20 oktober 2022 ontheemd zijn geraakt, waardoor hun aantal in het oostelijke deel van het land is opgelopen tot meer dan 232 000 burgers; overwegende dat 2,4 miljoen Congolese kinderen jonger dan vijf jaar te lijden hebben onder algehele acute ondervoeding; overwegende dat veel kinderen gescheiden werden van hun ouders en voogden doordat mensen halsoverkop op de vlucht slaan voor rebellenaanvallen; overwegende dat naar schatting 7,5 miljoen mensen momenteel nood hebben aan hulp en geen toegang hebben tot water en sanitaire voorzieningen;

| D. | overwegende dat de oostelijke DRC-provincies Ituri en Kivu al twee decennia lang lijden onder cyclische conflicten die worden gekenmerkt door slachtpartijen onder de burgerbevolking en geweld door gewapende groeperingen, waarbij de overheidsinstanties er niet in slagen niet-statelijke groeperingen ter verantwoording te roepen voor begane misdaden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de oostelijke DRC-provincies Ituri en Kivu al twee decennia lang lijden onder cyclische conflicten die worden gekenmerkt door slachtpartijen onder de burgerbevolking en geweld door gewapende groeperingen, waarbij de overheidsinstanties er niet in slagen niet-statelijke groeperingen ter verantwoording te roepen voor begane misdaden;

| E. | overwegende dat in oktober 2022 werd bericht dat Congolese legereenheden en hun bondgenoten in het recente conflict met de rebellen van de M23-groepering verantwoordelijk waren voor massale mensenrechtenschendingen; overwegende dat ook melding is gemaakt van ernstige schendingen zoals kinderarbeid; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat in oktober 2022 werd bericht dat Congolese legereenheden en hun bondgenoten in het recente conflict met de rebellen van de M23-groepering verantwoordelijk waren voor massale mensenrechtenschendingen; overwegende dat ook melding is gemaakt van ernstige schendingen zoals kinderarbeid;

| F. | overwegende dat journalisten die verslag uitbrengen over het conflict, te maken krijgen met toenemende intimidatie, bedreigingen en arrestaties; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat journalisten die verslag uitbrengen over het conflict, te maken krijgen met toenemende intimidatie, bedreigingen en arrestaties;

| G. | overwegende dat met het door Angola gefaciliteerde proces van Luanda ernaar wordt gestreefd tussen de DRC en Rwanda te bemiddelen met betrekking tot het conflict in het oosten van de DRC; overwegende dat de Oost-Afrikaanse Gemeenschap (EAC), waarvan de DRC in maart 2022 lid is geworden, een tweesporenproces op gang heeft gebracht om een einde te maken aan de instabiliteit in Oost-Congo: politieke besprekingen met rebellengroeperingen die zich bereid hebben verklaard de gevechten te staken en te ontwapenen, in combinatie met het inzetten van een Oost-Afrikaanse militaire troepenmacht; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat met het door Angola gefaciliteerde proces van Luanda ernaar wordt gestreefd tussen de DRC en Rwanda te bemiddelen met betrekking tot het conflict in het oosten van de DRC; overwegende dat de Oost-Afrikaanse Gemeenschap (EAC), waarvan de DRC in maart 2022 lid is geworden, een tweesporenproces op gang heeft gebracht om een einde te maken aan de instabiliteit in Oost-Congo: politieke besprekingen met rebellengroeperingen die zich bereid hebben verklaard de gevechten te staken en te ontwapenen, in combinatie met het inzetten van een Oost-Afrikaanse militaire troepenmacht;

| 1. | uit zijn grote zorgen over de escalatie van het geweld en de alarmerende en verslechterende humanitaire situatie in de DRC, met name als gevolg van de gewapende conflicten in de oostelijke provincies; betreurt het verlies van mensenlevens en spreekt zijn medeleven uit met de bevolking van de DRC; vindt het betreurenswaardig dat naar schatting 27 miljoen Congolezen humanitaire hulp nodig hebben als gevolg van het conflict en dat het aantal intern ontheemden in de DRC toeneemt, met naar schatting tot zes miljoen ontheemden op heden waaronder 515 000 vluchtelingen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | roept de EU en andere internationale partners ertoe op humanitaire hulp te verlenen aan de regio; dringt erop aan dat de door de EU gefinancierde humanitaire hulp gericht wordt op het helpen van kwetsbare mensen, zoals slachtoffers van seksueel geweld, en het verbeteren van de sociale gezondheidsdeterminanten; verzoekt de EU haar financiering voor ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp voor de DRC voor de programmeringsperiode 2021-2027 te blijven verhogen; roept alle partijen op humanitaire toegang tot alle hulpbehoevenden toe te staan en te vergemakkelijken, en de vrijwillige en veilige terugkeer van ontheemden mogelijk te maken; |
| --- | --- |

2.

| 3. | veroordeelt ten stelligste de aanhoudende brute agressie door gewapende groeperingen; dringt er bij de gewapende groepering M23 op aan zich terug te trekken uit haar stellingen en te ontwapenen, en roept alle gewapende groeperingen in de regio ertoe op zich opnieuw aan te sluiten bij de intercongolese dialoog (proces van Nairobi) ter voorbereiding op ontwapening, demobilisatie en herintegratie in de gemeenschap; verzoekt alle overheidsactoren in de regio iedere samenwerking met M23 en andere gewapende groeperingen in de regio stop te zetten; dringt er bij alle betrokken regeringen op aan ervoor te zorgen dat een politieke regeling geen amnestie omvat voor degenen die verantwoordelijk zijn voor ernstige internationale misdrijven en dat aan schendingen schuldige M23-commandanten niet de kans krijgen om te integreren in de strijdkrachten van de DRC; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt Rwanda met klem om geen steun te bieden aan de M23-rebellen; roept de EU en haar lidstaten ertoe op via het wereldwijde sanctiemechanisme voor de mensenrechten sancties op te leggen aan de daders van mensenrechtenschendingen in het oosten van de DRC; dringt erop aan de sancties tegen hoge M23-commandanten te handhaven en uit te breiden tot degenen die onlangs verantwoordelijk zijn bevonden voor ernstige schendingen, met inbegrip van hoge ambtenaren uit de hele regio die medeplichtig zijn aan de schendingen door de gewapende groeperingen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over het hele arsenaal aan bedreigingen, mensenrechtenschendingen en verkrachtingen waarmee vrouwen en meisjes in gewapende conflicten te maken krijgen, en erkent dat vrouwen en meisjes in het bijzonder gevaar lopen aangezien zij vaak specifiek het doelwit vormen en meer risico lopen op geweld in conflict- en postconflictsituaties, waardoor hun deelname aan vredesprocessen wordt belemmerd; dringt er bij de internationale gemeenschap op aan haar inspanningen op te voeren om de plaag van seksueel en gendergerelateerd geweld bij gewapende conflicten in het oosten van de DRC uit te bannen, slachtoffers te beschermen, een einde te maken aan de straffeloosheid van de daders en de toegang tot de rechter, schadeloosstelling en genoegdoening voor overlevenden te waarborgen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de internationale gemeenschap met klem concrete stappen te zetten om een einde te maken aan het aanhoudende geweld, met name door de bevordering van dialoog en geweldloze oplossingen aan te moedigen en door steun te verlenen aan het door de president van Angola, João Lourenço, opgestarte regionale bemiddelingsproces, het proces van Luanda; benadrukt dat alle staten die partij zijn bij de Oost-Afrikaanse Gemeenschap (EAC), de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC) en de Internationale Conferentie over het gebied van de Grote Meren (ICGLR) de beginselen moeten eerbiedigen die zijn overeengekomen bij het Conclaaf van Oost-Afrikaanse staatshoofden en het bemiddelingsproces van Luanda; beklemtoont uitdrukkelijk de noodzaak van grensoverschrijdende samenwerking in het gebied van de Grote Meren in Afrika; |
| --- | --- |

6.

| 7. | roept op tot instelling van een formeel doorlichtingsmechanisme als onderdeel van bredere inspanningen om de veiligheidssector te hervormen, teneinde kandidaten die voor afzetting in aanmerking komen door te lichten en erop toe te zien dat de veiligheidstroepen handelen op een wijze die in overeenstemming is met de internationale mensenrechtennormen en de normen van humanitair recht; |
| --- | --- |

7.

| 8. | dringt er bij de Commissie en de EU-lidstaten op aan ervoor te zorgen dat in de komende EU-strategie voor het gebied van de Grote Meren in Afrika de talrijke en grote uitdagingen op het vlak van mensenrechten en humanitaire hulp op zowel nationaal als regionaal niveau, met name in de DRC, naar behoren tot uiting komen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de buurlanden van de DRC de inspanningen op te voeren ter bestrijding van de smokkel van conflictmineralen via hun landen en van de illegale handel in natuurlijke hulpbronnen die het conflict aanwakkert; benadrukt hoe belangrijk het is dat verder inspanningen worden geleverd om de financiële kanalen droog te leggen van gewapende groeperingen die betrokken zijn bij de illegale handel in natuurlijke hulpbronnen, waaronder goud en producten van wilde dieren en planten; roept de Commissie ertoe op de effecten en efficiëntie van Verordening (EU) 2017/821 te beoordelen bij haar evaluatie van de werking en de doeltreffendheid ervan; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden, de Afrikaanse Unie, de ACS-EU-Raad van ministers, de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de regering en het parlement van de Democratische Republiek Congo en andere landen van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  PB L 130 van 19.5.2017, blz. 1.

(2)  PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/57 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/57

---

P9_TA(2022)0420

De toekomstige Europese financiële architectuur voor ontwikkeling

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de toekomstige Europese financiële architectuur voor ontwikkeling (2021/2252(INI))

(2023/C 167/09)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Europese Commissie van 30 januari 2008 getiteld “De Europese consensus betreffende humanitaire hulp” (1), |
| --- | --- |

—

gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Europese Commissie van 30 januari 2008 getiteld “De Europese consensus betreffende humanitaire hulp” (1),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 30 april 2014 getiteld “Tool-Box — A rights-based approach, encompassing all human rights for EU development cooperation” (Een op rechten gebaseerde benadering van de EU-ontwikkelingssamenwerking waarin alle mensenrechten besloten liggen) (SWD(2014)0152), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 30 april 2014 getiteld “Tool-Box — A rights-based approach, encompassing all human rights for EU development cooperation” (Een op rechten gebaseerde benadering van de EU-ontwikkelingssamenwerking waarin alle mensenrechten besloten liggen) (SWD(2014)0152),

| — | gezien de VN-resolutie van 21 oktober 2015 getiteld “Transforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development”, die is aangenomen tijdens de VN-top over duurzame ontwikkeling van 25 september 2015 in New York, en de zeventien duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), |
| --- | --- |

—

gezien de VN-resolutie van 21 oktober 2015 getiteld “Transforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development”, die is aangenomen tijdens de VN-top over duurzame ontwikkeling van 25 september 2015 in New York, en de zeventien duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s),

| — | gezien de derde internationale conferentie over ontwikkelingsfinanciering die van 13 tot en met 16 juli 2015 in Addis Abeba is gehouden, en de actieagenda van Addis Abeba, |
| --- | --- |

—

gezien de derde internationale conferentie over ontwikkelingsfinanciering die van 13 tot en met 16 juli 2015 in Addis Abeba is gehouden, en de actieagenda van Addis Abeba,

| — | gezien de Overeenkomst die op de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (COP21) op 12 december 2015 in Parijs is aangenomen (de Overeenkomst van Parijs), |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst die op de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (COP21) op 12 december 2015 in Parijs is aangenomen (de Overeenkomst van Parijs),

| — | gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Commissie van 30 juni 2017 getiteld “De nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling — “Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst”” (2), |
| --- | --- |

—

gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Commissie van 30 juni 2017 getiteld “De nieuwe Europese consensus inzake ontwikkeling — “Onze wereld, onze waardigheid, onze toekomst”” (2),

| — | gezien het verslag van de groep op hoog niveau van wijzen inzake de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling van oktober 2019 getiteld “Europe in the World — the future of European financial architecture for development”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de groep op hoog niveau van wijzen inzake de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling van oktober 2019 getiteld “Europe in the World — the future of European financial architecture for development”,

| — | gezien de haalbaarheidsstudie van de Raad van 14 april 2021 betreffende opties voor het versterken van de toekomstige Europese financiële architectuur voor ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de haalbaarheidsstudie van de Raad van 14 april 2021 betreffende opties voor het versterken van de toekomstige Europese financiële architectuur voor ontwikkeling,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 10 juni 2021 over het verbeteren van de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 10 juni 2021 over het verbeteren van de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling,

| — | gezien de routekaart van de Commissie voor een verbeterde Europese financiële architectuur voor ontwikkeling en voortgangsverslag 2021 van 24 maart 2022 (COM(2022)0139), |
| --- | --- |

—

gezien de routekaart van de Commissie voor een verbeterde Europese financiële architectuur voor ontwikkeling en voortgangsverslag 2021 van 24 maart 2022 (COM(2022)0139),

| — | gezien het gezamenlijk verslag van de EIB en de EBWO van 25 november 2021 over de acties die zijn ondernomen in het kader van de conclusies van de Raad over de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling (European financial architecture for development, EFAD), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijk verslag van de EIB en de EBWO van 25 november 2021 over de acties die zijn ondernomen in het kader van de conclusies van de Raad over de Europese financiële architectuur voor ontwikkeling (European financial architecture for development, EFAD),

| — | gezien advies nr. 7/2020 van de Europese Rekenkamer van 11 september 2020 bij het verslag van de Commissie over de uitvoering van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), |
| --- | --- |

—

gezien advies nr. 7/2020 van de Europese Rekenkamer van 11 september 2020 bij het verslag van de Commissie over de uitvoering van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO),

| — | gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 inzake een nieuwe strategie EU-Afrika — een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 inzake een nieuwe strategie EU-Afrika — een partnerschap voor duurzame en inclusieve ontwikkeling (3),

| — | gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over het verslag over de uitvoering van de EU-trustfondsen en de faciliteit voor vluchtelingen in Turkije (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 7 oktober 2021 over het verslag over de uitvoering van de EU-trustfondsen en de faciliteit voor vluchtelingen in Turkije (4),

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021 getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 1 december 2021 getiteld “De Global Gateway” (JOIN(2021)0030),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (5), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (5),

| — | gezien de zesde top van de Europese Unie en de Afrikaanse Unie van 17-18 februari 2022 en de slotverklaring daarvan getiteld “Een gezamenlijke visie voor 2030”, |
| --- | --- |

—

gezien de zesde top van de Europese Unie en de Afrikaanse Unie van 17-18 februari 2022 en de slotverklaring daarvan getiteld “Een gezamenlijke visie voor 2030”,

| — | gezien artikel 209 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het statuut van de Europese Investeringsbank (EIB), dat aan de Verdragen is gehecht en bepaalt dat de EIB de financieringsinstelling van de Europese Unie is, uitsluitend eigendom is van alle 27 lidstaten van de EU en tot taak heeft bij te dragen tot de uitvoering van het ontwikkelingsbeleid van de EU, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 209 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het statuut van de Europese Investeringsbank (EIB), dat aan de Verdragen is gehecht en bepaalt dat de EIB de financieringsinstelling van de Europese Unie is, uitsluitend eigendom is van alle 27 lidstaten van de EU en tot taak heeft bij te dragen tot de uitvoering van het ontwikkelingsbeleid van de EU,

| — | gezien artikel 54 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 54 van zijn Reglement,

| — | gezien de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie buitenlandse zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Begrotingscommissie en de Commissie buitenlandse zaken,

| — | gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A9-0270/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A9-0270/2022),

| A. | overwegende dat de COVID-19-pandemie het reeds aanzienlijke financieringstekort voor de SDG’s heeft vergroot en heeft geleid tot een totale daling van de middelen met 700 miljard USD, en tegelijkertijd tot een toename van de behoeften met 1 biljoen USD, met als gevolg een schaareffect, zodat het jaarlijkse financieringstekort voor de SDG’s in de ontwikkelingslanden, dat vóór de pandemie 2,5 biljoen USD bedroeg, naar verwachting in de periode na COVID-19 zal toenemen met 70 %, tot 4,2 biljoen USD (3,7 biljoen EUR) (6); |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de COVID-19-pandemie het reeds aanzienlijke financieringstekort voor de SDG’s heeft vergroot en heeft geleid tot een totale daling van de middelen met 700 miljard USD, en tegelijkertijd tot een toename van de behoeften met 1 biljoen USD, met als gevolg een schaareffect, zodat het jaarlijkse financieringstekort voor de SDG’s in de ontwikkelingslanden, dat vóór de pandemie 2,5 biljoen USD bedroeg, naar verwachting in de periode na COVID-19 zal toenemen met 70 %, tot 4,2 biljoen USD (3,7 biljoen EUR) (6);

| B. | overwegende dat er een jaarlijks financieringstekort bestaat van 148 miljard USD in lage- en lagermiddeninkomenslanden met betrekking tot de verwezenlijking van de SDG 4 tussen nu en 2030; overwegende dat extra kosten als gevolg van COVID-19-gerelateerde schoolsluitingen dit financieringstekort tot een derde dreigen te doen toenemen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat er een jaarlijks financieringstekort bestaat van 148 miljard USD in lage- en lagermiddeninkomenslanden met betrekking tot de verwezenlijking van de SDG 4 tussen nu en 2030; overwegende dat extra kosten als gevolg van COVID-19-gerelateerde schoolsluitingen dit financieringstekort tot een derde dreigen te doen toenemen;

| C. | overwegende dat de militaire agressie van Rusland in Oekraïne de situatie van de SDG’s in Oekraïne en zijn buurlanden drastisch heeft verergerd; overwegende dat de huidige Russische militaire agressie in Oekraïne gevolgen zal hebben voor de wereldwijde uitvoering van de SDG’s, met name wat de bestrijding van armoede en honger betreft, die het risico vergroten op toenemende burgeronrust, conflicten en irreguliere migratie; overwegende dat de verwoestende gevolgen van de criminele daad van Poetins oorlog de toch al schaarse middelen voor ontwikkelingshulp in aanzienlijke mate hebben verlegd; overwegende dat de langetermijngevolgen van deze oorlog nog onbekend zijn; overwegende dat het grote tekort aan SDG-financiering en de gevolgen van de COVID-19-pandemie, die in de ontwikkelingslanden verwoestende gevolgen heeft gehad, een buitengewone en duurzame respons van alle EU-actoren vereisen; en een systeembrede herziening van de EFAD; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de militaire agressie van Rusland in Oekraïne de situatie van de SDG’s in Oekraïne en zijn buurlanden drastisch heeft verergerd; overwegende dat de huidige Russische militaire agressie in Oekraïne gevolgen zal hebben voor de wereldwijde uitvoering van de SDG’s, met name wat de bestrijding van armoede en honger betreft, die het risico vergroten op toenemende burgeronrust, conflicten en irreguliere migratie; overwegende dat de verwoestende gevolgen van de criminele daad van Poetins oorlog de toch al schaarse middelen voor ontwikkelingshulp in aanzienlijke mate hebben verlegd; overwegende dat de langetermijngevolgen van deze oorlog nog onbekend zijn; overwegende dat het grote tekort aan SDG-financiering en de gevolgen van de COVID-19-pandemie, die in de ontwikkelingslanden verwoestende gevolgen heeft gehad, een buitengewone en duurzame respons van alle EU-actoren vereisen; en een systeembrede herziening van de EFAD;

| D. | overwegende dat het huidige politieke en financiële leiderschap van de EU en de inspanningen van de EU niet volstaan om de SDG’s en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken en andere acute mondiale uitdagingen aan te pakken, met name de verergering van de klimaatverandering, de sterk toegenomen schuldenlast van partnerlanden, de gevolgen van COVID-19 en gewelddadige conflicten, en dat daarom gezamenlijke inspanningen op internationaal niveau nodig zijn om ervoor te zorgen dat de EFAD op deze nieuwe uitdagingen kan reageren; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het huidige politieke en financiële leiderschap van de EU en de inspanningen van de EU niet volstaan om de SDG’s en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te verwezenlijken en andere acute mondiale uitdagingen aan te pakken, met name de verergering van de klimaatverandering, de sterk toegenomen schuldenlast van partnerlanden, de gevolgen van COVID-19 en gewelddadige conflicten, en dat daarom gezamenlijke inspanningen op internationaal niveau nodig zijn om ervoor te zorgen dat de EFAD op deze nieuwe uitdagingen kan reageren;

| E. | overwegende dat, om de SDG’s daadwerkelijk te verwezenlijken en de COVID-19-pandemie te boven te komen, beleidscoherentie en nauwe samenwerking tussen alle officiële instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, hun overheidsaandeelhouders, de EU-instellingen en alle bestaande partners dringend noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de schaarse overheidsmiddelen zo doeltreffend en efficiënt mogelijk worden gebruikt; overwegende dat het succesvolle aantrekken van extra kapitaal, zowel particulier als publiek, naast officiële ontwikkelingshulp en andere bestaande vormen van ontwikkelingsfinanciering, van cruciaal belang is en moet worden afgestemd op de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid, met name met het oog op het terugdringen van ongelijkheid en armoede als eerste doelstelling van de Agenda 2030; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat, om de SDG’s daadwerkelijk te verwezenlijken en de COVID-19-pandemie te boven te komen, beleidscoherentie en nauwe samenwerking tussen alle officiële instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, hun overheidsaandeelhouders, de EU-instellingen en alle bestaande partners dringend noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de schaarse overheidsmiddelen zo doeltreffend en efficiënt mogelijk worden gebruikt; overwegende dat het succesvolle aantrekken van extra kapitaal, zowel particulier als publiek, naast officiële ontwikkelingshulp en andere bestaande vormen van ontwikkelingsfinanciering, van cruciaal belang is en moet worden afgestemd op de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid, met name met het oog op het terugdringen van ongelijkheid en armoede als eerste doelstelling van de Agenda 2030;

| F. | overwegende dat het, mede met het oog op de duurzame ontwikkeling van het zuidelijk halfrond, van het grootste belang is dat de mondiale energiestromen in de toekomst worden gereorganiseerd en dat het Afrikaanse continent een belangrijke rol speelt; overwegende dat de versterking van zijn rol op het gebied van de productie, het gebruik en de uitvoer van duurzame energie de mogelijkheid zal bieden van toekomstgerichte en duurzame economische ontwikkeling, en de levensomstandigheden kan verbeteren van de grote meerderheid van de bevolking; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het, mede met het oog op de duurzame ontwikkeling van het zuidelijk halfrond, van het grootste belang is dat de mondiale energiestromen in de toekomst worden gereorganiseerd en dat het Afrikaanse continent een belangrijke rol speelt; overwegende dat de versterking van zijn rol op het gebied van de productie, het gebruik en de uitvoer van duurzame energie de mogelijkheid zal bieden van toekomstgerichte en duurzame economische ontwikkeling, en de levensomstandigheden kan verbeteren van de grote meerderheid van de bevolking;

| G. | overwegende dat voedselonzekerheid een belangrijke belemmering vormt voor de verwezenlijking van de SDG’s, met name in Afrika, waar 2 op de 10 mensen ondervoed zijn; overwegende dat deze uitdaging alleen maar nijpender zal worden als gevolg van de bevolkingsgroei; overwegende dat deze uitdaging in het kader van de samenwerking van de EU met partnerlanden doeltreffend en op duurzame wijze moet worden aangepakt; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat voedselonzekerheid een belangrijke belemmering vormt voor de verwezenlijking van de SDG’s, met name in Afrika, waar 2 op de 10 mensen ondervoed zijn; overwegende dat deze uitdaging alleen maar nijpender zal worden als gevolg van de bevolkingsgroei; overwegende dat deze uitdaging in het kader van de samenwerking van de EU met partnerlanden doeltreffend en op duurzame wijze moet worden aangepakt;

| H. | overwegende dat de EU-instellingen en de 27 EU-lidstaten samen de grootste donor voor ontwikkelingslanden zijn, goed voor ongeveer 46 % van de totale officiële ontwikkelingshulp die door alle OESO-leden samen aan ontwikkelingslanden wordt verstrekt; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de EU-instellingen en de 27 EU-lidstaten samen de grootste donor voor ontwikkelingslanden zijn, goed voor ongeveer 46 % van de totale officiële ontwikkelingshulp die door alle OESO-leden samen aan ontwikkelingslanden wordt verstrekt;

| I. | overwegende dat de instelling van de Team Europa-aanpak als wereldwijde EU-respons op COVID-19 kan bijdragen tot de totstandbrenging van één strategisch coördinatiekader voor de externe respons van de EU op de pandemie en andere grote uitdagingen, zoals de gevolgen van Ruslands militaire agressie in Oekraïne, ter ondersteuning van de partnerlanden; overwegende dat deze aanpak een veelbelovend proces is om verdere samenwerking mogelijk te maken tussen de EU-instellingen, de lidstaten en de Europese bilaterale en multilaterale instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, de EIB en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), waardoor de collectieve doeltreffendheid en zichtbaarheid van de EU voortdurend wordt vergroot; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de instelling van de Team Europa-aanpak als wereldwijde EU-respons op COVID-19 kan bijdragen tot de totstandbrenging van één strategisch coördinatiekader voor de externe respons van de EU op de pandemie en andere grote uitdagingen, zoals de gevolgen van Ruslands militaire agressie in Oekraïne, ter ondersteuning van de partnerlanden; overwegende dat deze aanpak een veelbelovend proces is om verdere samenwerking mogelijk te maken tussen de EU-instellingen, de lidstaten en de Europese bilaterale en multilaterale instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, de EIB en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), waardoor de collectieve doeltreffendheid en zichtbaarheid van de EU voortdurend wordt vergroot;

| J. | overwegende dat de inwerkingtreding van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld), met een totale begroting van 79,5 miljard EUR, een historische verandering vormt in het externe en ontwikkelingsbeleid van de EU, die leidt tot de rationalisering en consolidatie van de ontwikkelingsuitgaven van de EU en een nieuwe impuls geeft aan meer samenwerking tussen de Europese ontwikkelingsactoren; overwegende dat het NDICI — Europa in de wereld het kader voor externe investeringen aanzienlijk wijzigt en gemengde financiering en garanties in het kader van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling Plus (EFDO+) — garantie voor extern optreden (External Action Guarantee, EAG) samenbrengt; overwegende dat het EFDO+ het geografische toepassingsgebied en de financiële middelen van zijn voorganger, het EFDO, aanzienlijk uitbreidt en in staat zal zijn verrichtingen te garanderen tot 53,4 miljard EUR via de EAG; overwegende dat het beginsel “eerst het beleid”, dat centraal staat in het NDICI — Europa in de wereld, een verschuiving inhoudt naar samenwerking op basis van beleidsdoelstellingen en ervoor zorgt dat het gebruik van EU-begrotingsgaranties wordt gedekt door het programmeringsproces; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de inwerkingtreding van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld), met een totale begroting van 79,5 miljard EUR, een historische verandering vormt in het externe en ontwikkelingsbeleid van de EU, die leidt tot de rationalisering en consolidatie van de ontwikkelingsuitgaven van de EU en een nieuwe impuls geeft aan meer samenwerking tussen de Europese ontwikkelingsactoren; overwegende dat het NDICI — Europa in de wereld het kader voor externe investeringen aanzienlijk wijzigt en gemengde financiering en garanties in het kader van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling Plus (EFDO+) — garantie voor extern optreden (External Action Guarantee, EAG) samenbrengt; overwegende dat het EFDO+ het geografische toepassingsgebied en de financiële middelen van zijn voorganger, het EFDO, aanzienlijk uitbreidt en in staat zal zijn verrichtingen te garanderen tot 53,4 miljard EUR via de EAG; overwegende dat het beginsel “eerst het beleid”, dat centraal staat in het NDICI — Europa in de wereld, een verschuiving inhoudt naar samenwerking op basis van beleidsdoelstellingen en ervoor zorgt dat het gebruik van EU-begrotingsgaranties wordt gedekt door het programmeringsproces;

| K. | overwegende dat het EFDO+, dat is opgericht in het kader van het instrument NDICI — Europa in de wereld, voorziet in financiering voor blending- en begrotingsgarantieverrichtingen, die moeten worden uitgevoerd door in aanmerking komende partners in het kader van een open en op samenwerking gebaseerde aanpak; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat het EFDO+, dat is opgericht in het kader van het instrument NDICI — Europa in de wereld, voorziet in financiering voor blending- en begrotingsgarantieverrichtingen, die moeten worden uitgevoerd door in aanmerking komende partners in het kader van een open en op samenwerking gebaseerde aanpak;

| L. | overwegende dat in artikel 36 van de verordening betreffende het NDICI — Europa in de wereld de specifieke rol van de EIB in het kader van dat instrument wordt omschreven; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat in artikel 36 van de verordening betreffende het NDICI — Europa in de wereld de specifieke rol van de EIB in het kader van dat instrument wordt omschreven;

| M. | overwegende dat bedrijven en financieringsinstellingen uit de EU die in ontwikkelingslanden actief zijn de afgelopen tien jaar steeds vaker te maken hebben gehad met oneerlijke concurrentie van mondiale spelers die actief zijn buiten het multilaterale stelsel voor ontwikkelingsfinanciering, dat voorziet in een internationale reeks regels en voorschriften, zoals specifieke vereisten voor officiële ontwikkelingshulp, door de overheid gesteunde kredieten, duurzame kredietverlening en houdbaarheid van schulden, verboden exportsubsidies en internationale normen ter bestrijding van omkoping en corruptie; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat bedrijven en financieringsinstellingen uit de EU die in ontwikkelingslanden actief zijn de afgelopen tien jaar steeds vaker te maken hebben gehad met oneerlijke concurrentie van mondiale spelers die actief zijn buiten het multilaterale stelsel voor ontwikkelingsfinanciering, dat voorziet in een internationale reeks regels en voorschriften, zoals specifieke vereisten voor officiële ontwikkelingshulp, door de overheid gesteunde kredieten, duurzame kredietverlening en houdbaarheid van schulden, verboden exportsubsidies en internationale normen ter bestrijding van omkoping en corruptie;

| N. | overwegende dat goed functionerende beleidscoherentie voor ontwikkeling (Policy Coherence for Development, PCD) en steun voor de mobilisering van binnenlandse middelen (Domestic Resource Mobilisation, DRM) een integrerend deel uitmaken van goed financieel beheer en gericht zijn op het vergroten van de doeltreffendheid van de hulp door middel van concrete initiatieven, zoals ondersteuning van de strijd tegen corruptie, de ontwikkeling van progressieve belastingstelsels en de bestrijding van belastingontwijking en -ontduiking; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat goed functionerende beleidscoherentie voor ontwikkeling (Policy Coherence for Development, PCD) en steun voor de mobilisering van binnenlandse middelen (Domestic Resource Mobilisation, DRM) een integrerend deel uitmaken van goed financieel beheer en gericht zijn op het vergroten van de doeltreffendheid van de hulp door middel van concrete initiatieven, zoals ondersteuning van de strijd tegen corruptie, de ontwikkeling van progressieve belastingstelsels en de bestrijding van belastingontwijking en -ontduiking;

| O. | overwegende dat het in oktober 2019 gepubliceerde verslag van de Groep op hoog niveau van wijzen onder meer de oprichting bevatte van een Europese Bank voor klimaat en duurzame ontwikkeling (European Climate and Sustainable Development Bank, ECSDB), een optie die door de lidstaten onmiddellijk werd afgewezen omdat zij te duur is en te lang duurt om uit te voeren binnen de nieuwe begrotingsperiode; overwegende dat de Raad in plaats daarvan heeft gekozen voor een andere optie dan degene die was voorgesteld door de Groep op hoog niveau, onder de naam Status Quo+, die de bestaande structuren niet fundamenteel wijzigt, maar vraagt om verbetering ervan; overwegende dat de Status Quo-optie voorziet in de volgende verbeteringen zonder extra kosten voor de lidstaten: een verbetering van de aanwezigheid van de EIB op het terrein en een verandering van haar bedrijfsmodel in de richting van één dat meer gericht is op dat van ontwikkelingsbanken, een geleidelijke uitbreiding van het werkterrein van de EBWO tot Afrika bezuiden de Sahara en een vergroting van de capaciteit van de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de EU-delegaties; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat het in oktober 2019 gepubliceerde verslag van de Groep op hoog niveau van wijzen onder meer de oprichting bevatte van een Europese Bank voor klimaat en duurzame ontwikkeling (European Climate and Sustainable Development Bank, ECSDB), een optie die door de lidstaten onmiddellijk werd afgewezen omdat zij te duur is en te lang duurt om uit te voeren binnen de nieuwe begrotingsperiode; overwegende dat de Raad in plaats daarvan heeft gekozen voor een andere optie dan degene die was voorgesteld door de Groep op hoog niveau, onder de naam Status Quo+, die de bestaande structuren niet fundamenteel wijzigt, maar vraagt om verbetering ervan; overwegende dat de Status Quo-optie voorziet in de volgende verbeteringen zonder extra kosten voor de lidstaten: een verbetering van de aanwezigheid van de EIB op het terrein en een verandering van haar bedrijfsmodel in de richting van één dat meer gericht is op dat van ontwikkelingsbanken, een geleidelijke uitbreiding van het werkterrein van de EBWO tot Afrika bezuiden de Sahara en een vergroting van de capaciteit van de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de EU-delegaties;

| P. | overwegende dat de lidstaten de Europese ontwikkelingsbanken en financiële instellingen hebben opgeroepen hun samenwerking en coördinatie te intensiveren, zowel onderling als met andere multilaterale en internationale financiële instellingen, voortbouwend op de sterke punten en deskundigheid van elke instelling, en hierbij de efficiëntie, zichtbaarheid en impact van de EFAD te vergroten, alsmede de particuliere sector meer te betrekken en tegelijk de betrokkenheid van de publieke sector te blijven aanvullen en ondersteunen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de lidstaten de Europese ontwikkelingsbanken en financiële instellingen hebben opgeroepen hun samenwerking en coördinatie te intensiveren, zowel onderling als met andere multilaterale en internationale financiële instellingen, voortbouwend op de sterke punten en deskundigheid van elke instelling, en hierbij de efficiëntie, zichtbaarheid en impact van de EFAD te vergroten, alsmede de particuliere sector meer te betrekken en tegelijk de betrokkenheid van de publieke sector te blijven aanvullen en ondersteunen;

Beginselen en doelstellingen van de EFAD

| 1. | neemt nota van de conclusies van de Raad over de versterking van de EFAD, van de routekaart van de Commissie voor een verbeterde Europese financiële architectuur en van het voortgangsverslag 2021 van 24 maart 2022 (COM(2022)0139); onderstreept de sleutelrol van NDICI — Europa in de wereld, het EFDO+ en de EAG bij het bieden van een strategisch kader voor gemengde financiering, voor het risicovrij maken van investeringen en voor garanties, alsmede bij het aantrekken van middelen uit de particuliere sector met steun van de EU-begroting, met name in het licht van de toenemende geopolitieke en economische concurrentie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt het feit dat de EFAD moet zorgen voor een efficiënte, doeltreffende, coherente en inclusieve architectuur, op basis van het beginsel “eerst het beleid”, dat de ruggengraat van de EFAD-structuur moet vormen, en in overeenstemming met de strategische belangen en waarden van de EU; dringt erop aan dat alle uitvoerende partners die deel uitmaken van de EFAD en toegang hebben tot EU-begrotingsmiddelen in het kader van het EFDO+, het volledige scala toepassen van EU-normen, -beleid en -procedures op sociaal gebied en op het gebied van de mensenrechten, aanbestedingen, transparantie, milieu en de rechtsstaat; verzoekt de Commissie de naleving van deze EU-regels te beoordelen, te monitoren en er verslag over uit te brengen; benadrukt dat de door het beginsel “eerst het beleid” gestuurde EFAD gebaseerd moet zijn op de beginselen en doelstellingen die zijn vastgelegd in de VN-Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, de Overeenkomst van Parijs en de actieagenda van Addis Abeba, en moet bijdragen aan het realiseren van de SDG’s; herhaalt dat projecten waarbij EFAD-actoren betrokken zijn, moeten worden getoetst op hun duurzaamheid voor klimaat, milieu en maatschappij, met als doel nadelige gevolgen tot een minimum te beperken en zoveel mogelijk voordelen te genereren voor het milieu, het klimaat en de maatschappij, overeenkomstig de toezeggingen van de EU en haar lidstaten uit hoofde van artikel 2, lid 1, punt c), van de Overeenkomst van Parijs; dringt er met klem op aan dat de activiteiten in het kader van de nieuwe EFAD bijdragen aan de matiging van en de aanpassing aan de klimaatverandering; dringt er in dit verband voorts op aan dat activiteiten waarbij EFAD-actoren betrokken zijn, geen sectoren financieren die de klimaatcrisis aanwakkeren, maar in plaats daarvan bijdragen aan de transitie naar duurzame energieproductie; herinnert eraan dat het politieke engagement van de EU moet worden opgenomen in haar meerjarig financieel kader en volledig moet worden weerspiegeld in de EFAD; |
| --- | --- |

2.

| 3. | dringt er krachtig op aan dat de EFAD de strategische partnerschappen tussen de Europese Unie en haar mondiale ontwikkelingspartners versterkt; herhaalt dat deze partnerschappen altijd gebaseerd moeten zijn op wederzijds respect en waardigheid en op gedeelde belangen en waarden, met name mensenrechten, gendergelijkheid, milieu-, sociale en klimaatverantwoordelijkheid, gezondheid en veiligheid, met als doel ongelijkheid en armoede terug te dringen; herhaalt dat deze partnerschappen altijd moeten worden opgezet met inachtneming van de SDG’s en in een poging om deze te verwezenlijken; wijst in dit verband op de multidimensionale invloed van het regime van Poetin op het Afrikaanse continent en op de steun die het regime van het Afrikaanse continent krijgt, en roept de EU en haar lidstaten op zich op deze Afrikaanse partnerlanden te richten en betrouwbare partnerschappen tot stand te brengen; verzoekt de Commissie maatschappelijke organisaties en ngo’s, met inbegrip van lokale organisaties, te betrekken bij de totstandbrenging en uitvoering van deze partnerschappen; onderstreept dat een voorwaarde voor de door de EFAD gefinancierde partnerschapsprojecten is om te zorgen voor ontwikkeling en financiële additionaliteit, alsook voor de eigen inbreng van het land en de doeltreffendheid van de ontwikkeling; pleit voor EU-beleid en -initiatieven ter ondersteuning van de coördinatie en samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van ontwikkelingsbeleid, en voor acties van de EU die de initiatieven van de lidstaten aanvullen en ondersteunen; benadrukt het feit dat de uitbanning van armoede (SDG 1), het bevorderen van een goede gezondheid en welzijn (SDG 3), het waarborgen van toegang tot hoogwaardig onderwijs voor iedereen (SDG 4), het verminderen van ongelijkheden (SDG 10) en het bevorderen van klimaatactie (SDG 13), met bijzondere aandacht voor de meest gemarginaliseerde groepen en zonder iemand aan zijn lot over te laten, bijzonder acute uitdagingen zijn in de wereld van vandaag; dringt er voorts op aan dat er meer actie wordt ondernomen om te voorzien in de investeringsbehoeften voor duurzame oceaanindustrieën, aangezien SDG 14 inzake het onderwaterleven een van de meest ondergefinancierde SDG’s blijft; |
| --- | --- |

3.

| 4. | onderstreept het feit dat er een onderling verband bestaat tussen humanitaire hulp, ontwikkelingssamenwerking en vrede; benadrukt het feit dat ontwikkeling een rol speelt bij het voorkomen van conflicten, het waarborgen van duurzame uitwegen uit conflicten en het versterken van crisisbeheer; benadrukt het feit dat het belangrijk is te zorgen voor de verdere ontwikkeling van een op maat gesneden drievoudige koppeling, gericht op een mensgericht, structureel en duurzaam herstel op lange termijn, om de complexiteit van langdurige en voorspelbare crises en gewelddadige situaties aan te pakken; herinnert eraan dat er zonder vrede en veiligheid geen ontwikkeling en uitbanning van armoede mogelijk is, terwijl er zonder ontwikkeling en uitbanning van armoede geen duurzame vrede of menselijke of nationale veiligheid gerealiseerd kan worden; merkt voorts op dat een gebrek aan veiligheid de reeds bestaande kwetsbaarheden in ontwikkelingslanden verergert en de financieringskloof voor de verwezenlijking van de SDG’s vergroot; neemt kennis van het feit dat veiligheid, de rechtsstaat en veerkrachtige instellingen essentieel zijn voor investeringen en duurzame ontwikkeling; neemt kennis van de activiteiten van lokale belanghebbenden, waaronder lokale overheidsinstanties, maatschappelijke organisaties, sociale partners en confessionele organisaties op het gebied van conflictoplossing en -beheer, die bijdragen tot vrede en veiligheid; herinnert eraan dat officiële ontwikkelingshulp altijd moet worden gebruikt in overeenstemming met internationaal overeengekomen ontwikkelingsdoelstellingen en het NDICI — Europa in de wereld; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt de rol van een collectieve, coherente EU-aanpak, ondersteund en gesteund door alle EU-lidstaten, die politiek gewiekst is en afgestemd op de specifieke kenmerken van het partnerland, en die doeltreffend kan zijn bij het bevorderen van de uitbreiding van socialebeschermingsstelsels die in overeenstemming zijn met de relevante IAO-verdragen, en van essentiële openbare diensten in ontwikkelingslanden; wijst erop dat een dergelijke EU-aanpak zou helpen om sociale bescherming tot een van de fundamenten van het sociaal contract te maken, zodat de weg wordt vrijgemaakt voor een grotere veerkracht; is van mening dat gemengde financiering binnen het instrumentarium voor ontwikkelingsfinanciering een mogelijke aanvulling kan zijn op overheidsinvesteringen in een context van budgettaire beperkingen; dringt erop aan dat de blendingactiviteiten worden beperkt tot gebieden waar zij waarde kunnen toevoegen aan de lokale economie, en dringt in deze context aan op een zorgvuldige beoordeling, met name wanneer de activiteiten gericht zijn op de minst ontwikkelde landen, teneinde de schuldenlast te beperken, essentiële openbare diensten zoals gezondheidszorg, onderwijs en sociale bescherming te waarborgen en de bestaande ongelijkheden niet te vergroten; |
| --- | --- |

5.

| 6. | onderstreept het feit dat consistentie tussen alle beleidsmaatregelen, strategieën, initiatieven en financieringsinstrumenten van de EU, met name het nieuwe instrument NDICI — Europa in de wereld, het Team Europa-initiatief en de nieuwe Global Gateway-strategie, alsook nauwe afstemming op de strategie van de EU voor PCD en beleidscoherentie voor duurzame ontwikkeling (Policy Coherence for Sustainable Development, PCSD) van cruciaal belang zijn om de mondiale respons van de EU op duurzame groei, ontwikkeling en vrede te maximaliseren; is van mening dat de EFAD de zichtbaarheid van de EU moet vergroten en de impact van haar ontwikkelingsfinanciering in de wereld moet verbeteren, om ervoor te zorgen dat de waargenomen rol van de EU in de wereld overeenkomt met de omvang van haar steun; |
| --- | --- |

6.

| 7. | is verontrust over de wijze waarop de COVID-19-pandemie de reeds lang bestaande structurele oorzaken van ongelijkheden op gezondheidsgebied aan het licht heeft gebracht; is van mening dat de EFAD moet bijdragen tot investeringen in veerkrachtige volksgezondheidsstelsels, gezondheidszorg en gezondheidsdiensten, en in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe gezondheidstechnologieën, alsook van vaccins en behandelingen, en gericht moet zijn op ziekten die zich in ontwikkelingslanden voordoen; dringt erop aan de mogelijkheid te onderzoeken om een platform op te zetten voor het delen van innovatie, onderwijs en opleiding, kennis en deskundigheid, dat partnerschappen met meerdere belanghebbenden zou ondersteunen, de publiek-private dialoog zou bevorderen en innovatieve zakelijke oplossingen zou verkennen om duurzame ontwikkeling te versnellen; onderstreept de rol van publieke en private investeringen en publiek-private partnerschappen, alsook het belangrijke karakter van het aantrekken van binnenlandse middelen in de partnerlanden en een efficiënter gebruik van de EU-financiering bij het dichten van de financieringskloof van 2,5 biljoen USD die is vastgesteld voor de verwezenlijking van de SDG’s uiterlijk in 2030, terwijl goed bestuur moet worden versterkt en corruptie moet worden bestreden; |
| --- | --- |

7.

Uitdagingen

| 8. | onderstreept het feit dat ontwikkelingslanden en geïndustrialiseerde landen een gedeelde verantwoordelijkheid hebben om de SDG's te verwezenlijken; benadrukt het feit dat de financiële bijdrage van de EU aan duurzame ontwikkeling in partnerlanden de partnerlanden in staat moet stellen bij te dragen aan hun eigen economische en sociale ontwikkeling en aan de verwezenlijking van de SDG’s; onderstreept het cruciale belang van binnenlandse inbreng in dit verband; benadrukt het feit dat de EFAD en de langverwachte SDG-strategie van de EU een gecoördineerde en samenhangende reeks interne en externe beleidsmaatregelen en toezeggingen van de EU moeten weerspiegelen en faciliteren, onder meer door de reeks bestaande beleidsinstrumenten op het gebied van ontwikkeling; onderstreept het feit dat publieke en private financiering moet worden afgestemd op de doelstellingen van de SDG’s en de Overeenkomst van Parijs; betreurt in dit verband het feit dat de Commissie nog geen geïntegreerde, holistische strategie voor de uitvoering van de SDG’s heeft ontwikkeld, die een grote uitdaging vormt met betrekking tot de ambitie om te zorgen voor beleidscoherentie, vanwege het gebrek aan duidelijke, meetbare en tijdgebonden doelstellingen voor de hele EU met betrekking tot alle SDG’s, wij wijze van rapportagebenchmark; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is van mening dat de EFAD gebaseerd moet zijn op de deskundigheid en bestaande netwerken van al haar verschillende actoren (d.w.z. de EIB, de EBWO, de Europese instellingen voor ontwikkelingsfinanciering (European Development Finance Institutions, DFI’s) en andere); erkent dat er sinds de conclusies van de Raad vooruitgang is geboekt en verbeteringen zijn aangebracht met betrekking tot de toekomstige EFAD, maar merkt op dat de huidige status quo nog steeds wordt gekenmerkt door een gebrek aan politieke sturing en coördinatie, en door versnippering, overlapping en nutteloze concurrentie tussen bovengenoemde actoren; dringt aan op verdere inspanningen voor betere coördinatie en samenwerking, om het huidige systeem effectiever en coöperatiever te maken en om ervoor te zorgen dat het meer gericht is op een optimaal gebruik van middelen waarbij de relevante geografische, sectorale en financiële expertise van de belangrijkste partners wordt benut teneinde te zorgen voor een beter rendement op het geld van de belastingbetalers in de EU en een sterker effect op de ontwikkeling; |
| --- | --- |

9.

| 10. | erkent het feit dat de institutionele structuur van de EU moet worden versterkt en verbeterd, en dat haar doeltreffendheidsmanco op ontwikkelingsgebied moet worden aangepakt, om de zware bureaucratische coördinatie te verminderen en de institutionele flexibiliteit te versterken teneinde het potentieel van de EFAD te maximaliseren en het ontwikkelingseffect ervan te vergroten; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de Commissie te werken aan de doeltreffende governance van de Global Gateway-strategie, die moet worden bevorderd onder de algemene leiding van de voorzitter van de Commissie, en verzoekt haar in verband hiermee nauw samen te werken met de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de EDEO, de Raad en het Parlement; onderstreept het feit dat de strategie in overeenstemming moet zijn met de EFAD en dat een beroep op de buffer voor nieuwe uitdagingen en prioriteiten van het NDICI — Europa in de wereld voor financiering niet passend is; dringt er bij de Commissie op aan aanvullende informatie te verstrekken over haar berekening van de hefboomratio voor investeringsverrichtingen van de onlangs aangekondigde Global Gateway van de EU; |
| --- | --- |

11.

| 12. | maakt zich zorgen over het feit dat de belangrijkste kenmerken van het PCSD-beginsel systematisch ontbreken in regelgevingsinitiatieven van de EU; benadrukt het feit dat er meer inspanningen nodig zijn om de PCSD-beginselen volledig na te leven, teneinde de doelstellingen inzake doeltreffendheid van de hulp te verwezenlijken; dringt erop aan dat mechanismen voor het waarborgen van PCSD in de EFAD worden verankerd; dringt aan op meer effectbeoordelingen vooraf en op de invoering van een systeem voor vroegtijdige waarschuwing voor beleidsincoherenties bij EU-delegaties; beveelt aan dat PCSD systematischer en efficiënter wordt gebruikt door alle relevante EU-instellingen en lidstaten, ook op het hoogste politieke niveau, en moet worden geïntegreerd in het ontwerp en de uitvoering van alle soorten EU-beleid, om ervoor te zorgen dat beleidsmaatregelen geen negatieve gevolgen hebben voor de verwezenlijking van de SDG’s; herinnert eraan dat de PCSD-mechanismen ook ten uitvoer moeten worden gelegd door de EIB, de EBWO, de DFI’s en hun tussenpersonen; benadrukt dat PCSD met name moet worden geïntegreerd in het externe beleid van de EU en moet worden aangepakt met het oog op de verwezenlijking van de SDG’s; |
| --- | --- |

12.

| 13. | erkent de inspanningen van de Commissie op het gebied van betere regelgeving met het oog op het creëren van duurzame langetermijninvesteringen die de gezondheid en het welzijn bevorderen zowel van de mens als van de planeet en die de mensenrechten beschermen; eist dat de EFAD in overeenstemming is met de toekomstige EU-wetgeving inzake zorgvuldigheidseisen en maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarbij ervoor wordt gezorgd dat bedrijven de mensenrechtennormen en de ontwikkelingen op regelgevingsgebied naleven, dat zorgvuldigheid verplicht gesteld is en dat de internationale verplichtingen op het gebied van bedrijfsleven en mensenrechten worden nagekomen; onderstreept dat de EFAD moet voldoen aan de strengste normen op het gebied van transparantie en aflegging van verantwoording; verzoekt de EFAD-leden de zorgvuldigheid van hun activiteiten te versterken, te zorgen voor betekenisvolle raadpleging van de lokale bevolking tijdens de hele uitvoering van de projecten, hun ontwikkelingsexpertise en specifieke capaciteit en personele middelen op het terrein verder te ontwikkelen, gendermainstreaming toe te passen en de mensenrechten in alle operaties te beschermen, te beschikken over solide verantwoordingsmechanismen voor getroffen gemeenschappen en de tekortkomingen in verband met hun betrokkenheid en de rol van hun tussenpersonen bij projecten die negatieve gevolgen hebben gehad voor de lokale bevolking in ontwikkelingslanden nauwlettend te volgen en daarover verslag uit te brengen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | bevestigt nogmaals dat alle uitvoerende partners en financiële intermediairs die betrokken zijn bij projecten die verband houden met EU-garanties of uit de EU-begroting worden gefinancierd, volledig moeten voldoen aan de normen, beleidsmaatregelen, regels en procedures van de EU op sociaal gebied en op het gebied van milieu, belastingen, transparantie, fraudebestrijding en corruptiebestrijding; verzoekt de Europese Rekenkamer volledig toezicht te houden op en regelmatig verslag uit te brengen over verrichtingen die worden ondersteund door garanties uit de EU-begroting, en eventuele tekortkomingen in haar werkmethoden die haar momenteel beletten dat te doen, aan te pakken; onderstreept dat het van belang is tijdig een onafhankelijke evaluatie uit te voeren van het EFDO+ en de Team Europa-aanpak om de doeltreffendheid, de prestaties en het ontwikkelingseffect ervan te beoordelen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | merkt op dat de Team Europa-aanpak is ontstaan als reactie op de COVID-19-pandemie; is van mening dat de Team Europa-aanpak een sleutelrol toekomt bij de verdere verbetering van de strategische samenwerking, de wereldwijde coördinatie en de samenhang en doeltreffendheid van de ontwikkelingsinspanningen, met name op het niveau van de partnerlanden alsook op dat van de EU en de lidstaten, waaronder dat van de regionale overheden; verwacht een sterkere beleidskoers en -focus en sterkere mechanismen voor communicatie en zichtbaarheid met betrekking tot het EFDO+/NDICI — Europa in de wereld; dringt voorts aan op een correcte uitvoering van het controlemechanisme van het Europees Parlement om de activiteiten van Team Europa democratische legitimiteit te verschaffen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de Commissie een krachtige EU-beleidskoers op het gebied van ontwikkelingssamenwerking voor te stellen en de EFAD zodanig te coördineren, dat de activiteiten van de Europese instellingen voor ontwikkelingsfinanciering verder kunnen worden afgestemd in het kader van de nieuwe open, coöperatieve, transparante en inclusieve architectuur om de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid van de EU te verwezenlijken, de nauwe partnerschappen met regio’s te versterken en bij te dragen aan hun verdere ontwikkeling; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt dat het programmeringsproces van het NDICI — Europa in de wereld de mogelijkheid biedt om het gebruik van EU-begrotingsgaranties, met name het EFDO+, te versterken; onderstreept dat de toekomstige financiële architectuur alle geïnteresseerde actoren op het gebied van ontwikkelingsfinanciering in staat moet stellen deel te nemen, met inbegrip van kleine en middelgrote actoren en ontwikkelingsbanken en belanghebbenden van buiten de EU; dringt in verband hiermee aan op een solide gelijk speelveld met betrekking tot de governance van het EFDO+ en de toegang tot EU-middelen; onderstreept het belang van een adequaat kader voor risicobeheer en van een doeltreffend beheer van en toezicht op de uitvoering van instrumenten voor ontwikkelingsfinanciering; verzoekt de Commissie haar bestaande middelen op het gebied van bankexpertise en haar financiële en technische capaciteiten doeltreffender te gebruiken; |
| --- | --- |

17.

| 18. | is ingenomen met de publicatie van de eerste routekaart van de Commissie voor een verbeterde Europese financiële architectuur voor ontwikkeling en van het voortgangsverslag 2021; herinnert eraan dat het NDICI — Europa in de wereld vereist dat de Commissie de Raad en het Parlement in kennis stelt van de samenstelling, het mandaat en het reglement van orde van de technische evaluatiegroep en dat zij de onpartijdigheid en de afwezigheid van belangenconflicten van de leden daarvan waarborgt; dringt er bij de Commissie op aan soortgelijke maatregelen te nemen ter waarborging van de transparantie en onpartijdigheid van de deskundigengroep op hoog niveau die de Commissie aanbevelingen zal doen over het verder versnellen van de stroom van particulier kapitaal naar lage- en middeninkomenslanden; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat met de EFAD ernaar wordt gestreefd om het multilaterale systeem voor ontwikkelingsfinanciering te herstellen om zo een einde te helpen maken aan de onhoudbare kredietverleningspraktijken van sommige landen die buiten dat systeem actief zijn, daar zulke praktijken niet alleen een bedreiging vormen voor het gelijke speelveld voor de EU en andere landen die zich aan de regels houden, maar ook de toch al hoge externe schuld van veel ontwikkelingslanden, die nog kwetsbaarder zijn geworden als gevolg van de COVID-19-pandemie, drastisch doen toenemen; benadrukt tegen deze achtergrond dat de militaire agressie van Rusland in Oekraïne de schuldenlast in veel ontwikkelingslanden verder doet verslechteren; benadrukt dat de minst ontwikkelde landen niet in staat zijn de SDG’s zonder financiële steun uit te voeren, en dringt daarom met klem aan op schuldverlichtingsmaatregelen die in overeenstemming zijn met de toezeggingen op het gebied van duurzaamheid; |
| --- | --- |

19.

| 20. | is van mening dat de EU-taxonomie moet bijdragen tot de heroriëntering van kapitaalstromen naar duurzame investeringen en duurzaamheid moet opnemen als een van de criteria waarmee rekening moet worden gehouden bij risicobeheer; verzoekt de Commissie de EU-taxonomie verder te ontwikkelen en instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, zowel op het niveau van de EU als van de lidstaten, alsook particuliere actoren die actief zijn op het gebied van ontwikkeling, aan te moedigen hun activiteiten, met name die in ontwikkelingslanden, af te stemmen op de SDG-doelstellingen en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; |
| --- | --- |

20.

Europese en nationale financiële instellingen

| 21. | bevestigt opnieuw de specifieke rol van de EIB binnen de EU en wereldwijd, zoals die is vastgelegd in artikel 209 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en in artikel 36 van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld; wijst op de belangrijke rol van de EIB bij het doen van EU-investeringen en het aangaan van partnerschappen met de Commissie bij de uitvoering van de Global Gateway-strategie; |
| --- | --- |

21.

| 22. | erkent de centrale rol van de EIB in de Europese Green Deal en de duurzame blauwe economie, en haar substantiële bijdrage aan de economische respons van de EU op de COVID-19-pandemie; dringt er bij de EU op aan het potentieel van de EIB verder te maximaliseren als een instrument om de strategische autonomie van de EU te versterken en haar belangen en prioriteiten op het gebied van het externe beleid in haar betrekkingen met derde landen te bevorderen; roept de EIB op haar beleid en praktijken alsook haar transparantie te verbeteren, met name door uitvoering te geven aan de aanbevelingen van de Europese Ombudsman, zoals uiteengezet in de zaken 1065/2020/PB, 1251/2020/PB en 1252/2020/PB, om “verschillende transparantiemaatregelen te nemen zodat het publiek beter ziet wat de potentiële milieueffecten zijn van de met zijn geld gefinancierde projecten”; |
| --- | --- |

22.

| 23. | is ingenomen met de oprichting van EIB Global, die door de EIB wordt omschreven als een speciale ontwikkelingstak binnen de EIB-groep en die sinds 1 januari 2022 actief is; verzoekt de EIB haar aanwezigheid ter plaatse te versterken en tegelijkertijd mogelijke synergieën met de EDEO, EU-delegaties, EBWO en andere Europese instellingen voor ontwikkelingsfinanciering te benutten; wijst erop dat het gebrek aan informatie over de wijze waarop EIB Global wordt gefinancierd, haar mandaat van meet af aan in gevaar brengt, mede gezien de toezeggingen van deze nieuwe entiteit op het gebied van ontwikkelingsdoelstellingen; dringt daarom aan op een concreet en sterk ontwikkelingsmandaat voor de nieuwe EIB Global; verwacht volledige transparantie van deze nieuwe structuur en haar adviesraad, haar doelstellingen en begrotingsbepalingen, haar organisatorisch functioneren en specifieke doelstellingen alsook van haar mechanismen voor de coördinatie met andere instellingen voor ontwikkelingsfinanciering, onder meer doordat ze proactief documenten publiceert en zorgt voor een significante vertegenwoordiging van de ontvangende landen, regelmatige uitwisselingen met het Europees Parlement en een open dialoog met belanghebbenden, met name maatschappelijke organisaties en lokale actoren; |
| --- | --- |

23.

| 24. | moedigt de EIB aan zich actief te blijven inzetten voor de ontwikkeling van planning, monitoring en evaluatie op landenniveau, samen met de EU-delegaties en door middel van medefinanciering met instellingen voor ontwikkelingsfinanciering; dringt aan op een betere coördinatie tussen de Commissie en de EDEO en EU-delegaties om discussies en samenwerking met relevante actoren in het veld te vergemakkelijken en zo na te gaan welke projecten het beste beantwoorden aan de doelstellingen inzake doeltreffende ontwikkelingshulp; |
| --- | --- |

24.

| 25. | moedigt de EIB en de EBWO aan hun complementariteit en hun bedrijfsmodellen verder te versterken door middel van meer initiatieven op het gebied van wederzijds vertrouwen, aangezien de behoeften groter zijn dan hun gezamenlijke middelen; verzoekt de EIB en de EBWO hun werkzaamheden langs verschillende trajecten te coördineren en helderheid te scheppen over hun taakverdeling, teneinde elke bank te helpen zich te richten op haar respectieve kerncompetenties en daarbij dubbel werk en onderbieding te voorkomen; merkt op dat de werkmethoden en instrumenten van de EIB en de EBWO moeten worden aangepast aan de investeringsbehoeften in Afrika, met name om grootschalige investeringen te vergemakkelijken en tegelijkertijd de EU-steun voor kleinere lokale projecten te behouden; acht het van groot belang dat de EU niet alleen investeert, maar ook zichtbaar aanwezig is, en dat er een permanente politieke dialoog wordt gevoerd; merkt op dat de EFAD de voordelen van de verschillende structurele achtergronden en werkmethoden van de bestaande Europese ontwikkelingsbanken en financiële instellingen optimaal moet benutten om de bijdrage van de EU aan duurzame ontwikkeling efficiënter te maken; verwacht dat de EIB, de EBWO en andere Europese DFI’s ervoor zorgen en, middels effectbeoordelingen vooraf, bewijzen dat elk project, en met name projecten voor gemengde financiering, bijdraagt tot het realiseren van de ontwikkelingsdoelstellingen van de EU, waaronder die voor de minst ontwikkelde landen, en voldoet aan de internationale mensenrechtennormen; verzoekt de Commissie, de EIB, de EBWO en de Europese DFI’s ervoor te zorgen dat hun teams die advies en technische bijstand verstrekken, zijn toegerust om gendergelijkheid en inclusieve ontwikkeling verder te bevorderen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | roept de Commissie, de lidstaten, de EIB, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en de andere Europese ontwikkelingsbanken en financiële instellingen, waaronder ook kleinere DFI’s, op om nauwer samen te werken, met name in het kader van het NDICI — Europa in de wereld en de doelstellingen daarvan, maar ook bij de wereldwijde inspanningen ter verwezenlijking van de Agenda 2030-doelstellingen, en om de partijen aan te sporen om middelen en financiën te bundelen en de coördinatie en communicatie bij gemeenschappelijke projecten te verbeteren door gebruik te maken van hun respectieve financiële expertise; verzoekt de Commissie een grotere rol te spelen bij het verlenen van technische bijstand voor projecten en bij het ondersteunen van DFI’s en andere ontwikkelingsactoren op het gebied van coördinatie; dringt aan op een inclusieve benadering van de kleinere DFI’s in de lidstaten bij het waarborgen van toegang tot financiering in het kader van de EU-structuur voor ontwikkelingsfinanciering; |
| --- | --- |

26.

| 27. | onderstreept dat er efficiënter gebruik moet worden gemaakt van synergieën en dat de financieringsinitiatieven van de EBWO, de EIB en andere DFI’s die gericht zijn op landen van het Europees nabuurschap, met bijzondere aandacht voor kandidaat-lidstaten van de EU, beter op elkaar moeten worden afgestemd; wijst er tegen de achtergrond van de oorlog die momenteel in Oekraïne woedt op dat Europese financiering in nabuurschapslanden en kandidaat-lidstaten een onmisbaar onderdeel is van de hervormingen die nodig zijn om aan de toetredingscriteria te voldoen, en strookt met de belangen van de EU op het gebied van buitenlands beleid; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de EIB nauwer samen te werken met de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en na te gaan wat de voordelen zijn van de oprichting van een gemeenschappelijke dochteronderneming na de tenuitvoerlegging van het lopende actieplan voor het partnerschap tussen de EIB en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank; verzoekt de EIB aan het Parlement verslag uit te brengen over de vervolgstappen die zijn genomen; benadrukt dat langetermijninvesteringen ter bevordering van duurzame ontwikkeling moeten worden gefinancierd en dat moet worden voortgebouwd op de samenwerking tot dusver, zodat er verdere mogelijkheden voor duurzame ontwikkeling voor het Afrikaanse continent kunnen worden gecreëerd; moedigt de oprichting van project- en advieshubs onder gezamenlijk beheer van de EIB en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank aan, zodat er doeltreffende contactpunten ontstaan waar lokale actoren terecht kunnen voor advies en het opstarten van projecten, er beter kan worden ingespeeld op de ontwikkelingsbehoeften ter plaatse en de lokale betrokkenheid bij gemeenschappelijke ontwikkelingsprojecten kan worden verbeterd; dringt in dit verband aan op steun voor de ontwikkeling van de lokale particuliere sector in Afrika, met name door meer middelen aan Afrikaanse micro-, kleine en middelgrote ondernemingen te verstrekken; |
| --- | --- |

28.

| 29. | benadrukt daarbij dat lokale inbreng en een op samenwerking gebaseerde, inclusieve aanpak nodig zijn en dat die, voor een blijvend effect op de ontwikkeling, moeten worden geschraagd door een sterk kader voor systematische lokale raadplegingen van belanghebbenden en begunstigden; verzoekt de Commissie na te gaan hoe het kader voor systematische lokale raadplegingen van belanghebbenden en begunstigden verder kan worden verbeterd; |
| --- | --- |

29.

| 30. | verzoekt de instellingen voor ontwikkelingsfinanciering van de lidstaten de financiële inclusie verder uit te breiden om de toegang tot duurzame financiering voor de meest behoeftigen, met inbegrip van vrouwen, te ondersteunen, aangezien dit bijdraagt tot hun economische empowerment; verzoekt de EFAD in dit verband bij te dragen aan de volledige uitvoering van het derde genderactieplan van de EU; herinnert eraan dat voor ten minste 85 % van de maatregelen gendergelijkheid (een van) de belangrijkste doelstelling(en) moet zijn en dat voor ten minste 5 % daarvan gendergelijkheid en de rechten van vrouwen en meisjes de hoofddoelstelling moet zijn; dringt erop aan dat bij alle EFAD-activiteiten naar geslacht uitgesplitste gegevens moeten worden verzameld en gendereffectbeoordelingen voor- en achteraf moeten worden uitgevoerd; |
| --- | --- |

30.

| 31. | moedigt alle ontwikkelingsbanken en -instellingen aan om, overeenkomstig de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid, met name het terugdringen van ongelijkheden en het uitbannen van armoede, duurzame toezeggingen en gedurfde investeringen te doen en minder te denken in termen van rendement van investeringen; erkent daarom het belang van het aanmoedigen van risicovollere investeringen in meer problematische ontwikkelingssituaties, zoals kwetsbare of door conflicten getroffen landen, en op terreinen die onvoldoende aandacht krijgen, zoals het klimaat, de biodiversiteit, het onderwijs en de gezondheidszorg; onderstreept tegelijkertijd dat alle daaraan verbonden risico’s voor de EU-begroting, zoals een grotere vraag naar de begrotingsgaranties van de EU, tot een minimum moeten worden beperkt en dat de EIB haar hoge kredietrating moet behouden; spoort DFI’s aan om meer risico’s te nemen in hun investeringsprogramma’s via het EFDO+, om ook de meest kwetsbare economieën te bereiken; verzoekt de Commissie in dit verband een grotere rol te spelen bij het waarborgen van meetbare en aanvullende ontwikkelingseffecten zonder de lokale markt te verstoren of op oneerlijke wijze te concurreren met lokale economische actoren, en bij het helpen ontwikkelen van de aanbodzijde van projecten door de voorbereiding van projecten te ondersteunen en DFI’s bij te staan bij de coördinatie, en ook kleinere DFI’s erbij te betrekken; |
| --- | --- |

31.

| 32. | erkent het belang en het potentieel van de ontwikkelingsbanken van de lidstaten in het kader van de EFAD; is echter bezorgd over de rol van tussenpersonen die partnerschappen aangaan met DFI’s, met name wat betreft meldingen van mensenrechtenschendingen; benadrukt de belangrijke rol die de ontwikkeling van de lokale particuliere sector in Sub-Saharaans Afrika kan spelen bij het stimuleren van partnerlanden om de weg naar duurzame ontwikkeling in te slaan; |
| --- | --- |

32.

| 33. | verzoekt de Commissie jaarlijks verslag uit te brengen over Team Europa-initiatieven (TEI’s) op basis van kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren in het kader van het NDICI — Europa in de wereld, en daarbij de ingezette middelen, de ontwikkelingsplanning en -effecten, de harmonisatie en toepassing van EU-normen, het EU-integratieperspectief en de betrokkenheid van de lidstaten te evalueren; dringt erop aan dat deze verslaglegging wordt gedeeld met het Parlement en openbaar wordt gemaakt; benadrukt dat het Parlement een sleutelrol toekomt bij het toetsen van de politieke doelstellingen en de verwachte resultaten van TEI’s, zowel op algemeen als projectniveau, om ervoor te zorgen dat TEI’s naast de bestaande mechanismen ten uitvoer worden gelegd en de meerjarige indicatieve programma’s aanvullen in plaats van vervangen; |
| --- | --- |

33.

| 34. | herhaalt dat institutionele controle en institutioneel toezicht op EU-financiering het democratisch debat bevorderen en bijdragen tot het vergroten van de geloofwaardigheid van de EU; onderstreept in dit verband de belangrijke rol en het toezicht van het Parlement in het kader van het NDICI — Europa in de wereld; dringt aan op verplichtingen die zorgen voor de nodige zichtbaarheid van de uitvoering van de EFAD; verzoekt de Commissie om tijdig en op gepaste wijze actie te ondernemen wanneer deze verplichtingen niet worden nagekomen; verzoekt de Europese Rekenkamer geregeld verslagen op te stellen over de tenuitvoerlegging van de EFAD, die openbaar zullen worden gemaakt en moeten leiden tot beleidsaanbevelingen, onder meer over te nemen verbeteringsmaatregelen; betreurt het gebrek aan informatie aan het grote publiek over de rol van de EU bij het bieden van ondersteuning aan plaatselijke gemeenschappen, en roept op tot betere communicatie met het publiek; |
| --- | --- |

34.

| 35. | verzoekt de Commissie en de EFAD-instellingen de transparantie in hun aanbestedingsprocedures te bevorderen; herinnert eraan dat EU-bedrijven op voet van gelijkheid moeten kunnen concurreren met bedrijven die in derde landen zijn gevestigd; |
| --- | --- |

35.

| 36. | onderstreept het feit dat het tijdig verkrijgen van relevante, consistente en vergelijkbare informatie van essentieel belang is om de vooruitgang en de feitelijke resultaten te meten en om te bepalen of de EU-ontwikkelingsfinanciering doeltreffend is geweest en andere financiering heeft aangevuld; betreurt het ontbreken van een uniform kader voor verslaglegging en resultaatmeting met vergelijkbare indicatoren voor het EFDO+; moedigt de Commissie aan een dergelijk kader te ontwikkelen zodat het resultaatbeheer kan worden geharmoniseerd; verzoekt de Commissie het Parlement op de hoogte te houden van de inhoud en tenuitvoerlegging van dit kader; |
| --- | --- |

36.

| 37. | kijkt uit naar het speciaal verslag van de Europese Rekenkamer over de programmering van ontwikkelingshulp, waarin wordt beoordeeld of de ontwikkelingshulp van de EU voor 2021-2027 is toegewezen volgens een duidelijk omschreven strategie; benadrukt dat het belangrijk is de additionaliteit van gemengde financiering te beoordelen om te bepalen of met deze instrumenten op doeltreffende wijze ontwikkelingsresultaten en op EU-waarden gebaseerde beleidsdoelstellingen kunnen worden behaald; verzoekt de Europese Rekenkamer te overwegen een dergelijke beoordeling te verrichten; |
| --- | --- |

37.

Financiële middelen voor ontwikkeling

| 38. | dringt erop aan dat de lidstaten hun toezegging nakomen om 0,7 % van hun bruto nationaal inkomen (bni) uit te geven aan officiële ontwikkelingshulp; is verontrust over het feit dat de geavanceerde economieën in 2020 gemiddeld slechts 0,32 % van hun bni uitgaven aan officiële ontwikkelingshulp, hetgeen minder dan de helft is van de toegezegde 0,7 %, die slechts door vier lidstaten werd gehaald; benadrukt dat vanwege de gevolgen van de Russische militaire agressie in Oekraïne voor de overheidsuitgaven wereldwijd de toch al lage begrotingen voor ontwikkelingshulp nog meer onder druk zullen komen te staan; merkt op dat de lidstaten die na 2002 tot de EU zijn toegetreden, hebben toegezegd ernaar te streven hun officiële ontwikkelingshulp/bni te verhogen tot 0,33 %; is ingenomen met de inspanningen die deze en andere lidstaten tot dusver hebben geleverd om hun uitgaven voor officiële ontwikkelingshulp geleidelijk op te schalen; moedigt deze landen aan verder te gaan op de ingeslagen weg; benadrukt dat officiële ontwikkelingshulp een cruciale rol speelt als katalysator voor verandering en als hefboom voor de mobilisering van andere middelen; is van mening dat de EU ernaar moet streven haar positie als wereldleider op het gebied van officiële ontwikkelingshulp te handhaven; herinnert eraan dat ten minste 93 % van de uitgaven in het kader van het NDICI — Europa in de wereld moet voldoen aan de criteria voor officiële ontwikkelingshulp; |
| --- | --- |

38.

| 39. | benadrukt het belang van de toezegging van de EU om middelen vrij te maken voor klimaatactie, en van de rol van de EIB en andere EFAD-leden bij het boeken van vooruitgang op dit gebied; neemt kennis van de toezeggingen van de Raad om de EFAD te richten op de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, de SDG’s en de Overeenkomst van Parijs, teneinde de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 oC; herinnert aan de doelstelling van het NDICI — Europa in de wereld om in totaal 30 % van de uitgaven te besteden aan het klimaat en aan de doelstelling om uiterlijk in 2024 7,5 % van het bbp aan biodiversiteit uit te geven, zoals vastgelegd in het MFK; betreurt het dat de Commissie in haar routekaart geen specifiekere toezeggingen heeft gedaan met betrekking tot de doelstellingen van het klimaatbeleid, en verwacht dat dit in een toekomstig programmeringsdocument wordt rechtgezet; dringt aan op de uitbanning van alle activiteiten ter financiering van sectoren die bijdragen aan de klimaatcrisis, met name de fossielebrandstoffenindustrie; erkent dat de EFAD open moet staan voor alle regio’s en partnerlanden, ofschoon een aanzienlijk deel van de investeringen naar de Westelijke Balkan en de landen van het oostelijk en zuidelijk nabuurschap gaat; |
| --- | --- |

39.

| 40. | erkent de rol van plaatselijke micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, coöperaties, inclusieve bedrijfsmodellen en onderzoeksinstellingen als katalysatoren voor groei, werkgelegenheid en plaatselijke innovatie, die op hun beurt zullen bijdragen tot het verwezenlijken van de SDG’s; benadrukt dat de toegang tot financiering moet worden vereenvoudigd, de inclusiviteit moet worden versterkt en kleinere actoren moeten worden ondersteund, onder meer door de toegankelijkheid van relevante openbaar beschikbare gegevens te verbeteren; onderstreept dat lokale kmo’s daarom gemakkelijk toegang moeten krijgen tot financiële diensten in het kader van de EFAD; merkt op dat in het EU-beleid de samenwerking tussen bedrijven en ondernemingen, met name kmo’s, moet worden aangemoedigd, zodat ze een actieve rol kunnen spelen in initiatieven die bijdragen tot duurzame ontwikkeling in ontwikkelingslanden; |
| --- | --- |

40.

| 41. | verzoekt de Commissie in het kader van het NDICI — Europa in de wereld een link te leggen tussen mogelijke activiteiten ter vermindering van risico’s en financiële steun voor de toegang tot onderwijs en beroepsopleiding, met name voor het opzetten van passende infrastructuur en opleiding voor leerkrachten, om zo SDG 4 gemakkelijker te helpen verwezenlijken; |
| --- | --- |

41.

| 42. | wijst op het bijzondere belang van EU-investeringen op het gebied van duurzame landbouw, met inbegrip van agro-ecologische praktijken, waar particuliere en publieke investeringen ontbreken; benadrukt dat lokale en kleine landbouwbedrijven en agrarische familiebedrijven toegang moeten hebben tot financiële diensten, en met name tot microfinanciering; |
| --- | --- |

42.

| 43. | merkt op dat het gebrek aan markttoegang als gevolg van connectiviteitsproblemen in veel regio’s in Afrika een van de belangrijkste belemmeringen voor voedselzekerheid vormt; is van mening dat EU-investeringen op dit gebied veel effect kunnen sorteren; |
| --- | --- |

43.

| 44. | neemt kennis van de tweepijleroplossing voor het aanpakken van de fiscale uitdagingen die voortvloeien uit de digitalisering en de globalisering van de economie, zoals overeengekomen door de leden van het inclusief kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving van de OESO/G20; roept de EU en haar lidstaten op ervoor te zorgen dat het overeengekomen mondiale minimumtarief voor de vennootschapsbelasting van 15 % voor multinationale ondernemingen daadwerkelijk wordt toegepast; onderstreept dat volgens schattingen het wereldwijd minimumtarief voor de vennootschapsbelasting naar verwachting jaarlijks ongeveer 150 miljard USD aan extra belastinginkomsten zal genereren; |
| --- | --- |

44.

| 45. | roept de Commissie op internationale samenwerking in belastingzaken te bevorderen om belastingontduiking, illegale geldstromen en corruptie te bestrijden en zo een doelgerichte en duurzame ontwikkelingsfinanciering die bijdraagt tot het terugdringen van ongelijkheid en armoede, dichterbij te brengen; |
| --- | --- |

45.

o

o o

| 46. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en de Verenigde Naties. |
| --- | --- |

46.

