# Il-Ġurnal Uffiċjali C 177/17 t

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 177 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6617 ta' Mejju 2023 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 177

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6617 ta' Mejju 2023

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | |
| | IL-PARLAMENT EWROPEW
  SESSJONI 2022–2023Dati tas-seduti: 12–15 ta’ Diċembru 2022TESTI ADOTTATI | 1 |

Werrej

Paġna

IL-PARLAMENT EWROPEW
  SESSJONI 2022–2023Dati tas-seduti: 12–15 ta’ Diċembru 2022TESTI ADOTTATI

IL-PARLAMENT EWROPEW

1

---

| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| --- | --- |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Parlament Ewropew |
| | It-Tlieta 13 ta’ Diċembru 2022 |
| 2023/C 177/01 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084951/01 – 2022/2930(RSP)) | 2 |
| 2023/C 177/02 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jagħti awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali CMIT/MIT SOLVENT BASED f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084293/01 – 2022/2929(RSP)) | 9 |
| 2023/C 177/03 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 lejn drittijiet ugwali għall-persuni b'diżabilità (2022/2026(INI)) | 13 |
| 2023/C 177/04 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar viżjoni fit-tul għaż-Żoni Rurali tal-UE – Lejn żoni rurali aktar b'saħħithom, konnessi, reżiljenti u prosperi sal-2040 (2021/2254(INI)) | 35 |
| 2023/C 177/05 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-pjan ta' azzjoni biex tingħata spinta lit-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal u transfruntier (2022/2022(INI)) | 48 |
| 2023/C 177/06 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar id-distakk diġitali: id-differenzi soċjali maħluqa mid-diġitalizzazzjoni (2022/2810(RSP)) | 57 |
| | L-Erbgħa 14 ta’ Diċembru 2022 |
| 2023/C 177/07 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-implimentazzjoni tal-ftehim ta' assoċjazzjoni tal-UE mal-Georgia (2021/2236(INI)) | 63 |
| 2023/C 177/08 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar il-prospettivi għas-soluzzjoni msejsa fuq il-koeżistenza ta' żewġ Stati għal Iżrael u l-Palestina (2022/2949(RSP)) | 73 |
| 2023/C 177/09 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura u l-Istrateġija tal-UE għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali (2022/2047(INI)) | 78 |
| | Il-Ħamis 15 ta’ Diċembru 2022 |
| 2023/C 177/10 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-trażżin mill-gvern Ċiniż tal-protesti paċifiċi madwar ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina (2022/2992(RSP)) | 95 |
| 2023/C 177/11 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-trażżin mill-ġunta militari ta' dimostrazzjonijiet paċifiċi fiċ-Chad (2022/2993(RSP)) | 101 |
| 2023/C 177/12 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar il-każ tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja fil-Bahrain (2022/2994(RSP)) | 105 |
| 2023/C 177/13 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar is-suspetti ta' korruzzjoni mill-Qatar u l-ħtieġa usa' ta' trasparenza u responsabbiltà fl-istituzzjonijiet Ewropej (2022/3012(RSP)) | 109 |
| 2023/C 177/14 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar id-90 sena wara l-Holodomor: ir-rikonoxximent tal-qtil tal-massa bil-ġuħ bħala ġenoċidju (2022/3001(RSP)) | 112 |
| 2023/C 177/15 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-titjib tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027: baġit tal-UE reżiljenti u adegwat għal sfidi ġodda (2022/2046(INI)) | 115 |
| 2023/C 177/16 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar ir-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet matul is-sena 2021 (2022/2024(INI)) | 129 |

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 13 ta’ Diċembru 2022

2023/C 177/01

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084951/01 – 2022/2930(RSP))

2

2023/C 177/02

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jagħti awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali CMIT/MIT SOLVENT BASED f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084293/01 – 2022/2929(RSP))

9

2023/C 177/03

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 lejn drittijiet ugwali għall-persuni b'diżabilità (2022/2026(INI))

13

2023/C 177/04

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar viżjoni fit-tul għaż-Żoni Rurali tal-UE – Lejn żoni rurali aktar b'saħħithom, konnessi, reżiljenti u prosperi sal-2040 (2021/2254(INI))

35

2023/C 177/05

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-pjan ta' azzjoni biex tingħata spinta lit-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal u transfruntier (2022/2022(INI))

48

2023/C 177/06

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar id-distakk diġitali: id-differenzi soċjali maħluqa mid-diġitalizzazzjoni (2022/2810(RSP))

57

L-Erbgħa 14 ta’ Diċembru 2022

2023/C 177/07

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-implimentazzjoni tal-ftehim ta' assoċjazzjoni tal-UE mal-Georgia (2021/2236(INI))

63

2023/C 177/08

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar il-prospettivi għas-soluzzjoni msejsa fuq il-koeżistenza ta' żewġ Stati għal Iżrael u l-Palestina (2022/2949(RSP))

73

2023/C 177/09

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura u l-Istrateġija tal-UE għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali (2022/2047(INI))

78

Il-Ħamis 15 ta’ Diċembru 2022

2023/C 177/10

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-trażżin mill-gvern Ċiniż tal-protesti paċifiċi madwar ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina (2022/2992(RSP))

95

2023/C 177/11

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-trażżin mill-ġunta militari ta' dimostrazzjonijiet paċifiċi fiċ-Chad (2022/2993(RSP))

101

2023/C 177/12

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar il-każ tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja fil-Bahrain (2022/2994(RSP))

105

2023/C 177/13

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar is-suspetti ta' korruzzjoni mill-Qatar u l-ħtieġa usa' ta' trasparenza u responsabbiltà fl-istituzzjonijiet Ewropej (2022/3012(RSP))

109

2023/C 177/14

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar id-90 sena wara l-Holodomor: ir-rikonoxximent tal-qtil tal-massa bil-ġuħ bħala ġenoċidju (2022/3001(RSP))

112

2023/C 177/15

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-titjib tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027: baġit tal-UE reżiljenti u adegwat għal sfidi ġodda (2022/2046(INI))

115

2023/C 177/16

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar ir-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet matul is-sena 2021 (2022/2024(INI))

129

---

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | Il-Parlament Ewropew |
| | It-Tlieta 13 ta’ Diċembru 2022 |
| 2023/C 177/17 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/87/KE fir-rigward tan-notifika ta' kumpens fir-rigward ta' miżura globali bbażata fuq is-suq għall-operaturi tal-inġenji tal-ajru bbażati fl-Unjoni (COM(2021)0567 – C9-0323/2021 – 2021/0204(COD)) | 139 |
| 2023/C 177/18 | P9_TA(2022)0429Trasport: tħassir tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1108/70 u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tħassir tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 tal-Kunsill li jintroduċi sistema ta' kontabbiltà dwar l-infiq fuq l-infrastruttura fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006 li jispeċifika l-entrati li għandhom jiġu inklużi taħt id-diversi intestaturi fil-formoli tal-kontijiet murija fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1108/70 (COM(2022)0381 – C9-0294/2022 – 2022/0232(COD))P9_TC1-COD(2022)0232Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Diċembru 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2023/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tħassir tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 tal-Kunsill li jintroduċi sistema ta’ kontabilità dwar l-infiq fuq l-infrastruttura fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, u t-tħassir tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006 li jispeċifika l-entrati li għandhom jiġu inklużi taħt id-diversi intestaturi fil-formoli tal-kontijiet murija fl-Anness I tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 | 140 |
| 2023/C 177/19 | P9_TA(2022)0430Avjazzjoni ċivili: tħassir tad-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEERiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE (COM(2022)0465 – C9-0310/2022 – 2022/0282(COD))P9_TC1-COD(2022)0282Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Diċembru 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni (UE) 2023/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE | 141 |
| 2023/C 177/20 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 389/2012 fir-rigward tal-iskambju ta' informazzjoni miżmuma fir-reġistri elettroniċi dwar l-operaturi ekonomiċi li jmexxu l-oġġetti soġġetti għas-sisa bejn l-Istati Membri għal finijiet kummerċjali (COM(2022)0539 – C9-0367/2022 – 2022/0331(CNS)) | 142 |
| 2023/C 177/21 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 93, 107 u 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' għajnuna mill-Istat fis-settur tat-trasport bil-ferrovija, fl-ilmijiet navigabbli interni u multimodali (COM(2022)0327 – C9-0290/2022 – 2022/0209(NLE)) | 143 |
| | L-Erbgħa 14 ta’ Diċembru 2022 |
| 2023/C 177/22 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Diċembru 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari bil-ħsieb tal-adozzjoni ta’ regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Strument għall-għoti ta’ appoġġ lill-Ukrajna għall-2023 (assistenza makrofinanzjarja +) (15727/2022 – C9-0424/2022 – 2022/0371(COD)) | 144 |
| 2023/C 177/23 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea biex tingħata assistenza lill-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Lussemburgu, Spanja u l-Greċja wara diżastri naturali li seħħew f'dawn il-pajjiżi matul l-2021 (COM(2022)0665 – C9-0350/2022 – 2022/0337(BUD)) | 145 |
| 2023/C 177/24 | Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-14 ta' Diċembru 2022, dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva (UE) 2018/2001 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, id-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija u d-Direttiva 2012/27/UE dwar l-effiċjenza enerġetika (COM(2022)0222 – C9-0184/2022 – 2022/0160(COD))[Emenda 1 sakemm mhux indikat mod ieħor] | 148 |

III   Atti preparatorji

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 13 ta’ Diċembru 2022

2023/C 177/17

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/87/KE fir-rigward tan-notifika ta' kumpens fir-rigward ta' miżura globali bbażata fuq is-suq għall-operaturi tal-inġenji tal-ajru bbażati fl-Unjoni (COM(2021)0567 – C9-0323/2021 – 2021/0204(COD))

139

2023/C 177/18

P9_TA(2022)0429Trasport: tħassir tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1108/70 u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tħassir tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 tal-Kunsill li jintroduċi sistema ta' kontabbiltà dwar l-infiq fuq l-infrastruttura fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006 li jispeċifika l-entrati li għandhom jiġu inklużi taħt id-diversi intestaturi fil-formoli tal-kontijiet murija fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1108/70 (COM(2022)0381 – C9-0294/2022 – 2022/0232(COD))P9_TC1-COD(2022)0232Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Diċembru 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2023/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tħassir tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 tal-Kunsill li jintroduċi sistema ta’ kontabilità dwar l-infiq fuq l-infrastruttura fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, u t-tħassir tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006 li jispeċifika l-entrati li għandhom jiġu inklużi taħt id-diversi intestaturi fil-formoli tal-kontijiet murija fl-Anness I tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70

140

2023/C 177/19

P9_TA(2022)0430Avjazzjoni ċivili: tħassir tad-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEERiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE (COM(2022)0465 – C9-0310/2022 – 2022/0282(COD))P9_TC1-COD(2022)0282Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Diċembru 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni (UE) 2023/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE

141

2023/C 177/20

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 389/2012 fir-rigward tal-iskambju ta' informazzjoni miżmuma fir-reġistri elettroniċi dwar l-operaturi ekonomiċi li jmexxu l-oġġetti soġġetti għas-sisa bejn l-Istati Membri għal finijiet kummerċjali (COM(2022)0539 – C9-0367/2022 – 2022/0331(CNS))

142

2023/C 177/21

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 93, 107 u 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' għajnuna mill-Istat fis-settur tat-trasport bil-ferrovija, fl-ilmijiet navigabbli interni u multimodali (COM(2022)0327 – C9-0290/2022 – 2022/0209(NLE))

143

L-Erbgħa 14 ta’ Diċembru 2022

2023/C 177/22

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Diċembru 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari bil-ħsieb tal-adozzjoni ta’ regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Strument għall-għoti ta’ appoġġ lill-Ukrajna għall-2023 (assistenza makrofinanzjarja +) (15727/2022 – C9-0424/2022 – 2022/0371(COD))

144

2023/C 177/23

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea biex tingħata assistenza lill-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Lussemburgu, Spanja u l-Greċja wara diżastri naturali li seħħew f'dawn il-pajjiżi matul l-2021 (COM(2022)0665 – C9-0350/2022 – 2022/0337(BUD))

145

2023/C 177/24

Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-14 ta' Diċembru 2022, dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva (UE) 2018/2001 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, id-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija u d-Direttiva 2012/27/UE dwar l-effiċjenza enerġetika (COM(2022)0222 – C9-0184/2022 – 2022/0160(COD))[Emenda 1 sakemm mhux indikat mod ieħor]

148

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

17.5.2023

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/1 |
| --- | --- | --- | --- |

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/1

---

IL-PARLAMENT EWROPEW

SESSJONI 2022–2023

Dati tas-seduti: 12–15 ta’ Diċembru 2022

TESTI ADOTTATI

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 13 ta’ Diċembru 2022

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/2 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/2

---

P9_TA(2022)0433

Fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 (ACS-GMØØ6-4)

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084951/01 – 2022/2930(RSP))

(2023/C 177/01)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084951/01, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084951/01,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Settembru 2003 dwar ikel u għalf modifikat ġenetikament (1), u partikolarment l-Artikolu 11(3) u l-Artikolu 23(3) tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Settembru 2003 dwar ikel u għalf modifikat ġenetikament (1), u partikolarment l-Artikolu 11(3) u l-Artikolu 23(3) tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-votazzjoni fil-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf imsemmija fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, tas-27 ta' Ottubru 2022, li matulha ma ngħatat ebda opinjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-votazzjoni fil-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf imsemmija fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, tas-27 ta' Ottubru 2022, li matulha ma ngħatat ebda opinjoni,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 11 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 11 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (2),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni adottata mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) fl-4 ta' Mejju 2022, u ppubblikata fl-20 ta' Ġunju 2022 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni adottata mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) fl-4 ta' Mejju 2022, u ppubblikata fl-20 ta' Ġunju 2022 (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu li joġġezzjonaw għall-awtorizzazzjoni ta' organiżmi ġenetikament modifikati (“OĠMs”) (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu li joġġezzjonaw għall-awtorizzazzjoni ta' organiżmi ġenetikament modifikati (“OĠMs”) (4),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel,

| A. | billi d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2012/81/UE (5) awtorizzat it-tqegħid fis-suq ta' ikel u għalf li fihom is-sojja ġenetikament modifikata A5547-127, li jikkonsistu jew li huma prodotti minnha (“il-fażola tas-sojja ĠM”); billi l-kamp ta' applikazzjoni ta' dik l-awtorizzazzjoni jkopri wkoll it-tqegħid fis-suq ta' prodotti, għajr l-ikel u l-għalf, li fihom jew li jikkonsistu minn fażola tas-sojja ĠM, għall-istess użi bħal kull fażola tas-sojja oħra għajr għall-kultivazzjoni; |
| --- | --- |

A.

billi d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2012/81/UE (5) awtorizzat it-tqegħid fis-suq ta' ikel u għalf li fihom is-sojja ġenetikament modifikata A5547-127, li jikkonsistu jew li huma prodotti minnha (“il-fażola tas-sojja ĠM”); billi l-kamp ta' applikazzjoni ta' dik l-awtorizzazzjoni jkopri wkoll it-tqegħid fis-suq ta' prodotti, għajr l-ikel u l-għalf, li fihom jew li jikkonsistu minn fażola tas-sojja ĠM, għall-istess użi bħal kull fażola tas-sojja oħra għajr għall-kultivazzjoni;

| B. | billi, fl-10 ta' Diċembru 2020, BASF SE, ibbażata fil-Ġermanja, ippreżentat applikazzjoni f'isem BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, ibbażata fl-Istati Uniti, lill-Kummissjoni għat-tiġdid ta' dik l-awtorizzazzjoni; |
| --- | --- |

B.

billi, fl-10 ta' Diċembru 2020, BASF SE, ibbażata fil-Ġermanja, ippreżentat applikazzjoni f'isem BASF Agricultural Solutions Seed US LLC, ibbażata fl-Istati Uniti, lill-Kummissjoni għat-tiġdid ta' dik l-awtorizzazzjoni;

| C. | billi, fl-4 ta' Mejju 2022, l-EFSA adottat opinjoni favorevoli fir-rigward tat-tiġdid tal-awtorizzazzjoni tal-fażola tas-sojja ĠM, li ġiet ippubblikata fl-20 ta' Ġunju 2022; |
| --- | --- |

C.

billi, fl-4 ta' Mejju 2022, l-EFSA adottat opinjoni favorevoli fir-rigward tat-tiġdid tal-awtorizzazzjoni tal-fażola tas-sojja ĠM, li ġiet ippubblikata fl-20 ta' Ġunju 2022;

| D. | billi l-fażola tas-sojja ĠM tittollera l-erbiċidi li fihom il-glufosinat-ammonju; |
| --- | --- |

D.

billi l-fażola tas-sojja ĠM tittollera l-erbiċidi li fihom il-glufosinat-ammonju;

Nuqqas ta' valutazzjoni tal-erbiċidi komplementari

| E. | billi r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 503/2013 (6) jirrikjedi valutazzjoni dwar jekk il-prattiki agrikoli mistennija jinfluwenzawx l-eżitu tal-punti tat-tmiem studjati; billi, skont dak ir-Regolament ta' Implimentazzjoni, dan huwa speċjalment rilevanti għal pjanti tolleranti għall-erbiċidi; |
| --- | --- |

E.

billi r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 503/2013 (6) jirrikjedi valutazzjoni dwar jekk il-prattiki agrikoli mistennija jinfluwenzawx l-eżitu tal-punti tat-tmiem studjati; billi, skont dak ir-Regolament ta' Implimentazzjoni, dan huwa speċjalment rilevanti għal pjanti tolleranti għall-erbiċidi;

| F. | billi hemm numru ta' studji li juru li l-għelejjel ĠM li jittolleraw l-erbiċidi jirriżultaw f'użu akbar ta' erbiċidi komplementari, fil-biċċa l-kbira minħabba li jfeġġ ħaxix ħażin li jittollera l-erbiċidi (7); billi, b'konsegwenza ta' dan, għandu jkun mistenni li l-fażola tas-sojja ĠM tkun esposta għal dożi kemm ogħla kif ukoll ripetuti ta' glufosinat, u li għalhekk il-ħsad jista' jkun fih kwantità ogħla ta' residwi u tal-prodotti ta' degradazzjoni tagħhom (“metaboliti”); |
| --- | --- |

F.

billi hemm numru ta' studji li juru li l-għelejjel ĠM li jittolleraw l-erbiċidi jirriżultaw f'użu akbar ta' erbiċidi komplementari, fil-biċċa l-kbira minħabba li jfeġġ ħaxix ħażin li jittollera l-erbiċidi (7); billi, b'konsegwenza ta' dan, għandu jkun mistenni li l-fażola tas-sojja ĠM tkun esposta għal dożi kemm ogħla kif ukoll ripetuti ta' glufosinat, u li għalhekk il-ħsad jista' jkun fih kwantità ogħla ta' residwi u tal-prodotti ta' degradazzjoni tagħhom (“metaboliti”);

| G. | billi l-glufosinat huwa kklassifikat bħala sustanza tossika għar-riproduzzjoni 1B u għalhekk jissodisfa l-“kriterji ta' limitu” stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8); billi l-approvazzjoni għall-użu tal-glufosinat fl-Unjoni skadiet fil-31 ta' Lulju 2018 (9); |
| --- | --- |

G.

billi l-glufosinat huwa kklassifikat bħala sustanza tossika għar-riproduzzjoni 1B u għalhekk jissodisfa l-“kriterji ta' limitu” stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8); billi l-approvazzjoni għall-użu tal-glufosinat fl-Unjoni skadiet fil-31 ta' Lulju 2018 (9);

| H. | billi l-valutazzjoni tar-residwi ta' erbiċidi u l-metaboliti misjuba fi pjanti ĠM hija kkunsidrata li ma taqax taħt il-kompetenza tal-Bord tal-EFSA dwar Organiżmi Ġenetikament Modifikati u għalhekk ma titwettaqx bħala parti mill-proċess ta' awtorizzazzjoni għall-OĠMs; billi dan huwa problematiku peress li l-mod kif l-erbiċidi komplementari jiġu dekomposti mill-pjanta ĠM ikkonċernata, u l-kompożizzjoni u għaldaqstant it-tossiċità tal-metaboliti, jistgħu jiġu affettwati mill-modifika ġenetika stess; |
| --- | --- |

H.

billi l-valutazzjoni tar-residwi ta' erbiċidi u l-metaboliti misjuba fi pjanti ĠM hija kkunsidrata li ma taqax taħt il-kompetenza tal-Bord tal-EFSA dwar Organiżmi Ġenetikament Modifikati u għalhekk ma titwettaqx bħala parti mill-proċess ta' awtorizzazzjoni għall-OĠMs; billi dan huwa problematiku peress li l-mod kif l-erbiċidi komplementari jiġu dekomposti mill-pjanta ĠM ikkonċernata, u l-kompożizzjoni u għaldaqstant it-tossiċità tal-metaboliti, jistgħu jiġu affettwati mill-modifika ġenetika stess;

Kummenti tal-Istati Membri

| I. | billi l-Istati Membri ssottomettew kummenti lill-EFSA matul il-perjodu ta' konsultazzjoni ta' tliet xhur (10); billi dawk il-kummenti kritiċi jinkludu l-fatt li l-informazzjoni hija nieqsa għall-valutazzjoni tossikoloġika u l-karatterizzazzjoni fenotipika meħtieġa għall-finalizzazzjoni tal-valutazzjoni tar-riskju ambjentali, li l-valutazzjoni tossikoloġika għandha nuqqasijiet, bħal fir-rigward ta' trattament erbiċida mhux ċar u nuqqas ta' informazzjoni dwar il-kontaminazzjoni minn materjal ġenetiku barrani, u li r-rapporti ta' monitoraġġ dwar il-fażola tas-sojja ĠM għall-perjodu ta' awtorizzazzjoni għandhom nuqqasijiet fundamentali; |
| --- | --- |

I.

billi l-Istati Membri ssottomettew kummenti lill-EFSA matul il-perjodu ta' konsultazzjoni ta' tliet xhur (10); billi dawk il-kummenti kritiċi jinkludu l-fatt li l-informazzjoni hija nieqsa għall-valutazzjoni tossikoloġika u l-karatterizzazzjoni fenotipika meħtieġa għall-finalizzazzjoni tal-valutazzjoni tar-riskju ambjentali, li l-valutazzjoni tossikoloġika għandha nuqqasijiet, bħal fir-rigward ta' trattament erbiċida mhux ċar u nuqqas ta' informazzjoni dwar il-kontaminazzjoni minn materjal ġenetiku barrani, u li r-rapporti ta' monitoraġġ dwar il-fażola tas-sojja ĠM għall-perjodu ta' awtorizzazzjoni għandhom nuqqasijiet fundamentali;

Il-ħarsien tal-obbligi internazzjonali tal-Unjoni

| J. | billi rapport tal-2017 mir-Rapporteur Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) dwar id-dritt għall-ikel sab li, b'mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-pestiċidi perikolużi għandhom impatti katastrofiċi fuq is-saħħa (11); billi l-Mira 3.9 tal-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (“SDG”) tan-NU għandha l-għan li sal-2030 tnaqqas b'mod sostanzjali n-numru ta' mwiet u mard minn sustanzi kimiċi perikolużi u t-tniġġis u l-kontaminazzjoni tal-arja, tal-ilma u tal-ħamrija (12); billi l-awtorizzazzjoni tal-importazzjoni tal-fażola tas-sojja ĠM iżżid id-domanda għal din l-għalla, li hija ddisinjata li tiġi ttrattata bil-glifosinat, u b'hekk iżżid l-esponiment tal-ħaddiema u tal-ambjent f'pajjiżi terzi; billi r-riskju ta' esponiment akbar tal-ħaddiema u tal-ambjent huwa ta' tħassib partikolari b'rabta mal-għelejjel ĠM li jittolleraw l-erbiċidi, minħabba l-volumi ogħla ta' erbiċidi użati; |
| --- | --- |

J.

billi rapport tal-2017 mir-Rapporteur Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) dwar id-dritt għall-ikel sab li, b'mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-pestiċidi perikolużi għandhom impatti katastrofiċi fuq is-saħħa (11); billi l-Mira 3.9 tal-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (“SDG”) tan-NU għandha l-għan li sal-2030 tnaqqas b'mod sostanzjali n-numru ta' mwiet u mard minn sustanzi kimiċi perikolużi u t-tniġġis u l-kontaminazzjoni tal-arja, tal-ilma u tal-ħamrija (12); billi l-awtorizzazzjoni tal-importazzjoni tal-fażola tas-sojja ĠM iżżid id-domanda għal din l-għalla, li hija ddisinjata li tiġi ttrattata bil-glifosinat, u b'hekk iżżid l-esponiment tal-ħaddiema u tal-ambjent f'pajjiżi terzi; billi r-riskju ta' esponiment akbar tal-ħaddiema u tal-ambjent huwa ta' tħassib partikolari b'rabta mal-għelejjel ĠM li jittolleraw l-erbiċidi, minħabba l-volumi ogħla ta' erbiċidi użati;

| K. | billi, filwaqt li l-użu tal-glufosinat ilu mhux permess fl-Unjoni mill-aħħar ta' Lulju 2018, iċ-ċifri juru li mill-2020 'l hawn ġie esportat mill-Unjoni lejn il-Brażil, l-Arġentina, l-Istati Uniti, il-Kanada u l-Ġappun (13), li kollha kemm huma għandhom approvazzjoni għall-kultivazzjoni tal-fażola tas-sojja ĠM (14); |
| --- | --- |

K.

billi, filwaqt li l-użu tal-glufosinat ilu mhux permess fl-Unjoni mill-aħħar ta' Lulju 2018, iċ-ċifri juru li mill-2020 'l hawn ġie esportat mill-Unjoni lejn il-Brażil, l-Arġentina, l-Istati Uniti, il-Kanada u l-Ġappun (13), li kollha kemm huma għandhom approvazzjoni għall-kultivazzjoni tal-fażola tas-sojja ĠM (14);

| L. | billi d-deforestazzjoni hija kawża ewlenija tat-tnaqqis tal-bijodiversità; billi l-emissjonijiet mill-użu tal-art u mit-tibdil fl-użu tal-art, l-aktar minħabba d-deforestazzjoni, huma t-tieni l-akbar kawża tat-tibdil fil-klima wara l-ħruq tal-fjuwils fossili (15); billi l-SDG 15 tan-NU jinkludi l-mira li titwaqqaf id-deforestazzjoni sal-2020 (16); billi l-foresti għandhom rwol multifunzjonali li jappoġġjaw l-ilħuq tal-biċċa l-kbira tal-SDGs tan-NU; |
| --- | --- |

L.

billi d-deforestazzjoni hija kawża ewlenija tat-tnaqqis tal-bijodiversità; billi l-emissjonijiet mill-użu tal-art u mit-tibdil fl-użu tal-art, l-aktar minħabba d-deforestazzjoni, huma t-tieni l-akbar kawża tat-tibdil fil-klima wara l-ħruq tal-fjuwils fossili (15); billi l-SDG 15 tan-NU jinkludi l-mira li titwaqqaf id-deforestazzjoni sal-2020 (16); billi l-foresti għandhom rwol multifunzjonali li jappoġġjaw l-ilħuq tal-biċċa l-kbira tal-SDGs tan-NU;

| M. | billi l-produzzjoni tas-sojja hija xprunatur ewlieni tad-deforestazzjonital-foresti fl-Amażonja, f'Cerrado u fi Gran Chaco fl-Amerka t'Isfel; billi 97 % u 100 % tas-sojja kkultivata fil-Brażil u fl-Arġentina, rispettivament, hija sojja ĠM (17); billi l-maġġoranza l-kbira tal-fażola tas-sojja ĠM awtorizzata għall-kultivazzjoni fil-Brażil u fl-Arġentina hija awtorizzata wkoll għall-importazzjoni fl-Unjoni; |
| --- | --- |

M.

billi l-produzzjoni tas-sojja hija xprunatur ewlieni tad-deforestazzjonital-foresti fl-Amażonja, f'Cerrado u fi Gran Chaco fl-Amerka t'Isfel; billi 97 % u 100 % tas-sojja kkultivata fil-Brażil u fl-Arġentina, rispettivament, hija sojja ĠM (17); billi l-maġġoranza l-kbira tal-fażola tas-sojja ĠM awtorizzata għall-kultivazzjoni fil-Brażil u fl-Arġentina hija awtorizzata wkoll għall-importazzjoni fl-Unjoni;

| N. | billi l-Unjoni, bħala parti għall-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika tan-NU (“NU KDB”), għandha r-responsabbiltà li tiżgura li l-attivitajiet li jaqgħu taħt il-ġuriżdizzjoni jew il-kontroll tagħha ma jagħmlux ħsara lill-ambjent ta' Stati oħra (18); |
| --- | --- |

N.

billi l-Unjoni, bħala parti għall-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika tan-NU (“NU KDB”), għandha r-responsabbiltà li tiżgura li l-attivitajiet li jaqgħu taħt il-ġuriżdizzjoni jew il-kontroll tagħha ma jagħmlux ħsara lill-ambjent ta' Stati oħra (18);

| O. | billi r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 jiddikjara li l-ikel jew l-għalf ĠM ma jridx ikollu effetti negattivi fuq is-saħħa tal-bniedem, is-saħħa tal-annimali jew l-ambjent, u jirrikjedi li l-Kummissjoni tqis kwalunkwe dispożizzjoni rilevanti fid-dritt tal-Unjoni u fatturi leġittimi oħra rilevanti għall-kwistjoni taħt kunsiderazzjoni meta tkun qed tabbozza d-deċiżjoni tagħha; billi fatturi leġittimi bħal dawn għandhom jinkludu l-obbligi tal-Unjoni skont il-UN SDGs, il-Ftehim ta' Pariġi dwar il-Klima u n-NU KDB; |
| --- | --- |

O.

billi r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 jiddikjara li l-ikel jew l-għalf ĠM ma jridx ikollu effetti negattivi fuq is-saħħa tal-bniedem, is-saħħa tal-annimali jew l-ambjent, u jirrikjedi li l-Kummissjoni tqis kwalunkwe dispożizzjoni rilevanti fid-dritt tal-Unjoni u fatturi leġittimi oħra rilevanti għall-kwistjoni taħt kunsiderazzjoni meta tkun qed tabbozza d-deċiżjoni tagħha; billi fatturi leġittimi bħal dawn għandhom jinkludu l-obbligi tal-Unjoni skont il-UN SDGs, il-Ftehim ta' Pariġi dwar il-Klima u n-NU KDB;

Proċess deċiżjonali mhux demokratiku

| P. | billi l-votazzjoni fis-27 ta' Ottubru 2022 tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf ma tat l-ebda opinjoni, li jfisser li l-awtorizzazzjoni ma kinitx appoġġata minn maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

P.

billi l-votazzjoni fis-27 ta' Ottubru 2022 tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf ma tat l-ebda opinjoni, li jfisser li l-awtorizzazzjoni ma kinitx appoġġata minn maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri;

| Q. | billi l-Kummissjoni tirrikonoxxi bħala problematiku l-fatt li d-deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjoni tal-OĠM qegħdin jibqgħu jiġu adottati mill-Kummissjoni mingħajr maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favurihom, u dan ġeneralment jirrappreżenta tabilħaqq l-eċċezzjoni għall-awtorizzazzjonijiet tal-prodotti iżda saret in-norma għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjonijiet tal-ikel u l-għalf ĠM; |
| --- | --- |

Q.

billi l-Kummissjoni tirrikonoxxi bħala problematiku l-fatt li d-deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjoni tal-OĠM qegħdin jibqgħu jiġu adottati mill-Kummissjoni mingħajr maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favurihom, u dan ġeneralment jirrappreżenta tabilħaqq l-eċċezzjoni għall-awtorizzazzjonijiet tal-prodotti iżda saret in-norma għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjonijiet tal-ikel u l-għalf ĠM;

| R. | billi, fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta total ta' 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għat-tqegħid fis-suq ta' OĠMs għall-ikel u l-għalf (33 riżoluzzjoni) u għall-kultivazzjoni ta' OĠMs fl-Unjoni (tliet riżoluzzjonijiet); billi, fid-disa' leġiżlatura tiegħu, il-Parlament diġà adotta 29 oġġezzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' OĠMs; billi l-ebda minn dawk l-OĠMs ma kellhom maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favur l-awtorizzazzjoni tagħhom; billi r-raġunijiet għaliex l-Istati Membri ma jappoġġawx l-awtorizzazzjonijiet jinkludu n-nuqqas ta' rispett għall-prinċipju ta' prekawzjoni fil-proċess tal-awtorizzazzjoni u tħassib xjentifiku relatat mal-valutazzjoni tar-riskju; |
| --- | --- |

R.

billi, fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta total ta' 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għat-tqegħid fis-suq ta' OĠMs għall-ikel u l-għalf (33 riżoluzzjoni) u għall-kultivazzjoni ta' OĠMs fl-Unjoni (tliet riżoluzzjonijiet); billi, fid-disa' leġiżlatura tiegħu, il-Parlament diġà adotta 29 oġġezzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' OĠMs; billi l-ebda minn dawk l-OĠMs ma kellhom maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favur l-awtorizzazzjoni tagħhom; billi r-raġunijiet għaliex l-Istati Membri ma jappoġġawx l-awtorizzazzjonijiet jinkludu n-nuqqas ta' rispett għall-prinċipju ta' prekawzjoni fil-proċess tal-awtorizzazzjoni u tħassib xjentifiku relatat mal-valutazzjoni tar-riskju;

| S. | billi minkejja r-rikonoxximent tagħha stess tan-nuqqasijiet demokratiċi, in-nuqqas ta' appoġġ mill-Istati Membri u l-oġġezzjonijiet tal-Parlament, il-Kummissjoni qiegħda tkompli tawtorizza l-OĠMs; |
| --- | --- |

S.

billi minkejja r-rikonoxximent tagħha stess tan-nuqqasijiet demokratiċi, in-nuqqas ta' appoġġ mill-Istati Membri u l-oġġezzjonijiet tal-Parlament, il-Kummissjoni qiegħda tkompli tawtorizza l-OĠMs;

| T. | billi mhija meħtieġa l-ebda bidla fil-liġi biex il-Kummissjoni tkun tista' tiddeċiedi li ma tawtorizzax OĠMs meta ma jkunx hemm maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favur fil-Kumitat ta' Appell (19); |
| --- | --- |

T.

billi mhija meħtieġa l-ebda bidla fil-liġi biex il-Kummissjoni tkun tista' tiddeċiedi li ma tawtorizzax OĠMs meta ma jkunx hemm maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favur fil-Kumitat ta' Appell (19);

| 1. | Iqis li dan l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni jisboq is-setgħat ta' implimentazzjoni previsti fir-Regolament (KE) Nru 1829/2003; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Iqis li dan l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni mhuwiex konsistenti mad-dritt tal-Unjoni, billi mhuwiex kompatibbli mal-għan tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 li, f'konformità mal-prinċipji ġenerali stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20), huwa li jipprovdi l-bażi biex, fir-rigward tal-ikel u l-għalf ĠM, jiżgura livell għoli ta' protezzjoni għall-ħajja u s-saħħa tal-bniedem, is-saħħa u t-trattament xieraq tal-annimali, u l-interessi tal-ambjent u tal-konsumaturi, filwaqt li jiżgura l-funzjonament effikaċi tas-suq intern; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob lill-Kummissjoni tirtira l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tagħha u tippreżenta abbozz ġdid lill-kumitat; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, għal darba oħra, tqis l-obbligi tal-Unjoni skont il-ftehimiet internazzjonali, bħall-Ftehim ta' Pariġi dwar il-Klima, in-NU KDB u l-SDGs tan-NU; itenni t-talba tiegħu li l-abbozzi ta' atti ta' implimentazzjoni jkunu akkumpanjati minn memorandum ta' spjegazzjoni li jispjega kif dawn jirrispettaw il-prinċipju ta' “la tagħmilx ħsara” (21); |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni fl-aħħar irrikonoxxiet, f'ittra datata l-11 ta' Settembru 2020 lill-Membri, il-ħtieġa li tqis is-sostenibbiltà fir-rigward ta' deċiżjonijiet ta' awtorizzazzjoni dwar OĠMs (22); jesprimi d-diżappunt kbir tiegħu, madankollu, li, minn dak iż-żmien 'l hawn il-Kummissjoni kompliet tawtorizza OĠMs għall-importazzjoni fl-Unjoni, minkejja l-oġġezzjonijiet kontinwi mill-Parlament u mill-maġġoranza tal-Istati Membri li jivvutaw kontra; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Kummissjoni ma tawtorizzax l-importazzjoni ta' għelejjel ĠM li huma tolleranti għall-erbiċidi, minħabba ż-żieda fl-użu ta' erbiċidi komplementari, u r-riskji assoċjati għall-bijodiversità, għas-sikurezza tal-ikel u għas-saħħa tal-ħaddiema; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistenna li l-Kummissjoni, b'urġenza, u fil-ħin għall-konklużjoni taħt din il-leġiżlatura, twettaq l-impenn tagħha (23) li tressaq proposta biex tiżgura li kimiċi perikolużi pprojbiti fl-Unjoni ma jiġux prodotti għall-esportazzjoni; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Kummissjoni tissospendi minnufih l-importazzjoni ta' fażola tas-sojja ĠM ikkultivata fil-Brażil u fl-Arġentina bl-użu tal-Artikolu 53 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 jekk meħtieġ, sakemm jiġu stabbiliti mekkaniżmi legalment vinkolanti effettivi biex jipprevjenu t-tqegħid ta' prodotti fis-suq tal-Unjoni assoċjati mad-deforestazzjoni u ksur relatat tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenfasizza li l-emendi adottati mill-Parlament Ewropew fis-17 ta' Diċembru 2020 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 182/2011 (24), li ġew adottati fil-Parlament bħala bażi għan-negozjati mal-Kunsill, jiddikjaraw li l-Kummissjoni ma għandhiex tawtorizza OĠMs meta ma jkunx hemm maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favurihom; jinsisti li l-Kummissjoni tirrispetta din il-pożizzjoni u jistieden lill-Kunsill jipproċedi bil-ħidma tiegħu u jadotta approċċ ġenerali dwar dan il-fajl bħala kwistjoni ta' urġenza; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

10.