---

(1)  PB C 25 van 30.1.2008, blz. 1.

(2)  PB C 210 van 30.6.2017, blz. 1.

(3)  PB C 494 van 8.12.2021, blz. 80.

(4)  PB C 132 van 24.3.2022, blz. 88.

(5)  PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1.

(6)  PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/68 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/68

---

P9_TA(2022)0421

Resultaten van de modernisering van het Verdrag inzake het Energiehandvest

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de resultaten van de modernisering van het Verdrag inzake het Energiehandvest (2022/2934(RSP))

(2023/C 167/10)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag inzake het Energiehandvest (EHV), dat in 1994 is ondertekend en in 1998 in werking is getreden, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag inzake het Energiehandvest (EHV), dat in 1994 is ondertekend en in 1998 in werking is getreden,

| — | gezien het in 2017 gestarte moderniseringsproces van het Verdrag inzake het Energiehandvest en het voorstel van de EU daarover, |
| --- | --- |

—

gezien het in 2017 gestarte moderniseringsproces van het Verdrag inzake het Energiehandvest en het voorstel van de EU daarover,

| — | gezien de Overeenkomst die op de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering op 12 december 2015 in Parijs is aangenomen (de Overeenkomst van Parijs), |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst die op de 21e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering op 12 december 2015 in Parijs is aangenomen (de Overeenkomst van Parijs),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (1),

| — | gezien Aanbeveling (EU) 2021/1749 van de Commissie van 28 september 2021 over “energie-efficiëntie eerst: van beginselen tot praktijk” (2) en de bijgaande richtsnoeren, |
| --- | --- |

—

gezien Aanbeveling (EU) 2021/1749 van de Commissie van 28 september 2021 over “energie-efficiëntie eerst: van beginselen tot praktijk” (2) en de bijgaande richtsnoeren,

| — | gezien Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (richtlijn hernieuwbare energie) (3), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (richtlijn hernieuwbare energie) (3),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2018/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 houdende wijziging van Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (4), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2018/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 houdende wijziging van Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie (4),

| — | gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie, met name zijn advies 2/15 van 16 mei 2017 over de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en de Republiek Singapore (5), zijn arrest van 6 maart 2018 in zaak C-284/16 (prejudiciële beslissing over Slowaakse Republiek/Achmea BV) (6), zijn advies 1/17 van 30 april 2019 over de Brede Economische en Handelsovereenkomst tussen Canada en de EU en haar lidstaten (7), zijn arrest van 2 september 2021 in zaak C-741/19 (prejudiciële beslissing over Republiek Moldavië/Komstroy LLC) (8) en zijn arrest van 26 oktober 2021 in zaak C-109/20 (prejudiciële beslissing over Republiek Polen/PL Holdings Sàrl) (9), |
| --- | --- |

—

gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie, met name zijn advies 2/15 van 16 mei 2017 over de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en de Republiek Singapore (5), zijn arrest van 6 maart 2018 in zaak C-284/16 (prejudiciële beslissing over Slowaakse Republiek/Achmea BV) (6), zijn advies 1/17 van 30 april 2019 over de Brede Economische en Handelsovereenkomst tussen Canada en de EU en haar lidstaten (7), zijn arrest van 2 september 2021 in zaak C-741/19 (prejudiciële beslissing over Republiek Moldavië/Komstroy LLC) (8) en zijn arrest van 26 oktober 2021 in zaak C-109/20 (prejudiciële beslissing over Republiek Polen/PL Holdings Sàrl) (9),

| — | gezien het mandaat dat in 2017 aan werkgroep III van de VN-Commissie voor internationaal handelsrecht (Uncitral) is gegeven om te werken aan een hervorming van de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (ISDS), |
| --- | --- |

—

gezien het mandaat dat in 2017 aan werkgroep III van de VN-Commissie voor internationaal handelsrecht (Uncitral) is gegeven om te werken aan een hervorming van de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (ISDS),

| — | gezien het besluit van Italië om zich met ingang van 1 januari 2016 terug te trekken uit het EHV, |
| --- | --- |

—

gezien het besluit van Italië om zich met ingang van 1 januari 2016 terug te trekken uit het EHV,

| — | gezien het wetsontwerp inzake de opzegging van het EHV, dat op 10 augustus 2022 door de Poolse regering is aangenomen en op 25 augustus 2022 aan het Poolse parlement is voorgelegd, |
| --- | --- |

—

gezien het wetsontwerp inzake de opzegging van het EHV, dat op 10 augustus 2022 door de Poolse regering is aangenomen en op 25 augustus 2022 aan het Poolse parlement is voorgelegd,

| — | gezien de aankondiging door de Spaanse regering van 12 oktober 2022, door de Nederlandse regering van 19 oktober 2022, door de Franse regering van 21 oktober 2022, door de Sloveense regering van 10 november 2022, door de Duitse regering van 11 november 2022 en door de Luxemburgse regering van 18 november 2022, van hun voornemen om zich uit het EHV terug te trekken, |
| --- | --- |

—

gezien de aankondiging door de Spaanse regering van 12 oktober 2022, door de Nederlandse regering van 19 oktober 2022, door de Franse regering van 21 oktober 2022, door de Sloveense regering van 10 november 2022, door de Duitse regering van 11 november 2022 en door de Luxemburgse regering van 18 november 2022, van hun voornemen om zich uit het EHV terug te trekken,

| — | gezien de Overeenkomst tot beëindiging van bilaterale investeringsverdragen tussen de lidstaten van de Europese Unie, ondertekend op 5 mei 2020 (10), |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst tot beëindiging van bilaterale investeringsverdragen tussen de lidstaten van de Europese Unie, ondertekend op 5 mei 2020 (10),

| — | gezien zijn meest recente resoluties, met name die van 23 juni 2022 over de toekomst van het internationale investeringsbeleid van de EU (11) en van 20 oktober 2022 over de VN-conferentie over klimaatverandering 2022 in Sharm-el-Sheikh, Egypte (COP27) (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn meest recente resoluties, met name die van 23 juni 2022 over de toekomst van het internationale investeringsbeleid van de EU (11) en van 20 oktober 2022 over de VN-conferentie over klimaatverandering 2022 in Sharm-el-Sheikh, Egypte (COP27) (12),

| — | gezien het feit dat er in de Raad geen gekwalificeerde meerderheid is voor de modernisering van het EHV als basis voor het standpunt van de EU tijdens de 33e vergadering van de Conferentie over het Energiehandvest, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat er in de Raad geen gekwalificeerde meerderheid is voor de modernisering van het EHV als basis voor het standpunt van de EU tijdens de 33e vergadering van de Conferentie over het Energiehandvest,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 5 oktober 2022 inzake overeenstemming tussen de lidstaten, de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie met betrekking tot de uitlegging van het Verdrag inzake het Energiehandvest (COM(2022)0523), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 5 oktober 2022 inzake overeenstemming tussen de lidstaten, de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie met betrekking tot de uitlegging van het Verdrag inzake het Energiehandvest (COM(2022)0523),

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat het EHV een internationale overeenkomst is; overwegende dat het verdrag in december 1994 is ondertekend en in april 1998 in werking is getreden; overwegende dat er 53 ondertekenaars en verdragsluitende partijen zijn bij het EHV, waaronder de EU, Euratom en al haar lidstaten, met uitzondering van Italië, dat zich in 2016 heeft teruggetrokken; overwegende dat de EU en haar lidstaten meer dan de helft van de stemgerechtigde leden van het EHV vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het EHV een internationale overeenkomst is; overwegende dat het verdrag in december 1994 is ondertekend en in april 1998 in werking is getreden; overwegende dat er 53 ondertekenaars en verdragsluitende partijen zijn bij het EHV, waaronder de EU, Euratom en al haar lidstaten, met uitzondering van Italië, dat zich in 2016 heeft teruggetrokken; overwegende dat de EU en haar lidstaten meer dan de helft van de stemgerechtigde leden van het EHV vertegenwoordigen;

| B. | overwegende dat het oorspronkelijke doel van het EHV erin bestond een forum voor beleidssamenwerking tussen Oost en West op het gebied van energie, investeringsbescherming, handel en doorvoer te creëren; overwegende dat de bepalingen inzake investeringsbescherming van het verdrag sinds de jaren negentig niet zijn aangepast en achterhaald zijn ten opzichte van de nieuwe normen van de hervormde EU-aanpak van het investeringsbeleid; overwegende dat er tot 2018 geen pogingen zijn ondernomen om rekening te houden met de urgentie van de beperking van de klimaatverandering en de uitfasering van investeringen in fossiele brandstoffen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het oorspronkelijke doel van het EHV erin bestond een forum voor beleidssamenwerking tussen Oost en West op het gebied van energie, investeringsbescherming, handel en doorvoer te creëren; overwegende dat de bepalingen inzake investeringsbescherming van het verdrag sinds de jaren negentig niet zijn aangepast en achterhaald zijn ten opzichte van de nieuwe normen van de hervormde EU-aanpak van het investeringsbeleid; overwegende dat er tot 2018 geen pogingen zijn ondernomen om rekening te houden met de urgentie van de beperking van de klimaatverandering en de uitfasering van investeringen in fossiele brandstoffen;

| C. | overwegende dat de lidstaten nog circa 1 500 bilaterale investeringsverdragen (BIT’s) hebben, die vóór het Verdrag van Lissabon zijn geratificeerd en waarin investeringen in fossiele brandstoffen nog steeds worden beschermd, het oude model voor beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (ISDS) is opgenomen en die verouderde bepalingen en mechanismen bevatten die onverenigbaar zijn met de waarden en rechtsbeginselen van de EU; overwegende dat geen van de nieuwe internationale investeringsovereenkomsten die gebaseerd zijn op een moderne aanpak waarover de EU sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon heeft onderhandeld, in werking is getreden; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de lidstaten nog circa 1 500 bilaterale investeringsverdragen (BIT’s) hebben, die vóór het Verdrag van Lissabon zijn geratificeerd en waarin investeringen in fossiele brandstoffen nog steeds worden beschermd, het oude model voor beslechting van geschillen tussen investeerders en staten (ISDS) is opgenomen en die verouderde bepalingen en mechanismen bevatten die onverenigbaar zijn met de waarden en rechtsbeginselen van de EU; overwegende dat geen van de nieuwe internationale investeringsovereenkomsten die gebaseerd zijn op een moderne aanpak waarover de EU sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon heeft onderhandeld, in werking is getreden;

| D. | overwegende dat het afwenden van ernstige klimaatcrises en het beschermen van onze energiezekerheid een versnelde uitfasering van fossiele brandstoffen en een snelle overgang naar hernieuwbare energie vereist; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het afwenden van ernstige klimaatcrises en het beschermen van onze energiezekerheid een versnelde uitfasering van fossiele brandstoffen en een snelle overgang naar hernieuwbare energie vereist;

| E. | overwegende dat de Europese Green Deal erop gericht is een antwoord te bieden op de uitdagingen van de klimaatverandering en de aantasting van het milieu; overwegende dat het hele EU-beleid, inclusief het investeringsbeleid, moet bijdragen aan deze doelstelling; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Europese Green Deal erop gericht is een antwoord te bieden op de uitdagingen van de klimaatverandering en de aantasting van het milieu; overwegende dat het hele EU-beleid, inclusief het investeringsbeleid, moet bijdragen aan deze doelstelling;

| F. | overwegende dat de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering in haar verslag van 2022 over de matiging van de klimaatverandering, dat in april 2022 is gepubliceerd, het EHV als “een ernstig obstakel voor de beperking van de klimaatverandering” heeft bestempeld; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering in haar verslag van 2022 over de matiging van de klimaatverandering, dat in april 2022 is gepubliceerd, het EHV als “een ernstig obstakel voor de beperking van de klimaatverandering” heeft bestempeld;

| G. | overwegende dat de energietransitie een versnelling van de wereldwijde investeringen in schone energie vereist en stimulansen voor Europese energiebedrijven om in hernieuwbare energie te investeren; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de energietransitie een versnelling van de wereldwijde investeringen in schone energie vereist en stimulansen voor Europese energiebedrijven om in hernieuwbare energie te investeren;

| H. | overwegende dat, gezien de toenemende juridische en politieke bezorgdheid over het EHV, in november 2018 een door de EU en haar lidstaten aangestuurd moderniseringsproces van start is gegaan, gericht op normen voor investeringsbescherming, de beperking van de aan fossiele brandstoffen verleende bescherming en de bevordering van duurzame ontwikkeling; overwegende dat de Conferentie over het Energiehandvest op 27 november 2018 de lijst van onderwerpen voor modernisering heeft goedgekeurd; overwegende dat de Raad de Commissie in juli 2019 een mandaat heeft gegeven om te onderhandelen over een modernisering van het EHV; overwegende dat de EU in mei 2020 een voorstel heeft ingediend voor de modernisering van het EHV; overwegende dat op 15 februari 2021 de EU bij het secretariaat van het Energiehandvest een aanvullend voorstel heeft ingediend om de kwestie van de definitie van economische activiteit in de energiesector, ook wel bekend als de uitzondering (“carve out”) voor fossiele brandstoffen, aan te pakken; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat, gezien de toenemende juridische en politieke bezorgdheid over het EHV, in november 2018 een door de EU en haar lidstaten aangestuurd moderniseringsproces van start is gegaan, gericht op normen voor investeringsbescherming, de beperking van de aan fossiele brandstoffen verleende bescherming en de bevordering van duurzame ontwikkeling; overwegende dat de Conferentie over het Energiehandvest op 27 november 2018 de lijst van onderwerpen voor modernisering heeft goedgekeurd; overwegende dat de Raad de Commissie in juli 2019 een mandaat heeft gegeven om te onderhandelen over een modernisering van het EHV; overwegende dat de EU in mei 2020 een voorstel heeft ingediend voor de modernisering van het EHV; overwegende dat op 15 februari 2021 de EU bij het secretariaat van het Energiehandvest een aanvullend voorstel heeft ingediend om de kwestie van de definitie van economische activiteit in de energiesector, ook wel bekend als de uitzondering (“carve out”) voor fossiele brandstoffen, aan te pakken;

| I. | overwegende dat de verdragsluitende partijen op 24 juni 2022 een beginselakkoord hebben bereikt over de modernisering van het Verdrag inzake het Energiehandvest (EHV); overwegende dat de wijzigingen van het verdrag wijzigingen van de normen voor investeringsbescherming van het EHV omvatten alsook een verwijzing naar het recht van landen om regelgevingsmaatregelen te nemen, bijvoorbeeld om redenen die verband houden met milieubescherming of klimaatactie; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de verdragsluitende partijen op 24 juni 2022 een beginselakkoord hebben bereikt over de modernisering van het Verdrag inzake het Energiehandvest (EHV); overwegende dat de wijzigingen van het verdrag wijzigingen van de normen voor investeringsbescherming van het EHV omvatten alsook een verwijzing naar het recht van landen om regelgevingsmaatregelen te nemen, bijvoorbeeld om redenen die verband houden met milieubescherming of klimaatactie;

| J. | overwegende dat de wettekst van de definitieve overeenkomst nog niet formeel is gepubliceerd, wat niet in overeenstemming is met de mate van transparantie van andere handels- en investeringsovereenkomsten van de EU; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de wettekst van de definitieve overeenkomst nog niet formeel is gepubliceerd, wat niet in overeenstemming is met de mate van transparantie van andere handels- en investeringsovereenkomsten van de EU;

| K. | overwegende dat Duitsland, Frankrijk, Spanje, Nederland, Polen, Slovenië en Luxemburg, die samen meer dan 70 % van de bevolking van de EU vertegenwoordigen, sinds de afronding van de onderhandelingen hun voornemen hebben aangekondigd zich uit het EHV terug te trekken; overwegende dat Italië in 2016 uit het EHV is gestapt; overwegende dat ook andere lidstaten overwegen het EHV te verlaten; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat Duitsland, Frankrijk, Spanje, Nederland, Polen, Slovenië en Luxemburg, die samen meer dan 70 % van de bevolking van de EU vertegenwoordigen, sinds de afronding van de onderhandelingen hun voornemen hebben aangekondigd zich uit het EHV terug te trekken; overwegende dat Italië in 2016 uit het EHV is gestapt; overwegende dat ook andere lidstaten overwegen het EHV te verlaten;

| L. | overwegende dat er in de Raad geen gekwalificeerde meerderheid is voor de modernisering van het EHV, als basis voor de goedkeuring van de modernisering tijdens de Conferentie over het Energiehandvest van november 2022; overwegende dat de modernisering daardoor van de agenda van de Conferentie over het Energiehandvest is verwijderd; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat er in de Raad geen gekwalificeerde meerderheid is voor de modernisering van het EHV, als basis voor de goedkeuring van de modernisering tijdens de Conferentie over het Energiehandvest van november 2022; overwegende dat de modernisering daardoor van de agenda van de Conferentie over het Energiehandvest is verwijderd;

| M. | overwegende dat het aantal stemmen van de EU gelijk is aan het aantal EU-lidstaten dat partij is bij het EHV; overwegende dat de lidstaten hun stemrecht alleen mogen uitoefenen als de EU haar stemrecht niet uitoefent; overwegende dat de ratificatie door de EU-lidstaten die partij zijn bij het EHV moet worden uitgevoerd in overeenstemming met hun nationale ratificatievoorschriften en met de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en de lidstaten; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het aantal stemmen van de EU gelijk is aan het aantal EU-lidstaten dat partij is bij het EHV; overwegende dat de lidstaten hun stemrecht alleen mogen uitoefenen als de EU haar stemrecht niet uitoefent; overwegende dat de ratificatie door de EU-lidstaten die partij zijn bij het EHV moet worden uitgevoerd in overeenstemming met hun nationale ratificatievoorschriften en met de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en de lidstaten;

| N. | overwegende dat het Parlement zijn goedkeuring zou moeten hechten aan de modernisering van het EHV voordat de EU het gemoderniseerde verdrag voorlopig zou kunnen gaan toepassen, overeenkomstig de politieke richtsnoeren van de Commissie; overwegende dat het Parlement zou moeten instemmen met de terugtrekking van de EU uit het EHV; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het Parlement zijn goedkeuring zou moeten hechten aan de modernisering van het EHV voordat de EU het gemoderniseerde verdrag voorlopig zou kunnen gaan toepassen, overeenkomstig de politieke richtsnoeren van de Commissie; overwegende dat het Parlement zou moeten instemmen met de terugtrekking van de EU uit het EHV;

| O. | overwegende dat een alarmerend aantal investeringsclaims betrekking heeft op milieumaatregelen; overwegende dat verschillende landen, waaronder de lidstaten, worden aangeklaagd in verband met hun klimaatbeleid of de rechtvaardige transitie; overwegende dat het EHV de meest betwiste van alle investeringsbeschermingsovereenkomsten is; overwegende dat momenteel binnen de EU meer dan 40 investeringsarbitragezaken lopen; overwegende dat op 1 juni 2022 volgens het secretariaat van het Energiehandvest ten minste 150 investeringsarbitragezaken zijn ingeleid in het kader van het EHV, waarvan een derde verband houdt met investeringen in fossiele brandstoffen en 70 % op het EHV gebaseerde investeringsarbitragezaken binnen de EU betreft; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat een alarmerend aantal investeringsclaims betrekking heeft op milieumaatregelen; overwegende dat verschillende landen, waaronder de lidstaten, worden aangeklaagd in verband met hun klimaatbeleid of de rechtvaardige transitie; overwegende dat het EHV de meest betwiste van alle investeringsbeschermingsovereenkomsten is; overwegende dat momenteel binnen de EU meer dan 40 investeringsarbitragezaken lopen; overwegende dat op 1 juni 2022 volgens het secretariaat van het Energiehandvest ten minste 150 investeringsarbitragezaken zijn ingeleid in het kader van het EHV, waarvan een derde verband houdt met investeringen in fossiele brandstoffen en 70 % op het EHV gebaseerde investeringsarbitragezaken binnen de EU betreft;

| P. | overwegende dat het EHV momenteel onverenigbaar is met de EU-Verdragen, aangezien het investeringsgerechten in staat stelt het EU-recht uit te leggen en toe te passen zonder de nodige waarborgen in te voeren die de autonomie van de EU op regelgevingsgebied in stand houden, en omdat het afbreuk doet aan de werking van de EU-instellingen overeenkomstig het constitutionele kader van de EU; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat het EHV momenteel onverenigbaar is met de EU-Verdragen, aangezien het investeringsgerechten in staat stelt het EU-recht uit te leggen en toe te passen zonder de nodige waarborgen in te voeren die de autonomie van de EU op regelgevingsgebied in stand houden, en omdat het afbreuk doet aan de werking van de EU-instellingen overeenkomstig het constitutionele kader van de EU;

| Q. | overwegende dat het HvJ-EU in zijn arrest van 6 maart 2018 in zaak C-284/16 (prejudiciële beslissing over Slowaakse Republiek/Achmea BV) heeft geoordeeld dat arbitrageclausules tussen investeerders en staten in internationale overeenkomsten tussen EU-lidstaten in strijd zijn met de EU-Verdragen en bijgevolg niet kunnen worden toegepast na de datum waarop de laatste van de partijen bij een BIT binnen de EU een EU-lidstaat is geworden; overwegende dat het HvJ-EU, met toepassing van dezelfde beginselen, in zijn arrest van 2 september 2021 in zaak C-741/19 (prejudiciële beslissing over Republiek Moldavië/Komstroy LLC) heeft geoordeeld dat artikel 26, lid 2, punt c), van het EHV aldus moet worden uitgelegd dat het niet van toepassing is op geschillen tussen een EU-lidstaat en een investeerder uit een andere EU-lidstaat met betrekking tot een investering van laatstgenoemde in eerstgenoemde lidstaat; overwegende dat het vaste rechtspraak is dat arresten van het HvJ-EU ex tunc van toepassing zijn; overwegende dat arbiters deze arresten van het HvJ-EU bij hun beraadslagingen hebben genegeerd; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat het HvJ-EU in zijn arrest van 6 maart 2018 in zaak C-284/16 (prejudiciële beslissing over Slowaakse Republiek/Achmea BV) heeft geoordeeld dat arbitrageclausules tussen investeerders en staten in internationale overeenkomsten tussen EU-lidstaten in strijd zijn met de EU-Verdragen en bijgevolg niet kunnen worden toegepast na de datum waarop de laatste van de partijen bij een BIT binnen de EU een EU-lidstaat is geworden; overwegende dat het HvJ-EU, met toepassing van dezelfde beginselen, in zijn arrest van 2 september 2021 in zaak C-741/19 (prejudiciële beslissing over Republiek Moldavië/Komstroy LLC) heeft geoordeeld dat artikel 26, lid 2, punt c), van het EHV aldus moet worden uitgelegd dat het niet van toepassing is op geschillen tussen een EU-lidstaat en een investeerder uit een andere EU-lidstaat met betrekking tot een investering van laatstgenoemde in eerstgenoemde lidstaat; overwegende dat het vaste rechtspraak is dat arresten van het HvJ-EU ex tunc van toepassing zijn; overwegende dat arbiters deze arresten van het HvJ-EU bij hun beraadslagingen hebben genegeerd;

| R. | overwegende dat de EU het voortouw heeft genomen bij de hervorming van het investeringsbeleid; overwegende dat sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon de EU, op aandringen en met de steun van het Parlement, een hervormd investeringsbeschermingsmodel heeft aangenomen en heeft besloten ISDS te vervangen door het stelsel van investeringsgerechten, onderhandelingen is gestart voor een multilateraal investeringsgerecht (MIC), wetgeving heeft aangenomen om buitenlandse subsidies te reguleren die de interne markt verstoren, en wetgeving heeft vastgesteld voor de screening van buitenlandse directe investeringen in de EU; overwegende dat deze ontwikkelingen belangrijke stappen vormen op weg naar een gemoderniseerd en duurzaam investeringsbeleid; overwegende dat er nog veel meer moet worden gedaan om werk te maken met deze hervormingsagenda; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de EU het voortouw heeft genomen bij de hervorming van het investeringsbeleid; overwegende dat sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon de EU, op aandringen en met de steun van het Parlement, een hervormd investeringsbeschermingsmodel heeft aangenomen en heeft besloten ISDS te vervangen door het stelsel van investeringsgerechten, onderhandelingen is gestart voor een multilateraal investeringsgerecht (MIC), wetgeving heeft aangenomen om buitenlandse subsidies te reguleren die de interne markt verstoren, en wetgeving heeft vastgesteld voor de screening van buitenlandse directe investeringen in de EU; overwegende dat deze ontwikkelingen belangrijke stappen vormen op weg naar een gemoderniseerd en duurzaam investeringsbeleid; overwegende dat er nog veel meer moet worden gedaan om werk te maken met deze hervormingsagenda;

| S. | overwegende dat de EU de lopende onderhandelingen in werkgroep III van Uncitral en de oprichting van het MIC steunt; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de EU de lopende onderhandelingen in werkgroep III van Uncitral en de oprichting van het MIC steunt;

| 1. | erkent dat het EHV zwaar onder vuur is komen te liggen als een belemmering voor de overgang naar hernieuwbare energie en voor de bescherming van de energiezekerheid in de EU en haar lidstaten; is van mening dat het huidige EHV een verouderd instrument is dat niet langer het belang van de Europese Unie dient, met name voor wat betreft de doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is ingenomen met de inspanningen van de EU en haar lidstaten om het moderniseringsproces van het EHV te stimuleren; prijst de inspanningen van de Commissie om het EHV af te stemmen op het mandaat dat zij van de Raad heeft gekregen om het vermogen van de EU in stand te houden om overheidsbeleidsmaatregelen te ontwikkelen die in overeenstemming zijn met de Overeenkomst van Parijs, de doelstellingen van de Europese Green Deal en de prioriteiten van het Europees Parlement; |
| --- | --- |

2.

| 3. | erkent dat er over het gemoderniseerde EHV is onderhandeld nadat de EU-lidstaten daar vanaf november 2018 sterk op hadden aandrongen; onderstreept dat voor de wijziging van het EHV eenparigheid van stemmen vereist is van alle verdragsluitende partijen die tijdens de jaarlijkse EHV-conferentie stemmen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | uit nogmaals zijn bezorgdheid over het feit dat veel verdragsluitende partijen, waaronder geïndustrialiseerde landen met een hoog inkomen, de ambities van de EU om het EHV te moderniseren, de klimaatverandering te beperken, duurzame ontwikkeling te bevorderen en de energietransitie te ondersteunen, niet lijken te delen, hoewel ook zij de Overeenkomst van Parijs hebben ondertekend; |
| --- | --- |

4.

| 5. | beklemtoont dat de uiteindelijke tekst van het gemoderniseerde EHV elementen bevat van het onderhandelingsmandaat van de Commissie, niet aansluit op de Overeenkomst van Parijs, de klimaatwet van de EU en de doelstellingen van de Europese Green Deal, en niet in overeenstemming is met de doelstellingen van zijn resolutie van 23 juni 2022 over de toekomst van het internationale investeringsbeleid van de EU, met inbegrip van met name het onmiddellijke verbod voor investeerders in fossiele brandstoffen om verdragsluitende partijen aan te klagen voor het voeren van beleid om fossiele brandstoffen uit te faseren in overeenstemming met hun internationale verplichtingen, de aanzienlijke verkorting van de termijn voor de uitfasering van de bescherming van bestaande investeringen in fossiele brandstoffen, en de afschaffing van het ISDS-mechanisme; benadrukt dat het Parlement het standpunt heeft ingenomen dat de EU en haar lidstaten investeringsbeschermingsverdragen waarin het ISDS-mechanisme is opgenomen niet zouden mogen ondertekenen of ratificeren; wijst er nogmaals op dat het MIC, indien het wordt opgericht, rechtstreeks van toepassing zou kunnen zijn op alle lopende bilaterale en multilaterale investeringsovereenkomsten — met inbegrip van het EHV — van landen die zich erbij aansluiten; |
| --- | --- |

5.

| 6. | is ingenomen met het voornemen van de EU en het VK om investeringen in fossiele brandstoffen van de bescherming van het EHV uit te sluiten; is ingenomen met het feit dat de meeste nieuwe investeringen in fossiele brandstoffen voor de EU en haar lidstaten vanaf 15 augustus 2023 niet meer zijn beschermd; |
| --- | --- |

6.

| 7. | merkt op dat het gemoderniseerde EHV-voorstel de bescherming van bestaande investeringen in fossiele brandstoffen gedurende ten minste tien jaar in stand houdt; merkt op dat het aftellen zou beginnen vanaf de inwerkingtreding van het gemoderniseerde EHV, een periode van tien jaar die op 15 augustus 2023 zou ingaan als de EU, haar lidstaten en de andere verdragsluitende partijen zouden overeenkomen de overeenkomst voorlopig toe te passen, en dat er anders pas mee zou worden begonnen na ratificatie door driekwart van de verdragsluitende partijen, waardoor de bescherming van investeringen in fossiele brandstoffen wordt verlengd tot de periode van bijna twintig jaar waarin de vervalbepaling van het EHV voorziet; merkt op dat in het gemoderniseerde EHV 2040 als einddatum is vastgesteld, wanneer alle investeringen in fossiele brandstoffen niet langer beschermd zijn voor verdragsluitende partijen die voor de uitzondering hebben gekozen; uit zijn grote bezorgdheid over het feit dat dit tijdschema in strijd is met de huidige kennis over de snelheid waarmee fossiele brandstoffen moeten worden uitgefaseerd om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 C boven het pre-industriële niveau en de klimaatdoelstellingen van de EU zal ondermijnen; herinnert eraan dat het Parlement het standpunt had ingenomen dat “het investeerders in fossiele brandstoffen in (...) [het] EHV onmiddellijk [moest worden] verboden om partijen bij een overeenkomst aan te klagen voor het voeren van beleid om fossiele brandstoffen geleidelijk af te schaffen in overeenstemming met de verbintenissen in het kader van de Overeenkomst van Parijs”; merkt op dat de definitie van bestaande investeringen betrekking heeft op projecten in de verkennende fase en de mogelijke toekomstige exploitatie ervan; |
| --- | --- |

7.

| 8. | betreurt het feit dat in het kader van het EHV de meeste verdragsluitende partijen hebben besloten de bescherming van investeerders in fossiele brandstoffen voor onbepaalde tijd te handhaven; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wijst erop dat het gemoderniseerde EHV alleen als basis voor nieuwe claims kan worden gebruikt na de volledige inwerkingtreding ervan of indien zowel de gaststaat van de investeerder als de verwerende staten het gemoderniseerde EHV voorlopig toepassen; betreurt ten zeerste het gebrek aan duidelijkheid dat deze situatie met zich meebrengt, aangezien dit leidt tot een fragmentarische tenuitvoerlegging en vertragingen, en het risico inhoudt dat de toepassing van het niet-hervormde EHV wordt verlengd; |
| --- | --- |

9.

| 10. | is ingenomen met de opname in het gemoderniseerde EHV van nieuwe bepalingen over de uitlegging van het verdrag, met name bepalingen inzake het recht om in het belang van legitieme doelstellingen van het overheidsbeleid regelgeving in te voeren, de dringende noodzaak om klimaatverandering doeltreffend te bestrijden, de rechten en plichten van de verdragsluitende partijen in het kader van multilaterale milieu- en arbeidsovereenkomsten, waaronder de Overeenkomst van Parijs, hun toezegging om investeringen in energie te bevorderen op een wijze die bijdraagt tot duurzame ontwikkeling en verantwoorde bedrijfsvoering; neemt kennis van de opname van een op bemiddeling gebaseerd mechanisme om geschillen in verband met duurzame ontwikkeling op te lossen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | herinnert aan zijn standpunt dat de EU en haar lidstaten geen investeringsbeschermingsverdragen mogen ondertekenen of ratificeren waarin het ISDS-mechanisme is opgenomen; betreurt dat het gemoderniseerde EHV dit achterhaalde mechanisme voor geschillenbeslechting in stand heeft gehouden en benadrukt dat er aanzienlijke aanwijzingen zijn dat investeringsarbiters de intentie van de staat om de doelstellingen van hun overheidsbeleid te beschermen, negeren, met name wanneer het gaat om het uitfaseren van fossiele brandstoffen of de bescherming van het milieu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | steunt de lopende onderhandelingen in werkgroep III van Uncitral, waarin de EU en haar lidstaten streven naar de oprichting van het MIC, dat het bevoegde gerechtelijke orgaan zou worden voor de beslechting van internationale investeringsgeschillen; wijst erop dat het MIC, indien het wordt opgericht, rechtstreeks van toepassing zou zijn op alle lopende bilaterale en multilaterale investeringsovereenkomsten, met inbegrip van het EHV, van landen die zich erbij aansluiten; herinnert eraan dat het MIC-systeem krachtens artikel 30, lid 3, van het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht van 1969 voor landen die er partij bij zijn daarom voorrang zou hebben op ISDS-mechanismen; verzoekt de Commissie de onderhandelingen van werkgroep III van Uncitral zo spoedig mogelijk met succes af te ronden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Commissie om in het kader van de procedures en resultaten van Uncitral uitdrukkelijk steun te verlenen aan een mechanisme waarmee staten hun instemming met ISDS in hun verdragen op efficiënte wijze kunnen intrekken of hun verdragen kunnen beëindigen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | vreest dat de vervalbepaling van twintig jaar in geval van uittreding ongewijzigd blijft in de gemoderniseerde tekst en betreurt dat dit geen onderdeel was van het onderhandelingsmandaat van de EU, waardoor de landen die partij blijven bij het EHV nog steeds de mogelijkheid wordt ontnomen om het verdrag gemakkelijk te verlaten indien arbiters het vermogen van staten om regelgeving vast te stellen, blijven ondermijnen; benadrukt dat bij terugtrekking uit het EHV de vertrekkende verdragsluitende partijen worden onderworpen aan de vervalbepaling van twintig jaar van het EHV, waarbij alle bestaande investeringen die niet onder een onderlinge overeenkomst vallen, beschermd zouden blijven op grond van de regels van het niet-gemoderniseerde EHV; is echter ingenomen met het feit dat onmiddellijk na de terugtrekking de bescherming voor alle nieuwe investeringen zou eindigen; merkt op dat in het kader van een gemoderniseerd EHV de meeste nieuwe investeringen in fossiele brandstoffen vanaf 15 augustus 2023 niet langer beschermd zouden zijn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | betreurt dat in het gemoderniseerde EHV niet wordt ingegaan op de kritieke kwestie van waarderingstechnieken, waardoor vergoedingen kunnen worden toegekend die veel groter zijn dan de geïnvesteerde bedragen; merkt op dat voorgestelde wijzigingen van de bepalingen inzake de toekenning van schadevergoeding weinig effect zouden hebben, aangezien arbiters het begrip “verlies” doorgaans zeer ruim interpreteren, met inbegrip van verwachte toekomstige winsten; merkt op dat deze methoden zeer controversieel zijn vanwege hun zeer ruime beoordelingsmarge en hun afhankelijkheid van zeer complexe en inherent speculatieve veronderstellingen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | is ingenomen met de verduidelijking van het Hof van Justitie dat de ISDS-bepalingen in het EHV niet van toepassing zijn op geschillen binnen de EU, alsook met de opname in het gemoderniseerde EHV van het beginsel dat ISDS-bepalingen niet van toepassing zijn op leden van dezelfde regionale organisatie voor economische integratie; spreekt echter zijn bezorgdheid uit over de mogelijkheid dat arbiters nog steeds kunnen beslissen om geschillen binnen de EU in behandeling te nemen en dat zaken op grond van de regels van het Internationaal Centrum voor beslechting van investeringsgeschillen nog steeds worden afgedwongen bij rechtbanken van andere landen; stelt met bezorgdheid vast dat het Achmea-arrest arbiters er niet van heeft weerhouden om het herhaaldelijk te blijven negeren en investeringsgeschillen binnen de EU te blijven behandelen; is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een onderlinge overeenkomst waarin wordt verduidelijkt dat het EHV en de vervalbepaling daarin niet van toepassing zijn binnen de EU, en dat nooit zijn geweest; roept alle andere lidstaten op dergelijke overeenkomsten zo spoedig mogelijk te ratificeren; verzoekt de Commissie contact op te nemen met partnerlanden en een tweede overeenkomst voor te stellen op grond waarvan partijen bij het EHV van buiten de EU die zich uit het verdrag willen terugtrekken, de vervalbepaling op basis van wederkerigheid kunnen opheffen; |
| --- | --- |

16.

| 17. | neemt kennis van het ontbreken van een gekwalificeerde meerderheid van EU-lidstaten die bereid zijn de modernisering van het EHV te steunen, hetgeen heeft geleid tot de mislukking van de moderniseringsinspanningen; is van mening dat noch de EU, noch haar lidstaten partij kunnen blijven bij het huidige EHV omdat dit onverenigbaar is met het EU-recht en het EU-beleid; |
| --- | --- |

17.

| 18. | herhaalt dat het Parlement de Commissie en de lidstaten heeft gevraagd om te beginnen met de voorbereiding van een gecoördineerde uittreding uit het EHV en van een overeenkomst die de toepassing van de vervalbepaling uitsluit tussen partijen die dit wensen; herinnert eraan dat de EU het gemoderniseerde EHV alleen kan ratificeren met de definitieve goedkeuring van het Parlement, en dat het Parlement zijn eerdere standpunten en de tekortkomingen van de modernisering in overweging zal nemen indien het wordt verzocht om goedkeuring ervan; stelt dat het Parlement de gecoördineerde terugtrekking van de EU uit het EHV zal steunen wanneer het wordt verzocht daarmee in te stemmen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | is ingenomen met de aankondiging door de Poolse, de Spaanse, de Nederlandse, de Franse, de Sloveense, de Duitse en de Luxemburgse regering van hun voornemen om zich uit het EHV terug te trekken, en merkt op dat het besluit in de meeste gevallen is genomen op basis van de resultaten van het moderniseringsproces; |
| --- | --- |

19.

| 20. | onderstreept de noodzaak van een gecoördineerd optreden om sterker te staan in de uittredingsonderhandelingen, de negatieve effecten van de vervalbepaling te beperken en geschillen binnen de EU doeltreffend te voorkomen; dringt er bij de Commissie op aan het proces van een gecoördineerde terugtrekking van de EU uit het EHV onmiddellijk in gang te zetten en verzoekt de Raad een voorstel in die zin te ondersteunen; is van mening dat dit voor de EU de beste optie is om rechtszekerheid te bereiken en te voorkomen dat het EHV de ambities van de EU op het gebied van klimaat en energiezekerheid verder in gevaar brengt; |
| --- | --- |

20.

| 21. | benadrukt dat de Commissie deze gecoördineerde uittreding niet adequaat heeft voorbereid en er evenmin informatie over heeft bekendgemaakt, ondanks meerdere verzoeken van het Parlement sinds het begin van de moderniseringsonderhandelingen, als alternatief in het geval van onbevredigende resultaten of de mislukking van het moderniseringsproces; |
| --- | --- |

21.

| 22. | vestigt de aandacht op het gebrek aan samenhang tussen de standpunten van sommige lidstaten over het EHV en hun BIT’s, die investeringen in fossiele brandstoffen nog steeds beschermen en verouderde bepalingen bevatten die in strijd zijn met de doelstellingen en waarden van de EU; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, het secretariaat van het Verdrag inzake het Energiehandvest en de regeringen van de landen die partij zijn bij het Verdrag inzake het Energiehandvest. |
| --- | --- |

23.

---

(1)  PB L 243 van 9.7.2021, blz. 1.

(2)  PB L 350 van 4.10.2021, blz. 9.

(3)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82.

(4)  PB L 328 van 21.12.2018, blz. 210.

(5)  Advies van 16 mei 2017, EU:C:2017:376.

(6)  Arrest van 6 maart 2018, Slowaakse Republiek/Achmea BV, C-284/16, EU:C:2018:158.

(7)  Advies van 30 april 2019, EU:C:2019:341.

(8)  Arrest van 2 september 2021, Republiek Moldavië/Komstroy LLC, C-741/19, EU:C:2021:655.

(9)  Arrest van 26 oktober 2021, Republiek Polen/PL Holdings Sàrl, C-109/20, EU:C:2021:875.

(10)  PB L 169 van 29.5.2020, blz. 1.

(11)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0268.

(12)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0373.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/74 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/74

---

P9_TA(2022)0422

Beoordeling van de naleving door Hongarije van de voorwaarden inzake de rechtsstaat in het kader van de conditionaliteitsverordening en stand van zaken met betrekking tot het Hongaarse herstel- en veerkrachtplan

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de beoordeling van de inachtneming door Hongarije van de rechtsstatelijke voorwaarden in het kader van de verordening inzake conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat, en de stand van zaken met betrekking tot het Hongaarse herstel- en veerkrachtplan (2022/2935(RSP))

(2023/C 167/11)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest”), |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (“het Handvest”),

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name artikel 2, artikel 4, lid 3, en artikel 7, lid 1, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name artikel 2, artikel 4, lid 3, en artikel 7, lid 1,

| — | gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de protocollen daarbij, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de protocollen daarbij,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens,

| — | gezien de internationale mensenrechtenverdragen van de Verenigde Naties en de Raad van Europa, |
| --- | --- |

—

gezien de internationale mensenrechtenverdragen van de Verenigde Naties en de Raad van Europa,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (1) (conditionaliteitsverordening), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting (1) (conditionaliteitsverordening),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (2),

| — | gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (3),

| — | gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van 3 juni 2021 in zaak C-650/18 houdende verwerping van het beroep dat Hongarije had ingesteld tegen de resolutie van het Parlement van 12 september 2018 die de procedure voor het constateren van een duidelijk gevaar van een ernstige schending, door een lidstaat, van de waarden waarop de Europese Unie berust, in werking had gesteld (4), |
| --- | --- |

—

gezien het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) van 3 juni 2021 in zaak C-650/18 houdende verwerping van het beroep dat Hongarije had ingesteld tegen de resolutie van het Parlement van 12 september 2018 die de procedure voor het constateren van een duidelijk gevaar van een ernstige schending, door een lidstaat, van de waarden waarop de Europese Unie berust, in werking had gesteld (4),

| — | gezien de landenhoofdstukken over Hongarije in het jaarverslag over de rechtsstaat van de Commissie, met name dat van 2021 en dat van 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de landenhoofdstukken over Hongarije in het jaarverslag over de rechtsstaat van de Commissie, met name dat van 2021 en dat van 2022,

| — | gezien de jurisprudentie van het HvJ-EU, |
| --- | --- |

—

gezien de jurisprudentie van het HvJ-EU,

| — | gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 15 september 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende de constatering, overeenkomstig artikel 7, lid 1, van het VEU, dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (5), van 9 juni 2022 over de rechtsstaat en de potentiële goedkeuring van het Poolse nationaal herstel- en veerkrachtplan (6), van 5 mei 2022 over lopende hoorzittingen uit hoofde van artikel 7, lid 1, VEU met betrekking tot Polen en Hongarije (7), van 10 maart 2022 over de rechtsstaat en de gevolgen van het arrest van het HvJ (8), van 8 juli 2021 over de schending van het EU-recht en van de rechten van lhbtiq-burgers in Hongarije als gevolg van de door het Hongaarse parlement aangenomen wetswijzigingen (9), en van 10 juni 2021 over de situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie en de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 inzake conditionaliteit (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 15 september 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende de constatering, overeenkomstig artikel 7, lid 1, van het VEU, dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (5), van 9 juni 2022 over de rechtsstaat en de potentiële goedkeuring van het Poolse nationaal herstel- en veerkrachtplan (6), van 5 mei 2022 over lopende hoorzittingen uit hoofde van artikel 7, lid 1, VEU met betrekking tot Polen en Hongarije (7), van 10 maart 2022 over de rechtsstaat en de gevolgen van het arrest van het HvJ (8), van 8 juli 2021 over de schending van het EU-recht en van de rechten van lhbtiq-burgers in Hongarije als gevolg van de door het Hongaarse parlement aangenomen wetswijzigingen (9), en van 10 juni 2021 over de situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie en de toepassing van Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 inzake conditionaliteit (10),

| — | gezien de schriftelijke kennisgeving die de Commissie, overeenkomstig artikel 6, lid 1, van de conditionaliteitsverordening, op 27 april 2022 aan de Hongaarse regering heeft toegezonden, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke kennisgeving die de Commissie, overeenkomstig artikel 6, lid 1, van de conditionaliteitsverordening, op 27 april 2022 aan de Hongaarse regering heeft toegezonden,

| — | gezien de lijst van corrigerende maatregelen die de Hongaarse regering per schrijven van 22 augustus 2022 bij de Commissie heeft ingediend, |
| --- | --- |

—

gezien de lijst van corrigerende maatregelen die de Hongaarse regering per schrijven van 22 augustus 2022 bij de Commissie heeft ingediend,

| — | gezien het voorstel van de Commissie van 18 september 2022 voor een uitvoeringsbesluit van de Raad betreffende maatregelen ter bescherming van de Uniebegroting tegen schendingen van de beginselen van de rechtsstaat in Hongarije (COM(2022)0485), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie van 18 september 2022 voor een uitvoeringsbesluit van de Raad betreffende maatregelen ter bescherming van de Uniebegroting tegen schendingen van de beginselen van de rechtsstaat in Hongarije (COM(2022)0485),

| — | gezien de notering van Hongarije in de index van de rechtsstaat 2022 van het World Justice Project (73e van 140 landen en laatste in de EU, de Europese Vrijhandelsassociatie en de regio Noord-Amerika), |
| --- | --- |

—

gezien de notering van Hongarije in de index van de rechtsstaat 2022 van het World Justice Project (73e van 140 landen en laatste in de EU, de Europese Vrijhandelsassociatie en de regio Noord-Amerika),

| — | gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, de waarden zijn waarop de Unie is gegrondvest, zoals neergelegd in artikel 2 VEU en zoals weerspiegeld in het Handvest en opgenomen in internationale mensenrechtenverdragen; overwegende dat deze waarden, die de lidstaten gemeen hebben en die zij vrijelijk hebben onderschreven, het fundament vormen van de rechten die allen die in de Unie wonen genieten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, de waarden zijn waarop de Unie is gegrondvest, zoals neergelegd in artikel 2 VEU en zoals weerspiegeld in het Handvest en opgenomen in internationale mensenrechtenverdragen; overwegende dat deze waarden, die de lidstaten gemeen hebben en die zij vrijelijk hebben onderschreven, het fundament vormen van de rechten die allen die in de Unie wonen genieten;

| B. | overwegende dat de Commissie de in de conditionaliteitsverordening bedoelde maatregelen kan nemen wanneer inbreuken op de beginselen van de rechtsstaat de bescherming van de financiële belangen van de Unie op een directe manier aantasten of dreigen aan te tasten; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Commissie de in de conditionaliteitsverordening bedoelde maatregelen kan nemen wanneer inbreuken op de beginselen van de rechtsstaat de bescherming van de financiële belangen van de Unie op een directe manier aantasten of dreigen aan te tasten;

| C. | overwegende dat de Commissie, overeenkomstig de conditionaliteitsverordening, op 18 september 2022 een voorstel voor begrotingsbeschermingsmaatregelen heeft voorgelegd in de vorm van een uitvoeringsbesluit van de Raad, ter bescherming van de financiële belangen van de EU tegen inbreuken op de beginselen van de rechtsstaat in Hongarije, houdende opschorting van 65 % van de kredieten voor drie programma’s in het kader van het cohesiebeleid of, indien van toepassing, van de goedkeuring van de drie programma’s, alsmede een verbod op het aangaan van juridische verbintenissen met de ‘trusts van openbaar belang’ voor programma’s die onder direct in indirect beheer worden uitgevoerd; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Commissie, overeenkomstig de conditionaliteitsverordening, op 18 september 2022 een voorstel voor begrotingsbeschermingsmaatregelen heeft voorgelegd in de vorm van een uitvoeringsbesluit van de Raad, ter bescherming van de financiële belangen van de EU tegen inbreuken op de beginselen van de rechtsstaat in Hongarije, houdende opschorting van 65 % van de kredieten voor drie programma’s in het kader van het cohesiebeleid of, indien van toepassing, van de goedkeuring van de drie programma’s, alsmede een verbod op het aangaan van juridische verbintenissen met de ‘trusts van openbaar belang’ voor programma’s die onder direct in indirect beheer worden uitgevoerd;

| D. | overwegende dat de door de Hongaarse regering vastgestelde corrigerende maatregelen onvoldoende zijn om aan te tonen dat de inbreuken op de beginselen van de rechtstaat in Hongarije het goed financieel beheer van de Uniebegroting of de bescherming van de financiële belangen van de Unie niet langer aantasten of dreigen aan te tasten, en niet volstaan om het beperkte aantal tekortkomingen dat de Commissie middels het ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad beoogde aan te pakken, te corrigeren, en verder overwegende dat zelfs de volledige uitvoering daarvan waarschijnlijk niet zal volstaan om de inbreuken op de rechtsstaat die het goed financieel beheer van de EU-begroting in Hongarije aantasten of dreigen aan te tasten, te corrigeren; overwegende dat de corrigerende maatregelen andere inbreuken op het beginsel van de rechtsstaat in Hongarije, die buiten het toepassingsgebied van de verordening vallen, niet corrigeren; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de door de Hongaarse regering vastgestelde corrigerende maatregelen onvoldoende zijn om aan te tonen dat de inbreuken op de beginselen van de rechtstaat in Hongarije het goed financieel beheer van de Uniebegroting of de bescherming van de financiële belangen van de Unie niet langer aantasten of dreigen aan te tasten, en niet volstaan om het beperkte aantal tekortkomingen dat de Commissie middels het ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad beoogde aan te pakken, te corrigeren, en verder overwegende dat zelfs de volledige uitvoering daarvan waarschijnlijk niet zal volstaan om de inbreuken op de rechtsstaat die het goed financieel beheer van de EU-begroting in Hongarije aantasten of dreigen aan te tasten, te corrigeren; overwegende dat de corrigerende maatregelen andere inbreuken op het beginsel van de rechtsstaat in Hongarije, die buiten het toepassingsgebied van de verordening vallen, niet corrigeren;

| E. | overwegende dat Hongarije besloten heeft niet deel te nemen aan nauwere samenwerking met het oog op de instelling van het Europees Openbaar Ministerie; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat Hongarije besloten heeft niet deel te nemen aan nauwere samenwerking met het oog op de instelling van het Europees Openbaar Ministerie;

| 1. | is ingenomen met het besluit om ten aanzien van Hongarije gebruik te maken van de conditionaliteitsverordening, zij het met een grote vertraging en met een te beperkt toepassingsgebied; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is van oordeel dat de 17 maatregelen waar de Commissie en de Hongaarse regering over hebben onderhandeld onvoldoende zijn om het bestaande systemische risico voor de financiële belangen van de EU weg te nemen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Commissie in haar beoordeling te wijzen op het nog altijd aanwezige gevaar en erop te hameren dat corrigerende maatregelen moeten worden getroffen, als basis voor de Raad om met gekwalificeerde meerderheid goedkeuring te hechten aan het voorstel van de Commissie van 18 september 2022 voor een uitvoeringsbesluit van de Raad houdende maatregelen ter bescherming van de begroting van de Unie tegen inbreuken op de beginselen van de rechtsstaat in Hongarije; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt de Raad akkoord te gaan met de door de Commissie op 18 september 2022 voorgestelde corrigerende maatregelen, overeenkomstig de conditionaliteitsverordening, en de bedoelde maatregelen pas weer in trekken wanneer het bewijs geleverd is dat niet langer sprake is van de condities die tot vaststelling van de maatregelen hebben geleid, in concreto dat de corrigerende maatregelen die de Hongaarse regering heeft genomen in de praktijk een blijvend effect hebben en, met name, dat de reeds goedgekeurde maatregelen onverminderd en ten volle worden uitgevoerd; beklemtoont dat indien deze maatregelen in de toekomst zouden worden teruggeschroefd, de Unie corrigerende financiële maatregelen moet nemen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie onmiddellijk actie te ondernemen in het kader van de conditionaliteitsverordening met betrekking tot andere schendingen van de rechtsstaat, met name de schendingen in verband met de onafhankelijkheid van het gerechtelijk apparaat en andere elementen die aan de orde zijn gesteld in de op 19 november 2021 door de Commissie aan Hongarije verzonden brief; |
| --- | --- |

5.

| 6. | betreurt dat de Hongaarse autoriteiten keer op keer misbruik maken van de unanimiteitsregel van de EU om cruciale beslissingen tegen te houden, teneinde de Commissie en de Raad te dwingen EU-middelen vrij te geven, waardoor ook het steunpakket ten belope van 18 miljard EUR voor Oekraïne en de invoering van het wereldwijde minimumtarief voor de vennootschapsbelasting vertraging oplopen; verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat dit geen gevolgen heeft voor hun besluiten in verband met faciliteit voor herstel en veerkracht (RRF) en de conditionaliteit met betrekking tot de rechtsstaat; |
| --- | --- |

6.

| 7. | herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om ervoor te zorgen dat de eindontvangers of begunstigden van EU-middelen niet worden beroofd van deze middelen in geval van toepassing van maatregelen in het kader van het conditionaliteitsmechanisme met betrekking tot de rechtsstaat, zoals bepaald in artikel 5, leden 4 en 5, van de conditionaliteitsverordening; verzoekt de Commissie te kijken naar manieren om EU-middelen via lokale overheden en ngo’s te verdelen indien de betrokken regering niet meewerkt om tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat te verhelpen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | herinnert eraan dat de herstel- en veerkrachtfaciliteit tot doel heeft herstel en veerkracht van de EU en haar lidstaten, met inbegrip van Hongarije, te stimuleren; betreurt dat middelen van de faciliteit als gevolg van acties van de Hongaarse regering nog niet ten behoeve van de inwoners en de regio’s van Hongarije, respectievelijk plaatselijke overheden en/of organisaties van het maatschappelijk middenveld kunnen worden ingezet, terwijl de overige 26 plannen in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit wel al zijn goedgekeurd; stelt vast dat het gevaar bestaat van misbruik van middelen in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en verzoekt de Commissie nogmaals het Hongaarse plan niet positief te beoordelen zolang dat land niet volledig gevolg heeft gegeven aan alle aanbevelingen met betrekking tot de rechtsstaat en alle relevante arresten van het HvJ-EU en het Europees Hof voor de rechten van de mens heeft uitgevoerd; verwacht van de Commissie dat zij risico’s uitsluit dat programma’s in het kader van het cohesiebeleid bijdragen tot misbruik van EU-middelen of tot inbreuken op de rechtsstaat, alvorens de partnerschapsovereenkomsten en de cohesiebeleidsprogramma’s goed te keuren; |
| --- | --- |

8.

| 9. | betreurt de gebrekkige informatieverstrekking aan het Parlement over de onderhandelingen tussen de Commissie en de Hongaarse autoriteiten; verwacht van de Commissie dat zij het Parlement snel en regelmatig op de hoogte brengt van alle relevante ontwikkelingen; wijst op het belang van transparantie, ook voor de Europese burgers, inclusief de burgers van Hongarije, voor wie heel veel op het spel staat; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 1.

(2)  PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17.

(3)  PB L 231 van 30.6.2021, blz. 159.

(4)  Arrest van 3 juni 2021, Hongarije/Parlement, C-650/18, ECLI:EU:C:2021:426.

(5)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0324.

(6)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0240.

(7)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0204.

(8)  PB C 347 van 9.9.2022, blz. 168.

(9)  PB C 99 van 1.3.2022, blz. 218.

(10)  PB C 67 van 8.2.2022, blz. 86.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/77 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/77

---

P9_TA(2022)0423

Bescherming van de veehouderij en grote carnivoren in Europa

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de bescherming van de veehouderij en grote carnivoren in Europa (2022/2952(RSP))

(2023/C 167/12)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen” (COM(2020)0380),

| — | gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (1),

| — | gezien zijn resolutie van 15 november 2017 over een actieplan voor de natuur, de mensen en de economie (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 november 2017 over een actieplan voor de natuur, de mensen en de economie (2),

| — | gezien Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (habitatrichtlijn) (3), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (habitatrichtlijn) (3),

| — | gezien het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa (Verdrag van Bern) (4), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa (Verdrag van Bern) (4),

| — | gezien het programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Refit) van de Commissie, |
| --- | --- |

—

gezien het programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Refit) van de Commissie,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 12 oktober 2021 betreffende richtsnoeren inzake de strikte bescherming van diersoorten van communautair belang uit hoofde van de habitatrichtlijn (C(2021)7301), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 12 oktober 2021 betreffende richtsnoeren inzake de strikte bescherming van diersoorten van communautair belang uit hoofde van de habitatrichtlijn (C(2021)7301),

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat in vele delen van Europa een uitbreiding van het verspreidingsgebied van bepaalde grote roofdieren of een herkolonisatie door grote roofdieren plaatsvindt, met name wolven en beren, die al geruime tijd uit de gebieden in kwestie verdwenen waren, hetgeen tot conflicten leidt met menselijke activiteiten, met name extensieve begrazing door schapen en runderen; overwegende dat dit aanzienlijke kosten met zich meebrengt voor nomadische veehouders, door de predatie van hun kudden en de grote verschillen tussen de lidstaten en regio’s wat de maatregelen betreft die zij nemen, en soms niet nemen, om hun landbouwers te ondersteunen, en de overheidsmiddelen die zij beschikbaar stellen voor compensatie en aanpassing; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat in vele delen van Europa een uitbreiding van het verspreidingsgebied van bepaalde grote roofdieren of een herkolonisatie door grote roofdieren plaatsvindt, met name wolven en beren, die al geruime tijd uit de gebieden in kwestie verdwenen waren, hetgeen tot conflicten leidt met menselijke activiteiten, met name extensieve begrazing door schapen en runderen; overwegende dat dit aanzienlijke kosten met zich meebrengt voor nomadische veehouders, door de predatie van hun kudden en de grote verschillen tussen de lidstaten en regio’s wat de maatregelen betreft die zij nemen, en soms niet nemen, om hun landbouwers te ondersteunen, en de overheidsmiddelen die zij beschikbaar stellen voor compensatie en aanpassing;

| B. | overwegende dat wetgevingsmaatregelen, zoals de habitatrichtlijn, en internationale verdragen, zoals het Verdrag van Bern, hebben bijgedragen tot het herstel van grote carnivoren, waaronder de wolf, de bruine beer, de Euraziatische lynx en de veelvraat; overwegende dat het aantal grote carnivoren op het Europese vasteland in 2012 9 000 Euraziatische lynxen, 17 000 bruine beren, 1 250 veelvraten en 12 000 wolven bedroeg; overwegende dat de aantallen voor wolven volgens een in 2018 uitgevoerde evaluatie (5) in tien jaar tijd aanzienlijk zijn toegenomen, tot 17 000, terwijl de aantallen voor andere soorten op hetzelfde niveau zijn gebleven; overwegende dat het totale aantal wolven in de EU-27 volgens de beste beschikbare gegevens in 2022 waarschijnlijk in de orde van grootte van 19 000 zal liggen en in geografisch Europa waarschijnlijk meer dan 21 500 zal bedragen (6); overwegende dat volgens een in 2022 uitgevoerde beoordeling van de staat van instandhouding van de wolf (Canis lupus) in Europa (7), het verspreidingsgebied van de wolf in Europa in de afgelopen tien jaar met meer dan 25 % is toegenomen; overwegende dat de Internationale Unie voor behoud van de natuur en de natuurlijke hulpbronnen (IUCN) 3 van de 9 wolvenpopulaties, 3 van de 10 bruineberenpopulaties en 3 van de 11 populaties Euraziatische lynxen in Europa heeft ingedeeld als niet bedreigd (“least concern”); overwegende dat beide veelvraatpopulaties in Europa bedreigd blijven en dat de Iberische lynx nog steeds bedreigd is; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat wetgevingsmaatregelen, zoals de habitatrichtlijn, en internationale verdragen, zoals het Verdrag van Bern, hebben bijgedragen tot het herstel van grote carnivoren, waaronder de wolf, de bruine beer, de Euraziatische lynx en de veelvraat; overwegende dat het aantal grote carnivoren op het Europese vasteland in 2012 9 000 Euraziatische lynxen, 17 000 bruine beren, 1 250 veelvraten en 12 000 wolven bedroeg; overwegende dat de aantallen voor wolven volgens een in 2018 uitgevoerde evaluatie (5) in tien jaar tijd aanzienlijk zijn toegenomen, tot 17 000, terwijl de aantallen voor andere soorten op hetzelfde niveau zijn gebleven; overwegende dat het totale aantal wolven in de EU-27 volgens de beste beschikbare gegevens in 2022 waarschijnlijk in de orde van grootte van 19 000 zal liggen en in geografisch Europa waarschijnlijk meer dan 21 500 zal bedragen (6); overwegende dat volgens een in 2022 uitgevoerde beoordeling van de staat van instandhouding van de wolf (Canis lupus) in Europa (7), het verspreidingsgebied van de wolf in Europa in de afgelopen tien jaar met meer dan 25 % is toegenomen; overwegende dat de Internationale Unie voor behoud van de natuur en de natuurlijke hulpbronnen (IUCN) 3 van de 9 wolvenpopulaties, 3 van de 10 bruineberenpopulaties en 3 van de 11 populaties Euraziatische lynxen in Europa heeft ingedeeld als niet bedreigd (“least concern”); overwegende dat beide veelvraatpopulaties in Europa bedreigd blijven en dat de Iberische lynx nog steeds bedreigd is;

| C. | overwegende dat de wolvenpopulatie het potentieel heeft om exponentieel te groeien met ongeveer 30 % per jaar; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de wolvenpopulatie het potentieel heeft om exponentieel te groeien met ongeveer 30 % per jaar;

| D. | overwegende dat de negatieve gevolgen van aanvallen op vee door de groeiende wolvenpopulatie toenemen; overwegende dat wolven steeds vaker dicht in de buurt van mensen komen, met name in dichtbevolkte gebieden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de negatieve gevolgen van aanvallen op vee door de groeiende wolvenpopulatie toenemen; overwegende dat wolven steeds vaker dicht in de buurt van mensen komen, met name in dichtbevolkte gebieden;

| E. | overwegende dat alleen al in Oostenrijk het aantal door wolven gedode dieren in de veestapel in 2021 is gestegen met 230 %, tot 680; overwegende dat een soortgelijke ontwikkeling van het aantal aanvallen door wolven ook kan worden waargenomen in andere lidstaten, met in 2020 11 849 gedode dieren in Frankrijk, 3 959 in Duitsland, 616 in Tsjechië, 139 in België en 98 in de Italiaanse regio Zuid-Tirol; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat alleen al in Oostenrijk het aantal door wolven gedode dieren in de veestapel in 2021 is gestegen met 230 %, tot 680; overwegende dat een soortgelijke ontwikkeling van het aantal aanvallen door wolven ook kan worden waargenomen in andere lidstaten, met in 2020 11 849 gedode dieren in Frankrijk, 3 959 in Duitsland, 616 in Tsjechië, 139 in België en 98 in de Italiaanse regio Zuid-Tirol;

| F. | overwegende dat de snelle toename van de wolvenpopulatie en de aanvallen op vee het voor nationale bestuurders moeilijk maakt om doeltreffend en doortastend op te treden met de instrumenten waarover zij momenteel beschikken; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de snelle toename van de wolvenpopulatie en de aanvallen op vee het voor nationale bestuurders moeilijk maakt om doeltreffend en doortastend op te treden met de instrumenten waarover zij momenteel beschikken;

| G. | overwegende dat landbouwers, nu zij zelf geconfronteerd worden met grote carnivoren, zich wanhopig, onbegrepen en machteloos voelen; overwegende dat bij de aanvallen door grote carnivoren al menselijke slachtoffers zijn gevallen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat landbouwers, nu zij zelf geconfronteerd worden met grote carnivoren, zich wanhopig, onbegrepen en machteloos voelen; overwegende dat bij de aanvallen door grote carnivoren al menselijke slachtoffers zijn gevallen;

| H. | overwegende dat de meeste populaties van grote carnivoren in Europa grensoverschrijdend zijn; overwegende dat individuele populaties grote geografische verspreidingsgebieden kunnen bestrijken in verschillende landen, zowel binnen als buiten de EU, hetgeen leidt tot situaties waarin dezelfde populatie in één regio kan worden beschouwd als in een gunstige staat van instandhouding, terwijl zij in een aangrenzende regio kan worden aangemerkt als strikt te beschermen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de meeste populaties van grote carnivoren in Europa grensoverschrijdend zijn; overwegende dat individuele populaties grote geografische verspreidingsgebieden kunnen bestrijken in verschillende landen, zowel binnen als buiten de EU, hetgeen leidt tot situaties waarin dezelfde populatie in één regio kan worden beschouwd als in een gunstige staat van instandhouding, terwijl zij in een aangrenzende regio kan worden aangemerkt als strikt te beschermen;

| I. | overwegende dat de monitoringaanpak sterk varieert, met een inconsistente kwaliteit en kwantiteit van de gegevens over de aantallen grote carnivoren als gevolg; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de monitoringaanpak sterk varieert, met een inconsistente kwaliteit en kwantiteit van de gegevens over de aantallen grote carnivoren als gevolg;

| J. | overwegende dat in het kader van het LIFE-programma al tal van projecten zijn gefinancierd om conflicten met in het wild levende dieren te beperken en de co-existentie met grote roofdieren voor de lange termijn te bevorderen; overwegende dat tussen 1992 en 2019 via het LIFE-programma gemiddeld 3,6 miljoen EUR per jaar is besteed aan projecten ter beperking van de schade door grote carnivoren en dat nog eens 36 miljoen EUR is toegekend voor lopende projecten die contextspecifieke begeleiding bieden met betrekking tot de doeltreffendheid van bestrijdingsmaatregelen zoals elektrische afrasteringen, actief herderschap en het gebruik van honden die het vee bewaken, in veel verschillende regio’s van de EU; overwegende dat er behoefte is aan aanvullende projecten in regio’s en met betrekking tot grote carnivoren die nog niet aan bod zijn gekomen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat in het kader van het LIFE-programma al tal van projecten zijn gefinancierd om conflicten met in het wild levende dieren te beperken en de co-existentie met grote roofdieren voor de lange termijn te bevorderen; overwegende dat tussen 1992 en 2019 via het LIFE-programma gemiddeld 3,6 miljoen EUR per jaar is besteed aan projecten ter beperking van de schade door grote carnivoren en dat nog eens 36 miljoen EUR is toegekend voor lopende projecten die contextspecifieke begeleiding bieden met betrekking tot de doeltreffendheid van bestrijdingsmaatregelen zoals elektrische afrasteringen, actief herderschap en het gebruik van honden die het vee bewaken, in veel verschillende regio’s van de EU; overwegende dat er behoefte is aan aanvullende projecten in regio’s en met betrekking tot grote carnivoren die nog niet aan bod zijn gekomen;

| K. | overwegende dat gedomesticeerde dieren, in het bijzonder dieren die grazen op weidegronden en open grasland, een grotere kans lopen om te worden aangevallen (afhankelijk van de getroffen maatregelen en de doeltreffendheid ervan) door de toenemende aanwezigheid van grote carnivoren; overwegende dat dit met name het geval is in bergachtige en dunbevolkte gebieden, waar begrazing noodzakelijk is om deze prioritaire habitat in stand te houden; overwegende dat er in sommige dichtbevolkte gebieden met weinig natuurlijke prooidieren voor grote carnivoren ook een groter risico kan bestaan voor gedomesticeerde dieren; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat gedomesticeerde dieren, in het bijzonder dieren die grazen op weidegronden en open grasland, een grotere kans lopen om te worden aangevallen (afhankelijk van de getroffen maatregelen en de doeltreffendheid ervan) door de toenemende aanwezigheid van grote carnivoren; overwegende dat dit met name het geval is in bergachtige en dunbevolkte gebieden, waar begrazing noodzakelijk is om deze prioritaire habitat in stand te houden; overwegende dat er in sommige dichtbevolkte gebieden met weinig natuurlijke prooidieren voor grote carnivoren ook een groter risico kan bestaan voor gedomesticeerde dieren;

| L. | overwegende dat de houding van het publiek tegenover grote carnivoren sterk uiteenloopt in de verschillende landen en bij de diverse belangengroepen, met name in regio’s waar grote carnivoren gedurende langere tijd afwezig zijn geweest; overwegende dat de angst voor aanvallen en het ontbreken van voldoende steun van de autoriteiten ter voorkoming van schade, ertoe kunnen leiden dat beschermde soorten op illegale wijze worden gedood; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de houding van het publiek tegenover grote carnivoren sterk uiteenloopt in de verschillende landen en bij de diverse belangengroepen, met name in regio’s waar grote carnivoren gedurende langere tijd afwezig zijn geweest; overwegende dat de angst voor aanvallen en het ontbreken van voldoende steun van de autoriteiten ter voorkoming van schade, ertoe kunnen leiden dat beschermde soorten op illegale wijze worden gedood;

| M. | overwegende dat de schapen- en de geitensector, die het kwetsbaarst zijn voor aanvallen van grote carnivoren, om ruimere sociaal-economische redenen al tientallen jaren onder economische druk staan; overwegende dat deze kwetsbare sector door middel van extensieve begrazing een meerwaarde kan bieden voor het milieu, door bij te dragen tot de instandhouding van de biodiversiteit in open landschappen in veel gebieden met natuurlijke beperkingen of een lage vruchtbaarheid, zoals alpenweiden, en door te helpen bij de bestrijding van verschijnselen als erosie en bosbranden; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de schapen- en de geitensector, die het kwetsbaarst zijn voor aanvallen van grote carnivoren, om ruimere sociaal-economische redenen al tientallen jaren onder economische druk staan; overwegende dat deze kwetsbare sector door middel van extensieve begrazing een meerwaarde kan bieden voor het milieu, door bij te dragen tot de instandhouding van de biodiversiteit in open landschappen in veel gebieden met natuurlijke beperkingen of een lage vruchtbaarheid, zoals alpenweiden, en door te helpen bij de bestrijding van verschijnselen als erosie en bosbranden;

| N. | overwegende dat steeds meer van traditionele alpenweiden en weidebegrazingssystemen wordt afgestapt als gevolg van de uitdagingen op milieu-, landbouw- en sociaal-economisch gebied; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat steeds meer van traditionele alpenweiden en weidebegrazingssystemen wordt afgestapt als gevolg van de uitdagingen op milieu-, landbouw- en sociaal-economisch gebied;

| O. | overwegende dat preventiemaatregelen ter voorkoming van co-existentieconflicten volgens LIFE-projecten in sommige EU-regio’s succesvolle methoden zijn om de schade door grote carnivoren te beperken; overwegende dat de doeltreffendheid van deze maatregelen evenwel kan worden beïnvloed door de geografische omstandigheden en de plaatselijke voorwaarden; overwegende dat deze maatregelen kunnen leiden tot meer werk en kosten voor de landbouwers, vooral in regio’s waar grote carnivoren terugkeren of hun gebied uitbreiden; overwegende dat preventiemaatregelen ter voorkoming van co-existentieconflicten kunnen worden gecombineerd om de doeltreffendheid te vergroten; overwegende dat de schadevergoedingen, die worden geregeld op nationaal niveau, binnen de EU verschillen en niet altijd leiden tot een volledige vergoeding van de geleden schade; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat preventiemaatregelen ter voorkoming van co-existentieconflicten volgens LIFE-projecten in sommige EU-regio’s succesvolle methoden zijn om de schade door grote carnivoren te beperken; overwegende dat de doeltreffendheid van deze maatregelen evenwel kan worden beïnvloed door de geografische omstandigheden en de plaatselijke voorwaarden; overwegende dat deze maatregelen kunnen leiden tot meer werk en kosten voor de landbouwers, vooral in regio’s waar grote carnivoren terugkeren of hun gebied uitbreiden; overwegende dat preventiemaatregelen ter voorkoming van co-existentieconflicten kunnen worden gecombineerd om de doeltreffendheid te vergroten; overwegende dat de schadevergoedingen, die worden geregeld op nationaal niveau, binnen de EU verschillen en niet altijd leiden tot een volledige vergoeding van de geleden schade;

| P. | overwegende dat het verlies van en de verwondingen aan gedomesticeerde dieren ten gevolge van aanvallen door grote carnivoren niet alleen economische schade toebrengen aan landbouwers en veetelers, maar ook aanzienlijke emotionele gevolgen hebben voor de eigenaren van die dieren; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat het verlies van en de verwondingen aan gedomesticeerde dieren ten gevolge van aanvallen door grote carnivoren niet alleen economische schade toebrengen aan landbouwers en veetelers, maar ook aanzienlijke emotionele gevolgen hebben voor de eigenaren van die dieren;

| Q. | overwegende dat traditionele veehouderijpraktijken met een hoge mate van bescherming van het vee tegen roofdieren, zoals het gebruik van herders, de inzet van honden die het vee bewaken en het ’s nachts op stal zetten om het grazende vee rechtstreeks en voortdurend te bewaken, in Europa eeuwenlang zijn toegepast, maar geleidelijk zijn losgelaten omdat er veel minder aanvallen door roofdieren waren; overwegende dat het in sommige regio’s moeilijk kan blijken om op grote schaal volledig terug te keren naar deze oude praktijken als gevolg van de veranderingen in landgebruik, waardoor in landbouwgebieden een meer multifunctionele aanpak wordt gevolgd, het toegenomen belang van het toerisme en de sociaal-economische druk waarmee de landbouw in de EU momenteel wordt geconfronteerd, met aanzienlijke dalingen van het aantal landbouwers en lonen die onder het gemiddelde liggen; overwegende dat innoverende oplossingen zullen moeten worden gevonden om de moderne landbouw aan de aanwezigheid van wolven aan te passen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat traditionele veehouderijpraktijken met een hoge mate van bescherming van het vee tegen roofdieren, zoals het gebruik van herders, de inzet van honden die het vee bewaken en het ’s nachts op stal zetten om het grazende vee rechtstreeks en voortdurend te bewaken, in Europa eeuwenlang zijn toegepast, maar geleidelijk zijn losgelaten omdat er veel minder aanvallen door roofdieren waren; overwegende dat het in sommige regio’s moeilijk kan blijken om op grote schaal volledig terug te keren naar deze oude praktijken als gevolg van de veranderingen in landgebruik, waardoor in landbouwgebieden een meer multifunctionele aanpak wordt gevolgd, het toegenomen belang van het toerisme en de sociaal-economische druk waarmee de landbouw in de EU momenteel wordt geconfronteerd, met aanzienlijke dalingen van het aantal landbouwers en lonen die onder het gemiddelde liggen; overwegende dat innoverende oplossingen zullen moeten worden gevonden om de moderne landbouw aan de aanwezigheid van wolven aan te passen;

| R. | overwegende dat een constructieve co-existentie tussen grote carnivoren en de veehouderij nodig is, waarbij enerzijds de staat van instandhouding van grote carnivoren zich gunstig kan blijven ontwikkelen en anderzijds de landbouwers de instrumenten en voldoende financiële middelen krijgen om aanvallen op landbouwhuisdieren aan te pakken en te voorkomen; overwegende dat alle beheersbeslissingen moeten worden gebaseerd op de wetenschap en op solide data, en dat er rekening bij moet worden gehouden met ecologische, sociale en economische perspectieven; overwegende dat verdere besprekingen nodig zullen zijn tussen belanghebbenden en landbouwers in gebieden waar grote carnivoren al tientallen jaren afwezig zijn, en dat verdere inspanningen nodig zullen zijn op het gebied van de uitwisseling van beste praktijken om de invoering van preventiemaatregelen te ondersteunen en toegang tot financiering te verkrijgen; overwegende dat de verhoogde aanwezigheid van grote carnivoren positieve gevolgen kan hebben voor het functioneren en de veerkracht van ecosystemen, de instandhouding van de biodiversiteit en ecologische processen, en onder meer kan bijdragen tot de regulering van populaties wilde hoefdieren; overwegende dat, met name in nationale parken, de aanwezigheid van grote carnivoren ook bijdraagt tot de recreatieve waarde van bossen en het immer toenemende natuurtoerisme; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat een constructieve co-existentie tussen grote carnivoren en de veehouderij nodig is, waarbij enerzijds de staat van instandhouding van grote carnivoren zich gunstig kan blijven ontwikkelen en anderzijds de landbouwers de instrumenten en voldoende financiële middelen krijgen om aanvallen op landbouwhuisdieren aan te pakken en te voorkomen; overwegende dat alle beheersbeslissingen moeten worden gebaseerd op de wetenschap en op solide data, en dat er rekening bij moet worden gehouden met ecologische, sociale en economische perspectieven; overwegende dat verdere besprekingen nodig zullen zijn tussen belanghebbenden en landbouwers in gebieden waar grote carnivoren al tientallen jaren afwezig zijn, en dat verdere inspanningen nodig zullen zijn op het gebied van de uitwisseling van beste praktijken om de invoering van preventiemaatregelen te ondersteunen en toegang tot financiering te verkrijgen; overwegende dat de verhoogde aanwezigheid van grote carnivoren positieve gevolgen kan hebben voor het functioneren en de veerkracht van ecosystemen, de instandhouding van de biodiversiteit en ecologische processen, en onder meer kan bijdragen tot de regulering van populaties wilde hoefdieren; overwegende dat, met name in nationale parken, de aanwezigheid van grote carnivoren ook bijdraagt tot de recreatieve waarde van bossen en het immer toenemende natuurtoerisme;

| S. | overwegende dat de Commissie in oktober 2021 nieuwe richtsnoeren heeft uitgebracht inzake de strikte bescherming van diersoorten uit hoofde van de habitatrichtlijn, waaronder wolven, om de EU-lidstaten te helpen de uitvoering van de habitatrichtlijn in de praktijk te verbeteren, en met name te zorgen voor een volledige, duidelijke en nauwkeurige omzetting van artikel 16 van de richtlijn; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de Commissie in oktober 2021 nieuwe richtsnoeren heeft uitgebracht inzake de strikte bescherming van diersoorten uit hoofde van de habitatrichtlijn, waaronder wolven, om de EU-lidstaten te helpen de uitvoering van de habitatrichtlijn in de praktijk te verbeteren, en met name te zorgen voor een volledige, duidelijke en nauwkeurige omzetting van artikel 16 van de richtlijn;

| 1. | neemt kennis van de positieve resultaten van het biodiversiteitsbeleid met betrekking tot het herstel van grote carnivoren in de EU en wijst op de effecten van dit beleid op de werking en veerkracht van ecosystemen, het behoud van biodiversiteit en ecologische processen, alsook op de veehouderij; benadrukt dat het belangrijk is te zorgen voor een evenwichtige co-existentie van mensen, vee en grote carnivoren, met name in plattelandsgebieden, en benadrukt dat moet worden erkend dat veranderingen in de populatieniveaus van bepaalde soorten kunnen leiden tot een aantal ecologische, agrarische en sociaal-economische uitdagingen; erkent dat artikel 2, lid 3, van de habitatrichtlijn reeds de nodige flexibiliteit bevat om deze synergieën en wisselwerkingen effectief aan te pakken en te beheren, en geschikt wordt geacht voor het beoogde doel; merkt op dat deze flexibiliteit verder moet worden onderzocht; |
| --- | --- |

1.

| 2. | betreurt de gevolgen van aanvallen door grote carnivoren voor het dierenwelzijn, met inbegrip van verwondingen, abortussen, verminderde vruchtbaarheid, verlies van dieren of hele kudden en het overlijden van waakhonden, en verzoekt de Commissie en de lidstaten alles in het werk te stellen om leed en schade aan vee te voorkomen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Commissie de vooruitgang bij het bereiken van de gunstige staat van instandhouding van soorten te blijven beoordelen op basis van wetenschappelijk bewijs, teneinde de gebiedsomvang en het populatieniveau van grote carnivoren naar behoren te beoordelen en te monitoren, met inbegrip van de effecten ervan op de natuur en de biodiversiteit; benadrukt dat rekening moet worden gehouden met de hoge grensoverschrijdende mobiliteit van soorten, aangezien de staat van instandhouding van verschillende populaties van dezelfde soort kan verschillen per regio; verzoekt de Commissie en de lidstaten de grensoverschrijdende samenwerking verder te intensiveren en benadrukt dat de monitoring moet worden gecoördineerd aan de hand van een geharmoniseerde methode, waarbij in voorkomend geval rekening wordt gehouden met transnationale populaties en (bio-)geografische regio’s; verzoekt de Commissie middelen uit te trekken voor biodiversiteitsstudies, bijvoorbeeld in het kader van Horizon Europa, om de verspreidings- en dichtheidskaarten van grote carnivoren te actualiseren; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de lidstaten voor elk van de verschillende soorten grote carnivoren passende monitoringmethoden hanteert die het mogelijk maken hoogwaardige, vergelijkbare en gestandaardiseerde gegevens te verzamelen voor een doeltreffende evaluatie van de populatieniveaus; |
| --- | --- |

3.

| 4. | is ingenomen met het feit dat het wijzigingsvoorstel waarbij de wolf (Canis lupus) lager zou worden ingedeeld, namelijk in aanhangsel III in plaats van in aanhangsel II van het verdrag, is opgenomen als agendapunt voor de 42e vergadering van het Permanent Comité van het Verdrag van Bern; benadrukt dat de staat van instandhouding van de wolf op pan-Europees niveau een verlaging van de beschermingsstatus rechtvaardigt, en bijgevolg de goedkeuring van de voorgestelde wijziging; |
| --- | --- |

4.

| 5. | erkent dat de aanvallen door grote carnivoren in heel Europa toenemen, en dat zij al menselijke slachtoffers hebben geëist en negatieve gevolgen hebben gegenereerd voor veehouders; beklemtoont dat het belangrijk is dat de lidstaten ook informatie verzamelen en verslag uitbrengen over de schade als gevolg van aanvallen door grote carnivoren; beklemtoont dat een goede monitoring van de trends op het gebied van schadegevallen voor veehouders een fundamentele voorwaarde is voor een succesvol beleid, maar dat de lidstaten gebruikmaken van verschillende toezicht- en monitoringmethoden; onderstreept het belang van gestandaardiseerde rapportageformaten en onderstreept dat dit ook moet gelden voor de monitoring van de doeltreffendheid van de programma’s voor schadebeperking, met inbegrip van compensatie en preventie; vraagt dat de monitoringresultaten en de gebruikte methode tijdig en op transparante wijze ter beschikking worden gesteld van het publiek; benadrukt dat de Commissie de gegevensverzameling moet coördineren en de analyses moet uitvoeren; |
| --- | --- |

5.

| 6. | benadrukt dat het belangrijk is het toezicht op de gezondheid van wilde dieren te verbeteren, met name met betrekking tot de hybridisatie tussen honden en wolven, die proactief, in een vroeg stadium, moet worden opgespoord; dringt aan op een gestandaardiseerd beleid voor het identificeren van hybriden en op een transparante aanpak, met inbegrip van een algemene grensoverschrijdende uitwisseling van DNA-stalen van wolven tussen onderzoeksinstellingen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om regio’s die geconfronteerd worden met co-existentieconflicten te helpen, om hun duidelijk te maken hoe zij op passende en verantwoorde wijze gebruik kunnen maken van de flexibiliteit die reeds bestaat uit hoofde van artikel 16, lid 1, van de habitatrichtlijn; neemt nota van de bijgewerkte richtsnoeren van de Commissie inzake de strikte bescherming van diersoorten van communautair belang uit hoofde van de habitatrichtlijn, die op 12 oktober 2021 zijn bekendgemaakt (8); benadrukt dat het de verantwoordelijkheid van de Commissie is om de bestaande richtsnoeren te verduidelijken en haar richtsnoeren waar nodig te actualiseren, onder meer met betrekking tot de interpretatie van de artikelen 12 en 16, en moedigt de lidstaten aan de bestaande richtsnoeren beter te gebruiken en op doeltreffende wijze op te treden om de door grote carnivoren veroorzaakte schade te voorkomen, te beperken en te compenseren, rekening houdend met grensoverschrijdende populaties, en een doeltreffend juridisch en institutioneel kader vast te stellen om landbouwers en veehouders te helpen deze co-existentie mogelijk te maken; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de Commissie regelmatige beoordelingen uit te voeren van de wetenschappelijke gegevens om ervoor te zorgen dat de beschermingsstatus van soorten kan worden aangepast zodra de gewenste staat van instandhouding is bereikt, overeenkomstig artikel 19 van de habitatrichtlijn; |
| --- | --- |

8.

| 9. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan gelegenheden te organiseren waar verschillende belanghebbenden, waaronder plattelandsactoren, de effecten van grote carnivoren kunnen bespreken; dringt er bij hen op aan informatie te verstrekken over praktische oplossingen en financieringsmogelijkheden voor preventiemaatregelen in verband met aanvallen op vee, en een duidelijke bewustmakingscampagne te organiseren; onderstreept dat het belangrijk is om op EU-, nationaal en lokaal niveau platforms van belanghebbenden te ontwikkelen voor de co-existentie met grote roofdieren, zoals het EU-platform inzake de co-existentie van mensen en grote carnivoren, en om dialoog, uitwisseling van ervaringen en samenwerking te bevorderen, teneinde conflicten tussen mensen en beschermde soorten aan te pakken; verzoekt de Commissie de ontwikkeling te ondersteunen van gecoördineerde benaderingen over de grenzen tussen de lidstaten heen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Commissie verslag uit te brengen over de gevolgen van de aanwezigheid van grote carnivoren in Europa voor de levensvatbaarheid van de veehouderij, de biodiversiteit, de plattelandsgemeenschappen en het plattelandstoerisme, met inbegrip van de generatievernieuwing in de landbouw, binnen de context van de sociaal-economische factoren die van invloed zijn op de levensvatbaarheid van de veehouderij; verzoekt de Commissie en de lidstaten de gevolgen te evalueren die aanvallen van grote carnivoren hebben voor het welzijn van dieren en voor het welzijn, het inkomen en de arbeids- en materiaalkosten van landbouwers, die hierdoor kunnen stijgen, mede rekening houdend met de vraag of preventiemaatregelen zijn toegepast en met de doeltreffendheid daarvan; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de Commissie en de lidstaten een degelijke en volledige beoordeling te maken van alle relevante bedreigingen en druk op elke soort grote carnivoor en zijn habitat op Europees niveau en in elke lidstaat, hetzij door natuurlijke oorzaken, hetzij door menselijk handelen; roept de lidstaten en de Commissie op ook de prioritaire verbindingszones voor populaties van grote carnivoren in kaart te brengen en de belangrijkste ecologische corridors, verspreidingsbarrières, weggedeelten met een hoge mortaliteit en andere belangrijke landschapskenmerken die verband houden met de versnipperde verspreiding van grote carnivoren, te identificeren, teneinde de versnippering van habitats te voorkomen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat veehouderijbedrijven in berggebieden, met name het Alpengebied, bijzonder kwetsbaar zijn voor toenemende schade door grote roofdieren; wijst erop dat bedrijven in deze gebieden vaak klein zijn en hoge bijkomende kosten dragen, en dat zij moeten worden beschermd en aangemoedigd aangezien zij kunnen bijdragen aan de instandhouding van berglandschappen en het behoud van de biodiversiteit in onherbergzame gebieden; wijst erop dat gebieden als de soortenrijke Nardus-graslanden op kiezelbodems in berggebieden en alpiene en subalpiene kalkgraslanden het bijzonder waard zijn om in stand te worden gehouden in het kader van de habitatrichtlijn; merkt op dat deze habitats tot stand zijn gebracht in aanwezigheid van wilde roofdieren en wijst erop dat extensieve begrazing, bijvoorbeeld door runderen en paarden of door kudden onder toezicht van een herder, van cruciaal belang is voor de instandhouding van deze gebieden; roept de Commissie op om traditionele landbouwpraktijken, zoals nomadische veeteelt, het model van begrazing onder toezicht, de door de Unesco erkende praktijk van transhumance en de levenswijze van nomadische veetelers, door middel van concrete oplossingen te beschermen en in stand te houden; erkent dat sommige van deze praktijken kunnen vallen onder de voorgestelde lijst van landbouwpraktijken die kunnen worden gefinancierd door ecoregelingen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Commissie en de lidstaten te erkennen dat de thans beschikbare preventiemaatregelen, waaronder omheiningen en waakhonden, die in sommige EU-regio’s succesvol zijn, extra financiële en arbeidslasten voor de landbouwers met zich kunnen meebrengen, niet altijd door EU- of nationale financiering worden ondersteund en afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden een verschillende mate van efficiëntie en doeltreffendheid hebben (9) (10); benadrukt in dit verband dat de financiële steun voor preventiemaatregelen vergezeld moet gaan van adviesverlening, zodat deze maatregelen volledig en tijdig kunnen worden uitgevoerd; benadrukt dat de aard van het terrein, de geografische omstandigheden, de geschiedenis van co-existentie met grote carnivoren en andere overheersende factoren, zoals het toerisme, dat vaak van essentieel belang is voor de betrokken gebieden, in aanmerking moeten worden genomen bij het uitvoeren van preventiemaatregelen en het overwegen van afwijkingen; verzoekt de Commissie en de lidstaten te erkennen dat het in gevallen waarin populaties van grote carnivoren zich uitbreiden belangrijk is om proactief mitigatiestrategieën te ontwikkelen en uit te voeren, overeenkomstig de habitatrichtlijn, op basis van wetenschappelijke gegevens; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de Commissie geregeld de vooruitgang te beoordelen bij het bereiken van de staat van instandhouding van soorten op het niveau van biogeografische regio’s en/of populaties in de hele EU, en dringt er bij de Commissie op aan onverwijld een beoordelingsprocedure te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat de beschermingsstatus van de populaties in bepaalde regio’s kan worden gewijzigd zodra de gewenste staat van instandhouding is bereikt, overeenkomstig artikel 19 van de habitatrichtlijn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de best haalbare preventiemaatregelen ter vermindering van de aanvallen en de schade als gevolg van de predatie van vee door grote carnivoren wetenschappelijk vast te stellen en te ondersteunen, rekening houdend met de regionale en lokale kenmerken van de lidstaten, en de landbouwers te helpen deze preventiemaatregelen aan te vragen, teneinde benaderingen die succes hebben, te vermenigvuldigen en op te schalen; dringt ook aan op de effectieve opname ervan in het kader van advies- en voorlichtingsdiensten; dringt aan op een verhoging van de LIFE-financiering voor projecten die gericht zijn op het realiseren van co-existentie met grote carnivoren, met behoud van de financiering voor de bescherming van soorten; dringt erop aan prioriteit te geven aan kleinschalige projecten die gericht zijn op het delen en ontwikkelen van beste praktijken op het gebied van co-existentie met grote roofdieren, en verzoekt de Commissie passende vereisten vast te stellen voor het meten en rapporteren van de doeltreffendheid van schadebeperkende maatregelen die zijn onderzocht in het kader van door de EU gefinancierde projecten, bijvoorbeeld via het LIFE-programma, waarbij prioriteit wordt gegeven aan objectieve en kwantitatieve beoordelingsmethoden; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de lidstaten uitgebreide actieplannen voor soorten of instandhoudings- en/of beheersplannen op te stellen en uit te voeren, voor zover er nog geen plannen bestaan, rekening houdend met menselijke dichtheid, landschapsstructuren, veestapel, staat van instandhouding, andere relevante menselijke activiteiten en populaties van wilde hoefdieren; |
| --- | --- |

16.

| 17. | beklemtoont dat het noodzakelijk is populaties van grote carnivoren regelmatig te monitoren om op strategische wijze instandhoudingsmaatregelen te plannen, preventieregelingen toe te passen met het oog op het verminderen van het aantal conflicten en de resultaten van alle acties te evalueren; merkt op dat de monitoring moet worden gebaseerd op een robuuste methodologie en de deelname van verschillende belanghebbenden moet bevorderen en vergemakkelijken, en dat de resultaten ervan regelmatig moeten worden meegedeeld aan de samenleving en de belangrijkste groepen belanghebbenden; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt de Commissie en de lidstaten adequate financieringsmogelijkheden voor de lange termijn vast te stellen voor passende preventiemaatregelen en adequate compensatie voor landbouwers, niet alleen voor de door aanvallen van grote carnivoren geleden verliezen en gemaakte kosten, maar ook voor de uitgevoerde beperkende maatregelen, teneinde de co-existentie van grote carnivoren en duurzame veehouderijpraktijken te waarborgen; benadrukt dat de compensatieregelingen, die zodanig zijn opgezet dat veehouderij en de aanwezigheid van grote carnivoren geen winstderving voor landbouwers inhouden, directe en indirecte kosten in verband met aanvallen door roofdieren moeten dekken en moeten worden geïntegreerd met preventiemaatregelen met het oog op een zo groot mogelijke efficiëntie; benadrukt dat het belangrijk is elk verlies van landbouwhuisdieren dat veroorzaakt is door grote carnivoren, met inbegrip van hybride soorten, op eerlijke wijze en volledig te vergoeden; roept de lidstaten en de regio’s op de toegang tot financiële compensatie te verbeteren; verzoekt de Commissie te erkennen dat het toenemende aantal aanvallen door grote carnivoren betekent dat ook de middelen voor de bescherming van gedomesticeerde dieren en de uitbetaling van schadevergoedingen toenemen; betreurt het feit dat de vergoeding die na een aanval aan veehouders wordt betaald, van lidstaat tot lidstaat verschilt; verzoekt de Commissie te overwegen haar landbouwrichtsnoeren te wijzigen om de vergoeding van schade door grote roofdieren in de vorm van staatssteun te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad. |
| --- | --- |

19.

---

(1)  PB C 67 van 8.2.2022, blz. 25.

(2)  PB C 356 van 4.10.2018, blz. 38.

(3)  PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7.

(4)  PB L 38 van 10.2.1982, blz. 3.

(5)  Rode Lijst van bedreigde soorten van de IUCN, “Canis lupus (Grey Wolf)”, stand op 23 november 2022.

(6)  Large Carnivore Initiative for Europe — Specialist Group of the IUCN Species Survival Commission for the Standing Committee of the Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats, “Assessment of the conservation status of the Wolf (Canis lupus) in Europe”, 2 september 2022.

(7)  https://rm.coe.int/inf45e-2022-wolf-assessment-bern-convention-2791-5979-4182-1-2/1680a7fa47idem, blz. 2.

(8)  Mededeling van de Commissie van 12 oktober 2021 betreffende richtsnoeren inzake de strikte bescherming van diersoorten van communautair belang uit hoofde van de habitatrichtlijn (“Guidance document on the strict protection of animal species of Community interest under the Habitats Directive”) (C(2021)7301).

(9)  Cortés, Y. et al., “A decade of use of damage prevention measures in Spain and Portugal”, Carnivore Damage Prevention News, 2020.

(10)  Oliveira, T. et al., “The contribution of the LIFE program to mitigating damages caused by large carnivores in Europe”, Global Ecology and Conservation, vol. 31, 2021.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/83 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/83

---

P9_TA(2022)0424

De erfenis van het Europees Jaar van de jeugd 2022

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de erfenis van het Europees Jaar van de Jeugd 2022 (2022/2953(RSP))

(2023/C 167/13)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 165, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (1), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 165, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (1),

| — | gezien artikel 165, lid 4, en artikel 166, lid 4, VWEU, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 165, lid 4, en artikel 166, lid 4, VWEU,

| — | gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2021/2316 van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 2021 over een Europees Jaar van de Jeugd (2022) (2),

| — | gezien het stappenplan van Bratislava van 16 september 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het stappenplan van Bratislava van 16 september 2016,

| — | gezien de Verklaring van Rome van 25 maart 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Rome van 25 maart 2017,

| — | gezien het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten van 4 maart 2021, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten van 4 maart 2021,

| — | gezien de aanbeveling van de Raad van Europa over jeugdwerk van 31 mei 2017 (CM/Rec(2017)4), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Raad van Europa over jeugdwerk van 31 mei 2017 (CM/Rec(2017)4),

| — | gezien de strategie voor de jeugdsector 2030 van de Raad van Europa van 23 januari 2020, |
| --- | --- |

—

gezien de strategie voor de jeugdsector 2030 van de Raad van Europa van 23 januari 2020,

| — | gezien het herzien Europees handvest van de Raad van Europa over de deelname van jongeren aan het lokale en regionale leven, |
| --- | --- |

—

gezien het herzien Europees handvest van de Raad van Europa over de deelname van jongeren aan het lokale en regionale leven,

| — | gezien de aanbeveling van de Raad van Europa over de ondersteuning van jonge vluchtelingen bij hun overgang naar volwassenheid (CM/Rec(2019)4), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Raad van Europa over de ondersteuning van jonge vluchtelingen bij hun overgang naar volwassenheid (CM/Rec(2019)4),

| — | gezien de resolutie van de Raad van de Europese Unie en van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over een kader voor Europese samenwerking in jeugdzaken: de EU-strategie voor jongeren 2019-2027 (3), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Raad van de Europese Unie en van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over een kader voor Europese samenwerking in jeugdzaken: de EU-strategie voor jongeren 2019-2027 (3),

| — | gezien het actieplan van de Commissie voor de Europese onderwijsruimte van 30 september 2020, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de Commissie voor de Europese onderwijsruimte van 30 september 2020,

| — | gezien het actieplan van de Commissie voor digitaal onderwijs (2021-2027), |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de Commissie voor digitaal onderwijs (2021-2027),

| — | gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de vormgeving van beleid inzake digitaal onderwijs (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 25 maart 2021 over de vormgeving van beleid inzake digitaal onderwijs (4),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 7 december 2017 over slim jeugdwerk (5), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 7 december 2017 over slim jeugdwerk (5),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 5 juni 2019 over jongeren en de toekomst van werk (6), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 5 juni 2019 over jongeren en de toekomst van werk (6),

| — | gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad van 3 oktober 2019 bijeen, over digitaal jeugdwerk (7), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, in het kader van de Raad van 3 oktober 2019 bijeen, over digitaal jeugdwerk (7),

| — | gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over het kader voor het instellen van een Europese jeugdwerkagenda (8) en de uitvoering daarvan door middel van het “proces van Bonn”, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, over het kader voor het instellen van een Europese jeugdwerkagenda (8) en de uitvoering daarvan door middel van het “proces van Bonn”,

| — | gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de jongerengarantie (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 oktober 2020 over de jongerengarantie (9),

| — | gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over een sterk sociaal Europa voor rechtvaardige transities (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 december 2020 over een sterk sociaal Europa voor rechtvaardige transities (10),

| — | gezien zijn resolutie van 10 februari 2021 over de gevolgen van COVID-19 voor jongeren en sport (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 10 februari 2021 over de gevolgen van COVID-19 voor jongeren en sport (11),

| — | gezien de toespraak over de Staat van de Unie van de voorzitter van de Commissie van 15 september 2021, |
| --- | --- |

—

gezien de toespraak over de Staat van de Unie van de voorzitter van de Commissie van 15 september 2021,

| — | gezien zijn resolutie van 18 oktober 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 18 oktober 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten (12),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de EU-jeugdtest, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de EU-jeugdtest,

| — | gezien de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa in verband met onderwijs en jeugdzaken, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa in verband met onderwijs en jeugdzaken,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat het Europees Jaar van de Jeugd (hierna “het Jaar” genoemd) op 15 september 2021 door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen werd aangekondigd in haar toespraak over de Staat van de Unie, waarbij zij de belangrijke rol van jonge Europeanen benadrukte bij het opbouwen van een betere toekomst — groener, inclusiever, duurzaam en digitaal — en hun meer en betere kansen in het vooruitzicht stelde, door ervoor te zorgen dat hun stem wordt gehoord en door hen in de schijnwerpers te zetten na de COVID-19-pandemie; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Europees Jaar van de Jeugd (hierna “het Jaar” genoemd) op 15 september 2021 door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen werd aangekondigd in haar toespraak over de Staat van de Unie, waarbij zij de belangrijke rol van jonge Europeanen benadrukte bij het opbouwen van een betere toekomst — groener, inclusiever, duurzaam en digitaal — en hun meer en betere kansen in het vooruitzicht stelde, door ervoor te zorgen dat hun stem wordt gehoord en door hen in de schijnwerpers te zetten na de COVID-19-pandemie;

| B. | overwegende dat het Jaar in het leven is geroepen om de volgende vier algemene doelstellingen te verwezenlijken, namelijk jongeren opnieuw positieve vooruitzichten te bieden en hen te helpen de gevolgen die de pandemie voor hun leven heeft gehad te boven te komen; jongeren te ondersteunen en in staat te stellen om actieve en geëngageerde burgers te worden; jonge generaties beter te informeren over de uit het overheidsbeleid op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau voortvloeiende mogelijkheden die voor hen beschikbaar zijn; en het jeugdbeleid te integreren in alle relevante beleidsterreinen van de Unie; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het Jaar in het leven is geroepen om de volgende vier algemene doelstellingen te verwezenlijken, namelijk jongeren opnieuw positieve vooruitzichten te bieden en hen te helpen de gevolgen die de pandemie voor hun leven heeft gehad te boven te komen; jongeren te ondersteunen en in staat te stellen om actieve en geëngageerde burgers te worden; jonge generaties beter te informeren over de uit het overheidsbeleid op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau voortvloeiende mogelijkheden die voor hen beschikbaar zijn; en het jeugdbeleid te integreren in alle relevante beleidsterreinen van de Unie;

| C. | overwegende dat deze doelstellingen voortbouwen op een aantal reeds bestaande EU-beleidsinitiatieven, bijvoorbeeld de Europese jongerengarantie, de EU-strategie voor jongeren en de bijbehorende EU-jongerendialoog, de Europese jeugdwerkagenda en de vooruitzichten voor een Europese onderwijsruimte; overwegende dat in die beleidsinitiatieven hoognodige en dringende doelstellingen zijn vastgesteld om de levens-, leer- en arbeidsomstandigheden van alle jongeren daadwerkelijk te verbeteren, maar dat de uitvoering ervan nog steeds in hoge mate versnipperd en onvolledig blijkt te verlopen; overwegende dat daarom de verwachting heerst dat het Jaar een impuls zal geven om dit beleid volledig uit te voeren, door middel van een gecoördineerde aanpak, een degelijke methode en een degelijk proces, en dat jongeren hierdoor meer en betere participatiemogelijkheden zullen krijgen als aanjagers van verandering in de samenleving; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat deze doelstellingen voortbouwen op een aantal reeds bestaande EU-beleidsinitiatieven, bijvoorbeeld de Europese jongerengarantie, de EU-strategie voor jongeren en de bijbehorende EU-jongerendialoog, de Europese jeugdwerkagenda en de vooruitzichten voor een Europese onderwijsruimte; overwegende dat in die beleidsinitiatieven hoognodige en dringende doelstellingen zijn vastgesteld om de levens-, leer- en arbeidsomstandigheden van alle jongeren daadwerkelijk te verbeteren, maar dat de uitvoering ervan nog steeds in hoge mate versnipperd en onvolledig blijkt te verlopen; overwegende dat daarom de verwachting heerst dat het Jaar een impuls zal geven om dit beleid volledig uit te voeren, door middel van een gecoördineerde aanpak, een degelijke methode en een degelijk proces, en dat jongeren hierdoor meer en betere participatiemogelijkheden zullen krijgen als aanjagers van verandering in de samenleving;

| D. | overwegende dat wat democratie betreft jongeren van het Jaar vooral verwachten dat besluitvormers meer naar hun eisen luisteren en hiernaar handelen (72 %) en hun persoonlijke, sociale en professionele ontwikkeling ondersteunen (71 %) (13); |
| --- | --- |

D.

overwegende dat wat democratie betreft jongeren van het Jaar vooral verwachten dat besluitvormers meer naar hun eisen luisteren en hiernaar handelen (72 %) en hun persoonlijke, sociale en professionele ontwikkeling ondersteunen (71 %) (13);

| E. | overwegende dat jongerenorganisaties een van de belangrijkste vehikels zijn voor de deelname van jongeren aan het openbare leven en voor toegang tot ontwikkelingsmogelijkheden via mobiliteit en niet-formele en informele leermogelijkheden; overwegende dat in verschillende EU-lidstaten de civiele ruimte voor veel jongerenorganisaties steeds kleiner wordt (14); |
| --- | --- |

E.

overwegende dat jongerenorganisaties een van de belangrijkste vehikels zijn voor de deelname van jongeren aan het openbare leven en voor toegang tot ontwikkelingsmogelijkheden via mobiliteit en niet-formele en informele leermogelijkheden; overwegende dat in verschillende EU-lidstaten de civiele ruimte voor veel jongerenorganisaties steeds kleiner wordt (14);

| F. | overwegende dat er tussen en binnen de lidstaten nog steeds ongelijkheden bestaan wat mogelijkheden voor onderwijs, de verwerving van vaardigheden en werken betreft en dat dit vaak negatieve gevolgen heeft voor kansarme jongeren uit landelijke of afgelegen gebieden en jongeren die tot allerlei soorten minderheden behoren; overwegende dat te veel jongeren in Europa in onzekere omstandigheden leven en met grote financiële risico’s worden geconfronteerd om te kunnen studeren en de vaardigheden en ervaringen te kunnen opdoen die zij nodig hebben om op een kwaliteitsvolle manier aan hun beroepsleven te kunnen beginnen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er tussen en binnen de lidstaten nog steeds ongelijkheden bestaan wat mogelijkheden voor onderwijs, de verwerving van vaardigheden en werken betreft en dat dit vaak negatieve gevolgen heeft voor kansarme jongeren uit landelijke of afgelegen gebieden en jongeren die tot allerlei soorten minderheden behoren; overwegende dat te veel jongeren in Europa in onzekere omstandigheden leven en met grote financiële risico’s worden geconfronteerd om te kunnen studeren en de vaardigheden en ervaringen te kunnen opdoen die zij nodig hebben om op een kwaliteitsvolle manier aan hun beroepsleven te kunnen beginnen;

| G. | overwegende dat jongeren tot de groep behoren die het zwaarst getroffen is door de economische, psychologische en sociale neveneffecten van de COVID-19-pandemie en de economische en politieke spanningen als gevolg van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, alsook door de stijgende rekeningen als gevolg van de verwoestende energiecrisis en de sombere vooruitzichten in het licht van de toenemende aantasting van het milieu, waardoor hun lichamelijk en geestelijk welzijn in gevaar komt; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat jongeren tot de groep behoren die het zwaarst getroffen is door de economische, psychologische en sociale neveneffecten van de COVID-19-pandemie en de economische en politieke spanningen als gevolg van de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne, alsook door de stijgende rekeningen als gevolg van de verwoestende energiecrisis en de sombere vooruitzichten in het licht van de toenemende aantasting van het milieu, waardoor hun lichamelijk en geestelijk welzijn in gevaar komt;

| H. | overwegende dat de bestaande instrumenten en middelen voor jongeren en hun inclusie in de beleidsvorming vaak niet voor iedereen beschikbaar en zichtbaar zijn, waardoor veel jongeren en door jongeren geleide organisaties niet op de hoogte zijn van die instrumenten en middelen of door beleidsmakers onvoldoende worden geraadpleegd of betrokken bij beleidsvormingsprocessen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de bestaande instrumenten en middelen voor jongeren en hun inclusie in de beleidsvorming vaak niet voor iedereen beschikbaar en zichtbaar zijn, waardoor veel jongeren en door jongeren geleide organisaties niet op de hoogte zijn van die instrumenten en middelen of door beleidsmakers onvoldoende worden geraadpleegd of betrokken bij beleidsvormingsprocessen;

| I. | overwegende dat het succes van het Jaar in dit verband niet alleen moet worden afgemeten aan het aantal georganiseerde evenementen of het aantal aanwezigen op die evenementen, maar ook aan de mechanismen en beleidsmaatregelen die zijn opgestart of naar voren zijn geschoven om de positie en de rol van jongeren in de samenleving positief te beïnvloeden; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het succes van het Jaar in dit verband niet alleen moet worden afgemeten aan het aantal georganiseerde evenementen of het aantal aanwezigen op die evenementen, maar ook aan de mechanismen en beleidsmaatregelen die zijn opgestart of naar voren zijn geschoven om de positie en de rol van jongeren in de samenleving positief te beïnvloeden;

| J. | overwegende dat het door de extreem haastige goedkeuring van het besluit een grote uitdaging is gebleken voor de EU-instellingen en de belanghebbenden om het Jaar adequaat en met het oog op de verwezenlijking van de gestelde doelen voor te bereiden; overwegende dat dit des te betreurenswaardiger is gezien de dringende behoeften om het leven van jongeren in Europa te verbeteren; overwegende dat de beschikbare tijd in deze omstandigheden niet voldoende was om het Jaar een invulling te geven die zinvol zou zijn en impact zou hebben; overwegende dat uit deze ervaring lering moet worden getrokken voor toekomstige initiatieven voor een Europees Jaar; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het door de extreem haastige goedkeuring van het besluit een grote uitdaging is gebleken voor de EU-instellingen en de belanghebbenden om het Jaar adequaat en met het oog op de verwezenlijking van de gestelde doelen voor te bereiden; overwegende dat dit des te betreurenswaardiger is gezien de dringende behoeften om het leven van jongeren in Europa te verbeteren; overwegende dat de beschikbare tijd in deze omstandigheden niet voldoende was om het Jaar een invulling te geven die zinvol zou zijn en impact zou hebben; overwegende dat uit deze ervaring lering moet worden getrokken voor toekomstige initiatieven voor een Europees Jaar;

| K. | overwegende dat het Jaar reeds zijn einde nadert en dat er voorbereidingen worden getroffen om de blijvende impact ervan te waarborgen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat het Jaar reeds zijn einde nadert en dat er voorbereidingen worden getroffen om de blijvende impact ervan te waarborgen;

Omstandigheden voor het vaststellen en uitrollen van een Europees Jaar

| 1. | is ingenomen met het Europees Jaar van de Jeugd 2022 als een blijk van de sterke inzet van de EU voor jonge en toekomstige generaties; benadrukt dat jongeren tijdens de COVID-19-pandemie het zwaarst zijn getroffen door de gezondheidsmaatregelen, die hun toegang tot een sociaal en cultureel leven hebben aangetast en hun toegang tot onderwijs hebben geschaad; |
| --- | --- |

1.

| 2. | spreekt zijn diepe teleurstelling uit over de omstandigheden waaronder het Jaar is opgestart, met name het haastige tijdschema voor de goedkeuring van de regelgeving, waardoor de uitvoering en de financiering van veel projecten vertraging opliep; betreurt bovendien dat dit van invloed is geweest op de communicatie over het Jaar in de lidstaten en aan jongerenorganisaties en de jongeren zelf; verzoekt de Commissie in dit verband het Jaar te verlengen tot de volgende Dag van Europa op 9 mei 2023, zonder dat dit gevolgen heeft voor de start van het Europees Jaar van de Vaardigheden; |
| --- | --- |

2.

| 3. | stelt met spijt vast dat besluiten over toekomstige initiatieven voor een Europees Jaar nog steeds te laat kunnen worden aangekondigd en verzoekt de Commissie de relevante instellingen en de betrokkenen uit het maatschappelijk middenveld ruim vóór de begindatum van een toekomstig Europees Jaar volledig bij de zaak te betrekken, teneinde hun impact zo groot mogelijk te maken; benadrukt dat de aankondiging van een Jaar slechts enkele maanden voor de geplande start ervan niet de nieuwe norm mag worden, aangezien dit de kracht van het hele project op het spel zet; verzoekt de Commissie er in de toekomst voor te zorgen dat alle belanghebbenden de tijd hebben om een Europees Jaar voor te bereiden; |
| --- | --- |

3.

| 4. | is ingenomen met de interinstitutionele slotconferentie over het Jaar getiteld “Claim the future” op 6 december 2022; stelt ook tevreden vast dat de inhoud door jongeren is voorgesteld en mee door jongeren wordt georganiseerd; stelt vast dat de gekozen onderwerpen gericht zijn op een inclusief Europa via onderwijs, een digitaal Europa via onderwijs, Europees welzijn via het mainstreamen van geestelijke gezondheidszorg en Europees welzijn via toegankelijke geestelijke gezondheidszorg; verzoekt de Commissie in dit verband deze onderwerpen en conclusies op te nemen en te verwerken in de erfenis van het Jaar; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie een mededeling voor te stellen waarin de follow-up van het Jaar wordt uiteengezet met het oog op de verwezenlijking van de vier doelstellingen ervan, de ondersteuning van nieuwe initiatieven die de tijd krijgen om te groeien, de volledige integratie van het jeugdbeleid van de EU in alle beleidsterreinen en het opstarten van een beoordeling en een verslaglegging aan het Parlement over de concrete bijdrage van het Jaar aan de uitvoering van de EU-strategie voor jongeren 2019-2027 en de Europese jeugdwerkagenda; |
| --- | --- |

5.

| 6. | benadrukt dat een tastbare en concrete erfenis enerzijds moet bestaan uit de invoering van een methode om jongeren in de hele EU bij initiatieven te betrekken en naar jongeren te luisteren, en anderzijds uit de uitvoering van nieuw Europees en nationaal beleid dat rechtstreeks voortvloeit uit de resultaten van het Jaar; |
| --- | --- |

6.

| 7. | is ingenomen met de financiële bijdrage en de initiatieven van de verschillende directoraten-generaal van de Commissie; merkt echter op dat sommige van de beschreven activiteiten hoe dan ook zouden hebben plaatsgevonden of weinig te maken hebben met de doelstellingen van het Jaar; verzoekt de Commissie te verduidelijken welke projecten nieuw zijn in het kader van het Jaar en welke al bestonden en een nieuw etiket hebben gekregen als onderdeel van het Jaar; vraagt nadrukkelijk om een duidelijk beeld te krijgen van de exacte financiering van het Jaar door de Commissie en de lidstaten; |
| --- | --- |

7.

Zorgen voor een zinvolle inzet en betrokkenheid van jongeren bij beleids- en besluitvorming

| 8. | benadrukt dat een derde van de deelnemers aan de burgerpanels van de Conferentie over de toekomst van Europa jongeren tussen 16 en 25 jaar oud waren; steunt de voorstellen van de plenaire vergadering van de Conferentie over de toekomst van Europa van 9 mei 2022, met name de voorstellen die een rechtstreekse of onrechtstreekse oproep inhouden om beleid te bevorderen dat gericht is op jongeren; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de Commissie een volwaardige “EU-jongerentoets” vast te stellen om te zorgen voor een zinvolle inzet, participatie en betrokkenheid van jongeren bij de voorbereiding van al het EU-beleid, te voorzien in een systematische effectbeoordeling van haar voorstellen om ervoor te zorgen dat deze de behoeften van jongeren bevorderen en weerspiegelen, en mitigerende maatregelen te nemen indien deze negatieve gevolgen hebben; is van mening dat een dergelijk proces van essentieel belang is om rekening te houden met de mening van jongeren, de positieve impact van het EU-beleid op jongeren te verbeteren en deze impact duidelijk zichtbaar te maken voor hen, aangezien het beleid dat vandaag tot stand komt van rechtstreeks belang is voor de volgende generatie; benadrukt dat de EU-jongerentoets meer moet zijn dan een bureaucratische checklist, en dat moet worden voorzien in de betrokkenheid van mensen op holistische wijze om het doel ervan te bereiken; is van mening dat de resultaten van de toets als input moeten dienen voor reeds bestaande processen zoals de EU-jongerendialoog en hieraan gekoppeld moeten worden; |
| --- | --- |

9.

| 10. | stelt voor om verder gevolg te geven aan het Jaar met een regelmatige gestructureerde dialoog met jongeren in de Commissie cultuur en onderwijs van het Parlement, vanuit het idee om een democratisch platform voor te stellen voor de open en inclusieve deelname van jongeren aan het beleidsvormingsproces op EU-niveau; |
| --- | --- |

10.

| 11. | herhaalt zijn verzoek aan de Commissie en de lidstaten om voor nationale leerplannen en leermobiliteitservaringen modules over mondiaal en EU-burgerschap te ontwikkelen en deze hierin op te nemen, teneinde bij te dragen tot een actiever en participatiever burgerschap en een meer op jongeren gericht politiek systeem, en om racisme in al zijn vormen evenals discriminatie en gendergerelateerd geweld te bestrijden, met als doel vooroordelen te ontkrachten en inclusieve samenlevingen op te bouwen die vrij zijn van structureel racisme en die tolerantie, diversiteit en gendergelijkheid bevorderen; verzoekt de Commissie leerkrachten de nodige hulpmiddelen en mogelijkheden te bieden om actief deel te nemen aan de totstandbrenging van een gemeenschappelijk EU-kader voor burgerschapsvorming, bijvoorbeeld via Erasmus+-academies voor leerkrachten of Jean Monnet-lerarenopleidingen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | ziet veel potentieel in gedecentraliseerde evenementen om de EU dichter bij jongeren te brengen en stelt voor om jaarlijks een EU-festival van cultuur en ideeën op te zetten ter bevordering van lokale debatten en culturele activiteiten over allerlei door jongeren gekozen actuele onderwerpen rond de symbolische datum van 9 mei; |
| --- | --- |

12.

Meer maatregelen die gericht zijn op het welzijn van jongeren

| 13. | beklemtoont het verband tussen het welzijn van jongeren en de leer- en arbeidsmogelijkheden en -capaciteiten alsook de levensstandaard die hun worden geboden in hun land van verblijf; stelt met bezorgdheid vast dat jongeren steeds meer angst en mentale problemen ondervinden, onder meer als gevolg van de COVID-19-pandemie, de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, de hogere kosten van levensonderhoud, energiearmoede en de klimaatnoodsituatie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herhaalt zijn oproep aan de Commissie en de lidstaten om een Europees plan op te stellen voor de bescherming van de geestelijke gezondheid in onderwijs en opleiding, met inbegrip van informeel en niet-formeel leren, teneinde zorg te dragen voor het welzijn van onze jongere generatie in al zijn vormen; benadrukt het belang van regelmatige psychologische ondersteuning voor lerenden, leerkrachten en opvoeders als onderdeel van het onderwijsstelsel; moedigt nauwere banden aan tussen onderwijsinstellingen en culturele, jeugd- en sportorganisaties en netwerken van psychologische adviseurs om buitenschoolse activiteiten aan te bieden teneinde de sociale betrokkenheid van jongeren te vergroten; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is bezorgd over de ernstige gevolgen van de inflatie, de stijgende prijzen van huisvesting en nutsvoorzieningen en de schaarste aan woonruimte in sommige landen van bestemming voor de mobiliteit van jongeren, die vooral voor kansarme jongeren een belemmering vormen; benadrukt dat het belangrijk is ervoor te zorgen dat EU-programma’s voldoende financiële steun bieden aan jongeren en door jongeren geleide organisaties om mobiliteitservaringen op te doen voor leer-, opleidings- of solidariteitsdoeleinden; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dit verband het niveau van de financiële steun aan jongeren voor mobiliteitservaringen zorgvuldig aan te passen om de maatschappelijk inclusieve dimensie van EU-programma’s te waarborgen; |
| --- | --- |

15.

Onzekerheid onder jongeren bestrijden en zorgen voor een kwaliteitsvolle start van het beroepsleven

| 16. | herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om de kindergarantie ten uitvoer te leggen om ervoor te zorgen dat elk kind in nood toegang heeft tot gratis en doeltreffende voor- en vroegschoolse educatie en opvang, hoogwaardig onderwijs met activiteiten op school, gezondheidszorg en daadwerkelijke toegang tot gezonde voeding en degelijke huisvesting; verzoekt de lidstaten voorts de versterkte jongerengarantie ten uitvoer te leggen om ervoor te zorgen dat alle jongeren een kwaliteitsvol aanbod krijgen voor werk, voortgezet onderwijs, leerlingplaatsen en stages, afhankelijk van hun behoeften; is ingenomen met de maatregelen van de Commissie om de uitwisseling van goede praktijken en de coördinatie van nationale actieplannen in dit verband te vergemakkelijken, en moedigt haar aan deze inspanningen voort te zetten totdat de doelstellingen volledig zijn verwezenlijkt; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt de essentiële rol van jeugdwerk bij het aanpakken van de uitdagingen waarmee jongeren worden geconfronteerd, met name wat de bijdrage van jeugdwerk aan persoonlijke ontwikkeling, welzijn en zelfontplooiing betreft; verzoekt de lidstaten meer erkenning te geven aan de waarde van jeugdwerk en waar nodig de structuren van jeugdwerk duurzaam te reconstrueren en te versterken; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt de Commissie en de lidstaten een gemeenschappelijk rechtskader voor te stellen om een billijke vergoeding voor stages en leerlingplaatsen te waarborgen; dringt erop aan dat alle stagiairs fatsoenlijke arbeidsomstandigheden en een billijke vergoeding krijgen om uitbuiting te voorkomen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | benadrukt dat de overgang van school naar werk sterk afhangt van de erkenning van diploma’s, kwalificaties of leerperioden die jongeren in het buitenland hebben verworven; betreurt dat er op dit gebied nog steeds belemmeringen bestaan en dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan deze erkenning automatisch te maken, met name door gebruik te maken van de mogelijkheden die de digitalisering biedt; moedigt de lidstaten aan om in de hele Unie en buiten de EU naast formeel onderwijs ook de competenties en vaardigheden te valideren en te erkennen die zijn verworven door middel van niet-formele en informele leerervaringen en jeugdwerk; herhaalt dat dit het recht op hoogwaardig hoger onderwijs niet mag ondermijnen; |
| --- | --- |

19.

Investeren in de volgende generatie via onderwijs

| 20. | benadrukt dat investeren in leermogelijkheden voor jongeren niet alleen rechtstreekse gevolgen heeft voor het toekomstige leven van jongeren als individu, maar ook voor de economische gezondheid en de cohesie van de samenleving als geheel; benadrukt dat het noodzakelijk is de uitdagingen aan te pakken waar jongeren die worden gediscrimineerd of minder kansen hebben mee worden geconfronteerd bij de toegang tot verschillende niveaus van formele, informele en niet-formele onderwijskaders, bijvoorbeeld in het geval van jonge vrouwen, jonge leden van lhbtiq+-gemeenschappen, jonge migranten, jonge asielzoekers en vluchtelingen en lerenden met een handicap of stoornis; verzoekt de lidstaten daarom de overheidsuitgaven voor onderwijs, met inbegrip van digitaal onderwijs, beroeps- en schoolonderwijs en bij- en omscholing, aanzienlijk te verhogen; verzoekt de Commissie gemeenschappelijke indicatoren te bevorderen om de effecten van investeringen, met inbegrip van NextGenerationEU, en hervormingen ter bevordering van specifiek jeugd- en onderwijsbeleid te beoordelen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | herhaalt zijn oproep aan de lidstaten om de Europese onderwijsruimte tegen 2025 volledig ten uitvoer te leggen; is dan ook ingenomen met de vooruitgang die in bepaalde lidstaten reeds is geboekt; verzoekt de lidstaten de maatregelen te nemen die passend en nodig zijn om hun digitale infrastructuur, connectiviteit en onderwijsprogramma’s te versterken, leerkrachten en opvoeders adequaat op te leiden en richtsnoeren te verstrekken ter bevordering van digitale geletterdheid, teneinde nieuwe onderwijsmethoden te verbeteren en jongeren in staat te stellen effectief toegang te krijgen tot informatie, desinformatie te ontkrachten en onlinegeweld aan te pakken, zoals aanzetten tot haat, racisme, online seksueel misbruik van kinderen, gendergerelateerd geweld, cyberpesten en ghosting; herinnert aan de bestaande genderkloof in het onderwijs op het gebied van wetenschap, technologie, engineering, kunst en wiskunde (STEAM) en aan de noodzaak om corrigerende maatregelen te treffen om deze kloof te dichten; kijkt uit naar de tussentijdse herziening door de Commissie van het actieplan voor digitaal onderwijs (2012-2027); |
| --- | --- |

21.

o

o o

| 22. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

22.

---

(1)  PB C 202 van 7.6.2016, blz. 47.

(2)  PB L 462 van 28.12.2021, blz. 1.

(3)  PB C 456 van 18.12.2018, blz. 1.

(4)  PB C 494 van 8.12.2021, blz. 2.

(5)  PB C 418 van 7.12.2017, blz. 2.

(6)  PB C 189 van 5.6.2019, blz. 28.

(7)  PB C 414 van 10.12.2019, blz. 2.

(8)  PB C 415 van 1.12.2020, blz. 1.

(9)  PB C 395 van 29.9.2021, blz. 101.

(10)  PB C 445 van 29.10.2021, blz. 75.

(11)  PB C 465 van 17.11.2021, blz. 82.

(12)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0359.

(13)  Eurobarometer-enquête 2022 over jongeren en democratie in het Europees Jaar van de Jeugd, gepubliceerd op 6 mei 2022.

(14)  Shrinking space for civil society: its impact on young people and their organisations;

Resolution on Combating shrinking space with expanding opportunities for youth organisations, national youth councils and international non-governmental youth organisations;

Voicify: Part of Europe

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/89 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/89

---

P9_TA(2022)0425

Verbetering van de EU-verordeningen inzake wilde en exotische dieren die als huisdier in de Europese Unie mogen worden gehouden door middel van een positieve EU-lijst

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de verbetering van de EU-regelgeving inzake wilde en exotische dieren die als huisdier in de Europese Unie mogen worden gehouden door middel van een positieve EU-lijst (2022/2809(RSP))

(2023/C 167/14)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de verzoekschriften nrs. 0697/2020, 0744/2020 en 0786/2020, |
| --- | --- |

—

gezien de verzoekschriften nrs. 0697/2020, 0744/2020 en 0786/2020,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 114, 191 en 192, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 114, 191 en 192,

| — | gezien de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites), |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites),

| — | gezien de gezondheidscodes voor land- en waterdieren van de Wereldorganisatie voor diergezondheid (WOAH, voorheen OIE), |
| --- | --- |

—

gezien de gezondheidscodes voor land- en waterdieren van de Wereldorganisatie voor diergezondheid (WOAH, voorheen OIE),

| — | gezien de Europese Overeenkomst tot bescherming van kleine huisdieren en de resolutie van de Raad van Europa over het houden van wilde dieren als huisdier, |
| --- | --- |

—

gezien de Europese Overeenkomst tot bescherming van kleine huisdieren en de resolutie van de Raad van Europa over het houden van wilde dieren als huisdier,

| — | gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 juni 2021 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030: de natuur terug in ons leven brengen (1),

| — | gezien zijn resolutie van 12 februari 2020 over het beschermen van de interne markt van de EU en van de rechten van consumenten tegen de negatieve gevolgen van de illegale handel in gezelschapsdieren (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 februari 2020 over het beschermen van de interne markt van de EU en van de rechten van consumenten tegen de negatieve gevolgen van de illegale handel in gezelschapsdieren (2),

| — | gezien zijn resolutie van 15 september 2016 over de strategische doelstellingen van de EU voor de 17e bijeenkomst van de Conferentie van de partijen bij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites) van 24 september t/m 5 oktober 2016 in Johannesburg (Zuid-Afrika) (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 september 2016 over de strategische doelstellingen van de EU voor de 17e bijeenkomst van de Conferentie van de partijen bij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites) van 24 september t/m 5 oktober 2016 in Johannesburg (Zuid-Afrika) (3),

| — | gezien zijn resolutie van 24 november 2016 over het EU-actieplan tegen de illegale handel in wilde dieren en planten (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 november 2016 over het EU-actieplan tegen de illegale handel in wilde dieren en planten (4),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 — De natuur terug in ons leven brengen” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 mei 2020 getiteld “EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 — De natuur terug in ons leven brengen” (COM(2020)0380),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2016 getiteld “Actieplan van de EU tegen de illegale handel in wilde dieren en planten” (COM(2016)0087) en de conclusies van de Raad van 20 juni 2016 over het Actieplan van de EU tegen de illegale handel in wilde dieren en planten, |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2016 getiteld “Actieplan van de EU tegen de illegale handel in wilde dieren en planten” (COM(2016)0087) en de conclusies van de Raad van 20 juni 2016 over het Actieplan van de EU tegen de illegale handel in wilde dieren en planten,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad van 9 december 1996 inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (5) en Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie van 4 mei 2006 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad van 9 december 1996 inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (5) en Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie van 4 mei 2006 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (6),

| — | gezien Verordening (EU) 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende overdraagbare dierziekten en tot wijziging en intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van diergezondheid (“diergezondheidswetgeving”) (7), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2016/429 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende overdraagbare dierziekten en tot wijziging en intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van diergezondheid (“diergezondheidswetgeving”) (7),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1143/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende de preventie en beheersing van de introductie en verspreiding van invasieve uitheemse soorten (8) (“verordening invasieve soorten”), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1143/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende de preventie en beheersing van de introductie en verspreiding van invasieve uitheemse soorten (8) (“verordening invasieve soorten”),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 576/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 998/2003 (9), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 576/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 betreffende het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 998/2003 (9),

| — | gezien artikel 227, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 227, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de Commissie verzoekschriften de verzoekschriften nrs. 0697/2020, 0744/2020 en 0786/2020 heeft ontvangen, waarin bezorgdheid wordt geuit over de welzijns- en gezondheidsrisico’s van de handel in wilde en exotische dieren in de EU en wordt opgeroepen tot een EU-brede positieve lijst met dieren die als huisdier mogen worden gehouden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Commissie verzoekschriften de verzoekschriften nrs. 0697/2020, 0744/2020 en 0786/2020 heeft ontvangen, waarin bezorgdheid wordt geuit over de welzijns- en gezondheidsrisico’s van de handel in wilde en exotische dieren in de EU en wordt opgeroepen tot een EU-brede positieve lijst met dieren die als huisdier mogen worden gehouden;

| B. | overwegende dat biodiversiteit een integraal deel van het werelderfgoed is; overwegende dat het “één gezondheid”-beginsel het feit weerspiegelt dat de gezondheid van mensen, dieren en het milieu met elkaar verbonden zijn; overwegende dat uit recente informatie blijkt dat de COVID-19-pandemie mogelijk door een dierlijke bron is veroorzaakt (10), waaruit blijkt dat meer aandacht moet worden besteed aan de handel in exotische dieren, aangezien deze gepaard gaat met grote gezondheidsrisico’s voor de hele bevolking; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat biodiversiteit een integraal deel van het werelderfgoed is; overwegende dat het “één gezondheid”-beginsel het feit weerspiegelt dat de gezondheid van mensen, dieren en het milieu met elkaar verbonden zijn; overwegende dat uit recente informatie blijkt dat de COVID-19-pandemie mogelijk door een dierlijke bron is veroorzaakt (10), waaruit blijkt dat meer aandacht moet worden besteed aan de handel in exotische dieren, aangezien deze gepaard gaat met grote gezondheidsrisico’s voor de hele bevolking;

| C. | overwegende dat 70 % van de pathogenen die ziekten veroorzaken bij de mens van dierlijke oorsprong zijn en dat deze ziekten, zogenaamde zoönosen, door huisdieren of wilde dieren kunnen worden overgedragen (11); overwegende dat de handel in wilde dieren de contacten tussen mensen en wilde dieren doet toenemen en een belangrijke factor is voor het mogelijke optreden van spillover-effecten, en zo leidt tot de verspreiding van virusziekten, ook nieuwe, onder mensen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat 70 % van de pathogenen die ziekten veroorzaken bij de mens van dierlijke oorsprong zijn en dat deze ziekten, zogenaamde zoönosen, door huisdieren of wilde dieren kunnen worden overgedragen (11); overwegende dat de handel in wilde dieren de contacten tussen mensen en wilde dieren doet toenemen en een belangrijke factor is voor het mogelijke optreden van spillover-effecten, en zo leidt tot de verspreiding van virusziekten, ook nieuwe, onder mensen;

| D. | overwegende dat volgens schattingen meer dan 100 miljoen dieren in Europa als huisdier worden gehouden, waaronder kleine zoogdieren, vogels, reptielen, vissen en amfibieën (12); overwegende dat veel van deze soorten in het wild zijn gevangen, waardoor de natuurlijke populaties worden uitgeput; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat volgens schattingen meer dan 100 miljoen dieren in Europa als huisdier worden gehouden, waaronder kleine zoogdieren, vogels, reptielen, vissen en amfibieën (12); overwegende dat veel van deze soorten in het wild zijn gevangen, waardoor de natuurlijke populaties worden uitgeput;

| E. | overwegende dat wilde soorten specifieke behoeften hebben en zwaar lijden wanneer zij worden gevangen, vervoerd en in gevangenschap worden gehouden; overwegende dat uit recente gegevens blijkt dat een aanzienlijk aantal wilde en exotische dieren in het eerste jaar dat zij een huisdier worden, sterven, de meeste daarvan als gevolg van verstikking, ziekte, verhongering en dehydratie tijdens het vervoer, zoals ook is gemeld door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat wilde soorten specifieke behoeften hebben en zwaar lijden wanneer zij worden gevangen, vervoerd en in gevangenschap worden gehouden; overwegende dat uit recente gegevens blijkt dat een aanzienlijk aantal wilde en exotische dieren in het eerste jaar dat zij een huisdier worden, sterven, de meeste daarvan als gevolg van verstikking, ziekte, verhongering en dehydratie tijdens het vervoer, zoals ook is gemeld door het Milieuprogramma van de Verenigde Naties;

| F. | overwegende dat er dringend behoefte is aan bewustmaking van het publiek over het welzijn van wilde en exotische dieren die als huisdier worden gehouden, onder meer over de zorgwekkende gezondheids-, gedrags- en veterinaire problemen waar zij mee te maken krijgen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er dringend behoefte is aan bewustmaking van het publiek over het welzijn van wilde en exotische dieren die als huisdier worden gehouden, onder meer over de zorgwekkende gezondheids-, gedrags- en veterinaire problemen waar zij mee te maken krijgen;

| G. | overwegende dat volgens de Internationale Unie voor behoud van de natuur en de natuurlijke hulpbronnen (IUCN) een op de vier zoogdiersoorten en een op de acht vogelsoorten een hoog risico op uitsterven lopen, en dat een op de drie amfibiesoorten met uitsterven bedreigd zijn; overwegende dat uit goed gedocumenteerd bewijsmateriaal blijkt dat de handel in exotische huisdieren een van de belangrijkste bedreigingen voor het voortbestaan van deze soorten is; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat volgens de Internationale Unie voor behoud van de natuur en de natuurlijke hulpbronnen (IUCN) een op de vier zoogdiersoorten en een op de acht vogelsoorten een hoog risico op uitsterven lopen, en dat een op de drie amfibiesoorten met uitsterven bedreigd zijn; overwegende dat uit goed gedocumenteerd bewijsmateriaal blijkt dat de handel in exotische huisdieren een van de belangrijkste bedreigingen voor het voortbestaan van deze soorten is;

| H. | overwegende dat invasieve uitheemse soorten een van de vijf belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies zijn, zowel in Europa als in de rest van de wereld; overwegende dat de Commissie schat dat de kosten van het beheersen en beheren van de door invasieve soorten in de EU veroorzaakte schade oplopen tot 12 miljard EUR per jaar; overwegende dat een aantal lidstaten, in strijd met het EU-recht, nog steeds geen volledig functionerend bewakings- en controlesysteem heeft opgezet om voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten te monitoren, hetgeen de Commissie ertoe heeft gebracht tegen hen een inbreukprocedure in te leiden; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat invasieve uitheemse soorten een van de vijf belangrijkste oorzaken van biodiversiteitsverlies zijn, zowel in Europa als in de rest van de wereld; overwegende dat de Commissie schat dat de kosten van het beheersen en beheren van de door invasieve soorten in de EU veroorzaakte schade oplopen tot 12 miljard EUR per jaar; overwegende dat een aantal lidstaten, in strijd met het EU-recht, nog steeds geen volledig functionerend bewakings- en controlesysteem heeft opgezet om voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten te monitoren, hetgeen de Commissie ertoe heeft gebracht tegen hen een inbreukprocedure in te leiden;

| I. | overwegende dat veel wilde en exotische dieren die als huisdier worden gehouden een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van mensen vanwege hun natuurlijke gedrag, dat agressieve of roofzuchtige kenmerken vertoont die verergeren door de stress waaraan zij in gevangenschap worden blootgesteld; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat veel wilde en exotische dieren die als huisdier worden gehouden een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van mensen vanwege hun natuurlijke gedrag, dat agressieve of roofzuchtige kenmerken vertoont die verergeren door de stress waaraan zij in gevangenschap worden blootgesteld;

| J. | overwegende dat de nationale regels ter beperking van het houden van exotische huisdieren aanzienlijk verschillen van lidstaat tot lidstaat en in sommige gevallen tegenstrijdig zijn, wat het voor de lidstaten ontzettend moeilijk maakt om op Europees niveau een samenhangend beleid op dit gebied te voeren, en overwegende dat er bovendien lacunes zijn in de bestaande nationale wetgeving met betrekking tot exotische huisdieren (13); overwegende dat in de wettelijke bepalingen het houden van bepaalde diersoorten kan worden verboden (een negatieve of zwarte lijst), dan wel het houden van slechts bepaalde soorten kan worden toegestaan (een positieve of witte lijst), waarbij de negatieve lijst het meest gebruikte systeem is om het houden van exotische diersoorten te reguleren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de nationale regels ter beperking van het houden van exotische huisdieren aanzienlijk verschillen van lidstaat tot lidstaat en in sommige gevallen tegenstrijdig zijn, wat het voor de lidstaten ontzettend moeilijk maakt om op Europees niveau een samenhangend beleid op dit gebied te voeren, en overwegende dat er bovendien lacunes zijn in de bestaande nationale wetgeving met betrekking tot exotische huisdieren (13); overwegende dat in de wettelijke bepalingen het houden van bepaalde diersoorten kan worden verboden (een negatieve of zwarte lijst), dan wel het houden van slechts bepaalde soorten kan worden toegestaan (een positieve of witte lijst), waarbij de negatieve lijst het meest gebruikte systeem is om het houden van exotische diersoorten te reguleren;

| K. | overwegende dat de huidige situatie bestaande belemmeringen in stand houdt, leidt tot de versnippering van de interne markt van de EU en aanzienlijke verschillen creëert tussen de lidstaten die een positieve lijst in hun wetgeving hebben opgenomen en die welke dat niet hebben gedaan; overwegende dat bovendien zelfs positieve lijsten per lidstaat verschillen, onder meer wat betreft de in de lijst opgenomen soorten, het beschermingsniveau en de manier waarop de risicobeoordeling is uitgevoerd; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de huidige situatie bestaande belemmeringen in stand houdt, leidt tot de versnippering van de interne markt van de EU en aanzienlijke verschillen creëert tussen de lidstaten die een positieve lijst in hun wetgeving hebben opgenomen en die welke dat niet hebben gedaan; overwegende dat bovendien zelfs positieve lijsten per lidstaat verschillen, onder meer wat betreft de in de lijst opgenomen soorten, het beschermingsniveau en de manier waarop de risicobeoordeling is uitgevoerd;

| L. | overwegende dat de aanpak op basis van de negatieve lijst per definitie reactief en het minst preventief is, aangezien elk dier dat niet op een negatieve lijst staat automatisch mag worden gehouden, waardoor de lijst vrij lang moet zijn; overwegende dat er, afhankelijk van de trends van het moment, steeds andere soorten worden verhandeld, zodat negatieve lijsten regelmatig moeten worden bijgewerkt; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de aanpak op basis van de negatieve lijst per definitie reactief en het minst preventief is, aangezien elk dier dat niet op een negatieve lijst staat automatisch mag worden gehouden, waardoor de lijst vrij lang moet zijn; overwegende dat er, afhankelijk van de trends van het moment, steeds andere soorten worden verhandeld, zodat negatieve lijsten regelmatig moeten worden bijgewerkt;

| M. | overwegende dat wetenschappers er met bezorgdheid op hebben gewezen dat de EU-lijst van verboden invasieve uitheemse soorten, zoals opgenomen in de verordening invasieve soorten, niet toereikend is om de omvang van de bedreiging die invasieve uitheemse soorten vormen voor de biodiversiteit in de EU aan te pakken; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat wetenschappers er met bezorgdheid op hebben gewezen dat de EU-lijst van verboden invasieve uitheemse soorten, zoals opgenomen in de verordening invasieve soorten, niet toereikend is om de omvang van de bedreiging die invasieve uitheemse soorten vormen voor de biodiversiteit in de EU aan te pakken;

| N. | overwegende dat het gebrek aan een EU-brede positieve lijst van dieren die als huisdier mogen worden gehouden het welzijn en de gezondheid van zowel mensen als dieren ondermijnt en een bedreiging vormt voor de biodiversiteit; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het gebrek aan een EU-brede positieve lijst van dieren die als huisdier mogen worden gehouden het welzijn en de gezondheid van zowel mensen als dieren ondermijnt en een bedreiging vormt voor de biodiversiteit;

| O. | overwegende dat er voldoende bewustzijn over het verantwoord houden van huisdieren zou moeten worden gecreëerd om de doeltreffendheid van een positieve lijst te verbeteren en het welzijn van zowel het huisdier als de eigenaar te vergroten; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat er voldoende bewustzijn over het verantwoord houden van huisdieren zou moeten worden gecreëerd om de doeltreffendheid van een positieve lijst te verbeteren en het welzijn van zowel het huisdier als de eigenaar te vergroten;

| P. | overwegende dat 19 lidstaten hun steun hebben uitgesproken voor de standpuntnota van Cyprus, Litouwen, Luxemburg en Malta die tijdens de Raad Landbouw en Visserij van 24 mei 2022 werd gepresenteerd, over een nieuw EU-wetgevingskader voor een EU-brede positieve lijst van dieren die als huisdier mogen worden gehouden; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat 19 lidstaten hun steun hebben uitgesproken voor de standpuntnota van Cyprus, Litouwen, Luxemburg en Malta die tijdens de Raad Landbouw en Visserij van 24 mei 2022 werd gepresenteerd, over een nieuw EU-wetgevingskader voor een EU-brede positieve lijst van dieren die als huisdier mogen worden gehouden;

| 1. | herhaalt dat preventie de hoogste prioriteit moet krijgen als kosteneffectiefste, humaanste en uit milieuoogpunt meest wenselijke maatregel; wijst erop dat de EU de gelegenheid moet aangrijpen om de ervaringen die zijn opgedaan tijdens de COVID-19-pandemie in haar beleid te verwerken; wijst op de belangrijke rol van de Commissie bij de coördinatie en ondersteuning van de “één gezondheid”-benadering in de EU; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt dat de handel in exotische dieren niet alleen een gevaar kan vormen voor het dierenwelzijn, maar ook voor de menselijke gezondheid vanwege de mogelijkheid van zoönosen, en dat de EU daarom samenhangende wetgeving moet vaststellen om dergelijke mogelijke ziekten, die tot volksgezondheidsproblemen kunnen leiden, te voorkomen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | herinnert eraan dat reeds is aangetoond dat de handel in exotische wilde dieren tot een afname van de biodiversiteit kan leiden, zowel in de habitats waaruit de soorten afkomstig zijn als in de ecosystemen van de Unie; benadrukt dat in het Europese handelsbeleid moet worden gewaarborgd dat de praktijken in de handel in huisdieren het welzijn van wilde en exotische dieren niet in het gedrang brengen en niet bijdragen tot biodiversiteitsverlies, en dat het houden van dergelijke dieren als huisdier het welzijn van het dier of van de eigenaar niet in gevaar brengt; |
| --- | --- |

3.

| 4. | uit zijn bezorgdheid over het feit dat de huidige voorschriften in de lidstaten op het gebied van de handel in en het houden van wilde en exotische dieren versnipperd en niet consistent zijn en vaak niet het hele dierenrijk bestrijken, aangezien zij voornamelijk betrekking hebben op zoogdieren, terwijl de grote groepen vogels, reptielen, amfibieën, insecten en siervissen die momenteel een belangrijke rol spelen in de handel in huisdieren buiten beschouwing worden gelaten, en uit voorts zijn bezorgdheid over het feit dat deze dieren een bedreiging kunnen vormen voor inheemse soorten en ecosystemen indien zij worden vrijgelaten; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat inconsistente wetgeving de verzameling van nauwkeurige gegevens bemoeilijkt; onderstreept dat in de databanken van de EU die bedoeld zijn om de handel in dieren van en naar de lidstaten te traceren, de oorsprong van de dieren niet wordt geregistreerd, en dat Cites slechts betrekking heeft op het relatief kleine aandeel diersoorten die in de bijlagen zijn opgenomen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | beklemtoont dat verschillende Europese landen reeds een positieve lijst hebben ingevoerd op basis van verschillende criteria zoals dierenwelzijn, het milieu, de menselijke gezondheid, vereisten inzake houderij en huisvesting en het voorzorgsbeginsel; is ook ingenomen met het feit dat verscheidene andere lidstaten een positieve lijst aan het ontwikkelen zijn of er onderzoek naar voeren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | betreurt dat de bepalingen van de EU-wetgeving momenteel ontoereikend zijn om het dierenwelzijn, de volksgezondheid en de openbare veiligheid te waarborgen en om de risico’s van invasiviteit in verband met de handel in en het houden van wilde en exotische dieren als huisdier te beheersen; benadrukt dat de diergezondheidswetgeving van de EU niet bedoeld was om de handel in exotische huisdieren aan te pakken en dat het welzijn van dieren die als huisdier worden gehouden en verhandeld op de interne markt van de EU in geen van de wetgevingshandelingen van de EU op het gebied van dierenwelzijn aan bod komt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | benadrukt dat een positieve lijst doorgaans een kortere, specifieke lijst is die preventief van aard is en duidelijkheid verschaft over welke soorten in een land mogen worden gehouden; wijst erop dat een positieve lijst ook veel gemakkelijker kan worden bijgewerkt dan een negatieve lijst, aangezien het houden van alle soorten die niet op de lijst staan van meet af aan verboden is, hetgeen bijdraagt tot de vereenvoudiging van de wetgeving op Europees niveau en de vermindering van de administratieve kosten; beklemtoont dat uit onderzoek blijkt dat een benadering op basis van een positieve lijst doeltreffend is om de handel in wilde en exotische dieren te verminderen en het bewustzijn van het publiek te vergroten (14); |
| --- | --- |

8.

| 9. | weegt de voordelen af van een Europese positieve lijst die, zoals uiteengezet in de verzoekschriften die de Commissie verzoekschriften heeft ontvangen, de handel in wilde en exotische dieren zou reguleren en het houden van die dieren als huisdier zou beperken; neemt kennis van de oproep van sommige lidstaten om een EU-brede positieve lijst op te stellen, waarin rekening wordt gehouden met passende voorwaarden op het gebied van dierenwelzijn; verzoekt de Commissie in dit verband een effectbeoordeling uit te voeren van de meerwaarde en haalbaarheid van een dergelijke lijst, waarbij gebruik moet worden gemaakt van wetenschappelijk onderbouwde criteria om te bepalen welke dieren geschikt zijn als huisdier, en die een zorgvuldige analyse moet omvatten van de verschillende criteria die reeds in nationale positieve lijsten worden gebruikt, teneinde vast te stellen welke criteria het effectiefst zijn en eventueel kunnen worden opgenomen in een EU-brede positieve lijst, op basis van de beste praktijken van de lidstaten, de opgedane ervaring en de geleerde lessen; roept de Commissie op om een studie te laten uitvoeren om deze kwestie te analyseren in het kader van de nauwkeurige en tijdige uitvoering van het EU-actieplan tegen de illegale handel in wilde dieren en planten; |
| --- | --- |

9.

| 10. | onderstreept dat het voor de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu van het allergrootste belang is dat alle lidstaten onverwijld een doeltreffend actieplan opstellen en uitvoeren om de invasiefste uitheemse soorten die voor de Unie zorgwekkend zijn, aan te pakken, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat er volledig functionerende structuren worden opgezet overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1143/2014, zodat adequate controles kunnen worden uitgevoerd om de opzettelijke en onopzettelijke introductie van invasieve uitheemse soorten en de verspreiding ervan in de Unie te voorkomen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | merkt op dat het houden van huisdieren niet op EU-niveau maar op nationaal niveau is geregeld en dat sommige lidstaten een positieve lijst van diersoorten hebben opgesteld; benadrukt dat de internationale handel in wilde dieren en de bijbehorende wetgeving om die handel te reguleren gebaseerd moeten zijn op wetenschappelijk bewijs; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is van mening dat de herziening van het EU-actieplan tegen de illegale handel in wilde dieren en planten moet leiden tot meer bewustzijn over illegale handel en positieve gevolgen moet hebben voor het dierenwelzijn en het welzijn van exotische en wilde dieren die in de EU als huisdier kunnen worden gehouden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | benadrukt dat de dieren die in een positieve lijst zijn opgenomen geen bijzonder risico voor de menselijke gezondheid mogen vormen, gemakkelijk in de omgang moeten zijn en moeten worden gehouden onder omstandigheden die beantwoorden aan hun essentiële fysiologische, ethologische en ecologische behoeften; benadrukt dat exotische en wilde soorten niet in de lijst mogen worden opgenomen indien er duidelijke aanwijzingen zijn dat zij kunnen overleven als zij ontsnappen of vrijgelaten worden in het wild, en zij derhalve een risico vormen voor inheemse ecosystemen en de overlevingskansen van inheemse soorten veranderen doordat zij invasieve soorten worden zodra zij in de natuur worden vrijgelaten; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

14.

---

(1)  PB C 67 van 8.2.2022, blz. 25.

(2)  PB C 294 van 23.7.2021, blz. 40.

(3)  PB C 204 van 13.6.2018, blz. 136.

(4)  PB C 224 van 27.6.2018, blz. 117.

(5)  PB L 61 van 3.3.1997, blz. 1.