---

(1)  ĠU L 268, 18.10.2003, p. 1.

(2)  ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13.

(3)  Opinjoni Xjentifika tal-Bord tal-EFSA dwar Organiżmi Ġenetikament Modifikati dwar il-valutazzjoni tal-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A5547-127 għat-tiġdid tal-awtorizzazzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 (l-applikazzjoni EFSA-GMO-RX-020), EFSA Journal 2022, 20(6):7340, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2022.7340

(4)  Fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għall-awtorizzazzjoni tal-OĠMs. Barra minn hekk, fid-disa' leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta r-riżoluzzjonijiet li ġejjin:

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 11
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 11
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 15
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 15
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, jikkonsistu minnu, jew li huma prodotti minnu u qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta jew erbgħa mill-eventi uniċi MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 u DAS-40278-9 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 20
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, jikkonsistu minnu, jew li huma prodotti minnu u qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta jew erbgħa mill-eventi uniċi MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 u DAS-40278-9 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 20
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn qoton ġenetikament modifikat LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 2). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn qoton ġenetikament modifikat LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 2).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 89788 (MON-89788-1), li jikkonsistu minn tali fażola tas-sojja jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 7). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 89788 (MON-89788-1), li jikkonsistu minn tali fażola tas-sojja jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 7).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 u s-subkombinazzjonijiet MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 u NK603 × DAS-40278-9, li jikkonsistu minn tali qamħirrum jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 12). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 u s-subkombinazzjonijiet MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 u NK603 × DAS-40278-9, li jikkonsistu minn tali qamħirrum jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 12).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21, li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu u qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta, erbgħa jew ħamsa mill-eventi uniċi Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 u GA21 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 18). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21, li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu u qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta, erbgħa jew ħamsa mill-eventi uniċi Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 u GA21 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 208, 1.6.2021, p. 18).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Mejju 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 323, 11.8.2021, p. 7). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Mejju 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 323, 11.8.2021, p. 7).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom qamħirrun ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603, ikunu jikkonsistu minnu jew li jkunu magħmulin minnu, u qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi MON 87427, MON 89034, MIR162 u NK603, u li tħassar id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1111, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 415, 13.10.2021, p. 2). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom qamħirrun ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603, ikunu jikkonsistu minnu jew li jkunu magħmulin minnu, u qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi MON 87427, MON 89034, MIR162 u NK603, u li tħassar id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1111, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 415, 13.10.2021, p. 2).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 415, 13.10.2021, p. 8). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 415, 13.10.2021, p. 8).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603, ikunu jikkonsistu minnu jew li jkunu magħmulin minnu, u l-qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta jew erbgħa eventi uniċi MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 415, 13.10.2021, p. 15). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 × MIR162 × NK603, ikunu jikkonsistu minnu jew li jkunu magħmulin minnu, u l-qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta jew erbgħa eventi uniċi MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 415, 13.10.2021, p. 15).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 36). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87751 × MON 87701 × MON 87708 × MON 89788, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 36).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × MON 87411 u l-qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi MON 87427, MON 89034, MIR162 u MON 87411, li jikkonsistu minnhom jew li huma prodotti minnhom, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 43). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × MON 87411 u l-qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi MON 87427, MON 89034, MIR162 u MON 87411, li jikkonsistu minnhom jew li huma prodotti minnhom, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 43).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MIR604 (SYN-IR6Ø4-5) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 49). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MIR604 (SYN-IR6Ø4-5) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 49).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 88017 (MON-88Ø17-3), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 56). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 88017 (MON-88Ø17-3), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 56).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 (MON-89Ø34-3), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 63). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 (MON-89Ø34-3), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 445, 29.10.2021, p. 63).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Marzu 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom, ikunu jikkonsistu, jew ikunu prodotti minn qoton ġenetikament modifikat GHB614 × T304-40 × GHB119 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 474, 24.11.2021, p. 66). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Marzu 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom, ikunu jikkonsistu, jew ikunu prodotti minn qoton ġenetikament modifikat GHB614 × T304-40 × GHB119 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 474, 24.11.2021, p. 66).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Marzu 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MZIR098 (SYN-ØØØ98-3), li jikkonsistu minnu jew li jkunu prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 474, 24.11.2021, p. 74). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Marzu 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MZIR098 (SYN-ØØØ98-3), li jikkonsistu minnu jew li jkunu prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 474, 24.11.2021, p. 74).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata DAS-81419-2 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 45). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata DAS-81419-2 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 45).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata DAS-81419-2 × DAS–44406–6, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 52). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata DAS-81419-2 × DAS–44406–6, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 52).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, li jikkonsistu minn jew li jkunu prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi 1507, MIR162, MON810 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 59). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, li jikkonsistu minn jew li jkunu prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat 1507 × MIR162 × MON810 × NK603 u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi 1507, MIR162, MON810 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 59).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat Bt 11 (SYN-BTØ11-1), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 66). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat Bt 11 (SYN-BTØ11-1), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU C 99, 1.3.2022, p. 66).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Frar 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom fażola tas-sojja ġenetikament modifikata GMB151 (BCS-GM151-6), jikkonsistu minnha, jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 342, 6.9.2022, p. 22
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Frar 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom fażola tas-sojja ġenetikament modifikata GMB151 (BCS-GM151-6), jikkonsistu minnha, jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 342, 6.9.2022, p. 22
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Frar 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, qoton ġenetikament modifikat GHB614 (BCS-GHØØ2-5), jikkonsistu minnu, jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 342, 6.9.2022, p. 29
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Frar 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, qoton ġenetikament modifikat GHB614 (BCS-GHØØ2-5), jikkonsistu minnu, jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 342, 6.9.2022, p. 29
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qoton ġenetikament modifikat GHB811 (BCS-GH811-4), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 48
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qoton ġenetikament modifikat GHB811 (BCS-GH811-4), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 48
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-abbozz ta' Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-kolza ġenetikament modifikata 73496 (DP-Ø73496-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 55
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-abbozz ta' Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-kolza ġenetikament modifikata 73496 (DP-Ø73496-4), li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 55
  ).

| — | Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' April 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87769 × MON 89788, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 434, 15.11.2022, p. 42
  ). |
| --- | --- |

—

Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-6 ta' April 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87769 × MON 89788, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (
  ĠU C 434, 15.11.2022, p. 42
  ).

| — | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, li jikkonsistu minn jew li jkunu prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat DP4114 × MON 810 × MIR604 × NK603 u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi DP4114, MON 810, MIR604 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2022)0257). |
| --- | --- |

—

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, li jikkonsistu minn jew li jkunu prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat DP4114 × MON 810 × MIR604 × NK603 u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi DP4114, MON 810, MIR604 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2022)0257).

| — | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2022/797 tad-19 ta' Mejju 2022 li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, li jikkonsistu jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat NK603 × T25 × DAS-40278-9 u s-sottokombinazzjoni tiegħu T25 × DAS-40278-9, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2022)0258). |
| --- | --- |

—

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2022/797 tad-19 ta' Mejju 2022 li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, li jikkonsistu jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat NK603 × T25 × DAS-40278-9 u s-sottokombinazzjoni tiegħu T25 × DAS-40278-9, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2022)0258).

(5)  Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2012/81/UE tal-10 ta' Frar 2012 li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom is-sojja modifikata ġenetikament A5547-127 (ACS-GMØØ6-4), li jikkonsistu jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 40, 14.2.2012, p. 10).

(6)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 503/2013 tat-3 ta' April 2013 dwar applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni ta' ikel u għalf ġenetikament modifikat skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jemendaw ir-Regolamenti (KE) Nru 641/2004 u (KE) Nru 1981/2006 (ĠU L 157, 8.6.2013, p. 1).

(7)  Ara, pereżempju, Bonny, S., “Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact”, Environmental Management, Jannar 2016; 57(1), pp. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 u Benbrook, C.M., “Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. – the first sixteen years”, Environmental Sciences Europe; 28 ta' Settembru 2012, Vol. 24(1), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24

(8)  Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (ĠU L 309, 24.11.2009, p. 1).

(9)  https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/start/screen/active-substances

(10)  Kummenti tal-Istati Membri, aċċessibbli permezz tal-portal OpenEFSA: https://open.efsa.europa.eu/

(11)  https://www.ohchr.org/en/calls-for-input/report-pesticides-and-human-rights

(12)  https://indicators.report/targets/3-9/

(13)  Issib l-informazzjoni billi tfittex dwar “glufosinat” hawnhekk: https://echa.europa.eu/information-on-chemicals/pic/export-notifications?p_p_id=exportnotifications_WAR_echapicportlet&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&_exportnotifications_WAR_echapicportlet_summaryDetails=summaryTab&_exportnotifications_WAR_echapicportlet_viewTab=searchTab

(14)  https://www.isaaa.org/gmapprovaldatabase/event/default.asp?EventID=166

(15)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Lulju 2019 bit-titolu “It-Tisħiħ tal-Azzjoni tal-UE għall-Protezzjoni u għar-Restawr tal- Foresti tad-Dinja”, (COM(2019)0352), p. 1.

(16)  Ara l-mira 15.2: https://www.un.org/sustainabledevelopment/biodiversity/

(17)  Servizz Internazzjonali għall-Akkwist ta' Applikazzjonijiet agro-bijoteknoloġiċi, “Global status of commercialized biotech/GM crops in 2017: Biotech Crop Adoption Surges as Economic Benefits Accumulate in 22 Years” (Status globali ta' għelejjel bijoteknoloġiċi/ĠM kummerċjalizzati fl-2017: L-Adozzjoni tal-Għelejjel Bijoteknoloġiċi Tiżdied hekk kif il-Benefiċċji Ekonomiċi Jakkumulaw fi 22 sena), ISAAA Nota Nru 53 (2017), pp. 16 u 21, https://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/53/download/isaaa-brief-53-2017.pdf.

(18)  Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, Artikolu 3: https://www.cbd.int/convention/articles/?a=cbd-03

(19)  Il-Kummissjoni “tista'”, u mhux “għandha”, tkompli bl-awtorizzazzjoni jekk ma jkun hemm l-ebda maġġoranza kwalifikata ta' Stati Membri favur il-Kumitat ta' Appell, skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 (l-Artikolu 6(3)).

(20)  Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u r-rekwiżiti tal-liġi dwar l-ikel, li tistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u tistabbilixxi proċeduri dwar materji ta' sigurtà fl-ikel (ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1).

(21)  Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (ĠU C 270, 7.7.2021, p. 2), il-paragrafu 102.

(22)  https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(23)  Kif deskritt fl-Anness tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Strateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà”, COM(2020)0667, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=COM%3A2020%3A667%3AFIN#document2

(24)  ĠU C 445, 29.10.2021, p. 257.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/9 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/9

---

P9_TA(2022)0434

Il-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jagħti awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084293/01 – 2022/2929(RSP))

(2023/C 177/02)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jagħti awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084293/01, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li jagħti awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D084293/01,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Mejju 2012 dwar it-tqegħid fis-suq u l-użu tal-prodotti bijoċidali (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 44(5), l-ewwel subparagrafu, tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Mejju 2012 dwar it-tqegħid fis-suq u l-użu tal-prodotti bijoċidali (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 44(5), l-ewwel subparagrafu, tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni mogħtija fis-26 ta' Settembru 2022 mill-Kumitat Permanenti dwar Prodotti Bijoċidali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni mogħtija fis-26 ta' Settembru 2022 mill-Kumitat Permanenti dwar Prodotti Bijoċidali,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/1021 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-pollutanti organiċi persistenti (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/1021 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-pollutanti organiċi persistenti (2),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 11 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 11 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (3),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel,

| A. | billi l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni jipprevedi li awtorizzazzjoni tal-Unjoni bin-numru ta' awtorizzazzjoni EU-0023657-0000 tingħata lil Nutrition & Biosciences Netherlands B.V. għat-tqegħid fis-suq u l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” tat-tip ta' prodott 6, kif deskritt fl-Anness V tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, għall-preservazzjoni ta' żejt mhux raffinat u prodotti raffinati li jkun tneħħa l-ilma minnhom (fjuwils distillati medji u ħfief); |
| --- | --- |

A.

billi l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni jipprevedi li awtorizzazzjoni tal-Unjoni bin-numru ta' awtorizzazzjoni EU-0023657-0000 tingħata lil Nutrition & Biosciences Netherlands B.V. għat-tqegħid fis-suq u l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” tat-tip ta' prodott 6, kif deskritt fl-Anness V tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, għall-preservazzjoni ta' żejt mhux raffinat u prodotti raffinati li jkun tneħħa l-ilma minnhom (fjuwils distillati medji u ħfief);

| B. | billi l-Kummissjoni impenjat ruħha għal ambizzjoni ta' tniġġis żero biex tikseb ambjent ħieles mit-tossiċità biex tgħin liċ-ċittadini u l-ambjent jiġu protetti aħjar kontra kimiċi perikolużi u li tinkoraġġixxi l-innovazzjoni għall-iżvilupp ta' alternattivi sikuri u sostenibbli; |
| --- | --- |

B.

billi l-Kummissjoni impenjat ruħha għal ambizzjoni ta' tniġġis żero biex tikseb ambjent ħieles mit-tossiċità biex tgħin liċ-ċittadini u l-ambjent jiġu protetti aħjar kontra kimiċi perikolużi u li tinkoraġġixxi l-innovazzjoni għall-iżvilupp ta' alternattivi sikuri u sostenibbli;

| C. | billi l-Konvenzjoni ta' Stokkolma dwar Materjal Organiku Persistenti Li Jniġġes (4) (“Konvenzjoni ta' Stokkolma”) u l-Protokoll ta' Aarhus dwar Materjal Organiku Persistenti Li Jniġġes (5) għandhom l-għan li jipproteġu s-saħħa tal-bniedem u l-ambjent minn pollutanti organiċi persistenti (“POPs”); billi r-Regolament (UE) 2019/1021 ġie adottat biex jimplimenta l-obbligu tal-Unjoni taħt dik il-Konvenzjoni u dak il-Protokoll; |
| --- | --- |

C.

billi l-Konvenzjoni ta' Stokkolma dwar Materjal Organiku Persistenti Li Jniġġes (4) (“Konvenzjoni ta' Stokkolma”) u l-Protokoll ta' Aarhus dwar Materjal Organiku Persistenti Li Jniġġes (5) għandhom l-għan li jipproteġu s-saħħa tal-bniedem u l-ambjent minn pollutanti organiċi persistenti (“POPs”); billi r-Regolament (UE) 2019/1021 ġie adottat biex jimplimenta l-obbligu tal-Unjoni taħt dik il-Konvenzjoni u dak il-Protokoll;

| D. | billi l-opinjoni tal-5 ta' Marzu 2020 (6) tal-Kumitat tal-Prodotti Bijoċidali (“BPC”) tal-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (“ECHA”) inkludiet opinjoni ta' minoranza mill-Ġermanja li tikkonkludi li l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” bħala preservattiv fil-fjuwils imur f'kunflitt mal-leġiżlazzjoni nazzjonali ta' dak l-Istat Membru (l-10 Ordinanza Federali dwar il-Kontroll tal-Emissjonijiet § 2(1) u (2)), li tipprojbixxi fjuwils għal vetturi bil-mutur ta' fuq it-triq milli jkun fihom addittivi b'komposti tal-kloru jew tal-bromu, u tipprojbixxi it-tqegħid fis-suq ta' addittivi li fihom il-kloru jew il-bromu, peress li dawk il-komposti jikkawżaw il-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil; billi, b'mod partikolari, dik il-familja ta' prodotti bijoċidali fiha komposti organiċi aloġenati (CMIT-MIT) li jistgħu jirriżultaw fil-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil; |
| --- | --- |

D.

billi l-opinjoni tal-5 ta' Marzu 2020 (6) tal-Kumitat tal-Prodotti Bijoċidali (“BPC”) tal-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (“ECHA”) inkludiet opinjoni ta' minoranza mill-Ġermanja li tikkonkludi li l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” bħala preservattiv fil-fjuwils imur f'kunflitt mal-leġiżlazzjoni nazzjonali ta' dak l-Istat Membru (l-10 Ordinanza Federali dwar il-Kontroll tal-Emissjonijiet § 2(1) u (2)), li tipprojbixxi fjuwils għal vetturi bil-mutur ta' fuq it-triq milli jkun fihom addittivi b'komposti tal-kloru jew tal-bromu, u tipprojbixxi it-tqegħid fis-suq ta' addittivi li fihom il-kloru jew il-bromu, peress li dawk il-komposti jikkawżaw il-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil; billi, b'mod partikolari, dik il-familja ta' prodotti bijoċidali fiha komposti organiċi aloġenati (CMIT-MIT) li jistgħu jirriżultaw fil-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil;

| E. | billi d-diossini u l-furani (PCDD/PCDF) jappartjenu għall-kategorija tal-POPs, koperti mill-Konvenzjoni ta' Stokkolma, u huma inklużi bħala sustanzi soġġetti għal dispożizzjonijiet għat-tnaqqis tar-rilaxx fl-Anness III tar-Regolament (UE) 2019/1021; billi l-esponiment tal-bniedem għad-diossini u sustanzi li jixbħu d-diossini kienet assoċjata ma' firxa ta' effetti tossiċi, inklużi karċinoġeniċità, klorakne, effetti riproduttivi, tal-iżvilupp u tan-newrożvilupp, immunotossiċità, u effetti fuq l-ormoni tat-tirojde, l-iżvilupp tal-fwied u tas-snien (7); |
| --- | --- |

E.

billi d-diossini u l-furani (PCDD/PCDF) jappartjenu għall-kategorija tal-POPs, koperti mill-Konvenzjoni ta' Stokkolma, u huma inklużi bħala sustanzi soġġetti għal dispożizzjonijiet għat-tnaqqis tar-rilaxx fl-Anness III tar-Regolament (UE) 2019/1021; billi l-esponiment tal-bniedem għad-diossini u sustanzi li jixbħu d-diossini kienet assoċjata ma' firxa ta' effetti tossiċi, inklużi karċinoġeniċità, klorakne, effetti riproduttivi, tal-iżvilupp u tan-newrożvilupp, immunotossiċità, u effetti fuq l-ormoni tat-tirojde, l-iżvilupp tal-fwied u tas-snien (7);

| F. | billi, f'Jannar 2019, l-Unjoni ppubblikat it-tielet pjan ta' implimentazzjoni tagħha biex tindirizza l-POPs (8); billi, skont dak il-pjan ta' implimentazzjoni, “[I]l-ħruġ ta' prodotti sekondarji prodotti mhux intenzjonalment elenkati fl-Anness C (diossini, furani, PCBs, PeCB, HCB u minn Diċembru 2016 PCNs) huma soġġetti għal minimizzazzjoni kontinwa bl-għan aħħari ta' eliminazzjoni totali, fejn possibbli”; |
| --- | --- |

F.

billi, f'Jannar 2019, l-Unjoni ppubblikat it-tielet pjan ta' implimentazzjoni tagħha biex tindirizza l-POPs (8); billi, skont dak il-pjan ta' implimentazzjoni, “[I]l-ħruġ ta' prodotti sekondarji prodotti mhux intenzjonalment elenkati fl-Anness C (diossini, furani, PCBs, PeCB, HCB u minn Diċembru 2016 PCNs) huma soġġetti għal minimizzazzjoni kontinwa bl-għan aħħari ta' eliminazzjoni totali, fejn possibbli”;

| G. | billi l-Kummissjoni ddeċidiet li tindirizza t-tħassib dwar il-formazzjoni tad-diossina billi talbet opinjoni mill-ECHA, skont l-Artikolu 75(1), it-tieni subparagrafu, punt (g), tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, biex jiġi stmat l-ammont ta' formazzjoni ta' diossini u l-kontribut ġenerali għall-emissjonijiet tad-diossini minħabba l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” fil-fjuwils użati għat-trasport bit-triq u bl-ilma, u biex jiġi ċċarat il-livell tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent dovuti għall-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali, sabiex jiġi ddeterminat jekk ir-riskji jistgħux jitqiesu aċċettabbli jew le, |
| --- | --- |

G.

billi l-Kummissjoni ddeċidiet li tindirizza t-tħassib dwar il-formazzjoni tad-diossina billi talbet opinjoni mill-ECHA, skont l-Artikolu 75(1), it-tieni subparagrafu, punt (g), tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, biex jiġi stmat l-ammont ta' formazzjoni ta' diossini u l-kontribut ġenerali għall-emissjonijiet tad-diossini minħabba l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” fil-fjuwils użati għat-trasport bit-triq u bl-ilma, u biex jiġi ċċarat il-livell tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent dovuti għall-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali, sabiex jiġi ddeterminat jekk ir-riskji jistgħux jitqiesu aċċettabbli jew le,

| H. | billi fil-mandat tagħha li titlob l-opinjoni mill-ECHA, il-Kummissjoni tissottolinja l-ħtieġa li tiċċara jekk l-awtorizzazzjoni ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali tkunx konformi mal-objettivi stabbiliti fir-Regolament (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

H.

billi fil-mandat tagħha li titlob l-opinjoni mill-ECHA, il-Kummissjoni tissottolinja l-ħtieġa li tiċċara jekk l-awtorizzazzjoni ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali tkunx konformi mal-objettivi stabbiliti fir-Regolament (UE) 2019/1021;

| I. | billi fl-opinjoni tagħha tal-5 ta' Lulju 2021 (9) dwar it-talba taħt l-Artikolu 75(1), it-tieni subparagrafu, punt (g), l-ECHA kkonkludiet li, abbażi tal-livell attwali ta' għarfien dwar l-użu ta' C(M)IT/MIT bħala preservattiv fiż-żejt u l-fjuwil, mhuwiex possibbli li wieħed jasal għal konklużjonijiet dwar il-kobor tal-kontribut potenzjali tal-użu ta' C(M)IT/MIT fil-fjuwils fir-rigward tal-emissjonijiet u l-esponiment tad-diossini, jew dwar ir-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent assoċjat mal-użu ta' addittivi tal-kloru bħal C(M)IT/MIT fil-fjuwils; |
| --- | --- |

I.

billi fl-opinjoni tagħha tal-5 ta' Lulju 2021 (9) dwar it-talba taħt l-Artikolu 75(1), it-tieni subparagrafu, punt (g), l-ECHA kkonkludiet li, abbażi tal-livell attwali ta' għarfien dwar l-użu ta' C(M)IT/MIT bħala preservattiv fiż-żejt u l-fjuwil, mhuwiex possibbli li wieħed jasal għal konklużjonijiet dwar il-kobor tal-kontribut potenzjali tal-użu ta' C(M)IT/MIT fil-fjuwils fir-rigward tal-emissjonijiet u l-esponiment tad-diossini, jew dwar ir-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent assoċjat mal-użu ta' addittivi tal-kloru bħal C(M)IT/MIT fil-fjuwils;

| J. | billi, minkejja l-konklużjoni tal-ECHA, il-Kummissjoni “tikkunsidra li r-rifjut tal-awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali ‘CMIT/MIT SOLVENT BASED’ ma jwassalx għal tnaqqis sinifikanti tal-emissjonijiet tad-diossini meta mqabbel mal-għoti tagħha” u għalhekk li din l-awtorizzazzjoni tkun konformi mal-obbligi tal-Unjoni skont il-Konvenzjoni ta' Stokkolma u r-Regolament (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

J.

billi, minkejja l-konklużjoni tal-ECHA, il-Kummissjoni “tikkunsidra li r-rifjut tal-awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali ‘CMIT/MIT SOLVENT BASED’ ma jwassalx għal tnaqqis sinifikanti tal-emissjonijiet tad-diossini meta mqabbel mal-għoti tagħha” u għalhekk li din l-awtorizzazzjoni tkun konformi mal-obbligi tal-Unjoni skont il-Konvenzjoni ta' Stokkolma u r-Regolament (UE) 2019/1021;

| K. | billi r-raġunament tal-Kummissjoni huwa li, bħala konsegwenza tal-ambizzjonijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew (10) u r-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11) biex tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050, l-ammont globali ta' fjuwil li jista' potenzjalment ikun ittrattat bil-familja ta' prodotti bijoċidali u maħruq f'muturi jew sistemi ta' tisħin huwa mistenni li jonqos b'mod sinifikanti fl-għexieren ta' snin li ġejjin, li mbagħad iwassal biex tonqos kif xieraq il-formazzjoni ta' diossini assoċjati mal-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”; |
| --- | --- |

K.

billi r-raġunament tal-Kummissjoni huwa li, bħala konsegwenza tal-ambizzjonijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew (10) u r-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11) biex tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050, l-ammont globali ta' fjuwil li jista' potenzjalment ikun ittrattat bil-familja ta' prodotti bijoċidali u maħruq f'muturi jew sistemi ta' tisħin huwa mistenni li jonqos b'mod sinifikanti fl-għexieren ta' snin li ġejjin, li mbagħad iwassal biex tonqos kif xieraq il-formazzjoni ta' diossini assoċjati mal-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”;

| L. | billi, fl-opinjoni tagħha tal-5 ta' Lulju 2021, l-ECHA tiddikjara li “ma hemm l-ebda dubju mil-letteratura li vetturi bil-mutur li jaħdmu bi fjuwils li fihom il-kloru huma sorsi ta' emissjonijiet ta' diossini u furan” u li, kuntrarjament għar-raġunament tal-Kummissjoni msemmi fil-premessa K, “għalkemm għadha minuri meta mqabbla mas-sorsi dominanti attwali, il-kontribuzzjoni relattiva ta' sorsi diffużi mhux industrijali [għall-emissjonijiet tad-diossini u tal-furan], inkluż it-trasport, [...] aktarx li tiżdied.”; |
| --- | --- |

L.

billi, fl-opinjoni tagħha tal-5 ta' Lulju 2021, l-ECHA tiddikjara li “ma hemm l-ebda dubju mil-letteratura li vetturi bil-mutur li jaħdmu bi fjuwils li fihom il-kloru huma sorsi ta' emissjonijiet ta' diossini u furan” u li, kuntrarjament għar-raġunament tal-Kummissjoni msemmi fil-premessa K, “għalkemm għadha minuri meta mqabbla mas-sorsi dominanti attwali, il-kontribuzzjoni relattiva ta' sorsi diffużi mhux industrijali [għall-emissjonijiet tad-diossini u tal-furan], inkluż it-trasport, [...] aktarx li tiżdied.”;

| M. | billi l-ECHA tiddikjara wkoll fl-opinjoni tagħha tal-5 ta' Lulju 2021 li “għalkemm l-emissjonijiet mit-traffiku huma minuri meta mqabbla mas-sorsi dominanti attwali, għandu jiġi nnutat li l-importanza relattiva tagħhom f'termini ta' esponiment relattiva tal-bniedem tista' tkun ogħla, minħabba d-distribuzzjoni spazjali tagħhom f'żoni urbani b'popolazzjoni densa, qrib il-popolazzjoni umana u l-ambjent tal-għajxien u b'inqas dilwizzjoni tal-emissjonijiet.” |
| --- | --- |

M.

billi l-ECHA tiddikjara wkoll fl-opinjoni tagħha tal-5 ta' Lulju 2021 li “għalkemm l-emissjonijiet mit-traffiku huma minuri meta mqabbla mas-sorsi dominanti attwali, għandu jiġi nnutat li l-importanza relattiva tagħhom f'termini ta' esponiment relattiva tal-bniedem tista' tkun ogħla, minħabba d-distribuzzjoni spazjali tagħhom f'żoni urbani b'popolazzjoni densa, qrib il-popolazzjoni umana u l-ambjent tal-għajxien u b'inqas dilwizzjoni tal-emissjonijiet.”

| N. | billi l-inċertezza xjentifika dwar il-livell tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent minħabba l-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ma tagħmilhiex possibbli li tintlaħaq konklużjoni dwar jekk l-awtorizzazzjoni ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali tkunx konformi mal-Konvenzjoni ta' Stokkolma u r-Regolament (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

N.

billi l-inċertezza xjentifika dwar il-livell tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent minħabba l-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ma tagħmilhiex possibbli li tintlaħaq konklużjoni dwar jekk l-awtorizzazzjoni ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali tkunx konformi mal-Konvenzjoni ta' Stokkolma u r-Regolament (UE) 2019/1021;

| O. | billi d-Danimarka u l-Belġju, skont l-Artikolu 44(5), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, għamlu talba lill-Kummissjoni biex l-awtorizzazzjoni tal-Unjoni tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ma tapplikax fit-territorji rispettivi tagħhom, abbażi tar-raġunijiet previsti fl-Artikolu 37(1), punti (a) u (c), ta' dak ir-Regolament, billi l-preżenza ta' komposti organiċi aloġenati, bħal C(M)IT/MIT, fil-fjuwil tista' tirriżulta fil-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil; billi l-Ġermanja, skont l-istess dispożizzjoni, għamlet talba lill-Kummissjoni biex taġġusta l-kundizzjonijiet ta' dik l-awtorizzazzjoni fit-territorju tagħha abbażi tal-istess raġunijiet sabiex ma tippermettix l-użu tagħha għall-preservazzjoni ta' fjuwils għal vetturi bil-mutur tat-triq mhux ferrovjarji, ħlief għall-iskop ta' riċerka, żvilupp jew analiżi; |
| --- | --- |

O.

billi d-Danimarka u l-Belġju, skont l-Artikolu 44(5), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, għamlu talba lill-Kummissjoni biex l-awtorizzazzjoni tal-Unjoni tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ma tapplikax fit-territorji rispettivi tagħhom, abbażi tar-raġunijiet previsti fl-Artikolu 37(1), punti (a) u (c), ta' dak ir-Regolament, billi l-preżenza ta' komposti organiċi aloġenati, bħal C(M)IT/MIT, fil-fjuwil tista' tirriżulta fil-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil; billi l-Ġermanja, skont l-istess dispożizzjoni, għamlet talba lill-Kummissjoni biex taġġusta l-kundizzjonijiet ta' dik l-awtorizzazzjoni fit-territorju tagħha abbażi tal-istess raġunijiet sabiex ma tippermettix l-użu tagħha għall-preservazzjoni ta' fjuwils għal vetturi bil-mutur tat-triq mhux ferrovjarji, ħlief għall-iskop ta' riċerka, żvilupp jew analiżi;

| P. | billi l-Kummissjoni tqis li t-talbiet magħmula mid-Danimarka, il-Belġju u l-Ġermanja huma “ġustifikati fuq il-bażi tal-protezzjoni tal-ambjent u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin skont l-Artikolu 37(1), punti (a) u (c), tar-[Regolament (UE) Nru 528/2012] billi l-preżenza ta' komposti organiċi aloġenati, bħal C(M)IT/MIT, fil-fjuwil tista' tirriżulta fil-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil”; |
| --- | --- |

P.

billi l-Kummissjoni tqis li t-talbiet magħmula mid-Danimarka, il-Belġju u l-Ġermanja huma “ġustifikati fuq il-bażi tal-protezzjoni tal-ambjent u l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin skont l-Artikolu 37(1), punti (a) u (c), tar-[Regolament (UE) Nru 528/2012] billi l-preżenza ta' komposti organiċi aloġenati, bħal C(M)IT/MIT, fil-fjuwil tista' tirriżulta fil-formazzjoni ta' diossini waqt il-kombustjoni tal-fjuwil”;

| Q. | billi hemm kontradizzjoni apparenti bejn id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti awtorizzazzjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”, meta jitqies li dik l-awtorizzazzjoni hija kompatibbli mal-għanijiet tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma u r-Regolament (UE) 2019/1021, kif stabbilit fil-premessa 9 tal-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni, u li ma tapplikax jew li ma taġġustax dik l-awtorizzazzjoni f'ċerti Stati Membri minħabba l-effetti negattivi potenzjali tagħha fuq is-saħħa tal-bniedem u l-ambjent, li jirriżultaw mill-formazzjoni tad-diossina kif imsemmi fil-premessi 10 sa 14 tal-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

Q.

billi hemm kontradizzjoni apparenti bejn id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti awtorizzazzjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”, meta jitqies li dik l-awtorizzazzjoni hija kompatibbli mal-għanijiet tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma u r-Regolament (UE) 2019/1021, kif stabbilit fil-premessa 9 tal-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni, u li ma tapplikax jew li ma taġġustax dik l-awtorizzazzjoni f'ċerti Stati Membri minħabba l-effetti negattivi potenzjali tagħha fuq is-saħħa tal-bniedem u l-ambjent, li jirriżultaw mill-formazzjoni tad-diossina kif imsemmi fil-premessi 10 sa 14 tal-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni;

| R. | billi t-talbiet magħmula mid-Danimarka, il-Belġju u l-Ġermanja, skont l-Artikolu 44(5), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, biex l-awtorizzazzjoni tal-Unjoni tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ma tapplikax jew biex il-kundizzjonijiet ta' dik l-awtorizzazzjoni jiġu aġġustati fit-territorji rispettivi tagħhom saru wkoll fuq il-bażi li huma disponibbli alternattivi għall-preservazzjoni tal-fjuwil mingħajr komposti aloġenati (12); |
| --- | --- |

R.

billi t-talbiet magħmula mid-Danimarka, il-Belġju u l-Ġermanja, skont l-Artikolu 44(5), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament (UE) Nru 528/2012, biex l-awtorizzazzjoni tal-Unjoni tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ma tapplikax jew biex il-kundizzjonijiet ta' dik l-awtorizzazzjoni jiġu aġġustati fit-territorji rispettivi tagħhom saru wkoll fuq il-bażi li huma disponibbli alternattivi għall-preservazzjoni tal-fjuwil mingħajr komposti aloġenati (12);

| S. | billi l-punt (c) tal-Artikolu 5 tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma jipprevedi li, biex jitnaqqsu r-rilaxxi totali derivati minn sorsi antropoġeniċi ta' kull waħda mis-sustanzi kimiċi elenkati fl-Anness C għal dik il-Konvenzjoni, bil-għan li jkomplu jitnaqqsu kemm jista' jkun u, fejn ikun fattibbli, eliminazzjoni aħħarija, kull parti għandha mill-inqas, fejn tqis li jkun xieraq, teħtieġ l-użu ta' materjali, prodotti u proċessi sostituti jew modifikati biex jipprevjenu l-formazzjoni u r-rilaxx tas-sustanzi kimiċi elenkati f'dak l-Anness; |
| --- | --- |

S.

billi l-punt (c) tal-Artikolu 5 tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma jipprevedi li, biex jitnaqqsu r-rilaxxi totali derivati minn sorsi antropoġeniċi ta' kull waħda mis-sustanzi kimiċi elenkati fl-Anness C għal dik il-Konvenzjoni, bil-għan li jkomplu jitnaqqsu kemm jista' jkun u, fejn ikun fattibbli, eliminazzjoni aħħarija, kull parti għandha mill-inqas, fejn tqis li jkun xieraq, teħtieġ l-użu ta' materjali, prodotti u proċessi sostituti jew modifikati biex jipprevjenu l-formazzjoni u r-rilaxx tas-sustanzi kimiċi elenkati f'dak l-Anness;

| T. | billi l-Artikolu 6(2) tar-Regolament (UE) 2019/1021 jobbliga lill-Istati Membri biex jipprovdu għal miżuri “biex jidentifikaw, jikkaratterizzaw u jimminimizzaw, bil-ħsieb li jeliminaw fejn ikun fattibbli kemm jista' jkun malajr, ir-rilaxxi totali tas-sustanzi elenkati fl-Anness III” għal dak ir-Regolament u, fejn jitqies xieraq, li “jeħtieġu l-użu ta' sustanzi, taħlitiet, oġġetti u proċessi sostituti jew modifikati biex jipprevjenu l-formazzjoni u r-rilaxx ta' sustanzi elenkati f'[dak] l-Anness”; |
| --- | --- |

T.

billi l-Artikolu 6(2) tar-Regolament (UE) 2019/1021 jobbliga lill-Istati Membri biex jipprovdu għal miżuri “biex jidentifikaw, jikkaratterizzaw u jimminimizzaw, bil-ħsieb li jeliminaw fejn ikun fattibbli kemm jista' jkun malajr, ir-rilaxxi totali tas-sustanzi elenkati fl-Anness III” għal dak ir-Regolament u, fejn jitqies xieraq, li “jeħtieġu l-użu ta' sustanzi, taħlitiet, oġġetti u proċessi sostituti jew modifikati biex jipprevjenu l-formazzjoni u r-rilaxx ta' sustanzi elenkati f'[dak] l-Anness”;

| U. | billi, skont l-opinjoni tal-BPC tal-5 ta' Marzu 2020, wieħed mill-koformulanti tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ġie identifikat li potenzjalment għandu proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali; billi, madankollu, ma kienx possibbli li tintlaħaq konklużjoni dwar jekk dak il-koformulant jissodisfax il-kriterji xjentifiċi għad-determinazzjoni ta' proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali kif stipulat fir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/2100 (13); billi, fir-rigward tal-koformulant identifikat li potenzjalment għandu proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali, se jinbeda proċess taħt REACH mill-eCA (Franza) f'konformità mal-paragrafu 31(b) tan-nota CA-March18-Doc.7.3.b-final bit-titolu “L-implimentazzjoni ta' kriterji xjentifiċi għad-determinazzjoni ta' proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali fil-kuntest tal-awtorizzazzjoni ta' prodotti bijoċidali”; |
| --- | --- |

U.

billi, skont l-opinjoni tal-BPC tal-5 ta' Marzu 2020, wieħed mill-koformulanti tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” ġie identifikat li potenzjalment għandu proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali; billi, madankollu, ma kienx possibbli li tintlaħaq konklużjoni dwar jekk dak il-koformulant jissodisfax il-kriterji xjentifiċi għad-determinazzjoni ta' proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali kif stipulat fir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/2100 (13); billi, fir-rigward tal-koformulant identifikat li potenzjalment għandu proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali, se jinbeda proċess taħt REACH mill-eCA (Franza) f'konformità mal-paragrafu 31(b) tan-nota CA-March18-Doc.7.3.b-final bit-titolu “L-implimentazzjoni ta' kriterji xjentifiċi għad-determinazzjoni ta' proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali fil-kuntest tal-awtorizzazzjoni ta' prodotti bijoċidali”;

| 1. | Iqis li l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni jisboq is-setgħat ta' implimentazzjoni previsti fir-Regolament (UE) Nru 528/2012; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Iqis li l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni mhux konformi mad-dritt tal-Unjoni, peress li mhuwiex kompatibbli mal-għan u l-kontenut tar-Regolament (UE) 2019/1021 u r-rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iqis li l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni biex tingħata awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” mhuwiex proporzjonat fid-dawl ta':






  (a) | l-inċertezza xjentifika dwar il-livelli tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent minħabba l-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”, |
| --- | --- | --- |

3.