(6)  PB L 166 van 19.6.2006, blz. 1.

(7)  PB L 84 van 31.3.2016, blz. 1.

(8)  PB L 317 van 4.11.2014, blz. 35.

(9)  PB L 178 van 28.6.2013, blz. 1.

(10)  Briefing, “Coronavirus and the trade in wildlife” (Het coronavirus en de handel in wilde dieren), Europees Parlement, directoraat-generaal Parlementaire Onderzoeksdiensten, 4 mei 2020.

(11)  WOAH, “The “One Health” Concept” (Het concept “één gezondheid”), 14 januari 2013.

(12)  Raad van de EU, “Position paper on a new EU legislative framework for an EU Positive List for the keeping of companion animals on behalf of Cyprus, Lithuania, Luxembourg and Malta” (Standpuntnota namens Cyprus, Litouwen, Luxemburg en Malta over een nieuw EU-wetgevingskader voor een positieve EU-lijst voor het houden van gezelschapsdieren), 16 mei 2022.

(13)  Zoals blijkt uit de studie getiteld “Analysis of national legislation related to the keeping and sale of exotic pets in Europe” (Analyse van nationale wetgeving inzake het houden en verkopen van exotische huisdieren in Europa), in juni 2020 gepubliceerd door Eurogroup For Animals.

(14)  World Animal Protection, “Think positive — An overview of national and international Positive Lists” (Positief denken — een overzicht van nationale en internationale positieve lijsten"), september 2020.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/94 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/94

---

P9_TA(2022)0426

Mensenrechtensituatie in Egypte

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de mensenrechtensituatie in Egypte (2022/2962(RSP))

(2023/C 167/15)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Egypte, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Egypte,

| — | gezien de verklaringen over Egypte van de woordvoerder voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van de Europese Dienst voor extern optreden, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen over Egypte van de woordvoerder voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van de Europese Dienst voor extern optreden,

| — | gezien het EU-nabuurschapsbeleid en de gezamenlijke mededeling van 9 februari 2021 getiteld “Hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap — Een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied” (JOIN(2021)0002), |
| --- | --- |

—

gezien het EU-nabuurschapsbeleid en de gezamenlijke mededeling van 9 februari 2021 getiteld “Hernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap — Een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied” (JOIN(2021)0002),

| — | gezien de 13e interparlementaire bijeenkomst EU-Egypte van 29 september 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de 13e interparlementaire bijeenkomst EU-Egypte van 29 september 2022,

| — | gezien het “Memorandum of Understanding” tussen de EU, Egypte en Israël inzake samenwerking op het gebied van handel, vervoer en uitvoer van aardgas naar de Europese Unie, dat op 15 juni 2022 in Caïro is ondertekend, |
| --- | --- |

—

gezien het “Memorandum of Understanding” tussen de EU, Egypte en Israël inzake samenwerking op het gebied van handel, vervoer en uitvoer van aardgas naar de Europese Unie, dat op 15 juni 2022 in Caïro is ondertekend,

| — | gezien de meest recente verklaring van de woordvoerder van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten over Egypte, |
| --- | --- |

—

gezien de meest recente verklaring van de woordvoerder van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten over Egypte,

| — | gezien de universele periodieke doorlichting van Egypte met betrekking tot de periode 2019-2020 van de VN-Mensenrechtenraad, |
| --- | --- |

—

gezien de universele periodieke doorlichting van Egypte met betrekking tot de periode 2019-2020 van de VN-Mensenrechtenraad,

| — | gezien de verklaring van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 8 november 2022, waarin hij ertoe oproept om Alaa Abdel Fattah onmiddellijk vrij te laten, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 8 november 2022, waarin hij ertoe oproept om Alaa Abdel Fattah onmiddellijk vrij te laten,

| — | gezien de richtsnoeren van de EU inzake de doodstraf, foltering, de vrijheid van meningsuiting, mensenrechtenactivisten, geweld tegen vrouwen en meisjes, en de rechten van lhbti-personen, |
| --- | --- |

—

gezien de richtsnoeren van de EU inzake de doodstraf, foltering, de vrijheid van meningsuiting, mensenrechtenactivisten, geweld tegen vrouwen en meisjes, en de rechten van lhbti-personen,

| — | gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind van 1989, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind van 1989,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, het Verdrag inzake de rechten van het kind, en het Arabisch Handvest voor de mensenrechten, die allemaal geratificeerd zijn door Egypte, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, het Verdrag inzake de rechten van het kind, en het Arabisch Handvest voor de mensenrechten, die allemaal geratificeerd zijn door Egypte,

| — | gezien de grondwet van Egypte, met name artikel 52 inzake het verbod op alle vormen van foltering, artikel 73 inzake de vrijheid van vergadering, en artikel 93 inzake het bindend karakter van het internationaal recht inzake de mensenrechten, |
| --- | --- |

—

gezien de grondwet van Egypte, met name artikel 52 inzake het verbod op alle vormen van foltering, artikel 73 inzake de vrijheid van vergadering, en artikel 93 inzake het bindend karakter van het internationaal recht inzake de mensenrechten,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948,

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat Egypte gastheer was van de 27e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (COP27) in Sharm El-Sheikh; overwegende dat dit internationale evenement Egypte’s binnenlandse onderdrukking van de vreedzame en legitieme stemmen van het maatschappelijk middenveld voor het voetlicht heeft gebracht; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Egypte gastheer was van de 27e Conferentie van de Partijen bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (COP27) in Sharm El-Sheikh; overwegende dat dit internationale evenement Egypte’s binnenlandse onderdrukking van de vreedzame en legitieme stemmen van het maatschappelijk middenveld voor het voetlicht heeft gebracht;

| B. | overwegende dat Egypte in 2021 zijn nationale mensenrechtenstrategie en zijn nationale dialoog heeft gelanceerd, die officieel tot doel hadden zijn reputatie met betrekking tot mensenrechten te verbeteren en een meer inclusief politiek klimaat tot stand te brengen; overwegende dat in april 2022 het Egyptische presidentiële gratiecomité is opgericht, dat belast is met het uitvoeren van onderzoeken van het maatschappelijk middenveld naar gevallen van gevangenen wier situatie niet voldoet aan de internationale mensenrechtennormen; overwegende dat het comité ernstige, vroegere en huidige mensenrechtenschendingen heeft genegeerd en dat er — één jaar na de lancering van de nationale mensenrechtenstrategie en van Egypte’s nationale dialoog — geen sprake is van betekenisvolle veranderingen; overwegende dat de Subcommissie politieke zaken, mensenrechten en democratie — internationale en regionale zaken, die voortvloeit uit de Associatieovereenkomst tussen Egypte en de Europese Unie, als kader dient voor het bespreken van mensenrechtenkwesties door de twee partijen; overwegende dat de volgende vergadering van deze subcommissie gepland staat voor 8 december 2022 in Caïro; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Egypte in 2021 zijn nationale mensenrechtenstrategie en zijn nationale dialoog heeft gelanceerd, die officieel tot doel hadden zijn reputatie met betrekking tot mensenrechten te verbeteren en een meer inclusief politiek klimaat tot stand te brengen; overwegende dat in april 2022 het Egyptische presidentiële gratiecomité is opgericht, dat belast is met het uitvoeren van onderzoeken van het maatschappelijk middenveld naar gevallen van gevangenen wier situatie niet voldoet aan de internationale mensenrechtennormen; overwegende dat het comité ernstige, vroegere en huidige mensenrechtenschendingen heeft genegeerd en dat er — één jaar na de lancering van de nationale mensenrechtenstrategie en van Egypte’s nationale dialoog — geen sprake is van betekenisvolle veranderingen; overwegende dat de Subcommissie politieke zaken, mensenrechten en democratie — internationale en regionale zaken, die voortvloeit uit de Associatieovereenkomst tussen Egypte en de Europese Unie, als kader dient voor het bespreken van mensenrechtenkwesties door de twee partijen; overwegende dat de volgende vergadering van deze subcommissie gepland staat voor 8 december 2022 in Caïro;

| C. | overwegende dat Egypte in de aanloop naar de organisatie van COP27 in dat land geen enkel relevant stuk wetgeving, bijvoorbeeld met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, het recht op vreedzame vergadering en vereniging, en mediavrijheid, heeft gewijzigd, hoewel het bieden van ruimte aan het maatschappelijk middenveld een gezamenlijke toezegging is, die onderdeel uitmaakt van de prioriteiten van het partnerschap tussen de EU en Egypte, en verankerd is in de Egyptische grondwet; overwegende dat de noodtoestand, die sinds 2017 van kracht is, niet is opgeheven; overwegende dat massaprocessen en grootschalige detentie doorgaan, en dat tienduizenden burgers door militaire en staatsveiligheidsrechtbanken worden berecht; overwegende dat de speciale afgezanten van de VN voor het recht op vergadering en vereniging, voor mensenrechtenverdedigers en voor de bescherming van de mensenrechten in het kader van de aanpak van terrorisme op 8 juli 2021 gezamenlijk hun bezorgdheid tot uitdrukking hebben gebracht over Egypte’s wet op non-gouvernementele organisaties van 2019, zijn wet op de bestrijding van cyber- en informatietechnologiemisdaden van 2018, zijn wet op terroristische entiteiten van 2015, en zijn wet op openbare bijeenkomsten en vreedzame demonstraties van 2013; overwegende dat de Egyptische regering volgens de Egyptische Commissie rechten en vrijheden in de periode van 1 oktober tot 14 november 2022 in 18 regio’s in totaal 734 personen heeft opgepakt; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat Egypte in de aanloop naar de organisatie van COP27 in dat land geen enkel relevant stuk wetgeving, bijvoorbeeld met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting, het recht op vreedzame vergadering en vereniging, en mediavrijheid, heeft gewijzigd, hoewel het bieden van ruimte aan het maatschappelijk middenveld een gezamenlijke toezegging is, die onderdeel uitmaakt van de prioriteiten van het partnerschap tussen de EU en Egypte, en verankerd is in de Egyptische grondwet; overwegende dat de noodtoestand, die sinds 2017 van kracht is, niet is opgeheven; overwegende dat massaprocessen en grootschalige detentie doorgaan, en dat tienduizenden burgers door militaire en staatsveiligheidsrechtbanken worden berecht; overwegende dat de speciale afgezanten van de VN voor het recht op vergadering en vereniging, voor mensenrechtenverdedigers en voor de bescherming van de mensenrechten in het kader van de aanpak van terrorisme op 8 juli 2021 gezamenlijk hun bezorgdheid tot uitdrukking hebben gebracht over Egypte’s wet op non-gouvernementele organisaties van 2019, zijn wet op de bestrijding van cyber- en informatietechnologiemisdaden van 2018, zijn wet op terroristische entiteiten van 2015, en zijn wet op openbare bijeenkomsten en vreedzame demonstraties van 2013; overwegende dat de Egyptische regering volgens de Egyptische Commissie rechten en vrijheden in de periode van 1 oktober tot 14 november 2022 in 18 regio’s in totaal 734 personen heeft opgepakt;

| D. | overwegende dat Alaa Abdel Fattah, die al bijna een decennium willekeurig wordt vastgehouden op grond van niet-bewezen aanklachten, in november 2022 zijn hongerstaking, die hij in april 2022 was begonnen, heeft onderbroken nadat hem na een “bijna dood”-ervaring in zijn gevangeniscel gedwongen voedsel was toegediend; overwegende dat hij sinds het begin van COP27 ook gestopt was met het drinken van water; overwegende dat Alaa nog steeds geen consulaire toegang heeft gehad tot Britse ambtenaren, en verder overwegende dat zijn advocaat hem niet mocht bezoeken; overwegende dat Alaa na internationale druk sporadisch familiebezoek heeft mogen ontvangen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Alaa Abdel Fattah, die al bijna een decennium willekeurig wordt vastgehouden op grond van niet-bewezen aanklachten, in november 2022 zijn hongerstaking, die hij in april 2022 was begonnen, heeft onderbroken nadat hem na een “bijna dood”-ervaring in zijn gevangeniscel gedwongen voedsel was toegediend; overwegende dat hij sinds het begin van COP27 ook gestopt was met het drinken van water; overwegende dat Alaa nog steeds geen consulaire toegang heeft gehad tot Britse ambtenaren, en verder overwegende dat zijn advocaat hem niet mocht bezoeken; overwegende dat Alaa na internationale druk sporadisch familiebezoek heeft mogen ontvangen;

| E. | overwegende dat de Egyptische regering onafhankelijke mensenrechtengroeperingen verhinderd heeft deel te nemen aan COP27 middels een schimmig, onder auspiciën van de regering staand registratieproces waarmee groeperingen die kritisch op de Egyptische regering waren, werden geweerd, onwettige beperkingen van de vrijheid van vreedzame vergadering buiten de gebouwen waar de COP27-conferentie plaatsvond, en ongerechtvaardigde vertragingen bij de afgifte van visa aan buitenlanders die naar Egypte wilden reizen; overwegende dat slechts enkele onafhankelijke mensenrechtengroeperingen, en mensenrechtenverdediger Sanaa Seif, aan de conferentie hebben kunnen deelnemen dankzij de hulp van internationale organisaties; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Egyptische regering onafhankelijke mensenrechtengroeperingen verhinderd heeft deel te nemen aan COP27 middels een schimmig, onder auspiciën van de regering staand registratieproces waarmee groeperingen die kritisch op de Egyptische regering waren, werden geweerd, onwettige beperkingen van de vrijheid van vreedzame vergadering buiten de gebouwen waar de COP27-conferentie plaatsvond, en ongerechtvaardigde vertragingen bij de afgifte van visa aan buitenlanders die naar Egypte wilden reizen; overwegende dat slechts enkele onafhankelijke mensenrechtengroeperingen, en mensenrechtenverdediger Sanaa Seif, aan de conferentie hebben kunnen deelnemen dankzij de hulp van internationale organisaties;

| F. | overwegende dat vrouwenrechtenverdedigers, lhbti+-personen en verdedigers van de rechten van de Kopten onverminderd lastig gevallen, geïntimideerd, gearresteerd en vastgehouden worden, zoals Patrick George Zaki, die het land nog steeds niet mag verlaten en zich nog altijd voor een nationaal noodtribunaal moet verantwoorden voor het uiten van kritiek op het beleid van zijn regering ten aanzien van Koptische christenen, en de vrouwelijke socialemedia-influencers Haneen Hossam en Mawada Al Adham, die in 2020 tot drie, respectievelijk twee jaar gevangenisstraf zijn veroordeeld op grond van gefabriceerde beschuldigingen van “onzedelijkheid” na te hebben gedanst in video’s op TikTok; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat vrouwenrechtenverdedigers, lhbti+-personen en verdedigers van de rechten van de Kopten onverminderd lastig gevallen, geïntimideerd, gearresteerd en vastgehouden worden, zoals Patrick George Zaki, die het land nog steeds niet mag verlaten en zich nog altijd voor een nationaal noodtribunaal moet verantwoorden voor het uiten van kritiek op het beleid van zijn regering ten aanzien van Koptische christenen, en de vrouwelijke socialemedia-influencers Haneen Hossam en Mawada Al Adham, die in 2020 tot drie, respectievelijk twee jaar gevangenisstraf zijn veroordeeld op grond van gefabriceerde beschuldigingen van “onzedelijkheid” na te hebben gedanst in video’s op TikTok;

| G. | overwegende dat beide partijen tijdens de negende bijeenkomst van de Associatieraad EU-Egypte op 20 juni 2022 en in de op 19 juni 2022 aangenomen partnerschapsprioriteiten voor de periode 2021-2027 opnieuw toegezegd hebben democratie, fundamentele vrijheden en mensenrechten, gendergelijkheid en gelijke kansen te zullen bevorderen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat beide partijen tijdens de negende bijeenkomst van de Associatieraad EU-Egypte op 20 juni 2022 en in de op 19 juni 2022 aangenomen partnerschapsprioriteiten voor de periode 2021-2027 opnieuw toegezegd hebben democratie, fundamentele vrijheden en mensenrechten, gendergelijkheid en gelijke kansen te zullen bevorderen;

| H. | overwegende dat Egypte van oudsher een strategische partner van de EU is, die de doelstellingen van het bouwen aan stabiliteit, vrede en voorspoed in het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten onderschrijft, en verder overwegende dat Egypte een belangrijke rol speelt voor stabiliteit in de regio; overwegende dat de EU de grootste economische partner van Egypte is en zijn voornaamste bron van buitenlandse investeringen; overwegende dat de EU en Egypte in juni 2022 partnerschapsprioriteiten op een groot aantal gebieden, waaronder veiligheid, terrorismebestrijding en hervorming van het gerechtelijk apparaat, overeen zijn gekomen; overwegende dat Egypte steun heeft gegeven aan de VN-resolutie waarin de annexatie van Oekraïense regio’s door Rusland wordt veroordeeld, en zich onverminderd schaart achter de inspanningen van de EU en de internationale gemeenschap om een einde te maken aan de Russische militaire agressie tegen Oekraïne; overwegende dat Egypte met de EU en Israël een “Memorandum of Understanding” heeft ondertekend om — na de Russische inval in Oekraïne — de import van gas uit Rusland te verminderen; overwegende dat de Commissie Egypte 100 miljoen EUR uit de voedsel- en veerkrachtfaciliteit heeft toegewezen om het land te helpen met het opvangen van de voedseltekorten naar aanleiding van de Russische agressie tegen Oekraïne; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat Egypte van oudsher een strategische partner van de EU is, die de doelstellingen van het bouwen aan stabiliteit, vrede en voorspoed in het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten onderschrijft, en verder overwegende dat Egypte een belangrijke rol speelt voor stabiliteit in de regio; overwegende dat de EU de grootste economische partner van Egypte is en zijn voornaamste bron van buitenlandse investeringen; overwegende dat de EU en Egypte in juni 2022 partnerschapsprioriteiten op een groot aantal gebieden, waaronder veiligheid, terrorismebestrijding en hervorming van het gerechtelijk apparaat, overeen zijn gekomen; overwegende dat Egypte steun heeft gegeven aan de VN-resolutie waarin de annexatie van Oekraïense regio’s door Rusland wordt veroordeeld, en zich onverminderd schaart achter de inspanningen van de EU en de internationale gemeenschap om een einde te maken aan de Russische militaire agressie tegen Oekraïne; overwegende dat Egypte met de EU en Israël een “Memorandum of Understanding” heeft ondertekend om — na de Russische inval in Oekraïne — de import van gas uit Rusland te verminderen; overwegende dat de Commissie Egypte 100 miljoen EUR uit de voedsel- en veerkrachtfaciliteit heeft toegewezen om het land te helpen met het opvangen van de voedseltekorten naar aanleiding van de Russische agressie tegen Oekraïne;

| 1. | betreurt ten zeerste dat in Egypte nog altijd geen sprake is van eerbiediging van de fundamentele politieke rechten en vrijheden, waaronder in het kader van de organisatie van COP27 in Sharm El-Sheikh; betreurt dat COP27 niet geleid heeft tot een verbetering van de mensenrechtensituatie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | veroordeelt in de meest krachtige bewoordingen de censuur, pesterijen en intimidatie van vertegenwoordigers van het Egyptische maatschappelijk middenveld door de Egyptische autoriteiten, waaronder zelfs in ruimten van de VN, alsook de nieuwe golf van arrestaties en detenties in de context van COP27; geeft uitdrukking aan zijn ondersteuning van de Duitse regering, die op 13 november 2022 een klacht bij de Egyptische autoriteiten heeft ingediend naar aanleiding van de buitensporige veiligheids- en surveillancemaatregelen waar deelnemers in het Duitse paviljoen van COP27 aan zijn onderworpen; betreurt dat het onafhankelijke Egyptische ngo’s niet werd toegestaan gebruik te maken van het systeem van eenmalige registratie voor COP27 en dat slechts een handjevol van hen aan de conferentie heeft kunnen deelnemen, en dat alleen omdat internationale organisaties hen hun eigen badges hebben gegeven; betreurt de selectie door de Egyptische autoriteiten van organisaties van het maatschappelijk middenveld die de autoriteiten niet bekritiseren; onderstreept dat plaatselijke gemeenschappen en ngo’s uit de Sinaï als legitieme belanghebbenden aan COP27 hadden moeten kunnen deelnemen, gezien het feit dat de conferentie in Sinaï zelf plaatsvond; betreurt het dat Egypte een geheim proces met niet openbaar gemaakte selectiecriteria heeft gebruikt om kritische mensenrechten-ngo’s buiten de deur te houden; verzoekt de Egyptische autoriteiten met klem geen vergeldingsmaatregelen te nemen tegen de Egyptische mensenrechtenverdedigers en -activisten die openlijk hun bezorgdheid hebben uitgesproken over de mensenrechtenschendingen in Egypte tijdens COP27; |
| --- | --- |

2.

| 3. | veroordeelt met klem dat in Egypte nog altijd tienduizenden gewetensgevangenen willekeurig in voorlopige hechtenis worden gehouden, waarvan velen in onmenselijke omstandigheden en zonder uitzicht op een eerlijk proces of eerbiediging van grondrechten, zoals in Egypte’s politieke gevangenissen in Wadi Natroun en Badr; stelt vast dat het Egyptische presidentiële gratiecomité in april 2022 een beperkt aantal politieke gevangenen in het land vrij heeft gelaten of gratie heeft verleend, in concreto 800 tot 1 000 gevangenen die willekeurig in voorlopige hechtenis zaten; benadrukt dat volgens Egyptische ngo’s en Amnesty International sindsdien ten minste 1 953 Egyptenaren willekeurig zijn gearresteerd en vastgezet; |
| --- | --- |

3.

| 4. | roept de Egyptische autoriteiten met klem op Mohamed “Oxygen” Ibrahim, Mohamed Adel, Alaa Abdel Fattah en de drie advocaten aan wie de mensenrechtenprijs 2020 van de Raad van de balies van de Europese Unie is toegekend, Ibrahim Metwally Hegazy, Mohamed El Baqer en Hoda Abdelmoniem, alsook Ezzat Ghoniem, Ahmed Amasha, Abdel Moneim Aboul Fotouh, Mohamed El Kassas, Ziad Abu El Fadl, Aisha El Shater, Mohamed Abo Houraira, Manal Agrama, Marwa Arafa, Hala Fahmy, Safaa El Korbagy, Tawfik Ghanim, Seif Thabit, Safwan Thabit, Sherif al Rouby, Anas El-Beltagy, Ahmed Douma, Mohamed Adel Fahmy, Nermin Hussein, Haneen Hossam, Mawadda el-Adham, Ismail Iskandarani, Seif Fateen, Hisham Genena, Omar Mohammed Ali, Aymen Moussa, Omar el Hout, Ahmed Moussa Abd El Khaleq en Ahmed Fayez, die net als vele anderen onwettig worden vastgehouden, onmiddellijk vrij te laten; benadrukt dat deze vrouwen en mannen Egyptische mensenrechtenverdedigers, journalisten, vreedzame activisten, politici en socialemedia-influencers zijn, of zakenmensen die geweigerd hebben hun bezittingen aan het leger te verkopen; verzoekt de Egyptische autoriteiten de reisverboden die aan Patrick George Zaki en Mahinour Al Masry zijn opgelegd, in te trekken; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Egyptische autoriteiten met klem de Brits-Egyptische mensenrechtenverdediger en vreedzame activist Alaa Abdel Fattah, winnaar van prijzen van Deutsche Welle en Verslaggevers zonder Grenzen, die al bijna een heel decennium willekeurig vastzit op grond van niet-bewezen aanklachten in verband met zijn geweldloze en legitieme oproep voor meer rechten en vrijheden (en wiens zaak zeker geen uitzondering vormt), onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, en toe te staan direct te vertrekken naar het VK; onderstreept dat zowel de Duitse kanselier, Olaf Scholz, als de Franse president, Emmanuel Macron, op zijn vrijlating hebben aangedrongen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | herhaalt zijn scherpe veroordeling van het grootschalige gebruik van foltering door het Egyptische veiligheidsapparaat; brengt in herinnering dat de Egyptische revolutie van 25 januari 2011 begon als een publiek protest tegen de straffeloosheid voor daden van de politie naar aanleiding van de foltering en moord op (onder andere) blogger Khaled Said; verzoekt Egypte met klem volledig met de Italiaanse autoriteiten samen te werken bij het onderzoek naar de moord op student Giulio Regeni, die in 2016 door mensen van de veiligheidsdienst doodgemarteld is; herhaalt met name zijn verzoek om generaal Tariq Sabir, kolonel Athar Kamel Mohamed Ibrahim, kolonel Uhsam Helmi en majoor Magdi Ibrahim Abdelal Sharif in kennis te stellen van het bestaan van een gerechtelijke procedure tegen hen in Italië; veroordeelt in de meest krachtige bewoordingen de dood door foltering van econoom Ayman Hadhoud, die op 5 maart 2022 is gestorven na door mensen van de veiligheidsdienst te zijn ontvoerd en vastgezet naar aanleiding van zijn kritiek op het economisch beleid, en betreurt ten zeerste dat geen onafhankelijke lijkschouwing heeft plaatsgevonden en dat het Egyptische Openbaar Ministerie geen geloofwaardig onderzoek heeft ingesteld; |
| --- | --- |

6.

| 7. | spoort Egypte met klem aan alle 21 journalisten die momenteel in de gevangenis zitten omdat ze hun werk hebben gedaan, zoals gedocumenteerd door Verslaggevers zonder Grenzen en het Comité voor de Bescherming van Journalisten, vrij te laten; onderstreept het recht van alle Egyptenaren op toegang tot niet door hun regering gecensureerde informatie; neemt kennis van het besluit, onder druk genomen aan het begin van de COP27-conferentie, om goedkeuring te verlenen voor toegang tot de websites van enkele mensenrechten-ngo’s en onafhankelijke kranten, zoals Medium, Mada Masr, en Human Rights Watch; beklemtoont evenwel dat Egyptenaren altijd toegang tot dergelijke websites zouden moeten hebben, ook na afloop van de conferentie; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de Egyptische autoriteiten dan ook met klem alle journalisten die sinds november 2022 vastzitten, vrij te laten: Khaled Abdelwahab Radwan, Ahmed Fayez, Alaa Abdelfattah, Ismail Alexandrani, Mohamed Ibrahim (alias Mohamed Oxygen), Ahmed Allaam, Hamdi al-Zaeem, Tawfik Ghanem, Rabie al-Sheikh, Adallah Shusha, Khaled Sahloob, Bahaa al-Din Ibrahim Nemat Allah, Hisham Abdel Aziz, Mohamed Said Fahmy, Badr Mohamed Badr, Raouf Ebeid, Mostafa Saad, Mohamed Mostafa Moussa, Mahmoud Saad Diab en Amr Shnin; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de Egyptische autoriteiten een eind te maken aan discriminatie, en daadwerkelijke gelijkheid van alle Egyptenaren voor de wet en in de praktijk te garanderen, zoals verankerd in de grondwet, ongeacht godsdienst of overtuiging; wijst op de traditionele discriminatie van minderheden, zoals de Koptische minderheid en diegenen die het Bahá'í-geloof aanhangen; roept Egypte ertoe op zijn wetgeving inzake godslastering te herzien, teneinde te zorgen voor de bescherming van de vrijheid van geweten en de rechten van religieuze minderheden; |
| --- | --- |

9.

| 10. | spoort Egypte aan de fundamentele internationale normen inzake de vrijheid van vereniging te eerbiedigen en zijn repressieve wet op de ngo’s (149/2019), die alle activiteiten aan controle door de regering onderwerpt, in te trekken; deelt de zorgen van de mensenrechtendeskundigen van de VN over Egypte’s arsenaal voor het beperken van de vrijheid van vereniging, van meningsuiting, van de pers en het recht op vreedzame vergadering onder voorwendsel van de bestrijding van terrorisme; verzoekt Egypte verder met klem zijn wet op de bestrijding van cyber- en informatietechnologiemisdaden van 2018, zijn wet op terroristische entiteiten van 2015, en zijn wet op openbare bijeenkomsten en vreedzame demonstraties van 2013 te wijzigen of in te trekken; verzoekt de Egyptische autoriteiten eens te meer zaak 173/2011, bekend als de “buitenlandsefinancieringszaak”, te sluiten, en alle reisverboden en bevriezingen van bezittingen van 31 medewerkers van mensenrechten-ngo’s in te trekken; |
| --- | --- |

10.

| 11. | roept het Egyptische parlement op vaart te zetten achter de aanneming van een alomvattende wet inzake geweld tegen vrouwen, met name eremoorden; verzoekt de Egyptische autoriteiten vrouwelijke genitale verminking eens te meer te veroordelen en degenen die zich hieraan schuldig maken, stelselmatig te vervolgen; beveelt de Egyptische autoriteiten aan nauwer samen te werken met de EU bij het zoeken naar nieuwe manieren om vrouwen beter te beschermen tegen seksueel misbruik en gendergebaseerd geweld; veroordeelt het verschijnsel gendergebaseerde moorden in de meest krachtige bewoordingen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | roept de Egyptische autoriteiten op een einde te maken aan arrestaties en vervolgingen wegens seksuele betrekkingen met wederzijdse instemming tussen volwassenen, met inbegrip van betrekkingen tussen mensen van hetzelfde geslacht of betrekkingen op basis van genderexpressie, en lhbtiq+-personen die willekeurig worden vastgehouden, vaak onder onmenselijke omstandigheden, onmiddellijk vrij te laten; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verwelkomt de wijzigingen die Egypte recentelijk heeft aangebracht aan de wet op de kinderarbeid en de wet op het kinderhuwelijk; verzoekt de Egyptische autoriteiten evenwel de toepassing van de wet op het kinderhuwelijk verder aan te scherpen, en de schoolsystemen en openbare diensten voor kinderbescherming die kindermisbruik voorkomen en erop reageren, te versterken om kinderen hier beter tegen te beschermen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt Egypte met klem de doodstraf af te schaffen en onmiddellijk een moratorium op de uitvoering ervan af te kondigen; betreurt het dat Egypte zich het voorbije decennium ontwikkeld heeft tot een van de landen in de wereld waar de doodstraf het vaakst wordt toegepast, waaronder in het geval van minderjarige delinquenten; |
| --- | --- |

14.

| 15. | roept alle lidstaten van de EU en de EU-delegatie op om de processen van Egyptische en buitenlandse mensenrechtenverdedigers, journalisten en vakbondsvertegenwoordigers bij te wonen en hen in de gevangenis te bezoeken; |
| --- | --- |

15.

| 16. | dringt er bij de EU-lidstaten op aan steun te geven aan de instelling van een controle- en rapportagemechanisme bij de VN-Mensenrechtenraad voor ernstige mensenrechtenschendingen in Egypte; herhaalt dat de EU mensenrechtenkwesties in alle contacten met hoge Egyptische functionarissen, waaronder in de Associatieraad EU-Egypte, aan de orde moet stellen; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden met klem te wijzen op de nauwe band tussen democratische ontwikkeling en groei; verzoekt de VN criteria voor gastlanden vast te stellen inzake toegang voor het maatschappelijk middenveld tot en de vrijheid van meningsuiting tijdens toekomstige COP-bijeenkomsten en vergelijkbare VN-conferenties; |
| --- | --- |

16.

| 17. | roept er nogmaals toe op de betrekking die de EU met Egypte onderhoudt aan een grondige en alomvattende analyse te onderwerpen tegen de achtergrond van de zeer beperkte vooruitgang die Egypte heeft geboekt met betrekking tot mensenrechten en zijn harde aanpak van elk kritisch geluid ondanks de niet-aflatende steun van Europese partners; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid met klem een krachtig publiek standpunt in te nemen over de noodzaak dat Egypte politieke gevangenen vrijlaat, concrete vooruitgang boekt met betrekking tot mensenrechten, folteringen beëindigt en onderzoekt, en afziet van het massale gebruik van onrechtmatige voorlopige hechtenis en reisverboden om werkelijke of vermeende tegengeluiden de kop in te drukken, als noodzakelijke voorwaarden voor verbetering van de betrekkingen en de samenwerking tussen de EU en Egypte; verzoekt de lidstaten van de EU nogmaals te overwegen gerichte sancties op te leggen aan de personen die de grootste verantwoordelijkheid dragen voor de brute repressie in het land; dringt aan op meer transparantie met betrekking tot alle vormen van financiële steun of opleiding die door de EU, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, en de Europese Investeringsbank aan Egypte worden verstrekt; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt alle lidstaten van de EU met klem zich ten volle te houden aan de conclusies van de Raad van de EU van 21 augustus 2013, waarin de opschorting wordt aangekondigd van exportvergunningen voor apparatuur die voor binnenlandse onderdrukking wordt gebruikt, met inbegrip van surveillancetechnologie die voor het opsporen van kritische stemmen wordt gebruikt; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering van de Arabische Republiek Egypte. |
| --- | --- |

19.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/99 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/99

---

P9_TA(2022)0427

De situatie van de mensenrechten in de context van het komende FIFA-wereldkampioenschap in Qatar

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over de situatie van de mensenrechten in Qatar in het kader van het FIFA-wereldkampioenschap voetbal (2022/2948(RSP))

(2023/C 167/16)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 20 juni 2022 over een strategisch partnerschap met de Golfregio, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 20 juni 2022 over een strategisch partnerschap met de Golfregio,

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 18 mei 2022 over een strategisch partnerschap met de Golf (JOIN(2022)0013), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Commissie van 18 mei 2022 over een strategisch partnerschap met de Golf (JOIN(2022)0013),

| — | gezien de 4e mensenrechtendialoog EU-Qatar, gehouden in Brussel op 12 september 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de 4e mensenrechtendialoog EU-Qatar, gehouden in Brussel op 12 september 2022,

| — | gezien de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Qatar van 7 maart 2018, |
| --- | --- |

—

gezien de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Qatar van 7 maart 2018,

| — | gezien het Internationaal Verdrag van de VN inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden van 18 december 1990, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag van de VN inzake de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden van 18 december 1990,

| — | gezien de bekendmaking door de Fédération Internationale de Football Association (FIFA) op 2 december 2010 van de selectie van Qatar als locatie voor het houden van de wereldbeker voetbal van 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de bekendmaking door de Fédération Internationale de Football Association (FIFA) op 2 december 2010 van de selectie van Qatar als locatie voor het houden van de wereldbeker voetbal van 2022,

| — | gezien de wetten nrs. 17, 18 en 19 die de regering van Qatar in 2020 heeft vastgesteld inzake het vrije verkeer en een minimumloon voor arbeidsmigranten, |
| --- | --- |

—

gezien de wetten nrs. 17, 18 en 19 die de regering van Qatar in 2020 heeft vastgesteld inzake het vrije verkeer en een minimumloon voor arbeidsmigranten,

| — | gezien het verslag van Human Rights Watch van 24 oktober 2022 getiteld “Qatar: Security Forces Arrest, Abuse LGBT People”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van Human Rights Watch van 24 oktober 2022 getiteld “Qatar: Security Forces Arrest, Abuse LGBT People”,

| — | gezien artikel 285 van het wetboek van strafrecht van Qatar en wet nr. 17 van 2002 inzake de bescherming van de gemeenschap, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 285 van het wetboek van strafrecht van Qatar en wet nr. 17 van 2002 inzake de bescherming van de gemeenschap,

| — | gezien het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984,

| — | gezien de richtsnoeren van de EU inzake de doodstraf, |
| --- | --- |

—

gezien de richtsnoeren van de EU inzake de doodstraf,

| — | gezien het voortgangsverslag over het programma voor technische samenwerking tussen de regering van Qatar en de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) van 31 oktober 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het voortgangsverslag over het programma voor technische samenwerking tussen de regering van Qatar en de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) van 31 oktober 2022,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Qatar op 21 mei 2018 heeft geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Qatar op 21 mei 2018 heeft geratificeerd,

| — | gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Qatar, in het bijzonder van 21 november 2013 getiteld “Qatar: de situatie van migrerende werknemers” (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Qatar, in het bijzonder van 21 november 2013 getiteld “Qatar: de situatie van migrerende werknemers” (1),

| — | gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 132, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat Qatar het eerste land in de regio is dat het wereldkampioenschap voetbal organiseert; overwegende dat de FIFA in 2010 het wereldkampioenschap voetbal aan Qatar heeft toegekend zonder de nodige zorgvuldigheid op het gebied van mensenrechten en milieu te betrachten of voorwaarden te stellen voor de bescherming van arbeidsmigranten; overwegende dat Qatar het biedingsproces voor de wereldbeker voetbal won te midden van geloofwaardige beschuldigingen van omkoping en corruptie die tot gerechtelijke onderzoeken leidden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Qatar het eerste land in de regio is dat het wereldkampioenschap voetbal organiseert; overwegende dat de FIFA in 2010 het wereldkampioenschap voetbal aan Qatar heeft toegekend zonder de nodige zorgvuldigheid op het gebied van mensenrechten en milieu te betrachten of voorwaarden te stellen voor de bescherming van arbeidsmigranten; overwegende dat Qatar het biedingsproces voor de wereldbeker voetbal won te midden van geloofwaardige beschuldigingen van omkoping en corruptie die tot gerechtelijke onderzoeken leidden;

| B. | overwegende dat er in Qatar naar schatting meer dan 2 miljoen buitenlanders zijn, die ongeveer 94 % van de beroepsbevolking uitmaken; overwegende dat migranten voornamelijk werkzaam zijn in de bouw, de dienstensector en huishoudelijk werk; overwegende dat gemeld is dat de rechten van werknemers in deze sectoren zijn geschonden; overwegende dat Qatar door dit aantal de hoogste verhouding tussen arbeidsmigranten en binnenlandse bevolking ter wereld heeft; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat er in Qatar naar schatting meer dan 2 miljoen buitenlanders zijn, die ongeveer 94 % van de beroepsbevolking uitmaken; overwegende dat migranten voornamelijk werkzaam zijn in de bouw, de dienstensector en huishoudelijk werk; overwegende dat gemeld is dat de rechten van werknemers in deze sectoren zijn geschonden; overwegende dat Qatar door dit aantal de hoogste verhouding tussen arbeidsmigranten en binnenlandse bevolking ter wereld heeft;

| C. | overwegende dat veel werknemers die in Qatar werden gedwongen zich in de schulden te steken door wervingsbedrijven die hun illegaal honoraria in rekening brachten, en dat velen van hen het slachtoffer werden van loondiefstal en onderworpen werden aan zware werkomstandigheden in extreme hitte die hen blootstelden aan het risico van ziektes, verwondingen en de dood; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat veel werknemers die in Qatar werden gedwongen zich in de schulden te steken door wervingsbedrijven die hun illegaal honoraria in rekening brachten, en dat velen van hen het slachtoffer werden van loondiefstal en onderworpen werden aan zware werkomstandigheden in extreme hitte die hen blootstelden aan het risico van ziektes, verwondingen en de dood;

| D. | overwegende dat naar verluidt duizenden arbeidsmigranten zijn omgekomen en nog veel meer gewond zijn geraakt tijdens bouwwerkzaamheden in verband met het wereldkampioenschap voetbal in Qatar; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat naar verluidt duizenden arbeidsmigranten zijn omgekomen en nog veel meer gewond zijn geraakt tijdens bouwwerkzaamheden in verband met het wereldkampioenschap voetbal in Qatar;

| E. | overwegende dat sommige Europese bedrijven volgens de IAO geweigerd hebben deel te nemen aan de gemengde comités, die tot doel hebben vertegenwoordigers van de bedrijfsleiding en van de werknemers bijeen te brengen om conflicten op de werkplek te bespreken, te voorkomen en op te lossen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat sommige Europese bedrijven volgens de IAO geweigerd hebben deel te nemen aan de gemengde comités, die tot doel hebben vertegenwoordigers van de bedrijfsleiding en van de werknemers bijeen te brengen om conflicten op de werkplek te bespreken, te voorkomen en op te lossen;

| F. | overwegende dat het Internationaal Verbond van Vakverenigingen (ITUC) vóór de hervormingen in Qatar in 2014 bij de IAO een klacht tegen Qatar heeft ingediend wegens niet-naleving van het Verdrag betreffende gedwongen arbeid van 1930 en het Verdrag betreffende arbeidsinspectie van 1947; overwegende dat volgens de ITUC de wetten in Qatar zijn gewijzigd en dat het land vorderingen blijft maken met de tenuitvoerlegging van deze veranderingen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het Internationaal Verbond van Vakverenigingen (ITUC) vóór de hervormingen in Qatar in 2014 bij de IAO een klacht tegen Qatar heeft ingediend wegens niet-naleving van het Verdrag betreffende gedwongen arbeid van 1930 en het Verdrag betreffende arbeidsinspectie van 1947; overwegende dat volgens de ITUC de wetten in Qatar zijn gewijzigd en dat het land vorderingen blijft maken met de tenuitvoerlegging van deze veranderingen;

| G. | overwegende dat Qatar het eerste land in de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC) is dat een projectbureau van de IAO heeft geopend; overwegende dat Qatar een aantal partnerschappen heeft gesloten met de IAO, VN-organisaties en EU-lidstaten, zoals een memorandum van overeenstemming met Zweden in januari 2020 en met Frankrijk in maart 2022, om de rechten van werknemers te verbeteren; overwegende dat de IAO in de vijf jaar voorafgaand aan het WK voetbal van 2022 tastbare vooruitgang heeft geconstateerd, met name op het gebied van het beheer van arbeidsmigratie, de handhaving van het arbeidsrecht en de toegang tot de rechter, en de versterking van de stem van werknemers en de sociale dialoog; overwegende dat het volgens de IAO voor arbeidsmigranten nog steeds niet legaal is om zich bij een vakbond aan te sluiten of een vakbond op te richten; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat Qatar het eerste land in de Samenwerkingsraad van de Golf (GCC) is dat een projectbureau van de IAO heeft geopend; overwegende dat Qatar een aantal partnerschappen heeft gesloten met de IAO, VN-organisaties en EU-lidstaten, zoals een memorandum van overeenstemming met Zweden in januari 2020 en met Frankrijk in maart 2022, om de rechten van werknemers te verbeteren; overwegende dat de IAO in de vijf jaar voorafgaand aan het WK voetbal van 2022 tastbare vooruitgang heeft geconstateerd, met name op het gebied van het beheer van arbeidsmigratie, de handhaving van het arbeidsrecht en de toegang tot de rechter, en de versterking van de stem van werknemers en de sociale dialoog; overwegende dat het volgens de IAO voor arbeidsmigranten nog steeds niet legaal is om zich bij een vakbond aan te sluiten of een vakbond op te richten;

| H. | overwegende dat werknemers in Qatar voorheen toestemming van hun werkgevers nodig hadden om van baan te veranderen of het land te verlaten; overwegende dat deze vereisten de meest problematische aspecten van het kafala-sponsorsysteem vormden, aangezien zij de werknemers te afhankelijk van hun werkgevers maakten en aldus mogelijkheden voor uitbuiting en dwangarbeid creëerden; overwegende dat het ministerie van Arbeid als gevolg van deze veranderingen in de twee jaar sinds de invoering van deze hervormingen ongeveer 420 000 aanvragen van arbeidsmigranten om van baan te veranderen heeft goedgekeurd; overwegende dat veel werknemers er echter nog steeds moeite mee hebben om hun baan op te zeggen en naar een nieuwe baan over te stappen, zoals represailles van hun werkgevers; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat werknemers in Qatar voorheen toestemming van hun werkgevers nodig hadden om van baan te veranderen of het land te verlaten; overwegende dat deze vereisten de meest problematische aspecten van het kafala-sponsorsysteem vormden, aangezien zij de werknemers te afhankelijk van hun werkgevers maakten en aldus mogelijkheden voor uitbuiting en dwangarbeid creëerden; overwegende dat het ministerie van Arbeid als gevolg van deze veranderingen in de twee jaar sinds de invoering van deze hervormingen ongeveer 420 000 aanvragen van arbeidsmigranten om van baan te veranderen heeft goedgekeurd; overwegende dat veel werknemers er echter nog steeds moeite mee hebben om hun baan op te zeggen en naar een nieuwe baan over te stappen, zoals represailles van hun werkgevers;

| I. | overwegende dat Qatar in maart 2021 als eerste land in de Golfregio een niet-discriminerend minimumloon heeft vastgesteld dat geldt voor alle werknemers, ongeacht hun nationaliteit, in alle sectoren, met inbegrip van huishoudelijk werk; overwegende dat volgens de IAO in totaal 13 % van de werknemers — 280 000 personen — hun loon sinds de invoering van de nieuwe wetgeving hebben zien stijgen tot het nieuwe minimum; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Qatar in maart 2021 als eerste land in de Golfregio een niet-discriminerend minimumloon heeft vastgesteld dat geldt voor alle werknemers, ongeacht hun nationaliteit, in alle sectoren, met inbegrip van huishoudelijk werk; overwegende dat volgens de IAO in totaal 13 % van de werknemers — 280 000 personen — hun loon sinds de invoering van de nieuwe wetgeving hebben zien stijgen tot het nieuwe minimum;

| J. | overwegende dat de nieuwe wetgeving de werknemers in Qatar beter beschermt tegen hittestress; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de nieuwe wetgeving de werknemers in Qatar beter beschermt tegen hittestress;

| K. | overwegende dat Qatar maatregelen heeft genomen om de toegang van werknemers tot de rechter te verbeteren door een nieuw onlineplatform op te zetten waar werknemers klachten kunnen indienen en door nieuwe arbeidsrechtbanken op te richten om geschillen te beslechten; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat Qatar maatregelen heeft genomen om de toegang van werknemers tot de rechter te verbeteren door een nieuw onlineplatform op te zetten waar werknemers klachten kunnen indienen en door nieuwe arbeidsrechtbanken op te richten om geschillen te beslechten;

| L. | overwegende dat sommige van de discriminerende praktijken met betrekking tot buitenlandse werknemers in Qatar en andere GCC-landen naar verluidt echter nog steeds bestaan, zoals het willekeurig inhouden en niet betalen van loon en het inhouden van reisdocumenten; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat sommige van de discriminerende praktijken met betrekking tot buitenlandse werknemers in Qatar en andere GCC-landen naar verluidt echter nog steeds bestaan, zoals het willekeurig inhouden en niet betalen van loon en het inhouden van reisdocumenten;

| M. | overwegende dat artikel 285 van het wetboek van strafrecht van Qatar buitenechtelijke seks, inclusief relaties tussen personen van hetzelfde geslacht, bestraft met maximaal zeven jaar gevangenisstraf; overwegende dat willekeurige arrestaties van lhbtq+-personen naar verluidt gebaseerd zijn op wet nr. 17 van 2002 betreffende de bescherming van de gemeenschap, die volgens Human Rights Watch voorziet in voorlopige hechtenis zonder aanklacht of proces gedurende maximaal zes maanden indien “er gegronde redenen bestaan om aan te nemen dat de verdachte een misdrijf kan hebben begaan”, met inbegrip van “schending van de openbare zedelijkheid”, hetgeen leidt tot veelvuldig misbruik van lhbtq+-personen; overwegende dat een Qatarese FIFA World Cup-ambassadeur publiekelijk homofobe uitspraken heeft gedaan; overwegende dat zeven voetbalbonden, waaronder in Europa, hebben besloten dat hun spelers een regenboogkleurige “OneLove”-armband mogen dragen; overwegende dat de FIFA niettemin heeft besloten dat spelers een gele kaart kunnen krijgen of geschorst kunnen worden voor het dragen van die armband, omdat het een vermeend politiek statement is; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat artikel 285 van het wetboek van strafrecht van Qatar buitenechtelijke seks, inclusief relaties tussen personen van hetzelfde geslacht, bestraft met maximaal zeven jaar gevangenisstraf; overwegende dat willekeurige arrestaties van lhbtq+-personen naar verluidt gebaseerd zijn op wet nr. 17 van 2002 betreffende de bescherming van de gemeenschap, die volgens Human Rights Watch voorziet in voorlopige hechtenis zonder aanklacht of proces gedurende maximaal zes maanden indien “er gegronde redenen bestaan om aan te nemen dat de verdachte een misdrijf kan hebben begaan”, met inbegrip van “schending van de openbare zedelijkheid”, hetgeen leidt tot veelvuldig misbruik van lhbtq+-personen; overwegende dat een Qatarese FIFA World Cup-ambassadeur publiekelijk homofobe uitspraken heeft gedaan; overwegende dat zeven voetbalbonden, waaronder in Europa, hebben besloten dat hun spelers een regenboogkleurige “OneLove”-armband mogen dragen; overwegende dat de FIFA niettemin heeft besloten dat spelers een gele kaart kunnen krijgen of geschorst kunnen worden voor het dragen van die armband, omdat het een vermeend politiek statement is;

| N. | overwegende dat de FIFA zich in 2016 heeft aangesloten bij de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten, die de FIFA verplichten zich te onthouden van inmenging in de mensenrechten en de negatieve effecten van haar activiteiten op het gebied van de mensenrechten te verhelpen; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de FIFA zich in 2016 heeft aangesloten bij de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten, die de FIFA verplichten zich te onthouden van inmenging in de mensenrechten en de negatieve effecten van haar activiteiten op het gebied van de mensenrechten te verhelpen;

| O. | overwegende dat in een tijd van onveiligheid en aanzienlijke uitdagingen voor de op regels gebaseerde internationale orde, zowel in Europa als in de Golfregio, en nu de wereld geconfronteerd wordt met de gevolgen van de Russische agressie tegen Oekraïne en de COVID-19-pandemie, alsmede met de dringende noodzaak van de groene en digitale transitie, de EU veel te winnen heeft bij een sterker en strategischer partnerschap met de GCC en zijn lidstaten, waaronder Qatar; overwegende dat in 2021 de diplomatieke betrekkingen tussen Qatar en Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Egypte zijn hersteld; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat in een tijd van onveiligheid en aanzienlijke uitdagingen voor de op regels gebaseerde internationale orde, zowel in Europa als in de Golfregio, en nu de wereld geconfronteerd wordt met de gevolgen van de Russische agressie tegen Oekraïne en de COVID-19-pandemie, alsmede met de dringende noodzaak van de groene en digitale transitie, de EU veel te winnen heeft bij een sterker en strategischer partnerschap met de GCC en zijn lidstaten, waaronder Qatar; overwegende dat in 2021 de diplomatieke betrekkingen tussen Qatar en Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Egypte zijn hersteld;

| P. | overwegende dat de in 2018 ondertekende samenwerkingsregeling tussen de EU en Qatar een kader biedt voor politiek en sectoraal overleg op gebieden van wederzijds belang; overwegende dat Qatar een belangrijke partner van de EU is en dat hun betrekkingen een groot aantal belangrijke gebieden bestrijken; overwegende dat voor Qatar een sleutelrol is weggelegd bij de uitvoering van de Europese strategie inzake energiezekerheid; overwegende dat de betrokkenheid tussen de EU en Qatar aanzienlijk is toegenomen, hetgeen heeft geleid tot de opening van een EU-delegatie in Doha in 2022; overwegende dat Qatar in februari 2022 mede-indiener was van een resolutie van de Algemene Vergadering van de VN waarin Rusland werd opgeroepen zich terug te trekken uit Oekraïne, en voor resoluties stemde waarin de Russische invasie in Oekraïne werd veroordeeld; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de in 2018 ondertekende samenwerkingsregeling tussen de EU en Qatar een kader biedt voor politiek en sectoraal overleg op gebieden van wederzijds belang; overwegende dat Qatar een belangrijke partner van de EU is en dat hun betrekkingen een groot aantal belangrijke gebieden bestrijken; overwegende dat voor Qatar een sleutelrol is weggelegd bij de uitvoering van de Europese strategie inzake energiezekerheid; overwegende dat de betrokkenheid tussen de EU en Qatar aanzienlijk is toegenomen, hetgeen heeft geleid tot de opening van een EU-delegatie in Doha in 2022; overwegende dat Qatar in februari 2022 mede-indiener was van een resolutie van de Algemene Vergadering van de VN waarin Rusland werd opgeroepen zich terug te trekken uit Oekraïne, en voor resoluties stemde waarin de Russische invasie in Oekraïne werd veroordeeld;

| Q. | overwegende dat op 12 september 2022 de vierde mensenrechtendialoog tussen de EU en Qatar heeft plaatsgevonden; overwegende dat de mensenrechtendialoog een cruciaal moment van betrokkenheid vormt om de mensenrechten te bevorderen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat op 12 september 2022 de vierde mensenrechtendialoog tussen de EU en Qatar heeft plaatsgevonden; overwegende dat de mensenrechtendialoog een cruciaal moment van betrokkenheid vormt om de mensenrechten te bevorderen;

| 1. | betreurt de dood van duizenden arbeidsmigranten en de verwondingen die werknemers hebben opgelopen tijdens de voorbereidingen voor het WK; betuigt zijn medeleven met de families van deze werknemers en eist dat verantwoording wordt afgelegd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | dringt er bij Qatar op aan zijn nieuwe wetgeving ter bescherming van de rechten van werknemers volledig uit te voeren en de resterende onderdelen van het kafala-sponsorsysteem, zoals de straffen voor onderduiken door werknemers, af te schaffen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dat de EU zich ertoe verbindt de mensenrechten in haar betrekkingen met Qatar te ondersteunen, ook in verband met de FIFA-Wereldcup; is bezorgd over berichten dat honderdduizenden arbeidsmigranten in Qatar nog steeds te maken hebben met discriminerende wetten en praktijken; betreurt het gebrek aan transparantie en het duidelijke ontbreken van een deugdelijke risicobeoordeling waardoor de toewijzing van het wereldkampioenschap voetbal aan Qatar in 2010 werd gekenmerkt; herinnert aan zijn reeds lang gehuldigde standpunt dat de corruptie binnen de FIFA welig tiert en systematisch en diepgeworteld is, en blijft van mening dat de organisatie het imago en de integriteit van het mondiale voetbal ernstig heeft geschaad, ondanks pogingen om de organisatie te hervormen, bijvoorbeeld door de invoering van eisen inzake mensenrechten; |
| --- | --- |

3.

| 4. | dringt er bij overheden, sportfederaties en -organisaties op aan de universele waarden van mensenrechten, democratie en de rechtsstaat hoog te houden bij de toekenning van de organisatie van belangrijke sportevenementen, alsook bij de keuze van sponsors; vraagt in dit verband om duidelijke criteria en een handvest met duidelijke waarden; vraagt dat voorafgaand aan de organisatie van dergelijke belangrijke sportevenementen bijzondere aandacht wordt besteed aan de bescherming van de rechten van werknemers, gelijkheid en non-discriminatie, alsook aan de opstelling van onafhankelijke en geloofwaardige milieueffectbeoordelingen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de EU-lidstaten, met name die met grote nationale voetbalbonden, zoals Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje, druk uit te oefenen op de UEFA en de FIFA opdat deze laatste fundamentele hervormingen doorvoert, waaronder de invoering van democratische en transparante procedures bij de toekenning van wereldkampioenschappen voetbal en de strikte toepassing van mensenrechten- en duurzaamheidscriteria voor organiserende landen; dringt er met nadruk op aan dat schendingen van fundamentele rechten en mensenrechten, met name evident systematisch gendergerelateerd geweld, bindende uitsluitingscriteria worden voor de toewijzing van internationale sportevenementen, teneinde sporters en fans te beschermen en een einde te maken aan sportswashing; vraagt dat de onderzoeken en vervolgingen naar de toewijzing van met corruptie besmette wereldkampioenschappen worden voortgezet; verzoekt de EU-lidstaten toegang te verlenen tot gearchiveerde informatie over de toewijzing van de organisatie van het WK 2022; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst op de belangrijke bijdrage van migrerende werknemers aan de economie van Qatar en de FIFA-Wereldcup 2022; dringt er bij de Qatarese autoriteiten op aan een volledig onderzoek in te stellen naar de dood van de arbeidsmigranten, de dood van de arbeidsmigranten te certificeren en de families schadeloos te stellen in gevallen waarin de werknemers als gevolg van hun arbeidsomstandigheden zijn overleden; steunt de inspanningen van Qatar om hun arbeidsomstandigheden en de eerbiediging van hun rechten te verbeteren, waartoe door de internationale gemeenschap is aangedrongen; roept op tot volledige uitvoering van de aangenomen hervormingen; juicht de samenwerking van Qatar met de IAO toe; roept Qatar op om met de IAO te blijven overleggen over de hervormingen; onderstreept dat verantwoord ondernemen, ook voor Europese bedrijven, vereist dat de rechten van werknemers worden geëerbiedigd en dat dezelfde zorgvuldigheidsnorm geldt als in de EU; |
| --- | --- |

6.

| 7. | erkent niettemin dat de IAO en het ITUC de in Qatar doorgevoerde hervormingen als een voorbeeld voor de Golfregio beschouwen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | benadrukt dat slachtoffers van mensenrechtenschendingen juridische mogelijkheden hebben om hun recht te halen en in de EU gevestigde bedrijven ter verantwoording te roepen op grond van bestaande wetgeving inzake due diligence in sommige lidstaten; neemt nota van de lopende werkzaamheden op EU-niveau met betrekking tot de richtlijn inzake passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid, die dergelijke juridische mogelijkheden verder zal uitbreiden; is van oordeel dat de betrokken ondernemingen hun verplichtingen uit hoofde van Richtlijn 2014/95/EU (2) en de verplichtingen die voortvloeien uit internationaal erkende mensenrechtenverdragen niet volledig zijn nagekomen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | veroordeelt met klem de medeplichtigheid van Europese bedrijven aan schendingen van de rechten van arbeidsmigranten, of zij die nu hebben veroorzaakt, ertoe hebben bijgedragen of ervan hebben geprofiteerd, met name in de bouw- en financiële sector, tijdens de voorbereiding van het wereldkampioenschap voetbal 2022; |
| --- | --- |

9.

| 10. | is ingenomen met het feit dat de regering van Qatar volgens de IAO 320 miljoen USD heeft terugbetaald aan slachtoffers van loonmisbruik via het steun- en verzekeringsfonds voor werknemers; betreurt echter dat het fonds pas in 2018 operationeel werd, waardoor miljoenen werknemers en hun gezinnen uitgesloten bleven van de toepassing ervan; dringt er bij Qatar op aan zijn normen voor gegevensverzameling en onderzoek naar gevallen van werkgerelateerd letsel of overlijden grondig te herzien; vraagt dat het fonds wordt uitgebreid tot alle slachtoffers sinds het begin van de werkzaamheden in verband met het WK voetbal 2022, met inbegrip van alle sterfgevallen en andere schendingen van de mensenrechten van werknemers in verband met de voorbereidingen voor het WK, zoals loondiefstal, verwondingen en alle niet-onderzochte en niet-gecompenseerde sterfgevallen; verzoekt de FIFA bij te dragen aan een uitgebreid herstelprogramma voor de gezinnen van de werknemers, als compensatie voor de arbeidsomstandigheden waaronder zij hebben geleden; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is ingenomen met de hervormingen die de Qatarese autoriteiten in overleg met de IAO hebben doorgevoerd om het beheer van de arbeidsmigratie aan te pakken, het arbeidsrecht te handhaven en toegang tot de rechter mogelijk te maken, en de stem van de werknemers en de sociale dialoog te versterken; merkt op dat deze veranderingen de werk- en leefomstandigheden van honderdduizenden werknemers al hebben verbeterd; betreurt echter dat veel werknemers nog steeds niet van deze hervormingen profiteren en geconfronteerd worden met belemmeringen bij de toegang tot deze verbeteringen en vergeldingsmaatregelen van hun werkgevers; neemt nota van zijn bezorgdheid over de gedocumenteerde en herhaalde aantijgingen dat arbeidsmigranten die huishoudelijk werk verrichten het slachtoffer zijn van misbruik en uitbuiting; |
| --- | --- |

11.

| 12. | roept Qatar op alle wetgeving af te schaffen die bedrijven toestaat aanwervingskosten aan buitenlandse werknemers in rekening te brengen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verwelkomt de nieuwe wetgeving van Qatar betreffende werken tijdens hitte op bouwplaatsen; roept alle landen van de GCC op soortgelijke wetgeving aan te nemen en deze volledig uit te voeren; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herhaalt zijn oproep aan Qatar om het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van de rechten van alle arbeidsmigranten en hun gezinsleden van de VN te bekrachtigen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | dringt er bij Qatar op aan er in samenwerking met de IAO voor te zorgen dat alle werknemers en werkgevers kunnen profiteren van de kafala-hervormingen inzake arbeidsmobiliteit, de toegang tot de rechter en de terugvordering van verschuldigde lonen te stroomlijnen, en de wet betreffende de rechten van huishoudelijk personeel volledig uit te voeren; verwelkomt in dit verband het feit dat meer dan 420 000 werknemers in heel Qatar van baan zijn veranderd en dat meer dan 300 000 werknemers hebben geprofiteerd van de invoering van het minimumloon; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wijst erop dat het recht van vereniging en van zelforganisatie voor alle werknemers, met inbegrip van migranten, moet worden erkend; roept de regering van Qatar op ervoor te zorgen dat werknemers het recht hebben zich vrij te verenigen zonder daarvoor gestraft te worden en een veilige toegang tot de rechter hebben, onder meer door vakbonden op te richten of zich daarbij aan te sluiten; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is ingenomen met de aanhoudende inzet van de EU op het gebied van de mensenrechten met Qatar, onder meer via de mensenrechtendialoog tussen de EU en Qatar, die moet worden geïntensiveerd, en via de versterking van de institutionele opzet van de samenwerking tussen de EU en Qatar; benadrukt dat het nationale mensenrechtencomité van Qatar regelmatige contacten met de EU-instellingen onderhoudt en dat Qatar de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten heeft uitgenodigd om het land te bezoeken; onderstreept dat de rechten van arbeidsmigranten, arbeidshervormingen, vrouwenrechten en vrijheid van meningsuiting terugkerende onderwerpen zijn; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt de lidstaten en de EU-delegatie in Qatar de sociale hervormingen in Qatar nauwlettend te volgen, met bijzondere aandacht voor de concrete uitvoering van de wetgeving, ook door Europese bedrijven in Qatar, en verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid het Parlement regelmatig te informeren over de voortgang van deze hervormingen; verwelkomt in dit verband de betrokkenheid van de Qatarese minister van Arbeid Ali Bin Samikh Al Marri bij de Subcommissie mensenrechten van het Parlement over de lopende hervormingen en de resterende leemten die moeten worden opgevuld, en neemt nota van zijn toezegging om werknemers of hun gezinnen die niet hebben gekregen wat hun toekomt, schadeloos te stellen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de autoriteiten van Qatar hun inspanningen voort te zetten om ervoor te zorgen dat het nationale mensenrechtencomité volledig voldoet aan de beginselen inzake de status van nationale instellingen voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten en dat het comité zijn mandaat volledig, doeltreffend en onafhankelijk kan uitvoeren, onder meer door het pluralisme en de diversiteit van zijn leden en personeel te bevorderen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Qatarese autoriteiten de bestaande wetgeving die foltering en mishandeling verbiedt, volledig te handhaven; |
| --- | --- |

20.

| 21. | wijst op zijn inzet voor de algehele afschaffing van de doodstraf en verzoekt de Qatarese autoriteiten een moratorium op de doodstraf in te stellen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | dringt er bij de autoriteiten van Qatar op aan de maatregelen ter waarborging van gendergelijkheid te versterken, onder meer door de resterende regels inzake de voogdij van vrouwen af te schaffen, en tegelijkertijd hun inspanningen op te voeren om te komen tot een billijke vertegenwoordiging van vrouwen op de officiële arbeidsmarkt en in de openbare en politieke sfeer, met inbegrip van de Shura-raad en de uitvoerende organen, met name in besluitvormingsfuncties, en vrouwen en mannen als gezinshoofden gelijk te behandelen; roept de Qatarese autoriteiten op de nationaliteitswet zodanig te wijzigen dat Qatarese vrouwen en mannen gelijke rechten hebben om hun nationaliteit door te geven aan hun kinderen en hun buitenlandse echtgenoten; moedigt Qatar aan ervoor te zorgen dat gegevens over geweld tegen vrouwen worden verzameld en dat alle gevallen van geweld tegen vrouwen, inclusief huiselijk geweld, grondig worden onderzocht en dat de daders worden vervolgd en, indien zij worden veroordeeld, met passende sancties worden bestraft; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wijst op de wereldwijde trend om vrijwillige relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht uit het strafrecht te halen; roept Qatar op tot intrekking van artikel 285 van zijn strafwetboek en alle andere daarmee verband houdende wetten die vrijwillige seksuele betrekkingen tussen mensen van hetzelfde geslacht strafbaar stellen, en tot invoering van wetgeving tegen discriminatie op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit of -uitdrukking; betreurt de meldingen van mishandeling van leden de lhbtq+-gemeenschap door de strijdkrachten van de Preventieve Veiligheidsdienst van Qatar en het gebruik van wet nr. 17 van 2002 betreffende de bescherming van de gemeenschap, die voorziet in voorlopige hechtenis zonder aanklacht of proces gedurende maximaal zes maanden; is in dit verband ontzet over het besluit van de FIFA met betrekking tot de “OneLove”-armbanden; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de autoriteiten van Qatar ervoor te zorgen dat de mensenrechten van alle personen die het WK 2022 bijwonen, waaronder internationale gasten en personen die in het land wonen, worden geëerbiedigd, ook wat betreft hun vrijheid van godsdienst en overtuiging; |
| --- | --- |

24.

| 25. | neemt nota van en verwelkomt de diepe bezorgdheid van Qatar met betrekking tot de aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne; verwelkomt de belangrijke besluiten van Qatar om voor alle relevante VN-resoluties over deze kwestie te stemmen, in tegenstelling tot diverse GCC-leden; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is ingenomen met de samenwerking en de dialoog tussen de EU en Qatar, alsook met andere Golfstaten, die essentieel zijn voor het verwezenlijken van de hoofddoelstellingen van de EU, met name: vreedzame en welvarende regio’s in de Golf en het Midden-Oosten; een krachtig economisch herstel; een duurzame, betaalbare en veilige energievoorziening; intensieve samenwerking op het gebied van de groene transitie; een krachtig antwoord op de wereldwijde humanitaire en ontwikkelingsbehoeften; verwelkomt in dit verband de normalisering van de betrekkingen tussen Qatar en zijn buren; prijst de rol van Qatar bij de evacuatie van tienduizenden mensen uit Afghanistan na de gewelddadige overname door de taliban in september 2021; |
| --- | --- |

26.

| 27. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van de staat Qatar, de Fédération Internationale de Football Association (FIFA), de Unie van Europese voetbalbonden (UEFA), de Internationale Arbeidsorganisatie en de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten. |
| --- | --- |

27.

---

(1)  PB C 436 van 24.11.2016, blz. 42.

(2)  Richtlijn 2014/95/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 tot wijziging van Richtlijn 2013/34/EU met betrekking tot de bekendmaking van niet-financiële informatie en informatie inzake diversiteit door bepaalde grote ondernemingen en groepen (PB L 330 van 15.11.2014, blz. 1).