(a)

l-inċertezza xjentifika dwar il-livelli tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent minħabba l-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED”,

| (b) | id-disponibbiltà ta' alternattivi għall-preservazzjoni tal-fjuwil mingħajr komposti aloġenati, u |
| --- | --- |

(b)

id-disponibbiltà ta' alternattivi għall-preservazzjoni tal-fjuwil mingħajr komposti aloġenati, u

| (c) | ir-riskji inaċċettabbli li l-esponiment għad-diossini toħloq għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent, u d-data insuffiċjenti biex tintlaħaq konklużjoni dwar jekk din l-awtorizzazzjoni tkunx konformi mal-għanijiet u d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma u tar-Regolament (UE) 2019/1021; |
| --- | --- |

(c)

ir-riskji inaċċettabbli li l-esponiment għad-diossini toħloq għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent, u d-data insuffiċjenti biex tintlaħaq konklużjoni dwar jekk din l-awtorizzazzjoni tkunx konformi mal-għanijiet u d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma u tar-Regolament (UE) 2019/1021;

| 4. | Għalhekk iqis li l-Kummissjoni ma kellhiex tagħti awtorizzazzjoni lill-familja ta' prodotti bijoċidali “CMIT/MIT SOLVENT BASED” jew, għall-inqas, kellha titlob lill-applikant jipprovdi aktar data dwar l-ammont ta' formazzjoni ta' diossini u l-kontribut ġenerali għall-emissjonijiet tad-diossini minħabba l-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali fil-fjuwils użati għat-trasport bit-triq u bl-ilma, u biex jiġi ċċarat il-livell tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent dovuti għall-esponiment għad-diossini permezz tal-ambjent mill-użu ta' dik il-familja ta' prodotti bijoċidali, sabiex il-Kummissjoni tiddetermina jekk ir-riskji jistgħux jitqiesu aċċettabbli jew le fid-dawl tal-għanijiet tal-Konvenzjoni ta' Stokkolma; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jitlob lill-Kummissjoni tirtira l-abbozz ta' regolament ta' implimentazzjoni tagħha u tippreżenta abbozz ġdid lill-kumitat; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

6.

---

(1)  ĠU L 167, 27.6.2012, p. 1.

(2)  ĠU L 169, 25.6.2019, p. 45.

(3)  ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13.

(4)  ĠU L 209, 31.7.2006, p. 3.

(5)  ĠU L 81, 19.3.2004, p. 37.

(6)  L-Opinjoni tal-BPC tal-5 ta' Marzu 2020 dwar l-awtorizzazzjoni tal-Unjoni tal-Familja ta' Prodott bijoċidali: BAŻI FUQ SOLVENT CMIT/MIT, Tip ta' prodott: 6, ECHA/BPC/246/2020.

(7)  Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (2019): Preventing disease through healthy environments: Exposure to dioxins and dioxin-like substances: a major public health concern, (Il-Prevenzjoni tal-mard permezz ta' ambjenti b'saħħithom: Esponiment għad-diossini u sustanzi simili għad-diossini: tħassib kbir għas-saħħa pubblika) https://www.who.int/publications/i/item/WHO-CED-PHE-EPE-19.4.4

(8)  Ir-Rapport tal-Kummissjoni tal-4 ta' Jannar 2019 dwar ir-reviżjoni u l-aġġornament tat-tieni Pjan ta' Implimentazzjoni tal-Unjoni Ewropea skont l-Artikolu 8(4) tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 dwar pollutanti organiċi persistenti, COM(2018)0848, https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2018/MT/COM-2018-848-F1-MT-MAIN-PART-1.PDF

(9)  L-Opinjoni tal-BPC tal-5 ta' Lulju 2021 dwar talba skont l-Artikolu 75(1)(g) tar-Regolament (UE) Nru 528/2012 dwar l-evalwazzjoni tal-emissjonijiet tad-diossini mill-użu tal-familja ta' prodotti bijoċidali (BPF) “CMIT/MIT SOLVENT BASED” fil-fjuwils użati fit-trasport bit-triq u bil-vapur (ECHA/BPC/283/2021).

(10)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar Il-Patt Ekoloġiku Ewropew, COM(2019)0640.

(11)  Ir-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (ĠU L 243, 9.7.2021, p. 1).

(12)  Pereżempju: glutaraldeide u dimorfolinometan huma approvati għal PT 6; prodotti ta' reazzjoni ta' paraformaldeide u 2- idrossipropilammina (proporzjon 3:2) (MBO), 1,2-Benżiżotijażol-3(2H)- on (BIT), etilenediossi)dimetanol, 2-ottil-2H-iżotijażol-3-on (OIT), 2-metil-2H-iżotijażol-3-on (MIT), piritjon żingu, 2,2',2"-(eżaidro- 1,3,5-triażina- 1,3,5-triil)trietanol, piridina-2-tijol 1-ossidu melħ tas-sodju qegħdin fil-programm ta' reviżjoni.

(13)  Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2017/2100 tal-4 ta' Settembru 2017 li jistabbilixxi l-kriterji xjentifiċi għad-determinazzjoni tal-proprjetajiet li jfixklu s-sistema endokrinali skont ir-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 301, 17.11.2017, p. 1).

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/13 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/13

---

P9_TA(2022)0435

Lejn drittijiet ugwali għall-persuni b'diżabilità

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 lejn drittijiet ugwali għall-persuni b'diżabilità (2022/2026(INI))

(2023/C 177/03)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 2, 9, 10, 19, 48, 67(4), 153, 165, 168, 174 u 216(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 2, 9, 10, 19, 48, 67(4), 153, 165, 168, 174 u 216(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”), b'mod partikolari l-Artikoli 3, 6, 14, 15, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 34, 35, 40, 41 u 47 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”), b'mod partikolari l-Artikoli 3, 6, 14, 15, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 34, 35, 40, 41 u 47 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, b'mod partikolari l-prinċipji tiegħu nru 1 dwar l-edukazzjoni, it-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja, nru 2 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, nru 3 dwar l-opportunitajiet indaqs, nru 4 dwar l-appoġġ attiv għall-impjiegi, nru 5 dwar l-impjiegi siguri u adattabbli, nru 6 dwar is-salarji, nru 10 dwar ambjent tax-xogħol u protezzjoni tad-data tajbin għas-saħħa, siguri u adattati u l-protezzjoni tad-data, nru 11 dwar il-kura tat-tfal u appoġġ għat-tfal, nru 14 dwar l-introjtu minimu u nru 17 dwar l-inklużjoni ta' persuni b'diżabilità, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, b'mod partikolari l-prinċipji tiegħu nru 1 dwar l-edukazzjoni, it-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja, nru 2 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, nru 3 dwar l-opportunitajiet indaqs, nru 4 dwar l-appoġġ attiv għall-impjiegi, nru 5 dwar l-impjiegi siguri u adattabbli, nru 6 dwar is-salarji, nru 10 dwar ambjent tax-xogħol u protezzjoni tad-data tajbin għas-saħħa, siguri u adattati u l-protezzjoni tad-data, nru 11 dwar il-kura tat-tfal u appoġġ għat-tfal, nru 14 dwar l-introjtu minimu u nru 17 dwar l-inklużjoni ta' persuni b'diżabilità,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (CRPD), u d-dħul fis-seħħ tagħha fil-21 ta' Jannar 2011 b'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/48/KE tas-26 ta' Novembru 2009 dwar il-konklużjoni, mill-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (CRPD), u d-dħul fis-seħħ tagħha fil-21 ta' Jannar 2011 b'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/48/KE tas-26 ta' Novembru 2009 dwar il-konklużjoni, mill-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (1),

| — | wara li kkunsidra l-Osservazzjonijiet Ġenerali dwar il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità bħala l-gwida awtorevoli tal-implimentazzjoni tagħha, b'mod partikolari l-Osservazzjonijiet Ġenerali nru 2 tat-22 ta' Mejju 2014 dwar l-aċċessibbiltà, nru 3 tal-25 ta' Novembru 2016 dwar in-nisa u l-bniet b'diżabilità, nru 4 tal-25 ta' Novembru 2016 dwar id-dritt għal edukazzjoni inklużiva, nru 5 tas-27 ta' Ottubru 2017 dwar il-ħajja indipendenti u l-inklużjoni fil-komunità, nru 6 tas-26 ta' April 2018 dwar l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni u nru 7 tad-9 ta' Novembru 2018 dwar il-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità, inklużi t-tfal b'diżabilità, permezz tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, fl-implimentazzjoni u fil-monitoraġġ tal-Konvenzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Osservazzjonijiet Ġenerali dwar il-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità bħala l-gwida awtorevoli tal-implimentazzjoni tagħha, b'mod partikolari l-Osservazzjonijiet Ġenerali nru 2 tat-22 ta' Mejju 2014 dwar l-aċċessibbiltà, nru 3 tal-25 ta' Novembru 2016 dwar in-nisa u l-bniet b'diżabilità, nru 4 tal-25 ta' Novembru 2016 dwar id-dritt għal edukazzjoni inklużiva, nru 5 tas-27 ta' Ottubru 2017 dwar il-ħajja indipendenti u l-inklużjoni fil-komunità, nru 6 tas-26 ta' April 2018 dwar l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni u nru 7 tad-9 ta' Novembru 2018 dwar il-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità, inklużi t-tfal b'diżabilità, permezz tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, fl-implimentazzjoni u fil-monitoraġġ tal-Konvenzjoni,

| — | wara li kkunsidra l-Kodiċi ta' Kondotta bejn il-Kunsill, l-Istati Membri u l-Kummissjoni li jistabbilixxi l-arranġamenti interni għall-implimentazzjoni minn u r-rappreżentanza tal-Unjoni Ewropea relatati mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kodiċi ta' Kondotta bejn il-Kunsill, l-Istati Membri u l-Kummissjoni li jistabbilixxi l-arranġamenti interni għall-implimentazzjoni minn u r-rappreżentanza tal-Unjoni Ewropea relatati mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (2),

| — | wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (il-Kumitat dwar is-CRPD) tat-2 ta' Ottubru 2015 dwar ir-rapport inizjali tal-UE, u l-lista ta' kwistjonijiet ippreżentata mill-Kumitat dwar is-CRPD tal-20 ta' April 2022, qabel il-preżentazzjoni tat-tieni u tat-tielet rapport perjodiku tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (il-Kumitat dwar is-CRPD) tat-2 ta' Ottubru 2015 dwar ir-rapport inizjali tal-UE, u l-lista ta' kwistjonijiet ippreżentata mill-Kumitat dwar is-CRPD tal-20 ta' April 2022, qabel il-preżentazzjoni tat-tieni u tat-tielet rapport perjodiku tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tagħha, b'mod partikolari r-referenzi espliċiti għad-diżabilità inklużi fl-għanijiet nru 1 u nru 2 dwar l-eliminazzjoni tal-faqar u l-ġuħ, nru 3 dwar is-saħħa, nru 4 dwar l-edukazzjoni, nru 8 dwar it-tkabbir u l-impjiegi, nru 10 dwar it-tnaqqis tal-inugwaljanza, nru 11 dwar l-aċċessibbiltà tal-insedjamenti umani u nru 17 dwar il-ġbir tad-data, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tagħha, b'mod partikolari r-referenzi espliċiti għad-diżabilità inklużi fl-għanijiet nru 1 u nru 2 dwar l-eliminazzjoni tal-faqar u l-ġuħ, nru 3 dwar is-saħħa, nru 4 dwar l-edukazzjoni, nru 8 dwar it-tkabbir u l-impjiegi, nru 10 dwar it-tnaqqis tal-inugwaljanza, nru 11 dwar l-aċċessibbiltà tal-insedjamenti umani u nru 17 dwar il-ġbir tad-data,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti mill-UN Women dwar in-nisa u l-bniet b'diżabilità, b'mod partikolari r-rapport tagħha tal-1 ta' Lulju 2021 intitolat “COVID-19, gender, and disability checklist: preventing and addressing gender-based violence against women, girls, and gender non-conforming persons with disabilities during the COVID-19 pandemic” (3) (COVID-19, il-ġeneru u l-lista ta' kontroll dwar id-diżabilità: il-prevenzjoni u l-indirizzar tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa, il-bniet u l-persuni b'diżabilità li ma jikkonformawx mal-ġeneru matul il-pandemija tal-COVID-19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti mill-UN Women dwar in-nisa u l-bniet b'diżabilità, b'mod partikolari r-rapport tagħha tal-1 ta' Lulju 2021 intitolat “COVID-19, gender, and disability checklist: preventing and addressing gender-based violence against women, girls, and gender non-conforming persons with disabilities during the COVID-19 pandemic” (3) (COVID-19, il-ġeneru u l-lista ta' kontroll dwar id-diżabilità: il-prevenzjoni u l-indirizzar tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru kontra n-nisa, il-bniet u l-persuni b'diżabilità li ma jikkonformawx mal-ġeneru matul il-pandemija tal-COVID-19),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (Konvenzjoni ta' Istanbul), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (Konvenzjoni ta' Istanbul),

| — | wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni tiżgura li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċedu għas-siti web tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni tiżgura li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jaċċedu għas-siti web tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-miżura tal-Kunsill li tistabbilixxi l-qafas rivedut fil-livell tal-UE meħtieġ mill-Artikolu 33(2) tas-CRPD, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-miżura tal-Kunsill li tistabbilixxi l-qafas rivedut fil-livell tal-UE meħtieġ mill-Artikolu 33(2) tas-CRPD,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-20 ta' Marzu 2019 intitolat “Id-drittijiet reali ta' persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew” (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-20 ta' Marzu 2019 intitolat “Id-drittijiet reali ta' persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew” (4),

| — | wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni timmonitorja l-fondi tal-UE użati biex tippromwovi d-dritt tal-persuni b'diżabilità u l-anzjani f'ħajja indipendenti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-inkjesta strateġika tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni timmonitorja l-fondi tal-UE użati biex tippromwovi d-dritt tal-persuni b'diżabilità u l-anzjani f'ħajja indipendenti,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport dwar id-Drittijiet Fundamentali tal-2021 u r-rapport tal-2022 tal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport dwar id-Drittijiet Fundamentali tal-2021 u r-rapport tal-2022 tal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar “It-tiswir tal-aġenda tal-UE għal drittijiet tal-persuni b'diżabilità 2020-2030” (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar “It-tiswir tal-aġenda tal-UE għal drittijiet tal-persuni b'diżabilità 2020-2030” (5),

| — | wara li kkunsidra l-Indiċi dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-2021 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Indiċi dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-2021 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (6),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/818 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Kreattiva (2021-2027) u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1295/2013 (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/818 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Kreattiva (2021-2027) u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1295/2013 (7),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2012/29/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 li tistabbilixxi standards minimi fir-rigward tad-drittijiet, l-appoġġ u l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriminalità, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2001/220/ĠAI (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2012/29/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 li tistabbilixxi standards minimi fir-rigward tad-drittijiet, l-appoġġ u l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriminalità, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2001/220/ĠAI (8),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (9),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/1808 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 li temenda d-Direttiva 2010/13/UE dwar il-koordinazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b'regolament jew b'azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-forniment ta' servizzi tal-media awdjoviżiva (Direttiva dwar is-Servizzi tal-Media Awdjoviżiva) fid-dawl ta' realtajiet tas-suq li qed jinbidlu (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/1808 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 li temenda d-Direttiva 2010/13/UE dwar il-koordinazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b'regolament jew b'azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-forniment ta' servizzi tal-media awdjoviżiva (Direttiva dwar is-Servizzi tal-Media Awdjoviżiva) fid-dawl ta' realtajiet tas-suq li qed jinbidlu (10),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/1972 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (11),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (12),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw (13),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE tas-27 ta' Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE tas-27 ta' Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (14),

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/786 tat-8 ta' Mejju 2019 dwar ir-rinnovazzjoni tal-bini (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/786 tat-8 ta' Mejju 2019 dwar ir-rinnovazzjoni tal-bini (15),

| — | wara li kkunsidra l-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tat-2 ta' Diċembru 2020 intitolat “Digitalisation of justice in the European Union – A toolbox of opportunities” (Id-diġitalizzazzjoni tal-ġustizzja fl-Unjoni Ewropea – Strumentarju ta' opportunitajiet) (SWD(2020)0540), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tat-2 ta' Diċembru 2020 intitolat “Digitalisation of justice in the European Union – A toolbox of opportunities” (Id-diġitalizzazzjoni tal-ġustizzja fl-Unjoni Ewropea – Strumentarju ta' opportunitajiet) (SWD(2020)0540),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Ottubru 2020 intitolata “Unjoni tal-Ugwaljanza: Qafas Strateġiku tal-UE għar-Rom għall-ugwaljanza, għall-inklużjoni u għall-parteċipazzjoni” (COM(2020)0620), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Ottubru 2020 intitolata “Unjoni tal-Ugwaljanza: Qafas Strateġiku tal-UE għar-Rom għall-ugwaljanza, għall-inklużjoni u għall-parteċipazzjoni” (COM(2020)0620),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Novembru 2020 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar l-Ugwaljanza tal-LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Novembru 2020 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar l-Ugwaljanza tal-LGBTIQ 2020-2025” (COM(2020)0698),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021–2030” (COM(2021)0101), b'mod partikolari s-sitt inizjattivi ewlenin fiha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021–2030” (COM(2021)0101), b'mod partikolari s-sitt inizjattivi ewlenin fiha,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Mejju 2022 intitolata “2022 EU Justice Scoreboard” (It-tabella ta' valutazzjoni tal-ġustizzja tal-UE għall-2022) (COM(2022)0234), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Mejju 2022 intitolata “2022 EU Justice Scoreboard” (It-tabella ta' valutazzjoni tal-ġustizzja tal-UE għall-2022) (COM(2022)0234),

| — | wara li kkunsidra l-Karta Soċjali Ewropea riveduta, b'mod partikolari l-Artikolu 15 tagħha, dwar id-dritt tal-persuni b'diżabilità għall-indipendenza, l-integrazzjoni soċjali, u l-parteċipazzjoni fil-ħajja tal-komunità, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Soċjali Ewropea riveduta, b'mod partikolari l-Artikolu 15 tagħha, dwar id-dritt tal-persuni b'diżabilità għall-indipendenza, l-integrazzjoni soċjali, u l-parteċipazzjoni fil-ħajja tal-komunità,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali (COM(2008)0426) u l-pożizzjoni tal-Parlament tat-2 ta' April 2009 dwarha (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali (COM(2008)0426) u l-pożizzjoni tal-Parlament tat-2 ta' April 2009 dwarha (16),

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta' Ġunju 1998 dwar il-kard għall-parkeġġ għal persuni b'diżabilità (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-4 ta' Ġunju 1998 dwar il-kard għall-parkeġġ għal persuni b'diżabilità (17),

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 tal-14 ta' Ġunju 2021 li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 tal-14 ta' Ġunju 2021 li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (18),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-5 ta' Diċembru 2019 dwar swieq tax-xogħol inklużivi: It-titjib tal-impjieg ta' persuni li jinsabu f'pożizzjoni vulnerabbli fis-suq tax-xogħol (19); |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-5 ta' Diċembru 2019 dwar swieq tax-xogħol inklużivi: It-titjib tal-impjieg ta' persuni li jinsabu f'pożizzjoni vulnerabbli fis-suq tax-xogħol (19);

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2021 intitolata “Building an economy that works for people: an action plan for the social economy” (Bini ta' ekonomija għas-servizz tan-nies: pjan ta' azzjoni għall-ekonomija soċjali) (SWD(2021)0373), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2021 intitolata “Building an economy that works for people: an action plan for the social economy” (Bini ta' ekonomija għas-servizz tan-nies: pjan ta' azzjoni għall-ekonomija soċjali) (SWD(2021)0373),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' inklużjoni fil-qafas ta' Erasmus+ 2014-2020 (20), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' inklużjoni fil-qafas ta' Erasmus+ 2014-2020 (20),

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom u l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot dirett universali (21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom u l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot dirett universali (21),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna (22), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna (22),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Mejju 2022 dwar il-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi tal-gwerra Russa fl-Ukrajna għall-UE – it-tisħiħ tal-kapaċità tal-UE li taġixxi (23), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Mejju 2022 dwar il-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi tal-gwerra Russa fl-Ukrajna għall-UE – it-tisħiħ tal-kapaċità tal-UE li taġixxi (23),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ġunju 2021 dwar is-sitwazzjoni tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati fl-UE, fil-kuntest tas-saħħa tan-nisa (24), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ġunju 2021 dwar is-sitwazzjoni tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati fl-UE, fil-kuntest tas-saħħa tan-nisa (24),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Diċembru 2021 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru: il-vjolenza ċibernetika (25), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Diċembru 2021 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru: il-vjolenza ċibernetika (25),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tal-artisti u l-irkupru kulturali fl-UE (26), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tal-artisti u l-irkupru kulturali fl-UE (26),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (27), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (27),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 dwar il-Garanzija Ewropea għat-Tfal (28), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 dwar il-Garanzija Ewropea għat-Tfal (28),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Marzu 2021 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol fid-dawl tas-CRPD (29), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Marzu 2021 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol fid-dawl tas-CRPD (29),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2020 dwar id-drittijiet tal-persuni u l-familji tagħhom b'diżabilità intellettwali fil-kriżi tal-COVID-19 (30), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2020 dwar id-drittijiet tal-persuni u l-familji tagħhom b'diżabilità intellettwali fil-kriżi tal-COVID-19 (30),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2020 dwar azzjoni koordinata tal-UE biex tikkumbatti l-pandemija tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha (31), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2020 dwar azzjoni koordinata tal-UE biex tikkumbatti l-pandemija tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha (31),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità għal wara l-2020 (32), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar l-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità għal wara l-2020 (32),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Ottubru 2017 dwar is-sistemi penitenzjarji u l-kundizzjonijiet fil-ħabsijiet (33), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Ottubru 2017 dwar is-sistemi penitenzjarji u l-kundizzjonijiet fil-ħabsijiet (33),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' Novembru 2018 dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità (34), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' Novembru 2018 dwar is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità (34),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union” (Il-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej u l-persuni b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-3 ta' Novembru 2016 (35), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union” (Il-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej u l-persuni b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-3 ta' Novembru 2016 (35),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Inclusive education for learners with disabilities” (Edukazzjoni inklużiva għall-istudenti b'diżabilità), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fil-15 ta' Settembru 2017 (36), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Inclusive education for learners with disabilities” (Edukazzjoni inklużiva għall-istudenti b'diżabilità), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fil-15 ta' Settembru 2017 (36),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” (Ir-rwol ta' protezzjoni tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fid-9 ta' Ottubru 2015 (37), u l-aġġornamenti tiegħu tal-2016, tal-2017 u tal-2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities” (Ir-rwol ta' protezzjoni tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fid-9 ta' Ottubru 2015 (37), u l-aġġornamenti tiegħu tal-2016, tal-2017 u tal-2018,

| — | wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond intitolata “The European Accessibility Act” (L-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà), ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fil-15 ta' Awwissu 2016 (38), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-analiżi fil-fond intitolata “The European Accessibility Act” (L-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà), ippubblikata mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fil-15 ta' Awwissu 2016 (38),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility” (It-trasport u t-turiżmu għall-persuni b'diżabilità u l-persuni b'mobbiltà mnaqqsa), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-8 ta' Mejju 2018 (39), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility” (It-trasport u t-turiżmu għall-persuni b'diżabilità u l-persuni b'mobbiltà mnaqqsa), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-8 ta' Mejju 2018 (39),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “The Post-2020 European Disability Strategy” (L-istrateġija Ewropea tad-diżabilità wara l-2020), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fil-15 ta' Lulju 2020 (40), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “The Post-2020 European Disability Strategy” (L-istrateġija Ewropea tad-diżabilità wara l-2020), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fil-15 ta' Lulju 2020 (40),

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “The implementation of the 2015 Concluding Observations of the CRPD Committee by the EU” (L-implimentazzjoni tal-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat dwar is-CRPD mill-UE tal-2015), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-2 ta' Diċembru 2021 (41), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “The implementation of the 2015 Concluding Observations of the CRPD Committee by the EU” (L-implimentazzjoni tal-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat dwar is-CRPD mill-UE tal-2015), ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-2 ta' Diċembru 2021 (41),

| — | wara li kkunsidra l-missjoni li għamlet id-delegazzjoni ad hoc tal-Parlament Ewropew għall-Konferenza tal-Istati Parti għall-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (COSP) bejn l-14 u s-16 ta' Ġunju 2022 fi New York f'isem il-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, il-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern u l-Kumitat għall-Petizzjonijiet, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-missjoni li għamlet id-delegazzjoni ad hoc tal-Parlament Ewropew għall-Konferenza tal-Istati Parti għall-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (COSP) bejn l-14 u s-16 ta' Ġunju 2022 fi New York f'isem il-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, il-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern u l-Kumitat għall-Petizzjonijiet,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 10/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri tas-26 ta' Mejju 2021 intitolat “L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE: wasal iż-żmien li l-kliem jissarraf f'azzjoni” (42), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 10/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri tas-26 ta' Mejju 2021 intitolat “L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE: wasal iż-żmien li l-kliem jissarraf f'azzjoni” (42),

| — | wara li kkunsidra l-objettiv relatat mal-faqar ta' Ewropa 2020, id-dikjarazzjoni ta' Porto, il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2021 intitolata “Il-Pjan ta' Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali” (COM(2021)0102) u l-objettiv tiegħu għall-2030 relatat mal-ġlieda kontra l-faqar u mal-esklużjoni soċjali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-objettiv relatat mal-faqar ta' Ewropa 2020, id-dikjarazzjoni ta' Porto, il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2021 intitolata “Il-Pjan ta' Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali” (COM(2021)0102) u l-objettiv tiegħu għall-2030 relatat mal-ġlieda kontra l-faqar u mal-esklużjoni soċjali,

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE tad-29 ta' Ġunju 2000 li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mill-oriġini tar-razza jew etniċità (43), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE tad-29 ta' Ġunju 2000 li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mill-oriġini tar-razza jew etniċità (43),

| — | wara li kkunsidra r-regolamenti li jistabbilixxu r-regoli dwar il-programmi ta' finanzjament tal-UE fl-ambitu tal-qafas finanzjarju pluriennali, partikolarment il-Fond Soċjali Ewropew, l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, il-programm Erasmus, u l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li kollha kemm huma jipprovdu assistenza finanzjarja tal-UE għat-titjib tas-sitwazzjoni tal-persuni b'diżabilità, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-regolamenti li jistabbilixxu r-regoli dwar il-programmi ta' finanzjament tal-UE fl-ambitu tal-qafas finanzjarju pluriennali, partikolarment il-Fond Soċjali Ewropew, l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, il-programm Erasmus, u l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li kollha kemm huma jipprovdu assistenza finanzjarja tal-UE għat-titjib tas-sitwazzjoni tal-persuni b'diżabilità,

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/951 tat-22 ta' Ġunju 2018 dwar standards għall-korpi għall-ugwaljanza (44), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/951 tat-22 ta' Ġunju 2018 dwar standards għall-korpi għall-ugwaljanza (44),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Novembru 2010 intitolata “Strateġija Ewropea dwar id-Diżabilità 2010–2020: Impenn mill-Ġdid għal Ewropa mingħajr Ostakoli” (COM(2010)0636), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Novembru 2010 intitolata “Strateġija Ewropea dwar id-Diżabilità 2010–2020: Impenn mill-Ġdid għal Ewropa mingħajr Ostakoli” (COM(2010)0636),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-2 ta' Frar 2017 intitolat “Progress Report on the implementation of the European Disability Strategy (2010-2020)” (Rapport ta' Progress dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità (2010-2020)) (SWD(2017)0029), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-2 ta' Frar 2017 intitolat “Progress Report on the implementation of the European Disability Strategy (2010-2020)” (Rapport ta' Progress dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità (2010-2020)) (SWD(2017)0029),

| — | wara li kkunsidra l-inizjattiva tal-proġett pilota tal-Kummissjoni għall-2016-2018 fi tmien Stati Membri dwar karta tad-diżabilità tal-UE, u l-istudju ta' Mejju 2021 li jivvaluta l-implimentazzjoni tal-azzjoni pilota dwar il-Karta tad-Diżabilità tal-UE u l-benefiċċji assoċjati, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-inizjattiva tal-proġett pilota tal-Kummissjoni għall-2016-2018 fi tmien Stati Membri dwar karta tad-diżabilità tal-UE, u l-istudju ta' Mejju 2021 li jivvaluta l-implimentazzjoni tal-azzjoni pilota dwar il-Karta tad-Diżabilità tal-UE u l-benefiċċji assoċjati,

| — | wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2020 intitolat “Evaluation of the European Disability Strategy 2010-2020” (Evalwazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020) (SWD(2020)0289), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2020 intitolat “Evaluation of the European Disability Strategy 2010-2020” (Evalwazzjoni tal-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020) (SWD(2020)0289),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-19 ta' Marzu 2021 dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mill-oriġini tar-razza jew l-etniċità (“Direttiva dwar l-Ugwaljanza u fl-Impjiegi u Razzjali”) u tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (“Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi”) (COM(2021)0139), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-19 ta' Marzu 2021 dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mill-oriġini tar-razza jew l-etniċità (“Direttiva dwar l-Ugwaljanza u fl-Impjiegi u Razzjali”) u tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (“Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi”) (COM(2021)0139),

| — | wara li kkunsidra l-policy brief tal-Fondazzjoni Ewropea għat-Titjib tal-Kondizzjonijiet tal-Ħajja u tax-Xogħol (Eurofound) tal-21 ta' Marzu 2022 intitolata “People with disabilities and the COVID-19 pandemic: Findings from the Living, working and COVID-19 e-survey” (Il-persuni b'diżabilità u l-pandemija tal-COVID-19: riżultati tal-istħarriġ elettroniku dwar il-ħajja, ix-xogħol u l-COVID-19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-policy brief tal-Fondazzjoni Ewropea għat-Titjib tal-Kondizzjonijiet tal-Ħajja u tax-Xogħol (Eurofound) tal-21 ta' Marzu 2022 intitolata “People with disabilities and the COVID-19 pandemic: Findings from the Living, working and COVID-19 e-survey” (Il-persuni b'diżabilità u l-pandemija tal-COVID-19: riżultati tal-istħarriġ elettroniku dwar il-ħajja, ix-xogħol u l-COVID-19),

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' riċerka tal-Eurofound tad-19 ta' April 2021 intitolat “Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States” (Diżabilità u integrazzjoni fis-suq tax-xogħol: xejriet ta' politika u appoġġ fl-Istati Membri tal-UE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' riċerka tal-Eurofound tad-19 ta' April 2021 intitolat “Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States” (Diżabilità u integrazzjoni fis-suq tax-xogħol: xejriet ta' politika u appoġġ fl-Istati Membri tal-UE),

| — | wara li kkunsidra l-policy brief tal-Eurofound tat-30 ta' Novembru 2018 intitolata “The social and employment situation of people with disabilities” (Is-sitwazzjoni soċjali u tal-impjiegi tal-persuni b'diżabilità), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-policy brief tal-Eurofound tat-30 ta' Novembru 2018 intitolata “The social and employment situation of people with disabilities” (Is-sitwazzjoni soċjali u tal-impjiegi tal-persuni b'diżabilità),

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 tal-14 ta' Ġunju 2021 li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (45), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 tal-14 ta' Ġunju 2021 li tistabbilixxi Garanzija Ewropea għat-Tfal (45),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali,

| — | wara li kkunsidra l-ittra tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0284/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0284/2022),

| A. | billi, skont id-data disponibbli, fl-UE hemm madwar 87 miljun ruħ li għandhom xi forma ta' diżabilità, li minnhom aktar minn 24 miljun ruħ b'diżabilità gravi; |
| --- | --- |

A.

billi, skont id-data disponibbli, fl-UE hemm madwar 87 miljun ruħ li għandhom xi forma ta' diżabilità, li minnhom aktar minn 24 miljun ruħ b'diżabilità gravi;

| B. | billi skont l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, aktar minn miljun tifel u tifla u adult b'diżabilità taħt l-età ta' 65 sena u aktar minn 2 miljun adult li għandhom 65 sena jew aktar jgħixu f'istituti; billi teżisti rabta bejn iż-żieda fl-għadd ta' persuni b'diżabilità u t-tixjiħ tal-popolazzjoni Ewropea, aspett li għandu jitqies fil-politiki tal-UE; |
| --- | --- |

B.

billi skont l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, aktar minn miljun tifel u tifla u adult b'diżabilità taħt l-età ta' 65 sena u aktar minn 2 miljun adult li għandhom 65 sena jew aktar jgħixu f'istituti; billi teżisti rabta bejn iż-żieda fl-għadd ta' persuni b'diżabilità u t-tixjiħ tal-popolazzjoni Ewropea, aspett li għandu jitqies fil-politiki tal-UE;

| C. | billi skont l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, 50,8 % tal-persuni b'diżabilità għandu impjieg, meta mqabbla ma' 75 % tal-persuni mingħajr diżabilità; billi skont l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, l-evalwazzjoni tal-Istrateġija dwar id-Diżabilità 2010-2020 “identifikat l-impjieg bħala wieħed mill-ewwel ħames prijoritajiet politiċi ewlenin għal azzjonijiet futuri”; |
| --- | --- |

C.

billi skont l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, 50,8 % tal-persuni b'diżabilità għandu impjieg, meta mqabbla ma' 75 % tal-persuni mingħajr diżabilità; billi skont l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, l-evalwazzjoni tal-Istrateġija dwar id-Diżabilità 2010-2020 “identifikat l-impjieg bħala wieħed mill-ewwel ħames prijoritajiet politiċi ewlenin għal azzjonijiet futuri”;

| D. | billi l-persuni b'diżabilità li jgħixu fl-UE għadhom isibu quddiemhom diskriminazzjoni, inklużi t-tiċħid ta' akkomodazzjoni raġonevoli, fastidju u forom multipli u intersezzjonali ta' diskriminazzjoni fl-oqsma kollha ta' ħajjithom, fosthom żvantaġġi soċjoekonomiċi, iżolament soċjali, trattament ħażin u vjolenza, anki abbażi tal-ġeneru, sterilizzazzjoni u abort furzati, nuqqas ta' aċċess għas-servizzi tal-komunità, akkomodazzjoni ta' kwalità baxxa, rikoveri f'istituti, kura tas-saħħa inadegwata u tiċħid tal-opportunità li jikkontribwixxu u jipparteċipaw b'mod attiv fis-soċjetà (46); |
| --- | --- |