---

AANBEVELINGEN

Europees Parlement

Woensdag, 23 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/105 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/105

---

P9_TA(2022)0406

De nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU

Aanbeveling van het Europees Parlement van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU (2022/2064(INI))

(2023/C 167/17)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

| — | gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad in Kopenhagen van 21 en 22 juni 1993, ook bekend als de criteria van Kopenhagen, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad in Kopenhagen van 21 en 22 juni 1993, ook bekend als de criteria van Kopenhagen,

| — | gezien de conclusies van de vergadering van de Raad Algemene Zaken van 29 en 30 april 1997 over de toepassing van de voorwaarden teneinde een coherente EU-strategie voor de betrekkingen met de landen van de Westelijke Balkan te ontwikkelen, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de vergadering van de Raad Algemene Zaken van 29 en 30 april 1997 over de toepassing van de voorwaarden teneinde een coherente EU-strategie voor de betrekkingen met de landen van de Westelijke Balkan te ontwikkelen,

| — | gezien de verklaring die werd aangenomen tijdens de top EU-Westelijke Balkan van 21 juni 2003 in Thessaloniki, over het vooruitzicht van de landen van de Westelijke Balkan op toetreding tot de EU, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring die werd aangenomen tijdens de top EU-Westelijke Balkan van 21 juni 2003 in Thessaloniki, over het vooruitzicht van de landen van de Westelijke Balkan op toetreding tot de EU,

| — | gezien het proces van Berlijn, gestart op 28 augustus 2014, |
| --- | --- |

—

gezien het proces van Berlijn, gestart op 28 augustus 2014,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over dit onderwerp, met name die van 24 oktober 2019 over de opening van toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië en Albanië (1), zijn aanbeveling van 19 juni 2020 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de Westelijke Balkan, naar aanleiding van de top in 2020 (2), zijn resolutie over de door de Commissie opgestelde voortgangsverslagen over uitbreidingslanden van 2021 en zijn resolutie van 23 juni 2022 over de status van kandidaat-lidstaat van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over dit onderwerp, met name die van 24 oktober 2019 over de opening van toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië en Albanië (1), zijn aanbeveling van 19 juni 2020 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de Westelijke Balkan, naar aanleiding van de top in 2020 (2), zijn resolutie over de door de Commissie opgestelde voortgangsverslagen over uitbreidingslanden van 2021 en zijn resolutie van 23 juni 2022 over de status van kandidaat-lidstaat van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië (3),

| — | gezien de integrale EU-strategie van 2016, waarin is bepaald dat een geloofwaardig uitbreidingsbeleid een strategische investering in de veiligheid en de welvaart van Europa vormt en reeds aanzienlijk heeft bijgedragen aan vrede in gebieden waar voorheen oorlog woedde, |
| --- | --- |

—

gezien de integrale EU-strategie van 2016, waarin is bepaald dat een geloofwaardig uitbreidingsbeleid een strategische investering in de veiligheid en de welvaart van Europa vormt en reeds aanzienlijk heeft bijgedragen aan vrede in gebieden waar voorheen oorlog woedde,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 6 februari 2018 getiteld “Een geloofwaardig vooruitzicht op toetreding en een grotere EU-betrokkenheid bij de Westelijke Balkan” (COM(2018)0065), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 6 februari 2018 getiteld “Een geloofwaardig vooruitzicht op toetreding en een grotere EU-betrokkenheid bij de Westelijke Balkan” (COM(2018)0065),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 5 februari 2020 getiteld “Bevordering van het toetredingsproces — Een geloofwaardig EU-perspectief voor de Westelijke Balkan” (COM(2020)0057), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 5 februari 2020 getiteld “Bevordering van het toetredingsproces — Een geloofwaardig EU-perspectief voor de Westelijke Balkan” (COM(2020)0057),

| — | gezien de toppen EU-Westelijke Balkan die op 17 mei 2018 en 6 mei 2020 werden gehouden in Sofia respectievelijk Zagreb en gezien de desbetreffende verklaringen, |
| --- | --- |

—

gezien de toppen EU-Westelijke Balkan die op 17 mei 2018 en 6 mei 2020 werden gehouden in Sofia respectievelijk Zagreb en gezien de desbetreffende verklaringen,

| — | gezien de verklaring van Brdo, die werd aangenomen tijdens de top EU-Westelijke Balkan van 6 oktober 2021, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van Brdo, die werd aangenomen tijdens de top EU-Westelijke Balkan van 6 oktober 2021,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 24 en 25 maart 2022,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 30 mei 2022 over Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 30 mei 2022 over Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië,

| — | gezien de door Oekraïne, Moldavië en Georgië ingediende verzoeken om toetreding tot de EU en de daarop betrekking hebbende gunstige adviezen van de Commissie en conclusies van de Europese Raad, namelijk de conclusies van 23 en 24 juni 2022 over Europa in ruimere zin, Oekraïne, de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, Moldavië en Georgië, de Westelijke Balkan, economische vraagstukken, de Conferentie over de toekomst van Europa, en externe betrekkingen, waarbij de status van kandidaat-lidstaat werd verleend aan Oekraïne en de Republiek Moldavië en de bereidheid werd uitgesproken om hetzelfde te doen voor Georgië, |
| --- | --- |

—

gezien de door Oekraïne, Moldavië en Georgië ingediende verzoeken om toetreding tot de EU en de daarop betrekking hebbende gunstige adviezen van de Commissie en conclusies van de Europese Raad, namelijk de conclusies van 23 en 24 juni 2022 over Europa in ruimere zin, Oekraïne, de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, Moldavië en Georgië, de Westelijke Balkan, economische vraagstukken, de Conferentie over de toekomst van Europa, en externe betrekkingen, waarbij de status van kandidaat-lidstaat werd verleend aan Oekraïne en de Republiek Moldavië en de bereidheid werd uitgesproken om hetzelfde te doen voor Georgië,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 26 juni 2018, 18 juni 2019, 25 maart 2020 en 14 december 2021 over de uitbreiding en het stabilisatie- en associatieproces, de conclusies van de Raad van 15 juli 2019 en 14 oktober 2019 over de illegale booractiviteiten van Turkije in de oostelijke Middellandse Zee, de conclusies van de Europese Raad van 12 december 2019, 1 en 2 oktober 2020 en 15 en 16 oktober 2020, de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU van 15 mei 2020 en de belangrijkste resultaten van hun videoconferentie van 14 augustus 2020 over de situatie in de oostelijke Middellandse Zee, en de resultaten van de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU van 27 en 28 augustus 2020 in Gymnich, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 26 juni 2018, 18 juni 2019, 25 maart 2020 en 14 december 2021 over de uitbreiding en het stabilisatie- en associatieproces, de conclusies van de Raad van 15 juli 2019 en 14 oktober 2019 over de illegale booractiviteiten van Turkije in de oostelijke Middellandse Zee, de conclusies van de Europese Raad van 12 december 2019, 1 en 2 oktober 2020 en 15 en 16 oktober 2020, de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU van 15 mei 2020 en de belangrijkste resultaten van hun videoconferentie van 14 augustus 2020 over de situatie in de oostelijke Middellandse Zee, en de resultaten van de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU van 27 en 28 augustus 2020 in Gymnich,

| — | gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (4), met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsovereenkomst, die op 1 september 2017 in werking is getreden, en gezien de desbetreffende associatieagenda, |
| --- | --- |

—

gezien de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (4), met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsovereenkomst, die op 1 september 2017 in werking is getreden, en gezien de desbetreffende associatieagenda,

| — | gezien Verordening (EU) 2021/1529 van het Europees Parlement en de Raad van 15 september 2021 tot vaststelling van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III) (5), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2021/1529 van het Europees Parlement en de Raad van 15 september 2021 tot vaststelling van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III) (5),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2020 getiteld “Een economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan” (COM(2020)0641), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2020 getiteld “Een economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan” (COM(2020)0641),

| — | gezien het Speciaal verslag 01/2022 van de Europese Rekenkamer van 10 januari 2022 getiteld “EU-steun voor de rechtsstaat in de Westelijke Balkan: ondanks inspanningen nog steeds fundamentele problemen”, |
| --- | --- |

—

gezien het Speciaal verslag 01/2022 van de Europese Rekenkamer van 10 januari 2022 getiteld “EU-steun voor de rechtsstaat in de Westelijke Balkan: ondanks inspanningen nog steeds fundamentele problemen”,

| — | gezien het Speciaal verslag 09/2021 van de Europese Rekenkamer van 3 juni 2021 getiteld “Desinformatie met gevolgen voor de EU: aangepakt, maar niet beteugeld”, |
| --- | --- |

—

gezien het Speciaal verslag 09/2021 van de Europese Rekenkamer van 3 juni 2021 getiteld “Desinformatie met gevolgen voor de EU: aangepakt, maar niet beteugeld”,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 19 oktober 2021 getiteld “Mededeling 2021 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU” (COM(2021)0644), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 19 oktober 2021 getiteld “Mededeling 2021 inzake het uitbreidingsbeleid van de EU” (COM(2021)0644),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 13 juli 2020 getiteld “Werk maken van een op waarden en regels gebaseerde pan-Europese samenwerking en ondersteunen van een vernieuwde Raad van Europa”, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 13 juli 2020 getiteld “Werk maken van een op waarden en regels gebaseerde pan-Europese samenwerking en ondersteunen van een vernieuwde Raad van Europa”,

| — | gezien het strategisch kompas inzake veiligheid en defensie, dat formeel werd goedgekeurd door de Raad op 21 maart 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het strategisch kompas inzake veiligheid en defensie, dat formeel werd goedgekeurd door de Raad op 21 maart 2022,

| — | gezien de politieke verklaring van 12 juni 2022 over de beginselen voor een goed functionerend Bosnië en Herzegovina dat vorderingen maakt op zijn Europees traject, |
| --- | --- |

—

gezien de politieke verklaring van 12 juni 2022 over de beginselen voor een goed functionerend Bosnië en Herzegovina dat vorderingen maakt op zijn Europees traject,

| — | gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid — jaarverslag 2021 (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 februari 2022 over de uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid — jaarverslag 2021 (6),

| — | gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de oproep tot een conventie voor een herziening van de Verdragen (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 juni 2022 over de oproep tot een conventie voor een herziening van de Verdragen (7),

| — | gezien zijn aanbeveling van 8 juni 2022 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn aanbeveling van 8 juni 2022 aan de Raad en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van de EU na de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne (8),

| — | gezien artikel 118 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 118 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0251/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0251/2022),

| A. | overwegende dat uitbreiding het meest doeltreffende instrument van het buitenlands beleid van de EU is en tot de meest succesvolle beleidsmaatregelen van de Unie behoort, en nog steeds geldt als een strategische, toekomstgerichte geopolitieke investering in veiligheid, stabiliteit en welvaart op het Europese continent; overwegende dat in het licht van de toenemende Russische bedreiging van de Europese vrede en stabiliteit, een versterkt uitbreidingsbeleid het krachtigste geopolitieke instrument blijft waarover de EU beschikt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat uitbreiding het meest doeltreffende instrument van het buitenlands beleid van de EU is en tot de meest succesvolle beleidsmaatregelen van de Unie behoort, en nog steeds geldt als een strategische, toekomstgerichte geopolitieke investering in veiligheid, stabiliteit en welvaart op het Europese continent; overwegende dat in het licht van de toenemende Russische bedreiging van de Europese vrede en stabiliteit, een versterkt uitbreidingsbeleid het krachtigste geopolitieke instrument blijft waarover de EU beschikt;

| B. | overwegende dat uitbreiding een win-winproces is en een zeer doeltreffend en succesvol instrument is geweest voor het stimuleren van de noodzakelijke hervormingen, zowel binnen de EU als in de kandidaat-lidstaten, en bijdraagt tot democratische transformatie; overwegende dat de doeltreffendheid ervan in de loop der jaren aanzienlijk is afgenomen doordat de EU haar eigen beloften niet is nagekomen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat uitbreiding een win-winproces is en een zeer doeltreffend en succesvol instrument is geweest voor het stimuleren van de noodzakelijke hervormingen, zowel binnen de EU als in de kandidaat-lidstaten, en bijdraagt tot democratische transformatie; overwegende dat de doeltreffendheid ervan in de loop der jaren aanzienlijk is afgenomen doordat de EU haar eigen beloften niet is nagekomen;

| C. | overwegende dat het uitbreidingsbeleid niet mag worden gezien als een louter politiek, administratief of technocratisch proces, maar dynamischer moet worden en meer gericht op hulpverlening, aangezien toetredingsonderhandelingen gepaard gaan met de geleidelijke overdracht en versterking van de waarden en het beleid van de EU in de kandidaat-lidstaten; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het uitbreidingsbeleid niet mag worden gezien als een louter politiek, administratief of technocratisch proces, maar dynamischer moet worden en meer gericht op hulpverlening, aangezien toetredingsonderhandelingen gepaard gaan met de geleidelijke overdracht en versterking van de waarden en het beleid van de EU in de kandidaat-lidstaten;

| D. | overwegende dat de EU vastbesloten is kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU die de gemeenschappelijke waarden van de EU delen, te ondersteunen; overwegende dat de EU de grootste handelspartner van die landen blijft, evenals de grootste verstrekker van investeringen en financiële bijstand via het IPA III, het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan, het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld en macrofinanciële bijstand; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de EU vastbesloten is kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU die de gemeenschappelijke waarden van de EU delen, te ondersteunen; overwegende dat de EU de grootste handelspartner van die landen blijft, evenals de grootste verstrekker van investeringen en financiële bijstand via het IPA III, het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan, het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld en macrofinanciële bijstand;

| E. | overwegende dat de EU zich grondig moet beraden over de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van haar uitbreidingsbeleid, en tegelijkertijd zichzelf moet hervormen en versterken, met name de werking van haar instellingen, haar beleid en haar stemprocedures; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EU zich grondig moet beraden over de geloofwaardigheid en doeltreffendheid van haar uitbreidingsbeleid, en tegelijkertijd zichzelf moet hervormen en versterken, met name de werking van haar instellingen, haar beleid en haar stemprocedures;

| F. | overwegende dat er dringend behoefte is aan een nieuwe, duidelijk omschreven en strategisch, politiek en geopolitiek gerichte impuls, politiek engagement en visie om de status quo te boven te komen, het gebrek aan politieke wil van de EU in de afgelopen tien jaar aan te pakken en het uitbreidingsproces binnen de EU en met name in de kandidaat-lidstaten nieuw leven in te blazen, en tegelijkertijd de continuïteit, consistentie, geloofwaardigheid en impact ervan te waarborgen, tastbare resultaten te boeken in de landen die deel uitmaken van het uitbreidingsproces door concrete hervormingen door te voeren en de benchmarks van de nieuwe uitbreidingsmethode te verwezenlijken; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er dringend behoefte is aan een nieuwe, duidelijk omschreven en strategisch, politiek en geopolitiek gerichte impuls, politiek engagement en visie om de status quo te boven te komen, het gebrek aan politieke wil van de EU in de afgelopen tien jaar aan te pakken en het uitbreidingsproces binnen de EU en met name in de kandidaat-lidstaten nieuw leven in te blazen, en tegelijkertijd de continuïteit, consistentie, geloofwaardigheid en impact ervan te waarborgen, tastbare resultaten te boeken in de landen die deel uitmaken van het uitbreidingsproces door concrete hervormingen door te voeren en de benchmarks van de nieuwe uitbreidingsmethode te verwezenlijken;

| G. | overwegende dat het Europees Parlement een betrouwbare partner blijft voor de toetredingslanden en een pleitbezorger van het uitbreidingsproces, om institutionele en sociaal-economische hervormingen mogelijk te maken die ten goede komen aan de burgers; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het Europees Parlement een betrouwbare partner blijft voor de toetredingslanden en een pleitbezorger van het uitbreidingsproces, om institutionele en sociaal-economische hervormingen mogelijk te maken die ten goede komen aan de burgers;

| H. | overwegende dat de Raad, als gevolg van interne blokkeringen de voorbije jaren, de uitbreidingslanden in de steek heeft gelaten door het toetredingsproces te blokkeren en de reeds lang geleden door de EU gedane beloften niet in te lossen, hetgeen leidt tot vertragingen met betrekking tot de toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië en met betrekking tot de visumliberalisering voor Kosovo, ondanks het feit dat deze landen voldoen aan de vereiste benchmarks, zoals de Commissie zelf heeft bevestigd; overwegende dat het gebrek aan inzet en geloofwaardigheid van de EU in de voorbije jaren een vacuüm heeft gecreëerd waardoor er ruimte is ontstaan voor Rusland, China en andere kwaadaardige derden; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Raad, als gevolg van interne blokkeringen de voorbije jaren, de uitbreidingslanden in de steek heeft gelaten door het toetredingsproces te blokkeren en de reeds lang geleden door de EU gedane beloften niet in te lossen, hetgeen leidt tot vertragingen met betrekking tot de toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië en met betrekking tot de visumliberalisering voor Kosovo, ondanks het feit dat deze landen voldoen aan de vereiste benchmarks, zoals de Commissie zelf heeft bevestigd; overwegende dat het gebrek aan inzet en geloofwaardigheid van de EU in de voorbije jaren een vacuüm heeft gecreëerd waardoor er ruimte is ontstaan voor Rusland, China en andere kwaadaardige derden;

| I. | overwegende dat de beperkte vooruitgang ook te wijten is aan een gebrek aan echte politieke wil van sommige politieke leiders in de uitbreidingslanden om fundamentele hervormingen door te voeren, aangezien de verklaringen die zij hebben afgelegd niet altijd in verhouding staan tot het niveau van de hervormingen in het toetredingsproces van de respectieve landen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de beperkte vooruitgang ook te wijten is aan een gebrek aan echte politieke wil van sommige politieke leiders in de uitbreidingslanden om fundamentele hervormingen door te voeren, aangezien de verklaringen die zij hebben afgelegd niet altijd in verhouding staan tot het niveau van de hervormingen in het toetredingsproces van de respectieve landen;

| J. | overwegende dat het uitbreidingsbeleid moet worden geactualiseerd om het flexibeler, dynamischer en lonender te maken, door rekening te houden zowel met de politieke realiteit als met de nieuwe geopolitieke context die is ontstaan door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, waarbij het proces moet worden behouden van toetreding op basis van verdienste; overwegende dat het uitbreidingsbeleid van de EU, om doeltreffender te worden, een sterke focus op fundamentele kwesties — de rechtsstaat, democratische normen, economische hervormingen, grondrechten en fundamentele vrijheden — moet combineren met de geleidelijke opname van de kandidaat-lidstaten in verschillende sectoren van de EU-integratie, waarbij zichtbaar en voortdurend wordt toegewerkt naar volwaardig lidmaatschap om de dynamiek voor hervormingen in kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten te handhaven; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het uitbreidingsbeleid moet worden geactualiseerd om het flexibeler, dynamischer en lonender te maken, door rekening te houden zowel met de politieke realiteit als met de nieuwe geopolitieke context die is ontstaan door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, waarbij het proces moet worden behouden van toetreding op basis van verdienste; overwegende dat het uitbreidingsbeleid van de EU, om doeltreffender te worden, een sterke focus op fundamentele kwesties — de rechtsstaat, democratische normen, economische hervormingen, grondrechten en fundamentele vrijheden — moet combineren met de geleidelijke opname van de kandidaat-lidstaten in verschillende sectoren van de EU-integratie, waarbij zichtbaar en voortdurend wordt toegewerkt naar volwaardig lidmaatschap om de dynamiek voor hervormingen in kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten te handhaven;

| K. | overwegende dat de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU strikt gebaseerd moet zijn op de handhaving van het beginsel dat elk land vrijelijk zijn eigen koers kan kiezen, rekening houdend met de lessen die zijn getrokken uit het lopende proces met de landen van de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap; overwegende dat het derden niet mag worden toegestaan de EU te chanteren of te bedreigen door te beweren dat de uitbreiding van de EU is gericht tegen hen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU strikt gebaseerd moet zijn op de handhaving van het beginsel dat elk land vrijelijk zijn eigen koers kan kiezen, rekening houdend met de lessen die zijn getrokken uit het lopende proces met de landen van de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap; overwegende dat het derden niet mag worden toegestaan de EU te chanteren of te bedreigen door te beweren dat de uitbreiding van de EU is gericht tegen hen;

| L. | overwegende dat de toetredingslanden worden geconfronteerd met uitdagingen die voortvloeien uit kwaadaardige buitenlandse inmenging en desinformatiecampagnes; overwegende dat ontwikkelingen in het verleden hebben aangetoond dat niet-uitbreiding ernstige strategische kosten met zich meebrengt en de veiligheid en stabiliteit op het continent kan ondermijnen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de toetredingslanden worden geconfronteerd met uitdagingen die voortvloeien uit kwaadaardige buitenlandse inmenging en desinformatiecampagnes; overwegende dat ontwikkelingen in het verleden hebben aangetoond dat niet-uitbreiding ernstige strategische kosten met zich meebrengt en de veiligheid en stabiliteit op het continent kan ondermijnen;

| M. | overwegende dat het trans-Atlantische partnerschap een betrouwbaar en constant platform is geweest voor de ondersteuning van de uitbreiding van de EU; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne opnieuw het belang van dit partnerschap heeft bevestigd; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het trans-Atlantische partnerschap een betrouwbaar en constant platform is geweest voor de ondersteuning van de uitbreiding van de EU; overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne opnieuw het belang van dit partnerschap heeft bevestigd;

| N. | overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne drie landen die een associatieovereenkomst met de EU hebben — Oekraïne, Georgië en Moldavië — ertoe heeft aangezet een aanvraag tot lidmaatschap in te dienen, hetgeen de wens van de bevolking van deze landen tot uitdrukking brengt om te wonen in vrije en democratische landen die vast verankerd zijn in de Europese familie; overwegende dat de Commissie op 17 juni 2022 haar adviezen heeft gepubliceerd over de aanvragen tot lidmaatschap van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië en daarbij de Raad heeft aanbevolen dat alle drie deze landen het vooruitzicht wordt geboden op lidmaatschap van de Europese Unie, en dat zij meer specifiek de aanbeveling heeft geformuleerd dat de status van kandidaat-lidstaat wordt verleend aan Oekraïne en de Republiek Moldavië, alsmede aan Georgië, zodra het land voldoet aan bepaalde criteria; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne drie landen die een associatieovereenkomst met de EU hebben — Oekraïne, Georgië en Moldavië — ertoe heeft aangezet een aanvraag tot lidmaatschap in te dienen, hetgeen de wens van de bevolking van deze landen tot uitdrukking brengt om te wonen in vrije en democratische landen die vast verankerd zijn in de Europese familie; overwegende dat de Commissie op 17 juni 2022 haar adviezen heeft gepubliceerd over de aanvragen tot lidmaatschap van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië en daarbij de Raad heeft aanbevolen dat alle drie deze landen het vooruitzicht wordt geboden op lidmaatschap van de Europese Unie, en dat zij meer specifiek de aanbeveling heeft geformuleerd dat de status van kandidaat-lidstaat wordt verleend aan Oekraïne en de Republiek Moldavië, alsmede aan Georgië, zodra het land voldoet aan bepaalde criteria;

| O. | overwegende dat de Europese Raad op 23 juni 2022 de status van kandidaat-lidstaat heeft verleend aan Oekraïne en Moldavië en het Europees perspectief heeft erkend van Georgië; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de Europese Raad op 23 juni 2022 de status van kandidaat-lidstaat heeft verleend aan Oekraïne en Moldavië en het Europees perspectief heeft erkend van Georgië;

| P. | overwegende dat de Westelijke Balkan een gebied is van strategische en geopolitieke concurrentie en dat sommige van de landen daar vatbaar zijn voor destabilisatie, hetgeen een gevaar oplevert voor de veiligheid en stabiliteit van ons continent; overwegende dat derde landen deze kwetsbaarheden uitbuiten, onder meer door middel van strategische investeringen en desinformatiecampagnes; overwegende dat de stabiliteit, veiligheid en democratische weerbaarheid van de toetredingslanden onlosmakelijk verbonden zijn met de stabiliteit, veiligheid en democratische weerbaarheid van de EU; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de Westelijke Balkan een gebied is van strategische en geopolitieke concurrentie en dat sommige van de landen daar vatbaar zijn voor destabilisatie, hetgeen een gevaar oplevert voor de veiligheid en stabiliteit van ons continent; overwegende dat derde landen deze kwetsbaarheden uitbuiten, onder meer door middel van strategische investeringen en desinformatiecampagnes; overwegende dat de stabiliteit, veiligheid en democratische weerbaarheid van de toetredingslanden onlosmakelijk verbonden zijn met de stabiliteit, veiligheid en democratische weerbaarheid van de EU;

| Q. | overwegende dat de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 zijn volledige en ondubbelzinnige steun heeft uitgesproken voor het perspectief voor EU-lidmaatschap van de Westelijke Balkan en heeft opgeroepen tot versnelling van het toetredingsproces; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 zijn volledige en ondubbelzinnige steun heeft uitgesproken voor het perspectief voor EU-lidmaatschap van de Westelijke Balkan en heeft opgeroepen tot versnelling van het toetredingsproces;

| R. | overwegende dat de Raad in het strategisch kompas inzake veiligheid en defensie heeft benadrukt dat de landen van de Westelijke Balkan tastbare vooruitgang moeten blijven boeken op het gebied van de rechtsstaat en hervormingen op grond van Europese waarden, regels en normen om vooruitgang te boeken op hun Europese traject; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de Raad in het strategisch kompas inzake veiligheid en defensie heeft benadrukt dat de landen van de Westelijke Balkan tastbare vooruitgang moeten blijven boeken op het gebied van de rechtsstaat en hervormingen op grond van Europese waarden, regels en normen om vooruitgang te boeken op hun Europese traject;

| S. | overwegende dat het besluit van de Raad moet worden geschraagd door een concreet actieplan, waarin niet alleen de resultaten worden opgenomen die worden verwacht van de kandidaat-lidstaten, maar ook garanties dat de Republiek Moldavië en Oekraïne voor het EU-lidmaatschap alle nodige ondersteuning krijgen; overwegende dat het plan ook een duidelijk stappenplan moet bieden aan Georgië, met de tastbare vereisten waaraan het land moet voldoen voor het verkrijgen van de status van kandidaat-lidstaat en het vooruitzicht op toetreding; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat het besluit van de Raad moet worden geschraagd door een concreet actieplan, waarin niet alleen de resultaten worden opgenomen die worden verwacht van de kandidaat-lidstaten, maar ook garanties dat de Republiek Moldavië en Oekraïne voor het EU-lidmaatschap alle nodige ondersteuning krijgen; overwegende dat het plan ook een duidelijk stappenplan moet bieden aan Georgië, met de tastbare vereisten waaraan het land moet voldoen voor het verkrijgen van de status van kandidaat-lidstaat en het vooruitzicht op toetreding;

| T. | overwegende dat de door Rusland gevoerde energieoorlog en de vernietiging door Rusland van de kritieke infrastructuur van Oekraïne de afhankelijkheid en kwetsbaarheden van de kandidaat-lidstaten hebben vergroot, waardoor de kans en de dringende behoefte duidelijk zijn geworden van aanzienlijke, onmiddellijke financiële steun van de EU, alsook van investeringen in duurzame energieconnectiviteit op lange termijn met de EU, energiediversificatie en strategische autonomie; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de door Rusland gevoerde energieoorlog en de vernietiging door Rusland van de kritieke infrastructuur van Oekraïne de afhankelijkheid en kwetsbaarheden van de kandidaat-lidstaten hebben vergroot, waardoor de kans en de dringende behoefte duidelijk zijn geworden van aanzienlijke, onmiddellijke financiële steun van de EU, alsook van investeringen in duurzame energieconnectiviteit op lange termijn met de EU, energiediversificatie en strategische autonomie;

| U. | overwegende dat Turkije kandidaat is voor toetreding tot de EU; overwegende dat Turkije nog ver van de waarden en het normatief kader van de EU is verwijderd, dat de kloof tussen Turkije en de EU toeneemt op fundamentele gebieden, zoals de eerbiediging van het internationaal recht, de rechtsstaat, de mensenrechten, individuele vrijheden, burgerrechten en vrijheid van meningsuiting, alsook goede nabuurschapsbetrekkingen en regionale samenwerking; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat Turkije kandidaat is voor toetreding tot de EU; overwegende dat Turkije nog ver van de waarden en het normatief kader van de EU is verwijderd, dat de kloof tussen Turkije en de EU toeneemt op fundamentele gebieden, zoals de eerbiediging van het internationaal recht, de rechtsstaat, de mensenrechten, individuele vrijheden, burgerrechten en vrijheid van meningsuiting, alsook goede nabuurschapsbetrekkingen en regionale samenwerking;

| V. | overwegende dat ieder uitbreidingsland moet worden beoordeeld op zijn eigen verdiensten en dat landen slechts kunnen vooruitkomen op het pad richting EU als er sprake is van volgehouden en onomkeerbare vooruitgang die wordt geboekt door middel van de nodige EU-gerelateerde hervormingen, met name op het gebied van de rechtsstaat; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat ieder uitbreidingsland moet worden beoordeeld op zijn eigen verdiensten en dat landen slechts kunnen vooruitkomen op het pad richting EU als er sprake is van volgehouden en onomkeerbare vooruitgang die wordt geboekt door middel van de nodige EU-gerelateerde hervormingen, met name op het gebied van de rechtsstaat;

| W. | overwegende dat toetreding tot de EU moet plaatsvinden overeenkomstig artikel 49 van het VEU, op basis van eerbiediging van de desbetreffende procedures en op voorwaarde dat wordt voldaan aan de vastgestelde criteria; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat toetreding tot de EU moet plaatsvinden overeenkomstig artikel 49 van het VEU, op basis van eerbiediging van de desbetreffende procedures en op voorwaarde dat wordt voldaan aan de vastgestelde criteria;

| X. | overwegende dat de EU haar beginselen en waarden moet verdedigen door solidariteit te betonen met degenen die opkomen voor gedeelde idealen; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat de EU haar beginselen en waarden moet verdedigen door solidariteit te betonen met degenen die opkomen voor gedeelde idealen;

| Y. | overwegende dat er in de EU en in landen die er lid van willen worden, geen plaats is voor opruiende taal, ontkenning van volkerenmoord of verheerlijking van oorlogsmisdadigers van welke partij ook; overwegende dat in het reine komen met het verleden de enige manier is om te komen tot echte verzoening, die cruciaal is voor welvarende samenlevingen en succesvolle integratie; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat er in de EU en in landen die er lid van willen worden, geen plaats is voor opruiende taal, ontkenning van volkerenmoord of verheerlijking van oorlogsmisdadigers van welke partij ook; overwegende dat in het reine komen met het verleden de enige manier is om te komen tot echte verzoening, die cruciaal is voor welvarende samenlevingen en succesvolle integratie;

| 1. | beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan: |
| --- | --- |

1.

Geopolitieke context en toekomst en cohesie van de Europese Unie

| (a) | te erkennen dat de welvaart en veiligheid van de EU berust op haar vermogen om de vrede, de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten, inclusief de rechten van minderheden, de fundamentele vrijheden en waarden en de op regels gebaseerde multilaterale orde te verdedigen en te bevorderen, ook in haar onmiddellijke nabuurschap; |
| --- | --- |

(a)

te erkennen dat de welvaart en veiligheid van de EU berust op haar vermogen om de vrede, de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten, inclusief de rechten van minderheden, de fundamentele vrijheden en waarden en de op regels gebaseerde multilaterale orde te verdedigen en te bevorderen, ook in haar onmiddellijke nabuurschap;

| (b) | het uitbreidingsbeleid van de EU, het doeltreffendste instrument van de EU om de vrede, de welvaart en de fundamentele waarden op het Europese continent veilig te stellen, te bevorderen; |
| --- | --- |

(b)

het uitbreidingsbeleid van de EU, het doeltreffendste instrument van de EU om de vrede, de welvaart en de fundamentele waarden op het Europese continent veilig te stellen, te bevorderen;

| (c) | de geostrategische en geopolitieke relevantie en de geloofwaardigheid van de EU te behouden door de integratie van de lidstaten en de samenwerking met gelijkgestemde partners, met name kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid te verbeteren, en door haar besluitvormingsprocessen te stroomlijnen om een geloofwaardigere en efficiëntere mondiale speler te worden, en tegelijkertijd de werking en transparantie van haar interne beleid te verbeteren, zodat kandidaat-lidstaten dit gemakkelijk kunnen overnemen; |
| --- | --- |

(c)

de geostrategische en geopolitieke relevantie en de geloofwaardigheid van de EU te behouden door de integratie van de lidstaten en de samenwerking met gelijkgestemde partners, met name kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid te verbeteren, en door haar besluitvormingsprocessen te stroomlijnen om een geloofwaardigere en efficiëntere mondiale speler te worden, en tegelijkertijd de werking en transparantie van haar interne beleid te verbeteren, zodat kandidaat-lidstaten dit gemakkelijk kunnen overnemen;

| (d) | het vermogen van de EU te vergroten om op te treden, door de besluitvorming te hervormen, onder meer door de invoering van goedkeuring met gekwalificeerde meerderheid op gebieden die relevant zijn voor het toetredingsproces, en door ervoor te zorgen dat een uitgebreide Unie in haar geheel functioneert op doeltreffende wijze; met name de vereiste af te schaffen van eenparigheid van stemmen wanneer er wordt besloten over het begin van het onderhandelingsproces, en over het openen en sluiten van afzonderlijke onderhandelingsclusters en -hoofdstukken; |
| --- | --- |

(d)

het vermogen van de EU te vergroten om op te treden, door de besluitvorming te hervormen, onder meer door de invoering van goedkeuring met gekwalificeerde meerderheid op gebieden die relevant zijn voor het toetredingsproces, en door ervoor te zorgen dat een uitgebreide Unie in haar geheel functioneert op doeltreffende wijze; met name de vereiste af te schaffen van eenparigheid van stemmen wanneer er wordt besloten over het begin van het onderhandelingsproces, en over het openen en sluiten van afzonderlijke onderhandelingsclusters en -hoofdstukken;

| (e) | de transformerende kracht van de EU gedurende het gehele integratieproces en eerdere geslaagde uitbreidingsrondes van de EU te erkennen; positieve resultaten te boeken zowel voor de kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan in het kader van het stabilisatie- en associatieproces als voor de kandidaat-lidstaten van het Oostelijk Partnerschap in het kader van het associatieproces; |
| --- | --- |

(e)

de transformerende kracht van de EU gedurende het gehele integratieproces en eerdere geslaagde uitbreidingsrondes van de EU te erkennen; positieve resultaten te boeken zowel voor de kandidaat-lidstaten van de Westelijke Balkan in het kader van het stabilisatie- en associatieproces als voor de kandidaat-lidstaten van het Oostelijk Partnerschap in het kader van het associatieproces;

| (f) | te onderkennen dat de EU haar uitbreidingsbeleid doeltreffender moet maken, haar uitbreidingsstrategie moet opwaarderen en een grondige kritische beoordeling en herziening van de uitbreidingscapaciteit en -vooruitzichten van de EU moet uitvoeren, en een en ander moet verbeteren door middel van de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU, onder meer door duidelijke en transparante beleidsdoelstellingen vast te stellen en de noodzakelijke en tijdige institutionele hervormingen door te voeren, waarbij wordt bevestigd dat volledige toetreding tot de EU onvervangbaar is en dat het uitbreidingsproces de langverwachte EU-hervormingen zal aanmoedigen; |
| --- | --- |

(f)

te onderkennen dat de EU haar uitbreidingsbeleid doeltreffender moet maken, haar uitbreidingsstrategie moet opwaarderen en een grondige kritische beoordeling en herziening van de uitbreidingscapaciteit en -vooruitzichten van de EU moet uitvoeren, en een en ander moet verbeteren door middel van de nieuwe uitbreidingsstrategie van de EU, onder meer door duidelijke en transparante beleidsdoelstellingen vast te stellen en de noodzakelijke en tijdige institutionele hervormingen door te voeren, waarbij wordt bevestigd dat volledige toetreding tot de EU onvervangbaar is en dat het uitbreidingsproces de langverwachte EU-hervormingen zal aanmoedigen;

| (g) | de geldigheid van de criteria van Kopenhagen en de relevantie van de integratiecapaciteit van de EU opnieuw te bevestigen; de kandidaat-lidstaten te betrekken bij de besprekingen over de hervormingen van de EU; voort regelmatige toppen te houden met de landen van de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap om de politieke betrokkenheid te vergroten en het uitbreidingsproces beter te sturen; uitvoering te geven aan het voornemen van de Commissie om de nodige voorbereidingen te treffen voor het opstarten van een Europese conventie en te erkennen dat het welslagen hiervan belangrijk is voor de effectieve verwezenlijking van de uitbreiding van de EU; |
| --- | --- |

(g)

de geldigheid van de criteria van Kopenhagen en de relevantie van de integratiecapaciteit van de EU opnieuw te bevestigen; de kandidaat-lidstaten te betrekken bij de besprekingen over de hervormingen van de EU; voort regelmatige toppen te houden met de landen van de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap om de politieke betrokkenheid te vergroten en het uitbreidingsproces beter te sturen; uitvoering te geven aan het voornemen van de Commissie om de nodige voorbereidingen te treffen voor het opstarten van een Europese conventie en te erkennen dat het welslagen hiervan belangrijk is voor de effectieve verwezenlijking van de uitbreiding van de EU;

| (h) | ervoor te zorgen dat de EU een evoluerende gemeenschap van Europese staten blijft die openstaat voor de toetreding van gelijkgestemde democratieën, met gemeenschappelijke waarden, beginselen en belangen die zij ten volle beschermt, en een gemeenschap die de EU-Verdragen eerbiedigt; |
| --- | --- |

(h)

ervoor te zorgen dat de EU een evoluerende gemeenschap van Europese staten blijft die openstaat voor de toetreding van gelijkgestemde democratieën, met gemeenschappelijke waarden, beginselen en belangen die zij ten volle beschermt, en een gemeenschap die de EU-Verdragen eerbiedigt;

| (i) | ervoor te zorgen dat de lidstaten zich meer voor uitbreiding engageren door de toezeggingen van de EU aan de landen van de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap na te komen; de uitbreiding van de EU uit te voeren als een op verdienste gebaseerd politiek proces; opnieuw te bevestigen dat het hun vaste politieke wil is om het toetredingsproces voor de landen van het Oostelijk Partnerschap voort te zetten en hun reeds lang bestaande engagement ten aanzien van de landen van de Westelijke Balkan, dat teruggaat tot de top van Thessaloniki in 2003 en de top van Kopenhagen in 1993, te handhaven; te garanderen dat er geen sprake zal zijn van alternatieven ter vervanging van de uitbreiding; |
| --- | --- |

(i)

ervoor te zorgen dat de lidstaten zich meer voor uitbreiding engageren door de toezeggingen van de EU aan de landen van de Westelijke Balkan en het Oostelijk Partnerschap na te komen; de uitbreiding van de EU uit te voeren als een op verdienste gebaseerd politiek proces; opnieuw te bevestigen dat het hun vaste politieke wil is om het toetredingsproces voor de landen van het Oostelijk Partnerschap voort te zetten en hun reeds lang bestaande engagement ten aanzien van de landen van de Westelijke Balkan, dat teruggaat tot de top van Thessaloniki in 2003 en de top van Kopenhagen in 1993, te handhaven; te garanderen dat er geen sprake zal zijn van alternatieven ter vervanging van de uitbreiding;

| (j) | de actieve betrokkenheid van de lidstaten bij het uitbreidingsproces aan te moedigen om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van het proces worden verwezenlijkt door middel van de nieuwe methode, waarbij conditionaliteit wordt gecombineerd met instrumenten voor technische en financiële ondersteuning van de kandidaat-lidstaten; het maatschappelijk middenveld en de lokale en regionale overheden zowel van de EU-lidstaten als van de kandidaat-lidstaten nauwer bij het toetredingsproces te betrekken; |
| --- | --- |

(j)

de actieve betrokkenheid van de lidstaten bij het uitbreidingsproces aan te moedigen om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van het proces worden verwezenlijkt door middel van de nieuwe methode, waarbij conditionaliteit wordt gecombineerd met instrumenten voor technische en financiële ondersteuning van de kandidaat-lidstaten; het maatschappelijk middenveld en de lokale en regionale overheden zowel van de EU-lidstaten als van de kandidaat-lidstaten nauwer bij het toetredingsproces te betrekken;

| (k) | te voorkomen dat onopgeloste bilaterale en regionale geschillen worden gebruikt om de toetredingsprocessen van kandidaat-lidstaten te blokkeren en een officieel mechanisme voor de beslechting en arbitrage van deze geschillen vast te stellen om de oplossing ervan los van de toetreding tot de EU te ondersteunen, aangezien zij de uitvoering van Europees beleid kunnen belemmeren en de regionale en mondiale invloed van de EU kunnen verzwakken; |
| --- | --- |

(k)

te voorkomen dat onopgeloste bilaterale en regionale geschillen worden gebruikt om de toetredingsprocessen van kandidaat-lidstaten te blokkeren en een officieel mechanisme voor de beslechting en arbitrage van deze geschillen vast te stellen om de oplossing ervan los van de toetreding tot de EU te ondersteunen, aangezien zij de uitvoering van Europees beleid kunnen belemmeren en de regionale en mondiale invloed van de EU kunnen verzwakken;

| (l) | te erkennen dat het gebruik door de lidstaten van bilaterale kwesties voor hun eigen voordeel in strijd is met de geest van de EU-Verdragen; te streven naar regionale samenwerking en de bevordering van Europese waarden; |
| --- | --- |

(l)

te erkennen dat het gebruik door de lidstaten van bilaterale kwesties voor hun eigen voordeel in strijd is met de geest van de EU-Verdragen; te streven naar regionale samenwerking en de bevordering van Europese waarden;

| (m) | de strategische communicatie te versterken en relevante informatie te verstrekken over de wederzijdse voordelen en kansen van de uitbreiding, zowel in de toetredingslanden als in de lidstaten, teneinde de steun voor en het inzicht in het toetredingsproces verder te vergroten, met name buiten de grote steden, met bijzondere aandacht voor de democratie, de rechtsstaat en het welzijn van de burgers; de zichtbaarheid van de EU-financiering en de tastbare resultaten ervan in de toetredingslanden te vergroten; |
| --- | --- |

(m)

de strategische communicatie te versterken en relevante informatie te verstrekken over de wederzijdse voordelen en kansen van de uitbreiding, zowel in de toetredingslanden als in de lidstaten, teneinde de steun voor en het inzicht in het toetredingsproces verder te vergroten, met name buiten de grote steden, met bijzondere aandacht voor de democratie, de rechtsstaat en het welzijn van de burgers; de zichtbaarheid van de EU-financiering en de tastbare resultaten ervan in de toetredingslanden te vergroten;

| (n) | strategisch en proactief op te treden om hybride dreigingen tegen te gaan en te voorkomen dat derden zich mengen in de politieke, electorale en andere democratische processen van de toetredingslanden, met name wanneer het gaat om kwaadaardige handelingen die gericht zijn op het manipuleren van de publieke opinie en het ondermijnen van de Europese eenmaking; de weerbaarheid te vergroten tegen desinformatie en ontwrichtende campagnes die bedoeld zijn om de democratische processen te ondermijnen en verdeeldheid te creëren, en kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten aan te moedigen doortastende stappen te ondernemen om manipulatieve desinformatie, kwaadaardige propaganda en andere hybride dreigingen aan te pakken; |
| --- | --- |

(n)

strategisch en proactief op te treden om hybride dreigingen tegen te gaan en te voorkomen dat derden zich mengen in de politieke, electorale en andere democratische processen van de toetredingslanden, met name wanneer het gaat om kwaadaardige handelingen die gericht zijn op het manipuleren van de publieke opinie en het ondermijnen van de Europese eenmaking; de weerbaarheid te vergroten tegen desinformatie en ontwrichtende campagnes die bedoeld zijn om de democratische processen te ondermijnen en verdeeldheid te creëren, en kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten aan te moedigen doortastende stappen te ondernemen om manipulatieve desinformatie, kwaadaardige propaganda en andere hybride dreigingen aan te pakken;

Toetredingsproces

| (o) | de impasse op het gebied van uitbreiding te doorbreken door het toetredingsproces te vernieuwen, zodat de politieke en sociaal-economische doelstellingen helder worden gedefinieerd, en door daarbij volop gebruik te maken van de nieuwe uitbreidingsmethode om de geloofwaardigheid, voorspelbaarheid en dynamiek daarvan te vergroten; te overwegen om hoofdonderhandelaars van de EU aan te wijzen die op basis van een breed mandaat de onderhandelingen zullen voeren en die ook verantwoording verschuldigd zullen zijn aan het Europees Parlement; |
| --- | --- |

(o)

de impasse op het gebied van uitbreiding te doorbreken door het toetredingsproces te vernieuwen, zodat de politieke en sociaal-economische doelstellingen helder worden gedefinieerd, en door daarbij volop gebruik te maken van de nieuwe uitbreidingsmethode om de geloofwaardigheid, voorspelbaarheid en dynamiek daarvan te vergroten; te overwegen om hoofdonderhandelaars van de EU aan te wijzen die op basis van een breed mandaat de onderhandelingen zullen voeren en die ook verantwoording verschuldigd zullen zijn aan het Europees Parlement;

| (p) | de integratie te versnellen van landen die blijk geven van strategische oriëntatie en onwrikbare inzet voor EU-gerelateerde hervormingen, consolidatie van de democratie, fundamentele waarden en onderlinge afstemming van het buitenlands beleid, met inbegrip van sancties; |
| --- | --- |

(p)

de integratie te versnellen van landen die blijk geven van strategische oriëntatie en onwrikbare inzet voor EU-gerelateerde hervormingen, consolidatie van de democratie, fundamentele waarden en onderlinge afstemming van het buitenlands beleid, met inbegrip van sancties;

| (q) | ervoor te zorgen dat elk land bij de vorderingen op weg naar toetreding wordt beoordeeld op zijn eigen merites en op de mate waarin het fundamentele hervormingen en het EU-acquis heeft goedgekeurd en daar uitvoering aan heeft gegeven; het toetredingsproces weer op de burgers te richten; |
| --- | --- |

(q)

ervoor te zorgen dat elk land bij de vorderingen op weg naar toetreding wordt beoordeeld op zijn eigen merites en op de mate waarin het fundamentele hervormingen en het EU-acquis heeft goedgekeurd en daar uitvoering aan heeft gegeven; het toetredingsproces weer op de burgers te richten;

| (r) | elk afzonderlijk toetredingsland op lidmaatschap gerichte routekaarten met tastbare en concrete stappen, en regelmatige feedback over de behaalde resultaten aan te bieden door de uitbreidingsmethode verder te verbeteren; de nieuwe methode van de Commissie te verankeren als een beleidsaanpassing op lange termijn; |
| --- | --- |

(r)

elk afzonderlijk toetredingsland op lidmaatschap gerichte routekaarten met tastbare en concrete stappen, en regelmatige feedback over de behaalde resultaten aan te bieden door de uitbreidingsmethode verder te verbeteren; de nieuwe methode van de Commissie te verankeren als een beleidsaanpassing op lange termijn;

| (s) | duidelijke, transparante en consistente prestatiebenchmarks toe te passen, met inbegrip van termijnen, de meting van vooruitgang te verbeteren en te zorgen voor consequente en voortdurende politieke en technische ondersteuning gedurende het hele toetredingsproces op basis van individuele prestaties; de kwaliteit, leesbaarheid en toegankelijkheid van de verslagen van de Commissie, met name over de rechtsstaat, te verbeteren; op systematische en transparante wijze regelmatig verslag uit te brengen over het gebrek aan vooruitgang of terugval, met duidelijke vermelding van de beoordelingsomstandigheden en de indicatoren voor het meten van ernstige of langdurige stagnatie of achteruitgang; duidelijke termijnen vast te stellen voor de afronding van de onderhandelingen met de toetredingslanden, uiterlijk aan het einde van dit decennium; |
| --- | --- |

(s)

duidelijke, transparante en consistente prestatiebenchmarks toe te passen, met inbegrip van termijnen, de meting van vooruitgang te verbeteren en te zorgen voor consequente en voortdurende politieke en technische ondersteuning gedurende het hele toetredingsproces op basis van individuele prestaties; de kwaliteit, leesbaarheid en toegankelijkheid van de verslagen van de Commissie, met name over de rechtsstaat, te verbeteren; op systematische en transparante wijze regelmatig verslag uit te brengen over het gebrek aan vooruitgang of terugval, met duidelijke vermelding van de beoordelingsomstandigheden en de indicatoren voor het meten van ernstige of langdurige stagnatie of achteruitgang; duidelijke termijnen vast te stellen voor de afronding van de onderhandelingen met de toetredingslanden, uiterlijk aan het einde van dit decennium;

| (t) | meer politieke, economische en technische stimulansen voor toetredingslanden te creëren, waarbij wordt gewaarborgd dat tussentijdse integratiestappen het uiteindelijke doel van EU-lidmaatschap niet vervangen maar vergemakkelijken; |
| --- | --- |

(t)

meer politieke, economische en technische stimulansen voor toetredingslanden te creëren, waarbij wordt gewaarborgd dat tussentijdse integratiestappen het uiteindelijke doel van EU-lidmaatschap niet vervangen maar vergemakkelijken;

| (u) | duurzame vooruitgang te belonen door kandidaat-lidstaten op meer gebieden geleidelijk op te nemen in de desbetreffende EU-beleidsmaatregelen en -initiatieven en de interne markt, en ook de toegang tot EU-middelen op de respectieve gebieden mogelijk te maken, zodat burgers gedurende het hele proces en niet alleen na de voltooiing ervan de vruchten van de toetreding kunnen plukken; ervoor te ijveren dat de ontwikkelingskloof tussen de lidstaten en de kandidaat-lidstaten van de EU kleiner wordt; |
| --- | --- |

(u)

duurzame vooruitgang te belonen door kandidaat-lidstaten op meer gebieden geleidelijk op te nemen in de desbetreffende EU-beleidsmaatregelen en -initiatieven en de interne markt, en ook de toegang tot EU-middelen op de respectieve gebieden mogelijk te maken, zodat burgers gedurende het hele proces en niet alleen na de voltooiing ervan de vruchten van de toetreding kunnen plukken; ervoor te ijveren dat de ontwikkelingskloof tussen de lidstaten en de kandidaat-lidstaten van de EU kleiner wordt;

| (v) | ervoor te zorgen dat de integratie in de interne markt van de EU en op andere gebieden aan strikte voorwaarden verbonden is en gebaseerd is op tastbare vooruitgang met hervormingen, en dat daarbij eventuele achteruitgang of ongerechtvaardigde vertragingen in het hervormingsproces, met name op het gebied van democratie, mediavrijheid, corruptiebestrijding, mensenrechten en de rechtsstaat, in real time worden bestraft; |
| --- | --- |

(v)

ervoor te zorgen dat de integratie in de interne markt van de EU en op andere gebieden aan strikte voorwaarden verbonden is en gebaseerd is op tastbare vooruitgang met hervormingen, en dat daarbij eventuele achteruitgang of ongerechtvaardigde vertragingen in het hervormingsproces, met name op het gebied van democratie, mediavrijheid, corruptiebestrijding, mensenrechten en de rechtsstaat, in real time worden bestraft;

| (w) | de kandidaat-lidstaten meer mogelijkheden te bieden om de werkzaamheden van de EU-instellingen te observeren en daaraan deel te nemen; |
| --- | --- |

(w)

de kandidaat-lidstaten meer mogelijkheden te bieden om de werkzaamheden van de EU-instellingen te observeren en daaraan deel te nemen;

| (x) | een versterkte gestructureerde politieke dialoog tot stand te brengen met geassocieerde landen, kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, ook door middel van de bijeenkomsten van leiders in de marge van de Europese Raad; sectorale samenwerking met toetredingslanden te starten en te zorgen voor een intensievere uitwisseling van goede praktijken om de verdere economische integratie en harmonisatie van de wetgeving te bevorderen en de geleidelijke integratie te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

(x)

een versterkte gestructureerde politieke dialoog tot stand te brengen met geassocieerde landen, kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, ook door middel van de bijeenkomsten van leiders in de marge van de Europese Raad; sectorale samenwerking met toetredingslanden te starten en te zorgen voor een intensievere uitwisseling van goede praktijken om de verdere economische integratie en harmonisatie van de wetgeving te bevorderen en de geleidelijke integratie te vergemakkelijken;

| (y) | de rol van bestaande intergouvernementele organen en fora zoals het Adriatisch-Ionisch initiatief, het Midden-Europees Initiatief en het proces van Berlijn te erkennen en synergie daartussen te bevorderen, teneinde de multilaterale banden tussen de Westelijke Balkan en de lidstaten verder aan te halen en zo de integratie naar een hoger plan te tillen; |
| --- | --- |

(y)

de rol van bestaande intergouvernementele organen en fora zoals het Adriatisch-Ionisch initiatief, het Midden-Europees Initiatief en het proces van Berlijn te erkennen en synergie daartussen te bevorderen, teneinde de multilaterale banden tussen de Westelijke Balkan en de lidstaten verder aan te halen en zo de integratie naar een hoger plan te tillen;

| (z) | de start van de langverwachte toetredingsonderhandelingen tijdens de eerste intergouvernementele conferenties met de Republiek Albanië en de Republiek Noord-Macedonië op 19 juli 2022 toe te juichen; de verwezenlijkingen van de landen van de Westelijke Balkan tijdig te erkennen, onder meer door Kosovo onverwijld visumliberalisering te verlenen; |
| --- | --- |

(z)

de start van de langverwachte toetredingsonderhandelingen tijdens de eerste intergouvernementele conferenties met de Republiek Albanië en de Republiek Noord-Macedonië op 19 juli 2022 toe te juichen; de verwezenlijkingen van de landen van de Westelijke Balkan tijdig te erkennen, onder meer door Kosovo onverwijld visumliberalisering te verlenen;

| (aa) | Bosnië en Herzegovina aan te moedigen en te ondersteunen bij het verbeteren van zijn wetgevend en institutioneel kader, zodat er reële vooruitgang kan worden geboekt bij het aanpakken van de 14 kernprioriteiten, zoals de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 nogmaals heeft onderstreept; in dit verband is het Europees Parlement ingenomen met de aanbeveling van de Commissie met voorwaarden voor de verlening aan Bosnië en Herzegovina van de status van kandidaat-lidstaat als duidelijk signaal van steun en ondubbelzinnige inzet voor zijn vooruitzicht op EU-lidmaatschap en als een stap in de richting van de stabilisatie van het land en de regio, en verzoekt het de Europese Raad zo spoedig mogelijk gevolg te geven aan de aanbeveling; |
| --- | --- |

(aa)

Bosnië en Herzegovina aan te moedigen en te ondersteunen bij het verbeteren van zijn wetgevend en institutioneel kader, zodat er reële vooruitgang kan worden geboekt bij het aanpakken van de 14 kernprioriteiten, zoals de Europese Raad in zijn conclusies van 23 en 24 juni 2022 nogmaals heeft onderstreept; in dit verband is het Europees Parlement ingenomen met de aanbeveling van de Commissie met voorwaarden voor de verlening aan Bosnië en Herzegovina van de status van kandidaat-lidstaat als duidelijk signaal van steun en ondubbelzinnige inzet voor zijn vooruitzicht op EU-lidmaatschap en als een stap in de richting van de stabilisatie van het land en de regio, en verzoekt het de Europese Raad zo spoedig mogelijk gevolg te geven aan de aanbeveling;

| (ab) | te onderstrepen dat er duidelijke vooruitgang moet worden geboekt bij de uitvoering van belangrijke hervormingen met het oog op de toekenning van de status van kandidaat-lidstaat; |
| --- | --- |

(ab)

te onderstrepen dat er duidelijke vooruitgang moet worden geboekt bij de uitvoering van belangrijke hervormingen met het oog op de toekenning van de status van kandidaat-lidstaat;

| (ac) | de versnelling van de toetreding van Montenegro, dat vooroploopt in het EU-toetredingsproces, te blijven aanmoedigen en ondersteunen; het land te helpen om aan alle noodzakelijke voorwaarden te voldoen, onder meer door het vaststellen van de ijkpunten voor de afsluiting van de onderhandelingshoofdstukken; erop aan te dringen dat de multi-etnische identiteit van het land wordt geëerbiedigd; in dit verband uit het Europees Parlement zijn bezorgdheid over de aanhoudende politieke crisis in Montenegro, die reeds negatieve gevolgen heeft gehad en die nog steeds negatieve gevolgen heeft voor het toetredingstraject van het land; herinnert eraan dat alle wetgevingsmaatregelen moeten worden afgestemd op de grondwet van het land, aangezien de rechtsstaat een van de fundamentele Europese waarden en beginselen is; |
| --- | --- |

(ac)

de versnelling van de toetreding van Montenegro, dat vooroploopt in het EU-toetredingsproces, te blijven aanmoedigen en ondersteunen; het land te helpen om aan alle noodzakelijke voorwaarden te voldoen, onder meer door het vaststellen van de ijkpunten voor de afsluiting van de onderhandelingshoofdstukken; erop aan te dringen dat de multi-etnische identiteit van het land wordt geëerbiedigd; in dit verband uit het Europees Parlement zijn bezorgdheid over de aanhoudende politieke crisis in Montenegro, die reeds negatieve gevolgen heeft gehad en die nog steeds negatieve gevolgen heeft voor het toetredingstraject van het land; herinnert eraan dat alle wetgevingsmaatregelen moeten worden afgestemd op de grondwet van het land, aangezien de rechtsstaat een van de fundamentele Europese waarden en beginselen is;

| (ad) | het uitzonderlijk snelle besluit van de Europese Raad betreffende de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië toe te juichen en deze landen in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne politiek en technisch te blijven ondersteunen; de overheden van de drie landen uit te nodigen om ondubbelzinnig blijk te geven van hun politieke vastberadenheid om de Europese aspiraties van hun bevolkingen te verwezenlijken door aanzienlijke vooruitgang te boeken met substantiële hervormingen, met name de prioriteiten die zijn uiteengezet in de adviezen van de Commissie van 17 juni 2022, zodat zij zo spoedig mogelijk daadwerkelijk voldoen aan de criteria voor EU-lidmaatschap; een beraad op te starten over de wijze waarop de doeltreffendheid van financiële en technische bijstand in verband met de toetreding overeenkomstig de vermelde hervormingsprioriteiten kan worden verbeterd; |
| --- | --- |

(ad)

het uitzonderlijk snelle besluit van de Europese Raad betreffende de lidmaatschapsverzoeken van Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië toe te juichen en deze landen in het licht van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne politiek en technisch te blijven ondersteunen; de overheden van de drie landen uit te nodigen om ondubbelzinnig blijk te geven van hun politieke vastberadenheid om de Europese aspiraties van hun bevolkingen te verwezenlijken door aanzienlijke vooruitgang te boeken met substantiële hervormingen, met name de prioriteiten die zijn uiteengezet in de adviezen van de Commissie van 17 juni 2022, zodat zij zo spoedig mogelijk daadwerkelijk voldoen aan de criteria voor EU-lidmaatschap; een beraad op te starten over de wijze waarop de doeltreffendheid van financiële en technische bijstand in verband met de toetreding overeenkomstig de vermelde hervormingsprioriteiten kan worden verbeterd;

| (ae) | de continue en doeltreffende uitvoering van de associatieovereenkomsten en diepe en brede vrijhandelsruimte met Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië aan te moedigen; de strategie van de EU betreffende het Oostelijk Partnerschap te herzien en regionale samenwerking te verbeteren; |
| --- | --- |

(ae)

de continue en doeltreffende uitvoering van de associatieovereenkomsten en diepe en brede vrijhandelsruimte met Oekraïne, de Republiek Moldavië en Georgië aan te moedigen; de strategie van de EU betreffende het Oostelijk Partnerschap te herzien en regionale samenwerking te verbeteren;

| (af) | Oekraïne en de Republiek Moldavië bijstand te verlenen om deze landen te helpen voldoen aan de door de Commissie vastgestelde voorwaarden voor verdere stappen in de richting van een EU-lidmaatschap, en Georgië bijstand te verlenen om het land de nodige stappen te helpen voltooien voor het verkrijgen van de status van kandidaat-lidstaat; met name aandacht te besteden aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de bestrijding van corruptie, democratisch toezicht, mensenrechten en de-oligarchisatie; de transitie van deze landen te faciliteren van het Oostelijk Partnerschap naar het uitbreidingskader, met inbegrip van de overschakeling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld naar het instrument voor pretoetredingssteun (IPA); de totale begroting van IPA III voldoende te verhogen, zodat de financiering voor de huidige IPA III-begunstigden behouden blijft; |
| --- | --- |

(af)

Oekraïne en de Republiek Moldavië bijstand te verlenen om deze landen te helpen voldoen aan de door de Commissie vastgestelde voorwaarden voor verdere stappen in de richting van een EU-lidmaatschap, en Georgië bijstand te verlenen om het land de nodige stappen te helpen voltooien voor het verkrijgen van de status van kandidaat-lidstaat; met name aandacht te besteden aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de bestrijding van corruptie, democratisch toezicht, mensenrechten en de-oligarchisatie; de transitie van deze landen te faciliteren van het Oostelijk Partnerschap naar het uitbreidingskader, met inbegrip van de overschakeling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld naar het instrument voor pretoetredingssteun (IPA); de totale begroting van IPA III voldoende te verhogen, zodat de financiering voor de huidige IPA III-begunstigden behouden blijft;

| (ag) | de constructieve samenwerking van de EU met de autoriteiten van zowel Servië als Kosovo op te voeren, teneinde in het kader van de dialoog tussen Belgrado en Pristina een alomvattende juridisch bindende en op wederzijdse erkenning gebaseerde normaliseringsovereenkomst tussen beide partijen tot stand te brengen, hetgeen voor beide landen van cruciaal belang is om vorderingen te maken op hun respectieve Europese trajecten, en zal bijdragen tot regionale stabiliteit, welvaart en normalisering van de betrekkingen; te herhalen dat het van cruciaal belang is om alle openstaande kwesties snel, transparant en te goeder trouw te behandelen via de dialoog tussen Belgrado en Pristina; |
| --- | --- |

(ag)

de constructieve samenwerking van de EU met de autoriteiten van zowel Servië als Kosovo op te voeren, teneinde in het kader van de dialoog tussen Belgrado en Pristina een alomvattende juridisch bindende en op wederzijdse erkenning gebaseerde normaliseringsovereenkomst tussen beide partijen tot stand te brengen, hetgeen voor beide landen van cruciaal belang is om vorderingen te maken op hun respectieve Europese trajecten, en zal bijdragen tot regionale stabiliteit, welvaart en normalisering van de betrekkingen; te herhalen dat het van cruciaal belang is om alle openstaande kwesties snel, transparant en te goeder trouw te behandelen via de dialoog tussen Belgrado en Pristina;

| (ah) | een prioriteit te maken van de afstemming van toetredingslanden op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU en de toetredingsonderhandelingen met Servië alleen voort te zetten als het land zich aansluit bij de EU-sancties tegen Rusland en aanzienlijke vooruitgang boekt met de EU-gerelateerde hervormingen; Servië op te roepen zich systematisch aan te sluiten bij de beperkende maatregelen en het algemene beleid van de EU ten aanzien van Rusland, blijk te geven van vooruitgang op het gebied van de democratie en de rechtsstaat en de waarden en prioriteiten van de EU te omarmen; eventuele financiële middelen van de lidstaten en van de EU voor Servië die ten goede zouden komen aan de Servische autoriteiten, te heroverwegen, met name middelen voor projecten die worden gefinancierd in het kader van het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan, teneinde te waarborgen dat alle EU-uitgaven volledig stroken met de eigen strategische doelstellingen en belangen van de EU; |
| --- | --- |

(ah)

een prioriteit te maken van de afstemming van toetredingslanden op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU en de toetredingsonderhandelingen met Servië alleen voort te zetten als het land zich aansluit bij de EU-sancties tegen Rusland en aanzienlijke vooruitgang boekt met de EU-gerelateerde hervormingen; Servië op te roepen zich systematisch aan te sluiten bij de beperkende maatregelen en het algemene beleid van de EU ten aanzien van Rusland, blijk te geven van vooruitgang op het gebied van de democratie en de rechtsstaat en de waarden en prioriteiten van de EU te omarmen; eventuele financiële middelen van de lidstaten en van de EU voor Servië die ten goede zouden komen aan de Servische autoriteiten, te heroverwegen, met name middelen voor projecten die worden gefinancierd in het kader van het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan, teneinde te waarborgen dat alle EU-uitgaven volledig stroken met de eigen strategische doelstellingen en belangen van de EU;

| (ai) | het proces van de toetredingsonderhandelingen met Turkije overeenkomstig het onderhandelingskader bevroren te houden totdat het land daadwerkelijk serieus met de EU samenwerkt en duidelijke en aanzienlijke vooruitgang laat zien op het gebied van fundamentele vrijheden, burger- en mensenrechten en de rechtsstaat, alsmede andere EU-gerelateerde hervormingen, en de territoriale integriteit van de lidstaten volledig eerbiedigt, en tegelijkertijd op essentiële gebieden van gemeenschappelijk belang het partnerschap voort te zetten en de economische en culturele samenwerking, met name met het maatschappelijk middenveld, in stand te houden; |
| --- | --- |

(ai)

het proces van de toetredingsonderhandelingen met Turkije overeenkomstig het onderhandelingskader bevroren te houden totdat het land daadwerkelijk serieus met de EU samenwerkt en duidelijke en aanzienlijke vooruitgang laat zien op het gebied van fundamentele vrijheden, burger- en mensenrechten en de rechtsstaat, alsmede andere EU-gerelateerde hervormingen, en de territoriale integriteit van de lidstaten volledig eerbiedigt, en tegelijkertijd op essentiële gebieden van gemeenschappelijk belang het partnerschap voort te zetten en de economische en culturele samenwerking, met name met het maatschappelijk middenveld, in stand te houden;

| (aj) | de pro-Europese aspiraties van het Belarussische volk, dat in een vrije en democratische samenleving wil leven, te erkennen en te ondersteunen, en formeel samen te werken met de democratische oppositie van Belarus; |
| --- | --- |

(aj)

de pro-Europese aspiraties van het Belarussische volk, dat in een vrije en democratische samenleving wil leven, te erkennen en te ondersteunen, en formeel samen te werken met de democratische oppositie van Belarus;

Conditionaliteit

| (ak) | te bevestigen dat de democratische transformatie en de rechtsstaat, overeenkomstig de nieuwe methode, een centrale rol spelen in het EU-toetredingsproces; prioriteit te geven aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, regionale en justitiële samenwerking, goed bestuur, het bestrijden van corruptie, mensenhandel, desinformatie, witwassen van geld en georganiseerde misdaad, het uitbannen van de ongepaste invloed van oligarchen op autoriteiten, de media en de economie, en het bevorderen van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van minderheden, gendergelijkheid, fundamentele vrijheden en mediavrijheid als cruciale, niet-onderhandelbare voorwaarden voor vooruitgang op weg naar het EU-lidmaatschap; |
| --- | --- |

(ak)

te bevestigen dat de democratische transformatie en de rechtsstaat, overeenkomstig de nieuwe methode, een centrale rol spelen in het EU-toetredingsproces; prioriteit te geven aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, regionale en justitiële samenwerking, goed bestuur, het bestrijden van corruptie, mensenhandel, desinformatie, witwassen van geld en georganiseerde misdaad, het uitbannen van de ongepaste invloed van oligarchen op autoriteiten, de media en de economie, en het bevorderen van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van minderheden, gendergelijkheid, fundamentele vrijheden en mediavrijheid als cruciale, niet-onderhandelbare voorwaarden voor vooruitgang op weg naar het EU-lidmaatschap;

| (al) | de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, niet-gouvernementele organisaties en deskundigen bij het toezicht op het toetredingsproces te versterken; te erkennen en in de uitbreidingsstrategie te verankeren dat de rechtsstaat, sterke onafhankelijke democratische instellingen, mediavrijheid en een levendig maatschappelijk middenveld onlosmakelijk verbonden zijn met democratische weerbaarheid; |
| --- | --- |

(al)

de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, niet-gouvernementele organisaties en deskundigen bij het toezicht op het toetredingsproces te versterken; te erkennen en in de uitbreidingsstrategie te verankeren dat de rechtsstaat, sterke onafhankelijke democratische instellingen, mediavrijheid en een levendig maatschappelijk middenveld onlosmakelijk verbonden zijn met democratische weerbaarheid;

| (am) | de EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (de Europese Magnitski-wet) ten te uitvoer leggen en deze uit te breiden tot sancties voor corruptiemisdrijven, ook in de toetredingslanden; |
| --- | --- |

(am)

de EU-sanctieregeling voor de mensenrechten (de Europese Magnitski-wet) ten te uitvoer leggen en deze uit te breiden tot sancties voor corruptiemisdrijven, ook in de toetredingslanden;

| (an) | te waarborgen dat democratische en wettelijke beginselen binnen de EU-instellingen of door de lidstaten niet worden ondermijnd of gebagatelliseerd; de Europese commissarissen te herinneren aan hun verplichting om integer, discreet en onafhankelijk te handelen, in overeenstemming met hun gedragscode; |
| --- | --- |

(an)

te waarborgen dat democratische en wettelijke beginselen binnen de EU-instellingen of door de lidstaten niet worden ondermijnd of gebagatelliseerd; de Europese commissarissen te herinneren aan hun verplichting om integer, discreet en onafhankelijk te handelen, in overeenstemming met hun gedragscode;

| (ao) | de samenhang, efficiëntie, zichtbaarheid en transparantie van pretoetredingssteun te verbeteren en de prioriteiten op de fundamentele gebieden duidelijk te laten meespelen in de toewijzing van financiële middelen uit IPA III; de noodzakelijke corrigerende maatregelen te nemen en richtsnoeren te ontwikkelen voor de toepassing van de IPA III-bepalingen inzake conditionaliteit, in overeenstemming met de bevindingen van de Europese Rekenkamer in haar Speciaal verslag van 10 januari 2022 over EU-steun voor de rechtsstaat in de Westelijke Balkan; |
| --- | --- |

(ao)

de samenhang, efficiëntie, zichtbaarheid en transparantie van pretoetredingssteun te verbeteren en de prioriteiten op de fundamentele gebieden duidelijk te laten meespelen in de toewijzing van financiële middelen uit IPA III; de noodzakelijke corrigerende maatregelen te nemen en richtsnoeren te ontwikkelen voor de toepassing van de IPA III-bepalingen inzake conditionaliteit, in overeenstemming met de bevindingen van de Europese Rekenkamer in haar Speciaal verslag van 10 januari 2022 over EU-steun voor de rechtsstaat in de Westelijke Balkan;

| (ap) | het Europees Parlement een volledige en grondige evaluatie te bezorgen van het gebruik van alle pretoetredingssteun, met inbegrip van de financiële middelen en projecten in afzonderlijke landen in de regio sinds 2015; |
| --- | --- |

(ap)

het Europees Parlement een volledige en grondige evaluatie te bezorgen van het gebruik van alle pretoetredingssteun, met inbegrip van de financiële middelen en projecten in afzonderlijke landen in de regio sinds 2015;

| (aq) | strategisch gebruik te maken van gerichte conditionaliteit op basis van duidelijke voortgangsbenchmarks, waarbij hervormingen worden beloond en achteruitgang of een aanhoudend gebrek aan vooruitgang wordt bestraft; |
| --- | --- |

(aq)

strategisch gebruik te maken van gerichte conditionaliteit op basis van duidelijke voortgangsbenchmarks, waarbij hervormingen worden beloond en achteruitgang of een aanhoudend gebrek aan vooruitgang wordt bestraft;

| (ar) | de verslaglegging over de rechtsstaat voor alle toetredingslanden te versterken door de uitbreidingsmethode en de jaarlijkse verslagleggingsprocedure volledig ten uitvoer te leggen en te verbeteren, door monitoring-, dialoog- en waarschuwingsmechanismen in te stellen om belangrijke tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat recht te zetten, positieve voorwaarden te bieden in de vorm van toegang tot EU-beleid of negatieve voorwaarden op te leggen in de vorm van opschorting van de toetredingsonderhandelingen en pretoetredingssteun, met name door de desbetreffende bepalingen van Verordening (EU) 2021/1529 inzake IPA III snel en volledig operationeel te maken, en door de heropening van onderhandelingshoofdstukken op grond van omkeerbaarheidsclausules mogelijk te maken alsook door het maatschappelijk middenveld nauw bij het proces te betrekken; |
| --- | --- |

(ar)

de verslaglegging over de rechtsstaat voor alle toetredingslanden te versterken door de uitbreidingsmethode en de jaarlijkse verslagleggingsprocedure volledig ten uitvoer te leggen en te verbeteren, door monitoring-, dialoog- en waarschuwingsmechanismen in te stellen om belangrijke tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat recht te zetten, positieve voorwaarden te bieden in de vorm van toegang tot EU-beleid of negatieve voorwaarden op te leggen in de vorm van opschorting van de toetredingsonderhandelingen en pretoetredingssteun, met name door de desbetreffende bepalingen van Verordening (EU) 2021/1529 inzake IPA III snel en volledig operationeel te maken, en door de heropening van onderhandelingshoofdstukken op grond van omkeerbaarheidsclausules mogelijk te maken alsook door het maatschappelijk middenveld nauw bij het proces te betrekken;

| (as) | een kader vast te stellen voor doeltreffende samenwerking tussen het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en de toetredingslanden; kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU aan te moedigen om snel bilaterale werkafspraken te maken met het EOM, teneinde nauwe samenwerking en de vervolging van misbruik van EU-middelen te vergemakkelijken, onder meer door het detacheren van nationale verbindingsfunctionarissen bij het EOM; |
| --- | --- |

(as)

een kader vast te stellen voor doeltreffende samenwerking tussen het Europees Openbaar Ministerie (EOM) en de toetredingslanden; kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de EU aan te moedigen om snel bilaterale werkafspraken te maken met het EOM, teneinde nauwe samenwerking en de vervolging van misbruik van EU-middelen te vergemakkelijken, onder meer door het detacheren van nationale verbindingsfunctionarissen bij het EOM;

| (at) | toetredingslanden formeel te beoordelen in het kader van het EU-mechanisme en de verslaglegging met betrekking tot de rechtsstaat en het EU-scorebord voor justitie, en daarbij dezelfde indicatoren te hanteren die van toepassing zijn op de lidstaten, teneinde een objectief en duidelijk beeld te geven van de stand van zaken en zo een aanhoudend gebrek aan vooruitgang, ernstige tekortkomingen en achteruitgang te voorkomen; |
| --- | --- |

(at)

toetredingslanden formeel te beoordelen in het kader van het EU-mechanisme en de verslaglegging met betrekking tot de rechtsstaat en het EU-scorebord voor justitie, en daarbij dezelfde indicatoren te hanteren die van toepassing zijn op de lidstaten, teneinde een objectief en duidelijk beeld te geven van de stand van zaken en zo een aanhoudend gebrek aan vooruitgang, ernstige tekortkomingen en achteruitgang te voorkomen;

| (au) | een speciale taskforce inzake de rechtsstaat op te zetten, die de opdracht krijgt om substantiëlere en doeltreffendere ondersteuning voor kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten te ontwikkelen, en waarbij rechters en openbare aanklagers uit de lidstaten actief worden betrokken; ervoor te zorgen dat de naleving van de gemeenschappelijke waarden van de EU wordt gehandhaafd door toepassing en versterking van interne procedures, zodat problemen met de rechtsstaat doortastend worden aangepakt; |
| --- | --- |

(au)

een speciale taskforce inzake de rechtsstaat op te zetten, die de opdracht krijgt om substantiëlere en doeltreffendere ondersteuning voor kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten te ontwikkelen, en waarbij rechters en openbare aanklagers uit de lidstaten actief worden betrokken; ervoor te zorgen dat de naleving van de gemeenschappelijke waarden van de EU wordt gehandhaafd door toepassing en versterking van interne procedures, zodat problemen met de rechtsstaat doortastend worden aangepakt;

Democratische en sociaal-economische transformatie in kandidaat-lidstaten

| (av) | actief mee te werken aan de bevordering van een cultuur van politiek pluralisme en politieke inclusie, alsook van een constructieve politieke dialoog en van parlementaire taken met betrekking tot wetgeving, controle en toezicht; |
| --- | --- |

(av)

actief mee te werken aan de bevordering van een cultuur van politiek pluralisme en politieke inclusie, alsook van een constructieve politieke dialoog en van parlementaire taken met betrekking tot wetgeving, controle en toezicht;

| (aw) | electorale hervormingen te bevorderen met het oog op het waarborgen van onbetwiste vrije, eerlijke en democratische verkiezingsprocessen in alle kandidaat-lidstaten en landen die wensen toe te treden, en het versterken van het verkiezingsproces met inachtneming van de toezeggingen van het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten, de Commissie van Venetië en andere internationale toezeggingen, verplichtingen en normen, van democratisch pluralisme, democratie binnen de partijen en de vaststelling van interne kaders voor integriteit en corruptiebestrijding binnen politieke partijen, transparantie van de financiering van partijen en media, en onafhankelijkheid en vrijheid van justitie en media, door deze benchmarks als voorwaarden te stellen voor financiële steun en verdere vooruitgang in het toetredingsproces; |
| --- | --- |

(aw)

electorale hervormingen te bevorderen met het oog op het waarborgen van onbetwiste vrije, eerlijke en democratische verkiezingsprocessen in alle kandidaat-lidstaten en landen die wensen toe te treden, en het versterken van het verkiezingsproces met inachtneming van de toezeggingen van het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten, de Commissie van Venetië en andere internationale toezeggingen, verplichtingen en normen, van democratisch pluralisme, democratie binnen de partijen en de vaststelling van interne kaders voor integriteit en corruptiebestrijding binnen politieke partijen, transparantie van de financiering van partijen en media, en onafhankelijkheid en vrijheid van justitie en media, door deze benchmarks als voorwaarden te stellen voor financiële steun en verdere vooruitgang in het toetredingsproces;

| (ax) | geregeld versterkte missies door deskundigen op het gebied van de rechtsstaat en verkiezingswaarnemingsmissies te laten uitvoeren in de toetredingslanden; |
| --- | --- |

(ax)

geregeld versterkte missies door deskundigen op het gebied van de rechtsstaat en verkiezingswaarnemingsmissies te laten uitvoeren in de toetredingslanden;

| (ay) | actie te ondernemen tegen haatzaaiende uitlatingen, lastercampagnes, bedreigingen en intimidatie jegens journalisten en mediakanalen en aan te dringen op onderzoek naar en vervolging van dergelijke misdrijven, zodat er een veilige omgeving voor journalisten wordt gecreëerd en er tegelijkertijd iets wordt gedaan aan de problemen in verband met de concentratie van de media, de politieke en economische druk en het gebrek aan transparantie inzake media-eigendom; de samenwerking met de Raad van Europa voort te zetten om de toetredingslanden te ondersteunen bij het doorvoeren van essentiële hervormingen en bij opleidingen; |
| --- | --- |

(ay)

actie te ondernemen tegen haatzaaiende uitlatingen, lastercampagnes, bedreigingen en intimidatie jegens journalisten en mediakanalen en aan te dringen op onderzoek naar en vervolging van dergelijke misdrijven, zodat er een veilige omgeving voor journalisten wordt gecreëerd en er tegelijkertijd iets wordt gedaan aan de problemen in verband met de concentratie van de media, de politieke en economische druk en het gebrek aan transparantie inzake media-eigendom; de samenwerking met de Raad van Europa voort te zetten om de toetredingslanden te ondersteunen bij het doorvoeren van essentiële hervormingen en bij opleidingen;

| (az) | democratische verantwoordingsplicht te handhaven, de transparantie en inclusiviteit te vergroten en de parlementaire dimensie, met name de parlementaire controle, van het toetredingsproces te versterken; de parlementaire werkzaamheden in de kandidaat-lidstaten en de potentiële kandidaat-lidstaten te ondersteunen en de controle van het Europees Parlement in verband met toetreding en zijn activiteiten ter ondersteuning van de democratie te faciliteren en instrumenten voor de ondersteuning van de democratie, zoals de Jean Monnet-dialoog en de dialoog tussen de partijen, te bevorderen; steun te verlenen aan een nieuwe generatie politieke leiders in de toetredingslanden; |
| --- | --- |

(az)

democratische verantwoordingsplicht te handhaven, de transparantie en inclusiviteit te vergroten en de parlementaire dimensie, met name de parlementaire controle, van het toetredingsproces te versterken; de parlementaire werkzaamheden in de kandidaat-lidstaten en de potentiële kandidaat-lidstaten te ondersteunen en de controle van het Europees Parlement in verband met toetreding en zijn activiteiten ter ondersteuning van de democratie te faciliteren en instrumenten voor de ondersteuning van de democratie, zoals de Jean Monnet-dialoog en de dialoog tussen de partijen, te bevorderen; steun te verlenen aan een nieuwe generatie politieke leiders in de toetredingslanden;

| (ba) | ervoor te zorgen dat toezichthoudende instellingen en andere onafhankelijke democratische organen hun rol in de politieke processen van kandidaat-lidstaten overeenkomstig de grondwetten van die landen doeltreffend kunnen vervullen; |
| --- | --- |

(ba)

ervoor te zorgen dat toezichthoudende instellingen en andere onafhankelijke democratische organen hun rol in de politieke processen van kandidaat-lidstaten overeenkomstig de grondwetten van die landen doeltreffend kunnen vervullen;

| (bb) | bilaterale parlementaire bijeenkomsten van de parlementen van zowel de lidstaten als de toetredingslanden aan te moedigen en na te gaan hoe waarnemers uit kandidaat-lidstaten eerder zitting kunnen nemen in het Europees Parlement en onderhandelingen over specifieke clusters kunnen worden afgerond; |
| --- | --- |

(bb)

bilaterale parlementaire bijeenkomsten van de parlementen van zowel de lidstaten als de toetredingslanden aan te moedigen en na te gaan hoe waarnemers uit kandidaat-lidstaten eerder zitting kunnen nemen in het Europees Parlement en onderhandelingen over specifieke clusters kunnen worden afgerond;

| (bc) | te garanderen dat het uitbreidingsproces resultaten oplevert wat de doelstellingen betreft inzake consolidatie van de democratie, institutionele integriteit, groei op lange termijn en sociaal-economische cohesie, en tegelijkertijd het rechtstreekse verband tussen rechtsstaat en corruptiebestrijding en duurzame en billijke economische ontwikkeling te benadrukken; zich te richten op het opvangen van de negatieve sociale gevolgen van de noodzakelijke transformatieprocessen in de kandidaat-lidstaten, door in de jaarverslagen informatie over de aanpassing aan het sociale acquis van de EU toe te voegen; te werken aan het voorkomen en omkeren van de braindrain uit kandidaat-lidstaten; |
| --- | --- |

(bc)

te garanderen dat het uitbreidingsproces resultaten oplevert wat de doelstellingen betreft inzake consolidatie van de democratie, institutionele integriteit, groei op lange termijn en sociaal-economische cohesie, en tegelijkertijd het rechtstreekse verband tussen rechtsstaat en corruptiebestrijding en duurzame en billijke economische ontwikkeling te benadrukken; zich te richten op het opvangen van de negatieve sociale gevolgen van de noodzakelijke transformatieprocessen in de kandidaat-lidstaten, door in de jaarverslagen informatie over de aanpassing aan het sociale acquis van de EU toe te voegen; te werken aan het voorkomen en omkeren van de braindrain uit kandidaat-lidstaten;

| (bd) | aanzienlijk meer inspanningen te leveren om conflicten op te lossen, het vertrouwen te bevorderen, duurzame verzoening tot stand te brengen waarbij oorlogsmisdaden op doeltreffende en onpartijdige wijze worden vervolgd, en te zorgen voor toegang tot waarheid, gerechtigheid en doeltreffende en niet-selectieve schadeloosstelling, ook voor slachtoffers van seksueel geweld; de volledige uitvoering van binnenlandse en internationale rechterlijke beslissingen en de naleving van internationale verplichtingen inzake oorlogsmisdaden en vermiste personen te bevorderen en daarbij de verheerlijking van oorlogsmisdadigers en historisch revisionisme aan te pakken; |
| --- | --- |

(bd)

aanzienlijk meer inspanningen te leveren om conflicten op te lossen, het vertrouwen te bevorderen, duurzame verzoening tot stand te brengen waarbij oorlogsmisdaden op doeltreffende en onpartijdige wijze worden vervolgd, en te zorgen voor toegang tot waarheid, gerechtigheid en doeltreffende en niet-selectieve schadeloosstelling, ook voor slachtoffers van seksueel geweld; de volledige uitvoering van binnenlandse en internationale rechterlijke beslissingen en de naleving van internationale verplichtingen inzake oorlogsmisdaden en vermiste personen te bevorderen en daarbij de verheerlijking van oorlogsmisdadigers en historisch revisionisme aan te pakken;

| (be) | de inspanningen op te voeren met het oog op goede nabuurschapsbetrekkingen, inclusieve en doeltreffende sociaal-economische samenwerking op regionaal niveau en solidariteit in de EU-toetredingslanden, alsook regionale grensoverschrijdende samenwerking tussen EU-lidstaten en partnerlanden aan de buitengrenzen van de EU; het economische concurrentievermogen en de sociale cohesie in de Westelijke Balkan te vergroten met behulp van structurele hervormingen en de totstandbrenging van regionale economische samenwerking waarin alle zes landen zich kunnen vinden, en zo de verdere afstemming op de EU-normen en het EU-acquis voort te zetten en bij te dragen aan het EU-integratieproces; in dit verband is het Europees Parlement ingenomen met de akkoorden die onlangs gesloten zijn op de top van het proces van Berlijn, met name inzake regionale mobiliteit, over vrij reizen met identiteitskaarten, en inzake de erkenning van academische diploma’s en beroepscertificaten; ernstige bedenkingen te uiten tegen elk regionaal initiatief voor economische samenwerking dat niet alle zes landen van de Westelijke Balkan omvat en niet gebaseerd is op EU-regels, zoals het Open Balkan-initiatief; |
| --- | --- |

(be)

de inspanningen op te voeren met het oog op goede nabuurschapsbetrekkingen, inclusieve en doeltreffende sociaal-economische samenwerking op regionaal niveau en solidariteit in de EU-toetredingslanden, alsook regionale grensoverschrijdende samenwerking tussen EU-lidstaten en partnerlanden aan de buitengrenzen van de EU; het economische concurrentievermogen en de sociale cohesie in de Westelijke Balkan te vergroten met behulp van structurele hervormingen en de totstandbrenging van regionale economische samenwerking waarin alle zes landen zich kunnen vinden, en zo de verdere afstemming op de EU-normen en het EU-acquis voort te zetten en bij te dragen aan het EU-integratieproces; in dit verband is het Europees Parlement ingenomen met de akkoorden die onlangs gesloten zijn op de top van het proces van Berlijn, met name inzake regionale mobiliteit, over vrij reizen met identiteitskaarten, en inzake de erkenning van academische diploma’s en beroepscertificaten; ernstige bedenkingen te uiten tegen elk regionaal initiatief voor economische samenwerking dat niet alle zes landen van de Westelijke Balkan omvat en niet gebaseerd is op EU-regels, zoals het Open Balkan-initiatief;

| (bf) | met klem te wijzen op de noodzaak om een inclusieve samenleving zonder discriminatie, racisme, gewelddadig nationalisme en extremisme op te bouwen; zich te richten op de bescherming van minderheden, waaronder Roma, lhbtiq+-personen, etnische en religieuze gemeenschappen en personen met een handicap, alsook op het behoud van de culturele en taalkundige diversiteit; gendergelijkheid en de rechten van vrouwen en meisjes te mainstreamen, de positie van vrouwen en jongeren te versterken en in hen te investeren, en de strijd tegen gendergerelateerd geweld op te voeren; |
| --- | --- |

(bf)

met klem te wijzen op de noodzaak om een inclusieve samenleving zonder discriminatie, racisme, gewelddadig nationalisme en extremisme op te bouwen; zich te richten op de bescherming van minderheden, waaronder Roma, lhbtiq+-personen, etnische en religieuze gemeenschappen en personen met een handicap, alsook op het behoud van de culturele en taalkundige diversiteit; gendergelijkheid en de rechten van vrouwen en meisjes te mainstreamen, de positie van vrouwen en jongeren te versterken en in hen te investeren, en de strijd tegen gendergerelateerd geweld op te voeren;

| (bg) | duidelijk te maken dat ze de schendingen van mensenrechten en de onmenselijke behandeling van asielzoekers en migranten betreuren; inspanningen te leveren om voor gedetineerden en gevangenen omstandigheden te waarborgen die menswaardig zijn en beantwoorden aan de internationale normen; foltering en straffeloosheid voor ernstig misbruik door rechtshandhavingsinstanties te veroordelen; |
| --- | --- |

(bg)

duidelijk te maken dat ze de schendingen van mensenrechten en de onmenselijke behandeling van asielzoekers en migranten betreuren; inspanningen te leveren om voor gedetineerden en gevangenen omstandigheden te waarborgen die menswaardig zijn en beantwoorden aan de internationale normen; foltering en straffeloosheid voor ernstig misbruik door rechtshandhavingsinstanties te veroordelen;

| (bh) | de burgerparticipatie en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het uitbreidingsproces te vergroten door de samenwerking met en de ondersteuning en financiering van het maatschappelijk middenveld te verstevigen; ervoor te zorgen dat maatschappelijke organisaties ook na de toetreding tot de EU voldoende financiële steun blijven ontvangen; |
| --- | --- |

(bh)

de burgerparticipatie en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij het uitbreidingsproces te vergroten door de samenwerking met en de ondersteuning en financiering van het maatschappelijk middenveld te verstevigen; ervoor te zorgen dat maatschappelijke organisaties ook na de toetreding tot de EU voldoende financiële steun blijven ontvangen;

| (bi) | te investeren in jeugd- en intraregionale mobiliteit en connectiviteit, onder meer door ruime toegang te bieden tot Erasmus+ en het budget daarvan te verhogen, alsook tot andere mobiliteitsprogramma’s voor jonge academici, specialisten en onderzoekers uit kandidaat-lidstaten; daarnaast de verdere integratie van partnerlanden in EU-programma’s zoals Erasmus+, Horizon Europa en Creatief Europa te bevorderen en de samenwerking in het kader van huidige en toekomstige programma’s te verbeteren; de jeugdwerkloosheid te bestrijden; |
| --- | --- |

(bi)

te investeren in jeugd- en intraregionale mobiliteit en connectiviteit, onder meer door ruime toegang te bieden tot Erasmus+ en het budget daarvan te verhogen, alsook tot andere mobiliteitsprogramma’s voor jonge academici, specialisten en onderzoekers uit kandidaat-lidstaten; daarnaast de verdere integratie van partnerlanden in EU-programma’s zoals Erasmus+, Horizon Europa en Creatief Europa te bevorderen en de samenwerking in het kader van huidige en toekomstige programma’s te verbeteren; de jeugdwerkloosheid te bestrijden;

| (bj) | interpersoonlijke contacten tussen de lidstaten en de kandidaat-lidstaten te bevorderen en uitwisselingsprogramma’s voor jongeren verder uit te bouwen; het belang van grensoverschrijdende mobiliteit voor de versterking van deze contacten te erkennen en met dat doel de ontwikkeling van grensinfrastructuur aan te moedigen; de gezamenlijke inspanningen van de EU en de landen van de Westelijke Balkan op het gebied van interpersoonlijke contacten en uitwisselingen te versterken en waar mogelijk op te voeren, teneinde een wederzijds positief beeld onder de bevolkingen tot stand te brengen; |
| --- | --- |

(bj)

interpersoonlijke contacten tussen de lidstaten en de kandidaat-lidstaten te bevorderen en uitwisselingsprogramma’s voor jongeren verder uit te bouwen; het belang van grensoverschrijdende mobiliteit voor de versterking van deze contacten te erkennen en met dat doel de ontwikkeling van grensinfrastructuur aan te moedigen; de gezamenlijke inspanningen van de EU en de landen van de Westelijke Balkan op het gebied van interpersoonlijke contacten en uitwisselingen te versterken en waar mogelijk op te voeren, teneinde een wederzijds positief beeld onder de bevolkingen tot stand te brengen;

| (bk) | de steun voor economische ontwikkeling, de markteconomie, de vervoersconnectiviteit, het concurrentievermogen en de groene transitie te vergroten; |
| --- | --- |

(bk)

de steun voor economische ontwikkeling, de markteconomie, de vervoersconnectiviteit, het concurrentievermogen en de groene transitie te vergroten;

| (bl) | partnerschappen tussen kandidaat-lidstaten en de EU te versterken door middel van grote infrastructuurprojecten in het kader van het trans-Europees energienetwerk (TEN-E) en het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T), en daarbij de financiële bijstand aan de kandidaat-lidstaten te verhogen, teneinde grensoverschrijdende knelpunten te verlichten en vervoersverbindingen voor het passagiersvervoer en het goederenvervoer te ontwikkelen; |
| --- | --- |

(bl)

partnerschappen tussen kandidaat-lidstaten en de EU te versterken door middel van grote infrastructuurprojecten in het kader van het trans-Europees energienetwerk (TEN-E) en het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T), en daarbij de financiële bijstand aan de kandidaat-lidstaten te verhogen, teneinde grensoverschrijdende knelpunten te verlichten en vervoersverbindingen voor het passagiersvervoer en het goederenvervoer te ontwikkelen;

| (bm) | energie-efficiëntie, connectiviteit en de transitie naar schone energie te bevorderen en de diversificatie en zekerheid van de energievoorziening evenals de duurzame ontwikkeling te vergroten; ervoor te zorgen dat de energietransitie op een eerlijke, sociaal duurzame manier verloopt en dat kwetsbare groepen daarbij passende ondersteuning krijgen van de EU en haar lidstaten; onmiddellijk stappen te ondernemen om te komen tot een duurzame langetermijnverbinding van de kandidaat-lidstaten met het Europese energietransmissienetwerk; aanzienlijke investeringen aan te trekken om de ontwikkeling te bevorderen van lokale hernieuwbare oplossingen; de kandidaat-lidstaten op te nemen in de strategieën voor het energiebeleid en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de landen die sterk afhankelijk zijn van Russisch gas en zwaar worden getroffen vanwege hun Europese keuze; |
| --- | --- |

(bm)

energie-efficiëntie, connectiviteit en de transitie naar schone energie te bevorderen en de diversificatie en zekerheid van de energievoorziening evenals de duurzame ontwikkeling te vergroten; ervoor te zorgen dat de energietransitie op een eerlijke, sociaal duurzame manier verloopt en dat kwetsbare groepen daarbij passende ondersteuning krijgen van de EU en haar lidstaten; onmiddellijk stappen te ondernemen om te komen tot een duurzame langetermijnverbinding van de kandidaat-lidstaten met het Europese energietransmissienetwerk; aanzienlijke investeringen aan te trekken om de ontwikkeling te bevorderen van lokale hernieuwbare oplossingen; de kandidaat-lidstaten op te nemen in de strategieën voor het energiebeleid en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de landen die sterk afhankelijk zijn van Russisch gas en zwaar worden getroffen vanwege hun Europese keuze;

| (bn) | een routekaart toe te passen voor de geleidelijke afschaffing van roamingtarieven tussen de EU en de toetredingslanden; |
| --- | --- |

(bn)

een routekaart toe te passen voor de geleidelijke afschaffing van roamingtarieven tussen de EU en de toetredingslanden;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, alsmede ter informatie aan de regeringen en parlementen van de toetredingslanden. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB C 202 van 28.5.2021, blz. 86.

(2)  PB C 362 van 8.9.2021, blz. 129.

(3)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0249.

(4)  PB L 161 van 29.5.2014, blz. 3.

(5)  PB L 330 van 20.9.2021, blz. 1.

(6)  PB C 342 van 6.9.2022, blz. 148.

(7)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0244.

(8)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0235.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/116 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/116

---

P9_TA(2022)0407

De situatie in Libië

Aanbeveling van het Europees Parlement van 23 november 2022 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de situatie in Libië (2021/2064(INI))

(2023/C 167/18)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 25 juni 2021, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 25 juni 2021,

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 12 december 2019, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 12 december 2019,

| — | gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 24 december 2021 over het uitstellen van de verkiezingen, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 24 december 2021 over het uitstellen van de verkiezingen,

| — | gezien de verklaring van de HV/VV namens de Europese Unie van 11 maart 2021 over de goedkeuring van de nieuwe regering van nationale eenheid, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de HV/VV namens de Europese Unie van 11 maart 2021 over de goedkeuring van de nieuwe regering van nationale eenheid,

| — | gezien het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van 31 januari 1967 inzake de status van vluchtelingen, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van 31 januari 1967 inzake de status van vluchtelingen,

| — | gezien het EU-noodtrustfonds voor Afrika (EUTF), |
| --- | --- |

—

gezien het EU-noodtrustfonds voor Afrika (EUTF),

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 februari 2021 getiteld “Vernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap: Een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied” (JOIN(2021)0002), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 9 februari 2021 getiteld “Vernieuwd partnerschap met het Zuidelijk Nabuurschap: Een nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied” (JOIN(2021)0002),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 over de Europese Green Deal (COM(2019)0640),

| — | gezien de VN-resolutie “Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling”, die op de VN-wereldtop inzake duurzame ontwikkeling te New York op 25 september 2015 werd aangenomen (de Agenda 2030), |
| --- | --- |

—

gezien de VN-resolutie “Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling”, die op de VN-wereldtop inzake duurzame ontwikkeling te New York op 25 september 2015 werd aangenomen (de Agenda 2030),

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs, die is aangenomen bij Besluit 1/CP.21 van de 21e Conferentie van de partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de 11e Conferentie van de partijen waarin de partijen bij het Protocol van Kyoto bijeenkomen (CMP11), die van 30 november t/m 11 december 2015 in Parijs (Frankrijk) hebben plaatsgevonden, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs, die is aangenomen bij Besluit 1/CP.21 van de 21e Conferentie van de partijen (COP21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de 11e Conferentie van de partijen waarin de partijen bij het Protocol van Kyoto bijeenkomen (CMP11), die van 30 november t/m 11 december 2015 in Parijs (Frankrijk) hebben plaatsgevonden,

| — | gezien het Verdrag van 18 september 1997 inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van 18 september 1997 inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens,

| — | gezien het Verdrag inzake clustermunitie van 30 mei 2008, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag inzake clustermunitie van 30 mei 2008,

| — | gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000 over vrouwen, vrede en veiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000 over vrouwen, vrede en veiligheid,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989,

| — | gezien het Afrikaanse Handvest inzake de rechten en het welzijn van het kind van 1 juli 1990, |
| --- | --- |

—

gezien het Afrikaanse Handvest inzake de rechten en het welzijn van het kind van 1 juli 1990,

| — | gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 26 februari 2011 en alle daaropvolgende resoluties over het wapenembargo tegen Libië, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 26 februari 2011 en alle daaropvolgende resoluties over het wapenembargo tegen Libië,

| — | gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Libië van 29 april 2022, 28 juli 2022 en 28 oktober 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Libië van 29 april 2022, 28 juli 2022 en 28 oktober 2022,

| — | gezien het verslag van 20 mei 2022 van de secretaris-generaal van de VN over de VN-Ondersteuningsmissie in Libië (UNSMIL), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van 20 mei 2022 van de secretaris-generaal van de VN over de VN-Ondersteuningsmissie in Libië (UNSMIL),

| — | gezien het 23e verslag van de aanklager van het Internationaal Strafhof aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 28 april 2022, overeenkomstig Resolutie 1970 (2011), |
| --- | --- |

—

gezien het 23e verslag van de aanklager van het Internationaal Strafhof aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 28 april 2022, overeenkomstig Resolutie 1970 (2011),

| — | gezien de routekaart van de VN uit 2020 getiteld “For the Preparatory Phase of a Comprehensive Solution” (“Voor de voorbereidende fase van een allesomvattende oplossing”), |
| --- | --- |

—

gezien de routekaart van de VN uit 2020 getiteld “For the Preparatory Phase of a Comprehensive Solution” (“Voor de voorbereidende fase van een allesomvattende oplossing”),

| — | gezien de resolutie van de VN-Mensenrechtenraad van 22 juni 2020 tot instelling van een onderzoeksmissie inzake Libië, en de resolutie van 8 juli 2022 waarbij het mandaat van die missie met 9 maanden werd verlengd, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-Mensenrechtenraad van 22 juni 2020 tot instelling van een onderzoeksmissie inzake Libië, en de resolutie van 8 juli 2022 waarbij het mandaat van die missie met 9 maanden werd verlengd,

| — | gezien de verslagen van de onafhankelijke onderzoeksmissie inzake Libië aan de VN-Mensenrechtenraad van 29 november 2021, 23 maart 2022, 27 juni 2022 en 1 juli 2022, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van de onafhankelijke onderzoeksmissie inzake Libië aan de VN-Mensenrechtenraad van 29 november 2021, 23 maart 2022, 27 juni 2022 en 1 juli 2022,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966,

| — | gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 mei 2021 over de bescherming van de mensenrechten en het externe migratiebeleid van de EU (1),

| — | gezien zijn aanbeveling van 30 mei 2018 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over Libië (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn aanbeveling van 30 mei 2018 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over Libië (2),

| — | gezien artikel 118 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 118 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0252/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0252/2022),

| A. | overwegende dat de diepe verdeeldheid en de confrontaties tussen de voornaamste betrokken partijen in Libië de afgelopen tien jaar, die door inmenging van buitenlandse actoren op de spits werden gedreven, tot een voortdurende machtsstrijd hebben geleid en het nationale verzoeningsproces aanzienlijk hebben belemmerd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de diepe verdeeldheid en de confrontaties tussen de voornaamste betrokken partijen in Libië de afgelopen tien jaar, die door inmenging van buitenlandse actoren op de spits werden gedreven, tot een voortdurende machtsstrijd hebben geleid en het nationale verzoeningsproces aanzienlijk hebben belemmerd;

| B. | overwegende dat UNSMIL in november 2020 de eerste ronde van het Libische Forum voor politieke dialoog (LPDF) heeft gefaciliteerd, waarbij 75 Libische deelnemers het volledige sociale en politieke spectrum van de Libische samenleving vertegenwoordigden; overwegende dat het LPDF tot overeenstemming is gekomen over een routekaart voor geloofwaardige, inclusieve en democratische nationale verkiezingen, die op 24 december 2021 zouden worden gehouden; overwegende dat het LPDF in februari 2021 Abdul Hamid Dbeibeh heeft verkozen als hoofd van de interim-regering van nationale eenheid; overwegende dat de politieke impasse en de betwiste legitimiteit in het land tijdelijk zijn aangepakt door de goedkeuring van de vorming van een regering van nationale eenheid door het Libische Huis van Afgevaardigden in Tobruk in maart 2021; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat UNSMIL in november 2020 de eerste ronde van het Libische Forum voor politieke dialoog (LPDF) heeft gefaciliteerd, waarbij 75 Libische deelnemers het volledige sociale en politieke spectrum van de Libische samenleving vertegenwoordigden; overwegende dat het LPDF tot overeenstemming is gekomen over een routekaart voor geloofwaardige, inclusieve en democratische nationale verkiezingen, die op 24 december 2021 zouden worden gehouden; overwegende dat het LPDF in februari 2021 Abdul Hamid Dbeibeh heeft verkozen als hoofd van de interim-regering van nationale eenheid; overwegende dat de politieke impasse en de betwiste legitimiteit in het land tijdelijk zijn aangepakt door de goedkeuring van de vorming van een regering van nationale eenheid door het Libische Huis van Afgevaardigden in Tobruk in maart 2021;

| C. | overwegende dat het Huis van Afgevaardigden in januari 2022 heeft verklaard dat de wettelijke termijn voor het mandaat van de regering van nationale eenheid in december 2021 was verstreken; overwegende dat het Huis van Afgevaardigden vervolgens in februari 2022 de voormalige minister van Binnenlandse Zaken, Fathi Bashagha, als premier heeft aangewezen; overwegende dat de leiders van de regering van nationale eenheid de benoeming van Bashagha en de daaropvolgende vorming van een nieuwe regering hebben verworpen en niet zijn afgetreden; overwegende dat de regering van nationale eenheid nog steeds de enige regering is die door de internationale gemeenschap wordt erkend; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Huis van Afgevaardigden in januari 2022 heeft verklaard dat de wettelijke termijn voor het mandaat van de regering van nationale eenheid in december 2021 was verstreken; overwegende dat het Huis van Afgevaardigden vervolgens in februari 2022 de voormalige minister van Binnenlandse Zaken, Fathi Bashagha, als premier heeft aangewezen; overwegende dat de leiders van de regering van nationale eenheid de benoeming van Bashagha en de daaropvolgende vorming van een nieuwe regering hebben verworpen en niet zijn afgetreden; overwegende dat de regering van nationale eenheid nog steeds de enige regering is die door de internationale gemeenschap wordt erkend;

| D. | overwegende dat de situatie in Libië er verder op achteruit is gegaan sinds de verkiezingen van eind 2021 voor onbepaalde tijd zijn uitgesteld, met name als gevolg van een gebrek aan voorafgaande overeenstemming over de rechtsgrondslag voor verkiezingen en over de toetsingscriteria voor kandidaten, en als gevolg van het feit dat er geen prioriteit is gegeven aan het scheppen van essentiële waarborgen voor geloofwaardige en transparante verkiezingen, waardoor de politieke impasse en de nationale fragmentatie alleen maar groter zijn geworden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de situatie in Libië er verder op achteruit is gegaan sinds de verkiezingen van eind 2021 voor onbepaalde tijd zijn uitgesteld, met name als gevolg van een gebrek aan voorafgaande overeenstemming over de rechtsgrondslag voor verkiezingen en over de toetsingscriteria voor kandidaten, en als gevolg van het feit dat er geen prioriteit is gegeven aan het scheppen van essentiële waarborgen voor geloofwaardige en transparante verkiezingen, waardoor de politieke impasse en de nationale fragmentatie alleen maar groter zijn geworden;

| E. | overwegende dat het uitstellen van de verkiezingen een enorme teleurstelling was voor de meer dan 2,8 miljoen Libische burgers die zich als kiezer hadden geregistreerd, en met name voor de jonge kiezers, en dat het risico bestaat dat het vertrouwen in de overheidsinstellingen verder afneemt; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het uitstellen van de verkiezingen een enorme teleurstelling was voor de meer dan 2,8 miljoen Libische burgers die zich als kiezer hadden geregistreerd, en met name voor de jonge kiezers, en dat het risico bestaat dat het vertrouwen in de overheidsinstellingen verder afneemt;

| F. | overwegende dat, ondanks het feit dat de recente door de VN gefaciliteerde besprekingen in Caïro en Genève tussen het Libische Huis van Afgevaardigden en wetgevende organen van de Hoge Staatsraad in juni 2022 hebben geleid tot een nooit eerder geziene mate van overeenstemming over verschillende reeds lang bestaande kwesties, onder meer over de zetelverdeling voor de twee wetgevende kamers, de verdeling van de macht over de verschillende uitvoerende autoriteiten en de afbakening van provincies, deze besprekingen niet konden leiden tot een akkoord over een breed gedragen grondwet of verkiezingswetgeving; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat, ondanks het feit dat de recente door de VN gefaciliteerde besprekingen in Caïro en Genève tussen het Libische Huis van Afgevaardigden en wetgevende organen van de Hoge Staatsraad in juni 2022 hebben geleid tot een nooit eerder geziene mate van overeenstemming over verschillende reeds lang bestaande kwesties, onder meer over de zetelverdeling voor de twee wetgevende kamers, de verdeling van de macht over de verschillende uitvoerende autoriteiten en de afbakening van provincies, deze besprekingen niet konden leiden tot een akkoord over een breed gedragen grondwet of verkiezingswetgeving;

| G. | overwegende dat verkiezingen geen doel op zichzelf kunnen zijn, maar vergezeld moeten gaan van grondige politieke, economische en institutionele hervormingen; overwegende dat de betrokkenheid van vrouwen, maatschappelijke organisaties, gemeenten en lokale belanghebbenden van cruciaal belang is voor de opbouw van een functionerende staat en het waarborgen van goed bestuur in Libië; overwegende dat alle Libische partijen een echte dialoog aan moeten gaan om uit de aanhoudende politieke impasse te geraken en zij geen geweld zouden mogen gebruiken voor het oplossen van hun geschillen; overwegende dat het gebrek aan inzet van de Libische betrokken partijen om een nieuwe gemeenschappelijke routekaart voor verkiezingen op te stellen, erop lijkt te wijzen dat er sprake is van een gedeeld gebrek aan belangstelling voor de opbouw van functionele en representatieve politieke instellingen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat verkiezingen geen doel op zichzelf kunnen zijn, maar vergezeld moeten gaan van grondige politieke, economische en institutionele hervormingen; overwegende dat de betrokkenheid van vrouwen, maatschappelijke organisaties, gemeenten en lokale belanghebbenden van cruciaal belang is voor de opbouw van een functionerende staat en het waarborgen van goed bestuur in Libië; overwegende dat alle Libische partijen een echte dialoog aan moeten gaan om uit de aanhoudende politieke impasse te geraken en zij geen geweld zouden mogen gebruiken voor het oplossen van hun geschillen; overwegende dat het gebrek aan inzet van de Libische betrokken partijen om een nieuwe gemeenschappelijke routekaart voor verkiezingen op te stellen, erop lijkt te wijzen dat er sprake is van een gedeeld gebrek aan belangstelling voor de opbouw van functionele en representatieve politieke instellingen;

| H. | overwegende dat in juli 2022 in het hele land, onder meer in Tripoli, Tobruk, Benghazi en Misrata, massaal protest werd gevoerd tegen het wanbeheer van politieke instellingen en de verslechtering van de levensomstandigheden; overwegende dat de demonstranten eisten dat er onverwijld verkiezingen zouden worden georganiseerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat in juli 2022 in het hele land, onder meer in Tripoli, Tobruk, Benghazi en Misrata, massaal protest werd gevoerd tegen het wanbeheer van politieke instellingen en de verslechtering van de levensomstandigheden; overwegende dat de demonstranten eisten dat er onverwijld verkiezingen zouden worden georganiseerd;

| I. | overwegende dat de Presidentiële Raad naar aanleiding van de protesten een actieplan heeft voorgesteld om vooruitgang te boeken en de eenheid van het land te behouden, met inbegrip van parlements- en presidentsverkiezingen binnen een specifiek tijdsbestek om de impasse te doorbreken; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de Presidentiële Raad naar aanleiding van de protesten een actieplan heeft voorgesteld om vooruitgang te boeken en de eenheid van het land te behouden, met inbegrip van parlements- en presidentsverkiezingen binnen een specifiek tijdsbestek om de impasse te doorbreken;

| J. | overwegende dat bij de confrontaties in Tripoli tussen milities die loyaal zijn aan Dbeibeh en milities die loyaal zijn aan Bashagha verschillende doden zijn gevallen, ook onder de burgerbevolking; overwegende dat hieruit eens te meer de kwetsbare situatie van het land blijkt; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat bij de confrontaties in Tripoli tussen milities die loyaal zijn aan Dbeibeh en milities die loyaal zijn aan Bashagha verschillende doden zijn gevallen, ook onder de burgerbevolking; overwegende dat hieruit eens te meer de kwetsbare situatie van het land blijkt;

| K. | overwegende dat de veiligheid en stabiliteit in Libië nauw in verband staan met het vooruitzicht van een echte democratische transitie die het potentieel heeft om resultaten te boeken voor het Libische volk; overwegende dat de aanhoudende instabiliteit en systematische straffeloosheid een belangrijke factor zijn geweest bij de heropleving van militaire confrontaties alsook van massaprotesten in het hele land; overwegende dat eerbiediging van de rechtsstaat en verantwoordingsplicht voor mensenrechtenschendingen van essentieel belang zijn om politieke stabiliteit en duurzame vrede in Libië en de hele regio te waarborgen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de veiligheid en stabiliteit in Libië nauw in verband staan met het vooruitzicht van een echte democratische transitie die het potentieel heeft om resultaten te boeken voor het Libische volk; overwegende dat de aanhoudende instabiliteit en systematische straffeloosheid een belangrijke factor zijn geweest bij de heropleving van militaire confrontaties alsook van massaprotesten in het hele land; overwegende dat eerbiediging van de rechtsstaat en verantwoordingsplicht voor mensenrechtenschendingen van essentieel belang zijn om politieke stabiliteit en duurzame vrede in Libië en de hele regio te waarborgen;

| L. | overwegende dat het van het grootste belang is dat de lidstaten hun optreden coördineren en met één stem spreken, en daarbij de bemiddelingsinspanningen van de EU versterken en de centrale rol van de VN benadrukken; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het van het grootste belang is dat de lidstaten hun optreden coördineren en met één stem spreken, en daarbij de bemiddelingsinspanningen van de EU versterken en de centrale rol van de VN benadrukken;

| M. | overwegende dat Rusland al maandenlang het vermogen van de VN om actie te ondernemen ernstig verzwakt door te weigeren zich aan te sluiten bij de consensus over voorstellen voor een langer mandaat van UNSMIL en voor de benoeming van een nieuwe speciale vertegenwoordiger van de VN voor Libië; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat Rusland al maandenlang het vermogen van de VN om actie te ondernemen ernstig verzwakt door te weigeren zich aan te sluiten bij de consensus over voorstellen voor een langer mandaat van UNSMIL en voor de benoeming van een nieuwe speciale vertegenwoordiger van de VN voor Libië;

| N. | overwegende dat António Guterres, secretaris-generaal van de VN, na negen maanden van politieke impasse in de VN-Veiligheidsraad op 2 september 2022 heeft aangekondigd Abdoulaye Bathali (Senegal) te zullen benoemen tot speciale vertegenwoordiger voor Libië en hoofd van UNSMIL; overwegende dat de VN Veiligheidsraad op 28 oktober 2022 unaniem vóór de verlenging van het mandaat van UNSMIL tot en met 31 oktober 2023 heeft gestemd; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat António Guterres, secretaris-generaal van de VN, na negen maanden van politieke impasse in de VN-Veiligheidsraad op 2 september 2022 heeft aangekondigd Abdoulaye Bathali (Senegal) te zullen benoemen tot speciale vertegenwoordiger voor Libië en hoofd van UNSMIL; overwegende dat de VN Veiligheidsraad op 28 oktober 2022 unaniem vóór de verlenging van het mandaat van UNSMIL tot en met 31 oktober 2023 heeft gestemd;

| O. | overwegende dat Libië in november 2019 een memorandum van overeenstemming heeft ondertekend met Turkije inzake de afbakening van maritieme rechtsgebieden in de Middellandse Zee; overwegende dat dit memorandum een inbreuk vormt op de soevereine rechten van derde landen en niet in overeenstemming is met het zeerecht, en bijgevolg geen rechtsgevolgen kan hebben voor derde landen, zoals de Europese Raad heeft verklaard; overwegende dat Libië en Turkije op 3 oktober 2022 een overeenkomst inzake koolwaterstoffen hebben ondertekend op basis van het door hen in 2019 ondertekende memorandum van overeenstemming; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat Libië in november 2019 een memorandum van overeenstemming heeft ondertekend met Turkije inzake de afbakening van maritieme rechtsgebieden in de Middellandse Zee; overwegende dat dit memorandum een inbreuk vormt op de soevereine rechten van derde landen en niet in overeenstemming is met het zeerecht, en bijgevolg geen rechtsgevolgen kan hebben voor derde landen, zoals de Europese Raad heeft verklaard; overwegende dat Libië en Turkije op 3 oktober 2022 een overeenkomst inzake koolwaterstoffen hebben ondertekend op basis van het door hen in 2019 ondertekende memorandum van overeenstemming;

| P. | overwegende dat de betrokkenheid van lokale en buitenlandse gewapende groeperingen, waaronder de Russische Wagner-groep, en van buitenlandse strijdkrachten bij het conflict een bedreiging vormt voor de stabiliteit en veiligheid van Libië en de hele regio; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de betrokkenheid van lokale en buitenlandse gewapende groeperingen, waaronder de Russische Wagner-groep, en van buitenlandse strijdkrachten bij het conflict een bedreiging vormt voor de stabiliteit en veiligheid van Libië en de hele regio;

| Q. | overwegende dat alle landen die hebben deelgenomen aan de conferenties van Berlijn over Libië en aan de internationale conferentie van Parijs voor Libië, waaronder Rusland en Turkije, die een troepenmacht in Libië hebben, zich ertoe hebben verbonden zich niet te mengen in Libische aangelegenheden en hun steun hebben verleend aan de uitvoering van een actieplan voor de onmiddellijke terugtrekking van huurlingen, buitenlandse strijders en buitenlandse strijdkrachten uit Libië; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat alle landen die hebben deelgenomen aan de conferenties van Berlijn over Libië en aan de internationale conferentie van Parijs voor Libië, waaronder Rusland en Turkije, die een troepenmacht in Libië hebben, zich ertoe hebben verbonden zich niet te mengen in Libische aangelegenheden en hun steun hebben verleend aan de uitvoering van een actieplan voor de onmiddellijke terugtrekking van huurlingen, buitenlandse strijders en buitenlandse strijdkrachten uit Libië;

| R. | overwegende dat Libische hooggeplaatste militairen onlangs pogingen hebben ondernomen om opnieuw een verenigd Libisch leger op te richten; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat Libische hooggeplaatste militairen onlangs pogingen hebben ondernomen om opnieuw een verenigd Libisch leger op te richten;

| S. | overwegende dat een alomvattende hervorming van de veiligheidssector van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van uniforme, inclusieve en verantwoordingsplichtige Libische nationale veiligheids-, politie- en militaire krachten onder centraal civiel gezag, en helpt om toekomstige schendingen van de mensenrechten te voorkomen, de rechtsstaat te versterken, straffeloosheid te beëindigen en de politieke stabiliteit in het land en de regio te waarborgen; overwegende dat de ontwikkelingen ter plaatse eind augustus helaas in de andere richting wijzen, met toegenomen gevechten en een ophanden zijnde militaire escalatie; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat een alomvattende hervorming van de veiligheidssector van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van uniforme, inclusieve en verantwoordingsplichtige Libische nationale veiligheids-, politie- en militaire krachten onder centraal civiel gezag, en helpt om toekomstige schendingen van de mensenrechten te voorkomen, de rechtsstaat te versterken, straffeloosheid te beëindigen en de politieke stabiliteit in het land en de regio te waarborgen; overwegende dat de ontwikkelingen ter plaatse eind augustus helaas in de andere richting wijzen, met toegenomen gevechten en een ophanden zijnde militaire escalatie;

| T. | overwegende dat de aanzienlijke aanwezigheid van landmijnen en niet-geëxplodeerde munitie niet alleen leidt tot het verlies van mensenlevens, maar ook een ernstige belemmering vormt voor het economisch en sociaal herstel van het land; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de aanzienlijke aanwezigheid van landmijnen en niet-geëxplodeerde munitie niet alleen leidt tot het verlies van mensenlevens, maar ook een ernstige belemmering vormt voor het economisch en sociaal herstel van het land;

| U. | overwegende dat de wildgroei aan handvuurwapens, lichte wapens en verlaten munitievoorraden de instabiliteit vergroot, doordat deze wapens zowel binnen Libië als over de grenzen heen vaak oneigenlijk gebruikt worden, hetgeen aanzienlijke gevolgen heeft voor de regionale en lokale veiligheid omdat lokale gewapende groepen de hand kunnen leggen op deze wapens, met name in de Sahelregio; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat de wildgroei aan handvuurwapens, lichte wapens en verlaten munitievoorraden de instabiliteit vergroot, doordat deze wapens zowel binnen Libië als over de grenzen heen vaak oneigenlijk gebruikt worden, hetgeen aanzienlijke gevolgen heeft voor de regionale en lokale veiligheid omdat lokale gewapende groepen de hand kunnen leggen op deze wapens, met name in de Sahelregio;

| V. | overwegende dat de rechtsstaat en verantwoordingsplicht voor mensenrechtenschendingen van essentieel belang zijn om politieke stabiliteit en duurzame vrede te waarborgen; overwegende dat het ontbreken van een solide rechtsstelsel, de systematische schendingen van de rechtsstaat en de daaruit voortvloeiende wijdverbreide corruptie en de herhaalde schendingen van de mensenrechten een klimaat van straffeloosheid in het land in de hand werken, wat een aanzienlijke belemmering vormt voor vreedzame co-existentie en voor de veilige terugkeer van intern ontheemden; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de rechtsstaat en verantwoordingsplicht voor mensenrechtenschendingen van essentieel belang zijn om politieke stabiliteit en duurzame vrede te waarborgen; overwegende dat het ontbreken van een solide rechtsstelsel, de systematische schendingen van de rechtsstaat en de daaruit voortvloeiende wijdverbreide corruptie en de herhaalde schendingen van de mensenrechten een klimaat van straffeloosheid in het land in de hand werken, wat een aanzienlijke belemmering vormt voor vreedzame co-existentie en voor de veilige terugkeer van intern ontheemden;

| W. | overwegende dat Libië de grootste oliereserves in Afrika bezit, lid is van de Organisatie van olie-exporterende landen (OPEC) en een van de belangrijkste olieleveranciers op de wereldmarkten is; overwegende dat de Libische economie sterk afhankelijk is van de oliesector; overwegende dat de olieproductie vaak wordt geïnstrumentaliseerd door verschillende actoren, die herhaaldelijk olie-installaties hebben stilgelegd voor politieke doeleinden; overwegende dat plunderingen en de illegale uitvoer van ruwe olie en geraffineerde aardolieproducten een bedreiging vormen voor de vrede, veiligheid en stabiliteit van Libië, en daarom moeten worden beëindigd; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat Libië de grootste oliereserves in Afrika bezit, lid is van de Organisatie van olie-exporterende landen (OPEC) en een van de belangrijkste olieleveranciers op de wereldmarkten is; overwegende dat de Libische economie sterk afhankelijk is van de oliesector; overwegende dat de olieproductie vaak wordt geïnstrumentaliseerd door verschillende actoren, die herhaaldelijk olie-installaties hebben stilgelegd voor politieke doeleinden; overwegende dat plunderingen en de illegale uitvoer van ruwe olie en geraffineerde aardolieproducten een bedreiging vormen voor de vrede, veiligheid en stabiliteit van Libië, en daarom moeten worden beëindigd;

| X. | overwegende dat de aanhangers van veldmaarschalk Khalifa Haftar de Libische olie-installaties sinds april 2002 gedeeltelijk gesloten hebben, hetgeen de productie van het land aanzienlijk heeft verlaagd, met als gevolg een daling van de inkomsten voor de staatsbegroting, en hetgeen ook buiten Libië aanzienlijke gevolgen heeft gehad, waaronder een verdere stijging van de energieprijzen, die al hoog waren als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne; overwegende dat West-Libische en Oost-Libische belanghebbenden in juli 2022 tot een akkoord zijn gekomen om de olieproductie en -uitvoer in alle geblokkeerde olievelden en havens van Libië te hervatten; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat de aanhangers van veldmaarschalk Khalifa Haftar de Libische olie-installaties sinds april 2002 gedeeltelijk gesloten hebben, hetgeen de productie van het land aanzienlijk heeft verlaagd, met als gevolg een daling van de inkomsten voor de staatsbegroting, en hetgeen ook buiten Libië aanzienlijke gevolgen heeft gehad, waaronder een verdere stijging van de energieprijzen, die al hoog waren als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne; overwegende dat West-Libische en Oost-Libische belanghebbenden in juli 2022 tot een akkoord zijn gekomen om de olieproductie en -uitvoer in alle geblokkeerde olievelden en havens van Libië te hervatten;

| Y. | overwegende dat de klimaatverandering een existentiële bedreiging vormt voor Libië, een land dat in toenemende mate te kampen heeft met ernstige droogte en watertekorten; overwegende dat het hoofd van de Libische Presidentiële Raad, Mohammed Menfi, in zijn toespraak tijdens de VN klimaattop COP27 in Egypte heeft verklaard dat de klimaatverandering de mogelijkheden voor ontwikkeling en investeringen ondermijnt en de economische groei belemmert; overwegende dat de kwetsbaarheid van het klimaat in Libië ook wordt verergerd doordat het land exclusief afhankelijk is van fossiele brandstoffen en doordat de elektrische en waterinfrastructuur beschadigd zijn, zoals ook werd opgemerkt door de voormalige speciale adviseur van de secretaris-generaal van de VN voor Libië, Stephanie Williams; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de klimaatverandering een existentiële bedreiging vormt voor Libië, een land dat in toenemende mate te kampen heeft met ernstige droogte en watertekorten; overwegende dat het hoofd van de Libische Presidentiële Raad, Mohammed Menfi, in zijn toespraak tijdens de VN klimaattop COP27 in Egypte heeft verklaard dat de klimaatverandering de mogelijkheden voor ontwikkeling en investeringen ondermijnt en de economische groei belemmert; overwegende dat de kwetsbaarheid van het klimaat in Libië ook wordt verergerd doordat het land exclusief afhankelijk is van fossiele brandstoffen en doordat de elektrische en waterinfrastructuur beschadigd zijn, zoals ook werd opgemerkt door de voormalige speciale adviseur van de secretaris-generaal van de VN voor Libië, Stephanie Williams;

| Z. | overwegende dat de Werkgroep economie van het internationaal follow-upcomité Libië, dat gezamenlijk wordt voorgezeten door de EU, Egypte, de VS en de UNSMIL, met de Libische autoriteiten samenwerkt om het Libische volk essentiële basisdiensten te verlenen, de economische instellingen te versterken, de particuliere sector nieuw leven in te blazen en de begrotingsprocedure te verbeteren; overwegende dat de Werkgroep economie reeds aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt bij de ondersteuning van de hereniging van de Libische Centrale Bank; overwegende dat het overleg over deze kwestie echter onlangs is opgeschort; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de Werkgroep economie van het internationaal follow-upcomité Libië, dat gezamenlijk wordt voorgezeten door de EU, Egypte, de VS en de UNSMIL, met de Libische autoriteiten samenwerkt om het Libische volk essentiële basisdiensten te verlenen, de economische instellingen te versterken, de particuliere sector nieuw leven in te blazen en de begrotingsprocedure te verbeteren; overwegende dat de Werkgroep economie reeds aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt bij de ondersteuning van de hereniging van de Libische Centrale Bank; overwegende dat het overleg over deze kwestie echter onlangs is opgeschort;

| AA. | overwegende dat de EU-missie voor bijstandverlening inzake grensbeheer in Libië (EUBAM Libië) de Libische autoriteiten sinds 2013 helpt bij de ontwikkeling van grensbeheer en veiligheid in Libië; overwegende dat EUBAM Libië is verlengd tot 30 juni 2023; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat de EU-missie voor bijstandverlening inzake grensbeheer in Libië (EUBAM Libië) de Libische autoriteiten sinds 2013 helpt bij de ontwikkeling van grensbeheer en veiligheid in Libië; overwegende dat EUBAM Libië is verlengd tot 30 juni 2023;

| AB. | overwegende dat EUBAM Libië, in samenwerking met de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de Sahel, de regionale advies- en coördinatiecel en het terrorismebestrijdingsprogramma (CT JUST), op 22 en 23 november 2022 in Tunis een regionale conferentie heeft georganiseerd over grensoverschrijdende samenwerking tussen Libië en de Sahellanden met als doel de regionale veiligheid en stabiliteit te ondersteunen door de grensoverschrijdende samenwerking bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, met inbegrip van terrorisme en georganiseerde misdaad, te versterken; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat EUBAM Libië, in samenwerking met de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de Sahel, de regionale advies- en coördinatiecel en het terrorismebestrijdingsprogramma (CT JUST), op 22 en 23 november 2022 in Tunis een regionale conferentie heeft georganiseerd over grensoverschrijdende samenwerking tussen Libië en de Sahellanden met als doel de regionale veiligheid en stabiliteit te ondersteunen door de grensoverschrijdende samenwerking bij de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit, met inbegrip van terrorisme en georganiseerde misdaad, te versterken;

| AC. | overwegende dat operatie Irini van de marine van de Europese Unie in het Middellandse Zeegebied (EUNAVFOR MED Irini) op 31 maart 2020 van start is gegaan en tot 31 maart 2023 is verlengd; overwegende dat deze operatie als kerntaak heeft het wapenembargo tegen Libië overeenkomstig Resolutie 1973 (2011) van de VN-Veiligheidsraad uit te voeren; overwegende dat het wapenembargo van de VN veelvuldig en voortdurend is geschonden door verschillende partijen; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat operatie Irini van de marine van de Europese Unie in het Middellandse Zeegebied (EUNAVFOR MED Irini) op 31 maart 2020 van start is gegaan en tot 31 maart 2023 is verlengd; overwegende dat deze operatie als kerntaak heeft het wapenembargo tegen Libië overeenkomstig Resolutie 1973 (2011) van de VN-Veiligheidsraad uit te voeren; overwegende dat het wapenembargo van de VN veelvuldig en voortdurend is geschonden door verschillende partijen;

| AD. | overwegende dat Irini en het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) op 15 januari 2021 een werkovereenkomst hebben ondertekend, die onder meer de uitwisseling van informatie over grensoverschrijdende criminaliteit omvat, zoals wapenhandel en mensensmokkel; overwegende dat Frontex informatie over feitelijke of potentiële noodsituaties op zee in de Libische opsporings- en reddingsregio uitwisselt met de relevante autoriteiten en coördinatiecentra, waaronder de Italiaanse, Maltese en Tunesische mariene reddingscoördinatiecentra (MRCC’s), alsook met het Libische MRCC en het gezamenlijke reddingscoördinatiecentrum, dat door de EU via het EUTF wordt gefinancierd en door de Libische kustwacht en marine wordt beheerd; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat Irini en het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) op 15 januari 2021 een werkovereenkomst hebben ondertekend, die onder meer de uitwisseling van informatie over grensoverschrijdende criminaliteit omvat, zoals wapenhandel en mensensmokkel; overwegende dat Frontex informatie over feitelijke of potentiële noodsituaties op zee in de Libische opsporings- en reddingsregio uitwisselt met de relevante autoriteiten en coördinatiecentra, waaronder de Italiaanse, Maltese en Tunesische mariene reddingscoördinatiecentra (MRCC’s), alsook met het Libische MRCC en het gezamenlijke reddingscoördinatiecentrum, dat door de EU via het EUTF wordt gefinancierd en door de Libische kustwacht en marine wordt beheerd;

| AE. | overwegende dat de stabiliteit en veiligheid van Libië van essentieel belang zijn voor die van het ruimere Middellandse Zeegebied; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat de stabiliteit en veiligheid van Libië van essentieel belang zijn voor die van het ruimere Middellandse Zeegebied;

| AF. | overwegende dat de EU tot een hernieuwd partnerschap met de zuidelijke buurlanden is gekomen, dat gericht is op menselijke ontwikkeling, goed bestuur en de rechtsstaat, veerkracht, welvaart en de digitale transitie, vrede en veiligheid, migratie en mobiliteit, alsook op de groene transitie, klimaatbestendigheid, energie en het milieu; |
| --- | --- |

AF.

overwegende dat de EU tot een hernieuwd partnerschap met de zuidelijke buurlanden is gekomen, dat gericht is op menselijke ontwikkeling, goed bestuur en de rechtsstaat, veerkracht, welvaart en de digitale transitie, vrede en veiligheid, migratie en mobiliteit, alsook op de groene transitie, klimaatbestendigheid, energie en het milieu;

| AG. | overwegende dat de EU tussen 2021 en 2024 per jaar gemiddeld 37 miljoen EUR toekent voor inspanningen op het vlak van staatsopbouw, menselijke ontwikkelingsbehoeften en basisgezondheidsdiensten in Libië; |
| --- | --- |

AG.

overwegende dat de EU tussen 2021 en 2024 per jaar gemiddeld 37 miljoen EUR toekent voor inspanningen op het vlak van staatsopbouw, menselijke ontwikkelingsbehoeften en basisgezondheidsdiensten in Libië;

| AH. | overwegende dat het maatschappelijk middenveld van Libië een sleutelrol moet vervullen bij het bepalen van de toekomst van het land; overwegende dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld de afgelopen maanden zorgwekkend is ingekrompen, wat wordt gekenmerkt door steeds draconischere wet- en regelgeving; overwegende dat veel politieke activisten, mensenrechtenverdedigers, humanitaire hulpverleners, journalisten, magistraten en advocaten bedreigd, ontvoerd, willekeurig vastgehouden, gefolterd en vermoord zijn; overwegende dat het ontbreken van een autonoom en onafhankelijk rechtsstelsel ertoe leidt dat slachtoffers van mensenrechtenschendingen niet in staat zijn rechtsmiddelen aan te wenden; |
| --- | --- |

AH.

overwegende dat het maatschappelijk middenveld van Libië een sleutelrol moet vervullen bij het bepalen van de toekomst van het land; overwegende dat de ruimte voor het maatschappelijk middenveld de afgelopen maanden zorgwekkend is ingekrompen, wat wordt gekenmerkt door steeds draconischere wet- en regelgeving; overwegende dat veel politieke activisten, mensenrechtenverdedigers, humanitaire hulpverleners, journalisten, magistraten en advocaten bedreigd, ontvoerd, willekeurig vastgehouden, gefolterd en vermoord zijn; overwegende dat het ontbreken van een autonoom en onafhankelijk rechtsstelsel ertoe leidt dat slachtoffers van mensenrechtenschendingen niet in staat zijn rechtsmiddelen aan te wenden;

| AI. | overwegende dat migranten, vluchtelingen en asielzoekers het slachtoffer worden van wijdverbreide en systematische mensenrechtenschendingen, zoals mensensmokkel, willekeurige arrestaties, opsluiting, afpersing, verkrachting, slavernij en ontvoering voor chantage en uitbuiting, zowel door staatsautoriteiten als door gewapende groepen; |
| --- | --- |

AI.

overwegende dat migranten, vluchtelingen en asielzoekers het slachtoffer worden van wijdverbreide en systematische mensenrechtenschendingen, zoals mensensmokkel, willekeurige arrestaties, opsluiting, afpersing, verkrachting, slavernij en ontvoering voor chantage en uitbuiting, zowel door staatsautoriteiten als door gewapende groepen;

| AJ. | overwegende dat Libië een belangrijke plaats van doorvoer en vertrek is voor migranten, met name van bezuiden de Sahara, die naar Europa trachten te komen; overwegende dat duizenden mensen het leven hebben gelaten bij pogingen om de Middellandse Zee over te steken op weg naar Europa; |
| --- | --- |

AJ.

overwegende dat Libië een belangrijke plaats van doorvoer en vertrek is voor migranten, met name van bezuiden de Sahara, die naar Europa trachten te komen; overwegende dat duizenden mensen het leven hebben gelaten bij pogingen om de Middellandse Zee over te steken op weg naar Europa;

| AK. | overwegende dat de steun van de EU voor grensbeheer in Libië onder meer tot doel heeft te voorkomen dat nog meer dodelijke slachtoffers vallen in de Middellandse Zee; overwegende dat ngo’s vaak een prijzenswaardige rol hebben gespeeld bij het redden van levens in het Middellandse Zeegebied; overwegende dat de scherpe daling van het aantal vaartuigen voor opsporings- en reddingsacties fatale gevolgen heeft gehad voor mensen die op zoek waren naar veiligheid; overwegende dat mensensmokkelnetwerken het beginsel van de opsporings- en reddingsacties uitbuiten om op illegale wijze te profiteren van mensen die de gruweldaden in Libië ontvluchten, waardoor de menselijke ellende in stand wordt gehouden en de mensensmokkelaars zelf verantwoordelijk worden voor ernstige schendingen van de mensenrechten; overwegende dat de Europese Raad heeft herhaald dat alle vaartuigen die in de Middellandse Zee actief zijn, het internationaal recht en het EU-recht moeten eerbiedigen; overwegende dat zowel VN-organen als prominente ngo’s schendingen van de mensenrechten hebben gedocumenteerd tegen mensen die Libië proberen te ontvluchten over zee; overwegende dat mensen die door de Libische kustwacht op zee worden onderschept en daarna terug naar het vasteland worden gebracht, vaak in immigratiecentra worden geplaatst en worden blootgesteld aan mensenrechtenschendingen; overwegende dat de EU verwacht dat de Libische autoriteiten, met inbegrip van de Libische kustwacht met wie zij samenwerkt, zorgen voor de eerbiediging van de mensenrechten en de waardigheid van migranten, onderzoek naar geweldsincidenten, en passende vervolgmaatregelen tegen de verantwoordelijken; overwegende dat deze schendingen echter nog steeds plaatsvinden, met name als gevolg van ondoeltreffende toezichts- en verantwoordingsmechanismen; |
| --- | --- |

AK.

overwegende dat de steun van de EU voor grensbeheer in Libië onder meer tot doel heeft te voorkomen dat nog meer dodelijke slachtoffers vallen in de Middellandse Zee; overwegende dat ngo’s vaak een prijzenswaardige rol hebben gespeeld bij het redden van levens in het Middellandse Zeegebied; overwegende dat de scherpe daling van het aantal vaartuigen voor opsporings- en reddingsacties fatale gevolgen heeft gehad voor mensen die op zoek waren naar veiligheid; overwegende dat mensensmokkelnetwerken het beginsel van de opsporings- en reddingsacties uitbuiten om op illegale wijze te profiteren van mensen die de gruweldaden in Libië ontvluchten, waardoor de menselijke ellende in stand wordt gehouden en de mensensmokkelaars zelf verantwoordelijk worden voor ernstige schendingen van de mensenrechten; overwegende dat de Europese Raad heeft herhaald dat alle vaartuigen die in de Middellandse Zee actief zijn, het internationaal recht en het EU-recht moeten eerbiedigen; overwegende dat zowel VN-organen als prominente ngo’s schendingen van de mensenrechten hebben gedocumenteerd tegen mensen die Libië proberen te ontvluchten over zee; overwegende dat mensen die door de Libische kustwacht op zee worden onderschept en daarna terug naar het vasteland worden gebracht, vaak in immigratiecentra worden geplaatst en worden blootgesteld aan mensenrechtenschendingen; overwegende dat de EU verwacht dat de Libische autoriteiten, met inbegrip van de Libische kustwacht met wie zij samenwerkt, zorgen voor de eerbiediging van de mensenrechten en de waardigheid van migranten, onderzoek naar geweldsincidenten, en passende vervolgmaatregelen tegen de verantwoordelijken; overwegende dat deze schendingen echter nog steeds plaatsvinden, met name als gevolg van ondoeltreffende toezichts- en verantwoordingsmechanismen;

| AL. | overwegende dat ongeveer 160 000 intern ontheemden in Libië nog steeds niet over voldoende bescherming en bijstand beschikken; |
| --- | --- |

AL.

overwegende dat ongeveer 160 000 intern ontheemden in Libië nog steeds niet over voldoende bescherming en bijstand beschikken;

| AM. | overwegende dat vrouwen en kinderen naar verhouding meer risico lopen op uitbuiting, mensenhandel, seksueel en gendergerelateerd geweld, gedwongen prostitutie en onwettige opsluiting; |
| --- | --- |

AM.

overwegende dat vrouwen en kinderen naar verhouding meer risico lopen op uitbuiting, mensenhandel, seksueel en gendergerelateerd geweld, gedwongen prostitutie en onwettige opsluiting;

| AN. | overwegende dat seksueel en gendergerelateerd geweld wijdverbreid is en wordt aangewakkerd door straffeloosheid; overwegende dat overlevenden van seksueel geweld vaak worden verbannen en verstoten door hun familie en gemeenschap; overwegende dat het nationale rechtskader niet naar behoren voorziet in de bescherming van overlevenden van seksueel geweld; |
| --- | --- |

AN.

overwegende dat seksueel en gendergerelateerd geweld wijdverbreid is en wordt aangewakkerd door straffeloosheid; overwegende dat overlevenden van seksueel geweld vaak worden verbannen en verstoten door hun familie en gemeenschap; overwegende dat het nationale rechtskader niet naar behoren voorziet in de bescherming van overlevenden van seksueel geweld;

| AO. | overwegende dat de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN inzake Libië in haar verslagen heeft geconcludeerd dat er gegronde redenen bestaan om aan te nemen dat er in Libië misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden zijn gepleegd en nog steeds worden gepleegd; overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad op 8 juli 2022 het mandaat van de missie heeft verlengd met een afrondende, niet-verlengbare periode van negen maanden opdat in het kader van de missie slotaanbevelingen kunnen worden geformuleerd; |
| --- | --- |

AO.

overwegende dat de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN inzake Libië in haar verslagen heeft geconcludeerd dat er gegronde redenen bestaan om aan te nemen dat er in Libië misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden zijn gepleegd en nog steeds worden gepleegd; overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad op 8 juli 2022 het mandaat van de missie heeft verlengd met een afrondende, niet-verlengbare periode van negen maanden opdat in het kader van de missie slotaanbevelingen kunnen worden geformuleerd;

| 1. | beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan, bij de tenuitvoerlegging van het EU-beleid ten aanzien van Libië:






  (a) | ervoor te zorgen dat een door de VN gefaciliteerd en door Libië geleid en beheerd inclusief nationaal verzoeningsproces de grootst mogelijke steun krijgt, zodat stabiliteit en veiligheid op de langere termijn tot stand kunnen worden gebracht en de basis kan worden gelegd voor een vreedzame en democratische transitie waarbij alle Libische belanghebbenden worden betrokken, met inbegrip van vrouwen, maatschappelijke organisaties en lokale overheden, zodat het vredesproces representatief kan zijn voor de volledige Libische bevolking; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

ervoor te zorgen dat een door de VN gefaciliteerd en door Libië geleid en beheerd inclusief nationaal verzoeningsproces de grootst mogelijke steun krijgt, zodat stabiliteit en veiligheid op de langere termijn tot stand kunnen worden gebracht en de basis kan worden gelegd voor een vreedzame en democratische transitie waarbij alle Libische belanghebbenden worden betrokken, met inbegrip van vrouwen, maatschappelijke organisaties en lokale overheden, zodat het vredesproces representatief kan zijn voor de volledige Libische bevolking;

| (b) | nauw te blijven samenwerken met UNSMIL en een substantiële bijkomende verlenging van het mandaat van UNSMIL na 31 oktober 2023 indien nodig actief te ondersteunen, teneinde effectief bij te dragen aan het constitutionele proces en de organisatie van de verkiezingen, het staakt-het-vuren uit te voeren, toezicht te houden op mensenrechtenkwesties en technische bijstand te verlenen aan de Libische instellingen; te benadrukken dat, gezien de huidige politieke impasse, de voortzetting van de door de VN gesteunde onderhandelingen over een routekaart voor vrije, eerlijke, geloofwaardige en transparante verkiezingen van vitaal belang blijft, en er bij alle Libische belanghebbenden op aan te dringen dat zij niet opnieuw de fouten mogen maken die in het verleden zijn begaan, zoals het ontbreken van criteria voor het doorlichten van kandidaten, dat zij de verkiezingsuitslagen moeten eerbiedigen en een vreedzame machtsoverdracht moeten waarborgen; een verkiezingswaarnemingsmissie van de EU in te zetten om toezicht te houden op het verkiezingsproces; |
| --- | --- |

(b)

nauw te blijven samenwerken met UNSMIL en een substantiële bijkomende verlenging van het mandaat van UNSMIL na 31 oktober 2023 indien nodig actief te ondersteunen, teneinde effectief bij te dragen aan het constitutionele proces en de organisatie van de verkiezingen, het staakt-het-vuren uit te voeren, toezicht te houden op mensenrechtenkwesties en technische bijstand te verlenen aan de Libische instellingen; te benadrukken dat, gezien de huidige politieke impasse, de voortzetting van de door de VN gesteunde onderhandelingen over een routekaart voor vrije, eerlijke, geloofwaardige en transparante verkiezingen van vitaal belang blijft, en er bij alle Libische belanghebbenden op aan te dringen dat zij niet opnieuw de fouten mogen maken die in het verleden zijn begaan, zoals het ontbreken van criteria voor het doorlichten van kandidaten, dat zij de verkiezingsuitslagen moeten eerbiedigen en een vreedzame machtsoverdracht moeten waarborgen; een verkiezingswaarnemingsmissie van de EU in te zetten om toezicht te houden op het verkiezingsproces;

| (c) | de diplomatieke kanalen met internationale actoren te versterken en de inspanningen op te voeren om te bemiddelen en tot een gemeenschappelijke internationale strategie te komen voor een vreedzaam, stabiel en verenigd Libië; te overwegen nog een conferentie over Libië te organiseren en diplomatieke inspanningen door niet-overheidsactoren te bevorderen; |
| --- | --- |

(c)

de diplomatieke kanalen met internationale actoren te versterken en de inspanningen op te voeren om te bemiddelen en tot een gemeenschappelijke internationale strategie te komen voor een vreedzaam, stabiel en verenigd Libië; te overwegen nog een conferentie over Libië te organiseren en diplomatieke inspanningen door niet-overheidsactoren te bevorderen;

| (d) | meer diplomatieke inspanningen te leveren om de vrede en veiligheid in het land te herstellen en ervoor te zorgen dat de lidstaten met één stem spreken, eensgezinder optreden en steun verlenen aan nationale, inclusieve en gezamenlijke inspanningen om de gewenste politieke transitie te verwezenlijken, vergezeld van de nodige hervormingen; daartoe zo spoedig mogelijk een speciale vertegenwoordiger van de EU voor Libië aan te wijzen; |
| --- | --- |

(d)

meer diplomatieke inspanningen te leveren om de vrede en veiligheid in het land te herstellen en ervoor te zorgen dat de lidstaten met één stem spreken, eensgezinder optreden en steun verlenen aan nationale, inclusieve en gezamenlijke inspanningen om de gewenste politieke transitie te verwezenlijken, vergezeld van de nodige hervormingen; daartoe zo spoedig mogelijk een speciale vertegenwoordiger van de EU voor Libië aan te wijzen;

| (e) | ervoor te zorgen dat de EU-delegatie in Libië een actievere rol speelt en, zodra de veiligheidsomstandigheden dat toelaten, meer missies van EU-instellingen (ook van het Europees Parlement) naar Libië faciliteert, teneinde de dialoog tussen de EU en Libië verder te intensiveren; |
| --- | --- |

(e)

ervoor te zorgen dat de EU-delegatie in Libië een actievere rol speelt en, zodra de veiligheidsomstandigheden dat toelaten, meer missies van EU-instellingen (ook van het Europees Parlement) naar Libië faciliteert, teneinde de dialoog tussen de EU en Libië verder te intensiveren;

| (f) | ervoor te zorgen dat alle overeenkomsten of samenwerkingsmaatregelen tussen Libië en de EU of haar lidstaten in overeenstemming zijn met het internationaal recht en het EU-recht; |
| --- | --- |

(f)

ervoor te zorgen dat alle overeenkomsten of samenwerkingsmaatregelen tussen Libië en de EU of haar lidstaten in overeenstemming zijn met het internationaal recht en het EU-recht;

| (g) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen door te gaan met de opzegging van het memorandum van overeenstemming tussen Turkije en Libië van 2019 over de afbakening van de maritieme rechtsgebieden in de Middellandse Zee, en geen enkele clausule ten uitvoer te leggen die is opgenomen in de daaropvolgende overeenkomst inzake koolwaterstoffen van 3 oktober 2022, die voorziet in illegale booractiviteiten in de exclusieve economische zones van derde landen, met inbegrip van die van Cyprus en Griekenland; |
| --- | --- |

(g)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen door te gaan met de opzegging van het memorandum van overeenstemming tussen Turkije en Libië van 2019 over de afbakening van de maritieme rechtsgebieden in de Middellandse Zee, en geen enkele clausule ten uitvoer te leggen die is opgenomen in de daaropvolgende overeenkomst inzake koolwaterstoffen van 3 oktober 2022, die voorziet in illegale booractiviteiten in de exclusieve economische zones van derde landen, met inbegrip van die van Cyprus en Griekenland;

| (h) | te blijven hameren op de oproep die tijdens de conferenties van Berlijn en Parijs over Libië is gedaan aan alle huurlingen, buitenlandse strijders en buitenlandse troepen om zich uit het Libische grondgebied terug te trekken; alle betrokken internationale actoren, waaronder Rusland, de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije, aan te sporen zich niet in Libië te mengen en aan die oproep te voldoen, de spanningen en gevechten niet aan te wakkeren door middel van rechtstreekse of gesponsorde militaire interventies, en onmiddellijk de huurlingen terug te trekken die, zoals de Russische Wagner-groep, nog steeds in het land aanwezig zijn en een bedreiging vormen voor de stabiliteit van Libië en de hele regio; |
| --- | --- |

(h)

te blijven hameren op de oproep die tijdens de conferenties van Berlijn en Parijs over Libië is gedaan aan alle huurlingen, buitenlandse strijders en buitenlandse troepen om zich uit het Libische grondgebied terug te trekken; alle betrokken internationale actoren, waaronder Rusland, de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije, aan te sporen zich niet in Libië te mengen en aan die oproep te voldoen, de spanningen en gevechten niet aan te wakkeren door middel van rechtstreekse of gesponsorde militaire interventies, en onmiddellijk de huurlingen terug te trekken die, zoals de Russische Wagner-groep, nog steeds in het land aanwezig zijn en een bedreiging vormen voor de stabiliteit van Libië en de hele regio;

| (i) | meer steun te verlenen aan de Libische autoriteiten voor de uitvoering van een alomvattende hervorming van de veiligheidssector en van maatregelen op het gebied van de ontwapening, demobilisatie en re-integratie van gewapende groepen, op basis van een telling van de leden van gewapende groepen en met een professionele doorlichting, bijgestaan door de VN; inspanningen te leveren om te waarborgen dat dit beleid uiteindelijk tot doel heeft verenigde, inclusieve en verantwoordingsplichtige Libische nationale veiligheids-, politie- en militaire krachten onder civiel gezag tot stand te brengen en voormalige strijders in staat te stellen de wapens neer te leggen en opnieuw in de gemeenschap te integreren, om aldus een duurzamere vrede tot stand te brengen; |
| --- | --- |

(i)

meer steun te verlenen aan de Libische autoriteiten voor de uitvoering van een alomvattende hervorming van de veiligheidssector en van maatregelen op het gebied van de ontwapening, demobilisatie en re-integratie van gewapende groepen, op basis van een telling van de leden van gewapende groepen en met een professionele doorlichting, bijgestaan door de VN; inspanningen te leveren om te waarborgen dat dit beleid uiteindelijk tot doel heeft verenigde, inclusieve en verantwoordingsplichtige Libische nationale veiligheids-, politie- en militaire krachten onder civiel gezag tot stand te brengen en voormalige strijders in staat te stellen de wapens neer te leggen en opnieuw in de gemeenschap te integreren, om aldus een duurzamere vrede tot stand te brengen;

| (j) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen toe te treden tot het Verdrag inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens en het Verdrag inzake clustermunitie; voldoende EU-middelen toe te wijzen aan projecten die gericht zijn op het verwijderen van landmijnen en andere niet-geëxplodeerde munitie, het verstrekken van voorlichting over de risico’s van mijnen en het ondersteunen van slachtoffers van mijnen, onder meer door slachtoffers gewaarborgde toegang te geven tot gezondheidszorg, rehabilitatie, psychologische en psychosociale steun, teneinde toekomstige ongevallen te voorkomen en duurzame economische en sociale ontwikkeling mogelijk te maken; |
| --- | --- |

(j)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen toe te treden tot het Verdrag inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens en het Verdrag inzake clustermunitie; voldoende EU-middelen toe te wijzen aan projecten die gericht zijn op het verwijderen van landmijnen en andere niet-geëxplodeerde munitie, het verstrekken van voorlichting over de risico’s van mijnen en het ondersteunen van slachtoffers van mijnen, onder meer door slachtoffers gewaarborgde toegang te geven tot gezondheidszorg, rehabilitatie, psychologische en psychosociale steun, teneinde toekomstige ongevallen te voorkomen en duurzame economische en sociale ontwikkeling mogelijk te maken;

| (k) | de gevolgen van de omleiding van handvuurwapens, lichte wapens en munitie naar de illegale markt voor de menselijke veiligheid en de regionale stabiliteit aan te pakken, onder meer door wapen- en munitiebeheer en de hervorming van de veiligheidssector op nationaal en regionaal niveau te ondersteunen; |
| --- | --- |

(k)

de gevolgen van de omleiding van handvuurwapens, lichte wapens en munitie naar de illegale markt voor de menselijke veiligheid en de regionale stabiliteit aan te pakken, onder meer door wapen- en munitiebeheer en de hervorming van de veiligheidssector op nationaal en regionaal niveau te ondersteunen;

| (l) | de Libische autoriteiten de technische bijstand te verlenen die zij nodig hebben om een alomvattende hervorming van het gerechtelijk apparaat door te voeren, onder meer om de structurele straffeloosheid die in het land heerst te ontmantelen en de weg vrij te maken voor duurzame verzoening en vrede; |
| --- | --- |

(l)

de Libische autoriteiten de technische bijstand te verlenen die zij nodig hebben om een alomvattende hervorming van het gerechtelijk apparaat door te voeren, onder meer om de structurele straffeloosheid die in het land heerst te ontmantelen en de weg vrij te maken voor duurzame verzoening en vrede;

| (m) | te overwegen aanvullende gerichte beperkende maatregelen op te leggen, onder meer door middel van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten, aan personen en entiteiten wier acties ernstige schendingen van de mensenrechten en vrijheden hebben veroorzaakt en de rechtsstaat bedreigen; |
| --- | --- |

(m)

te overwegen aanvullende gerichte beperkende maatregelen op te leggen, onder meer door middel van de wereldwijde EU-sanctieregeling voor de mensenrechten, aan personen en entiteiten wier acties ernstige schendingen van de mensenrechten en vrijheden hebben veroorzaakt en de rechtsstaat bedreigen;

| (n) | alle actoren op te roepen om af te zien van het gebruik van olie als instrument van politieke confrontatie en alle putten en olieterminals open te houden; meer inspanningen te leveren in de Werkgroep economie om er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen dat zij voor een eerlijke, transparante, inclusieve en duurzame herverdeling van de olie-inkomsten moeten zorgen door te streven naar gedeelde economische welvaart voor alle mensen in het land; |
| --- | --- |

(n)

alle actoren op te roepen om af te zien van het gebruik van olie als instrument van politieke confrontatie en alle putten en olieterminals open te houden; meer inspanningen te leveren in de Werkgroep economie om er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen dat zij voor een eerlijke, transparante, inclusieve en duurzame herverdeling van de olie-inkomsten moeten zorgen door te streven naar gedeelde economische welvaart voor alle mensen in het land;

| (o) | de economische instellingen van Libië te ondersteunen, het economisch bestuur van het land te versterken en economische diversificatie te bevorderen; |
| --- | --- |

(o)

de economische instellingen van Libië te ondersteunen, het economisch bestuur van het land te versterken en economische diversificatie te bevorderen;

| (p) | te werken aan een stabieler energiepartnerschap met Libië, hetgeen zou helpen om de capaciteiten van Libië in de sector te vergroten en de energiebronnen van de EU te diversifiëren; de Libische autoriteiten de nodige technische bijstand in dit opzicht te verlenen om het land te ondersteunen bij de transitie naar een duurzame en klimaatneutrale economie, teneinde de risico’s van de klimaatverandering die het land ernstig treffen, te beperken, in overeenstemming met de externe dimensie van de Europese Green Deal en de Overeenkomst van Parijs; |
| --- | --- |

(p)

te werken aan een stabieler energiepartnerschap met Libië, hetgeen zou helpen om de capaciteiten van Libië in de sector te vergroten en de energiebronnen van de EU te diversifiëren; de Libische autoriteiten de nodige technische bijstand in dit opzicht te verlenen om het land te ondersteunen bij de transitie naar een duurzame en klimaatneutrale economie, teneinde de risico’s van de klimaatverandering die het land ernstig treffen, te beperken, in overeenstemming met de externe dimensie van de Europese Green Deal en de Overeenkomst van Parijs;

| (q) | ondersteuning te bieden voor het waardevolle werk van EUBAM Libië en operatie Irini van EUNAVFOR MED, twee missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), die bijdragen aan duurzame vrede, veiligheid en stabiliteit; in het bijzonder steun te blijven verlenen voor de kerntaak van Irini, namelijk de uitvoering van het door de VN ingestelde wapenembargo tegen Libië; ervoor te zorgen dat de twee missies hun werkelijke potentieel benutten, wat tot nu toe niet het geval is geweest; Irini uit te rusten met de nodige technische capaciteiten om te voorkomen dat wapens via land, zee of lucht Libië binnenkomen, en de inspanningen van EUBAM aan de zuidelijke grens van Libië op te voeren; |
| --- | --- |

(q)

ondersteuning te bieden voor het waardevolle werk van EUBAM Libië en operatie Irini van EUNAVFOR MED, twee missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), die bijdragen aan duurzame vrede, veiligheid en stabiliteit; in het bijzonder steun te blijven verlenen voor de kerntaak van Irini, namelijk de uitvoering van het door de VN ingestelde wapenembargo tegen Libië; ervoor te zorgen dat de twee missies hun werkelijke potentieel benutten, wat tot nu toe niet het geval is geweest; Irini uit te rusten met de nodige technische capaciteiten om te voorkomen dat wapens via land, zee of lucht Libië binnenkomen, en de inspanningen van EUBAM aan de zuidelijke grens van Libië op te voeren;

| (r) | indien dit nodig wordt geacht, het mandaat van deze twee missies in het kader van het GVDB te hernieuwen om bij te dragen tot verbeterde veiligheidsomstandigheden ter plaatse, onder meer door te voorkomen dat terroristen, mensenhandelaars en gewapende groeperingen grensoverschrijdende activiteiten zoals illegale wapenhandel verrichten; te waarborgen dat alle door deze twee missies uitgevoerde of gefaciliteerde activiteiten in overeenstemming zijn met de mensenrechten en in overeenstemming zijn met internationale en EU-wetgeving, met name het beginsel van non-refoulement, en te zorgen voor verantwoordingsplicht bij mogelijke schendingen; de monitoring van de werkzaamheden van EUBAM te verbeteren, om mogelijk wanbeheer van de activiteiten in verband met de uitvoering van de missie te voorkomen; regelmatige mensenrechteneffectbeoordelingen en -evaluaties van al hun activiteiten te verrichten en het Parlement van de resultaten op de hoogte te houden; ervoor te zorgen dat steun aan Libische grens- of veiligheidsapparaten afhankelijk wordt gesteld van de eerbiediging van het internationaal recht en het EU-recht; |
| --- | --- |