D.

billi l-persuni b'diżabilità li jgħixu fl-UE għadhom isibu quddiemhom diskriminazzjoni, inklużi t-tiċħid ta' akkomodazzjoni raġonevoli, fastidju u forom multipli u intersezzjonali ta' diskriminazzjoni fl-oqsma kollha ta' ħajjithom, fosthom żvantaġġi soċjoekonomiċi, iżolament soċjali, trattament ħażin u vjolenza, anki abbażi tal-ġeneru, sterilizzazzjoni u abort furzati, nuqqas ta' aċċess għas-servizzi tal-komunità, akkomodazzjoni ta' kwalità baxxa, rikoveri f'istituti, kura tas-saħħa inadegwata u tiċħid tal-opportunità li jikkontribwixxu u jipparteċipaw b'mod attiv fis-soċjetà (46);

| E. | billi 22 Stat Membru biss minn 27 iffirmaw u rratifikaw il-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD (47); billi f'diversi riżoluzzjonijiet, il-Parlament immonitorja, ippromwova u talab l-implimentazzjoni sħiħa tas-CRPD, kif ukoll is-sensibilizzazzjoni dwar id-drittijiet li jinsabu fiha; billi l-Parlament saħaq ukoll fuq il-ħtieġa, kemm għall-Istati Membri li għadhom ma għamlux dan kif ukoll għall-UE, li jiġi ratifikat il-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD, peress li din hija triq li toffri l-opportunità biex jiġu eżaminati każijiet individwali jew sistemiċi ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

E.

billi 22 Stat Membru biss minn 27 iffirmaw u rratifikaw il-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD (47); billi f'diversi riżoluzzjonijiet, il-Parlament immonitorja, ippromwova u talab l-implimentazzjoni sħiħa tas-CRPD, kif ukoll is-sensibilizzazzjoni dwar id-drittijiet li jinsabu fiha; billi l-Parlament saħaq ukoll fuq il-ħtieġa, kemm għall-Istati Membri li għadhom ma għamlux dan kif ukoll għall-UE, li jiġi ratifikat il-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD, peress li din hija triq li toffri l-opportunità biex jiġu eżaminati każijiet individwali jew sistemiċi ta' diskriminazzjoni;

| F. | billi Ewropa aċċessibbli u inklużiva għad-diżabilità tissejjes fuq Unjoni li fiha l-Istati Membri kollha jirrikonoxxu l-istatus ta' diżabilità ta' persuna u jippermettu lill-persuni b'diżabilità jgawdu bis-sħiħ il-libertà ta' moviment tagħhom; billi l-persuni b'diżabilità, fid-diversità kollha tagħhom, għandhom id-dritt li jgawdu d-drittijiet fundamentali tagħhom fuq bażi ugwali; billi l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-persuni b'diżabilità fl-oqsma kollha tal-ħajja u tas-soċjetà hija kruċjali għat-tgawdija tad-drittijiet fundamentali tagħhom; |
| --- | --- |

F.

billi Ewropa aċċessibbli u inklużiva għad-diżabilità tissejjes fuq Unjoni li fiha l-Istati Membri kollha jirrikonoxxu l-istatus ta' diżabilità ta' persuna u jippermettu lill-persuni b'diżabilità jgawdu bis-sħiħ il-libertà ta' moviment tagħhom; billi l-persuni b'diżabilità, fid-diversità kollha tagħhom, għandhom id-dritt li jgawdu d-drittijiet fundamentali tagħhom fuq bażi ugwali; billi l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-persuni b'diżabilità fl-oqsma kollha tal-ħajja u tas-soċjetà hija kruċjali għat-tgawdija tad-drittijiet fundamentali tagħhom;

| G. | billi l-Kummissjoni ma ħaditx inizjattivi effikaċi biex tiżgura l-armonizzazzjoni ġuridika mas-CRPD; billi sa issa la kien hemm rieżami tal-leġiżlazzjoni u tal-politiki eżistenti u lanqas reviżjoni tal-linji gwida f'dik li hi valutazzjoni tal-impatt qabel proposta għal-leġiżlazzjoni; |
| --- | --- |

G.

billi l-Kummissjoni ma ħaditx inizjattivi effikaċi biex tiżgura l-armonizzazzjoni ġuridika mas-CRPD; billi sa issa la kien hemm rieżami tal-leġiżlazzjoni u tal-politiki eżistenti u lanqas reviżjoni tal-linji gwida f'dik li hi valutazzjoni tal-impatt qabel proposta għal-leġiżlazzjoni;

| H. | billi n-nuqqas ta' definizzjoni komuni ta' diżabilità fl-UE jikkostitwixxi ostaklu kbir għall-kodifikazzjoni tal-valutazzjoni tad-diżabilità u għar-rikonoxximent reċiproku tad-deċiżjonijiet nazzjonali dwar kwistjonijiet ta' diżabilità, b'mod partikolari l-eliġibbiltà għall-aċċess għal faċilitajiet u servizzi speċifiċi fil-qasam tas-sigurtà soċjali; |
| --- | --- |

H.

billi n-nuqqas ta' definizzjoni komuni ta' diżabilità fl-UE jikkostitwixxi ostaklu kbir għall-kodifikazzjoni tal-valutazzjoni tad-diżabilità u għar-rikonoxximent reċiproku tad-deċiżjonijiet nazzjonali dwar kwistjonijiet ta' diżabilità, b'mod partikolari l-eliġibbiltà għall-aċċess għal faċilitajiet u servizzi speċifiċi fil-qasam tas-sigurtà soċjali;

| I. | billi fil-livell tal-UE hemm disponibbli data affidabbli u diżaggregata limitata ħafna dwar il-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

I.

billi fil-livell tal-UE hemm disponibbli data affidabbli u diżaggregata limitata ħafna dwar il-persuni b'diżabilità;

| J. | billi l-Kummissjoni ppreżentat aġenda ambizzjuża fil-qafas tal-Istrateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030; |
| --- | --- |

J.

billi l-Kummissjoni ppreżentat aġenda ambizzjuża fil-qafas tal-Istrateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030;

| K. | billi, skont l-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, il-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità mhijiex implimentata u infurzata b'mod effikaċi; billi l-liġijiet tal-UE ma jkoprux forom multipli u intersezzjonali ta' diskriminazzjoni u billi għad hemm lakuni fil-monitoraġġ tal-każijiet ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

K.

billi, skont l-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, il-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità mhijiex implimentata u infurzata b'mod effikaċi; billi l-liġijiet tal-UE ma jkoprux forom multipli u intersezzjonali ta' diskriminazzjoni u billi għad hemm lakuni fil-monitoraġġ tal-każijiet ta' diskriminazzjoni;

| L. | billi l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom isaħħu l-proċess strutturat ta' konsultazzjoni tal-persuni b'diżabilità u tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom billi jiżguraw id-dritt għall-informazzjoni u l-aċċessibbiltà ta' tali proċessi, kemm f'termini ta' aċċessibbiltà diġitali tal-pjattaformi online kif ukoll f'termini ta' żmien biex jingħata feedback, u billi jiżguraw li l-kontribut jintalab fil-fażijiet tal-proċess leġiżlattiv li fih għadu jista' jagħmel differenza; billi għadha nieqsa t-trasparenza dwar kif dan il-kontribut jiġi pproċessat u rifless fil-proposti finali; billi anki l-Istati Membri u l-pajjiż barra mill-UE, b'mod partikolari l-pajjiżi kandidati, għandhom jagħmlu aktar f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

L.

billi l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom isaħħu l-proċess strutturat ta' konsultazzjoni tal-persuni b'diżabilità u tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom billi jiżguraw id-dritt għall-informazzjoni u l-aċċessibbiltà ta' tali proċessi, kemm f'termini ta' aċċessibbiltà diġitali tal-pjattaformi online kif ukoll f'termini ta' żmien biex jingħata feedback, u billi jiżguraw li l-kontribut jintalab fil-fażijiet tal-proċess leġiżlattiv li fih għadu jista' jagħmel differenza; billi għadha nieqsa t-trasparenza dwar kif dan il-kontribut jiġi pproċessat u rifless fil-proposti finali; billi anki l-Istati Membri u l-pajjiż barra mill-UE, b'mod partikolari l-pajjiżi kandidati, għandhom jagħmlu aktar f'dan ir-rigward;

| M. | billi l-persuni b'diżabilità li l-kapaċità ġuridika tagħhom ġiet miċħuda jew limitata jafu ma jkunux jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet fundamentali tagħhom, inklużi d-dritt għall-aċċess għall-ġustizzja, id-dritt tal-vot u ta' eliġibbiltà jew id-dritt li jiddeċiedu fejn jgħixu u li jiffirmaw kwalunkwe tip ta' kuntratt; |
| --- | --- |

M.

billi l-persuni b'diżabilità li l-kapaċità ġuridika tagħhom ġiet miċħuda jew limitata jafu ma jkunux jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet fundamentali tagħhom, inklużi d-dritt għall-aċċess għall-ġustizzja, id-dritt tal-vot u ta' eliġibbiltà jew id-dritt li jiddeċiedu fejn jgħixu u li jiffirmaw kwalunkwe tip ta' kuntratt;

| N. | billi l-aċċess għall-ġustizzja huwa aspett essenzjali tal-istat tad-dritt, dritt fundamentali u prerekwiżit għat-tgawdija ta' drittijiet tal-bniedem oħra bħall-ugwaljanza quddiem il-liġi u r-rispett tad-dritt għal proċess ġust; billi l-Artikolu 13 tas-CRPD jipprevedi li l-Istati parti jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkollhom “aċċess effettiv għall-ġustizzja ... fuq bażi ugwali mal-oħrajn ... billi jkun hemm modifiki proċedurali”, li jiġi promoss taħriġ xieraq lil dawk li jaħdmu fil-qasam tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja; |
| --- | --- |

N.

billi l-aċċess għall-ġustizzja huwa aspett essenzjali tal-istat tad-dritt, dritt fundamentali u prerekwiżit għat-tgawdija ta' drittijiet tal-bniedem oħra bħall-ugwaljanza quddiem il-liġi u r-rispett tad-dritt għal proċess ġust; billi l-Artikolu 13 tas-CRPD jipprevedi li l-Istati parti jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkollhom “aċċess effettiv għall-ġustizzja ... fuq bażi ugwali mal-oħrajn ... billi jkun hemm modifiki proċedurali”, li jiġi promoss taħriġ xieraq lil dawk li jaħdmu fil-qasam tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja;

| O. | billi l-eżistenza ta' diżabilità fiha nnifisha ma tiġġustifikax it-tiċħid tal-kapaċità ġuridika tal-persuni b'diżabilità; billi kwalunkwe miżura ta' restrizzjoni tal-kapaċità ġuridika tagħhom trid tiġi adattata għaċ-ċirkostanzi tagħhom u tkun proporzjonata għall-ħtiġijiet tagħhom, u għandha tiġi applikata biss f'ċerti kundizzjonijiet u b'ċerti garanziji; |
| --- | --- |

O.

billi l-eżistenza ta' diżabilità fiha nnifisha ma tiġġustifikax it-tiċħid tal-kapaċità ġuridika tal-persuni b'diżabilità; billi kwalunkwe miżura ta' restrizzjoni tal-kapaċità ġuridika tagħhom trid tiġi adattata għaċ-ċirkostanzi tagħhom u tkun proporzjonata għall-ħtiġijiet tagħhom, u għandha tiġi applikata biss f'ċerti kundizzjonijiet u b'ċerti garanziji;

| P. | billi, skont ir-rapport tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-2019 intitolat “Id-drittijiet reali ta' persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew”, madwar 800 000 ċittadin tal-UE ġew imċaħħda mid-dritt tal-vot fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew minħabba diżabilità jew problemi ta' saħħa mentali u miljuni ta' ċittadini tal-UE ma għandhomx il-possibbiltà li jivvutaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew minħabba ostakli tekniċi jew in-nuqqas ta' arranġamenti organizzativi adegwati li ma jqisux il-bżonnijiet marbuta ma' diżabilità waħda jew aktar; |
| --- | --- |

P.

billi, skont ir-rapport tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-2019 intitolat “Id-drittijiet reali ta' persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew”, madwar 800 000 ċittadin tal-UE ġew imċaħħda mid-dritt tal-vot fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew minħabba diżabilità jew problemi ta' saħħa mentali u miljuni ta' ċittadini tal-UE ma għandhomx il-possibbiltà li jivvutaw fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew minħabba ostakli tekniċi jew in-nuqqas ta' arranġamenti organizzativi adegwati li ma jqisux il-bżonnijiet marbuta ma' diżabilità waħda jew aktar;

| Q. | billi f'14-il Stat Membru d-dritt tal-vot ġie mċaħħad lill-persuni b'diżabilità taħt tutela totali jew parzjali (48); billi l-persuni b'diżabilità jistgħu jeżerċitaw id-dritt ta' eliġibbiltà tagħhom fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew f'seba' Stati Membri biss; billi dan jikkostitwixxi ksur ċar tal-Artikoli 39 u 40 tal-Karta; billi ħafna ostakli għall-aċċessibbiltà għadhom jimpedixxu lill-persuni b'diżabilità milli jipparteċipaw fl-elezzjonijiet; |
| --- | --- |

Q.

billi f'14-il Stat Membru d-dritt tal-vot ġie mċaħħad lill-persuni b'diżabilità taħt tutela totali jew parzjali (48); billi l-persuni b'diżabilità jistgħu jeżerċitaw id-dritt ta' eliġibbiltà tagħhom fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew f'seba' Stati Membri biss; billi dan jikkostitwixxi ksur ċar tal-Artikoli 39 u 40 tal-Karta; billi ħafna ostakli għall-aċċessibbiltà għadhom jimpedixxu lill-persuni b'diżabilità milli jipparteċipaw fl-elezzjonijiet;

| R. | billi l-pandemija kellha impatt serju fuq il-benesseri psikoloġiku tat-tfal u taż-żgħażagħ, b'mod partikolari dawk b'diżabilità; billi l-pandemija tal-COVID-19 affettwat lill-persuni b'diżabilità li jgħixu f'istituti aktar minn oħrajn, minħabba l-prattika komuni ta' projbizzjonijiet ta' żjarat f'tali istituti; billi l-Istati Membri jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom biex itejbu l-kundizzjonijiet ta' ħajja tal-persuni b'diżabilità matul il-pandemiji futuri; |
| --- | --- |

R.

billi l-pandemija kellha impatt serju fuq il-benesseri psikoloġiku tat-tfal u taż-żgħażagħ, b'mod partikolari dawk b'diżabilità; billi l-pandemija tal-COVID-19 affettwat lill-persuni b'diżabilità li jgħixu f'istituti aktar minn oħrajn, minħabba l-prattika komuni ta' projbizzjonijiet ta' żjarat f'tali istituti; billi l-Istati Membri jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom biex itejbu l-kundizzjonijiet ta' ħajja tal-persuni b'diżabilità matul il-pandemiji futuri;

| S. | billi l-UE għandha tiggarantixxi aħjar id-drittijiet u l-bżonnijiet tal-persuni b'diżabilità fil-politiki tas-saħħa tagħha, bħall-politiki relatati mal-COVID-19, l-istrateġiji dwar is-saħħa mentali u l-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer; |
| --- | --- |

S.

billi l-UE għandha tiggarantixxi aħjar id-drittijiet u l-bżonnijiet tal-persuni b'diżabilità fil-politiki tas-saħħa tagħha, bħall-politiki relatati mal-COVID-19, l-istrateġiji dwar is-saħħa mentali u l-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer;

| T. | billi l-Qafas ta' Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri 2015-2030 jirrifletti aġenda ta' żvilupp sostenibbli bbażata fuq id-drittijiet tal-bniedem li tinkludi l-persuni b'diżabilità u li tkunilhom aċċessibbli, jipprevedi li l-politiki kollha għat-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri jintegraw perspettiva ta' diżabilità u jippromwovi teħid ta' deċiżjonijiet inklużiv u mgħarraf bir-riskji, ibbażat fuq it-tixrid ta' informazzjoni diżaggregata skont id-diżabilità; |
| --- | --- |

T.

billi l-Qafas ta' Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri 2015-2030 jirrifletti aġenda ta' żvilupp sostenibbli bbażata fuq id-drittijiet tal-bniedem li tinkludi l-persuni b'diżabilità u li tkunilhom aċċessibbli, jipprevedi li l-politiki kollha għat-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri jintegraw perspettiva ta' diżabilità u jippromwovi teħid ta' deċiżjonijiet inklużiv u mgħarraf bir-riskji, ibbażat fuq it-tixrid ta' informazzjoni diżaggregata skont id-diżabilità;

| U. | billi t-teknoloġija tal-intelliġenza artifiċjali (IA) għandha l-potenzjal, b'mod partikolari, li tissemplifika l-ħajja ta' kuljum tal-persuni b'diżabilità viżiva, tas-smigħ, fil-moviment u fl-apprendiment, u tippermettilhom li jaċċedu aktar faċilment għall-kultura, għall-arti, għall-isport, għax-xogħol u għall-attivitajiet soċjali u għalhekk tippermettilhom jgħixu b'mod aktar indipendenti; |
| --- | --- |

U.

billi t-teknoloġija tal-intelliġenza artifiċjali (IA) għandha l-potenzjal, b'mod partikolari, li tissemplifika l-ħajja ta' kuljum tal-persuni b'diżabilità viżiva, tas-smigħ, fil-moviment u fl-apprendiment, u tippermettilhom li jaċċedu aktar faċilment għall-kultura, għall-arti, għall-isport, għax-xogħol u għall-attivitajiet soċjali u għalhekk tippermettilhom jgħixu b'mod aktar indipendenti;

| V. | billi l-persuni b'diżabilità għandhom probabbiltà mill-inqas tliet darbiet aktar li jisfaw vittmi ta' vjolenza fiżika, sesswali u psikoloġika minn persuni mingħajr diżabilità; billi n-nisa u l-bniet b'diżabilità huma aktar esposti għar-riskju ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi l-probabbiltà li jisfaw vittmi ta' vjolenza sesswali hija sa 10 darbiet akbar għan-nisa b'diżabilità (49), inkluża l-isterilizzazzjoni furzata, u billi l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri ma tqisx bis-sħiħ id-drittijiet u l-bżonnijiet tagħhom; |
| --- | --- |

V.

billi l-persuni b'diżabilità għandhom probabbiltà mill-inqas tliet darbiet aktar li jisfaw vittmi ta' vjolenza fiżika, sesswali u psikoloġika minn persuni mingħajr diżabilità; billi n-nisa u l-bniet b'diżabilità huma aktar esposti għar-riskju ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi l-probabbiltà li jisfaw vittmi ta' vjolenza sesswali hija sa 10 darbiet akbar għan-nisa b'diżabilità (49), inkluża l-isterilizzazzjoni furzata, u billi l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri ma tqisx bis-sħiħ id-drittijiet u l-bżonnijiet tagħhom;

| W. | billi r-rikonoxximent tal-intersezzjoni bejn il-vjolenza, il-ġeneru u d-diżabilità li jiffaċċjaw in-nisa u l-bniet b'diżabilità huwa essenzjali għall-adozzjoni ta' strateġiji ta' rispons inklużivi; billi ħafna persuni b'diżabilità jistgħu wkoll ma jkollhomx aċċess għall-edukazzjoni sesswali, li minflok taf tgħinhom jidentifikaw u jipprevjenu l-abbuż, u billi dawn quddiemhom isibu ostakli akbar biex jaċċedu għall-ġustizzja u jirrapportaw il-vjolenza; billi n-nisa b'diżabilità għandhom probabbiltà akbar li jgħixu f'kundizzjonijiet ta' faqar u iżolament meta mqabbla mal-irġiel b'diżabilità jew ma' persuni mingħajr diżabbiltà; |
| --- | --- |

W.

billi r-rikonoxximent tal-intersezzjoni bejn il-vjolenza, il-ġeneru u d-diżabilità li jiffaċċjaw in-nisa u l-bniet b'diżabilità huwa essenzjali għall-adozzjoni ta' strateġiji ta' rispons inklużivi; billi ħafna persuni b'diżabilità jistgħu wkoll ma jkollhomx aċċess għall-edukazzjoni sesswali, li minflok taf tgħinhom jidentifikaw u jipprevjenu l-abbuż, u billi dawn quddiemhom isibu ostakli akbar biex jaċċedu għall-ġustizzja u jirrapportaw il-vjolenza; billi n-nisa b'diżabilità għandhom probabbiltà akbar li jgħixu f'kundizzjonijiet ta' faqar u iżolament meta mqabbla mal-irġiel b'diżabilità jew ma' persuni mingħajr diżabbiltà;

| X. | billi d-detenuti b'diżabilità għadhom qed iħabbtu wiċċhom ma' ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom f'diversi Stati Membri; billi d-detenuti b'diżabilità mhux rikonoxxuta jew li ma titqiesx biżżejjed jgħixu f'kundizzjonijiet ta' detenzjoni tal-mistħija; billi l-Istati Membri spiss wisq jiksru d-drittijiet fundamentali tad-detenuti b'diżabilità inkwantu ma jqisux il-bżonnijiet tagħhom; |
| --- | --- |

X.

billi d-detenuti b'diżabilità għadhom qed iħabbtu wiċċhom ma' ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom f'diversi Stati Membri; billi d-detenuti b'diżabilità mhux rikonoxxuta jew li ma titqiesx biżżejjed jgħixu f'kundizzjonijiet ta' detenzjoni tal-mistħija; billi l-Istati Membri spiss wisq jiksru d-drittijiet fundamentali tad-detenuti b'diżabilità inkwantu ma jqisux il-bżonnijiet tagħhom;

| Y. | billi l-kreaturi kulturali – bħall-awturi, l-artisti tal-ispettaklu u l-artisti – b'diżabilità għandhom aktar diffikultà fl-aċċess għall-attivitajiet artistiċi u kulturali professjonali u mhux professjonali, kif ukoll inqas opportunitajiet biex jiżviluppaw karrieri fit-tul fis-setturi kulturali u kreattivi; billi huma spiss esklużi mill-politika u mill-finanzjamenti fis-setturi kulturali u kreattivi għax il-mobbiltà mnaqqsa, pereżempju, ma titqiesx u l-proċeduri burokratiċi ta' finanzjament jikkostitwixxu sfida; |
| --- | --- |

Y.

billi l-kreaturi kulturali – bħall-awturi, l-artisti tal-ispettaklu u l-artisti – b'diżabilità għandhom aktar diffikultà fl-aċċess għall-attivitajiet artistiċi u kulturali professjonali u mhux professjonali, kif ukoll inqas opportunitajiet biex jiżviluppaw karrieri fit-tul fis-setturi kulturali u kreattivi; billi huma spiss esklużi mill-politika u mill-finanzjamenti fis-setturi kulturali u kreattivi għax il-mobbiltà mnaqqsa, pereżempju, ma titqiesx u l-proċeduri burokratiċi ta' finanzjament jikkostitwixxu sfida;

| Z. | billi jeħtieġ li l-Unjoni tagħti lit-tfal b'diżabilità li ħarbu minn gwerra appoġġ addizzjonali biex jissodisfaw il-bżonnijiet tagħhom; billi, skont ir-riżoluzzjoni tiegħu dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna adottata f'April 2022, aktar minn 100 000 tifel u tifla, nofshom għandhom diżabilità, jgħixu f'kura istituzzjonali u f'boarding schools fl-Ukrajna; |
| --- | --- |

Z.

billi jeħtieġ li l-Unjoni tagħti lit-tfal b'diżabilità li ħarbu minn gwerra appoġġ addizzjonali biex jissodisfaw il-bżonnijiet tagħhom; billi, skont ir-riżoluzzjoni tiegħu dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna adottata f'April 2022, aktar minn 100 000 tifel u tifla, nofshom għandhom diżabilità, jgħixu f'kura istituzzjonali u f'boarding schools fl-Ukrajna;

| AA. | billi riċerka tal-Eurofound turi li bejn l-2011 u l-2016, id-distakk f'termini ta' edukazzjoni terzjarja bejn il-persuni b'diżabilità u dawk mingħajr diżabilità kiber, u għadda minn 7 % għal 9 %; billi 29,4 % biss tal-persuni b'diżabilità jikseb diploma ta' edukazzjoni terzjarja meta mqabbel mat- 43,8 % ta' dawk mingħajr diżabilità; billi l-limitazzjonijiet f'termini ta' aċċess għall-edukazzjoni għall-persuni b'diżabilità jwasslu għal inqas parteċipazzjoni fl-attivitajiet edukattivi u ta' taħriġ u għal riskju ta' esklużjoni soċjali u ekonomika; |
| --- | --- |

AA.

billi riċerka tal-Eurofound turi li bejn l-2011 u l-2016, id-distakk f'termini ta' edukazzjoni terzjarja bejn il-persuni b'diżabilità u dawk mingħajr diżabilità kiber, u għadda minn 7 % għal 9 %; billi 29,4 % biss tal-persuni b'diżabilità jikseb diploma ta' edukazzjoni terzjarja meta mqabbel mat- 43,8 % ta' dawk mingħajr diżabilità; billi l-limitazzjonijiet f'termini ta' aċċess għall-edukazzjoni għall-persuni b'diżabilità jwasslu għal inqas parteċipazzjoni fl-attivitajiet edukattivi u ta' taħriġ u għal riskju ta' esklużjoni soċjali u ekonomika;

| AB. | billi l-UE, l-istituzzjonijiet tagħha u l-Istati Membri tagħha huma parti tas-CRPD u huma obbligati jimplimentaw bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali inklużi fiha, inkluż l-Artikolu 27 dwar ix-xogħol u l-impjiegi; billi d-drittijiet minquxa fis-CRPD huma 'l bogħod milli jsiru realtà għal miljuni ta' persuni b'diżabilità fl-UE, mhux l-inqas minħabba n-nuqqasijiet fid-Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi; |
| --- | --- |

AB.

billi l-UE, l-istituzzjonijiet tagħha u l-Istati Membri tagħha huma parti tas-CRPD u huma obbligati jimplimentaw bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali inklużi fiha, inkluż l-Artikolu 27 dwar ix-xogħol u l-impjiegi; billi d-drittijiet minquxa fis-CRPD huma 'l bogħod milli jsiru realtà għal miljuni ta' persuni b'diżabilità fl-UE, mhux l-inqas minħabba n-nuqqasijiet fid-Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi;

| AC. | billi s-CRPD tirrikonoxxi d-dritt tal-persuni b'diżabilità li jaħdmu fuq bażi ugwali mal-oħrajn, inkluż l-opportunità li jaqilgħu l-għajxien tagħhom permezz ta' xogħol li jagħżlu liberament u f'ambjent tax-xogħol miftuħ, inklużiv u aċċessibbli; billi kull persuna għandha d-dritt għal assistenza f'waqtha u mfassla apposta biex ittejjeb il-prospettivi ta' impjieg jew biex taħdem għal rasha, inkluż id-dritt li tirċievi appoġġ fit-tfittix ta' impjieg, fit-taħriġ u fil-kwalifikazzjoni mill-ġdid, kif stabbilit fil-prinċipju 4 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; billi l-persuni b'diżabilità, fil-biċċa l-kbira tagħhom, huma esklużi mis-suq tax-xogħol miftuħ u mċaħħda mid-dritt tagħhom li jaħdmu fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor jew jiffaċċjaw diffikultajiet kbar biex jiksbu aċċess ugwali għas-suq tax-xogħol kif ukoll kundizzjonijiet ugwali fih; billi minn riċerka tal-Eurofound jirriżulta li l-ostakli ewlenin għall-impjieg tal-persuni b'diżabilità jinkludu stereotipi relatati mad-diżabilità, diffikultajiet burokratiċi fl-aċċess għas-servizzi disponibbli, nuqqas ta' viżjoni strateġika fil-governanza, monitoraġġ insuffiċjenti tal-implimentazzjoni tal-politiki, riżorsi tat-taħriġ limitati għall-impjegaturi u nuqqas ta' appoġġ speċjalizzat; |
| --- | --- |

AC.

billi s-CRPD tirrikonoxxi d-dritt tal-persuni b'diżabilità li jaħdmu fuq bażi ugwali mal-oħrajn, inkluż l-opportunità li jaqilgħu l-għajxien tagħhom permezz ta' xogħol li jagħżlu liberament u f'ambjent tax-xogħol miftuħ, inklużiv u aċċessibbli; billi kull persuna għandha d-dritt għal assistenza f'waqtha u mfassla apposta biex ittejjeb il-prospettivi ta' impjieg jew biex taħdem għal rasha, inkluż id-dritt li tirċievi appoġġ fit-tfittix ta' impjieg, fit-taħriġ u fil-kwalifikazzjoni mill-ġdid, kif stabbilit fil-prinċipju 4 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; billi l-persuni b'diżabilità, fil-biċċa l-kbira tagħhom, huma esklużi mis-suq tax-xogħol miftuħ u mċaħħda mid-dritt tagħhom li jaħdmu fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor jew jiffaċċjaw diffikultajiet kbar biex jiksbu aċċess ugwali għas-suq tax-xogħol kif ukoll kundizzjonijiet ugwali fih; billi minn riċerka tal-Eurofound jirriżulta li l-ostakli ewlenin għall-impjieg tal-persuni b'diżabilità jinkludu stereotipi relatati mad-diżabilità, diffikultajiet burokratiċi fl-aċċess għas-servizzi disponibbli, nuqqas ta' viżjoni strateġika fil-governanza, monitoraġġ insuffiċjenti tal-implimentazzjoni tal-politiki, riżorsi tat-taħriġ limitati għall-impjegaturi u nuqqas ta' appoġġ speċjalizzat;

| AD. | billi l-persuni b'diżabilità għandu jkollhom aċċess għal appoġġ personalizzat u modifiki fil-post tax-xogħol; billi l-persuni b'diżabilità għandhom id-dritt għal appoġġ għall-introjtu li jiżguralhom il-possibbiltà li jgħixu ħajja dinjituża, servizzi li jippermettulhom jipparteċipaw fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà, u ambjent tax-xogħol adattat għall-bżonnijiet tagħhom; billi l-iżvantaġġi li jgħaddu minnhom il-persuni b'diżabilità jmorru ferm lil hinn mill-isfera tal-impjieg; billi s-sitwazzjoni soċjali u finanzjarja tal-persuni b'diżabilità fl-UE hija ferm agħar minn dik tal-persuni mingħajr diżabilità u hija sinonimu ta' żvantaġġ strutturali jew edukattiv u ta' diskriminazzjoni; billi l-miżuri ta' appoġġ iċċentrati fuq oqsma differenti mill-impjieg – pereżempju, it-tnaqqis tal-faqar, l-aċċess għall-akkomodazzjoni u l-indukrar tat-tfal, it-trasport pubbliku aċċessibbli u l-assistenza personali – jaqdu wkoll rwol ewlieni biex lill-persuni b'diżabilità jingħataw opportunitajiet ta' aċċess u ta' permanenza fil-forza tax-xogħol; |
| --- | --- |

AD.

billi l-persuni b'diżabilità għandu jkollhom aċċess għal appoġġ personalizzat u modifiki fil-post tax-xogħol; billi l-persuni b'diżabilità għandhom id-dritt għal appoġġ għall-introjtu li jiżguralhom il-possibbiltà li jgħixu ħajja dinjituża, servizzi li jippermettulhom jipparteċipaw fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà, u ambjent tax-xogħol adattat għall-bżonnijiet tagħhom; billi l-iżvantaġġi li jgħaddu minnhom il-persuni b'diżabilità jmorru ferm lil hinn mill-isfera tal-impjieg; billi s-sitwazzjoni soċjali u finanzjarja tal-persuni b'diżabilità fl-UE hija ferm agħar minn dik tal-persuni mingħajr diżabilità u hija sinonimu ta' żvantaġġ strutturali jew edukattiv u ta' diskriminazzjoni; billi l-miżuri ta' appoġġ iċċentrati fuq oqsma differenti mill-impjieg – pereżempju, it-tnaqqis tal-faqar, l-aċċess għall-akkomodazzjoni u l-indukrar tat-tfal, it-trasport pubbliku aċċessibbli u l-assistenza personali – jaqdu wkoll rwol ewlieni biex lill-persuni b'diżabilità jingħataw opportunitajiet ta' aċċess u ta' permanenza fil-forza tax-xogħol;

| AE. | billi l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030 tipproponi li tinħoloq Karta tad-Diżabilità tal-UE sa tmiem l-2023, bil-ħsieb li tiġi rikonoxxuta fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

AE.

billi l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030 tipproponi li tinħoloq Karta tad-Diżabilità tal-UE sa tmiem l-2023, bil-ħsieb li tiġi rikonoxxuta fl-Istati Membri kollha;

| AF. | billi l-innovazzjonijiet tekniċi, bħas-sistemi ta' intelliġenza artifiċjali etiċi u ċċentrati fuq il-bniedem, għandhom il-potenzjal li jiżviluppaw proċessi ta' reklutaġġ effiċjenti, aċċessibbli u mhux diskriminatorji, iżda billi l-iżviluppi teknoloġiċi mhux inklużivi jistgħu joħolqu riskju li jiżdiedu ostakli u forom ta' diskriminazzjoni ġodda fil-konfront tal-persuni b'diżabilità; billi l-Artikolu 9 tas-CRPD jipprevedi li jiġi żgurat l-aċċess għall-informazzjoni u għat-teknoloġiji u għas-sistemi ta' komunikazzjoni fuq bażi ugwali mal-oħrajn; billi 64,3 % tal-persuni b'diżabilità ta' età ta' 16-il sena jew aktar għandu konnessjoni tal-internet f'daru, meta mqabbel mas- 87,9 % tal-persuni mingħajr diżabilità; |
| --- | --- |

AF.

billi l-innovazzjonijiet tekniċi, bħas-sistemi ta' intelliġenza artifiċjali etiċi u ċċentrati fuq il-bniedem, għandhom il-potenzjal li jiżviluppaw proċessi ta' reklutaġġ effiċjenti, aċċessibbli u mhux diskriminatorji, iżda billi l-iżviluppi teknoloġiċi mhux inklużivi jistgħu joħolqu riskju li jiżdiedu ostakli u forom ta' diskriminazzjoni ġodda fil-konfront tal-persuni b'diżabilità; billi l-Artikolu 9 tas-CRPD jipprevedi li jiġi żgurat l-aċċess għall-informazzjoni u għat-teknoloġiji u għas-sistemi ta' komunikazzjoni fuq bażi ugwali mal-oħrajn; billi 64,3 % tal-persuni b'diżabilità ta' età ta' 16-il sena jew aktar għandu konnessjoni tal-internet f'daru, meta mqabbel mas- 87,9 % tal-persuni mingħajr diżabilità;

| AG. | billi riċerka tal-Eurofound uriet li l-appoġġ għall-imprenditorija u għall-impjieg indipendenti fil-forma ta' gwida, taħriġ u għajnuna finanzjarja jista' joffri lill-persuni b'diżabilità opportunitajiet biex ikunu attivi fis-suq tax-xogħol miftuħ, filwaqt li tiġi diżinċentivata d-dipendenza unika tagħhom mill-benefiċċji għall-invalidità; billi tali appoġġ jeħtieġ li jkun immirat tajjeb u mgħammar b'riżorsi adegwati; |
| --- | --- |

AG.

billi riċerka tal-Eurofound uriet li l-appoġġ għall-imprenditorija u għall-impjieg indipendenti fil-forma ta' gwida, taħriġ u għajnuna finanzjarja jista' joffri lill-persuni b'diżabilità opportunitajiet biex ikunu attivi fis-suq tax-xogħol miftuħ, filwaqt li tiġi diżinċentivata d-dipendenza unika tagħhom mill-benefiċċji għall-invalidità; billi tali appoġġ jeħtieġ li jkun immirat tajjeb u mgħammar b'riżorsi adegwati;

| AH. | billi l-pandemija tal-COVID-19 aggravat l-ostakli u l-inugwaljanzi eżistenti għall-persuni b'diżabilità kollha; billi riċerka tal-Eurofound uriet li matul il-pandemija, bħala medja, 71 % tal-intervistati b'diżabilità kien f'riskju ta' depressjoni u 25 % tal-intervistati b'diżabilità stqarr li ma setax jaċċedi għall-kura tas-saħħa mentali, rata li kienet darbtejn ogħla meta mqabbla ma' dawk mingħajr diżabilità; billi r-riċerka tal-Eurofound uriet li l-lockdowns u r-restrizzjonijiet marbuta mal-pandemija tal-COVID-19 affettwaw b'mod partikolari liż-żgħażagħ b'diżabilità ta' età bejn it-18 u d-29 sena, peress li 51 % tal-intervistati rrapporta li jħossu waħdu, 19 % aktar miż-żgħażagħ mingħajr diżabilità; billi l-pjanijiet ta' ritorn għax-xogħol huma fundamentali għall-ħaddiema li jbatu minn problemi ta' saħħa mentali; |
| --- | --- |

AH.