(r)

indien dit nodig wordt geacht, het mandaat van deze twee missies in het kader van het GVDB te hernieuwen om bij te dragen tot verbeterde veiligheidsomstandigheden ter plaatse, onder meer door te voorkomen dat terroristen, mensenhandelaars en gewapende groeperingen grensoverschrijdende activiteiten zoals illegale wapenhandel verrichten; te waarborgen dat alle door deze twee missies uitgevoerde of gefaciliteerde activiteiten in overeenstemming zijn met de mensenrechten en in overeenstemming zijn met internationale en EU-wetgeving, met name het beginsel van non-refoulement, en te zorgen voor verantwoordingsplicht bij mogelijke schendingen; de monitoring van de werkzaamheden van EUBAM te verbeteren, om mogelijk wanbeheer van de activiteiten in verband met de uitvoering van de missie te voorkomen; regelmatige mensenrechteneffectbeoordelingen en -evaluaties van al hun activiteiten te verrichten en het Parlement van de resultaten op de hoogte te houden; ervoor te zorgen dat steun aan Libische grens- of veiligheidsapparaten afhankelijk wordt gesteld van de eerbiediging van het internationaal recht en het EU-recht;

| (s) | te zorgen voor adequate middelen voor opsporings- en reddingsacties langs de centrale Middellandse Zeeroute, met inbegrip van proactieve patrouilles op zee en vanuit de lucht door de EU en haar lidstaten, teneinde de volledige bescherming van het leven en de waardigheid van mensen te waarborgen; ervoor te zorgen dat particuliere vaartuigen die opsporings- en reddingsacties uitvoeren het internationaal recht en het EU-recht naleven en samenwerken met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en Frontex om de veiligheid van mensen in nood op zee te waarborgen; ervoor te zorgen dat op zee geredde migranten worden ontscheept op veilige plaatsen en dat zuidelijke lidstaten niet als enige de verantwoordelijkheid voor ontscheping en ontvangst op zich moeten nemen; |
| --- | --- |

(s)

te zorgen voor adequate middelen voor opsporings- en reddingsacties langs de centrale Middellandse Zeeroute, met inbegrip van proactieve patrouilles op zee en vanuit de lucht door de EU en haar lidstaten, teneinde de volledige bescherming van het leven en de waardigheid van mensen te waarborgen; ervoor te zorgen dat particuliere vaartuigen die opsporings- en reddingsacties uitvoeren het internationaal recht en het EU-recht naleven en samenwerken met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en Frontex om de veiligheid van mensen in nood op zee te waarborgen; ervoor te zorgen dat op zee geredde migranten worden ontscheept op veilige plaatsen en dat zuidelijke lidstaten niet als enige de verantwoordelijkheid voor ontscheping en ontvangst op zich moeten nemen;

| (t) | in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld voldoende EU-middelen te mobiliseren, op basis van beoordelingen van eerdere programma’s in het land, ter ondersteuning van Libische inspanningen voor democratisering en projecten voor het versterken van de rechtsstaat en goed bestuur, het verbeteren van de capaciteit van de openbare dienstverlening in Libië, het ondersteunen van decentralisatie-inspanningen, het bevorderen van stabilisatie in het land, het ondersteunen van maatschappelijke organisaties, het versterken van sociale inclusie en het bestrijden van ongelijkheden, het bevorderen van gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen en jongeren, het versterken van het Libische gezondheidsstelsel, het bestrijden van de klimaatverandering en het bevorderen van het concept van menselijke veiligheid en inclusieve, billijke en duurzame groei; technische bijstand te verlenen aan deze projecten en te zorgen voor de uitvoering ervan door internationale instellingen en niet-gouvernementele organisaties met ervaring in Libië; te waarborgen dat deze projecten in overeenstemming zijn met de prioriteiten van de nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied en de Agenda 2030 van de VN en voldoen aan de criteria van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling; ervoor te zorgen dat alle EU-middelen in het kader van het NDICI — Europa in de wereld afhankelijk worden gesteld van de eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal recht, en dat het Parlement over de nodige bevoegdheden beschikt om het gebruik ervan te controleren en de verantwoordingsplicht te waarborgen; |
| --- | --- |

(t)

in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) — Europa in de wereld voldoende EU-middelen te mobiliseren, op basis van beoordelingen van eerdere programma’s in het land, ter ondersteuning van Libische inspanningen voor democratisering en projecten voor het versterken van de rechtsstaat en goed bestuur, het verbeteren van de capaciteit van de openbare dienstverlening in Libië, het ondersteunen van decentralisatie-inspanningen, het bevorderen van stabilisatie in het land, het ondersteunen van maatschappelijke organisaties, het versterken van sociale inclusie en het bestrijden van ongelijkheden, het bevorderen van gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen en jongeren, het versterken van het Libische gezondheidsstelsel, het bestrijden van de klimaatverandering en het bevorderen van het concept van menselijke veiligheid en inclusieve, billijke en duurzame groei; technische bijstand te verlenen aan deze projecten en te zorgen voor de uitvoering ervan door internationale instellingen en niet-gouvernementele organisaties met ervaring in Libië; te waarborgen dat deze projecten in overeenstemming zijn met de prioriteiten van de nieuwe agenda voor het Middellandse Zeegebied en de Agenda 2030 van de VN en voldoen aan de criteria van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling; ervoor te zorgen dat alle EU-middelen in het kader van het NDICI — Europa in de wereld afhankelijk worden gesteld van de eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal recht, en dat het Parlement over de nodige bevoegdheden beschikt om het gebruik ervan te controleren en de verantwoordingsplicht te waarborgen;

| (u) | door te gaan met het verlenen van humanitaire bijstand aan Libië, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare groepen; |
| --- | --- |

(u)

door te gaan met het verlenen van humanitaire bijstand aan Libië, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare groepen;

| (v) | steun te blijven verlenen aan en actief samen te werken met het Libische maatschappelijk middenveld; er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen een einde te maken aan de gewelddadige onderdrukking van maatschappelijke organisaties door middel van arrestatie, detentie, gedwongen verdwijning en foltering, en de beperkingen ten aanzien van maatschappelijke organisaties op te heffen, omdat deze ernstige belemmeringen blijven opwerpen voor de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering, zoals onder meer gewaarborgd door het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Libië heeft geratificeerd; |
| --- | --- |

(v)

steun te blijven verlenen aan en actief samen te werken met het Libische maatschappelijk middenveld; er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen een einde te maken aan de gewelddadige onderdrukking van maatschappelijke organisaties door middel van arrestatie, detentie, gedwongen verdwijning en foltering, en de beperkingen ten aanzien van maatschappelijke organisaties op te heffen, omdat deze ernstige belemmeringen blijven opwerpen voor de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering, zoals onder meer gewaarborgd door het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, dat Libië heeft geratificeerd;

| (w) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen de visumbeperkingen voor leden van de buitenlandse en lokale pers op te heffen en de veiligheid van journalisten te waarborgen; |
| --- | --- |

(w)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen de visumbeperkingen voor leden van de buitenlandse en lokale pers op te heffen en de veiligheid van journalisten te waarborgen;

| (x) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen wet nr. 19 van 2001 en decreet nr. 286 van de Presidentiële Raad van 2019, die de mogelijkheden van het maatschappelijk middenveld om zijn activiteiten uit te voeren beperken, alsook wet nr. 76 van 1972 inzake publicaties, die de vrijheid van meningsuiting beperkt, in te trekken; de Libische autoriteiten op te roepen fundamentele vrijheden niet langer te criminaliseren door gebruik te maken van vaag geformuleerde artikelen van het Libische wetboek van strafrecht, zoals de artikelen 206 en 207, die voorzien in de doodstraf; er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen alle mensen die op grond van deze aanklachten ten onrechte worden vastgehouden, onmiddellijk vrij te laten; |
| --- | --- |

(x)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen wet nr. 19 van 2001 en decreet nr. 286 van de Presidentiële Raad van 2019, die de mogelijkheden van het maatschappelijk middenveld om zijn activiteiten uit te voeren beperken, alsook wet nr. 76 van 1972 inzake publicaties, die de vrijheid van meningsuiting beperkt, in te trekken; de Libische autoriteiten op te roepen fundamentele vrijheden niet langer te criminaliseren door gebruik te maken van vaag geformuleerde artikelen van het Libische wetboek van strafrecht, zoals de artikelen 206 en 207, die voorzien in de doodstraf; er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen alle mensen die op grond van deze aanklachten ten onrechte worden vastgehouden, onmiddellijk vrij te laten;

| (y) | de Libische autoriteiten te verzoeken een moratorium in te stellen op de toepassing van de doodstraf, met als doel deze uiteindelijk af te schaffen; |
| --- | --- |

(y)

de Libische autoriteiten te verzoeken een moratorium in te stellen op de toepassing van de doodstraf, met als doel deze uiteindelijk af te schaffen;

| (z) | de Libische autoriteiten te verzoeken de volledige vertegenwoordiging en participatie van vrouwen te bevorderen en vrouwen te beschermen tegen alle vormen van geweld; initiatieven te ondersteunen die gericht zijn op de ontwikkeling van een nationaal actieplan inzake vrouwen, vrede en veiligheid, in overeenstemming met resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000; |
| --- | --- |

(z)

de Libische autoriteiten te verzoeken de volledige vertegenwoordiging en participatie van vrouwen te bevorderen en vrouwen te beschermen tegen alle vormen van geweld; initiatieven te ondersteunen die gericht zijn op de ontwikkeling van een nationaal actieplan inzake vrouwen, vrede en veiligheid, in overeenstemming met resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad van 31 oktober 2000;

| (aa) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen maatregelen uit te werken en aan te nemen om schendingen van de rechten van kinderen te beëindigen en te voorkomen, en te voldoen aan de verplichtingen van Libië om de rechten van kinderen te bevorderen en te beschermen, met name de verplichtingen uit hoofde van het Verdrag inzake de rechten van het kind en het Afrikaans Handvest inzake de rechten en het welzijn van het kind; |
| --- | --- |

(aa)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen maatregelen uit te werken en aan te nemen om schendingen van de rechten van kinderen te beëindigen en te voorkomen, en te voldoen aan de verplichtingen van Libië om de rechten van kinderen te bevorderen en te beschermen, met name de verplichtingen uit hoofde van het Verdrag inzake de rechten van het kind en het Afrikaans Handvest inzake de rechten en het welzijn van het kind;

| (ab) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen discriminerende wetten en praktijken ten aanzien van leden van religieuze en etnische minderheden af te schaffen; |
| --- | --- |

(ab)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen discriminerende wetten en praktijken ten aanzien van leden van religieuze en etnische minderheden af te schaffen;

| (ac) | de Libische autoriteiten bij te staan bij het waarborgen van de vrijwillige, veilige en waardige terugkeer van intern ontheemden naar hun huizen, en alle relevante belanghebbenden te ondersteunen die humanitaire bijstand verlenen aan intern ontheemden en repatrianten, met inbegrip van toegang tot basisgezondheidszorg, onderwijs en bescherming; |
| --- | --- |

(ac)

de Libische autoriteiten bij te staan bij het waarborgen van de vrijwillige, veilige en waardige terugkeer van intern ontheemden naar hun huizen, en alle relevante belanghebbenden te ondersteunen die humanitaire bijstand verlenen aan intern ontheemden en repatrianten, met inbegrip van toegang tot basisgezondheidszorg, onderwijs en bescherming;

| (ad) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen de culturele, taalkundige en historische regionale diversiteit te respecteren en de beperkingen en belemmeringen voor vreedzame uitingen van het streven van lokale gemeenschappen naar eerlijke en gelijke rechten en verantwoordelijkheden in het kader van een verenigd Libië op te heffen; bijstand en financiële middelen te blijven verstrekken aan lokale gemeenschappen, met name gemarginaliseerde gemeenschappen, om duurzame economische ontwikkeling, sociale cohesie en menselijke veiligheid te bevorderen; partnerschappen met Libische gemeenten verder te ontwikkelen en hen te ondersteunen bij het versterken van hun systemen van lokaal bestuur en het verlenen van essentiële diensten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot onderwijs en gezondheidszorg; |
| --- | --- |

(ad)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen de culturele, taalkundige en historische regionale diversiteit te respecteren en de beperkingen en belemmeringen voor vreedzame uitingen van het streven van lokale gemeenschappen naar eerlijke en gelijke rechten en verantwoordelijkheden in het kader van een verenigd Libië op te heffen; bijstand en financiële middelen te blijven verstrekken aan lokale gemeenschappen, met name gemarginaliseerde gemeenschappen, om duurzame economische ontwikkeling, sociale cohesie en menselijke veiligheid te bevorderen; partnerschappen met Libische gemeenten verder te ontwikkelen en hen te ondersteunen bij het versterken van hun systemen van lokaal bestuur en het verlenen van essentiële diensten, met inbegrip van, maar niet beperkt tot onderwijs en gezondheidszorg;

| (ae) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen migranten, vluchtelingen en asielzoekers te beschermen en volledige, veilige en ongehinderde toegang tot ontschepingspunten en alle ruimtes in detentiecentra te waarborgen voor humanitaire organisaties die bijstand verlenen aan deze kwetsbare categorieën personen; de Libische autoriteiten aan te moedigen om de visumbeperkingen voor al het internationale humanitaire personeel, ongeacht hun nationaliteit, op te heffen; deze humanitaire actoren voldoende financiële middelen ter beschikking te stellen om te zorgen voor een doeltreffende humanitaire respons in de detentiecentra en in stedelijke gebieden; |
| --- | --- |

(ae)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen migranten, vluchtelingen en asielzoekers te beschermen en volledige, veilige en ongehinderde toegang tot ontschepingspunten en alle ruimtes in detentiecentra te waarborgen voor humanitaire organisaties die bijstand verlenen aan deze kwetsbare categorieën personen; de Libische autoriteiten aan te moedigen om de visumbeperkingen voor al het internationale humanitaire personeel, ongeacht hun nationaliteit, op te heffen; deze humanitaire actoren voldoende financiële middelen ter beschikking te stellen om te zorgen voor een doeltreffende humanitaire respons in de detentiecentra en in stedelijke gebieden;

| (af) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen van 1951 te ondertekenen en te ratificeren, en steun te verlenen voor de uitvoering van de begeleidende maatregelen; |
| --- | --- |

(af)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen van 1951 te ondertekenen en te ratificeren, en steun te verlenen voor de uitvoering van de begeleidende maatregelen;

| (ag) | er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen een einde te maken aan willekeurige immigratiedetentie en op de mensenrechten gebaseerde alternatieven voor detentie in te voeren, onder meer door detentiecentra voor migranten te sluiten en opvangcentra te openen, screening- en verwijzingsmechanismen te ontwikkelen en gemeenschapshuisvestingsopties aan te bieden; daartoe actieve steun en financiering te verlenen aan initiatieven om het Libische wetgevingskader inzake migratie en asiel aan te passen aan het internationaal recht en de internationaal erkende normen en beginselen; |
| --- | --- |

(ag)

er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen een einde te maken aan willekeurige immigratiedetentie en op de mensenrechten gebaseerde alternatieven voor detentie in te voeren, onder meer door detentiecentra voor migranten te sluiten en opvangcentra te openen, screening- en verwijzingsmechanismen te ontwikkelen en gemeenschapshuisvestingsopties aan te bieden; daartoe actieve steun en financiering te verlenen aan initiatieven om het Libische wetgevingskader inzake migratie en asiel aan te passen aan het internationaal recht en de internationaal erkende normen en beginselen;

| (ah) | de Libische autoriteiten met klem te verzoeken ervoor te zorgen dat vrouwelijke gevangenen worden vastgehouden in faciliteiten met adequaat opgeleide vrouwelijke bewakers, en dat kinderen worden gescheiden van niet-gelieerde volwassenen; |
| --- | --- |

(ah)

de Libische autoriteiten met klem te verzoeken ervoor te zorgen dat vrouwelijke gevangenen worden vastgehouden in faciliteiten met adequaat opgeleide vrouwelijke bewakers, en dat kinderen worden gescheiden van niet-gelieerde volwassenen;

| (ai) | de Libische autoriteiten te blijven aanmoedigen meer met de buurlanden samen te werken om veilige en legale migratiemogelijkheden te creëren; |
| --- | --- |

(ai)

de Libische autoriteiten te blijven aanmoedigen meer met de buurlanden samen te werken om veilige en legale migratiemogelijkheden te creëren;

| (aj) | de Libische autoriteiten aan te moedigen meer met andere landen en met de Internationale Organisatie voor Migratie samen te werken opdat in Libië gestrande migranten vrijwillig, veilig en waardig kunnen terugkeren naar hun landen van herkomst en kunnen re-integreren in de samenlevingen en gemeenschappen die hen opvangen; |
| --- | --- |

(aj)

de Libische autoriteiten aan te moedigen meer met andere landen en met de Internationale Organisatie voor Migratie samen te werken opdat in Libië gestrande migranten vrijwillig, veilig en waardig kunnen terugkeren naar hun landen van herkomst en kunnen re-integreren in de samenlevingen en gemeenschappen die hen opvangen;

| (ak) | onderhandelingen van de EU-lidstaten over de ontwikkeling van een ambitieuzer migratie- en asielbeleid van de EU aan te moedigen, zodat niet indirect illegale pullbacks door het Libische grens- of veiligheidsapparaat worden gefaciliteerd noch de terugkeer van mensen naar onmenselijke kampen in Libië, en zodat geen financiering wordt toegekend aan of wordt samengewerkt met Libische belanghebbenden tegen wie geloofwaardige beschuldigingen van ernstige schendingen en betrokkenheid bij mensenhandel bestaan; de veilige en legale migratiemogelijkheden naar de EU te versterken, onder meer door bestaande goede praktijken toe te passen en de capaciteit van de noodtransitmechanismen en de hervestigingstoezeggingen van de lidstaten te vergroten; |
| --- | --- |

(ak)

onderhandelingen van de EU-lidstaten over de ontwikkeling van een ambitieuzer migratie- en asielbeleid van de EU aan te moedigen, zodat niet indirect illegale pullbacks door het Libische grens- of veiligheidsapparaat worden gefaciliteerd noch de terugkeer van mensen naar onmenselijke kampen in Libië, en zodat geen financiering wordt toegekend aan of wordt samengewerkt met Libische belanghebbenden tegen wie geloofwaardige beschuldigingen van ernstige schendingen en betrokkenheid bij mensenhandel bestaan; de veilige en legale migratiemogelijkheden naar de EU te versterken, onder meer door bestaande goede praktijken toe te passen en de capaciteit van de noodtransitmechanismen en de hervestigingstoezeggingen van de lidstaten te vergroten;

| (al) | indien nodig geacht, actief steun te verlenen aan een bijkomende verlenging van de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN inzake Libië en aan de uitvoering van de aanbevelingen in haar verslagen; ervoor te zorgen dat de missie over voldoende middelen beschikt om haar mandaat te vervullen en er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen ten volle met de missie samen te werken en haar leden volledige toegang te verlenen zodat zij hun onderzoeken onverwijld uit kunnen voeren; |
| --- | --- |

(al)

indien nodig geacht, actief steun te verlenen aan een bijkomende verlenging van de onafhankelijke onderzoeksmissie van de VN inzake Libië en aan de uitvoering van de aanbevelingen in haar verslagen; ervoor te zorgen dat de missie over voldoende middelen beschikt om haar mandaat te vervullen en er bij de Libische autoriteiten op aan te dringen ten volle met de missie samen te werken en haar leden volledige toegang te verlenen zodat zij hun onderzoeken onverwijld uit kunnen voeren;

| (am) | steun te blijven verlenen aan het mandaat van het Internationaal Strafhof en zijn inspanningen om alle daders van gruweldaden voor de rechter te brengen, waaronder schendingen van het internationaal humanitair recht, de rekrutering en rechtstreekse deelname van kinderen aan vijandelijkheden, gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies en andere vormen van geweld tegen kwetsbare bevolkingsgroepen; |
| --- | --- |

(am)

steun te blijven verlenen aan het mandaat van het Internationaal Strafhof en zijn inspanningen om alle daders van gruweldaden voor de rechter te brengen, waaronder schendingen van het internationaal humanitair recht, de rekrutering en rechtstreekse deelname van kinderen aan vijandelijkheden, gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies en andere vormen van geweld tegen kwetsbare bevolkingsgroepen;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en het Comité van de Regio’s. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB C 15 van 12.1.2022, blz. 70.

(2)  PB C 76 van 9.3.2020, blz. 206.

---

ADVIEZEN

Europees Parlement

Dinsdag, 22 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/126 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/126

---

P9_TA(2022)0391

Afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020

Besluit van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020 (2022/2903(RSP))

(2023/C 167/19)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de definitieve jaarrekening van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020, |
| --- | --- |

—

gezien de definitieve jaarrekening van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020,

| — | gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de EU-agentschappen betreffende het begrotingsjaar 2020, vergezeld van de antwoorden van de agentschappen (1), |
| --- | --- |

—

gezien het jaarverslag van de Rekenkamer over de EU-agentschappen betreffende het begrotingsjaar 2020, vergezeld van de antwoorden van de agentschappen (1),

| — | gezien de verklaring van de Rekenkamer (2) voor het begrotingsjaar 2020 waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de Rekenkamer (2) voor het begrotingsjaar 2020 waarin de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen worden bevestigd, overeenkomstig artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de aanbeveling van de Raad van 28 februari 2022 betreffende de aan het Agentschap te verlenen kwijting voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2020 (06003/2022 — C9-0101/2022), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Raad van 28 februari 2022 betreffende de aan het Agentschap te verlenen kwijting voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 2020 (06003/2022 — C9-0101/2022),

| — | gezien zijn besluit van 4 mei 2022 (3) tot uitstel van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2020, alsmede de antwoorden van de directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 4 mei 2022 (3) tot uitstel van het kwijtingsbesluit voor het begrotingsjaar 2020, alsmede de antwoorden van de directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap,

| — | gezien zijn besluit van 18 oktober 2022 (4) tot weigering kwijting te verlenen aan de directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020, |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 18 oktober 2022 (4) tot weigering kwijting te verlenen aan de directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020,

| — | gezien artikel 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 319 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (5), en met name artikel 70, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (5), en met name artikel 70,

| — | gezien Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2019 betreffende de Europese grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1052/2013 en Verordening (EU) 2016/1624 (6), en met name artikel 116, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2019 betreffende de Europese grens- en kustwacht en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1052/2013 en Verordening (EU) 2016/1624 (6), en met name artikel 116,

| — | gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/715 van de Commissie van 18 december 2018 houdende de financiële kaderregeling van de bij het VWEU en het Euratom-Verdrag opgerichte organen, bedoeld in artikel 70 van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad (7), en met name artikel 105, |
| --- | --- |

—

gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/715 van de Commissie van 18 december 2018 houdende de financiële kaderregeling van de bij het VWEU en het Euratom-Verdrag opgerichte organen, bedoeld in artikel 70 van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad (7), en met name artikel 105,

| — | gezien artikel 100 van en bijlage V bij zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 100 van en bijlage V bij zijn Reglement,

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de afsluiting van de rekeningen van het Europees Grens- en kustwachtagentschap voor het begrotingsjaar 2020; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap, de Raad, de Commissie en de Rekenkamer, en te zorgen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie (L-serie). |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB C 439 van 29.10.2021, blz. 3.

(2)  PB C 439 van 29.10.2021, blz. 3.

(3)  PB L 258 van 5.10.2022, blz. 406.

(4)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0362.

(5)  PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

(6)  PB L 295 van 14.11.2019, blz. 1.

(7)  PB L 122 van 10.5.2019, blz. 1.

---

III Voorbereidende handelingen

Europees Parlement

Dinsdag, 22 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/128 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/128

---

P9_TA(2022)0390

Benoeming van een lid van de Rekenkamer — Keit Pentus-Rosimannus

Besluit van het Europees Parlement van 22 november 2022 over de benoeming van Keit Pentus-Rosimannus tot lid van de Europese Rekenkamer (C9-0316/2022 — 2022/0808(NLE))

(Raadpleging)

(2023/C 167/20)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 286, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0316/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 286, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0316/2022),

| — | gezien artikel 129 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 129 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A9-0272/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie begrotingscontrole (A9-0272/2022),

| A. | overwegende dat de Raad bij schrijven van 20 september 2022 het Europees Parlement heeft geraadpleegd over de benoeming van Keit Pentus-Rosimannus tot lid van de Rekenkamer; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Raad bij schrijven van 20 september 2022 het Europees Parlement heeft geraadpleegd over de benoeming van Keit Pentus-Rosimannus tot lid van de Rekenkamer;

| B. | overwegende dat zijn Commissie begrotingscontrole de kwalificaties van Keit Pentus-Rosimannus heeft onderzocht, met name gelet op de in artikel 286, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vermelde voorwaarden; overwegende dat de commissie in het kader van dit onderzoek een curriculum vitae van Keit Pentus-Rosimannus heeft ontvangen, alsmede de antwoorden van de kandidaat op de haar toegezonden schriftelijke vragenlijst; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat zijn Commissie begrotingscontrole de kwalificaties van Keit Pentus-Rosimannus heeft onderzocht, met name gelet op de in artikel 286, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vermelde voorwaarden; overwegende dat de commissie in het kader van dit onderzoek een curriculum vitae van Keit Pentus-Rosimannus heeft ontvangen, alsmede de antwoorden van de kandidaat op de haar toegezonden schriftelijke vragenlijst;

| C. | overwegende dat de commissie vervolgens op 8 november 2022 een hoorzitting met Keit Pentus-Rosimannus heeft gehouden tijdens welke zij een openingsverklaring heeft afgelegd en daarna vragen van de commissieleden heeft beantwoord; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de commissie vervolgens op 8 november 2022 een hoorzitting met Keit Pentus-Rosimannus heeft gehouden tijdens welke zij een openingsverklaring heeft afgelegd en daarna vragen van de commissieleden heeft beantwoord;

| 1. | brengt positief advies uit over de voordracht van de Raad voor de benoeming van Keit Pentus-Rosimannus tot lid van de Rekenkamer; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en, ter informatie, aan de Rekenkamer, de overige instellingen van de Europese Unie en de controle-instellingen van de lidstaten. |
| --- | --- |

2.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/129 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/129

---

P9_TA(2022)0392

Protocol bij de Euro-mediterrane Interim-associatieovereenkomst: deelname van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook aan programma’s van de Unie

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 betreffende het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van een protocol bij de Euro-mediterrane Interim-associatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, anderzijds, betreffende een kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Palestijnse Autoriteit aan programma’s van de Unie (12669/2019 — C9-0115/2021 — 2019/0164(NLE))

(Goedkeuring)

(2023/C 167/21)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12669/2019), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12669/2019),

| — | gezien het Protocol bij de Euromediterrane Interim-associatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, anderzijds, betreffende een Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Palestijnse Autoriteit aan programma’s van de Unie (1), |
| --- | --- |

—

gezien het Protocol bij de Euromediterrane Interim-associatieovereenkomst voor handel en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, anderzijds, betreffende een Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Palestijnse Autoriteit aan programma’s van de Unie (1),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 209, artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0115/2021), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 209, artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0115/2021),

| — | gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0253/2022), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken (A9-0253/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van het protocol; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Palestina. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB L 121 van 8.4.2021, blz. 3.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/130 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/130

---

P9_TA(2022)0393

Genderevenwicht bij bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake het verbeteren van het genderevenwicht bij bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen (10521/1/2022 — C9-0354/2022 — 2012/0299(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing)

(2023/C 167/22)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (10521/1/2022 — C9-0354/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (10521/1/2022 — C9-0354/2022),

| — | gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0614), |
| --- | --- |

—

gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0614),

| — | gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissies goedgekeurde voorlopig akkoord, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissies goedgekeurde voorlopig akkoord,

| — | gezien artikel 67 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 67 van zijn Reglement,

| — | gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie juridische zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid overeenkomstig artikel 58 van het Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke overleg van de Commissie juridische zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid overeenkomstig artikel 58 van het Reglement,

| — | gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie juridische zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid (A9-0275/2022), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie juridische zaken en de Commissie vrouwenrechten en gendergelijkheid (A9-0275/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad in eerste lezing; |
| --- | --- |

1.

| 2. | constateert dat de handeling is vastgesteld overeenkomstig het standpunt van de Raad; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter de handeling samen met de voorzitter van de Raad overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te ondertekenen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn secretaris-generaal de handeling te ondertekenen nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  PB C 436 van 24.11.2016, blz. 225.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/131 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/131

---

P9_TA(2022)0394

De veerkracht van kritieke entiteiten

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de veerkracht van kritieke entiteiten (COM(2020)0829 — C9-0421/2020 — 2020/0365(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/23)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2020)0829), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2020)0829),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0421/2020), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0421/2020),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 april 2021 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 27 april 2021 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 1 juli 2021 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio’s van 1 juli 2021 (2),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 21 september 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 21 september 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie vervoer en toerisme, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie vervoer en toerisme,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A9-0289/2021), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A9-0289/2021),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  PB C 286 van 16.7.2021, blz. 170.

(2)  PB C 440 van 29.10.2021, blz. 99.

---

P9_TC1-COD(2020)0365

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten en tot intrekking van Richtlijn 2008/114/EG van de Raad

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2022/2557.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/132 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/132

---

P9_TA(2022)0395

Gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB): beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 wat betreft beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie (COM(2021)0356 — C9-0254/2021 — 2021/0176(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/24)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0356), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0356),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0254/2021), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 43, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0254/2021),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 september 2021 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 22 september 2021 (1),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 12 oktober 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 12 oktober 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het advies van de Commissie regionale ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie regionale ontwikkeling,

| — | gezien het verslag van de Commissie visserij (A9-0206/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie visserij (A9-0206/2022),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement en de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd en die in de C-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden bekendgemaakt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd en die in de C-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden bekendgemaakt; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  PB C 517 van 22.12.2021, blz. 123.

---

P9_TC1-COD(2021)0176

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1380/2013 wat betreft beperkingen op de toegang tot de wateren van de Unie

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/2495.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Verklaring van het Europees Parlement en de Commissie over visserij in het Kanaal

De Commissie en het Europees Parlement nemen nota van de situatie van de visserij in het Kanaal en van de bezorgdheid die lokale en regionale visserijstakeholders, waaronder vissers, hebben geuit omtrent het gebruik van demersale zegens door vele vaartuigen.

Het Europees Parlement en de Commissie moedigen deze stakeholders aan om nauw samen te werken en initiatieven te nemen, en verzoeken de lidstaten om in voorkomend geval naar aanleiding daarvan gemeenschappelijke aanbevelingen in te dienen. Waar passend zal de Commissie met maatregelen komen, waaronder technische maatregelen, op basis van raadplegingen van stakeholders en een beoordeling door de betrokken wetenschappelijke instanties, met inbegrip van een beoordeling van de sociaal-economische effecten. In dit verband zal de Commissie ervoor zorgen dat er financiering beschikbaar is voor wetenschappelijk onderzoek en advies.

Verklaring van de Commissie over de herziening van de GVB-verordening

Indien de Commissie een herziening van de GVB-verordening overweegt, zal zij een effectbeoordeling uitvoeren, zulks overeenkomstig de beginselen van betere regelgeving. De Commissie zal de medewetgevers de effectbeoordeling doen toekomen op het moment dat zij een dergelijk voorstel bekendmaakt.

Doet deze situatie zich niet voor, dan zal zij overwegen om uiterlijk in 2032 verslag uit te brengen over de uitvoering van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/134 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/134

---

P9_TA(2022)0396

Besluiten van Europese normalisatieorganisaties

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1025/2012 wat betreft de besluiten van Europese normalisatieorganisaties over Europese normen en Europese normalisatieproducten (COM(2022)0032 — C9-0033/2022 — 2022/0021(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/25)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0032), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0032),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0033/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0033/2022),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 augustus 2022 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 augustus 2022 (1),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 oktober 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 oktober 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A9-0205/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A9-0205/2022),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  PB C 323 van 26.8.2022, blz. 43.

---

P9_TC1-COD(2022)0021

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1025/2012 wat betreft de besluiten van Europese normalisatieorganisaties over Europese normen en Europese normalisatieproducten

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/2480.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/135 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/135

---

P9_TA(2022)0397

Bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen: vakbekwaamheid en opleiding/nascholing (codificatie)

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (codificatie) (COM(2021)0034 — C9-0008/2021 — 2021/0018(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure — codificatie)

(2023/C 167/26)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0034), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0034),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0008/2021), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 91 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0008/2021),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 24 februari 2021 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 24 februari 2021 (1),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 20 december 1994 voor een versnelde werkmethode voor de officiële codificatie van wetteksten (2), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 20 december 1994 voor een versnelde werkmethode voor de officiële codificatie van wetteksten (2),

| — | gezien de artikelen 109 en 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 109 en 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie juridische zaken (A9-0267/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie juridische zaken (A9-0267/2022),

| A. | overwegende dat het voorstel in kwestie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie louter een codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het voorstel in kwestie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie louter een codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen;

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB C 155 van 30.4.2021, blz. 78.

(2)  PB C 102 van 4.4.1996, blz. 2.

---

P9_TC1-COD(2021)0018

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 22 november 2022 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen (codificatie)

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2022/2561.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/136 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/136

---

P9_TA(2022)0398

Overeenkomst EU/Nieuw-Zeeland: wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten

Ontwerpwetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op grond van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (07910/2022 — C9-0296/2022 — 2022/0098(NLE))

(Goedkeuring)

(2023/C 167/27)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07910/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07910/2022),

| — | gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op grond van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (07911/2022), |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpovereenkomst tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland op grond van artikel XXVIII van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT) 1994 betreffende de wijziging van de concessies voor alle in EU-lijst CLXXV opgenomen tariefcontingenten als gevolg van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie (07911/2022),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0296/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 207, lid 4, eerste alinea, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0296/2022),

| — | gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel (A9-0273/2022), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel (A9-0273/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Nieuw-Zeeland. |
| --- | --- |

2.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/137 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/137

---

P9_TA(2022)0399

Wijziging van Besluit (EU) 2015/2169 betreffende de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Korea

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 22 november 2022 over het ontwerp van besluit van de Raad tot wijziging van Besluit (EU) 2015/2169 betreffende de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds (12600/2022 — C9-0343/2022 — 2022/0257(NLE))

(Goedkeuring)

(2023/C 167/28)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12600/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12600/2022),

| — | gezien de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds, |
| --- | --- |

—

gezien de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds,

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend op grond van artikel 91, artikel 100, lid 2, artikel 167, lid 3, artikel 207 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0343/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend op grond van artikel 91, artikel 100, lid 2, artikel 167, lid 3, artikel 207 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a), v), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C9-0343/2022),

| — | gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 114, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel (A9-0277/2022), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie internationale handel (A9-0277/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van besluit van de Raad; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en de Republiek Korea. |
| --- | --- |

2.

---

Woensdag, 23 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/138 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/138

---

P9_TA(2022)0402

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022: Aanvullende maatregelen om de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken — Versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming — Verlaging van de betalingskredieten en actualisering van de ontvangsten — Andere aanpassingen en technische actualiseringen -

Resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022 — Aanvullende maatregelen om de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken — Versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming — Verlaging van de betalingskredieten en de actualisering van ontvangsten — Andere aanpassingen en technische updates (14832/2022 — C9-0388/2022 — 2022/0318(BUD))

(2023/C 167/29)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (1), en met name artikel 44, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (1), en met name artikel 44,

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, definitief vastgesteld op 24 november 2021 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2022, definitief vastgesteld op 24 november 2021 (2),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (3) (“MFK-verordening”), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (3) (“MFK-verordening”),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (4), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (4),

| — | gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (5), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (5),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022, goedgekeurd door de Commissie op 5 oktober 2022 (COM(2022)0351), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022, goedgekeurd door de Commissie op 5 oktober 2022 (COM(2022)0351),

| — | gezien de op 14 november 2022 door het bemiddelingscomité goedgekeurde gezamenlijke ontwerptekst over de algemene begroting voor het begrotingsjaar 2023, die ook de goedkeuring van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 omvat, |
| --- | --- |

—

gezien de op 14 november 2022 door het bemiddelingscomité goedgekeurde gezamenlijke ontwerptekst over de algemene begroting voor het begrotingsjaar 2023, die ook de goedkeuring van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 omvat,

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 dat de Raad op 21 november 2022 heeft vastgesteld en dezelfde dag aan het Europees Parlement heeft meegedeeld (14832/2022 — C9-0388/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 dat de Raad op 21 november 2022 heeft vastgesteld en dezelfde dag aan het Europees Parlement heeft meegedeeld (14832/2022 — C9-0388/2022),

| — | gezien de artikelen 94 en 96 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 94 en 96 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0280/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0280/2022),

| A. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 actualiseringen aan zowel de uitgaven- als de ontvangstenzijde omvat, en wijzigingen aanbrengt in afdeling III (Commissie) en andere afdelingen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 actualiseringen aan zowel de uitgaven- als de ontvangstenzijde omvat, en wijzigingen aanbrengt in afdeling III (Commissie) en andere afdelingen;

| B. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 onder meer aanpassingen omvat om de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 onder meer aanpassingen omvat om de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne aan te pakken;

| C. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 verband houdt met de financiering van de nieuwe wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (EDIRPA), het versterken van de noodmaatregelen in het kader van het onderdeel “Voedselketen” van het programma voor de eengemaakte markt, vervroegde financiering en versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming (UCPM), het verhogen van de EU-bijdrage aan het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, het verhogen van de administratieve uitgaven en pensioenen wegens de hoge inflatie, en de terugbetaling van het bedrag van de reserve van het nieuwe “ReFuelEU Luchtvaart”-initiatief naar het onderdeel “Vervoer” van de Connecting Europe Facility, gezien de vertraagde goedkeuring ervan; overwegende dat de resterende marges in de rubrieken 2b en 5 volledig zijn uitgeput; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 verband houdt met de financiering van de nieuwe wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (EDIRPA), het versterken van de noodmaatregelen in het kader van het onderdeel “Voedselketen” van het programma voor de eengemaakte markt, vervroegde financiering en versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming (UCPM), het verhogen van de EU-bijdrage aan het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, het verhogen van de administratieve uitgaven en pensioenen wegens de hoge inflatie, en de terugbetaling van het bedrag van de reserve van het nieuwe “ReFuelEU Luchtvaart”-initiatief naar het onderdeel “Vervoer” van de Connecting Europe Facility, gezien de vertraagde goedkeuring ervan; overwegende dat de resterende marges in de rubrieken 2b en 5 volledig zijn uitgeput;

| D. | overwegende dat de artikelen 64 en 65 van het Statuut tot doel hebben de ontwikkeling van de koopkracht van EU-ambtenaren in overeenstemming te houden met die van nationale ambtenaren; overwegende dat het geraamde percentage voor de salarisaanpassing die met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2022 moet worden toegepast in de goedgekeurde begroting voor 2022 (effect van zes maanden) 2,5 % bedroeg, terwijl het percentage dat in het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 is opgenomen 6,9 % bedraagt; overwegende dat het definitieve percentage in het verslag van Eurostat over de salarisaanpassing voor 2022 van 24 oktober 2022 is vastgesteld op 7,0 % (6); |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de artikelen 64 en 65 van het Statuut tot doel hebben de ontwikkeling van de koopkracht van EU-ambtenaren in overeenstemming te houden met die van nationale ambtenaren; overwegende dat het geraamde percentage voor de salarisaanpassing die met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2022 moet worden toegepast in de goedgekeurde begroting voor 2022 (effect van zes maanden) 2,5 % bedroeg, terwijl het percentage dat in het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 is opgenomen 6,9 % bedraagt; overwegende dat het definitieve percentage in het verslag van Eurostat over de salarisaanpassing voor 2022 van 24 oktober 2022 is vastgesteld op 7,0 % (6);

| E. | overwegende dat het niveau van de betalingskredieten voor het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) en het EU4Health-programma met respectievelijk 775 miljoen EUR en 129,2 miljoen EUR wordt verlaagd; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het niveau van de betalingskredieten voor het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) en het EU4Health-programma met respectievelijk 775 miljoen EUR en 129,2 miljoen EUR wordt verlaagd;

| F. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 ook twee aanpassingen aan de ontvangstenzijde omvat, namelijk een actualisering van de ramingen van de traditionele eigen middelen (TEM) en de geraamde impact van wisselkoersverschillen; overwegende dat het ontvangstenoverschot wordt geraamd op 3,0 miljard EUR; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 ook twee aanpassingen aan de ontvangstenzijde omvat, namelijk een actualisering van de ramingen van de traditionele eigen middelen (TEM) en de geraamde impact van wisselkoersverschillen; overwegende dat het ontvangstenoverschot wordt geraamd op 3,0 miljard EUR;

| G. | overwegende dat het netto-effect van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 op de uitgaven neerkomt op een stijging van 447,5 miljoen EUR aan vastleggingskredieten en een daling van 741,1 miljoen EUR aan betalingskredieten; overwegende dat het totale effect aan de ontvangstenzijde (bestaande uit het ontvangstenoverschot en een daling van de betalingen) neerkomt op een nettodaling van de bni-bijdragen met 3 779 miljoen EUR; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het netto-effect van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 op de uitgaven neerkomt op een stijging van 447,5 miljoen EUR aan vastleggingskredieten en een daling van 741,1 miljoen EUR aan betalingskredieten; overwegende dat het totale effect aan de ontvangstenzijde (bestaande uit het ontvangstenoverschot en een daling van de betalingen) neerkomt op een nettodaling van de bni-bijdragen met 3 779 miljoen EUR;

| H. | overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft gesteld dat een ontwerp van gewijzigde begroting slechts één doel mag dienen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft gesteld dat een ontwerp van gewijzigde begroting slechts één doel mag dienen;

| 1. | neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 zoals ingediend door de Commissie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | herinnert eraan dat, als gevolg van de late goedkeuring van de rechtsgrondslag voor de EDIRPA, het bemiddelingscomité voor de algemene begroting voor het begrotingsjaar 2023 ermee heeft ingestemd om geen enkel bedrag aan vastleggingskredieten voor dat doel in de reserve op te nemen en geen overeenkomstige begrotingslijn voor het begrotingsjaar 2022 te creëren; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wijst erop dat het UCPM sinds het begin van de tenuitvoerlegging ervan aanzienlijk moest worden versterkt, met name als gevolg van de toenemende extreme weersomstandigheden die overstromingen, branden en droogte veroorzaken in Europa, en met het oog op de oprichting van een permanente brandbestrijdingsvloot om bosbranden in heel Europa te bestrijden; wijst er daarom op dat de voorgestelde vervroegde/verlate financiering van het UCPM opnieuw zal moeten worden geëvalueerd op basis van de behoeften, met name in het kader van de komende herziening van het MFK; |
| --- | --- |

3.

| 4. | waarschuwt voor het risico van een steeds grotere betalingsachterstand als gevolg van de zorgwekkende vertragingen bij de uitvoering van programma’s en de noodzaak om dit risico in het kader van de herziening van het MFK aan te pakken; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt dat de bni-bijdrage van de lidstaten in totaal met 3,8 miljard EUR is gedaald en dat sommige lidstaten grote verhogingen genieten omdat hun forfaitaire kortingen jaarlijks worden aangepast aan de reële bbp-deflator, en niet op basis van de automatische deflator van 2 % die in het MFK is vastgesteld; |
| --- | --- |

5.

| 6. | herhaalt dat de Commissie, om het prerogatief van de begrotingsautoriteit beter te eerbiedigen, een ontwerp van gewijzigde begroting met slechts één doel zou moeten indienen en niet verschillende doelstellingen in één ontwerp van gewijzigde begroting zou mogen combineren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | hecht zijn goedkeuring aan het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 5/2022 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

9.

---

(1)  PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

(2)  PB L 45 van 24.2.2022, blz. 1.

(3)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 11.

(4)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

(5)  PB L 424 van 15.12.2020, blz. 1.

(6)  Werkdocument van de diensten van de Commissie “Verslag van Eurostat over de jaarlijkse actualisering 2022 van de bezoldigingen en pensioenen van de EU-ambtenaren”, gepubliceerd op 24 oktober 2022.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/141 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/141

---

P9_TA(2022)0403

Begrotingsprocedure 2023: gemeenschappelijk ontwerp

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het gemeenschappelijk ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, goedgekeurd door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure (14783/2022 — C9-0389/2022 — 2022/0212(BUD))

(2023/C 167/30)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerp en de daarop betrekking hebbende verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie (14783/2022 — C9-0389/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerp en de daarop betrekking hebbende verklaringen van het Parlement, de Raad en de Commissie (14783/2022 — C9-0389/2022),

| — | gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, goedgekeurd door de Commissie op 1 juli 2022 (COM(2022)0400), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, goedgekeurd door de Commissie op 1 juli 2022 (COM(2022)0400),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, vastgesteld door de Raad op 6 september 2022 en toegezonden aan het Europees Parlement op 9 september 2022 (12108/2022 — C9-0306/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, vastgesteld door de Raad op 6 september 2022 en toegezonden aan het Europees Parlement op 9 september 2022 (12108/2022 — C9-0306/2022),

| — | gezien nota van wijzigingen nr. 1/2023 bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, ingediend door de Commissie op 5 oktober 2022 (COM(2022)0670), |
| --- | --- |

—

gezien nota van wijzigingen nr. 1/2023 bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023, ingediend door de Commissie op 5 oktober 2022 (COM(2022)0670),

| — | gezien zijn resolutie van 19 oktober 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023 (1) en de daarin opgenomen begrotingsamendementen, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 oktober 2022 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023 (1) en de daarin opgenomen begrotingsamendementen,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 van de Raad van 14 december 2020 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie en tot intrekking van Besluit 2014/335/EU, Euratom (2),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (3),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (4), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (4),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (5), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (5),

| — | gezien de artikelen 95 en 96 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 95 en 96 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A9-0278/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A9-0278/2022),

| 1. | keurt het gemeenschappelijk ontwerp goed; |
| --- | --- |

1.

| 2. | bevestigt de gemeenschappelijke verklaringen die als bijlage bij deze resolutie zijn gevoegd; |
| --- | --- |

2.

| 3. | neemt kennis van de aan deze resolutie gehechte verklaring van de Commissie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2023 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0366.

(2)  PB L 424 van 15.12.2020, blz. 1.

(3)  PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

(4)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 11.

(5)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

---

BIJLAGE

DEFINITIEVE VERSIE

Begroting 2023 — Elementen voor gezamenlijke conclusies

Deze gezamenlijke conclusies hebben betrekking op de volgende onderwerpen:

| 1. | Begroting 2023 |
| --- | --- |

1.

Begroting 2023

| 2. | Begroting 2022 — Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022 |
| --- | --- |

2.

Begroting 2022 — Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 5/2022

| 3. | Verklaringen |
| --- | --- |

3.

Verklaringen

—   Samenvatting

A.   Begroting 2023

De elementen voor gezamenlijke conclusies behelzen het volgende:

| — | De totale hoogte van de vastleggingskredieten in de begroting 2023 bedraagt 186 616,7 miljoen EUR. Per saldo blijft er daardoor een marge onder de MFK-maxima voor 2023 over van 421,2 miljoen EUR aan vastleggingskredieten. |
| --- | --- |

—

De totale hoogte van de vastleggingskredieten in de begroting 2023 bedraagt 186 616,7 miljoen EUR. Per saldo blijft er daardoor een marge onder de MFK-maxima voor 2023 over van 421,2 miljoen EUR aan vastleggingskredieten.

| — | De totale hoogte van de betalingskredieten in de begroting 2023 bedraagt 168 648,7 miljoen EUR. Per saldo blijft er daardoor een marge onder de MFK-maxima voor 2023 over van 3 554,2 miljoen EUR aan betalingskredieten. |
| --- | --- |

—

De totale hoogte van de betalingskredieten in de begroting 2023 bedraagt 168 648,7 miljoen EUR. Per saldo blijft er daardoor een marge onder de MFK-maxima voor 2023 over van 3 554,2 miljoen EUR aan betalingskredieten.

| — | Uit het flexibiliteitsinstrument voor 2023 wordt een bedrag van 1 235,7 miljoen EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar gesteld, waarvan 182,2 miljoen EUR voor subrubriek 2b Veerkracht en waarden, 170,6 miljoen EUR voor rubriek 5 Veiligheid en defensie en 882,9 miljoen EUR voor rubriek 6 Nabuurschap en internationaal beleid. |
| --- | --- |

—

Uit het flexibiliteitsinstrument voor 2023 wordt een bedrag van 1 235,7 miljoen EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar gesteld, waarvan 182,2 miljoen EUR voor subrubriek 2b Veerkracht en waarden, 170,6 miljoen EUR voor rubriek 5 Veiligheid en defensie en 882,9 miljoen EUR voor rubriek 6 Nabuurschap en internationaal beleid.

De betalingskredieten voor 2023 in verband met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument in de jaren 2019-2023 worden door de Commissie geraamd op 948,1 miljoen EUR. Het geraamde betalingsschema van de desbetreffende uitstaande bedragen voor deze jaren wordt in de volgende tabel gespecificeerd:

| Flexibiliteitsinstrument — betalingsprofiel (in miljoen EUR) |
| --- |
| Jaar van beschikbaarstelling | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | Totalen |
| 2019 | 82,2 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 223,2 |
| 2020 | 39,9 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 106,1 |
| 2021 | 10,3 | 7,6 | 0,0 | 0,0 | 58,9 |
| 2022 | 62,7 | 49,8 | 36,7 | 0,0 | 368,4 |
| 2023 | 752,9 | 279,0 | 120,6 | 83,2 | 1 235,7 |
| Totalen | 948,1 | 336,4 | 157,4 | 83,2 | 1 992,3 |

Flexibiliteitsinstrument — betalingsprofiel (in miljoen EUR)

Jaar van beschikbaarstelling

2023

2024

2025

2026

Totalen

2019

82,2

0,0

0,0

0,0

223,2

2020

39,9

0,0

0,0

0,0

106,1

2021

10,3

7,6

0,0

0,0

58,9

2022

62,7

49,8

36,7

0,0

368,4

2023

752,9

279,0

120,6

83,2

1 235,7

Totalen

948,1

336,4

157,4

83,2

1 992,3

| — | Overeenkomstig artikel 11, lid 1, punt a), van de MFK-verordening wordt in subrubriek 2b Veerkracht en waarden uit het enkelvoudig marge-instrument een bedrag van 280 miljoen EUR beschikbaar gesteld in vastleggingskredieten. |
| --- | --- |

—

Overeenkomstig artikel 11, lid 1, punt a), van de MFK-verordening wordt in subrubriek 2b Veerkracht en waarden uit het enkelvoudig marge-instrument een bedrag van 280 miljoen EUR beschikbaar gesteld in vastleggingskredieten.

B.   Begroting 2022

Het ontwerp van gewijzigde begroting (OGB) nr. 5/2022 wordt goedgekeurd, met één wijziging ten opzichte van het Commissievoorstel: als gevolg van de late vaststelling van de rechtsgrondslag van de wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (EDIRPA) wordt het bedrag van 82 972 301 EUR aan vastleggingskredieten dat voor dit doel in de reserve is opgenomen, niet aanvaard en wordt het overeenkomstige begrotingsonderdeel 13 06 01 niet gecreëerd voor het begrotingsjaar 2022.

—1.   Begroting 2023

1.1.   “Afgesloten” lijnen

Tenzij verder in deze conclusies anders is vermeld, worden alle begrotingslijnen bevestigd zoals voorgesteld door de Commissie in de ontwerpbegroting voor 2023, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023.

Voor de overige begrotingslijnen heeft het bemiddelingscomité de conclusies vastgesteld die zijn opgenomen in de secties 1.2 tot en met 1.7.

1.2.   Horizontale kwesties

Gedecentraliseerde agentschappen

De bijdrage van de EU (in vastleggings- en betalingskredieten) en het aantal posten in de personeelsformatie voor alle gedecentraliseerde agentschappen worden vastgesteld op het door de Commissie in de ontwerpbegroting voor 2023 voorgestelde niveau, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, met de volgende uitzonderingen:

| — | In subrubriek 2b: |
| --- | --- |

—

In subrubriek 2b:

| — | Het Europees Openbaar Ministerie (EOM, begrotingsartikel 07 10 08), waarvoor de begroting 2023 voorziet in een verhoging met 2,5 miljoen EUR en de omzetting van twintig posten voor arbeidscontractanten in posten voor tijdelijke functionarissen in de personeelsformatie, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt. |
| --- | --- |

—

Het Europees Openbaar Ministerie (EOM, begrotingsartikel 07 10 08), waarvoor de begroting 2023 voorziet in een verhoging met 2,5 miljoen EUR en de omzetting van twintig posten voor arbeidscontractanten in posten voor tijdelijke functionarissen in de personeelsformatie, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt.

| — | In rubriek 4: |
| --- | --- |

—

In rubriek 4:

| — | Het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA, begrotingsartikel 11 10 02), waarvoor zes posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en het niveau van de vastleggings- en betalingskredieten met 0,5 miljoen EUR wordt verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt. |
| --- | --- |

—

Het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA, begrotingsartikel 11 10 02), waarvoor zes posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en het niveau van de vastleggings- en betalingskredieten met 0,5 miljoen EUR wordt verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt.

| — | Het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA, begrotingsartikel 10 10 01), waarvoor de vastleggings- en betalingskredieten met 3 miljoen EUR worden verhoogd. |
| --- | --- |

—

Het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA, begrotingsartikel 10 10 01), waarvoor de vastleggings- en betalingskredieten met 3 miljoen EUR worden verhoogd.

| — | Het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex, begrotingsartikel 11 10 01), waarvoor de vastleggings- en betalingskredieten met 50 miljoen EUR worden verlaagd, zoals voorgesteld door de Raad en goedgekeurd door het Europees Parlement in hun lezingen. |
| --- | --- |

—

Het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex, begrotingsartikel 11 10 01), waarvoor de vastleggings- en betalingskredieten met 50 miljoen EUR worden verlaagd, zoals voorgesteld door de Raad en goedgekeurd door het Europees Parlement in hun lezingen.

Uitvoerende agentschappen

De EU-bijdrage (in vastleggings- en betalingskredieten) en het aantal posten in de personeelsformatie voor de uitvoerende agentschappen worden vastgesteld op het niveau dat door de Commissie in de ontwerpbegroting is voorgesteld.

Proefprojecten / Voorbereidende acties

Er is overeenstemming bereikt over een omvattend pakket van 39 proefprojecten/voorbereidende acties (PP/VA), waarvan er 29 nieuw zijn, voor een totaalbedrag van 80,1 miljoen EUR aan vastleggingskredieten, zoals voorgesteld door het Parlement.

Het niveau van de kredieten voor de voortzetting van het proefproject van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) (Proefproject — Naar de oprichting van een Europese diplomatieke academie, begrotingspost 2 2 5 0) is vastgesteld op het door de EDEO gevraagde en door de Commissie in de ontwerpbegroting 2023 voorgestelde niveau.

Dit pakket is in overeenstemming met de maxima voor proefprojecten en voorbereidende acties zoals vastgelegd in het Financieel Reglement.

1.3.   Uitgavenrubrieken van het financieel kader — vastleggingskredieten

Met inachtneming van de bovenstaande conclusies over de agentschappen en de proefprojecten en voorbereidende acties heeft het bemiddelingscomité overeenstemming bereikt over de volgende punten:

Rubriek 1 — Eengemaakte markt, innovatie en digitaal beleid

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1.0.11 | Horizon Europa | 12 342 890 425 | 12 352 890 425 | 10 000 000 |
| 01 02 01 02 | Marie Skłodowska-Curie-acties | 864 130 546 | 874 130 546 | 10 000 000 |
| 1.0.13 | Internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER) | 1 019 848 352 | 839 848 352 | - 180 000 000 |
| 01 04 01 | Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — en de ontwikkeling van fusie-energie | 1 012 128 572 | 832 128 572 | - 180 000 000 |
| 1.0.221 | CEF — Vervoer | 1 792 540 197 | 1 852 540 197 | 60 000 000 |
| 02 03 01 | Connecting Europe Facility (CEF) — Vervoer | 1 782 813 707 | 1 842 813 707 | 60 000 000 |
| 1.0.222 | CEF — Energie | 815 673 939 | 859 173 939 | 43 500 000 |
| 02 03 02 | Connecting Europe Facility (CEF) — Energie | 810 644 269 | 854 144 269 | 43 500 000 |
| 1.0.31 | Programma voor de eengemaakte markt (incl. kmo’s) | 592 820 090 | 602 820 090 | 10 000 000 |
| 03 02 02 | De concurrentiepositie van ondernemingen, en met name kmo’s, verbeteren en hun toegang tot de markt ondersteunen | 126 384 000 | 136 384 000 | 10 000 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 37 325 000 |
| | Totalen | | | -19 175 000 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1.0.11

Horizon Europa

12 342 890 425

12 352 890 425

10 000 000

01 02 01 02

Marie Skłodowska-Curie-acties

864 130 546

874 130 546

10 000 000

1.0.13

Internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER)

1 019 848 352

839 848 352

- 180 000 000

01 04 01

Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — en de ontwikkeling van fusie-energie

1 012 128 572

832 128 572

- 180 000 000

1.0.221

CEF — Vervoer

1 792 540 197

1 852 540 197

60 000 000

02 03 01

Connecting Europe Facility (CEF) — Vervoer

1 782 813 707

1 842 813 707

60 000 000

1.0.222

CEF — Energie

815 673 939

859 173 939

43 500 000

02 03 02

Connecting Europe Facility (CEF) — Energie

810 644 269

854 144 269

43 500 000

1.0.31

Programma voor de eengemaakte markt (incl. kmo’s)

592 820 090

602 820 090

10 000 000

03 02 02

De concurrentiepositie van ondernemingen, en met name kmo’s, verbeteren en hun toegang tot de markt ondersteunen

126 384 000

136 384 000

10 000 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

37 325 000

Totalen

-19 175 000

Als gevolg hiervan wordt het overeengekomen niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 21 548,4 miljoen EUR, waardoor er een marge van 178,6 miljoen EUR overblijft onder het uitgavenplafond van rubriek 1.

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement (1) komt het bemiddelingscomité overeen om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingslijnen voor onderzoek beschikbaar te stellen voor een totaalbedrag van 148,8 miljoen EUR. Deze kredieten maken deel uit van het totaalbedrag van maximaal 0,5 miljard EUR (in prijzen van 2018) voor de periode 2021-2027, zoals overeengekomen in het kader van de MFK-overeenkomst. Hierdoor is 238,0 miljoen EUR in prijzen van 2018 beschikbaar voor de periode 2024-2027. Een mogelijke verdere activering van artikel 15, lid 3, zal worden besproken in het kader van de wetgevingsprocedure inzake de Europese chipverordening en de financiering daarvan.

Het volgende begrotingsonderdeel wordt versterkt en de begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig herzien:

| (in EUR) |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Benaming | Vastleggingskredieten |
| 01 02 02 20 | Cluster “Cultuur, creativiteit en inclusieve samenleving” | 29 762 369 |
| 01 02 02 40 | Cluster “Digitaal, industrie en ruimtevaart” | 89 287 105 |
| 01 02 02 50 | Cluster “Klimaat, energie en mobiliteit” | 29 762 369 |
| Totalen | | 148 811 843 |

(in EUR)

Begrotingsonderdeel

Benaming

Vastleggingskredieten

01 02 02 20

Cluster “Cultuur, creativiteit en inclusieve samenleving”

29 762 369

01 02 02 40

Cluster “Digitaal, industrie en ruimtevaart”

89 287 105

01 02 02 50

Cluster “Klimaat, energie en mobiliteit”

29 762 369

Totalen

148 811 843

Subrubriek 2a — Economische, sociale en territoriale samenhang

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 3 500 000 |
| | Totalen | | | 3 500 000 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

3 500 000

Totalen

3 500 000

Bijgevolg zijn de vastleggingskredieten vastgesteld op 62 926,5 miljoen EUR, waardoor er een marge van 12,5 miljoen EUR onder het uitgavenplafond van subrubriek 2a overblijft.

Subrubriek 2b — Veerkracht en waarden

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 2.2.23 | Financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) | 1 485 775 000 | 1 315 775 000 | - 170 000 000 |
| 06 04 01 | Herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) — Periodieke couponbetaling en aflossing op de vervaldatum | 1 479 775 000 | 1 309 775 000 | - 170 000 000 |
| 2.2.25 | EU4Health | 731 750 309 | 739 250 309 | 7 500 000 |
| 06 06 01 | EU4Health-programma | 707 621 072 | 715 121 072 | 7 500 000 |
| 2.2.32 | Erasmus+ | 3 648 525 437 | 3 668 525 437 | 20 000 000 |
| 07 03 01 01 | Bevordering van de leermobiliteit van particulieren, en van samenwerking, inclusie, excellentie, creativiteit en innovatie op het niveau van organisaties en beleid op het gebied van onderwijs en opleiding — Indirect beheer | 2 382 120 171 | 2 400 120 171 | 18 000 000 |
| 07 03 03 | Bevordering van de leermobiliteit van sportcoaches en -personeel, en van samenwerking, inclusie, creativiteit en innovatie op het niveau van sportorganisaties en sportbeleid | 67 664 711 | 69 664 711 | 2 000 000 |
| 2.2.33 | Europees Solidariteitskorps (ESK) | 141 196 320 | 144 196 320 | 3 000 000 |
| 07 04 01 | Europees Solidariteitskorps | 134 298 196 | 137 298 196 | 3 000 000 |
| 2.2.34 | Creatief Europa | 325 290 321 | 332 790 321 | 7 500 000 |
| 07 05 01 | Cultuur | 100 040 879 | 102 540 879 | 2 500 000 |
| 07 05 02 | Media | 175 661 827 | 180 661 827 | 5 000 000 |
| 2.2.352 | Burgers, gelijkheid, rechten en waarden | 212 282 092 | 215 282 092 | 3 000 000 |
| 07 06 02 | Bevordering van de betrokkenheid van de burgers bij en hun participatie in het democratisch bestel van de Unie | 32 154 085 | 33 154 085 | 1 000 000 |
| 07 06 03 | Daphne | 25 257 735 | 26 757 735 | 1 500 000 |
| 07 06 04 | Bescherming en bevordering van de waarden van de Unie | 108 683 873 | 109 183 873 | 500 000 |
| 2.2.3DAG | Gedecentraliseerde agentschappen | 268 478 848 | 270 978 848 | 2 500 000 |
| 07 10 08 | Europees Openbaar Ministerie (EOM) | 62 101 095 | 64 601 095 | 2 500 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 31 590 500 |
| | Totalen | | | -94 909 500 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

2.2.23

Financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI)

1 485 775 000

1 315 775 000

- 170 000 000

06 04 01

Herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) — Periodieke couponbetaling en aflossing op de vervaldatum

1 479 775 000

1 309 775 000

- 170 000 000

2.2.25

EU4Health

731 750 309

739 250 309

7 500 000

06 06 01

EU4Health-programma

707 621 072

715 121 072

7 500 000

2.2.32

Erasmus+

3 648 525 437

3 668 525 437

20 000 000

07 03 01 01

Bevordering van de leermobiliteit van particulieren, en van samenwerking, inclusie, excellentie, creativiteit en innovatie op het niveau van organisaties en beleid op het gebied van onderwijs en opleiding — Indirect beheer

2 382 120 171

2 400 120 171

18 000 000

07 03 03

Bevordering van de leermobiliteit van sportcoaches en -personeel, en van samenwerking, inclusie, creativiteit en innovatie op het niveau van sportorganisaties en sportbeleid

67 664 711

69 664 711

2 000 000

2.2.33

Europees Solidariteitskorps (ESK)

141 196 320

144 196 320

3 000 000

07 04 01

Europees Solidariteitskorps

134 298 196

137 298 196

3 000 000

2.2.34

Creatief Europa

325 290 321

332 790 321

7 500 000

07 05 01

Cultuur

100 040 879

102 540 879

2 500 000

07 05 02

Media

175 661 827

180 661 827

5 000 000

2.2.352

Burgers, gelijkheid, rechten en waarden

212 282 092

215 282 092

3 000 000

07 06 02

Bevordering van de betrokkenheid van de burgers bij en hun participatie in het democratisch bestel van de Unie

32 154 085

33 154 085

1 000 000

07 06 03

Daphne

25 257 735

26 757 735

1 500 000

07 06 04

Bescherming en bevordering van de waarden van de Unie

108 683 873

109 183 873

500 000

2.2.3DAG

Gedecentraliseerde agentschappen

268 478 848

270 978 848

2 500 000

07 10 08

Europees Openbaar Ministerie (EOM)

62 101 095

64 601 095

2 500 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

31 590 500

Totalen

-94 909 500

In het licht van de rentetarieven en het aantal NGEU-financieringsverrichtingen tot eind 2022 kunnen de kredieten voor begrotingsonderdeel 06 04 01 met 170,0 miljoen EUR worden verlaagd, waarbij het vermogen om de niet-terugvorderbare component van NGEU in 2023 te financieren, volledig in stand wordt gehouden.

Voor Erasmus+ zou de verhoging van begrotingsartikel 07 03 03 — Bevordering van de leermobiliteit van sportcoaches en -personeel, en van samenwerking, inclusie, creativiteit en innovatie op het niveau van sportorganisaties en sportbeleid een bijdrage kunnen leveren aan de financiering van acties in verband met de volgende speciale Olympische Spelen.

Bijgevolg is het overeengekomen niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 7 660,2 miljoen EUR, zonder marge onder het uitgavenplafond van subrubriek 2b en de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor een bedrag van 182,2 miljoen EUR overeenkomstig artikel 12 van de MFK-verordening en de beschikbaarstelling van middelen uit het enkelvoudig marge-instrument voor een bedrag van 280,0 miljoen EUR overeenkomstig artikel 11, lid 1, punt a), van de MFK-verordening.

Rubriek 3 — Natuurlijke hulpbronnen en milieu

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 3.2.21 | Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) | 725 521 280 | 755 521 280 | 30 000 000 |
| 09 02 01 | Natuur en biodiversiteit | 272 761 676 | 279 011 676 | 6 250 000 |
| 09 02 02 | Circulaire economie en levenskwaliteit | 173 862 556 | 179 112 556 | 5 250 000 |
| 09 02 03 | Klimaatmitigatie en -adaptatie | 122 358 139 | 128 608 139 | 6 250 000 |
| 09 02 04 | Transitie naar schone energie | 130 752 568 | 143 002 568 | 12 250 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 6 700 000 |
| | Totalen | | | 36 700 000 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

3.2.21

Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE)

725 521 280

755 521 280

30 000 000

09 02 01

Natuur en biodiversiteit

272 761 676

279 011 676

6 250 000

09 02 02

Circulaire economie en levenskwaliteit

173 862 556

179 112 556

5 250 000

09 02 03

Klimaatmitigatie en -adaptatie

122 358 139

128 608 139

6 250 000

09 02 04

Transitie naar schone energie

130 752 568

143 002 568

12 250 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

6 700 000

Totalen

36 700 000

Als gevolg hiervan wordt het overeengekomen niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 57 259,3 miljoen EUR, waardoor er een marge van 35,7 miljoen EUR overblijft onder het uitgavenplafond van rubriek 3.

Rubriek 4 — Migratie en grensbeheer

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 4.0.11 | Fonds voor asiel, migratie en integratie | 1 418 121 253 | 1 454 621 253 | 36 500 000 |
| 10 02 01 | Fonds voor asiel, migratie en integratie | 1 414 824 860 | 1 451 324 860 | 36 500 000 |
| 4.0.1DAG | Gedecentraliseerde agentschappen | 169 169 287 | 172 169 287 | 3 000 000 |
| 10 10 01 | Ondersteuningsbureau van de Europese Unie voor asielzaken (EUAA) | 169 169 287 | 172 169 287 | 3 000 000 |
| 4.0.211 | Fonds voor geïntegreerd grensbeheer (IBMF) — Instrument voor grensbeheer en visa (BMVI) | 946 798 303 | 956 798 303 | 10 000 000 |
| 11 02 01 | Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visa | 944 798 303 | 954 798 303 | 10 000 000 |
| 4.0.2DAG | Gedecentraliseerde agentschappen | 1 052 269 675 | 1 002 769 675 | -49 500 000 |
| 11 10 01 | Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) | 793 614 137 | 743 614 137 | -50 000 000 |
| 11 10 02 | Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA) | 258 655 538 | 259 155 538 | 500 000 |
| | Totalen | | | 0 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

4.0.11

Fonds voor asiel, migratie en integratie

1 418 121 253

1 454 621 253

36 500 000

10 02 01

Fonds voor asiel, migratie en integratie

1 414 824 860

1 451 324 860

36 500 000

4.0.1DAG

Gedecentraliseerde agentschappen

169 169 287

172 169 287

3 000 000

10 10 01

Ondersteuningsbureau van de Europese Unie voor asielzaken (EUAA)

169 169 287

172 169 287

3 000 000

4.0.211

Fonds voor geïntegreerd grensbeheer (IBMF) — Instrument voor grensbeheer en visa (BMVI)

946 798 303

956 798 303

10 000 000

11 02 01

Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visa

944 798 303

954 798 303

10 000 000

4.0.2DAG

Gedecentraliseerde agentschappen

1 052 269 675

1 002 769 675

-49 500 000

11 10 01

Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)

793 614 137

743 614 137

-50 000 000

11 10 02

Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA)

258 655 538

259 155 538

500 000

Totalen

0

Als gevolg hiervan wordt het overeengekomen niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 3 727,3 miljoen EUR, waardoor er een marge van 86,7 miljoen EUR overblijft onder het uitgavenplafond van rubriek 4.

Rubriek 5 — Veiligheid en defensie

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 5.0.22 | Militaire mobiliteit | 236 685 681 | 295 185 681 | 58 500 000 |
| 13 04 01 | Militaire mobiliteit | 234 970 661 | 293 470 661 | 58 500 000 |
| | Totalen | | | 58 500 000 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

5.0.22

Militaire mobiliteit

236 685 681

295 185 681

58 500 000

13 04 01

Militaire mobiliteit

234 970 661

293 470 661

58 500 000

Totalen

58 500 000

Bovendien zullen, in afwachting van het akkoord over het programma voor beveiligde ruimtevaartconnectiviteit, de in de ontwerpbegroting voor dit doel voorgestelde bedragen in de reserve worden opgenomen, die moeten worden vrijgegeven of gewijzigd in overeenstemming met de financieringsoplossing die uiteindelijk door het Europees Parlement en de Raad wordt overeengekomen. De details zijn te vinden in afdeling 1.5 hierna.

Als gevolg hiervan wordt het niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 2 116,6 miljoen EUR, waarbij er geen marge onder het uitgavenplafond van rubriek 5 overblijft en er uit het flexibiliteitsinstrument een bedrag van 170,6 miljoen EUR beschikbaar wordt gesteld.

Rubriek 6 — Nabuurschap en internationaal beleid

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, maar met de volgende aanpassingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 6.0.111 | Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld) | 11 970 770 313 | 12 250 770 313 | 280 000 000 |
| 14 02 01 10 | Zuidelijk nabuurschap | 1 657 209 546 | 1 727 209 546 | 70 000 000 |
| 14 02 01 11 | Oostelijk nabuurschap | 618 890 238 | 828 890 238 | 210 000 000 |
| | Totalen | | | 280 000 000 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

6.0.111

Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld)

11 970 770 313

12 250 770 313

280 000 000

14 02 01 10

Zuidelijk nabuurschap

1 657 209 546

1 727 209 546

70 000 000

14 02 01 11

Oostelijk nabuurschap

618 890 238

828 890 238

210 000 000

Totalen

280 000 000

Voor het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld zal de verhoging met 210 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voor het Oostelijk Nabuurschap (begrotingspost 14 02 01 11) bestemd zijn voor maatregelen in Oekraïne en Moldavië naar aanleiding van de Russische agressie. De verhoging met 70 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voor het Zuidelijk Nabuurschap (begrotingspost 14 02 01 10) is bedoeld voor de financiering van migratiegerelateerde acties, met name acties ter ondersteuning van het beheer en de governance van migratie en gedwongen ontheemding en de UNRWA.

Als gevolg hiervan wordt het niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 17 211,9 miljoen EUR, waarbij er geen marge onder het uitgavenplafond van rubriek 6 overblijft en er een bedrag van 882,9 miljoen EUR uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar wordt gesteld.

Rubriek 7 — Europees openbaar bestuur

Het aantal posten in de personeelsformatie van de instellingen en de kredieten die de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, worden goedgekeurd door het bemiddelingscomité, maar met de volgende uitzonderingen:

| — | De afdeling van het Hof van Justitie van de Europese Unie, waarvoor vier extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 634 903 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt; |
| --- | --- |

—

De afdeling van het Hof van Justitie van de Europese Unie, waarvoor vier extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 634 903 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt;

| — | De afdeling van de Europese Rekenkamer, waarvoor negen extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 1 005 422 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt. De overeenkomstige posten zijn tijdelijk toegestaan, tot 2027; |
| --- | --- |

—

De afdeling van de Europese Rekenkamer, waarvoor negen extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 1 005 422 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt. De overeenkomstige posten zijn tijdelijk toegestaan, tot 2027;

| — | De afdeling van het Europees Economisch en Sociaal Comité, waarvoor twee extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 115 497 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt; |
| --- | --- |

—

De afdeling van het Europees Economisch en Sociaal Comité, waarvoor twee extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 115 497 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt;

| — | De afdeling van de Europese Ombudsman, waarvoor twee extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 101 388 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt; |
| --- | --- |

—

De afdeling van de Europese Ombudsman, waarvoor twee extra posten aan de personeelsformatie worden toegevoegd en waarvan de vastleggings- en betalingskredieten met 101 388 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt;

| — | De afdeling van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, waarvoor vijf ambten worden toegevoegd, waarvan drie posten aan de personeelsformatie van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en twee aan die van het Europees Comité voor gegevensbescherming. Het niveau van de vastleggings- en betalingskredieten wordt daarom verhoogd met 388 202 EUR, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvinden; |
| --- | --- |

—

De afdeling van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming, waarvoor vijf ambten worden toegevoegd, waarvan drie posten aan de personeelsformatie van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en twee aan die van het Europees Comité voor gegevensbescherming. Het niveau van de vastleggings- en betalingskredieten wordt daarom verhoogd met 388 202 EUR, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvinden;

| — | De afdeling van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), waarvan het personeel wordt uitgebreid met 11 arbeidscontractanten en de vastleggings- en betalingskredieten met 420 239 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt. |
| --- | --- |

—

De afdeling van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO), waarvan het personeel wordt uitgebreid met 11 arbeidscontractanten en de vastleggings- en betalingskredieten met 420 239 EUR worden verhoogd, ervan uitgaande dat de aanwerving gemiddeld halverwege het jaar plaatsvindt.

De aanpassingen, die tot gevolg hebben dat rubriek 7 met 2,7 miljoen EUR wordt verhoogd, zijn nader beschreven in de volgende tabellen:

Afdeling 4 — Hof van Justitie

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1 2 0 0 | Salaris en toelagen | 304 868 000 | 305 502 903 | 634 903 |
| | Totalen | | | 634 903 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1 2 0 0

Salaris en toelagen

304 868 000

305 502 903

634 903

Totalen

634 903

Afdeling 5 — Europese Rekenkamer

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1 2 0 0 | Salaris en toelagen | 129 600 000 | 130 605 422 | 1 005 422 |
| | Totalen | | | 1 005 422 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1 2 0 0

Salaris en toelagen

129 600 000

130 605 422

1 005 422

Totalen

1 005 422

Afdeling 6 — Europees Economisch en Sociaal Comité

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1 2 0 0 | Salaris en toelagen | 82 849 505 | 82 965 001 | 115 496 |
| | Totalen | | | 115 496 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1 2 0 0

Salaris en toelagen

82 849 505

82 965 001

115 496

Totalen

115 496

Afdeling 8 — Europese Ombudsman

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1 2 0 0 | Salaris en toelagen | 9 002 978 | 9 104 366 | 101 388 |
| | Totalen | | | 101 388 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1 2 0 0

Salaris en toelagen

9 002 978

9 104 366

101 388

Totalen

101 388

Afdeling 9 — Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1 1 0 0 | Salaris en toelagen | 7 491 500 | 7 724 420 | 232 920 |
| 3 0 1 0 | Salaris en toelagen | 2 123 500 | 2 278 782 | 155 282 |
| | Totalen | | | 388 202 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1 1 0 0

Salaris en toelagen

7 491 500

7 724 420

232 920

3 0 1 0

Salaris en toelagen

2 123 500

2 278 782

155 282

Totalen

388 202

Afdeling 10 — Europese Dienst voor extern optreden

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in vastleggingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| 1 2 0 0 | Arbeidscontractanten | 20 967 900 | 21 388 139 | 420 239 |
| | Totalen | | | 420 239 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in vastleggingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

1 2 0 0

Arbeidscontractanten

20 967 900

21 388 139

420 239

Totalen

420 239

Als gevolg hiervan wordt het overeengekomen niveau van de vastleggingskredieten vastgesteld op 11 311,3 miljoen EUR, waardoor er een marge van 107,7 miljoen EUR onder het uitgavenplafond van rubriek 7 overblijft, waarvan 28,2 miljoen EUR onder de submarge voor “Administratieve uitgaven van de instellingen”.