billi l-pandemija tal-COVID-19 aggravat l-ostakli u l-inugwaljanzi eżistenti għall-persuni b'diżabilità kollha; billi riċerka tal-Eurofound uriet li matul il-pandemija, bħala medja, 71 % tal-intervistati b'diżabilità kien f'riskju ta' depressjoni u 25 % tal-intervistati b'diżabilità stqarr li ma setax jaċċedi għall-kura tas-saħħa mentali, rata li kienet darbtejn ogħla meta mqabbla ma' dawk mingħajr diżabilità; billi r-riċerka tal-Eurofound uriet li l-lockdowns u r-restrizzjonijiet marbuta mal-pandemija tal-COVID-19 affettwaw b'mod partikolari liż-żgħażagħ b'diżabilità ta' età bejn it-18 u d-29 sena, peress li 51 % tal-intervistati rrapporta li jħossu waħdu, 19 % aktar miż-żgħażagħ mingħajr diżabilità; billi l-pjanijiet ta' ritorn għax-xogħol huma fundamentali għall-ħaddiema li jbatu minn problemi ta' saħħa mentali;

| AI. | billi għaxar snin wara li l-UE saret parti tas-CRPD, il-livell ta' istituzzjonalizzazzjoni baqa' l-istess; billi fl-Ewropa kollha mill-inqas 1,4 miljun ruħ għadhom magħluqin f'istitut, numru li baqa' ma nbidilx mill-adozzjoni tal-konvenzjoni; billi, skont l-istħarriġ tal-2020 dwar l-għajxien indipendenti tan-Network Ewropew għal Għajxien Indipendenti, 24 pajjiż mit-43 irrappreżentati fil-Kunsill tal-Ewropa ma għandhomx strateġija għad-deistituzzjonalizzazzjoni u, għat-18-il pajjiż li għandhom waħda, 88 % tal-intervistati ddeskriviha bħala inadegwata jew li tirrikjedi titjib; |
| --- | --- |

AI.

billi għaxar snin wara li l-UE saret parti tas-CRPD, il-livell ta' istituzzjonalizzazzjoni baqa' l-istess; billi fl-Ewropa kollha mill-inqas 1,4 miljun ruħ għadhom magħluqin f'istitut, numru li baqa' ma nbidilx mill-adozzjoni tal-konvenzjoni; billi, skont l-istħarriġ tal-2020 dwar l-għajxien indipendenti tan-Network Ewropew għal Għajxien Indipendenti, 24 pajjiż mit-43 irrappreżentati fil-Kunsill tal-Ewropa ma għandhomx strateġija għad-deistituzzjonalizzazzjoni u, għat-18-il pajjiż li għandhom waħda, 88 % tal-intervistati ddeskriviha bħala inadegwata jew li tirrikjedi titjib;

| AJ. | billi 33 pajjiż fil-Kunsill tal-Ewropa jagħtu xi tip ta' assistenza personali, filwaqt li 97 % tal-intervistati indikaw li l-aċċess huwa inadegwat jew jirrikjedi titjib; |
| --- | --- |

AJ.

billi 33 pajjiż fil-Kunsill tal-Ewropa jagħtu xi tip ta' assistenza personali, filwaqt li 97 % tal-intervistati indikaw li l-aċċess huwa inadegwat jew jirrikjedi titjib;

| AK. | billi l-qafas leġiżlattiv attwali ma jistabbilixxi l-ebda obbligu għall-Istati Membri biex jaħtru korp tal-ugwaljanza ħalli jipproteġi lill-vittmi tad-diskriminazzjoni abbażi tad-diżabilità; |
| --- | --- |

AK.

billi l-qafas leġiżlattiv attwali ma jistabbilixxi l-ebda obbligu għall-Istati Membri biex jaħtru korp tal-ugwaljanza ħalli jipproteġi lill-vittmi tad-diskriminazzjoni abbażi tad-diżabilità;

| AL. | billi fl-2008 il-Kummissjoni ppreżentat proposta biex testendi l-protezzjoni mid-diskriminazzjoni lil hinn mill-impjiegi, kif stabbilit fid-Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi, li tipprojbixxi d-diskriminazzjoni bbażata fuq id-diżabilità, l-età, l-orjentazzjoni sesswali u r-reliġjon jew t-twemmin fl-oqsma tal-impjiegi u tal-okkupazzjoni; billi d-direttiva l-ġdida tkun tagħmel il-prinċipju tal-ugwaljanza applikabbli għall-edukazzjoni, l-aċċess għall-prodotti u s-servizzi u l-protezzjoni soċjali, inklużi s-sigurtà soċjali u l-kura tas-saħħa; billi din il-proposta għadha ma ġietx adottata u ilha 14-il sena mblukkata fil-Kunsill, fejn għall-adozzjoni tagħha hija meħtieġa l-unanimità; |
| --- | --- |

AL.

billi fl-2008 il-Kummissjoni ppreżentat proposta biex testendi l-protezzjoni mid-diskriminazzjoni lil hinn mill-impjiegi, kif stabbilit fid-Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi, li tipprojbixxi d-diskriminazzjoni bbażata fuq id-diżabilità, l-età, l-orjentazzjoni sesswali u r-reliġjon jew t-twemmin fl-oqsma tal-impjiegi u tal-okkupazzjoni; billi d-direttiva l-ġdida tkun tagħmel il-prinċipju tal-ugwaljanza applikabbli għall-edukazzjoni, l-aċċess għall-prodotti u s-servizzi u l-protezzjoni soċjali, inklużi s-sigurtà soċjali u l-kura tas-saħħa; billi din il-proposta għadha ma ġietx adottata u ilha 14-il sena mblukkata fil-Kunsill, fejn għall-adozzjoni tagħha hija meħtieġa l-unanimità;

| AM. | billi l-Istati Membri tal-UE kollha rratifikaw il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, biex saret vinkolanti għalihom, u billi l-Artikoli 3(3) tat-TUE jistabbilixxi l-objettiv li l-UE tippromwovi l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal; billi l-Karta tiggarantixxi li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jeħtiġilhom jipproteġu d-drittijiet tat-tfal meta jimplimentaw id-dritt tal-UE; billi l-Parlament adotta r-riżoluzzjoni tiegħu dwar Garanzija Ewropea għat-Tfal b'maġġoranza wiesgħa, u talab bil-qawwa li għat-tfal kollha jiġi żgurat l-aċċess għall-edukazzjoni inklużiva mit-tfulija bikrija sal-adolexxenza, inkluż għat-tfal Rom, għat-tfal b'diżabilità, għat-tfal apolidi u migranti u għal dawk li jgħixu f'ambjenti ta' emerġenza umanitarja; |
| --- | --- |

AM.

billi l-Istati Membri tal-UE kollha rratifikaw il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, biex saret vinkolanti għalihom, u billi l-Artikoli 3(3) tat-TUE jistabbilixxi l-objettiv li l-UE tippromwovi l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal; billi l-Karta tiggarantixxi li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jeħtiġilhom jipproteġu d-drittijiet tat-tfal meta jimplimentaw id-dritt tal-UE; billi l-Parlament adotta r-riżoluzzjoni tiegħu dwar Garanzija Ewropea għat-Tfal b'maġġoranza wiesgħa, u talab bil-qawwa li għat-tfal kollha jiġi żgurat l-aċċess għall-edukazzjoni inklużiva mit-tfulija bikrija sal-adolexxenza, inkluż għat-tfal Rom, għat-tfal b'diżabilità, għat-tfal apolidi u migranti u għal dawk li jgħixu f'ambjenti ta' emerġenza umanitarja;

| AN. | billi l-aċċess għal impjieg ta' kwalità, edukazzjoni u taħriġ, kura tas-saħħa, protezzjoni soċjali, inkluż lil hinn mill-fruntieri, akkomodazzjoni adegwata, appoġġ għal ħajja indipendenti u opportunitajiet indaqs fil-parteċipazzjoni f'attivitajiet rikreattivi u fil-ħajja tal-komunità huma essenzjali għall-kwalità tal-ħajja tal-persuni b'diżabilità u biex jitnaqqsu l-faqar u l-vulnerabbiltà u jiġi appoġġjat it-tkabbir inklużiv u sostenibbli; billi l-iskemi nazzjonali ta' introjtu minimu għandhom jiżguraw aċċess ugwali għall-persuni b'diżabilità; billi l-persuni b'diżabilità għandu jkollhom ukoll aċċess għal assistenza mmirata għall-ispejjeż addizzjonali relatati mad-diżabilità li jiffaċċjaw, jiġifieri tali spejjeż ma għandhomx ikunu koperti mill-introjtu biss; |
| --- | --- |

AN.

billi l-aċċess għal impjieg ta' kwalità, edukazzjoni u taħriġ, kura tas-saħħa, protezzjoni soċjali, inkluż lil hinn mill-fruntieri, akkomodazzjoni adegwata, appoġġ għal ħajja indipendenti u opportunitajiet indaqs fil-parteċipazzjoni f'attivitajiet rikreattivi u fil-ħajja tal-komunità huma essenzjali għall-kwalità tal-ħajja tal-persuni b'diżabilità u biex jitnaqqsu l-faqar u l-vulnerabbiltà u jiġi appoġġjat it-tkabbir inklużiv u sostenibbli; billi l-iskemi nazzjonali ta' introjtu minimu għandhom jiżguraw aċċess ugwali għall-persuni b'diżabilità; billi l-persuni b'diżabilità għandu jkollhom ukoll aċċess għal assistenza mmirata għall-ispejjeż addizzjonali relatati mad-diżabilità li jiffaċċjaw, jiġifieri tali spejjeż ma għandhomx ikunu koperti mill-introjtu biss;

Ħajja indipendenti u inklużjoni fil-komunità

| 1. | Ifakkar li, kif stabbilit fl-Artikolu 19 tas-CRPD, il-persuni b'diżabilità għandhom id-dritt li jgħixu b'mod indipendenti u jirċievu servizzi xierqa fil-livell tal-komunità; jemmen li tali dritt jista' jiġi garantit b'mod sħiħ jekk jiġu żviluppati, fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, politiki u leġiżlazzjoni li offru alternattivi għall-istituti u li jkunu mmexxija minn standards Ewropej; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment, mill-aktar fis possibbli, il-kuntesti ta' kura istituzzjonali għall-persuni b'diżabilità, kif stabbilit fl-Osservazzjoni Ġenerali nru 5 tal-Kumitat dwar is-CRPD, u jippromwovu bidla minn kuntesti istituzzjonali u kuntesti ta' segregazzjoni oħrajn għal sistema li tippermetti l-parteċipazzjoni soċjali, li fiha s-servizzi jiġu fornuti f'komunità aċċessibbli, billi jitqiesu totalment il-bżonnijiet, ir-rieda u l-preferenzi individwali tal-persuni b'diżabilità, inkluża l-assistenza fil-livell tal-komunità, kif issuġġerit mill-Kummissjoni fl-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020; jissottolinja li l-istereotipi, id-diskriminazzjoni abbażi tad-diżabbiltà u l-ideat żbaljati li jimpedixxu lill-persuni b'diżabilità milli jgħixu b'mod indipendenti jridu jiġu eliminati, u li l-kontribut tagħhom fis-soċjetà jrid jiġi promoss; jenfasizza li l-aċċess għas-suq tax-xogħol huwa essenzjali biex il-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jgħixu ħajja indipendenti u jipparteċipaw bis-sħiħ fis-soċjetà; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Istati Membri jadottaw strateġiji ta' deistituzzjonalizzazzjoni u jiżguraw li l-liġijiet, il-politiki u l-programmi tagħhom dwar id-deistituzzjonalizzazzjoni jkunu konformi mal-kunċett ta' ħajja indipendenti stabbilit fis-CRPD; jistieden lill-Kummissjoni tuża parametri ta' riferiment sabiex tkejjel il-progress f'dan ir-rigward; jistieden ukoll lill-Kummissjoni żżomm l-impenn tagħha li ħadet fl-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030 biex sal-2023 tipprovdi gwida lill-Istati Membri f'dak li għandu x'jaqsam mat-titjib tal-ħajja indipendenti u l-inklużjoni fil-komunità; jistieden lill-Istati Membri jinkludu objettivi speċifiċi b'kalendarju definit fl-istrateġiji ta' deistituzzjonalizzazzjoni tagħhom, jiffinanzjawhom b'mod adegwat u jiżviluppaw mekkaniżmi li jiżguraw koordinament effikaċi bejn l-awtoritajiet kompetenti fid-diversi setturi u livelli amministrattivi; jesprimi dispjaċir għall-fatt li n-nuqqas ta' akkomodazzjoni aċċessibbli u bi prezz raġonevoli huwa ostaklu kbir għall-ħajja indipendenti; jissottolinja jrid jissaħħaħ u jinkiseb tip ta' ħajja kkaratterizzat mill-inklużjoni fil-komunità u mill-indipendenza bħala alternattiva għall-istituzzjonalizzazzjoni, konformement mal-Osservazzjoni Ġenerali nru 5 tas-CRPD; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iqis li s-servizzi ta' appoġġ u s-sostenn għall-arranġamenti ta' alloġġi fil-livell tal-komunità joffru kwalità tal-ħajja aħjar għall-persuni b'diżabilità; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jadottaw approċċ iċċentrat fuq il-persuna u appoġġ xieraq meħtieġ sabiex tiġi żgurata l-inklużjoni sħiħa tal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu biex jiżviluppaw definizzjonijiet reċiproċi tat-termini ewlenin relatati mal-implimentazzjoni tas-CRPD, bħal “aċċessibbiltà”, “parteċipazzjoni” u “ħajja fil-komunità”, bħala mezz biex tissaħħaħ il-koeżjoni bejn l-Istati Membri u tittejjeb il-mobbiltà tal-persuni b'diżabilità ġewwa l-UE, kif ukoll biex jirrikonoxxu b'mod reċiproku d-deistituzzjonalizzazzjoni u l-metodi ta' implimentazzjoni tagħha; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Eurostat jindirizzaw il-lakuni, inkluża d-differenza fl-impjiegi u fil-paga, fid-disponibbiltà, fl-affidabbiltà u fil-komparabbiltà tad-data relatata mal-kundizzjonijiet ta' ħajja tal-persuni b'diżabilità fl-Ewropa; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jinsisti fuq il-fatt li l-fondi rilevanti tal-UE għandu jkollhom l-għan li jippromwovu ambjenti, servizzi, prattiki u apparati inklużivi u aċċessibbli, li jsegwu approċċ ta' disinn universali u li jiffavorixxu d-deistituzzjonalizzazzjoni, inkluż appoġġ qawwi għall-assistenza personali u għall-ħajja indipendenti; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jilqa' t-tħabbira mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri rigward awditu li jmiss dwar l-effiċjenza tal-kontribuzzjoni finanzjarja tal-UE biex tiġi żgurata l-ugwaljanza għall-persuni b'diżabilità; iħeġġeġ lill-Kummissjoni ttejjeb il-monitoraġġ tagħha dwar l-użu tal-fondi tal-UE f'dan il-qasam ta' politika, inkluż billi tikkunsidra s-sospensjoni, l-irtirar u l-irkupru tal-pagamenti jekk jinkiser l-obbligu tar-rispett tad-drittijiet fundamentali; jenfasizza li l-kuntesti ta' segregazzjoni, ikun xi jkun id-daqs tagħhom, ma għandhomx jiġu ffinanzjati minn fondi tal-UE u li tali fondi għandhom ikunu dejjem aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità; iħeġġeġ ukoll lill-Kummissjoni tiżgura segwitu xieraq għall-konklużjonijiet u għar-rakkomandazzjonijiet mogħtija mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri fir-rapport speċjali tagħha dwar l-ibbaġitjar skont il-ġeneru; jenfasizza li, skont ir-rapport, l-ibbaġitjar skont il-ġeneru huwa mezz biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-azzjonijiet biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri jridu jqisu r-raġunijiet li abbażi tagħhom ikun hemm diskriminazzjoni, inkluża d-diżabilità; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ifakkar li r-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027 (50) jiddeskrivi li l-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali jridu jintużaw b'mod li jkun konformi mal-politiki tal-UE dwar l-inklużjoni soċjali; jitlob, għalhekk, li jkun hemm dispożizzjonijiet aktar stretti li jipprojbixxu l-investiment ta' fondi tal-UE f'ambjenti ta' kura istituzzjonali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jilqa' l-inkjesta fuq inizjattiva proprja tal-Ombudsman Ewropew dwar kif il-Kummissjoni timmonitorja l-fondi tal-UE użati biex tippromwovi d-dritt tal-persuni b'diżabilità u l-anzjani li jgħixu b'mod indipendenti; jenfasizza li fil-konklużjonijiet, l-Ombudsman Ewropew tistieden lill-Kummissjoni tipprovdi gwida aktar ċara lill-Istati Membri u lill-persunal tagħha dwar il-ħtieġa li tiġi promossa d-deistituzzjonalizzazzjoni u kif dan jista' jinkiseb fil-kuntest tal-użu tal-fondi tal-UE; |
| --- | --- |

9.

Ugwaljanza u nondiskriminazzjoni: il-ħtieġa urġenti għal direttiva orizzontali kontra d-diskriminazzjoni

| 10. | Jenfasizza li, skont is-CRPD, l-UE għandha tintegra perspettiva tad-diżabilità fil-politiki, fil-programmi u fl-istrateġiji kollha tagħha; isostni r-rakkomandazzjonijiet tas-CRPD u jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jintensifikaw l-isforzi biex jiżguraw li dawn jiġu segwiti kif xieraq; iqis li l-armonizzazzjoni tad-dritt tal-UE mas-CRPD hija fundamentali biex jiġu żgurati l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni; jenfasizza r-rwol tal-qafas tas-CRPD tal-UE f'dan il-proċess; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jilqa' l-ħidma rilevanti tal-Ombudsman Ewropew, bħala parti mill-qafas tas-CRPD tal-UE, immirata lejn il-protezzjoni, il-promozzjoni u l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tas-CRPD min-naħa tal-istituzzjonijiet tal-UE; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-Istati Membri tal-UE li għadhom ma ffirmawx u ma rratifikawx il-Protokoll Fakultattiv għas-CRPD biex jagħmlu dan; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom fil-promozzjoni ta' drittijiet ugwali għall-persuni b'diżabilità barra mill-UE, b'mod partikolari fil-pajjżi kandidati; jenfasizza, f'dan il-kuntest, il-bżonn li l-Unjoni tqajjem il-kwistjoni tar-riformi maħsuba biex itejbu s-sitwazzjoni tal-persuni b'diżabilità waqt in-negozjati ta' adeżjoni; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni taġġorna l-proposta għal direttiva tal-UE dwar it-trattament ugwali, fid-dawl tal-pożizzjoni tal-Parlament, u billi tindirizza anki d-diskriminazzjoni intersezzjonali u tipprojbixxi espliċitament id-diskriminazzjoni abbażi ta' kwalunkwe kombinazzjoni ta' raġunijiet elenkati fil-Karta; jistieden lill-Presidenza tal-Kunsill tagħti prijorità lil din id-direttiva u tiddiskutiha fl-ogħla livell politiku; jisħaq fuq il-bżonn ta' miżuri konkreti għall-promozzjoni tal-adozzjoni tad-direttiva u, jekk ma tiġix adottata, ta' miżuri leġiżlattivi alternattivi biex tiġi indirizzata d-diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jilqa' l-adozzjoni tal-Istrateġija ambizzjuża tagħha dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030 min-naħa tal-Kummissjoni u jitlob lill-Kummissjoni timmonitorja u tiżgura l-implimentazzjoni tagħha min-naħa tal-Istati Membri; jenfasizza l-bżonn li jingħata rwol ċar lill-Qafas tal-UE relatat mas-CRPD fir-rieżami tal-Istrateġija u li jiġu involuti b'mod sistematiku u attiv il-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom fil-livell tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali fit-tali rieżami; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa dawk il-miżuri f'koordinament u f'komunikazzjoni mal-persuni b'diżabilità u mal-organizzazzjonijiet kollha involuti, ibda min-network tas-CRPD tal-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jistieden lill-Kummissjoni, f'kooperazzjoni mal-Istati Membri u fir-rispett tal-istandards tal-UE u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali ta' akkumpanjament, tiġbor data u statistika diżaggregati u affidabbli, anki billi tiżgura li l-istatistika fil-livell tal-UE jkun fiha data diżaggregata skont it-tip ta' diżabilità u tinkludi n-numru ta' persuni li jgħixu f'istituti, bil-għan li tiżviluppa politiki xierqa u effikaċi biex tiżgura soċjetà aċċessibbli, inklużiva u ugwali għall-persuni b'diżabilità kollha fl-UE, tkun fejn tkun iż-żona fejn jgħixu, sew jekk tkun urbana, rurali jew imbiegħda; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu attività ta' sensibilizzazzjoni, b'mod partikolari indirizzata lit-tfal u liż-żgħażagħ u jwettqu konsultazzjonijiet strutturati b'mod ċar bil-parteċipazzjoni u bl-involviment tal-persuni affettwati direttament u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jirrappreżentawhom, sabiex jinkiseb fehim reali tad-diżabilitajiet fil-livelli kollha tas-soċjetà; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jemmen li hemm bżonn ta' skambji ta' prattiki tajba fil-livell Ewropew fir-rigward tal-proġetti li rnexxew ta' inklużjoni tal-persuni b'diżabilità fl-oqsma kollha, kif ukoll kampanji ta' informazzjoni pubblika dwar il-mod kif tinkiseb din l-inklużjoni, konformement mal-Artikolu 27 tas-CRPD; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Istati Membri jqisu kif xieraq is-sitwazzjoni unika tal-awturi, tal-artisti tal-ispettaklu u tal-artisti b'diżabilità fl-iżvilupp tal-politiki, tal-programmi ta' finanzjament u tal-attivitajiet rilevanti kollha, u jneħħu l-ostakli kollha għall-iżgurar ta' drittijiet ugwali u opportunitajiet indaqs għall-persuni kollha fis-setturi kulturali u kreattivi, b'mod partikolari billi jdaħħlu miżuri li jippermettu l-aċċess, il-parteċipazzjoni u r-rappreżentanza ugwali tagħhom fil-kreazzjonijiet kulturali kollha; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-leġiżlazzjoni futura tal-UE fil-qasam tal-IA tinkludi l-firxa kemm jista' jkun wiesgħa ta' utenti u tagħmel l-aċċess għas-sistemi tal-IA faċli u aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità, b'mod konformi mal-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Ifakkar lill-Istati Membri bl-SDG nru 11.7, li l-għan tiegħu huwa li sal-2030 jipprovdi aċċess universali għal spazji “ħodor” u pubbliċi sikuri, inklużivi u aċċessibbli, b'mod partikolari għat-tfal u n-nisa, il-persuni b'diżabilità u l-persuni akbar fl-età; |
| --- | --- |

21.

Il-persuni b'diżabilità l-aktar f'riskju

| 22. | Jiddenunzja l-fatt li xi persuni b'diżabilità huma esposti aktar għar-riskju li jkunu vittmi ta' xi tip ta' diskriminazzjoni u vjolenza, bħan-nisa u l-bniet, it-tfal, l-anzjani, il-persuni mingħajr dar, id-detenuti, il-migranti u r-rifuġjati, il-persuni vittmi ta' razziżmu u l-persuni li ġejjin minn kuntesti etniċi, pereżempju r-Rom, kif ukoll il-persuni LGBTIQ+; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jindirizzaw l-isfidi, id-drittijiet u l-bżonnijiet speċifiċi ta' dawn il-persuni permezz ta' miżuri mmirati biex jiġi żgurat l-aċċess għall-ġustizzja, għas-servizzi ta' assistenza u ta' appoġġ għall-vittmi u għas-servizzi ta' protezzjoni u biex jitneħħew l-ostakli għar-rappurtar tad-diskriminazzjoni u l-vjolenza; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jissottolinja li l-persuni b'diżabilità, u b'mod partikolari n-nisa b'diżabilità, għadhom jiffaċċjaw diskriminazzjoni multipla u intersezzjonali abbażi tad-diżabilità tagħhom u tal-ġeneru, ir-razza, l-oriġini etnika, l-età, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-orjentazzjoni sesswali, l-istatus ta' migrazzjoni jew il-kuntest soċjoekonomiku tagħhom; jisħaq li n-nisa u l-bniet b'diżabilità huma partikolarment suġġetti għall-vjolenza abbażi tal-ġeneru u li l-firxa tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru li jisfaw vittmi tagħha n-nisa u l-bniet b'diżabilità tista' tinkludi vjolenza fiżika, sesswali, psikoloġika u ekonomika; jinsab imħasseb li n-nisa b'diżabilità spiss ikunu suġġetti għal vjolenza abbażi tal-ġeneru mis-sieħeb tagħhom jew mill-familjari; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li l-mekkaniżmi għar-rappurtar tal-vjolenza kontra l-persuni b'diżabilità kif ukoll is-servizzi ta' appoġġ għall-vittmi, jiġu stabbiliti u jkunu aċċessibbli; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jirrikonoxxi r-rwol importanti tal-indokraturi fil-ħajja tal-persuni b'diżabilità u l-ostakli li jħabbtu wiċċhom magħhom meta jagħmlu xogħolhom; jisħaq li d-dipendenza legali, finanzjarja u soċjali li l-persuni b'diżabilità, b'mod partikolari n-nisa, għandhom fuq l-indokraturi tagħhom, tpoġġihom f'sitwazzjoni aktar vulnerabbli; huwa mħasseb dwar każijiet rrappurtati ta' vjolenza fuq persuni b'diżabilità minn dawk li suppost qed jindokrawhom, kemm fid-dar kif ukoll f'kuntesti ta' kura istituzzjonali; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jinnota li, fl-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tagħti attenzjoni partikolari lin-nisa b'diżabilità, li huma darbtejn sa ħames darbiet aktar probabbli li jiffaċċjaw vjolenza minn nisa oħra (51); jistieden lill-Kummissjoni tintegra u tqis is-sitwazzjoni tan-nisa b'diżabilità fil-politika u l-miżuri tal-UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Huwa mħasseb ħafna li n-nisa u l-bniet b'diżabilità spiss wisq jiġu miċħuda l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva, b'mod partikolari għas-servizzi ġinekoloġiċi, li jiġu miċħuda wkoll il-kunsens infurmat dwar l-użu tal-kontraċettivi u li saħansitra jiffaċċjaw ir-riskju ta' sterilizzazzjoni furzata (52); jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw miżuri leġiżlattivi li jissalvagwardjaw l-integrità fiżika, il-libertà ta' għażla u l-awtodeterminazzjoni fir-rigward tal-ħajja sesswali u riproduttiva tal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva biex jiġu miġġielda l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika, kif ukoll l-impenn ta' xi Stati Membri u l-passi meħuda minnhom f'dan ir-rigward; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jadottaw miżuri konkreti addizzjonali biex jiġġieldu l-vjolenza abbażi tal-ġeneru, li jinkludu l-għoti ta' appoġġ immirat lill-persuni b'diżabilità; iħeġġeġ ukoll lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jorganizzaw korsijiet ta' taħriġ speċifiku u attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni mmirati lejn sistemi ta' rispons għall-vjolenza abbażi tal-ġeneru, li għandhom jiżguraw il-parteċipazzjoni tan-nisa b'diżabilità u għandhom jipprovdulhom informazzjoni dwar id-drittijiet tagħhom; jemmen li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jeħtiġilhom jesploraw l-intersezzjoni unika tal-ġeneru u d-diżabilità aktar fil-fond sabiex jiġi żgurat li l-kumplessitajiet tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru fuq in-nisa u l-bniet b'diżabilità jiġu mifhuma u indirizzati kif xieraq; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jallokaw biżżejjed riżorsi umani u finanzjarji lill-qafas stabbilit fl-Artikolu 33(2) tas-CRPD sabiex jiżguraw li l-korpi nazzjonali tal-ugwaljanza jwettqu l-kompiti tagħhom b'mod effettiv u effiċjenti; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tipprovdi l-appoġġ meħtieġ għal dan; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jilqa' u jappoġġja l-inizjattiva legali imminenti tal-Kummissjoni għal standards vinkolanti għall-korpi tal-ugwaljanza, li tħeġġeġ lill-Istati Membri jestendu l-mandati tal-korpi tal-ugwaljanza biex jipproteġu lill-vittmi tad-diskriminazzjoni abbażi tad-diżabilità; jistieden lill-Kummissjoni tressaq proposta leġiżlattiva mingħajr dewmien; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Iħeġġeġ lill-Kunsill jikkonkludi l-proċess ta' ratifika tal-Konvenzjoni ta' Istanbul min-naħa tal-UE abbażi ta' adeżjoni wiesgħa mingħajr ebda limitazzjoni, u jippromwovi r-ratifika tagħha min-naħa tal-Istati Membri kollha, peress li hija għodda essenzjali biex tiġi indirizzata l-vjolenza fuq in-nisa u l-bniet b'diżabilità; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprevjenu l-iżolament tan-nisa b'diżabilità fid-diversità kollha tagħhom permezz ta' miżuri trażversali u strutturali bħal attivitajiet edukattivi u ta' sensibilizzazzjoni fost in-nisa b'diżabilità kif ukoll fost il-familji u l-indokraturi tagħhom; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Huwa mħasseb dwar is-sitwazzjoni tad-detenuti b'diżabilità fl-Istati Membri, irrispettivament mit-tip ta' diżabilità tagħhom; jiddeplora l-fatt li s-sitwazzjoni vulnerabbli tad-detenuti b'diżabilità mhijiex ikkunsidrata bis-sħiħ f'xi Stati Membri; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li d-detenuti b'diżabilità jingħataw l-infrastruttura meħtieġa, inkluż ippjanar adegwat għall-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom, filwaqt li jiżguraw aċċessibbiltà u akkomodazzjoni raġonevoli; jitlob lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-UE, barra minn hekk, jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw ir-rispett u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-ħabsin, b'mod partikolari ta' dawk li jinsabu f'sitwazzjonijiet vulnerabbli, bħall-persuni b'mard mentali u l-persuni b'diżabilità, inkluża l-adozzjoni ta' standards u regoli Ewropej komuni ta' detenzjoni fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jistieden lill-Istati Membri jiggarantixxu d-dritt għall-edukazzjoni tat-tfal kollha b'diżabilità, filwaqt li jiżguraw li jkollhom aċċess ugwali għal tagħlim inklużiv u ta' kwalità għolja, mit-tfulija bikrija sal-adolexxenza, b'mod partikolari bl-istabbiliment ta' infrastrutturi mfassla apposta u taħriġ speċjalizzat għall-għalliema u l-assistenti tagħhom; jenfasizza li għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-aċċessibbiltà tas-servizzi skolastiċi għat-tfal b'diżabilità; jenfasizza li t-tfal b'diżabilità għadhom irrappreżentati b'mod sproporzjonat fil-kura istituzzjonali, jibqgħu f'istituti fuq bażi fit-tul jew permanenti, u jiffaċċjaw livelli għoljin ta' diskriminazzjoni u negliġenza; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jenfasizza li l-persuni b'diżabilità huma f'riskju ogħla li jkunu vittmi ta' diskors ta' mibegħda u reati ta' mibegħda; jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni biex il-lista ta' reati tal-UE tiġi estiża biex tikludi d-diskors ta' mibegħda u r-reati ta' mibegħda; |
| --- | --- |

34.

Rikonoxximent ugwali quddiem il-liġi

| 35. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri urġenti biex jabolixxu r-restrizzjonijiet fuq il-kapaċità ġuridika li jxekklu d-drittijiet tal-persuni b'diżabilità mnaqqxa fit-Trattati, inkluż it-teħid ta' azzjoni biex it-teħid ta' deċiżjonijiet sostituttiv jinbidel b'teħid ta' deċiżjonijiet appoġġjat fl-UE kollha, filwaqt li jiġu rrispettati l-awtonomija, ix-xewqat u l-preferenzi tal-persuna; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw programmi ddedikati li jippermettu bidla mit-tiċħid tal-persuni b'diżabilità intellettwali mill-kapaċità ġuridika tagħhom għal skemi ta' teħid ta' deċiżjonijiet appoġġjat; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jilqa' l-fatt li, fl-2022, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE għall-ewwel darba qieset il-ħtiġijiet speċifiċi tal-persuni b'diżabilità fir-rigward tal-aċċess għall-ġustizzja; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri adegwati biex jeliminaw l-ostakli kollha, inklużi dawk kulturali, li jħabbtu wiċċhom magħhom il-persuni b'diżabilità fl-aċċess għall-ġustizzja billi jindirizzaw in-nuqqas ta' għarfien dwar id-diżabilità u s-CRPD fost is-servizzi ġudizzjarji, inkluż bl-allokazzjoni ta' finanzjament adegwat għat-taħriġ tal-persunal ġudizzjarju sabiex tittejjeb l-aċċessibbiltà tal-informazzjoni u jiġi pprovdut appoġġ professjonali lill-vittmi b'diżabilità, b'mod partikolari meta l-vittma tiddependi legalment, finanzjarjament jew soċjalment minn min jabbużaha; jinnota li l-mekkaniżmi tal-ilmenti, kemm ġudizzjarji kif ukoll mhux ġudizzjarji, għandhom isiru aktar aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, barra minn hekk, jinkludu s-sensibilizzazzjoni dwar id-diżabilità u d-diskriminazzjoni multipla u intersezzjonali fost il-kriterji ta' reklutaġġ għall-persunal, b'mod partikolari l-persunal ġudizzjarju u tal-ħabs, li jaħdmu mal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jissottolinja li l-faċilitajiet u s-servizzi jridu jkunu aċċessibbli biex jiġu żgurati aċċess ugwali għall-ġustizzja u assistenza xierqa għal dawk li jesperjenzaw diffikultajiet biex jeżerċitaw il-kapaċità ġuridika tagħhom; ifakkar li d-diffikultajiet ta' komunikazzjoni jista' jkollhom konsegwenzi serji f'termini ta' aċċess mid-detenuti b'diżabilità għall-informazzjoni f'formati aċċessibbli u għal attivitajiet adatti għad-diżabilità tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri xierqa biex jiggarantixxu aċċess bi prezz raġonevoli, sikur u effettiv għall-ġustizzja għall-persuni b'diżabilità u jiżguraw li assistenza u komunikazzjoni u informazzjoni aċċessibbli jiġu pprovduti fl-istadji kollha tal-proċess; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Ifakkar li trasferimenti ripetuti u nuqqas ta' kontinwità tal-kura, kif ukoll in-nuqqas ta' persunal ġudizzjarju u tal-ħabs, inkluż persunal mediku, b'taħriġ adegwat biex jassistu lid-detenuti b'diżabilità, jaggravaw il-vulnerabbiltà u l-iżolament ta' dawn id-detenuti; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi programm għal finanzjament li jkopri l-proċedimenti ġudizzjarji relatati ma' proċessi fil-qorti fejn il-gvernijiet tal-Istati Membri jiġu akkużati b'diskriminazzjoni kontra persuni b'diżabilità; jissuġġerixxi li dan il-finanzjament jista' jittieħed mill-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+); |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Eurofound jiġbru data robusta u riċerka komprensiva dwar l-impatt tar-restrizzjonijiet tal-kapaċità ġuridika fuq il-ħajja tal-persuni b'diżabilità, inklużi l-persuni b'diżabilità psikosoċjali; |
| --- | --- |

42.

Parteċipazzjoni fil-ħajja politika u pubblika: “Xejn Dwarna Mingħajrna”

| 43. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jemendaw il-Liġi Elettorali Ewropea kif ukoll kwalunkwe liġi nazzjonali rilevanti biex jiżguraw li l-persuni kollha b'diżabilità jkunu jistgħu jivvutaw u joħorġu bħala kandidati fl-elezzjonijiet fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor; jisħaq li deċiżjonijiet dwar iċ-ċaħda tal-kapaċità ġuridika minħabba diżabilità meħuda mill-Istat Membru ta' oriġini ma għandhomx jagħmlu liċ-ċittadini tal-Unjoni ineliġibbli fl-Istat Membru ta' residenza tagħhom jekk il-liġi ta' dak l-Istat Membru tiddefendi dak id-dritt għall-persuni kollha b'diżabilità mingħajr restrizzjonijiet; jistieden lill-Kummissjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-elezzjonijiet Ewropej li jmiss fl-2024, taħdem mal-Istati Membri biex tiggarantixxi d-dritt tal-vot b'mod indipendenti u sigriet u tiżgura li l-persuni b'diżabilità jkollhom opportunitajiet indaqs li joħorġu bħala kandidati fl-elezzjonijiet; jisħaq li f'ħafna każijiet m'hemm ebda infrastruttura għall-persuni b'diżabilità biex jeżerċitaw id-dritt demokratiku tagħhom li jivvutaw; jistieden lill-Istati Membri, f'dan ir-rigward, jiżguraw li l-postijiet tal-votazzjoni jkunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità; itenni, għal dan l-għan, id-dispożizzjonijiet fir-riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament tat-3 ta' Mejju 2022 dwar id-drittijiet politiċi tal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvolvu lill-persuni b'diżabilità fid-diversità kollha tagħhom u indipendentement mill-oriġini tagħhom fit-teħid ta' deċiżjonijiet tal-UE; iqis li t-tmexxija minn persuni b'diżabilità għandha tiġi promossa aktar permezz ta' investiment akbar f'organizzazzjonijiet ta' persuni b'diżabilità (OPDs/DPOs) sabiex tiġi ffaċilitata l-parteċipazzjoni sinifikanti tagħhom u tiżdied l-influwenza tagħhom fit-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jistieden lill-partiti politiċi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkunu rappreżentati aħjar fir-reġistri elettorali; jistieden lill-awtoritajiet elettorali maħtura tal-Istati Membri jiġbru data dwar l-aċċessibbiltà tal-postijiet tal-votazzjoni, inklużi indikazzjonijiet dwar jekk humiex adattati biex jakkomodaw il-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità u jirrapportaw dwar dan lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew mhux aktar tard minn sena wara li tkun saret elezzjoni għall-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jemmen bis-sħiħ li t-tneħħija tal-ostakli permezz tal-promozzjoni u l-adozzjoni ta' miżuri ta' aċċessibbiltà u formati speċifiċi ta' komunikazzjoni, bħal-lingwa li tinqara faċilment, il-Braille u l-lingwa tas-sinjali, tkun pass kbir biex il-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jipparteċipaw b'mod ġenwin fil-ħajja politika u pubblika; jisħaq fuq il-ħtieġa li s-servizzi diġitali jsiru aktar aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jirrikonoxxi l-evoluzzjoni ta' teknoloġiji ġodda u l-potenzjal tagħhom għall-persuni b'diżabilità; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tinvesti fl-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) li jippermettu l-komunikazzjoni bil-lingwa tas-sinjali u bil-Braille u t-traduzzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli ssaħħaħ u tippromwovi l-aspetti tal-programm Ewropa Kreattiva li jippromwovu l-inklużjoni sabiex iżżid il-parteċipazzjoni kulturali madwar l-Unjoni bħala parti mill-progress lejn soċjetà aktar inklużiva, b'mod partikolari għall-persuni b'diżabilità, filwaqt li tinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni attiva tagħhom fil-proċessi kreattivi kif ukoll l-iżvilupp tal-udjenza; |
| --- | --- |

48.

Il-ħtieġa ta' pjan ta' implimentazzjoni għall-ġestjoni tar-riskju ta' diżastri li tinkludi d-diżabilità fil-livell tal-UE

| 49. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-parteċipazzjoni tal-persuni b'diżabilità u tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet għat-tfassil, il-ġestjoni, ir-riżorsi u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-programmi dwar it-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri; jitlob l-integrazzjoni tal-perspettivi tal-persuni b'diżabilità fir-risponsi tal-Unjoni għall-ġestjoni tal-kriżijiet; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Iqis li dawn il-programmi għandhom jinkludu l-integrazzjoni f'setturi u livelli differenti ta' gvern u jistabbilixxu miri u skedi ta' żmien speċifiċi biex jinkiseb l-iżvilupp ta' pjan ta' azzjoni għat-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri li jinkludi d-diżabilità sabiex jinkiseb il-Qafas ta' Sendai; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jissottolinja li l-politiki u l-programmi tal-UE jridu jiġu appoġġjati b'data diżaggregata bbażata fuq l-evidenza; jenfasizza l-ħtieġa ta' appoġġ u finanzjament tar-riċerka sabiex jiġu mifhuma aħjar l-effetti tad-diżastri fuq il-persuni b'diżabilità u l-kapaċità tagħhom li jaffrontawhom; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jtejbu l-komunikazzjoni tagħhom f'każ ta' kriżi u jiżguraw l-użu ta' formati li jippermettu lill-persuni b'diżabilità jkollhom aċċess għall-informazzjoni rilevanti; jinnota bi tħassib il-konklużjonijiet tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali dwar in-nuqqasijiet sostanzjali f'dan il-qasam matul il-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jinnota li l-persuni b'diżabilità huma fost l-aktar popolazzjonijiet emarġinati u f'riskju fi kwalunkwe komunità affettwata minn kriżi; jisħaq ukoll li, b'konsegwenza tal-gwerra, il-persuni b'diżabilità f'sitwazzjonijiet ta' kunflitt armat jiffaċċjaw attakki vjolenti, spostament furzat u negliġenza kontinwa fir-rispons umanitarju għall-persuni ċivili maqbuda fil-ġlied, u li spiss jiġu abbandunati fi djarhom jew f'villaġġi mitluqa għal jiem jew ġimgħat sħaħ, bi ftit aċċess għall-ikel jew l-ilma; ifakkar fl-importanza, f'dan ir-rigward, tal-istrateġija tal-UE dwar id-drittijiet tat-tfal, il-Garanzija għat-Tfal, l-Istrateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, kif ukoll tal-istrumenti ġuridiċi eżistenti kollha tal-UE biex jappoġġjaw lill-Istati Membri ħalli jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi, il-protezzjoni u l-kura tar-rifuġjati b'diżabilità, inkluża d-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja (53); |
| --- | --- |

53.

Il-libertà tal-moviment u r-rikonoxximent reċiproku: il-ħtieġa li jiġu estiżi l-benefiċċji tal-Karta tad-Diżabilità tal-UE

| 54. | Jisħaq fuq il-ħtieġa indispensabbli tad-definizzjoni, id-dijanjożi u r-rikonoxximent reċiproċi tal-istatus ta' diżabilità fl-oqsma kollha fl-UE kollha u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tħaffef il-ħidma tagħha f'dan ir-rigward sabiex tiżgura r-rikonoxximent tal-istatus ta' diżabilità meta wieħed jiċċaqlaq madwar l-UE u tassigura l-libertà tal-moviment għall-persuni b'diżabilità fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jilqa' t-tħabbira tal-Kummissjoni fl-ittra ta' intenzjoni tagħha tal-2022 lill-Parlament li tgħid li se tippreżenta proposta leġiżlattiva dwar Karta tad-Diżabilità tal-UE fl-2023, li hija inkluża wkoll fil-programm ta' ħidma 2023 tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jemmen bis-sħiħ li l-Karta tad-Diżabilità tal-UE għandha tkun ibbażata fuq att leġiżlattiv tal-UE li għandu jkopri firxa ta' oqsma differenti lil hinn mill-kultura, id-divertiment u l-isport; jisħaq li l-Karta tad-Diżabilità għandha wkoll, b'mod awtomatiku, tkun tista' tintuża għas-servizzi pubbliċi nazzjonali, reġjonali u lokali, bħat-trasport, u għandu jkollha sit web tal-UE ddedikat u bażi tad-data aċċessibbli online disponibbli fil-lingwi kollha tal-UE, inklużi formati ta' komunikazzjoni speċifiċi, bħal-lingwa li tinqara faċilment, il-Braille u l-lingwa tas-sinjali; jitlob lill-Kummissjoni, barra minn hekk, tikkunsidra li l-ġestjoni tal-implimentazzjoni tal-Karta tad-Diżabilità tal-UE tiġi ffinanzjata fl-ambitu tal-FSE+; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Jemmen bis-sħiħ li l-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom għandhom ikunu involuti mill-qrib fl-implimentazzjoni tal-Karta tad-Diżabilità tal-UE u l-komunikazzjoni dwarha; iqis li dan l-ewwel nett jirrikjedi rieżami tal-leġiżlazzjoni u l-politiki attwali, irid ikun appoġġjat minn proċess ta' sensibilizzazzjoni robust, jiġi segwit minn analiżijiet tal-impatt speċifiċi bbażati fuq data diżaggregata, u jwassal għal miżuri konkreti ta' implimentazzjoni; |
| --- | --- |

57.

Il-promozzjoni ta' ambjenti edukattivi inklużivi ġenerali u l-iżgurar ta' kura tas-saħħa aċċessibbli u ta' kwalità

| 58. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri biex jiffaċilitaw l-aċċess għal u t-tgawdija ta' edukazzjoni inklużiva u ta' kwalità għall-istudenti kollha b'diżabilità, inkluż l-apprendiment elettroniku u l-apprendiment tul il-ħajja, b'konformità mas-CRPD u jinkludu indikaturi speċifiċi għad-diżabilità mill-istrateġija Ewropa 2020 fl-ilħuq tal-mira tal-edukazzjoni; jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat aċċess ugwali għall-edukazzjoni fil-klassijiet għat-tfal tal-iskola u għall-istudenti, inkluża l-edukazzjoni bikrija tat-tfal, irrispettivament minn jekk għandhomx diżabilità; jistieden lill-Istati Membri jżidu l-investiment fil-programm Erasmus+ u jużaw l-opportunitajiet ta' finanzjament li joffri; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jiddeplora n-nuqqas ta' investiment minn xi Stati Membri f'faċilitajiet għall-persuni b'diżabilità li jeħtieġu trattament speċifiku minn speċjalisti, li f'xi każijiet iġiegħlu lil dawn il-persuni, speċjalment iż-żgħażagħ tal-età tal-iskola, jitilqu mill-familji tagħhom sabiex ikollhom aċċess għal faċilitajiet xierqa fi Stati Membri oħra; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-ambjenti diġitali jkunu aċċessibbli għal kulħadd; jinnota li s-sottotitolar simultanju, l-informazzjoni li tinqara faċilment, l-interpretazzjoni tal-lingwa tas-sinjali u s-siti web aċċessibbli huma essenzjali biex jipprovdu edukazzjoni u informazzjoni lill-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu azzjoni rapida biex jiżguraw li l-persuni b'diżabilità, inkluża d-diżabilità psikosoċjali, jingħataw l-istess firxa, kwalità u standards ta' kura tas-saħħa u programmi b'xejn jew bi prezz raġonevoli li jingħataw lil persuni oħra, inkluż l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttivi u inizjattivi fl-ambitu tal-Pjan tal-UE biex Jingħeleb il-Kanċer; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jirrakkomanda bil-qawwa li l-fondi tal-UE jappoġġjaw l-iżvilupp ta' servizzi tal-mard li jinkludu d-diżabilità fl-Istati Membri; jissuġġerixxi li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-iżvilupp ta' standards ta' aċċessibbiltà għat-tagħmir tal-iskrinjar; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Iqis li kampanji tas-saħħa pubblika aċċessibbli u komunikazzjoni dwar il-prevenzjoni, l-iskrinjar u t-trattament tal-mard iridu jinkludu lill-persuni b'diżabilità u jiġu mxerrda f'diversi formati aċċessibbli, bħal-lingwa tas-sinjali, il-Braille u formati li jinqraw faċilment; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jistieden lill-Istati Membri jiggarantixxu l-kontinwità tal-kura u l-appoġġ, li ħafna drabi jieqfu wara l-iskola, u dan joħloq diffikultajiet fit-tranżizzjoni lejn is-suq tax-xogħol, waqfiet fl-opportunitajiet ta' aċċess għall-appoġġ għall-impjieg u fil-kapaċità li wieħed jgħix b'mod indipendenti; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkollhom opportunitajiet indaqs fis-suq tax-xogħol, aċċess għal edukazzjoni inklużiva u ġenerali u għas-servizzi tas-saħħa, kif ukoll aċċess ugwali għat-trasport billi jeliminaw l-ostakli bażiċi għall-ħajja soċjali u l-inkorporazzjoni ta' prinċipji ta' disinn universali f'investimenti infrastrutturali u diġitali madwar l-UE; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa strateġija komprensiva u trażversali Ewropea għas-saħħa mentali bħala segwitu xieraq għall-Qafas Ewropew għal Azzjoni dwar is-Saħħa u l-Benessri Mentali u ttejjeb il-Kumpass tal-UE għal Azzjoni dwar is-Saħħa u l-Benessri Mentali; jinnota li din l-istrateġija għandu jkollha l-għan li tirrikjedi lill-Istati Membri jintegraw il-kura tas-saħħa mentali mal-kura fiżika fid-dawl tal-korrelazzjoni mill-qrib bejn it-tnejn, inkluża enfasi partikolari fuq il-persuni b'diżabilità, biex jipprovdu kura effettiva abbażi tal-evidenza u d-drittijiet tal-bniedem u biex jespandu l-għadd ta' servizzi offruti biex jippermettu lil aktar persuni jkollhom aċċess għat-trattament; jistieden lill-Istati Membri b'mod partikolari jinkludu fil-fondi rilevanti tal-UE tagħhom it-titjib tas-servizzi newropsikjatriċi għat-tfal u ż-żgħażagħ, li batew l-aktar bħala riżultat tal-miżuri adottati matul il-pandemija, li wasslu għal aktar tbatija soċjali, faqar u tbatija psikoloġika, b'konsegwenzi drammatiċi; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi d-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transfruntiera biex tinġieb f'konformità mas-CRPD u tiggarantixxi l-aċċess effettiv għal kura tas-saħħa transfruntiera ta' kwalità għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

67.

Il-promozzjoni tal-impjieg inklużiv

| 68. | Jenfasizza li l-eżerċizzju tad-dritt għax-xogħol mill-persuni b'diżabilità (54) huwa marbut mill-qrib ma' miżuri biex jiġu indirizzati d-diskriminazzjoni, il-faqar u l-ostakli diretti u indiretti fis-saħħa, l-edukazzjoni, it-taħriġ, l-akkomodazzjoni, il-kura, l-appoġġ, il-mobbiltà personali, l-aċċessibbiltà fl-ambjent mibni, is-segregazzjoni u r-rikoveru f'istitut; iħeġġeġ għalhekk lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri effettivi u konkreti biex jippromwovu l-ugwaljanza, id-diversità u l-inklużjoni orizzontali għall-persuni b'diżabilità u l-familji tagħhom fil-partijiet kollha tas-soċjetà, fost l-oħrajn, permezz ta' assistenza personali, għajxein indipendenti, protezzjoni soċjali, sensibilizzazzjoni u ambjent mingħajr ostakli; ifakkar li l-integrazzjoni tal-persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol mhijiex biss essenzjali għall-inklużjoni soċjali u l-opportunitajiet indaqs, iżda toffri wkoll opportunitajiet ekonomiċi sinifikanti għall-indipendenza finanzjarja tal-persuni b'diżabilità u hija ta' benefiċċju għall-ekonomija usa'; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jitlob lill-Awtorità Ewropea tax-Xogħol taħdem mal-ispettorati nazzjonali tax-xogħol biex timplimenta l-leġiżlazzjoni eżistenti; jirrakkomanda li l-ispettorati tax-xogħol jimmonitorjaw lill-impjegaturi pubbliċi u privati biex jiżguraw konformità mad-drittijiet tax-xogħol għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jadottaw approċċ olistiku rigward il-politika bażata fuq iċ-ċiklu tal-ħajja biex jappoġġjaw il-prevenzjoni tad-diskriminazzjoni u jiżguraw iż-żamma u l-inklużjoni effettivi tal-persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimplimentaw u jintegraw bis-sħiħ is-CRPD fost il-miżuri leġiżlattivi, ta' politika u ta' finanzjament kollha, b'mod partikolari fir-rigward tal-inklużjoni soċjali u fis-suq tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità; jistieden lill-UE u l-Istati Membri kollha jirratifikaw il-Protokoll Fakultattiv tas-CRPD; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jilqa' d-dibattitu politiku tas-16 ta' Ġunju 2022 bejn il-ministri għall-impjiegi u l-affarijiet soċjali dwar l-impjieg tal-persuni b'diżabilità, kif għandhom jitneħħew id-diżinċentivi biex jiġu rreklutati l-persuni b'diżabilità u dwar azzjonijiet li jippromwovu l-integrazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol; jistenna bil-ħerqa li l-Istati Membri jieħdu azzjonijiet ta' segwitu konkreti; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Jissottolinja l-ħtieġa li tingħata attenzjoni partikolari lis-sitwazzjoni tal-impjieg tal-persuni b'diżabilità li jappartjenu għal minoranzi etniċi bħall-migranti, ir-rifuġjati, ir-Rom u l-persuni ta' dixxendenza Afrikana; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jenfasizza li jeħtieġ li jiġi stabbilit approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem bħala l-qafas li fl-ambitu tiegħu s-soċjetà tiddiskuti d-diżabilità u li l-appoġġ għad-diżabilità jeħtieġ li jiġi adattat kif xieraq; jenfasizza l-importanza ta' definizzjoni u applikazzjoni olistiċi tal-aċċessibbiltà u jisħaq fuq il-valur tagħha bħala bażi indispensabbli għall-persuni b'diżabilità li jkollhom opportunitajiet indaqs, kif rikonoxxut fis-CRPD u f'konformità mal-Osservazzjoni Ġenerali Nru 2 tas-CRPD, filwaqt li titqies id-diversità tal-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità, u l-promozzjoni ta' disinn universali bħala prinċipju tal-UE (55); |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jistieden lill-Kummissjoni tibda r-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Ugwaljanza fl-Impjiegi malajr kemm jista' jkun, b'mod partikolari fir-rigward tal-istandards minimi armonizzati għall-akkomodazzjoni raġonevoli għall-persuni b'diżabilità, bil-ħsieb li tiġi armonizzata b'mod sħiħ mad-dispożizzjonijiet tas-CRPD u jiġi implimentat proċess parteċipatorju mmirat lejn l-iżgurar tal-involviment dirett u sħiħ tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġu involuti b'mod attiv il-persuni b'diżabilità, il-familji u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-miżuri kollha li jaffettwawhom; jisħaq fuq l-importanza li l-kunsiderazzjonijiet relatati mad-diżabilità jiġu integrati fil-post tax-xogħol u r-rwol tad-djalogu soċjali u tat-taħriġ għall-impjegaturi f'dan ir-rigward; jistieden lill-Istati Membri jieħdu miżuri attivi biex jiżguraw in-nondiskriminazzjoni għal kulħadd u li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tax-xogħol u tat-trade unions tagħhom fuq termini ugwali mal-oħrajn; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jenfasizza li l-fastidju fuq il-post tax-xogħol, inklużi l-fastidju sesswali u r-ritaljazzjoni talli wieħed jesprimi l-opinjoni tiegħu b'mod ċar, ixekkel l-aċċess għax-xogħol u l-impjieg, iż-żamma fl-impjieg u perkorsi ugwali tal-karriera, b'mod partikolari għan-nisa b'diżabilità (56), u li huma meħtieġa azzjonijiet speċifiċi fl-Istati Membri biex jiġi pprevenut, miġġieled u ssanzjonat il-fastidju fil-konfront ta' persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Jemmen li l-iskemi tal-appoġġ għall-introjtu, l-assistenza relatata mad-diżabilità u l-appoġġ għall-impjieg attiv jikkomplementaw lil xulxin fil-promozzjoni tal-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tal-persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol, peress li s-salarji ma jissostitwux il-kopertura tal-ispejjeż addizzjonali relatati mad-diżabilità; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jisseparaw l-appoġġ għall-introjtu u l-impjieg attiv mill-assistenza relatata mad-diżabilità (57) sabiex jiżguraw li r-regoli ta' eliġibbiltà jkunu inklużivi kemm jista' jkun, u jkopru spejjeż addizzjonali relatati mad-diżabilità, jiġġieldu l-faqar fost dawk li jaħdmu u jiżguraw l-ugwaljanza, id-dinjità u l-awtonomija għall-persuni b'diżabilità; iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu soluzzjonijiet simili għall-indokraturi tal-persuni b'diżabilità biex jaqilgħu introjtu minbarra l-benefiċċji relatati mal-kura tagħhom; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jirrispettaw il-prinċipju ta' trattament ugwali u paga ugwali għal xogħol ta' valur ugwali għall-ħaddiema kollha; jinsisti, barra minn hekk, li l-ħaddiema b'diżabilità f'workshops protetti għandhom jiġu ggarantiti mill-inqas id-drittijiet u l-istatus ekwivalenti għad-drittijiet tax-xogħol tal-persuni li jaħdmu fis-suq tax-xogħol miftuħ; jemmen li dawn il-workshops għandhom jieħdu approċċ personalizzat u, sa fejn ikun prattikabbli, jintużaw biss bħala għażla temporanja għall-persuni b'diżabilità matul il-ħajja tax-xogħol tagħhom; jemmen, barra minn hekk, li dawn il-workshops għandu jkollhom l-għan li jrawmu l-iżvilupp tal-ħiliet u jappoġġjaw it-tranżizzjonijiet lejn is-suq tax-xogħol miftuħ; jinsisti li l-persuni b'diżabilità li jaħdmu f'ambjenti bħal dawn għandhom ikunu protetti mill-oqfsa legali eżistenti li jkopru l-protezzjoni soċjali u l-kundizzjonijiet tax-xogħol, inkluża l-protezzjoni tal-paga minima fuq bażi ugwali mal-oħrajn, f'konformità mal-Artikolu 27 tas-CRPD; jistieden lill-Istati Membri jfasslu mudelli inklużivi ta' impjieg protett u assistit, filwaqt li jirrispettaw id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità, li jservu bħala miżuri għal inklużjoni effettiva u tranżizzjoni eventwali lejn is-suq tax-xogħol miftuħ; jisħaq li huwa importanti għall-persuni b'diżabilità li jsibu impjieg ta' kwalità li jaqbel mal-ħiliet u l-ambizzjonijiet tagħhom u li t-taħriġ, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-persuni b'diżabilità għandhom jipprovdu ħiliet u kapaċitajiet reali; jistieden lill-Istati Membri jivvalutaw l-effikaċja tal-workshops protetti eżistenti fl-għoti ta' ħiliet lill-persuni b'diżabilità biex jiksbu impjieg fis-suq tax-xogħol miftuħ; jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja dan il-proċess; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jinnota li l-kriżi tal-COVID-19 wasslet għal żieda fix-xogħol remot u li t-telexogħol jista' jgħin biex tingħata spinta lill-impjieg ta' persuni b'diżabilità bħala forma ta' akkomodazzjoni għad-diżabilità u jservi ta' għodda biex jinkiseb bilanċ akbar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u jitnaqqsu l-ostakli għas-suq tax-xogħol relatati mal-uġigħ u mal-għeja; iwissi, madankollu, li l-impjegaturi ma għandhomx jużaw it-telexogħol biex jevitaw li jakkomodaw b'mod raġonevoli lill-ħaddiema b'diżabilità jew li joħolqu kulturi inklużivi għalihom fuq il-post tax-xogħol (58), minħabba li dan jista' jiżolahom u jkollu impatt fuq is-saħħa mentali tagħhom; jisħaq li l-politiki futuri dwar it-telexogħol għandhom jiġu żviluppati b'perspettiva tad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità u jinvolvu lill-persuni b'diżabilità waqt it-tfassil tagħhom, meta jiġu nnegozjati ftehimiet kollettivi ġodda dwar it-telexogħol, u meta l-kumpaniji jirrevedu l-politiki tagħhom dwar it-telexogħol biex jiżguraw li jkunu favorevoli għall-persuni b'diżabilità; ifakkar li l-aċċess ugwali għall-edukazzjoni u t-taħriġ għall-persuni b'diżabilità, kif ukoll il-ksib ta' ħiliet diġitali u infrastruttura diġitali relatata aċċessibbli, kemm f'żoni urbani kif ukoll f'żoni rurali u remoti, huma meħtieġa biex in-nies ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-opportunitajiet ġodda ta' impjieg maħluqa mid-diġitalizzazzjoni; jenfasizza li akkomodazzjoni raġonevoli hija dritt għall-ħaddiema b'diżabilità u jemmen li l-azzjonijiet u l-programmi ta' sensibilizzazzjoni għall-ħiliet u l-kapaċitajiet tal-persuni b'diżabilità u l-litteriżmu fl-akkomodazzjoni raġonevoli għall-impjegaturi privati u pubbliċi għandhom jiġu promossi mill-awtoritajiet pubbliċi biex jindirizzaw id-diskriminazzjoni kontra l-persuni b'diżabilità u jiżguraw li dawk li jġorru d-dmirijiet ikollhom l-għodod biex jimpjegaw, jappoġġjaw u jżommu l-ħaddiema b'diżabilità; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jinnota li l-promozzjoni tad-drittijiet tal-persuni akbar fl-età hija marbuta mill-qrib mal-kisba ta' drittijiet ugwali għall-persuni b'diżabilità, peress li l-persuni akbar fl-età huma aktar probabbli li jkollhom diżabilità u aktar minn 46 % tal-persuni li għandhom 60 sena u aktar għandhom diżabilità; jisħaq, fid-dawl tal-bidliet demografiċi u b'mod partikolari t-tixjiħ tal-popolazzjoni, fuq il-ħtieġa li jiġu indirizzati sfidi ġodda relatati mal-prevalenza ogħla tad-diżabilitajiet marbuta mat-tixjiħ tal-forza tax-xogħol u l-prevalenza ogħla ta' impjegati b'mard kroniku; jisħaq fuq l-importanza li jiġu żviluppati politiki, inklużi skedi tax-xogħol flessibbli, biex jgħinu lill-ħaddiema b'diżabilità jintegraw aħjar fis-suq tax-xogħol, kif ukoll servizzi ta' kura għall-persuni b'diżabilità, inklużi standards dwar it-taħriġ għall-persunal u standards għall-assistenza personali; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Jistieden lill-Istati Membri jimmonitorjaw ir-rispett għall-prinċipji 2 u 3 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li jipprevedu trattament u opportunitajiet ugwali fir-rigward tal-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, it-termini u l-kundizzjonijiet tal-impjiegi u l-progressjoni fil-karriera bejn l-irġiel u n-nisa, irrispettivament mill-oriġini razzjali jew etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali; jappella għall-monitoraġġ tal-adozzjoni tal-miżuri fl-ambitu tas-CRPD; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Jistieden lill-Istati Membri jipprovdu appoġġ imfassal apposta għall-persuni b'diżabilità fir-rigward tal-aċċess għall-iżvilupp tal-ħiliet, għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, u għall-impjieg biex jiżguraw politiki attivi u inklużivi dwar is-suq tax-xogħol; iħeġġeġ lis-servizzi tal-impjiegi u lis-setturi pubbliċi u privati jintroduċu miżuri personalizzati biex itejbu l-impjegabbiltà u ż-żamma tal-persuni b'diżabilità fis-suq tax-xogħol bl-għan li jikkonformaw mas-CRPD, u jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar l-impjieg ta' persuni b'diżabilità permezz tan-Network Ewropew tas-Servizzi Pubbliċi tal-Impjiegi; jistieden lill-Istati Membri jipprovdu gwida, taħriġ u għajnuna finanzjarja biex jappoġġjaw il-ħolqien tal-impjiegi, ir-reklutaġġ, l-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti għall-persuni b'diżabilità, inkluż permezz tal-FSE+; jissottolinja r-rwol pożittiv li jista' jkollha l-ekonomija soċjali fl-impjieg tal-persuni b'diżabilità; jistieden lill-Istati Membri joħolqu inċentivi biex iħeġġu lill-persuni b'diżabilità joħolqu entitajiet tal-ekonomija soċjali u jibdew attivitajiet li jiġġeneraw l-introjtu; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jemmen li l-miżuri ta' appoġġ fis-suq tax-xogħol iridu jqisu d-diżabilità u r-risponsi ta' politika mfassla apposta biex jappoġġjaw l-inklużjoni tal-persuni b'diżabilità fl-impjiegi; jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw it-tqabbil tal-impjiegi, it-tfassil ta' profili vokazzjonali, l-impjiegi u t-taħriġ simultanji, l-introduzzjoni għax-xogħol il-ġdid, it-taħriġ fuq il-post tax-xogħol, l-iżvilupp tal-karriera u l-mentoraġġ, u l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali inklużivi u aċċessibbli biex jappoġġjaw l-integrazzjoni u ż-żamma meħtieġa tal-persuni b'diżabilità fuq il-post tax-xogħol; jisħaq li l-miżuri li jtejbu l-inklużjoni u l-impjieg tal-persuni b'diżabilità mhux se jkunu verament effettivi mingħajr ma jiġu indirizzati wkoll l-istereotipi u l-istigma relatati mad-diżabilità fuq il-post tax-xogħol u s-soċjetà usa'; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq l-importanza tas-sensibilizzazzjoni u t-taħriġ għall-edukaturi, l-impjegaturi u l-impjegati, kif ukoll għall-pubbliku ġenerali biex tiġi indirizzata d-diskriminazzjoni kontra l-persuni b'diżabilità, jinbidlu l-attitudnijiet u jiġu żgurati soċjetajiet tassew inklużivi; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Jisħaq li r-rata ta' attività baxxa tal-persuni b'diżabilità xxekkel l-inklużjoni soċjoekonomika, li trid tittejjeb permezz tal-programmi Ewropej u nazzjonali bl-għan tal-attivazzjoni u t-taħriġ tal-persuni li jitħallew barra mis-suq tax-xogħol; jisħaq li, filwaqt li l-appoġġ u l-promozzjoni tal-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità huma kruċjali, jeħtieġ li jiġu stabbiliti wkoll mekkaniżmi ta' protezzjoni soċjali adegwati u inklużivi biex jiġi żgurat li l-appoġġ ikun disponibbli għall-persuni kollha b'diżabilità; |
| --- | --- |

84.

| 85. | Itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jivvalutaw ix-xejriet ewlenin għall-futur tax-xogħol minn perspettiva tal-persuni b'diżabilità sabiex jiġu identifikati u jitnedew azzjonijiet speċifiċi ħalli jagħmlu s-suq tax-xogħol aktar inklużiv u jitnaqqas id-distakk diġitali; jissottolinja l-importanza li jsir użu aħjar mit-teknoloġiji innovattivi biex ikun hemm kundizzjonijiet ekwi u jitneħħew l-ostakli għall-edukazzjoni, it-taħriġ u l-impjiegi, b'mod partikolari fis-suq tax-xogħol diġitali, u li l-persuni b'diżabilità jiġu megħjuna jiksbu aċċess għall-għodod diġitali u s-software li huma indispensabbli biex jgħixu b'mod indipendenti; jenfasizza l-ħtieġa li l-persuni b'diżabilità jiġu protetti mid-diskriminazzjoni bbażata fuq l-użu tal-IA fid-deċiżjonijiet dwar ir-reklutaġġ, l-għażla, il-promozzjoni u t-terminazzjoni fl-impjieg; jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-firxa tal-korsijiet ta' taħriġ dwar il-ħiliet diġitali għal gruppi ta' persuni li huma f'riskju ta' esklużjoni, fost l-oħrajn, il-persuni b'diżabilità u l-persuni akbar fl-età, sabiex jiġu integrati aħjar fil-ħajja soċjali u fis-suq tax-xogħol u jipprovdu aċċess aħjar għas-servizzi elettroniċi u l-amministrazzjoni; |
| --- | --- |

85.

| 86. | Jappoġġja bil-qawwa r-riċerka, l-investiment soċjali u l-inizjattivi mmirati fil-livell tal-UE għall-programmi u s-servizzi li ġie ppruvat li huma effettivi fl-appoġġ tal-integrazzjoni fit-tul fis-suq tax-xogħol tal-persuni b'diżabilità, b'attenzjoni partikolari għall-persuni fuq l-ispettru tal-awtiżmu; jissuġġerixxi li l-Istati Membri jikkummissjonaw riċerka dwar il-mudelli u l-programmi fejn s'issa għadha ma teżistix bażi tal-evidenza, kif ukoll jiffinanzjaw l-innovazzjoni fl-għoti tas-servizzi, bħall-IA applikata għal teknoloġiji assistivi (59); |
| --- | --- |

86.

| 87. | Jistieden lill-Istati Membri, b'mod partikolari lill-koordinaturi nazzjonali fl-istrateġiji nazzjonali pluriennali tagħhom fl-ambitu tal-Garanzija Ewropea għat-Tfal, jagħtu attenzjoni partikolari lill-ħtiġijiet tat-tfal b'diżabilità u jiżguraw aċċess effettiv u liberu għal servizzi ta' kwalità, b'mod partikolari l-edukazzjoni inklużiva; jistedinhom jipprovdu aċċess effettiv għal nutrizzjoni tajba għas-saħħa u akkomodazzjoni adegwata għat-tfal rifuġjati kollha b'diżabilità fuq livell ugwali mat-tfal fil-pajjiżi ospitanti f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1004 sabiex jiġi żgurat li l-miżuri integrati nazzjonali jqisu l-iżvantaġġi intersezzjonali; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni, għalhekk, iżidu b'mod urġenti l-finanzjament għall-Garanzija Ewropea għat-Tfal permezz ta' baġit iddedikat ta' mill-inqas EUR 20 biljun; iħeġġeġ lill-Istati Membri kollha, f'dan ir-rigward, jallokaw aktar mill-minimu tar-riżorsi tal-FSE+ b'ġestjoni kondiviża biex jappoġġjaw attivitajiet fl-ambitu tal-Garanzija Ewropea għat-Tfal; itenni l-appell tiegħu lill-Istati Membri biex jimplimentaw il-Garanzija għaż-Żgħażagħ imtejba biex jiżguraw offerti ta' kwalità għolja, inkluż l-għoti ta' remunerazzjoni ġusta, l-aċċess għall-protezzjoni soċjali, u ambjenti tax-xogħol li jkunu adattati għall-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

87.

| 88. | Jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw id-Direttiva dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u l-indokraturi, li tintroduċi allowance ta' liv tal-indokraturi ta' ħamest ijiem tax-xogħol kull sena; jinsisti li għandhom jiġu kkunsidrati arranġamenti speċjali għal-liv tal-indokraturi, il-liv tal-paternità, il-liv tal-ġenituri u sigħat tax-xogħol flessibbli għall-ġenituri f'sitwazzjonijiet partikolarment żvantaġġati, bħal dawk li għandhom diżabilità jew li huma ġenituri ta' tfal b'diżabilità jew mard fit-tul, mingħajr ebda riperkussjoni mill-impjegatur; |
| --- | --- |

88.

| 89. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-għajxien aħjar, inkluż permezz ta' pagi minimi adegwati u miżuri ta' trasparenza fil-pagi, inaqqsu d-differenza fil-pagi tal-persuni b'diżabilità u jiksbu tkabbir inklużiv u sostenibbli fis-suq tax-xogħol; jisħaq fuq l-importanza li d-direttiva dwar il-pagi minimi u dik dwar it-trasparenza fil-pagi jiġu adottati malajr, direttivi li jrid japplikaw bis-sħiħ għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

89.

| 90. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa u tippromwovi qafas legali Ewropew għal intrapriżi inklużivi bl-għan li jinħoloq impjieg permanenti għall-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

90.

o

o o

| 91. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

91.

---

(1)  ĠU L 23, 27.1.2010, p. 35.

(2)  ĠU C 340, 15.12.2010, p. 11.

(3)  https://reliefweb.int/report/world/covid-19-gender-and-disability-checklist-preventing-and-addressing-gender-based

(4)  https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/files/qe-02-19-153-mt-n.pdf

(5)  ĠU C 97, 24.3.2020, p. 41.

(6)  ĠU L 315, 3.12.2007, p. 14.

(7)  ĠU L 189, 28.5.2021, p. 34.

(8)  ĠU L 315, 14.11.2012, p. 57.

(9)  ĠU L 327, 2.12.2016, p. 1.

(10)  ĠU L 303, 28.11.2018, p. 69.

(11)  ĠU L 321, 17.12.2018, p. 36.

(12)  ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70.

(13)  ĠU L 188, 12.7.2019, p. 79.

(14)  ĠU L 303, 2.12.2000, p. 16.

(15)  ĠU L 127, 16.5.2019, p. 34.

(16)  ĠU C 137 E, 27.5.2010, p. 68.

(17)  ĠU L 167, 12.6.1998, p. 25.

(18)  ĠU L 223, 22.6.2021, p. 14.

(19)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14646-2019-INIT/mt/pdf

(20)  Testi adottati, P9_TA(2022)0265.

(21)  Testi adottati, P9_TA(2022)0129.

(22)  ĠU C 434, 15.11.2022, p. 50.

(23)  Testi adottati, P9_TA(2022)0219.

(24)  ĠU C 81, 18.2.2022, p. 43.

(25)  ĠU C 251, 30.6.2022, p. 2.

(26)  ĠU C 184, 5.5.2022, p. 88.

(27)  ĠU C 132, 24.3.2022, p. 129.

(28)  ĠU C 506, 15.12.2021, p. 94.

(29)  ĠU C 474, 24.11.2021, p. 48.

(30)  ĠU C 371, 15.9.2021, p. 6.

(31)  ĠU C 316, 6.8.2021, p. 2.

(32)  ĠU C 362, 8.9.2021, p. 8.

(33)  ĠU C 346, 27.9.2018, p. 94.

(34)  ĠU C 363, 28.10.2020, p. 164.

(35)  Studju – “European structural and investment funds and people with disabilities in the European Union”, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku C – Drittijiet taċ-Ċittadini u Affarijiet Kostituzzjonali, 3 ta' Novembru 2016.

(36)  Studju – “Inclusive education for learners with disabilities”, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku C – Drittijiet taċ-Ċittadini u Affarijiet Kostituzzjonali, 15 ta' Settembru 2017.

(37)  Studju – “The protection role of the Committee on Petitions in the context of the implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities”, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku C – Drittijiet taċ-Ċittadini u Affarijiet Kostituzzjonali, 9 ta' Ottubru 2015.

(38)  Analiżi fil-fond – “The European Accessibility Act”, European Parliament, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku C – Drittijiet taċ-Ċittadini u Affarijiet Kostituzzjonali, 15 ta' Awwissu 2016.