Thematische speciale instrumenten: EFG, SEAR en BAR

De vastleggingskredieten voor het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG), de reserve voor solidariteit en noodhulp (SEAR) en de reserve voor aanpassing aan de brexit (BAR) worden vastgesteld op het niveau dat door de Commissie is voorgesteld in de ontwerpbegroting.

1.4.   Betalingskredieten

De totale hoogte van de betalingskredieten in de begroting 2023 wordt vastgesteld op het niveau van de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, met de volgende aanpassingen als overeengekomen door het bemiddelingscomité:

| 1. | Er wordt rekening gehouden met het overeengekomen niveau van vastleggingskredieten voor niet-gesplitste uitgaven (rubrieken 1 t/m 6), waarvoor het niveau van de betalingskredieten gelijk is aan de hoogte van de vastleggingskredieten. Dit geldt ook voor de verlaging van de financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) met 170,0 miljoen EUR. Daarbij ook rekening houdend met de aanpassing van de bijdrage van de Unie aan gedecentraliseerde agentschappen is het gecombineerde gevolg een daling van 214,0 miljoen EUR; |
| --- | --- |

1.

Er wordt rekening gehouden met het overeengekomen niveau van vastleggingskredieten voor niet-gesplitste uitgaven (rubrieken 1 t/m 6), waarvoor het niveau van de betalingskredieten gelijk is aan de hoogte van de vastleggingskredieten. Dit geldt ook voor de verlaging van de financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) met 170,0 miljoen EUR. Daarbij ook rekening houdend met de aanpassing van de bijdrage van de Unie aan gedecentraliseerde agentschappen is het gecombineerde gevolg een daling van 214,0 miljoen EUR;

| 2. | De aanpassing in rubriek 7 resulteert in een stijging van 2,7 miljoen EUR; |
| --- | --- |

2.

De aanpassing in rubriek 7 resulteert in een stijging van 2,7 miljoen EUR;

| 3. | De betalingskredieten voor alle nieuwe door het Parlement voorgestelde proefprojecten en voorbereidende acties worden vastgesteld op 25 % van de overeenkomstige vastleggingskredieten of op het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is. In het geval van verlenging van bestaande proefprojecten en voorbereidende acties is het niveau van de betalingskredieten het niveau dat in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, is vastgesteld plus 25 % van de overeenkomstige nieuwe vastleggingskredieten, of het door het Parlement voorgestelde niveau, indien dit lager is. Het gezamenlijk gevolg is een verhoging van 19,8 miljoen EUR. |
| --- | --- |

3.

De betalingskredieten voor alle nieuwe door het Parlement voorgestelde proefprojecten en voorbereidende acties worden vastgesteld op 25 % van de overeenkomstige vastleggingskredieten of op het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is. In het geval van verlenging van bestaande proefprojecten en voorbereidende acties is het niveau van de betalingskredieten het niveau dat in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, is vastgesteld plus 25 % van de overeenkomstige nieuwe vastleggingskredieten, of het door het Parlement voorgestelde niveau, indien dit lager is. Het gezamenlijk gevolg is een verhoging van 19,8 miljoen EUR.

| 4. | Het gecombineerde gevolg van de aanpassingen aan de begrotingsonderdelen voor gesplitste uitgaven is een stijging van 177,0 miljoen EUR. |
| --- | --- |

4.

Het gecombineerde gevolg van de aanpassingen aan de begrotingsonderdelen voor gesplitste uitgaven is een stijging van 177,0 miljoen EUR.

De aanpassingen, die resulteren in een totale daling van 14,5 miljoen EUR, zijn nader beschreven in de volgende tabel:

| Begrotingsonderdeel / programma | Benaming | Variatie in betalingskredieten (in EUR) |
| --- | --- | --- |
| OB 2023 (incl. NvW 1) | Begroting 2023 | Verschil |
| Titel 1 |
| 1.0.11 | Horizon Europa | 11 903 569 694 | 11 908 569 694 | 5 000 000 |
| 01 02 01 02 | Marie Skłodowska-Curie-acties | 602 437 939 | 607 437 939 | 5 000 000 |
| 1.0.13 | Internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER) | 721 228 782 | 671 228 782 | -50 000 000 |
| 01 04 01 | Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — en de ontwikkeling van fusie-energie | 563 509 002 | 513 509 002 | -50 000 000 |
| 1.0.221 | CEF — Vervoer | 1 922 486 490 | 1 943 486 490 | 21 000 000 |
| 02 03 01 | Connecting Europe Facility (CEF) — Vervoer | 973 760 000 | 994 760 000 | 21 000 000 |
| 1.0.222 | CEF — Energie | 713 629 670 | 723 629 670 | 10 000 000 |
| 02 03 02 | Connecting Europe Facility (CEF) — Energie | 246 000 000 | 256 000 000 | 10 000 000 |
| 1.0.31 | Programma voor de eengemaakte markt (incl. kmo’s) | 610 260 036 | 615 260 036 | 5 000 000 |
| 03 02 02 | De concurrentiepositie van ondernemingen, en met name kmo’s, verbeteren en hun toegang tot de markt ondersteunen | 132 069 500 | 137 069 500 | 5 000 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 9 331 250 |
| | Totaal rubriek 1 | | | 331 250 |
| Subrubriek 2a |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 875 000 |
| | Totaal subrubriek 2a | | | 875 000 |
| Subrubriek 2b |
| 2.2.23 | Financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) | 1 485 775 000 | 1 315 775 000 | - 170 000 000 |
| 06 04 01 | Herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) — Periodieke couponbetaling en aflossing op de vervaldatum | 1 479 775 000 | 1 309 775 000 | - 170 000 000 |
| 2.2.25 | EU4Health | 619 341 615 | 626 841 615 | 7 500 000 |
| 06 06 01 | EU4Health-programma | 570 712 378 | 578 212 378 | 7 500 000 |
| 2.2.32 | Erasmus+ | 3 274 197 196 | 3 291 597 196 | 17 400 000 |
| 07 03 01 01 | Bevordering van de leermobiliteit van particulieren, en van samenwerking, inclusie, excellentie, creativiteit en innovatie op het niveau van organisaties en beleid op het gebied van onderwijs en opleiding — Indirect beheer | 2 280 250 000 | 2 296 250 000 | 16 000 000 |
| 07 03 03 | Bevordering van de leermobiliteit van sportcoaches en -personeel, en van samenwerking, inclusie, creativiteit en innovatie op het niveau van sportorganisaties en sportbeleid | 55 000 000 | 56 400 000 | 1 400 000 |
| 2.2.33 | Europees Solidariteitskorps (ESK) | 122 118 124 | 124 118 124 | 2 000 000 |
| 07 04 01 | Europees Solidariteitskorps | 104 000 000 | 106 000 000 | 2 000 000 |
| 2.2.34 | Creatief Europa | 306 962 192 | 312 462 192 | 5 500 000 |
| 07 05 01 | Cultuur | 89 452 597 | 91 452 597 | 2 000 000 |
| 07 05 02 | Media | 137 922 353 | 141 422 353 | 3 500 000 |
| 2.2.352 | Burgers, gelijkheid, rechten en waarden | 155 069 755 | 156 569 755 | 1 500 000 |
| 07 06 02 | Bevordering van de betrokkenheid van de burgers bij en hun participatie in het democratisch bestel van de Unie | 18 510 511 | 19 010 511 | 500 000 |
| 07 06 03 | Daphne | 26 078 886 | 26 828 886 | 750 000 |
| 07 06 04 | Bescherming en bevordering van de waarden van de Unie | 54 381 753 | 54 631 753 | 250 000 |
| 2.2.3DAG | Gedecentraliseerde agentschappen | 263 290 848 | 265 790 848 | 2 500 000 |
| 07 10 08 | Europees Openbaar Ministerie (EOM) | 62 101 095 | 64 601 095 | 2 500 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 7 897 625 |
| | Totaal subrubriek 2b | | | - 125 702 375 |
| Rubriek 3 |
| 3.2.21 | Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) | 513 989 167 | 522 689 167 | 8 700 000 |
| 09 02 01 | Natuur en biodiversiteit | 97 698 396 | 99 323 396 | 1 625 000 |
| 09 02 02 | Circulaire economie en levenskwaliteit | 69 504 430 | 71 129 430 | 1 625 000 |
| 09 02 03 | Klimaatmitigatie en -adaptatie | 47 000 000 | 48 625 000 | 1 625 000 |
| 09 02 04 | Transitie naar schone energie | 53 000 000 | 56 825 000 | 3 825 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 1 675 000 |
| | Totaal rubriek 3 | | | 10 375 000 |
| Rubriek 4 |
| 4.0.11 | Fonds voor asiel, migratie en integratie | 1 314 919 500 | 1 329 919 500 | 15 000 000 |
| 10 02 01 | Fonds voor asiel, migratie en integratie | 710 919 500 | 725 919 500 | 15 000 000 |
| 4.0.1DAG | Gedecentraliseerde agentschappen | 169 169 287 | 172 169 287 | 3 000 000 |
| 10 10 01 | Ondersteuningsbureau van de Europese Unie voor asielzaken (EUAA) | 169 169 287 | 172 169 287 | 3 000 000 |
| 4.0.211 | Fonds voor geïntegreerd grensbeheer (IBMF) — Instrument voor grensbeheer en visa (BMVI) | 394 492 752 | 396 992 752 | 2 500 000 |
| 11 02 01 | Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visa | 276 492 752 | 278 992 752 | 2 500 000 |
| 4.0.2DAG | Gedecentraliseerde agentschappen | 1 117 019 143 | 1 067 519 143 | -49 500 000 |
| 11 10 01 | Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) | 793 614 137 | 743 614 137 | -50 000 000 |
| 11 10 02 | Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA) | 323 405 006 | 323 905 006 | 500 000 |
| PPVA | Pilootprojecten en voorbereidende acties | | | 0 |
| | Totaal rubriek 4 | | | -29 000 000 |
| Rubriek 5 |
| 5.0.22 | Militaire mobiliteit | 106 715 020 | 131 715 020 | 25 000 000 |
| 13 04 01 | Militaire mobiliteit | 105 000 000 | 130 000 000 | 25 000 000 |
| | Totaal rubriek 5 | | | 25 000 000 |
| Rubriek 6 |
| 6.0.111 | Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld) | 8 842 716 018 | 8 943 716 018 | 101 000 000 |
| 14 02 01 10 | Zuidelijk nabuurschap | 423 893 255 | 444 893 255 | 21 000 000 |
| 14 02 01 11 | Oostelijk nabuurschap | 185 608 958 | 265 608 958 | 80 000 000 |
| | Totaal rubriek 6 | | | 101 000 000 |
| Rubriek 7 |
| 7.1.24 | Hof van Justitie van de Europese Unie | 485 342 893 | 485 977 796 | 634 903 |
| 7.1.25 | Europese Rekenkamer | 174 054 500 | 175 059 922 | 1 005 422 |
| 7.1.26 | Europees Economisch en Sociaal Comité | 158 652 474 | 158 767 970 | 115 496 |
| 7.1.28 | Europese Ombudsman | 12 943 383 | 13 044 771 | 101 388 |
| 7.1.29 | Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming | 21 941 500 | 22 329 702 | 388 202 |
| 7.1.2X | Europese Dienst voor extern optreden | 819 647 241 | 820 067 480 | 420 239 |
| | Totaal rubriek 7 | 2 665 650 |
| TOTAAL | -14 455 475 |

Begrotingsonderdeel / programma

Benaming

Variatie in betalingskredieten (in EUR)

OB 2023 (incl. NvW 1)

Begroting 2023

Verschil

Titel 1

1.0.11

Horizon Europa

11 903 569 694

11 908 569 694

5 000 000

01 02 01 02

Marie Skłodowska-Curie-acties

602 437 939

607 437 939

5 000 000

1.0.13

Internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER)

721 228 782

671 228 782

-50 000 000

01 04 01

Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER — en de ontwikkeling van fusie-energie

563 509 002

513 509 002

-50 000 000

1.0.221

CEF — Vervoer

1 922 486 490

1 943 486 490

21 000 000

02 03 01

Connecting Europe Facility (CEF) — Vervoer

973 760 000

994 760 000

21 000 000

1.0.222

CEF — Energie

713 629 670

723 629 670

10 000 000

02 03 02

Connecting Europe Facility (CEF) — Energie

246 000 000

256 000 000

10 000 000

1.0.31

Programma voor de eengemaakte markt (incl. kmo’s)

610 260 036

615 260 036

5 000 000

03 02 02

De concurrentiepositie van ondernemingen, en met name kmo’s, verbeteren en hun toegang tot de markt ondersteunen

132 069 500

137 069 500

5 000 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

9 331 250

Totaal rubriek 1

331 250

Subrubriek 2a

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

875 000

Totaal subrubriek 2a

875 000

Subrubriek 2b

2.2.23

Financieringskosten van het herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI)

1 485 775 000

1 315 775 000

- 170 000 000

06 04 01

Herstelinstrument voor de Europese Unie (EURI) — Periodieke couponbetaling en aflossing op de vervaldatum

1 479 775 000

1 309 775 000

- 170 000 000

2.2.25

EU4Health

619 341 615

626 841 615

7 500 000

06 06 01

EU4Health-programma

570 712 378

578 212 378

7 500 000

2.2.32

Erasmus+

3 274 197 196

3 291 597 196

17 400 000

07 03 01 01

Bevordering van de leermobiliteit van particulieren, en van samenwerking, inclusie, excellentie, creativiteit en innovatie op het niveau van organisaties en beleid op het gebied van onderwijs en opleiding — Indirect beheer

2 280 250 000

2 296 250 000

16 000 000

07 03 03

Bevordering van de leermobiliteit van sportcoaches en -personeel, en van samenwerking, inclusie, creativiteit en innovatie op het niveau van sportorganisaties en sportbeleid

55 000 000

56 400 000

1 400 000

2.2.33

Europees Solidariteitskorps (ESK)

122 118 124

124 118 124

2 000 000

07 04 01

Europees Solidariteitskorps

104 000 000

106 000 000

2 000 000

2.2.34

Creatief Europa

306 962 192

312 462 192

5 500 000

07 05 01

Cultuur

89 452 597

91 452 597

2 000 000

07 05 02

Media

137 922 353

141 422 353

3 500 000

2.2.352

Burgers, gelijkheid, rechten en waarden

155 069 755

156 569 755

1 500 000

07 06 02

Bevordering van de betrokkenheid van de burgers bij en hun participatie in het democratisch bestel van de Unie

18 510 511

19 010 511

500 000

07 06 03

Daphne

26 078 886

26 828 886

750 000

07 06 04

Bescherming en bevordering van de waarden van de Unie

54 381 753

54 631 753

250 000

2.2.3DAG

Gedecentraliseerde agentschappen

263 290 848

265 790 848

2 500 000

07 10 08

Europees Openbaar Ministerie (EOM)

62 101 095

64 601 095

2 500 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

7 897 625

Totaal subrubriek 2b

- 125 702 375

Rubriek 3

3.2.21

Programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE)

513 989 167

522 689 167

8 700 000

09 02 01

Natuur en biodiversiteit

97 698 396

99 323 396

1 625 000

09 02 02

Circulaire economie en levenskwaliteit

69 504 430

71 129 430

1 625 000

09 02 03

Klimaatmitigatie en -adaptatie

47 000 000

48 625 000

1 625 000

09 02 04

Transitie naar schone energie

53 000 000

56 825 000

3 825 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

1 675 000

Totaal rubriek 3

10 375 000

Rubriek 4

4.0.11

Fonds voor asiel, migratie en integratie

1 314 919 500

1 329 919 500

15 000 000

10 02 01

Fonds voor asiel, migratie en integratie

710 919 500

725 919 500

15 000 000

4.0.1DAG

Gedecentraliseerde agentschappen

169 169 287

172 169 287

3 000 000

10 10 01

Ondersteuningsbureau van de Europese Unie voor asielzaken (EUAA)

169 169 287

172 169 287

3 000 000

4.0.211

Fonds voor geïntegreerd grensbeheer (IBMF) — Instrument voor grensbeheer en visa (BMVI)

394 492 752

396 992 752

2 500 000

11 02 01

Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visa

276 492 752

278 992 752

2 500 000

4.0.2DAG

Gedecentraliseerde agentschappen

1 117 019 143

1 067 519 143

-49 500 000

11 10 01

Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)

793 614 137

743 614 137

-50 000 000

11 10 02

Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA)

323 405 006

323 905 006

500 000

PPVA

Pilootprojecten en voorbereidende acties

0

Totaal rubriek 4

-29 000 000

Rubriek 5

5.0.22

Militaire mobiliteit

106 715 020

131 715 020

25 000 000

13 04 01

Militaire mobiliteit

105 000 000

130 000 000

25 000 000

Totaal rubriek 5

25 000 000

Rubriek 6

6.0.111

Instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld)

8 842 716 018

8 943 716 018

101 000 000

14 02 01 10

Zuidelijk nabuurschap

423 893 255

444 893 255

21 000 000

14 02 01 11

Oostelijk nabuurschap

185 608 958

265 608 958

80 000 000

Totaal rubriek 6

101 000 000

Rubriek 7

7.1.24

Hof van Justitie van de Europese Unie

485 342 893

485 977 796

634 903

7.1.25

Europese Rekenkamer

174 054 500

175 059 922

1 005 422

7.1.26

Europees Economisch en Sociaal Comité

158 652 474

158 767 970

115 496

7.1.28

Europese Ombudsman

12 943 383

13 044 771

101 388

7.1.29

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

21 941 500

22 329 702

388 202

7.1.2X

Europese Dienst voor extern optreden

819 647 241

820 067 480

420 239

Totaal rubriek 7

2 665 650

TOTAAL

-14 455 475

Per saldo resulteert dit in een totaal niveau van betalingskredieten van 168 648,7 miljoen EUR, wat neerkomt op een daling van 14,5 miljoen EUR ten opzichte van de ontwerpbegroting, zoals gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023.

1.5.   Reserves

Er zijn geen andere reserves boven op die van de ontwerpbegroting, zoals gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023.

1.6.   Begrotingstoelichting

De tekst van de begrotingstoelichting stemt overeen met de ontwerpbegroting, zoals gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, met de volgende aanpassingen die in de uitvoerbaarheidsnota zijn voorgesteld en door het bemiddelingscomité zijn goedgekeurd:

| — | Begrotingsonderdelen waarvoor het Europees Parlement amendementen in zijn eigen afdeling heeft aangebracht, worden zonder wijzigingen goedgekeurd. Het gaat hierbij om de volgende wijziging: |
| --- | --- |

—

Begrotingsonderdelen waarvoor het Europees Parlement amendementen in zijn eigen afdeling heeft aangebracht, worden zonder wijzigingen goedgekeurd. Het gaat hierbij om de volgende wijziging:

| — | Post 1 2 0 0 — Salaris en toelagen |
| --- | --- |

—

Post 1 2 0 0 — Salaris en toelagen

Tekst toevoegen:

98 bijkomende posten in de personeelsformatie voor het jaar 2023. Deze posten zijn bestemd voor één begrotingsjaar en worden geschrapt uit de personeelsformatie in de ontwerpbegroting 2024. Deze posten zijn bedoeld om de continuïteit van de tewerkstelling van tijdelijk personeel te vergemakkelijken in het licht van de toepassing van artikel 29, lid 4, van het Statuut. Er zijn geen extra kredieten vereist.

| — | Het bemiddelingscomité onderschrijft ook dat het aantal posten in de personeelsformatie van de Autoriteit voor Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen en het Comité van onafhankelijke vooraanstaande personen duidelijk moet worden aangegeven in de personeelsformatie van het Europees Parlement door de toevoeging van een nieuwe regel onder het totaal-generaal van het Europees Parlement, met de vermelding “waarvan voor de Autoriteit”. |
| --- | --- |

—

Het bemiddelingscomité onderschrijft ook dat het aantal posten in de personeelsformatie van de Autoriteit voor Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen en het Comité van onafhankelijke vooraanstaande personen duidelijk moet worden aangegeven in de personeelsformatie van het Europees Parlement door de toevoeging van een nieuwe regel onder het totaal-generaal van het Europees Parlement, met de vermelding “waarvan voor de Autoriteit”.

| — | Begrotingsonderdelen waarvoor de door het Europees Parlement aangebrachte amendementen zijn goedgekeurd zonder wijzigingen: |
| --- | --- |

—

Begrotingsonderdelen waarvoor de door het Europees Parlement aangebrachte amendementen zijn goedgekeurd zonder wijzigingen:

| — | Artikel 14 04 02 — Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound) |
| --- | --- |

—

Artikel 14 04 02 — Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden (Eurofound)

Tekst als volgt wijzigen:

Dit krediet dekt de uitgaven in verband met de salarissen van de SVEU’s en de installatie van hun teams en/of hun ondersteunende structuren, met inbegrip van reiskosten en andere personeelskosten dan de kosten in verband met door lidstaten van de Unie gedetacheerd personeel. Voorts dekt het de kosten van mogelijke, onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van een SVEU uitgevoerde projecten.

| — | Begrotingsonderdelen waarvoor de desbetreffende in de ontwerpbegroting voorgestelde begrotingstoelichting, zoals gewijzigd bij de nota van wijzigingen, worden goedgekeurd met de volgende wijzigingen: |
| --- | --- |

—

Begrotingsonderdelen waarvoor de desbetreffende in de ontwerpbegroting voorgestelde begrotingstoelichting, zoals gewijzigd bij de nota van wijzigingen, worden goedgekeurd met de volgende wijzigingen:

| — | Post 13 03 01 — Defensieonderzoek |
| --- | --- |

—

Post 13 03 01 — Defensieonderzoek

Alinea als volgt wijzigen:

studies, zoals haalbaarheidsstudies om de haalbaarheid te onderzoeken van nieuwe of verbeterde technologieën, producten, processen, diensten en oplossingen, onder meer op het gebied van cyberdefensie en cyberbeveiliging,

| — | Nieuwe begrotingsonderdelen na de goedkeuring op 9 november 2022 van het voorstel van de Commissie voor een verordening tot vaststelling van een instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand+), waarvoor de respectieve begrotingstoelichting wordt goedgekeurd met de volgende tekst: |
| --- | --- |

—

Nieuwe begrotingsonderdelen na de goedkeuring op 9 november 2022 van het voorstel van de Commissie voor een verordening tot vaststelling van een instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand+), waarvoor de respectieve begrotingstoelichting wordt goedgekeurd met de volgende tekst:

| — | Artikel 14 01 06 — Ondersteunende uitgaven voor macrofinanciële bijstand plus Oekraïne (MFB+) |
| --- | --- |

—

Artikel 14 01 06 — Ondersteunende uitgaven voor macrofinanciële bijstand plus Oekraïne (MFB+)

Tekst toevoegen:

Naast de uitgaven die in dit hoofdstuk worden beschreven, is dit krediet ook en meer specifiek bedoeld ter dekking van ondersteunende uitgaven voor de uitvoering van het instrument en voor de verwezenlijking van de doelstellingen ervan, waaronder administratieve ondersteuning in verband met de verwezenlijking van de doelstellingen ervan, waaronder administratieve ondersteuning in verband met activiteiten inzake voorbereiding, follow-up, toezicht, controle, audit en evaluatie die noodzakelijk zijn voor de uitvoering, alsmede van uitgaven bij de centrale diensten en bij de delegaties van de Unie voor de administratieve en coördinerende ondersteuning die nodig is voor het instrument en voor het beheer van in het kader van dit instrument gefinancierde verrichtingen, met inbegrip van informatie- en communicatieactiviteiten en institutionele informatietechnologiesystemen.

| — | Hoofdstuk 14 07 — Macrofinanciële bijstand plus Oekraïne (MFB+) |
| --- | --- |

—

Hoofdstuk 14 07 — Macrofinanciële bijstand plus Oekraïne (MFB+)

Tekst toevoegen:

De kredieten van dit hoofdstuk dienen ter dekking van beleidsuitgaven in verband met acties in het kader van het instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand+). De algemene doelstelling van het instrument is het op voorspelbare, continue, ordelijke en tijdige wijze verstrekken van financiële bijstand op korte termijn, de financiering van rehabilitatie en initiële steun voor de wederopbouw na de oorlog, waar passend, teneinde Oekraïne te ondersteunen op zijn weg naar Europese integratie.

Om de algemene doelstelling te bereiken, zijn de belangrijkste specifieke doelstellingen met name de ondersteuning van:

| — | macrofinanciële stabiliteit en verlichting van de externe en interne financieringsproblemen van het land; |
| --- | --- |

—

macrofinanciële stabiliteit en verlichting van de externe en interne financieringsproblemen van het land;

| — | een hervormingsagenda in de aanloop naar de vroege voorbereidingsfase van het pretoetredingsproces, in voorkomend geval, met inbegrip van versterking van de Oekraïense instellingen, hervorming en versterking van de doeltreffendheid van het openbaar bestuur, alsmede transparantie, structurele hervormingen en goed bestuur op alle niveaus; |
| --- | --- |

—

een hervormingsagenda in de aanloop naar de vroege voorbereidingsfase van het pretoetredingsproces, in voorkomend geval, met inbegrip van versterking van de Oekraïense instellingen, hervorming en versterking van de doeltreffendheid van het openbaar bestuur, alsmede transparantie, structurele hervormingen en goed bestuur op alle niveaus;

| — | herstel van kritieke functies en infrastructuur en hulpverlening aan mensen in nood. |
| --- | --- |

—

herstel van kritieke functies en infrastructuur en hulpverlening aan mensen in nood.

Overeenkomstig de artikelen 21, 22 en 24 van het Financieel Reglement geven van derde landen (de EVA-staten uit hoofde van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte, kandidaat-lidstaten en, in voorkomend geval, potentiële kandidaten van de Westelijke Balkan, of andere derde landen) ontvangen bijdragen voor deelname aan programma’s van de Unie en eventuele andere bestemmingsontvangsten die in de staat van ontvangsten zijn opgenomen, aanleiding tot de opvoering van overeenkomstige kredieten en tot uitvoering onder dit hoofdstuk.

De desbetreffende geraamde bedragen en de overeenkomstige artikelen of posten van de staat van ontvangsten worden waar mogelijk in de betrokken begrotingsonderdelen vermeld.

| — | Artikel 14 07 01 — MFB+ Oekraïne — rentesubsidie |
| --- | --- |

—

Artikel 14 07 01 — MFB+ Oekraïne — rentesubsidie

Tekst toevoegen:

Dit krediet dient ter dekking van activiteiten die gericht zijn op het verlenen van een rentesubsidie in verband met opgenomen en verstrekte leningen, met uitzondering van de kosten in verband met de vervroegde aflossing van de lening, met betrekking tot de leningen in het kader van deze verordening.

Deze bijdragen vormen externe bestemmingsontvangsten overeenkomstig artikel 21, lid 2, punten d) en e), van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046.

| — | Artikel 14 07 02 — MFB+ Oekraïne — niet-terugbetaalbare steun |
| --- | --- |

—

Artikel 14 07 02 — MFB+ Oekraïne — niet-terugbetaalbare steun

Tekst toevoegen:

Dit krediet dient ter dekking van aanvullende bedragen die door de lidstaten en belanghebbende derde landen en partijen ter beschikking worden gesteld en die worden uitgevoerd als niet-terugbetaalbare steun wanneer daarin is voorzien in het op grond van artikel 7 van de voorgestelde verordening te sluiten memorandum van overeenstemming of overeenkomstig Verordening (EU) 2021/947 en Verordening (EG) nr. 1257/96 ter financiering van maatregelen ter verwezenlijking van de in artikel 2, lid 2, punten b) tot en met c), van de voorgestelde verordening bedoelde doelstellingen.

Dit krediet heeft met name betrekking op:

| — | een hervormingsagenda in de aanloop naar de vroege voorbereidingsfase van het pretoetredingsproces, in voorkomend geval, met inbegrip van versterking van de Oekraïense instellingen, hervorming en versterking van de doeltreffendheid van het openbaar bestuur, alsmede transparantie, structurele hervormingen en goed bestuur op alle niveaus; |
| --- | --- |

—

een hervormingsagenda in de aanloop naar de vroege voorbereidingsfase van het pretoetredingsproces, in voorkomend geval, met inbegrip van versterking van de Oekraïense instellingen, hervorming en versterking van de doeltreffendheid van het openbaar bestuur, alsmede transparantie, structurele hervormingen en goed bestuur op alle niveaus;

| — | herstel van kritieke functies en infrastructuur en hulpverlening aan mensen in nood. |
| --- | --- |

—

herstel van kritieke functies en infrastructuur en hulpverlening aan mensen in nood.

Deze bijdragen vormen externe bestemmingsontvangsten overeenkomstig artikel 21, lid 2, punten d) en e), van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046.

| — | Het bemiddelingscomité stemt ermee in de volgende voetnoot op te nemen in de personeelsformatie van de Europese Rekenkamer. |
| --- | --- |

—

Het bemiddelingscomité stemt ermee in de volgende voetnoot op te nemen in de personeelsformatie van de Europese Rekenkamer.

Tekst toevoegen:

“Extra posten (2023) (29 auditoren in verband met NGEU en toegekend tot 2027)”.

| — | Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement stemt het bemiddelingscomité ermee in om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingsonderdeel 01 02 02 20 ter beschikking te stellen. De begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig aangepast: |
| --- | --- |

—

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement stemt het bemiddelingscomité ermee in om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingsonderdeel 01 02 02 20 ter beschikking te stellen. De begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig aangepast:

| Begrotingsonderdeel | Benaming |
| --- | --- |
| 01 02 02 20 | Volgende tekst toevoegen:



  Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement is voor deze begrotingspost 29 762 369  EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar na vrijmakingen in 2020 die het gevolg zijn van gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van onderzoeksprojecten. |

Begrotingsonderdeel

Benaming

01 02 02 20

Volgende tekst toevoegen:

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement is voor deze begrotingspost 29 762 369  EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar na vrijmakingen in 2020 die het gevolg zijn van gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van onderzoeksprojecten.

| — | Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement stemt het bemiddelingscomité ermee in om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingsonderdeel 01 02 02 40 ter beschikking te stellen. De begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig aangepast: |
| --- | --- |

—

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement stemt het bemiddelingscomité ermee in om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingsonderdeel 01 02 02 40 ter beschikking te stellen. De begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig aangepast:

| Begrotingsonderdeel | Benaming |
| --- | --- |
| 01 02 02 40 | Volgende tekst toevoegen:



  Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement is voor deze begrotingspost 89 287 105  EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar na vrijmakingen in 2020 die het gevolg zijn van gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van onderzoeksprojecten. |

Begrotingsonderdeel

Benaming

01 02 02 40

Volgende tekst toevoegen:

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement is voor deze begrotingspost 89 287 105  EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar na vrijmakingen in 2020 die het gevolg zijn van gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van onderzoeksprojecten.

| — | Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement stemt het bemiddelingscomité ermee in om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingsonderdeel 01 02 02 50 ter beschikking te stellen. De begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig aangepast: |
| --- | --- |

—

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement stemt het bemiddelingscomité ermee in om opnieuw vastleggingskredieten voor begrotingsonderdeel 01 02 02 50 ter beschikking te stellen. De begrotingstoelichting wordt dienovereenkomstig aangepast:

| Begrotingsonderdeel | Benaming |
| --- | --- |
| 01 02 02 50 | Volgende tekst toevoegen:



  Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement is voor deze begrotingspost 29 762 369  EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar na vrijmakingen in 2020 die het gevolg zijn van gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van onderzoeksprojecten. |

Begrotingsonderdeel

Benaming

01 02 02 50

Volgende tekst toevoegen:

Overeenkomstig artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement is voor deze begrotingspost 29 762 369  EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar na vrijmakingen in 2020 die het gevolg zijn van gehele of gedeeltelijke niet-uitvoering van onderzoeksprojecten.

Dit met dien verstande dat de door het Europees Parlement of de Raad aangebrachte amendementen het toepassingsgebied van een bestaande basishandeling niet kunnen wijzigen of uitbreiden, noch afbreuk kunnen doen aan de administratieve autonomie van de instellingen, en dat het optreden met de beschikbare middelen kan worden gedekt.

1.7.   Begrotingsnomenclatuur

Er wordt overeenstemming bereikt over de door de Commissie in de ontwerpbegroting voorgestelde begrotingsnomenclatuur, zoals gewijzigd bij nota van wijzigingen nr. 1/2023, met de opname van de nieuwe proefprojecten en voorbereidende acties. Het bemiddelingscomité onderschrijft ook de invoering van één nieuwe begrotingslijn in de afdeling van het Europees Parlement (artikel 5 0 2 — Autoriteit voor Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen — Salaris en toelagen). Ten slotte, in overeenstemming met het financiële memorandum bij het op 9 november 2022 goedgekeurde voorstel van de Commissie voor een verordening tot vaststelling van een instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand+) onderschrijft het bemiddelingscomité de toevoeging van de volgende drie nieuwe begrotingslijnen in de afdeling van de Europese Commissie:

| — | Artikel 14 01 06 — Ondersteunende uitgaven voor macrofinanciële bijstand plus Oekraïne (MFB+) |
| --- | --- |

—

Artikel 14 01 06 — Ondersteunende uitgaven voor macrofinanciële bijstand plus Oekraïne (MFB+)

| — | Artikel 14 07 01 — MFB+ Oekraïne — rentesubsidie |
| --- | --- |

—

Artikel 14 07 01 — MFB+ Oekraïne — rentesubsidie

| — | Artikel 14 07 02 — MFB+ Oekraïne — niet-terugbetaalbare steun |
| --- | --- |

—

Artikel 14 07 02 — MFB+ Oekraïne — niet-terugbetaalbare steun

—2.   Begroting 2022

Het ontwerp van gewijzigde begroting (OGB) nr. 5/2022 wordt goedgekeurd, met één wijziging ten opzichte van het Commissievoorstel: als gevolg van de late vaststelling van de rechtsgrondslag van de wet ter versterking van de Europese defensie-industrie door middel van gemeenschappelijke aanbestedingen (EDIRPA) wordt het bedrag van 82 972 301 EUR aan vastleggingskredieten dat voor dit doel in de reserve is opgenomen, niet aanvaard en wordt het overeenkomstige begrotingsonderdeel 13 06 01 niet gecreëerd voor het begrotingsjaar 2022.

—3.   Verklaringen

3.1.   Verklaring van het Europees Parlement en de Raad over betalingskredieten

Het Europees Parlement en de Raad roepen de Commissie op om gedurende het jaar 2023 nauwlettend en actief te blijven toezien op de uitvoering van de programma’s van het huidige en het voorgaande MFK (met name subrubriek 2a en plattelandsontwikkeling). Daartoe verzoeken het Europees Parlement en de Raad de Commissie tijdig geactualiseerde cijfers over de stand van zaken en de ramingen voor de betalingskredieten voor 2023 voor te leggen (in voorkomend geval rekening houdend met de verbeterde nauwkeurigheid van de ramingen van de lidstaten). Indien uit de cijfers blijkt dat de kredieten in de begroting voor 2023 ontoereikend zijn om in de behoeften te voorzien, verzoeken het Europees Parlement en de Raad de Commissie zo spoedig mogelijk een passende oplossing te presenteren, onder andere een ontwerp van gewijzigde begroting, om het Europees Parlement en de Raad in staat te stellen zo spoedig mogelijk en zonder onnodige vertraging in te spelen op gerechtvaardigde behoeften. Het Europees Parlement en de Raad zullen in voorkomend geval rekening houden met de urgentie van de kwestie, en de periode van acht weken voor de besluitvorming inkorten indien zij dat nodig achten. Hetzelfde geldt mutatis mutandis indien uit de cijfers blijkt dat de kredieten in de begroting voor 2023 hoger zijn dan nodig.

3.2.   Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de financiering van de Europese chipverordening en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit

De drie instellingen erkennen dat de financiering van de Europese chipverordening en van het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit afhankelijk zal zijn van het eindresultaat van de lopende wetgevingsonderhandelingen. Gezien de definitieve tekst van de goedgekeurde verordeningen en de bijbehorende financiële memoranda verzoeken het Europees Parlement en de Raad de Commissie om onverwijld de nodige overschrijvingen te doen of een ontwerp van gewijzigde begroting aan de begrotingsautoriteit voor te leggen, zodat voldoende kredieten beschikbaar worden gesteld voor gebruik in het begrotingsjaar 2023.

Indien het Europees Parlement en de Raad overeenstemming bereiken over de financiering van de Europese chipverordening, en ook over het gebruik van opnieuw beschikbaar te stellen kredieten op basis van artikel 15, lid 3, van het Financieel Reglement voor Horizon Europa, zal een dergelijke wijziging worden opgenomen in een ontwerp van gewijzigde begroting.

3.3.   Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over cyberbeveiliging

Robuuste en gecoördineerde cyberbeveiliging is van cruciaal belang voor de bedrijfscontinuïteit van de EU-instellingen en -organen, met name in de aanloop naar de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2024. De drie instellingen erkennen dat er een centrale capaciteit nodig is om cyberdreigingen en -incidenten aan te pakken. Een gecoördineerde aanpak is het meest kosteneffectief en hierdoor kan iedereen, ook de meest kwetsbaren, in hoge mate worden beschermd.

De drie instellingen erkennen dat er binnen elke instelling, en met name binnen het computercrisisresponsteam voor de instellingen, organen en instanties van de Europese Unie (CERT-EU), voldoende middelen voor cyberbeveiliging nodig zijn.

De Commissie wordt verzocht om, in nauwe samenwerking met CERT-EU en de andere instellingen, uiterlijk medio 2023 in kaart te brengen hoeveel cyberbeveiligingsposten er nodig zijn binnen CERT-EU en binnen de andere instellingen, alsook om het mandaat van CERT-EU te beoordelen.

De begrotingsautoriteit verzoekt de EU-instellingen samen te werken om de cyberbeveiliging in alle EU-instellingen te versterken. Naar aanleiding van de beoordeling van de Commissie moeten de voor de EU-instellingen gereserveerde middelen voor cyberbeveiliging in de begroting 2023 op gecoördineerde wijze beschikbaar worden gesteld om de instellingen zo goed mogelijk te beschermen, met name, maar niet uitsluitend, door de centrale cyberbeveiligingscapaciteit te versterken.

Dit doet geen afbreuk aan het gebruik van personele en begrotingsmiddelen van de deelnemende instellingen door CERT-EU als gevolg van het akkoord over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van cyberbeveiliging in de instellingen, organen en instanties van de Unie (COM(2022)0122).

3.4.   Verklaring van de Europese Commissie over de evaluatie van het meerjarig financieel kader

De Commissie zal de houdbaarheid van de maxima en submaxima voor uitgaven in alle rubrieken van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027 beoordelen in het kader van de tussentijdse evaluatie van de MFK-verordening, die zij voornemens is uiterlijk medio 2023 uit te voeren, zoals uiteengezet in het werkprogramma van de Commissie voor 2023.

---

(1)  Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1).

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/162 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/162

---

P9_TA(2022)0404

Het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 23 november 2022 over het voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van Besluit (EU, Euratom) 2020/2053 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (COM(2021)0570 — C9-0034/2022 — 2021/0430(CNS))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — raadpleging)

(2023/C 167/31)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad (COM(2021)0570), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad (COM(2021)0570),

| — | gezien de mededeling van de Commissie over de volgende generatie eigen middelen voor de EU-begroting (COM(2021)0566), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie over de volgende generatie eigen middelen voor de EU-begroting (COM(2021)0566),

| — | gezien artikel 311 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0034/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 311 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C9-0034/2022),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie van 16 december 2020 betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (1), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie van 16 december 2020 betreffende begrotingsdiscipline, samenwerking in begrotingszaken en goed financieel beheer, alsmede betreffende nieuwe eigen middelen, met inbegrip van een routekaart voor de invoering van nieuwe eigen middelen (1),

| — | gezien zijn wetgevingsresolutie van 16 september 2020 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn wetgevingsresolutie van 16 september 2020 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (2),

| — | gezien zijn amendementen op het voorstel voor een richtlijn tot herziening van het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie, aangenomen op 22 juni 2022 (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn amendementen op het voorstel voor een richtlijn tot herziening van het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie, aangenomen op 22 juni 2022 (3),

| — | gezien zijn amendementen op het voorstel voor een verordening tot vaststelling van een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens, aangenomen op 22 juni 2022 (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn amendementen op het voorstel voor een verordening tot vaststelling van een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens, aangenomen op 22 juni 2022 (4),

| — | gezien artikel 82 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 82 van zijn Reglement,

| — | gezien het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken, |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt in de vorm van amendementen van de Commissie economische en monetaire zaken,

| — | gezien de brieven van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie constitutionele zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de brieven van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Commissie constitutionele zaken,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0266/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A9-0266/2022),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel zoals geamendeerd door het Parlement; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

Amendement 1

Voorstel voor een verordening

Overweging 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 bis) | Dit besluit vormt een belangrijke stap in de uitvoering van de routekaart voor de invoering van eigen middelen als bedoeld in het juridisch bindend Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020; na dit besluit zullen er additionele en complementaire initiatieven moeten volgen die moeten waarborgen dat de nieuwe opbrengsten ten minste toereikend zijn om de rente en hoofdsom van de NGEU-schulden te betalen en dat de verdeling van de financiële gevolgen van het pakket voor alle lidstaten aanvaardbaar is. Een toereikend bedrag aan nieuwe eigen middelen moet een duurzame langetermijnfinanciering van de begroting van de Unie waarborgen, onder meer voor nieuwe prioriteiten van de Unie en terugbetaling in verband met het herstelinstrument voor de Europese Unie, om te voorkomen dat er bezuinigd moet worden op bestaande EU-programma’s en -beleidsmaatregelen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 bis)

Dit besluit vormt een belangrijke stap in de uitvoering van de routekaart voor de invoering van eigen middelen als bedoeld in het juridisch bindend Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020; na dit besluit zullen er additionele en complementaire initiatieven moeten volgen die moeten waarborgen dat de nieuwe opbrengsten ten minste toereikend zijn om de rente en hoofdsom van de NGEU-schulden te betalen en dat de verdeling van de financiële gevolgen van het pakket voor alle lidstaten aanvaardbaar is. Een toereikend bedrag aan nieuwe eigen middelen moet een duurzame langetermijnfinanciering van de begroting van de Unie waarborgen, onder meer voor nieuwe prioriteiten van de Unie en terugbetaling in verband met het herstelinstrument voor de Europese Unie, om te voorkomen dat er bezuinigd moet worden op bestaande EU-programma’s en -beleidsmaatregelen.

Amendement 2

Voorstel voor een verordening

Overweging 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (2 bis) | Het niveau van de ontvangsten moet worden verhoogd door middel van nieuwe eigen middelen ter aflossing van de schulden in verband met NGEU en ter dekking van het Sociaal Klimaatfonds, dat geïntegreerd moet worden in het MFK, en om bij te dragen aan de duurzame verwezenlijking van de beleidsdoelstellingen van de Unie. Juridisch en technisch gezien zullen de drie nieuwe bronnen van eigen middelen echter algemene ontvangsten vormen met volle naleving van het universaliteitsbeginsel voor ontvangsten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2 bis)

Het niveau van de ontvangsten moet worden verhoogd door middel van nieuwe eigen middelen ter aflossing van de schulden in verband met NGEU en ter dekking van het Sociaal Klimaatfonds, dat geïntegreerd moet worden in het MFK, en om bij te dragen aan de duurzame verwezenlijking van de beleidsdoelstellingen van de Unie. Juridisch en technisch gezien zullen de drie nieuwe bronnen van eigen middelen echter algemene ontvangsten vormen met volle naleving van het universaliteitsbeginsel voor ontvangsten.

Amendement 3

Voorstel voor een verordening

Overweging 2 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (2 ter) | Als de voorgestelde nieuwe eigen middelen niet worden aangenomen of niet het verwachte niveau van ontvangsten voor de Uniebegroting genereren, moet de Commissie tijdig nadere maatregelen nemen. In overeenstemming met het juridisch bindende Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 zal de Commissie naar verwachting uiterlijk eind 2023 een voorstel indienen voor een tweede pakket nieuwe eigen middelen, dat mogelijk voorziet in een belasting op financiële transacties en een aan de bedrijfssector gekoppelde bron van eigen middelen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2 ter)

Als de voorgestelde nieuwe eigen middelen niet worden aangenomen of niet het verwachte niveau van ontvangsten voor de Uniebegroting genereren, moet de Commissie tijdig nadere maatregelen nemen. In overeenstemming met het juridisch bindende Interinstitutioneel Akkoord van 16 december 2020 zal de Commissie naar verwachting uiterlijk eind 2023 een voorstel indienen voor een tweede pakket nieuwe eigen middelen, dat mogelijk voorziet in een belasting op financiële transacties en een aan de bedrijfssector gekoppelde bron van eigen middelen.

Amendement 4

Voorstel voor een besluit

Overweging 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (5) | Om een buitensporig regressief effect op de bijdragen van de emissiehandel te voorkomen, moet een maximale bijdrage voor in aanmerking komende lidstaten worden vastgesteld. Voor de periode 2023-2027 komen de lidstaten in aanmerking als het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking, gemeten in koopkrachtstandaard en berekend op basis van de cijfers van de Unie voor 2020, minder dan 90 % van het EU-gemiddelde bedraagt. Voor de periode 2028-2030 moet het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in 2025 worden gebruikt. De maximale bijdrage moet worden vastgesteld door het aandeel van de lidstaten in de totale eigen middelen op basis van de handel in emissierechten af te zetten tegen het aandeel van die lidstaten in het bruto nationaal inkomen van de Unie. Voor alle lidstaten moet een minimumbijdrage worden vastgesteld indien hun aandeel in het totale bedrag aan ETS-eigen middelen lager is dan 75 % van hun aandeel in het bruto nationaal inkomen van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5)

Om een buitensporig regressief effect op de bijdragen van de emissiehandel te voorkomen, moet een maximale bijdrage voor in aanmerking komende lidstaten worden vastgesteld. Voor de periode 2023-2027 komen de lidstaten in aanmerking als het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking, gemeten in koopkrachtstandaard en berekend op basis van de cijfers van de Unie voor 2020, minder dan 90 % van het EU-gemiddelde bedraagt. Voor de periode 2028-2030 moet het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in 2025 worden gebruikt. De maximale bijdrage moet worden vastgesteld door het aandeel van de lidstaten in de totale eigen middelen op basis van de handel in emissierechten af te zetten tegen het aandeel van die lidstaten in het bruto nationaal inkomen van de Unie. Voor alle lidstaten moet een minimumbijdrage worden vastgesteld indien hun aandeel in het totale bedrag aan ETS-eigen middelen lager is dan 75 % van hun aandeel in het bruto nationaal inkomen van de Unie.

| (5) | Om een buitensporig regressief effect op de bijdragen van de emissiehandel te voorkomen, moet
  voor de periode tot 2030
  een maximale bijdrage voor in aanmerking komende lidstaten worden vastgesteld. Voor de periode 2023-2027 komen de lidstaten in aanmerking als het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking, gemeten in koopkrachtstandaard en berekend op basis van de cijfers van de Unie voor 2020, minder dan 90 % van het EU-gemiddelde bedraagt. Voor de periode 2028-2030 moet het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in 2025 worden gebruikt. De maximale bijdrage moet worden vastgesteld door het aandeel van de lidstaten in de totale eigen middelen op basis van de handel in emissierechten af te zetten tegen het aandeel van die lidstaten in het bruto nationaal inkomen van de Unie. Voor alle lidstaten moet een minimumbijdrage worden vastgesteld indien hun aandeel in het totale bedrag aan ETS-eigen middelen lager is dan 75 % van hun aandeel in het bruto nationaal inkomen van de Unie. |
| --- | --- |

(5)

Om een buitensporig regressief effect op de bijdragen van de emissiehandel te voorkomen, moet
  voor de periode tot 2030
  een maximale bijdrage voor in aanmerking komende lidstaten worden vastgesteld. Voor de periode 2023-2027 komen de lidstaten in aanmerking als het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking, gemeten in koopkrachtstandaard en berekend op basis van de cijfers van de Unie voor 2020, minder dan 90 % van het EU-gemiddelde bedraagt. Voor de periode 2028-2030 moet het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking in 2025 worden gebruikt. De maximale bijdrage moet worden vastgesteld door het aandeel van de lidstaten in de totale eigen middelen op basis van de handel in emissierechten af te zetten tegen het aandeel van die lidstaten in het bruto nationaal inkomen van de Unie. Voor alle lidstaten moet een minimumbijdrage worden vastgesteld indien hun aandeel in het totale bedrag aan ETS-eigen middelen lager is dan 75 % van hun aandeel in het bruto nationaal inkomen van de Unie.

Amendement 5

Voorstel voor een verordening

Overweging 7

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (7) | In oktober 2021 hebben de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en het Inclusief Kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving van de G20 overeenstemming bereikt over de toerekening aan de deelnemende marktjurisdicties van 25 % van de restwinsten van grote multinationale ondernemingen boven de winstgevendheidsdrempel van 10 % (“OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst”). De eigen middelen moeten bestaan uit de toepassing van een uniform afdrachtpercentage op het deel van de restwinsten van multinationale ondernemingen dat aan de lidstaten wordt toegewezen [overeenkomstig de richtlijn inzake de tenuitvoerlegging van de algemene overeenkomst inzake de herverdeling van heffingsrechten]. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7)

In oktober 2021 hebben de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en het Inclusief Kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving van de G20 overeenstemming bereikt over de toerekening aan de deelnemende marktjurisdicties van 25 % van de restwinsten van grote multinationale ondernemingen boven de winstgevendheidsdrempel van 10 % (“OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst”). De eigen middelen moeten bestaan uit de toepassing van een uniform afdrachtpercentage op het deel van de restwinsten van multinationale ondernemingen dat aan de lidstaten wordt toegewezen [overeenkomstig de richtlijn inzake de tenuitvoerlegging van de algemene overeenkomst inzake de herverdeling van heffingsrechten].

| (7) | In oktober 2021 hebben de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en het Inclusief Kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving van de G20 overeenstemming bereikt over de toerekening aan de deelnemende marktjurisdicties van 25 % van de restwinsten van grote multinationale ondernemingen boven de winstgevendheidsdrempel van 10 % (“OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst”). De eigen middelen moeten bestaan uit de toepassing van een uniform afdrachtpercentage op het deel van de restwinsten van multinationale ondernemingen dat aan de lidstaten wordt toegewezen [overeenkomstig de richtlijn inzake de tenuitvoerlegging van de algemene overeenkomst inzake de herverdeling van heffingsrechten,
  zodra deze is vastgesteld
  ]. |
| --- | --- |

(7)

In oktober 2021 hebben de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en het Inclusief Kader inzake grondslaguitholling en winstverschuiving van de G20 overeenstemming bereikt over de toerekening aan de deelnemende marktjurisdicties van 25 % van de restwinsten van grote multinationale ondernemingen boven de winstgevendheidsdrempel van 10 % (“OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst”). De eigen middelen moeten bestaan uit de toepassing van een uniform afdrachtpercentage op het deel van de restwinsten van multinationale ondernemingen dat aan de lidstaten wordt toegewezen [overeenkomstig de richtlijn inzake de tenuitvoerlegging van de algemene overeenkomst inzake de herverdeling van heffingsrechten,
  zodra deze is vastgesteld
  ].

Amendement 6

Voorstel voor een verordening

Overweging 7 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (7 bis) | De OESO streeft ernaar dat het multilateraal verdrag ter uitvoering van de OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst in 2024 in werking treedt. Aangezien echter de succesvolle uitvoering op internationaal niveau van de OESO/G20 IF-pijler 1-overeenkomst door bepaalde belangrijke derde landen nog niet is gewaarborgd, moeten de Commissie en de lidstaten de situatie regelmatig opnieuw beoordelen. Indien eind 2023 nog geen duidelijke vooruitgang is geboekt, moet de Commissie een wetgevingsvoorstel indienen tot invoering van een digitale heffing of een soortgelijke maatregel. Een dergelijke digitale heffing of de opbrengst van een soortgelijke maatregel moet dan worden beschouwd als eigenmiddelenbron van de Unie, om tegen 2026 inkomsten te genereren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7 bis)

De OESO streeft ernaar dat het multilateraal verdrag ter uitvoering van de OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst in 2024 in werking treedt. Aangezien echter de succesvolle uitvoering op internationaal niveau van de OESO/G20 IF-pijler 1-overeenkomst door bepaalde belangrijke derde landen nog niet is gewaarborgd, moeten de Commissie en de lidstaten de situatie regelmatig opnieuw beoordelen. Indien eind 2023 nog geen duidelijke vooruitgang is geboekt, moet de Commissie een wetgevingsvoorstel indienen tot invoering van een digitale heffing of een soortgelijke maatregel. Een dergelijke digitale heffing of de opbrengst van een soortgelijke maatregel moet dan worden beschouwd als eigenmiddelenbron van de Unie, om tegen 2026 inkomsten te genereren.

Amendement 7

Voorstel voor een verordening

Overweging 8 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (8 bis) | De ontvangsten voor de Uniebegroting op basis van de voorstellen van de Commissie voor de uitvoering van de OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst zullen naar verwachting een omvang hebben van tussen de 2,5  miljard EUR en 4 miljard EUR per jaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(8 bis)

De ontvangsten voor de Uniebegroting op basis van de voorstellen van de Commissie voor de uitvoering van de OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst zullen naar verwachting een omvang hebben van tussen de 2,5  miljard EUR en 4 miljard EUR per jaar.

Amendement 8

Voorstel voor een verordening

Overweging 8 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (8 ter) | De vaststelling van dit besluit vereist eenparigheid van stemmen in de Raad, na raadpleging van het Europees Parlement,. Dit besluit moet in werking treden nadat de lidstaten de procedures voor de goedkeuring ervan overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen hebben voltooid. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(8 ter)

De vaststelling van dit besluit vereist eenparigheid van stemmen in de Raad, na raadpleging van het Europees Parlement,. Dit besluit moet in werking treden nadat de lidstaten de procedures voor de goedkeuring ervan overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen hebben voltooid.

Amendement 9

Voorstel voor een besluit

Artikel 1 — alinea 1 — punt 1 — punt b

Besluit (EU, Euratom) 2020/2053

Artikel 2 — lid 1 — punt f

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| f) | de toepassing van een uniform afdrachtpercentage ten belope van
  75
  % van de inkomsten uit de verkoop van certificaten van het bij Verordening (EU) [XXX] van het Europees Parlement en de Raad ingestelde mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (18). |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

f)

de toepassing van een uniform afdrachtpercentage ten belope van
  75
  % van de inkomsten uit de verkoop van certificaten van het bij Verordening (EU) [XXX] van het Europees Parlement en de Raad ingestelde mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (18).

| f) | de toepassing van een uniform afdrachtpercentage ten belope van
  100
  % van de inkomsten uit de verkoop van certificaten van het bij Verordening (EU) [XXX] van het Europees Parlement en de Raad ingestelde mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (18). |
| --- | --- |

f)

de toepassing van een uniform afdrachtpercentage ten belope van
  100
  % van de inkomsten uit de verkoop van certificaten van het bij Verordening (EU) [XXX] van het Europees Parlement en de Raad ingestelde mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (18).

Amendement 10

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Artikel 2 bis




  Evaluatie




  Indien het proces van ratificatie van de OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst eind 2023 nog niet opgestart is door een kritische massa van landen zoals gedefinieerd in het multilateraal verdrag, stelt de Commissie de invoering voor van een nieuwe bron van eigen middelen in verband met de interne markt, zoals een digitale heffing of soortgelijke maatregel, om tegen 2026 inkomsten te genereren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 2 bis

Evaluatie

Indien het proces van ratificatie van de OESO/G20 IF Pijler 1-overeenkomst eind 2023 nog niet opgestart is door een kritische massa van landen zoals gedefinieerd in het multilateraal verdrag, stelt de Commissie de invoering voor van een nieuwe bron van eigen middelen in verband met de interne markt, zoals een digitale heffing of soortgelijke maatregel, om tegen 2026 inkomsten te genereren.

---

(1)  PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 28.

1

(2)  Aangenomen teksten, P9_TA(2020)0220.

2

(3)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0246.

3

(4)  Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0248.

4

(18)  Verordening (EU) [XXX] van het Europees Parlement en de Raad betreffende het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens.

18

(18)  Verordening (EU) [XXX] van het Europees Parlement en de Raad betreffende het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens.

18

---

Donderdag, 24 november 2022

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/167 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/167

---

P9_TA(2022)0410

Wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 van de Raad van 17 december 2020 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het ontwerp van verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2020/2093 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021-2027 (14471/2022 — C9-0386/2022 — 2022/0369(APP))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — goedkeuring)

(2023/C 167/32)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van verordening van de Raad (14471/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van verordening van de Raad (14471/2022),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 312 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (C9-0386/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 312 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (C9-0386/2022),

| — | gezien artikel 92, artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 163 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 92, artikel 105, leden 1 en 4, en artikel 163 van zijn Reglement,

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van verordening van de Raad; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

2.

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/168 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/168

---

P9_TA(2022)0411

Wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode (COM(2022)0596 — C9-0374/2022 — 2022/0370(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/33)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0596), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0596),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 322, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0374/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 322, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0374/2022),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van de Rekenkamer van 22 november 2022 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Rekenkamer van 22 november 2022 (1),

| — | gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement,

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad.

---

P9_TC1-COD(2022)0370

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU, Euratom) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 met betrekking tot de vaststelling van een gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU, Euratom) 2022/2434.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/169 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/169

---

P9_TA(2022)0412

Macrofinanciële bijstand +-instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een instrument om steun te verlenen aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +) (COM(2022)0597 — C9-0373/2022 — 2022/0371(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/34)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0597), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0597),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0373/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0373/2022),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement,

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

P9_TC1-COD(2022)0371

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een instrument voor de toekenning van steun aan Oekraïne voor 2023 (macrofinanciële bijstand +)

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2022/2463.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/170 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/170

---

P9_TA(2022)0413

De niet-aanvaarding van in Oekraïne en Georgië afgegeven reisdocumenten van de Russische Federatie

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de niet erkenning van Russische reisdocumenten die zijn afgegeven in bezette buitenlandse gebieden (COM(2022)0662 — C9-0302/2022 — 2022/0274(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/35)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0662), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2022)0662),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 77, lid 2, punten a) en b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0302/2022), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 77, lid 2, punten a) en b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0302/2022),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 16 november 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 59 en 163 van zijn Reglement,

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (1); |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Dit standpunt vervangt de amendementen die zijn aangenomen op 20 oktober 2022 (Aangenomen teksten, P9_TA(2022)0370).

---

P9_TC1-COD(2022)0274

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de niet-aanvaarding van in Oekraïne en Georgië afgegeven reisdocumenten van de Russische Federatie

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2022/2512.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/171 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/171

---

P9_TA(2022)0414

Vaststelling van het beleidsprogramma 2030 van het digitaal decennium

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2022 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het beleidsprogramma 2030 “Traject naar het digitale decennium” (COM(2021)0574 — C9-0359/2021 — 2021/0293(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2023/C 167/36)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0574), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2021)0574),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0359/2021), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 173, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C9-0359/2021),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 januari 2022 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 19 januari 2022 (1),

| — | na raadpleging van het Comité van de Regio's, |
| --- | --- |

—

na raadpleging van het Comité van de Regio's,

| — | gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 juli 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 74, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 22 juli 2022 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie cultuur en onderwijs, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie cultuur en onderwijs,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A9-0159/2022), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie (A9-0159/2022),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  PB C 194 van 12.5.2022, blz. 87.

---

P9_TC1-COD(2021)0293

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2022 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2022/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het beleidsprogramma voor het digitale decennium tot 2030

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2022/2481.)

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/172 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/172

---

P9_TA(2022)0415

Geen bezwaar tegen een gedelegeerde handeling: tijdelijke noodmaatregelen inzake zekerheidsvereisten

Besluit van het Europees Parlement van 24 november 2022 om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 21 oktober 2022 tot wijziging van de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 vastgestelde technische reguleringsnormen wat betreft tijdelijke noodmaatregelen inzake zekerheidsvereisten (C(2022)7536 — 2022/2908(DEA))

(2023/C 167/37)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2022)7536), |
| --- | --- |

—

gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2022)7536),

| — | gezien het schrijven van de Commissie van 25 oktober 2022, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie van 25 oktober 2022, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening,

| — | gezien het schrijven van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 17 november 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 17 november 2022,

| — | gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1), en met name artikel 46, lid 3, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1), en met name artikel 46, lid 3,

| — | gezien de ontwerpen van technische reguleringsnormen die op 14 oktober 2022 door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) zijn ingediend overeenkomstig artikel 46, lid 3, van Verordening (EU) nr. 648/2012, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpen van technische reguleringsnormen die op 14 oktober 2022 door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) zijn ingediend overeenkomstig artikel 46, lid 3, van Verordening (EU) nr. 648/2012,

| — | gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken,

| A. | overwegende dat in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 van de Commissie (2) onder meer de minimumniveaus van initiële margins worden gepreciseerd, alsmede de lijst van in aanmerking komende zekerheden, zoals bepaald in artikel 46, lid 3, van Verordening (EU) nr. 648/2012; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 van de Commissie (2) onder meer de minimumniveaus van initiële margins worden gepreciseerd, alsmede de lijst van in aanmerking komende zekerheden, zoals bepaald in artikel 46, lid 3, van Verordening (EU) nr. 648/2012;

| B. | overwegende dat de recente politieke en marktontwikkelingen hebben geleid tot aanzienlijke prijsstijgingen en volatiliteit op de energiemarkten, waardoor centrale tegenpartijen aanzienlijke marginverhogingen hebben doorgevoerd om de daaruit voortvloeiende blootstellingen te dekken; overwegende dat deze marginverhogingen hebben geleid tot liquiditeitsproblemen voor niet-financiële tegenpartijen, zoals energiebedrijven, die doorgaans beschikken over minder liquide activa om aan de marginvereisten te voldoen, waardoor zij gedwongen zijn hun posities te verminderen of onvoldoende af te dekken, zodat zij aan verdere prijsschommelingen worden blootgesteld; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de recente politieke en marktontwikkelingen hebben geleid tot aanzienlijke prijsstijgingen en volatiliteit op de energiemarkten, waardoor centrale tegenpartijen aanzienlijke marginverhogingen hebben doorgevoerd om de daaruit voortvloeiende blootstellingen te dekken; overwegende dat deze marginverhogingen hebben geleid tot liquiditeitsproblemen voor niet-financiële tegenpartijen, zoals energiebedrijven, die doorgaans beschikken over minder liquide activa om aan de marginvereisten te voldoen, waardoor zij gedwongen zijn hun posities te verminderen of onvoldoende af te dekken, zodat zij aan verdere prijsschommelingen worden blootgesteld;

| C. | overwegende dat de Commissie de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) op 13 september 2022 (bij schrijven Ares(2022)6980063) heeft gevraagd of de toepasselijke bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 tijdelijk moeten worden aangepast om een deel van de lasten te verlichten waarmee energiebedrijven als niet-financiële tegenpartijen worden geconfronteerd bij het afdekken van hun commerciële activiteiten op de financiële markten, met behoud van de overkoepelende doelstelling van Verordening (EU) nr. 648/2012, namelijk het behoud van de financiële stabiliteit; overwegende dat de ESMA op 22 september 2022 (bij schrijven ESMA24-436-1414) heeft geantwoord dat alleen niet door zekerheden gedekte garanties van commerciële banken onder bepaalde voorwaarden in aanmerking moeten worden genomen voor tijdelijke en beperkte wijzigingen; overwegende dat de ESMA in haar eindverslag ontwerpen van technische reguleringsnormen (ESMA91-372-2466) heeft voorgesteld, met inbegrip van wijzigingen om de pool van in aanmerking komende zekerheden voor alle soorten tegenpartijen tijdelijk uit te breiden tot niet door zekerheden gedekte bankgaranties voor niet-financiële tegenpartijen die optreden als clearingleden, en tot overheidsgaranties; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Commissie de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) op 13 september 2022 (bij schrijven Ares(2022)6980063) heeft gevraagd of de toepasselijke bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 tijdelijk moeten worden aangepast om een deel van de lasten te verlichten waarmee energiebedrijven als niet-financiële tegenpartijen worden geconfronteerd bij het afdekken van hun commerciële activiteiten op de financiële markten, met behoud van de overkoepelende doelstelling van Verordening (EU) nr. 648/2012, namelijk het behoud van de financiële stabiliteit; overwegende dat de ESMA op 22 september 2022 (bij schrijven ESMA24-436-1414) heeft geantwoord dat alleen niet door zekerheden gedekte garanties van commerciële banken onder bepaalde voorwaarden in aanmerking moeten worden genomen voor tijdelijke en beperkte wijzigingen; overwegende dat de ESMA in haar eindverslag ontwerpen van technische reguleringsnormen (ESMA91-372-2466) heeft voorgesteld, met inbegrip van wijzigingen om de pool van in aanmerking komende zekerheden voor alle soorten tegenpartijen tijdelijk uit te breiden tot niet door zekerheden gedekte bankgaranties voor niet-financiële tegenpartijen die optreden als clearingleden, en tot overheidsgaranties;

| D. | overwegende dat de Commissie daarom de gedelegeerde verordening heeft vastgesteld tot tijdelijke wijziging van de lijst van in aanmerking komende zekerheden die bij centrale tegenpartijen (CTP’s) van de Unie kunnen worden geplaatst, door die lijst voor een periode van 12 maanden uit te breiden met niet door zekerheden gedekte bankgaranties en overheidsgaranties; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Commissie daarom de gedelegeerde verordening heeft vastgesteld tot tijdelijke wijziging van de lijst van in aanmerking komende zekerheden die bij centrale tegenpartijen (CTP’s) van de Unie kunnen worden geplaatst, door die lijst voor een periode van 12 maanden uit te breiden met niet door zekerheden gedekte bankgaranties en overheidsgaranties;

| E. | overwegende dat de gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden ter verlichting van de toegenomen liquiditeitsdruk op niet-financiële tegenpartijen die handelen op gereglementeerde gas- en elektriciteitsmarkten en clearing laten plaatsvinden via in de Unie gevestigde CTP’s; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden ter verlichting van de toegenomen liquiditeitsdruk op niet-financiële tegenpartijen die handelen op gereglementeerde gas- en elektriciteitsmarkten en clearing laten plaatsvinden via in de Unie gevestigde CTP’s;

| 1. | verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB L 201 van 27.7.2012, blz. 1.

(2)  Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 153/2013 van de Commissie van 19 december 2012 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot technische reguleringsnormen inzake vereisten voor centrale tegenpartijen (PB L 52 van 23.2.2013, blz. 41).

---

| 11.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 167/174 |
| --- | --- | --- | --- |

11.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 167/174

---

P9_TA(2022)0416

Geen bezwaar tegen een gedelegeerde handeling: de waarde van de clearingdrempel voor posities in otc-grondstoffenderivatencontracten en andere otc-derivatencontracten

Besluit van het Europees Parlement van 24 november 2022 om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 18 oktober 2022 tot wijziging van de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 vastgestelde technische reguleringsnormen wat betreft de waarde van de clearingdrempel voor posities in otc-grondstoffenderivatencontracten en andere otc-derivatencontracten (C(2022)7413 — 2022/2899(DEA))

(2023/C 167/38)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2022)7413), |
| --- | --- |

—

gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2022)7413),

| — | gezien het schrijven van de Commissie van 25 oktober 2022, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie van 25 oktober 2022, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening,

| — | gezien het schrijven van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 17 november 2022, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie economische en monetaire zaken aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters van 17 november 2022,

| — | gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1), en met name artikel 10, lid 4, derde alinea, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (1), en met name artikel 10, lid 4, derde alinea,

| — | gezien de ontwerpen van technische reguleringsnormen die op 3 juni 2022 door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) zijn ingediend overeenkomstig artikel 10, lid 4, tweede alinea, van Verordening (EU) nr. 648/2012, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpen van technische reguleringsnormen die op 3 juni 2022 door de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) zijn ingediend overeenkomstig artikel 10, lid 4, tweede alinea, van Verordening (EU) nr. 648/2012,

| — | gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 111, lid 6, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie economische en monetaire zaken,

| A. | overwegende dat Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 van de Commissie (2) onder meer de waarde van de clearingdrempels voor de toepassing van de clearingverplichting specificeert; overwegende dat de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) overeenkomstig artikel 10, lid 4, vierde alinea, van Verordening (EU) nr. 648/2012 de waarden van die clearingdrempels periodiek evalueert en technische reguleringsnormen voorstelt tot wijziging ervan; overwegende dat voor sommige rechtsgebieden van derde landen nog geen gelijkwaardigheidsbesluit is vastgesteld, en dat contracten die op markten in die rechtsgebieden van derde landen worden uitgevoerd bijgevolg als otc worden beschouwd en, hoewel zij door een erkende centrale tegenpartij (CTP) worden gecleard, worden meegeteld voor de clearingdrempels; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 van de Commissie (2) onder meer de waarde van de clearingdrempels voor de toepassing van de clearingverplichting specificeert; overwegende dat de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) overeenkomstig artikel 10, lid 4, vierde alinea, van Verordening (EU) nr. 648/2012 de waarden van die clearingdrempels periodiek evalueert en technische reguleringsnormen voorstelt tot wijziging ervan; overwegende dat voor sommige rechtsgebieden van derde landen nog geen gelijkwaardigheidsbesluit is vastgesteld, en dat contracten die op markten in die rechtsgebieden van derde landen worden uitgevoerd bijgevolg als otc worden beschouwd en, hoewel zij door een erkende centrale tegenpartij (CTP) worden gecleard, worden meegeteld voor de clearingdrempels;

| B. | overwegende dat de grondstoffenprijzen de laatste tijd zijn gestegen, hetgeen aanzienlijk is verergerd door de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne; overwegende dat de stijgende prijzen en extreme volatiliteit op de markten voor energiederivaten onlangs hebben geleid tot hogere marginopvragingen door CTP’s voor energiebedrijven om de gerelateerde blootstellingen te dekken; overwegende dat deze situatie liquiditeitsproblemen heeft gecreëerd voor niet-financiële tegenpartijen, zoals energiebedrijven, omdat zekerheden die aan CTP’s uit de Unie worden gestort gewoonlijk in contanten worden verstrekt; overwegende dat energiebedrijven die vaak over minder liquide activa beschikken om aan de marginvereisten te voldoen, gedwongen kunnen worden hun posities te verlagen of niet naar behoren af te dekken, waardoor zij worden blootgesteld aan verdere prijsschommelingen; overwegende dat energiebedrijven over het financiële vermogen en de liquiditeit moeten blijven beschikken om de voorraden en aankoop van energiegrondstoffen op middellange termijn veilig te stellen — met behoud van financiële stabiliteit — ten behoeve van huishoudens en bedrijven in de Unie; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de grondstoffenprijzen de laatste tijd zijn gestegen, hetgeen aanzienlijk is verergerd door de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne; overwegende dat de stijgende prijzen en extreme volatiliteit op de markten voor energiederivaten onlangs hebben geleid tot hogere marginopvragingen door CTP’s voor energiebedrijven om de gerelateerde blootstellingen te dekken; overwegende dat deze situatie liquiditeitsproblemen heeft gecreëerd voor niet-financiële tegenpartijen, zoals energiebedrijven, omdat zekerheden die aan CTP’s uit de Unie worden gestort gewoonlijk in contanten worden verstrekt; overwegende dat energiebedrijven die vaak over minder liquide activa beschikken om aan de marginvereisten te voldoen, gedwongen kunnen worden hun posities te verlagen of niet naar behoren af te dekken, waardoor zij worden blootgesteld aan verdere prijsschommelingen; overwegende dat energiebedrijven over het financiële vermogen en de liquiditeit moeten blijven beschikken om de voorraden en aankoop van energiegrondstoffen op middellange termijn veilig te stellen — met behoud van financiële stabiliteit — ten behoeve van huishoudens en bedrijven in de Unie;

| C. | overwegende dat de Commissie de ESMA op 13 september 2022 (middels een brief met referentie Ares(2022)6980063) heeft verzocht na te gaan of Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 tijdelijk moet worden gewijzigd om een aantal van die lasten te verlichten; overwegende dat de ESMA op 22 september 2022 (middels een brief met referentie ESMA24-436-1414) heeft geantwoord dat zij op 3 juni 2022 haar ontwerpen van technische reguleringsnormen (ESMA70-451-114) inzake clearingdrempels voor grondstoffen bij de Commissie heeft ingediend en daarin voorstelt de clearingdrempel voor grondstoffen met 1 miljard EUR te verhogen tot 4 miljard EUR; overwegende dat de ESMA heeft bevestigd dat de voorgestelde verhoging passend is en de Commissie heeft verzocht die maatregel zo spoedig mogelijk vast te stellen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Commissie de ESMA op 13 september 2022 (middels een brief met referentie Ares(2022)6980063) heeft verzocht na te gaan of Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 tijdelijk moet worden gewijzigd om een aantal van die lasten te verlichten; overwegende dat de ESMA op 22 september 2022 (middels een brief met referentie ESMA24-436-1414) heeft geantwoord dat zij op 3 juni 2022 haar ontwerpen van technische reguleringsnormen (ESMA70-451-114) inzake clearingdrempels voor grondstoffen bij de Commissie heeft ingediend en daarin voorstelt de clearingdrempel voor grondstoffen met 1 miljard EUR te verhogen tot 4 miljard EUR; overwegende dat de ESMA heeft bevestigd dat de voorgestelde verhoging passend is en de Commissie heeft verzocht die maatregel zo spoedig mogelijk vast te stellen;

| D. | overwegende dat de Commissie daarom de gedelegeerde verordening heeft vastgesteld waarmee de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 vastgestelde waarde van de clearingdrempel voor posities in otc-grondstoffenderivaten wordt verhoogd van 3 miljard EUR tot 4 miljard EUR; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Commissie daarom de gedelegeerde verordening heeft vastgesteld waarmee de in Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 vastgestelde waarde van de clearingdrempel voor posities in otc-grondstoffenderivaten wordt verhoogd van 3 miljard EUR tot 4 miljard EUR;

| E. | overwegende dat de gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden om de toegenomen liquiditeitsdruk op energiebedrijven te verlichten; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de gedelegeerde verordening met spoed in werking moet treden om de toegenomen liquiditeitsdruk op energiebedrijven te verlichten;

| 1. | verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB L 201 van 27.7.2012, blz. 1.

(2)  Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 149/2013 van de Commissie van 19 december 2012 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen betreffende indirecte clearingregelingen, de clearingverplichting, het openbaar register, toegang tot een handelsplatform, niet-financiële tegenpartijen, risico-inperkingstechnieken voor niet door een CTP geclearde otc-derivatencontracten (PB L 52 van 23.2.2013, blz. 11).

---