(39)  Studju – “Transport and tourism for persons with disabilities and persons with reduced mobility”, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku B – Politiki Strutturali u ta' Koeżjoni, 8 ta' Mejju 2018.

(40)  Studju – “The Post-2020 European disability strategy”, Parlament Ewropew, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku C – Drittijiet taċ-Ċittadini u Affarijiet Kostituzzjonali, 15 ta' Lulju 2020.

(41)  Studju – “The implementation of the 2015 Concluding Observations of the CRPD Committee by the EU”, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku C – Drittijiet taċ-Ċittadini u Affarijiet Kostituzzjonali, 2 ta' Diċembru 2021.

(42)  https://www.eca.europa.eu/mt/Pages/DocItem.aspx?did=58678

(43)  ĠU L 180, 19.7.2000, p. 22.

(44)  ĠU L 167, 4.7.2018, p. 28.

(45)  ĠU L 223, 22.6.2021, p. 14.

(46)  Briefing konġunt għall-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità fir-rigward tar-rieżami tal-implimentazzjoni tas-CPRD min-naħa tal-UE, disponibbli fl-indirizz https://equineteurope.org/wp-content/uploads/2022/02/02-14-Joint-Briefing-CRPD-Equality-and-intersectional-issues-faced-by-persons-with-disabilities-in-the-European-Union.pdf

(47)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=mt&catId=1138

(48)  Rapport tal-Forum Ewropew dwar id-Diżabbiltà tal-2022 dwar id-Drittijiet tal-Bniedem.

(49)  Fond tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Popolazzjoni (UNFPA) u Women Enabled International, “Women and Young Persons with Disabilities: Guidelines for Providing Rights-Based, Gender-Responsive Services to Address Gender-Based Violence and Sexual and Reproductive Health and Rights” (Nisa u żgħażagħ b'diżabilità: linji gwida għall-forniment ta' servizzi bbażati fuq id-drittijiet u reattivi għal kwistjonijiet ta' ġeneru biex jiġu indirizzati l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u s-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati), 2018, https://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNFPA-WEI_Guidelines_Disability_GBV_SRHR_FINAL_19-11-18_0.pdf

(50)  Ir-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ġunju 2021 li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika dwar il-Viżi (ĠU L 231, 30.6.2021, p. 159).

(51)  Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030, (COM(2021)0101), p. 16.

(52)  https://www.edf-feph.org/content/uploads/2022/09/Final-Forced-Sterilisarion-Report-2022-European-Union-copia_compressed.pdf

(53)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal-20 ta' Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta' influss bil-massa ta' persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta' dawn (ĠU L 212, 7.8.2001, p. 12).

(54)  L-Artikolu 27 tas-CRPD.

(55)  Fl-Artikolu 2 tas-CRPD, “Disinn universali” huwa ddefinit bħala d-“disinn ta' prodotti, ambjenti, programmi u servizzi għall-użu ta' kulħadd, bl-aktar mod possibbli, mingħajr il-bżonn ta' tibdil jew disinn speċjalizzat. ‘Disinn universali’ m'għandux jeskludi apparat assistiv għal gruppi partikolari ta' persuni b'diżabilità fejn dan ikun meħtieġ.”

(56)  “Europe 2020 data & People with disabilities – tables (EU SILC 2017)” (Data ta' Ewropa 2020 għal Persuni b'Diżabilità – tabelli) (EU SILC 2017), imħejjija minn Stefanos Grammenos, Ċentru għall-Politika Soċjali u Ekonomika Ewropea, 27 ta' Diċembru 2019.

(57)  Ir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità, “Rapport tar-Rapporteur Speċjali dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità”, ippreżentat fis-70 sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU, 7 ta' Awwissu 2015.

(58)  Schur, L.A., Ameri, M. and Kruse, D., “Telework After COVID: A ‘Silver Lining’ for Workers with Disabilities?” (It-telexogħol wara l-COVID: Aspett Pożittiv għall-Ħaddiema b'Diżabilità?), Journal of Occupational Rehabilitation, Vol. 30, Nru 4, 2020, pp. 521–536.

(59)  European Platform for Rehabilitation, “Artificial intelligence and service provision for people with disabilities – An analytical paper” (L-Intelliġenza Artifiċjali u l-provvista ta' servizzi għall-persuni b'diżabilità – Dokument analitiku), 2022.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/35 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/35

---

P9_TA(2022)0436

Viżjoni fit-tul għaż-Żoni Rurali tal-UE

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar viżjoni fit-tul għaż-Żoni Rurali tal-UE – Lejn żoni rurali aktar b'saħħithom, konnessi, reżiljenti u prosperi sal-2040 (2021/2254(INI))

(2023/C 177/04)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' Ġunju 2021 bit-titlu “Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE – Lejn żoni u komunitajiet rurali aktar b'saħħithom, konnessi, reżiljenti u prosperużi sal-2040” (COM(2021)0345), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' Ġunju 2021 bit-titlu “Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE – Lejn żoni u komunitajiet rurali aktar b'saħħithom, konnessi, reżiljenti u prosperużi sal-2040” (COM(2021)0345),

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Pariġi li ntlaħaq fil-21 Konferenza tal-Partijiet tal-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Pariġi li ntlaħaq fil-21 Konferenza tal-Partijiet tal-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 39 u 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 39 u 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (1),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (2),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-pjanijiet strateġiċi li għandhom jitfasslu mill-Istati Membri skont il-Politika Agrikola Komuni (Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK) u ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1305/2013 u (UE) Nru 1307/2013 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-pjanijiet strateġiċi li għandhom jitfasslu mill-Istati Membri skont il-Politika Agrikola Komuni (Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK) u ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1305/2013 u (UE) Nru 1307/2013 (3),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/2116 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1306/2013 (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/2116 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar il-finanzjament, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1306/2013 (4),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ġunju 2021 li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika dwar il-Viżi (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ġunju 2021 li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika dwar il-Viżi (5),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Diġitali (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Diġitali (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' Ottubru 2016 dwar kif il-PAK tista' ttejjeb il-ħolqien tal-impjiegi fiż-żoni rurali (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' Ottubru 2016 dwar kif il-PAK tista' ttejjeb il-ħolqien tal-impjiegi fiż-żoni rurali (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' April 2017 dwar in-nisa u r-rwol tagħhom fiż-żoni rurali (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' April 2017 dwar in-nisa u r-rwol tagħhom fiż-żoni rurali (8),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Novembru 2017 dwar Pjan ta' Azzjoni għan-natura, in-nies u l-ekonomija (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Novembru 2017 dwar Pjan ta' Azzjoni għan-natura, in-nies u l-ekonomija (9),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-ġejjieni tal-ikel u tal-biedja (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-ġejjieni tal-ikel u tal-biedja (10),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Ottubru 2018 dwar l-indirizzar tal-ħtiġijiet speċifiċi taż-żoni rurali, muntanjużi u remoti (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Ottubru 2018 dwar l-indirizzar tal-ħtiġijiet speċifiċi taż-żoni rurali, muntanjużi u remoti (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Marzu 2022 dwar ir-rwol tal-politika ta' koeżjoni fil-promozzjoni ta' trasformazzjoni innovattiva u intelliġenti kif ukoll tal-konnettività reġjonali tal-ICT (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Marzu 2022 dwar ir-rwol tal-politika ta' koeżjoni fil-promozzjoni ta' trasformazzjoni innovattiva u intelliġenti kif ukoll tal-konnettività reġjonali tal-ICT (12),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 dwar l-Istrateġija Ewropea għall-Foresti – It-Triq 'il Quddiem (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 dwar l-Istrateġija Ewropea għall-Foresti – It-Triq 'il Quddiem (13),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar Strateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar Strateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent (14),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030: Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030: Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna (15),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titlu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titlu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titlu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titlu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Novembru 2021 bit-titlu “Pjan ta' kontinġenza biex jiġu żgurati l-provvista tal-ikel u s-sigurtà alimentari fi żminijiet ta' kriżi” (COM(2021)0689), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Novembru 2021 bit-titlu “Pjan ta' kontinġenza biex jiġu żgurati l-provvista tal-ikel u s-sigurtà alimentari fi żminijiet ta' kriżi” (COM(2021)0689),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Lulju 2021 bit-titlu “L-Istrateġija l-ġdida tal-UE għall-Foresti għall-2030” (COM(2021)0572), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Lulju 2021 bit-titlu “L-Istrateġija l-ġdida tal-UE għall-Foresti għall-2030” (COM(2021)0572),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta' Frar 2022 bit-titlu “It-tmien Rapport dwar il-Koeżjoni: il-koeżjoni fl-Ewropa sal-2050” (COM(2022)0034), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta' Frar 2022 bit-titlu “It-tmien Rapport dwar il-Koeżjoni: il-koeżjoni fl-Ewropa sal-2050” (COM(2022)0034),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2020 dwar l-impatt tat-tibdil demografiku (COM(2020)0241), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2020 dwar l-impatt tat-tibdil demografiku (COM(2020)0241),

| — | wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-27 ta' Jannar 2021 dwar it-tixjiħ – inrawmu solidarjetà u responsabbiltà bejn il-ġenerazzjonijiet (COM(2021)0050), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-27 ta' Jannar 2021 dwar it-tixjiħ – inrawmu solidarjetà u responsabbiltà bejn il-ġenerazzjonijiet (COM(2021)0050),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Cork 2.0 bit-titlu “Ħajja Aħjar fiż-Żoni Rurali”, adottata mill-partijiet għall-Konferenza Ewropea dwar l-Iżvilupp Rurali li saret f'Cork f'Settembru 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Cork 2.0 bit-titlu “Ħajja Aħjar fiż-Żoni Rurali”, adottata mill-partijiet għall-Konferenza Ewropea dwar l-Iżvilupp Rurali li saret f'Cork f'Settembru 2016,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Bled għal futur aktar intelliġenti taż-żoni rurali fl-UE, iffirmata fi Bled, is-Slovenja, fit-13 ta' April 2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Bled għal futur aktar intelliġenti taż-żoni rurali fl-UE, iffirmata fi Bled, is-Slovenja, fit-13 ta' April 2018,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Bdiewa u Persuni Oħra li Jaħdmu f'Żoni Rurali, adottata mill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem fit-28 ta' Settembru 2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Bdiewa u Persuni Oħra li Jaħdmu f'Żoni Rurali, adottata mill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem fit-28 ta' Settembru 2018,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Mejju 2022 dwar Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar l-Agrikoltura Organika (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Mejju 2022 dwar Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar l-Agrikoltura Organika (16),

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 34 (2016) tal-Kumitat tan-NU għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa dwar id-drittijiet tan-nisa rurali, adottata fis-7 ta' Marzu 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 34 (2016) tal-Kumitat tan-NU għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa dwar id-drittijiet tan-nisa rurali, adottata fis-7 ta' Marzu 2016,

| — | wara li kkunsidra l-Prinċipju 20 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Prinċipju 20 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali,

| — | wara li kkunsidra l-istudju mitlub mill-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali tal-Parlament bit-titlu “The future of the European Farming Model: Socio-economic and territorial implications of the decline in the number of farms and farmers in the EU” (Il-futur tal-Mudell Ewropew tal-Biedja: L-implikazzjonijiet soċjoekonomiċi u territorjali tat-tnaqqis fl-għadd ta' azjendi agrikoli u bdiewa fl-UE), ippubblikat mid-Dipartiment Tematiku għall-Politiki Strutturali u ta' Koeżjoni f'April 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju mitlub mill-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali tal-Parlament bit-titlu “The future of the European Farming Model: Socio-economic and territorial implications of the decline in the number of farms and farmers in the EU” (Il-futur tal-Mudell Ewropew tal-Biedja: L-implikazzjonijiet soċjoekonomiċi u territorjali tat-tnaqqis fl-għadd ta' azjendi agrikoli u bdiewa fl-UE), ippubblikat mid-Dipartiment Tematiku għall-Politiki Strutturali u ta' Koeżjoni f'April 2022,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Marzu 2021 dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika (COM(2021)0141), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Marzu 2021 dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika (COM(2021)0141),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Marzu 2022 dwar il-ħtieġa ta' pjan ta' azzjoni urġenti tal-UE biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel kemm fl-UE kif ukoll barra l-UE fid-dawl tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Marzu 2022 dwar il-ħtieġa ta' pjan ta' azzjoni urġenti tal-UE biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel kemm fl-UE kif ukoll barra l-UE fid-dawl tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna (17),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2021 bit-titlu “Evaluation of the impact of the CAP on generational renewal, local development and jobs in rural areas” (Evalwazzjoni tal-impatt tal-PAK fuq it-tiġdid ġenerazzjonali, l-iżvilupp lokali u l-impjiegi fiż-żoni rurali) (SWD(2021)0078), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2021 bit-titlu “Evaluation of the impact of the CAP on generational renewal, local development and jobs in rural areas” (Evalwazzjoni tal-impatt tal-PAK fuq it-tiġdid ġenerazzjonali, l-iżvilupp lokali u l-impjiegi fiż-żoni rurali) (SWD(2021)0078),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni tas-26 ta' Jannar 2022 bit-titlu “Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE” (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni tas-26 ta' Jannar 2022 bit-titlu “Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE” (18),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tat-23 ta' Marzu 2022 bit-titlu “A long-term vision for the EU's rural areas” (Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE) (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tat-23 ta' Marzu 2022 bit-titlu “A long-term vision for the EU's rural areas” (Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE) (19),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali u tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali u tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A9-0269/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A9-0269/2022),

| A. | billi ż-żoni rurali jirrappreżentaw madwar 83 % tat-territorju totali tal-UE u jospitaw madwar 137 miljun persuna (30 % tal-popolazzjoni tal-UE); billi ż-żoni rurali tal-UE huma ta' importanza kbira bħala postijiet għall-produzzjoni tal-ikel, il-foresti u l-produzzjoni tal-enerġija, b'mod partikolari l-enerġija rinnovabbli, kif ukoll għat-twettiq tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, in-newtralità klimatika u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli; billi ż-żoni rurali, b'mod partikolari r-reġjuni rurali remoti u inqas żviluppati, iż-żoni muntanjużi, il-gżejjer u r-reġjuni ultraperiferiċi jiffaċċjaw sfidi speċifiċi fit-tul mhux solvuti u nuqqas ta' rikonoxximent tal-potenzjal uniku tagħhom għall-iżvilupp u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

A.

billi ż-żoni rurali jirrappreżentaw madwar 83 % tat-territorju totali tal-UE u jospitaw madwar 137 miljun persuna (30 % tal-popolazzjoni tal-UE); billi ż-żoni rurali tal-UE huma ta' importanza kbira bħala postijiet għall-produzzjoni tal-ikel, il-foresti u l-produzzjoni tal-enerġija, b'mod partikolari l-enerġija rinnovabbli, kif ukoll għat-twettiq tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, in-newtralità klimatika u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli; billi ż-żoni rurali, b'mod partikolari r-reġjuni rurali remoti u inqas żviluppati, iż-żoni muntanjużi, il-gżejjer u r-reġjuni ultraperiferiċi jiffaċċjaw sfidi speċifiċi fit-tul mhux solvuti u nuqqas ta' rikonoxximent tal-potenzjal uniku tagħhom għall-iżvilupp u l-innovazzjoni;

| B. | billi s-sehem globali tal-popolazzjoni fiż-żoni rurali naqas bi ftit fil-livell tal-UE matul l-aħħar għaxar snin, u b'mod sinifikanti matul dawn l-aħħar 50 sena, minħabba t-tixjiħ u l-emigrazzjoni (urbanizzazzjoni); billi, fiż-żoni rurali, is-sehem ta' persuni li għandhom aktar minn 65 sena huwa ġeneralment l-ogħla u huwa mistenni li jiżdied fil-futur; billi sal-2050, il-popolazzjonijiet aktarx li jonqsu f'erbgħa minn ħames reġjuni rurali tal-UE u ż-żoni rurali remoti huma mistennija li jitilfu aktar abitanti; |
| --- | --- |

B.

billi s-sehem globali tal-popolazzjoni fiż-żoni rurali naqas bi ftit fil-livell tal-UE matul l-aħħar għaxar snin, u b'mod sinifikanti matul dawn l-aħħar 50 sena, minħabba t-tixjiħ u l-emigrazzjoni (urbanizzazzjoni); billi, fiż-żoni rurali, is-sehem ta' persuni li għandhom aktar minn 65 sena huwa ġeneralment l-ogħla u huwa mistenni li jiżdied fil-futur; billi sal-2050, il-popolazzjonijiet aktarx li jonqsu f'erbgħa minn ħames reġjuni rurali tal-UE u ż-żoni rurali remoti huma mistennija li jitilfu aktar abitanti;

| C. | billi l-Artikolu 174 tat-TFUE jiddikjara li l-Unjoni trid timmira li tnaqqas id-distakki bejn il-livelli ta' żvilupp tad-diversi reġjuni, b'attenzjoni partikolari għal ċerti reġjuni, b'mod partikolari ż-żoni rurali; billi, sabiex jinkiseb żvilupp sostenibbli, it-territorji rurali jridu jirċievu appoġġ finanzjarju adegwat; |
| --- | --- |

C.

billi l-Artikolu 174 tat-TFUE jiddikjara li l-Unjoni trid timmira li tnaqqas id-distakki bejn il-livelli ta' żvilupp tad-diversi reġjuni, b'attenzjoni partikolari għal ċerti reġjuni, b'mod partikolari ż-żoni rurali; billi, sabiex jinkiseb żvilupp sostenibbli, it-territorji rurali jridu jirċievu appoġġ finanzjarju adegwat;

| D. | billi r-rata medja ta' impjieg fiż-żoni rurali tal-UE evolviet b'mod favorevoli mill-2012 sal-2020, għalkemm b'differenzi bejn l-Istati Membri u b'varjazzjonijiet fil-kwalità tal-impjiegi offruti; billi s-sehem tal-popolazzjoni li tinsab f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali huwa ogħla fiż-żoni rurali milli fil-bliet u fl-irħula; |
| --- | --- |

D.

billi r-rata medja ta' impjieg fiż-żoni rurali tal-UE evolviet b'mod favorevoli mill-2012 sal-2020, għalkemm b'differenzi bejn l-Istati Membri u b'varjazzjonijiet fil-kwalità tal-impjiegi offruti; billi s-sehem tal-popolazzjoni li tinsab f'riskju ta' faqar jew esklużjoni soċjali huwa ogħla fiż-żoni rurali milli fil-bliet u fl-irħula;

| E. | billi l-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' proporzjon konsiderevoli ta' ħaddiema impjegati fis-settur agrikolu tal-UE huma estremament diffiċli u prekarji, ikkaratterizzati minn pagi baxxi, sigħat twal ta' xogħol, xogħol mhux iddikjarat, inċidenza għolja ta' inċidenti u mard u kundizzjonijiet ta' akkomodazzjoni kompletament inaċċettabbli; |
| --- | --- |

E.

billi l-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' proporzjon konsiderevoli ta' ħaddiema impjegati fis-settur agrikolu tal-UE huma estremament diffiċli u prekarji, ikkaratterizzati minn pagi baxxi, sigħat twal ta' xogħol, xogħol mhux iddikjarat, inċidenza għolja ta' inċidenti u mard u kundizzjonijiet ta' akkomodazzjoni kompletament inaċċettabbli;

| F. | billi l-aċċess għas-servizzi tal-ilma, is-sanità, il-konnettività tat-toroq, il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-internet broadband u servizzi bażiċi oħra huwa essenzjali għall-iżvilupp taż-żoni rurali; billi l-unitajiet domestiċi f'xi żoni rurali għad m'għandhomx aċċess għal servizzi bażiċi essenzjali, b'mod partikolari s-servizzi tal-ilma u tas-sanità, filwaqt li għad hemm differenzi bejn l-Istati Membri (20); billi l-infrastruttura u l-konnessjonijiet tat-trasport ġew identifikati miċ-ċittadini bħala l-ħtiġijiet ewlenin fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

F.

billi l-aċċess għas-servizzi tal-ilma, is-sanità, il-konnettività tat-toroq, il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, l-internet broadband u servizzi bażiċi oħra huwa essenzjali għall-iżvilupp taż-żoni rurali; billi l-unitajiet domestiċi f'xi żoni rurali għad m'għandhomx aċċess għal servizzi bażiċi essenzjali, b'mod partikolari s-servizzi tal-ilma u tas-sanità, filwaqt li għad hemm differenzi bejn l-Istati Membri (20); billi l-infrastruttura u l-konnessjonijiet tat-trasport ġew identifikati miċ-ċittadini bħala l-ħtiġijiet ewlenin fiż-żoni rurali;

| G. | billi l-konnessjonijiet tal-broadband b'veloċità għolja ħafna huma disponibbli għal resident rurali wieħed biss minn kull sitta; billi hemm distakk sostanzjali bejn iż-żoni rurali u urbani fir-rigward tal-ħiliet diġitali bażiċi – 28 % tal-adulti li jgħixu f'żoni rurali għandhom ħiliet diġitali bażiċi jew ogħla minn dawk bażiċi, meta mqabbla ma' 62 % tal-adulti li jgħixu fil-bliet (2019); billi għad hemm differenzi sinifikanti fost l-Istati Membri fir-rigward tal-konnettività tal-internet, filwaqt li xi Stati Membri għandhom sa 25 % tal-unitajiet domestiċi rurali li għad m'għandhomx aċċess għall-internet (21); |
| --- | --- |

G.

billi l-konnessjonijiet tal-broadband b'veloċità għolja ħafna huma disponibbli għal resident rurali wieħed biss minn kull sitta; billi hemm distakk sostanzjali bejn iż-żoni rurali u urbani fir-rigward tal-ħiliet diġitali bażiċi – 28 % tal-adulti li jgħixu f'żoni rurali għandhom ħiliet diġitali bażiċi jew ogħla minn dawk bażiċi, meta mqabbla ma' 62 % tal-adulti li jgħixu fil-bliet (2019); billi għad hemm differenzi sinifikanti fost l-Istati Membri fir-rigward tal-konnettività tal-internet, filwaqt li xi Stati Membri għandhom sa 25 % tal-unitajiet domestiċi rurali li għad m'għandhomx aċċess għall-internet (21);

| H. | billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur fundamentali tal-UE, rikonoxxut fit-Trattati u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali; billi għad hemm inugwaljanzi sinifikanti bejn il-ġeneri fiż-żoni rurali, fejn in-nisa jbatu minn rati ogħla ta' qgħad, kuntratti prekarji u kundizzjonijiet tax-xogħol informali filwaqt li huma sottorappreżentati fil-korpi tat-teħid ta' deċiżjonijiet bħall-kooperattivi agrikoli, it-trade unions u l-gvernijiet muniċipali; |
| --- | --- |

H.

billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur fundamentali tal-UE, rikonoxxut fit-Trattati u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali; billi għad hemm inugwaljanzi sinifikanti bejn il-ġeneri fiż-żoni rurali, fejn in-nisa jbatu minn rati ogħla ta' qgħad, kuntratti prekarji u kundizzjonijiet tax-xogħol informali filwaqt li huma sottorappreżentati fil-korpi tat-teħid ta' deċiżjonijiet bħall-kooperattivi agrikoli, it-trade unions u l-gvernijiet muniċipali;

| I. | billi l-għadd ta' azjendi agrikoli fl-UE-27 naqas bi 32 % bejn l-2003 u l-2016, u t-tnaqqis huwa l-aktar b'saħħtu fost l-azjendi agrikoli żgħar taħt il-ħames ettari (38 %); billi fl-2016, kien hemm 10,5 miljun azjenda agrikola fl-UE, li l-maġġoranza (92 %) tagħhom kienu azjendi agrikoli tal-familja; billi sal-2040, l-UE tista' titlef 6,4 miljun azjenda agrikola addizzjonali, u b'hekk ikun jifdal madwar 3,9 miljun azjenda agrikola madwar l-UE, li jirrappreżenta tnaqqis straordinarju ta' 62 % meta mqabbel mal-2016; |
| --- | --- |

I.

billi l-għadd ta' azjendi agrikoli fl-UE-27 naqas bi 32 % bejn l-2003 u l-2016, u t-tnaqqis huwa l-aktar b'saħħtu fost l-azjendi agrikoli żgħar taħt il-ħames ettari (38 %); billi fl-2016, kien hemm 10,5 miljun azjenda agrikola fl-UE, li l-maġġoranza (92 %) tagħhom kienu azjendi agrikoli tal-familja; billi sal-2040, l-UE tista' titlef 6,4 miljun azjenda agrikola addizzjonali, u b'hekk ikun jifdal madwar 3,9 miljun azjenda agrikola madwar l-UE, li jirrappreżenta tnaqqis straordinarju ta' 62 % meta mqabbel mal-2016;

| J. | billi fl-2016, għal kull bidwi ta' inqas minn 35 sena, kien hemm aktar minn sitt ibdiewa ta' aktar minn 65 sena (22), u dan jagħmel it-tixjiħ tal-bdiewa tal-UE waħda mill-akbar sfidi li qed jiffaċċjaw iż-żoni rurali; billi s-sehem tal-bdiewa nisa żgħażagħ huwa partikolarment baxx; |
| --- | --- |

J.

billi fl-2016, għal kull bidwi ta' inqas minn 35 sena, kien hemm aktar minn sitt ibdiewa ta' aktar minn 65 sena (22), u dan jagħmel it-tixjiħ tal-bdiewa tal-UE waħda mill-akbar sfidi li qed jiffaċċjaw iż-żoni rurali; billi s-sehem tal-bdiewa nisa żgħażagħ huwa partikolarment baxx;

| K. | billi l-azjendi agrikoli tal-bhejjem tal-UE jimpjegaw madwar erba' miljun ruħ u huma l-benefiċjarju ewlieni tal-għajnuna tat-tieni pilastru tal-politika agrikola komuni (PAK) lill-azjendi agrikoli f'żoni żvantaġġati, li jammontaw għal 50 % taż-żona agrikola utilizzata fl-UE; |
| --- | --- |

K.

billi l-azjendi agrikoli tal-bhejjem tal-UE jimpjegaw madwar erba' miljun ruħ u huma l-benefiċjarju ewlieni tal-għajnuna tat-tieni pilastru tal-politika agrikola komuni (PAK) lill-azjendi agrikoli f'żoni żvantaġġati, li jammontaw għal 50 % taż-żona agrikola utilizzata fl-UE;

| L. | billi l-gruppi tematiċi tan-Network Ewropew għall-Iżvilupp Rurali wrew li huma għodda effettiva għas-sħubijiet territorjali pubbliċi-privati; billi dawn il-gruppi, barra minn hekk, irnexxielhom jipprovdu forum uniku li fih jiġu indirizzati kwistjonijiet relatati mar-rivitalizzazzjoni territorjali, l-innovazzjoni, l-approċċi minn isfel għal fuq u integrati fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, il-ġestjoni deċentralizzata, l-integrazzjoni tan-networking u l-kooperazzjoni; |
| --- | --- |

L.

billi l-gruppi tematiċi tan-Network Ewropew għall-Iżvilupp Rurali wrew li huma għodda effettiva għas-sħubijiet territorjali pubbliċi-privati; billi dawn il-gruppi, barra minn hekk, irnexxielhom jipprovdu forum uniku li fih jiġu indirizzati kwistjonijiet relatati mar-rivitalizzazzjoni territorjali, l-innovazzjoni, l-approċċi minn isfel għal fuq u integrati fl-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, il-ġestjoni deċentralizzata, l-integrazzjoni tan-networking u l-kooperazzjoni;

| M. | billi wieħed mill-objettivi tal-PAK għall-perjodu ta' programmazzjoni attwali huwa l-promozzjoni tal-impjiegi, it-tkabbir, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, inkluż il-parteċipazzjoni tan-nisa fil-biedja, l-inklużjoni soċjali u l-iżvilupp lokali fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

M.

billi wieħed mill-objettivi tal-PAK għall-perjodu ta' programmazzjoni attwali huwa l-promozzjoni tal-impjiegi, it-tkabbir, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, inkluż il-parteċipazzjoni tan-nisa fil-biedja, l-inklużjoni soċjali u l-iżvilupp lokali fiż-żoni rurali;

| N. | billi tqajjem tħassib dwar l-effetti negattivi tal-attivitajiet ta' estrazzjoni fuq l-ilma, iż-żoni protetti u l-ambjent, u l-ħsara ekoloġika li jistgħu jikkawżaw lill-madwar u lil sorsi oħra ta' għajxien, li potenzjalment jaffettwaw l-introjtu, is-saħħa u l-kwalità tal-ħajja tan-nies (23); |
| --- | --- |

N.

billi tqajjem tħassib dwar l-effetti negattivi tal-attivitajiet ta' estrazzjoni fuq l-ilma, iż-żoni protetti u l-ambjent, u l-ħsara ekoloġika li jistgħu jikkawżaw lill-madwar u lil sorsi oħra ta' għajxien, li potenzjalment jaffettwaw l-introjtu, is-saħħa u l-kwalità tal-ħajja tan-nies (23);

Sfidi u opportunitajiet għal żoni rurali aktar b'saħħithom, reżiljenti u inklużivi

| 1. | Jaċċentwa d-diversità storika, ġeografika, ekonomika u soċjali taż-żoni rurali madwar l-UE; ifakkar li ż-żoni rurali qrib iċ-ċentri urbani, iż-żoni kostali, iż-żoni transfruntiera jew iż-żoni muntanjużi, fir-reġjuni ultraperiferiċi u f'żoni skarsament popolati jiffaċċjaw sfidi differenti li jirrikjedu soluzzjonijiet immirati mfassla apposta, li għandhom jiġu implimentati f'kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati lokali; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jisħaq li l-politiki u l-azzjonijiet fil-livell tal-UE flimkien ma' dawk nazzjonali, reġjonali u lokali b'approċċ ibbażat fuq il-post, huma kruċjali biex jiġu żgurati l-prosperità u l-benesseri taċ-ċittadini rurali Ewropej, kif ukoll biex jiġu indirizzati l-isfidi li jiffaċċjaw, jiġifieri t-tnaqqis fil-popolazzjoni u t-tixjiħ tagħha, ir-riskju ikbar ta' faqar u esklużjoni soċjali u inqas opportunitajiet ta' impjieg ta' kwalità; ifakkar li ż-żoni rurali għandhom PDG per capita li huwa ferm taħt il-medja tal-UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jaċċentwa wkoll li ż-żoni rurali ma għandhomx aċċess għal servizzi ta' kwalità għolja ta' interess ġenerali bħas-servizzi tal-ilma, is-sanità, il-konnettività fit-toroq, il-kura tas-saħħa, il-kura tat-tfal u l-edukazzjoni u t-taħriġ ta' kwalità, u li mhumiex konnessi tajjeb, b'għażliet limitati ta' trasport u nuqqas ta' broadband b'veloċità għolja, kif ukoll ta' servizzi bażiċi oħra bħas-servizzi postali u bankarji, minbarra l-kwalità u d-disponibbiltà insuffiċjenti tal-akkomodazzjoni, il-pressjonijiet klimatiċi u ambjentali, id-distakk fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri u opportunitajiet limitati għall-innovazzjoni u l-aċċess għall-iżviluppi teknoloġiċi; jirrimarka li d-distanza żżid element sinifikanti ta' diffikultà fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jaċċentwa li t-tnaqqis u t-tixjiħ demografiku se jaffettwaw lir-reġjuni kollha iżda b'mod partikolari liż-żoni rurali minħabba ċ-ċaqliq tal-popolazzjoni lejn żoni urbani u l-emigrazzjoni taż-żgħażagħ, li se jinfluwenzaw b'mod negattiv il-potenzjal ta' tkabbir tagħhom, il-kwalità tal-ħajja, l-iżvilupp tal-ħiliet u l-aċċess għas-servizzi; jinnota li l-politiki pubbliċi ma rnexxilhomx ireġġgħu lura x-xejra ta' depopolazzjoni fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jaċċentwa r-rwol ċentrali li ż-żoni rurali jista' jkollhom biex jindirizzaw l-isfidi soċjali, ekonomiċi u ambjentali, billi jipprovdu servizzi tal-ekosistema biex itaffu t-tibdil fil-klima u d-deterjorament ambjentali, jiżguraw produzzjoni tal-ikel sostenibbli u suffiċjenti, inkluż l-ikel organiku, jippreservaw il-wirt rurali tanġibbli u intanġibbli, irawmu l-konservazzjoni tan-natura u l-bijodiversità, u jipprovdu pajsaġġi kulturali uniċi għal skopijiet ta' divertiment u rikreazzjoni, kif ukoll jiżviluppaw l-ekonomija ċirkolari u jikkontribwixxu għal tranżizzjoni ġusta, ekoloġika u diġitali; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jisħaq f'dan ir-rigward fuq is-sinerġiji bejn il-komunitajiet rurali, il-protezzjoni ambjentali, is-sigurtà tal-ikel u l-għarfien dwar il-benessri tal-annimali; jisħaq fuq il-ħtieġa li l-bdiewa jiġu appoġġjati b'mod adegwat u li jiġu kkumpensati għall-forniment ta' beni pubbliċi u servizzi tal-ekosistema, li jikkontribwixxu għall-vijabbiltà ekonomika taż-żoni rurali; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jiġbed l-attenzjoni għall-iskuntentizza dejjem tikber fost il-popolazzjonijiet rurali li jħossu li l-ħtiġijiet tagħhom mhumiex ikkunsidrati biżżejjed fit-teħid ta' deċiżjonijiet politiċi u li jħossuhom sottorappreżentati, u dan joħloq bażi fertili għad-diżimpenn ċiviku u politiku, li min-naħa tiegħu jeħtieġ li jiġi indirizzat u li jista' jwassal għall-iżvilupp ta' diversi forom ta' tneħħija tad-dritt tal-vot demokratiku; jinsisti li l-kombinazzjoni tad-distakk dejjem aktar qawwi bejn iż-żoni rurali u urbani, tad-distanza ġeografika u tan-nuqqas ta' servizzi bażiċi qed iżidu din l-iskuntentizza; jemmen li l-involviment taż-żgħażagħ fil-ħajja tal-komunità lokali jista' jikkontribwixxi biex titnaqqas il-migrazzjoni taż-żgħażagħ minn żoni rurali; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jieħu nota tal-fatt li ċ-ċittadini tal-UE għad għandhom fiduċja qawwija fil-gvernijiet reġjonali u lokali, kif jidher mill-istħarriġiet tal-Ewrobarometru, u jisħaq fuq l-importanza tal-involviment minn dawn il-livelli ta' gvern biex jerġa' jitqajjem l-appoġġ għall-proġett Ewropew fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jisħaq li ż-żoni rurali huma partikolarment vulnerabbli għall-impatti tal-kriżi, bħall-pandemija tal-COVID-19, il-gwerra fl-Ukrajna u t-tibdil fil-klima, iżda huma kapaċi wkoll joffru opportunitajiet u soluzzjonijiet ġodda b'rispons għal kriżijiet bħal dawn u jaqdu rwol ewlieni fl-iżgurar tas-sigurtà tal-ikel, l-awtosuffiċjenza tal-ikel u l-indipendenza mill-fjuwils fossili jew mill-importazzjonijiet tal-enerġija, jekk jingħataw il-qafas ta' appoġġ adegwat; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jaċċentwa li l-pandemija tal-COVID-19 irriżultat f'imġiba ġdida fl-għajxien, fix-xogħol u fl-interazzjoni, inkluż it-telexogħol, li jiġġenera opportunitajiet ġodda b'ħafna esternalitajiet pożittivi għar-riġenerazzjoni għaż-żoni rurali; jinnota li ċ-ċittadini fehmu li ż-żoni rurali jistgħu joffru soluzzjonijiet għal din il-kriżi; |
| --- | --- |

10.

Viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE

| 11. | Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-viżjoni fit-tul tagħha għaż-żoni rurali tal-UE; jaqbel mal-għanijiet ġenerali tagħha u jqisha bħala opportunità mill-aktar prezzjuża għal azzjoni koordinata u msaħħa dwar il-preżent u l-futur taż-żoni rurali filwaqt li tindirizza possibbiltajiet ġodda għat-tiġdid soċjali, ekonomiku u ambjentali; jisħaq fuq l-importanza li jiġi żgurat li l-fondi u l-politiki tal-UE jikkomplementaw lil xulxin biex jappoġġjaw iż-żoni rurali u li l-informazzjoni tkun aċċessibbli għall-partijiet ikkonċernati lokali; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jenfasizza li l-iżvilupp taż-żoni rurali jrid jibqa' fuq quddiem fl-aġenda tal-UE u jistieden lill-Presidenzi li ġejjin tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea biex isegwu bis-sħiħ din l-ambizzjoni u jesprimu fil-konklużjonijiet tagħhom il-ħtieġa li jaġixxu għat-territorji rurali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jieħu nota tal-proposta għal pjan ta' azzjoni rurali, li għandu jevolvi f'għodda dinamika għal azzjoni futura, b'riżultati konkreti, li jappoġġja strateġiji integrati għal żvilupp sostenibbli f'konformità mal-prinċipju tas-sħubija; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu l-ogħla prijorità lill-implimentazzjoni tiegħu, filwaqt li jistabbilixxu miri ċari, kwantitattivi u vinkolanti biex il-pjan ta' azzjoni jitwettaq, biex jiżguraw li jkun akkumpanjat mir-riżorsi meħtieġa għal implimentazzjoni effettiva u biex jintlaħaq l-għan ta' żoni rurali aktar b'saħħithom, aktar konnessi, reżiljenti u prosperi sal-2040; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jaqbel dwar il-ħtieġa għal definizzjoni komuni, mifruxa mal-UE kollha, taż-żoni rurali funzjonali, li tinkorpora d-distinzjoni bejn iż-żoni rurali u periurbani u tirrikonoxxi l-kumplessità, id-diversità u l-ispeċifiċitajiet ta' dawn iż-żoni; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, biex f'kollaborazzjoni mal-partijiet ikkonċernati nazzjonali, reġjonali u lokali tiżviluppa u tħaddem malajr tali definizzjoni; iqis li din id-definizzjoni tista' tintuża biex tqabbel l-evoluzzjoni taż-żoni rurali Ewropej u tinforma l-implimentazzjoni aktar immirata tal-politiki u l-miżuri f'dawk it-territorji; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa metodoloġija komuni filwaqt li tinkludi biżżejjed flessibbiltà biex taqdi l-karatteristiċi u l-ħtiġijiet speċifiċi tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jappoġġja l-iżvilupp ta' Patt Rurali, filwaqt li jisħaq fuq l-importanza li jkunu involuti b'mod inklużiv il-partijiet ikkonċernati lokali, reġjonali u nazzjonali fil-governanza tiegħu, inkluża s-soċjetà ċivili, għall-eżitu b'suċċess tal-inizjattiva; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Iqis li l-Patt Rurali jeħtieġ objettivi konkreti, riżultati tanġibbli, sistemi ta' governanza u monitoraġġ f'diversi livelli, flimkien ma' responsabbiltajiet istituzzjonali ċari; jemmen li l-Patt Rurali għandu jservi bħala pjattaforma biex jiġu kondiviżi l-prattiki tajbin bejn iż-żoni rurali u biex jappoġġjahom fl-użu tal-għodod disponibbli, filwaqt li jikkontribwixxi għas-sinerġiji, il-komplementarjetà u l-koerenza tal-interventi tal-UE u jiffaċilita l-awtonomija strateġika tal-UE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jilqa' t-tħabbir ta' Osservatorju Rurali biex itejjeb il-ġbir u l-analiżi tad-data dwar iż-żoni rurali; iqis li dan l-Osservatorju huwa strument validu għall-informazzjoni, it-tfassil u l-monitoraġġ ta' politiki pubbliċi aħjar, kif ukoll għall-monitoraġġ tal-progress fl-implimentazzjoni tal-viżjoni fit-tul u l-politiki u l-istrateġiji rurali futuri tal-UE, inkluż il-pjan ta' azzjoni rurali tal-UE; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Iqis li l-Osservatorju Rurali għandu jkun opportunità biex jiġu identifikati l-lakuni fid-data u jittejbu l-bażijiet tad-data, speċjalment fir-rigward tad-data diżaggregata skont il-ġeneru, biex jiġi promoss approċċ statistiku aktar granulari u biex jiġu żviluppati indikaturi f'livell ġeografiku adegwat biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet tal-popolazzjoni; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' finanzjament u riżorsi suffiċjenti, trasparenza u pjan direzzjonali ċar bi skedi ta' żmien u objettivi; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġi implimentat mekkaniżmu ta' protezzjoni rurali għall-inizjattivi tal-UE sabiex jiġu vvalutati l-koerenza u l-komplementarjetà tal-politiki tal-UE u l-impatt potenzjali tagħhom fuq iż-żoni rurali; iħeġġeġ lill-Istati Membri jippromwovu l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' mekkaniżmi effettivi għall-verifika rurali fil-livell nazzjonali, filwaqt li jivvalutaw l-impatti tal-leġiżlazzjoni proposta fiż-żoni rurali biex jiġi żgurat li hija adegwata għall-użu u jistieden lill-Kummissjoni tgħinhom għal dan il-għan; iqis li l-mekkaniżmu ta' verifika rurali għandu jkun obbligatorju u jissottolinja l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni ta' mekkaniżmi ta' verifika rurali, kif ukoll fil-governanza tagħhom kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f'dak nazzjonali; |
| --- | --- |

20.

Triq għall-futur taż-żoni rurali għall-2040

| 21. | Jinsisti li ċ-ċittadini rurali jeħtiġilhom jibbenefikaw, bħal kwalunkwe ċittadin ieħor, minn kundizzjonijiet ekwi biex jilħqu l-għanijiet professjonali, soċjali u personali tagħhom, b'enfasi partikolari fuq gruppi aktar vulnerabbli, u jinsisti li jiġi applikat il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jisħaq li l-komunitajiet rurali jrid ikollhom aċċess ugwali għas-servizzi ta' interess ġenerali sabiex jiżguraw kundizzjonijiet tal-għajxien u l-benesseri inklużivi u ekwi, b'mod partikolari s-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, it-taħriġ għat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid u t-tagħlim tul il-ħajja, il-kura soċjali, il-kura tat-tfal u tal-anzjani, il-konnettività u l-mobbiltà, u l-akkomodazzjoni, kif ukoll is-servizzi postali u bankarji, il-postijiet tal-laqgħat soċjali u l-attivitajiet u l-infrastruttura kulturali; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jaċċentwa f'dan ir-rigward l-importanza tal-investiment pubbliku u s-sħubijiet pubbliċi, kif ukoll it-titjib tal-kooperazzjoni transfruntiera u bejn żoni urbani u rurali; jirrimarka l-potenzjal ta' ċentri ta' servizzi deċentralizzati u multifunzjonali u ta' bini rinnovat imfassal apposta, kif ukoll ta' approċċi innovattivi għall-forniment ta' servizzi; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Iqis li għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-gruppi vulnerabbli li jgħixu f'żoni rurali, bħall-persuni b'diżabilità, l-anzjani u l-migranti, b'mod partikolari l-ħaddiema staġjonali, filwaqt li jiġi żgurat li l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom qed jiġu indirizzati filwaqt li tiġi promossa l-inklużjoni soċjali; jistieden lill-Kummissjoni tkompli tarmonizza l-prattiki bejn l-Istati Membri f'termini tal-inklużjoni tal-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jisħaq li interventi mmirati li jappoġġjaw liż-żgħażagħ u jrawmu tiġdid ġenerazzjonali effettiv għandhom ikunu prijorità, sabiex titħeġġeġ il-preżenza permanenti taż-żgħażagħ fiż-żoni rurali u jiġi miġġieled it-tnaqqis demografiku; jisħaq li għandha tingħata attenzjoni partikolari biex jingħelbu l-isfidi ewlenin u jitneħħew l-ostakli eżistenti, bħall-aċċess għall-edukazzjoni għolja u t-trasferiment tal-għarfien, l-opportunitajiet ta' impjieg, l-akkwist ta' ħiliet kummerċjali u l-aċċess għall-art u l-kapital; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' sistemi ta' edukazzjoni agrikola ta' kwalità għolja għat-taħriġ ta' professjonisti żgħażagħ; jaċċentwa f'dan ir-rigward ir-rwol importanti tal-bdiewa żgħażagħ fl-immodernizzar tal-agrikoltura tal-UE u fil-ħolqien ta' aktar opportunitajiet fiż-żoni rurali; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi appoġġjata l-integrazzjoni b'suċċess tagħhom, b'mod partikolari billi jiġu ffaċilitati x-xiri u l-kiri ta' art agrikola, filwaqt li jinnota f'dan ir-rigward il-potenzjal tal-inkubaturi tal-azjendi agrikoli; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw u jsaħħu l-miżuri, f'konformità mal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, biex itejbu d-drittijiet, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, is-sikurezza, is-saħħa u l-protezzjoni soċjali tal-ħaddiema fiż-żoni rurali, inklużi l-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol tal-ħaddiema staġjonali u migranti, filwaqt li jiżguraw koerenza bejn l-oqsma ta' politika li jaffettwaw din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jissottolinja li l-Patt Ekoloġiku Ewropew, inkluż l-istrateġija mill-għalqa sal-platt u t-trasformazzjoni diġitali, jista' jiftaħ opportunitajiet ġodda fiż-żoni rurali, dinamika ġdida għal futur aktar reżiljenti u possibbiltajiet għal impjiegi sostenibbli; jirrimarka l-ħtieġa li tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta u inklużiva, li tippromwovi l-vitalità ekonomika rurali u l-koeżjoni territorjali u soċjali, u li jiġu pprovduti appoġġ u riżorsi adegwati biex jiġu ffaċċjati l-isfidi f'dan ir-rigward, b'mod partikolari fid-dawl tal-kriżi attwali; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jissottolinja r-rwol ċentrali li għandhom l-agrikoltura, is-settur agroalimentari u l-forestrija sostenibbli fiż-żoni rurali biex jipprovdu impjiegi u jiżguraw ikel ta' kwalità għolja u varjat u bijomassa prodotta b'mod sostenibbli; jinsisti li l-agrikoltura sostenibbli fil-livell soċjali, ambjentali u ekonomiku, li tinkludi l-agroekoloġija u l-biedja organika u li tipprovdi dħul ġust lill-bdiewa, hija kruċjali għall-vitalità ta' dawn it-territorji; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jiġbed l-attenzjoni għar-rwol importanti li jiżvolġu l-azjendi agrikoli żgħar u medji u l-azjendi agrikoli tal-familja fiż-żamma tal-popolazzjonijiet rurali u fil-preservazzjoni tal-ġestjoni tal-art u tal-pajsaġġi, u jargumenta li dawn għandhom jibbenefikaw minn appoġġ biex jiġu żgurati kundizzjonijiet tal-għajxien adegwati u biex jittaffa t-tnaqqis fl-għadd ta' azjendi agrikoli; jaċċentwa li l-bdiewa f'żoni remoti u rurali, b'mod partikolari l-bdiewa żgħar, għad m'għandhomx aċċess suffiċjenti għat-teknoloġiji; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jirrikonoxxi l-importanza li jiġu appoġġjati inizjattivi ta' kooperazzjoni fl-agrikoltura u l-ekonomija soċjali bħala għodda għall-iżvilupp rurali; jiġbed l-attenzjoni għar-rwol tal-kooperattivi agroalimentari fis-sostenibbiltà ambjentali, ekonomika u soċjali taż-żoni rurali, billi jżidu l-valur tal-prodotti, joħolqu l-impjiegi u jiddiversifikaw l-ekonomija lokali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkoraġġixxu u jippromwovu l-kooperattivi fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġu promossi l-iskemi tal-kwalità tal-UE, b'mod partikolari l-indikazzjonijiet ġeografiċi, bħala mezz biex jittejbu l-kwalità u d-distribuzzjoni ġusta tal-valur ekonomiku fi ħdan il-ktajjen tal-ikel u, fl-aħħar mill-aħħar, biex jinżammu l-popolazzjonijiet rurali fit-territorju tal-UE; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jisħaq li l-prattiki kummerċjali inġusti għadhom problema serja fis-settur agrikolu u jaċċentwa l-fatt li huma meħtieġa passi ulterjuri biex tiġi żgurata distribuzzjoni aħjar tal-valur tul il-katina; ifakkar fil-potenzjal ta' ktajjen tal-provvista qosra li jqarrbu lill-konsumaturi u lill-produtturi lejn xulxin, jipprovdu remunerazzjoni aħjar għall-bdiewa u jnaqqsu l-gassijiet b'effett ta' serra fiċ-ċiklu tal-produzzjoni tal-ikel; jisħaq li għandu jitqies l-impatt fuq iż-żoni rurali tal-ftehimiet ta' kummerċ ħieles; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jinnota li hija meħtieġa distribuzzjoni ġusta tal-pagamenti diretti sabiex jiġi żgurat l-iżvilupp ibbilanċjat tar-reġjuni u ż-żoni rurali; jissottolinja l-importanza tal-pagamenti tal-PAK għal żoni b'restrizzjonijiet naturali sabiex jiġu ppreżervati attivitajiet sostenibbli f'dawk iż-żoni; jistieden lill-Istati Membri jrawmu networks ta' żvilupp rurali territorjali tal-PAK b'saħħithom sabiex jiġu kkoordinati l-partijiet interessati kollha tal-iżvilupp rurali; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jirrimarka li t-trobbija tal-bhejjem estensiva u permanenti bbażata fuq il-bwar, silvipastorali jew estensiva tal-bhejjem, li spiss tinvolvi mergħat ta' valur ambjentali għoli u speċijiet u razez imrobbija fil-perikolu ta' estinzjoni, speċjalment f'żoni muntanjużi remoti, huma karatteristiċi ewlenin taż-żoni rurali Ewropej, li jridu jiġu appoġġjati u mħeġġa; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jirrimarka l-importanza tal-aċċess għal investimenti, riċerka u innovazzjoni mfassla apposta għall-agrikoltura sostenibbli; jieħu nota tas-suċċess tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni dwar il-produttività u s-sostenibbiltà agrikola u jappella għall-kontinwazzjoni u l-espansjoni ta' dan l-approċċ innovattiv u minn isfel għal fuq biex jiġu pprovduti soluzzjonijiet imfassla apposta mill-partijiet ikkonċernati lokali, kif ukoll ta' sħubijiet ta' innovazzjoni rurali u ċentri ta' innovazzjoni oħra bbażati fuq diversi atturi; iqis li l-innovazzjoni għandha tkun kompatibbli mal-prattiki u l-għarfien tradizzjonali, speċjalment dawk adattati għall-karatteristiċi ta' kull żona; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Ifakkar li karnivori kbar, speċjalment l-ilpup, jista' jkollhom impatt fuq il-vijabbiltà tal-biedja, b'mod partikolari f'xi tipi ta' art agrikola ġestita estensivament rikka fil-bijodiversità; jinnota li dan jaċċentwa l-ħtieġa li tiġi żgurata koeżistenza bbilanċjata bejn il-bnedmin u dawn l-annimali fiż-żoni rurali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, f'dan ir-rigward, jieħdu azzjoni konkreta biex jiżguraw din il-koeżistenza, sabiex ma jikkompromettux l-iżvilupp sostenibbli u d-dinamiżmu taż-żoni rurali, u b'mod partikolari biex jissalvagwardjaw il-prattiki agrikoli tradizzjonali bħall-pastoraliżmu; ifakkar fir-responsabbiltà tal-Kummissjoni li tivvaluta l-progress fil-kisba tal-istatus ta' konservazzjoni u, fejn xieraq, li temenda l-istatus ta' protezzjoni tal-ispeċijiet, jekk jintlaħaq l-istatus ta' konservazzjoni mixtieq; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tinkoraġġixxi diskussjoni dwar karnivori kbar ma' atturi rurali, tipprovdi informazzjoni dwar il-possibbiltajiet ta' finanzjament għal miżuri preventivi kontra attakki fuq il-bhejjem u tippromwovi approċċi kkoordinati fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jisħaq li d-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali u l-innovazzjoni fiha fl-ekonomija rurali, b'approċċ aktar territorjali ibbażat fuq il-potenzjal u l-karatteristiċi lokali, huma kruċjali biex jinkisbu opportunitajiet mit-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika; jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu miżuri biex jappoġġjaw it-tranżizzjoni ġusta u d-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali kif ukoll biex jappoġġjaw il-ħolqien ta' impjiegi ta' kwalità fiż-żoni rurali; jenfasizza l-potenzjal tal-bijodistretti, l-ekoreġjuni, is-sekwestru tal-karbonju f'art agrikola u l-ekoturiżmu għad-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali; ifakkar li l-agrikoltura, il-forestrija u s-sajd sostenibbli jistgħu joffru wkoll opportunitajiet għad-diversifikazzjoni tan-negozju fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jirrikonoxxi li t-turiżmu jista' jirrappreżenta sors importanti ta' introjtu għall-komunitajiet rurali, filwaqt li jaċċentwa l-potenzjal ta' mudelli diversifikati ta' turiżmu sostenibbli; jirrimarka l-potenzjal ta' spiss mhux sfruttat biżżejjed tas-sajd rikreattiv u t-turiżmu tas-sajd bil-qasba biex jattiraw lit-turisti matul is-sena; jappella li jsiru sforzi biex jissaħħaħ il-post tat-turiżmu rurali, bħat-turiżmu tal-inbid, fi strateġiji għad-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali, id f'id mas-setturi agrikoli u tal-ikel; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jirrikonoxxi l-importanza f'termini soċjali, ekonomiċi, kulturali u ta' konservazzjoni tal-bijodiversità tal-ġestjoni sostenibbli tal-kaċċa għall-futur taż-żoni rurali; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu azzjoni urġenti biex ifasslu u jimplimentaw miżuri għall-ġlieda kontra d-disparitajiet bejn il-ġeneri, speċjalment dwar il-paga u l-pensjonijiet; jisħaq li l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri għandha tiġi applikata f'kull livell tat-tfassil tal-politika, filwaqt li tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri 2020-2025, b'mod partikolari fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jiddispjaċih li x-xogħol tan-nisa rurali għadu mhux rikonoxxut kif xieraq, speċjalment fl-agrikoltura; jirrimarka li n-nisa fiż-żoni rurali huma aktar affettwati mill-qgħad moħbi u l-parteċipazzjoni fl-ekonomija informali, u dan jikkontribwixxi għall-emigrazzjoni aktar frekwenti tan-nisa żgħażagħ; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' miżuri mmirati biex jingħelbu l-isfidi speċifiċi tagħhom fis-suq tax-xogħol u biex jittejjeb l-aċċess tagħhom għal servizzi adegwati, inkluża kura tas-saħħa wiesgħa, b'enfasi speċjali fuq l-inklużjoni tal-gruppi l-aktar vulnerabbli; itenni l-importanza ta' bilanċ pożittiv bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, filwaqt li jilqa' f'dan ir-rigward l-istrateġija Ewropea għall-kura li jmiss; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jinsisti fuq il-ħtieġa li jsir titjib fir-rigward tal-parteċipazzjoni tan-nisa fit-teħid tad-deċiżjonijiet u l-parteċipazzjoni politika tagħhom fiż-żoni rurali; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jrawmu parteċipazzjoni ugwali fl-organizzazzjonijiet rurali, fl-assoċjazzjonijiet u l-istituzzjonijiet pubbliċi kollha, f'pożizzjonijiet deċiżjonali, fis-sjieda tan-negozji u fl-aċċess għal impjiegi ta' kwalità; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' taħriġ immirat u żvilupp tal-ħiliet, kif ukoll ta' ambjent favorevoli, aċċess iffaċilitat għar-riżorsi finanzjarji u l-promozzjoni tal-intraprenditorija tan-nisa fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu l-inklużjoni tan-nisa fil-biedja, b'mod partikolari billi jesploraw il-possibbiltà li jappoġġjaw is-sjieda konġunta tal-azjendi agrikoli Ewropej; jitlob li x-xogħol tan-nisa fl-attivitajiet ta' biedja, speċjalment ix-xogħol tas-sħab u l-konjuġi ta' għajnuna fl-agrikoltura, jiġi rikonoxxut bis-sħiħ billi jingħataw rikonoxximent legali u aċċess sħiħ għad-drittijiet tas-sigurtà soċjali; jissottolinja r-rwol tan-nisa fiż-żoni rurali fil-mixja lejn agrikoltura sostenibbli u fit-tranżizzjoni ekoloġika; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jaċċentwa r-rwol ċentrali taż-żoni rurali fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f'termini ta' emissjonijiet tal-karbonju u ċirkolari, inklużi bijoekonomija u forestrija sostenibbli; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu lok għall-adozzjoni ta' inizjattivi mill-atturi lokali, bħall-ħolqien ta' komunitajiet tal-enerġija rurali, biex jingħata kontribut għall-aċċettazzjoni lokali tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jisħaq li l-inizjattivi fiż-żoni rurali, bħall-iżvilupp tal-infrastruttura tal-enerġija rinnovabbli, iridu jikkontribwixxu b'mod effettiv għall-vitalità ekonomika, soċjali u ambjentali ta' dawn iż-żoni u jqisu l-ħtieġa tal-aċċettazzjoni soċjali lokali; jinsisti li l-objettivi ta' produzzjoni tal-ikel u l-protezzjoni ta' żoni ta' valur ambjentali għoli, bħaż-żoni Natura 2000, għandhom ikunu prijorità; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jappoġġjaw liż-żoni rurali fl-espansjoni tal-produzzjoni sostenibbli tal-enerġija rinnovabbli, inkluż billi jneħħu l-ostakli eżistenti, jiddeċentralizzaw is-sistemi tal-produzzjoni u tal-ħżin, isaħħu l-grilji tal-enerġija u jħarrġu professjonisti kwalifikati, kif ukoll jippromwovu l-użu tal-enerġija rinnovabbli bħala mezz biex jingħata kontribut għall-awtonomija enerġetika, id-diversifikazzjoni tal-introjtu, u l-ġlieda kontra l-faqar enerġetiku u t-tibdil fil-klima; jinnota l-importanza li tiżdied iċ-ċirkolarità tal-azjendi agrikoli; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jinnota l-importanza tal-mikroġenerazzjoni fl-azjendi agrikoli; jisħaq li l-bdiewa ma jridux ikunu żvantaġġati meta jfornu l-elettriku fil-grilja minħabba l-użu ta' għotjiet pubbliċi, inkluża l-PAK; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jaċċentwa li ż-żoni rurali jbatu minn riskji akbar ta' esklużjoni soċjali u faqar enerġetiku minħabba d-distanzi itwal li jridu jiġu koperti u r-restrizzjonijiet ta' mobbiltà f'ħafna żoni rurali; jaċċentwa, barra minn hekk, li dawn ir-riskji huma relatati kemm mal-infrastrutturi kif ukoll mas-servizzi; jirrimarka li huma meħtieġa soluzzjonijiet u investimenti aċċessibbli, pubbliċi, ekoloġiċi u innovattivi għall-kisba tat-tkabbir ekwu u l-koeżjoni territorjali, f'armonija ma' tranżizzjoni tal-enerġija sostenibbli; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jappella għal ippjanar tal-infrastruttura inklużiv li ma jħalli lill-ebda reġjun jibqa' lura, b'mod partikolari billi jissaħħaħ l-investiment pubbliku u billi jiġu implimentati malajr il-fondi tal-UE u dawk nazzjonali li jikkontribwixxu għall-konnettività fiż-żoni rurali, filwaqt li jiġu appoġġjati u żviluppati sistemi ta' trasport integrati u intermodali u filwaqt li tingħata prijorità liż-żoni iżolati u maqtugħa fin-network trans-Ewropew tat-trasport; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jisħaq li t-tranżizzjoni diġitali tiftaħ opportunitajiet ġodda għaż-żoni rurali, li huma aċċessibbli biss jekk ikun hemm kopertura tal-broadband adegwata, stabbli, b'veloċità għolja u aċċessibbli, li għadha ma ġietx ikkompletata fiż-żoni rurali kollha; jaċċentwa li l-iżvilupp diġitali jżid l-attraenza taż-żoni rurali, inaqqas il-problemi relatati mad-distanza, itejjeb l-aċċess għas-servizzi u jiffaċilita d-diġitalizzazzjoni fl-agrikoltura; jappella għall-ħolqien ta' “hubs diġitali” b'veloċità għolja u bbażati lokalment imfassla għax-xogħol minn distanza; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Iwissi dwar ir-riskji tat-twessigħ tad-distakk diġitali rurali b'riżultat tan-nuqqas ta' kopertura 5G, u jistieden lill-Istati Membri jimmobilizzaw l-istrumenti kollha disponibbli biex itejbu l-introduzzjoni sħiħa tan-networks 5G u jneħħu l-ostakli amministrattivi, bl-appoġġ partikolari tal-fondi tal-politika ta' koeżjoni tal-UE u l-pjanijiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tal-Istati Membri, iżda wkoll bl-appoġġ tal-investimenti privati; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' reviżjoni f'waqtha tal-linji gwida rilevanti dwar l-għajnuna mill-Istat għaż-żoni rurali li mhumiex moqdija mis-suq; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li n-nuqqas komparattiv ta' ħiliet diġitali fiż-żoni rurali jista' jipprekludi lill-komunitajiet rurali milli jibbenefikaw mill-opportunitajiet tad-diġitalizzazzjoni u jxekkel l-iżvilupp tal-intrapriżi żgħar u medji (SMEs); |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jappella għal miżuri fil-livelli tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali li jiżguraw l-inklużjoni diġitali, speċjalment f'kuntest ta' tixjiħ tal-popolazzjoni, u jippromwovu ħiliet diġitali adattati filwaqt li jappoġġjaw ambjent favorevoli għall-innovazzjoni u l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet diġitali mfassla apposta; jirrimarka l-potenzjal tal-għodod diġitali għall-agrikoltura sostenibbli u l-biedja intelliġenti, għall-iżvilupp ta' katina tal-provvista qasira u lokali, u biex tiżdied l-attraenza tas-settur agrikolu għall-bdiewa żgħażagħ; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jemmen li l-irħula intelliġenti għandhom jitqiesu bħala proġett ewlieni tal-pjan ta' azzjoni rurali tal-UE, biex jiġi promoss aħjar l-iżvilupp tagħhom wara l-2020; jissottolinja l-importanza ta' sħubijiet pubbliċi-privati bbilanċjati f'dan il-kuntest; jirrimarka l-potenzjal tat-teknoloġiji tal-bliet intelliġenti, li għandhom jiġu ffinanzjati b'mod adegwat, u jemmen li l-pjattaforma diġitali tas-Suq tal-Bliet Intelliġenti (24) tista' sservi ta' mudell għall-iżvilupp ulterjuri tal-ekosistema tal-irħula intelliġenti; jisħaq li l-metodu LEADER tal-ekonomija u l-iżvilupp rurali u l-għodod ta' finanzjament għall-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD) għandhom jintużaw ukoll għall-iżvilupp ulterjuri tal-irħula intelliġenti; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jinnota li l-komunitajiet rurali għadhom qed jiffaċċjaw sfidi relatati mal-aċċess għal opportunitajiet ekonomiċi u servizzi bażiċi, u jiltaqgħu ma' xi livell ta' inkoerenza fir-rigward tal-ippjanar relatat mad-distakk bejn żoni urbani u rurali; jisħaq li l-investimenti fil-protezzjoni ambjentali, fl-infrastruttura rurali u fis-saħħa u l-edukazzjoni rurali huma kritiċi għall-iżvilupp rurali sostenibbli; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu kriterji minimi ta' benesseri li għandhom jiġu żgurati fir-rigward tal-popolazzjonijiet ta' ċerti żoni; |
| --- | --- |

55.

Passi inizjali għad-definizzjoni ta' viżjoni u strateġija għaż-żoni rurali

| 56. | Jiddispjaċih dwar il-pubblikazzjoni tardiva tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni, peress li dan ipprekluda l-integrazzjoni sħiħa tagħha fil-istrumenti leġiżlattivi u fl-ippjanar tal-qafas ta' programmazzjoni attwali; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li d-dimensjoni territorjali rurali integrata u mmexxija mill-komunità tiġi indirizzata kif xieraq mill-Istati Membri kollha, u tivvaluta l-implimentazzjoni u l-impatt tagħha fil-pjanijiet strateġiċi tal-politika agrikola komuni, fil-programmi tal-politika ta' koeżjoni, fil-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u fil-Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jindirizzaw l-isfidi speċifiċi tat-territorji rurali u l-komunitajiet tagħhom matul l-implimentazzjoni tal-programmi tal-qafas finanzjarju pluriennali attwali, jipprovdu u jiffaċilitaw l-aċċess għall-investimenti meħtieġa għall-inklużjoni soċjali, il-prestazzjoni ekonomika u ambjentali u l-ħolqien tal-impjiegi, sabiex titrawwem il-kompetittività, tiġi permessa tranżizzjoni diġitali u ekoloġika ġusta u tiżdied l-attraenza u l-kwalità tal-ħajja taż-żoni rurali; jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja l-indikaturi fil-programmi tal-UE u tevalwa l-allinjament tagħhom mal-objettivi tal-viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali tal-UE; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jilqa' l-pjan REPowerEU li jista' jkollu rwol ewlieni fit-tnaqqis tad-dipendenza mill-fjuwils fossili, b'mod partikolari ta' oriġini Russa, u jaċċentwa l-għadd kbir ta' opportunitajiet possibbli għaż-żoni rurali f'dan ir-rigward, iżda jinsab imħasseb ħafna dwar il-proposti biex tiżdied b'mod sinifikanti l-possibbiltà li jiġu ttrasferiti r-riżorsi mill-fondi b'ġestjoni kondiviża, b'implikazzjonijiet detrimentali potenzjali għall-ippjanar tal-politika fuq terminu medju u twil lejn tranżizzjoni ekoloġika u diġitali ġusta, inkluż għaż-żoni rurali; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jistieden lill-Istati Membri jagħmlu użu effettiv mid-diversi opportunitajiet ta' finanzjament bil-għan ukoll li jtejbu l-prospetti tal-SMEs, minħabba r-rwol ewlieni tagħhom fil-ġenerazzjoni tal-impjiegi fiż-żoni rurali, u jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja u tivvaluta jekk l-appoġġ tagħha huwiex jilħaq iż-żoni rurali u jekk huwiex qed ikun ta' benefiċċju għall-komunitajiet tagħhom; jisħaq fuq l-importanza li jiġu appoġġjati l-intraprenditorija, l-ekonomija soċjali u l-innovazzjoni soċjali, inkluża l-ekonomija tal-anzjani, speċjalment fil-kuntest tal-kontribut għall-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jistieden lill-Istati Membri jagħmlu użu aħjar mill-għodod kollha disponibbli biex jappoġġjaw liż-żoni rurali, inklużi inċentivi tat-taxxa għal individwi u negozji li jkunu qed ifittxu li jistabbilixxu ruħhom f'żoni rurali, bil-għan li jiffaċilitaw il-ħolqien tal-impjiegi u jinċentivaw l-istabbiliment ta' residenti ġodda, kif ukoll biex jinkoraġġixxu lill-kumpaniji privati jippromwovu x-xogħol minn distanza, bil-għan li jiġġieldu b'mod attiv id-depopolazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra possibbiltajiet oħra ta' appoġġ fil-qafas tal-għajnuna mill-Istat f'żoni rurali b'densità tal-popolazzjoni baxxa ħafna; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jiddispjaċih dwar l-ostakli persistenti għall-approċċ plurifond, minkejja l-valur tiegħu, peress li dan ixekkel l-implimentazzjoni ta' approċċi integrattivi fiż-żoni rurali, u jitlob linji gwida ċari għall-implimentazzjoni tiegħu; jistieden lill-Kummissjoni tressaq proposta leġiżlattiva fil-bidu tal-2023 li testendi l-possibbiltà tal-approċċ tal-“fond ewlieni” għal interventi kofinanzjati minn aktar minn fond wieħed b'ġestjoni kondiviża, kif ukoll biex tkompli tissimplifika dan l-approċċ billi tispeċifika li r-regoli tal-fond ewlieni jridu japplikaw fl-intier tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni, b'mod parallel, tesplora alternattivi għall-approċċi plurifondi għall-iżvilupp territorjali integrat; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb is-sinerġiji u l-koordinazzjoni bejn l-istrumenti ta' finanzjament tal-UE bħalma huma l-politika ta' koeżjoni, il-PAK u l-istrument ta' rkupru Next Generation EU, kif ukoll ma' strumenti nazzjonali, għal żvilupp rurali ta' suċċess fl-UE; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tressaq, kmieni fl-2023, proposta leġiżlattiva mmirata li tippermetti t-trasferiment tar-riżorsi bejn il-fondi kollha b'ġestjoni kondiviża fl-appoġġ tal-istrateġiji territorjali rurali u t-tisħiħ tas-sinerġiji bejn il-fondi u l-programmi; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsegwu simplifikazzjoni ulterjuri u jnaqqsu l-piżijiet amministrattivi, jiġifieri billi jikkoordinaw l-amministrazzjonijiet interni tagħhom biex jevitaw id-duplikazzjoni tal-kompiti, b'mod partikolari fir-rigward ta' proġetti iżgħar u mikrofinanzjament, li huma kruċjali għaż-żoni rurali; jinnota li xi żoni rurali ma jistgħux jibbenefikaw mill-opportunitajiet ta' finanzjament disponibbli minħabba nuqqas ta' informazzjoni u kwistjonijiet ta' kapaċità, u jeħtieġu appoġġ biex dan jiġi rettifikat; iqis li l-applikazzjoni ta' għażliet ta' kostijiet issimplifikati hija miżura effettiva biex tinkiseb simplifikazzjoni amministrattiva; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jisħaq fuq ir-rwol li l-politiki u l-fondi kollha tal-UE, kemm dawk b'ġestjoni kondiviża kif ukoll dawk b'ġestjoni diretta, għandhom jaqdu fl-appoġġ taż-żoni rurali, billi jinkorporaw dimensjoni rurali fit-tfassil tal-miżuri u l-interventi tagħhom, u jissottolinja l-ħtieġa ta' koerenza politika; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa mekkaniżmu biex tivvaluta u timmonitorja l-kontribuzzjoni ta' kull fond għaż-żoni rurali; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jitlob lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari lill-implimentazzjoni tal-Artikolu 174 tat-TFUE u tiżgura li l-politiki kollha tal-UE japplikaw il-prinċipju “la tagħmilx ħsara lill-koeżjoni”, b'mod partikolari fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Ifakkar li l-politika ta' koeżjoni tal-UE, li għandha l-għan li tippromwovi l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tal-Unjoni, hija ta' importanza vitali għaż-żoni rurali, speċjalment dawk li jeħtieġu attenzjoni partikolari; jinnota li bi qbil mad-dispożizzjonijiet tal-politika ta' koeżjoni, l-UE trid tagħti attenzjoni speċjali lill-indirizzar tal-isfidi tar-reġjuni u ż-żoni żvantaġġati; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jaċċentwa l-konklużjonijiet tal-istudju tal-Kummissjoni dwar l-effettività ta' LEADER fl-iżvilupp ta' soluzzjonijiet biex jiġu indirizzati l-isfidi u l-opportunitajiet ekonomiċi, soċjali u ta' żvilupp fil-livell lokali u fl-għoti ta' kontribut għall-iżvilupp rurali sostenibbli; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw is-CLLD, inkluż LEADER, u jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni fi gruppi ta' azzjoni lokali filwaqt li jiffaċilitaw u jippromwovu approċċi plurifondi u jiżguraw awtonomija effettiva għall-gruppi ta' azzjoni lokali f'termini tal-kompożizzjoni u t-teħid ta' deċiżjonijiet tagħhom; iqis li l-allokazzjoni sinifikanti ta' assistenza lis-CLLD fl-ambitu tal-fondi rilevanti kollha fil-livell tal-UE, kif previst għall-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), tikkontribwixxi għal strateġiji integrati aktar b'saħħithom u żvilupp territorjali reżiljenti, aktar sostenibbli; |
| --- | --- |

68.

Prinċipju tas-sħubija, governanza u tisħiħ tal-pożizzjoni taż-żoni rurali

| 69. | Jisħaq li t-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-komunitajiet rurali, b'mod partikolari fiż-żoni l-aktar remoti, insulari u skarsament u inqas popolati, se jippromwovi koeżjoni soċjali akbar, innovazzjoni, intraprenditorija u sens aktar b'saħħtu ta' appartenenza u identità, u li dan se jeħtieġ sforzi aktar b'saħħithom għall-bini tal-kapaċità biex jiġu stabbiliti u implimentati l-proġetti; jenfasizza li l-komunitajiet rurali huma kruċjali għall-koeżjoni tal-UE u għalhekk għandhom jiġu appoġġjati biex jinkoraġġixxu żvilupp soċjoekonomiku bbilanċjat; ifakkar fin-natura speċifika tar-reġjuni ultraperiferiċi kif stabbilit fl-Artikolu 349 tat-TFUE, u jenfasizza li ż-żoni rurali fir-reġjuni ultraperiferiċi huma soġġetti għal restrizzjonijiet addizzjonali, anke f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jappella għall-applikazzjoni effettiva tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, b'politiki aktar ibbażati fuq il-komunità, deċentralizzati u minn isfel għal fuq u miżuri ta' appoġġ li jinvolvu lill-atturi lokali, inklużi l-bdiewa u l-organizzazzjonijiet lokali, l-awtoritajiet u s-soċjetà ċivili, u jinsisti għalhekk li dawn irid ikollhom rwol attiv mit-teħid tad-deċiżjonijiet sal-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-politika, sabiex jiġu identifikati bl-aħjar mod il-ħtiġijiet ta' kull territorju; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jinnota li filwaqt li l-leġiżlazzjoni tal-UE tipprevedi approċċi u sħubijiet ta' governanza f'diversi livelli, f'xi Stati Membri, hemm reżistenza għall-applikazzjoni tagħhom b'mod sinifikanti; jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw dawn l-approċċi billi jallokaw ir-responsabbiltà fil-livell xieraq ta' governanza lokali u jiżguraw sjieda politika u koordinazzjoni b'saħħitha tal-politiki u l-investimenti fil-livelli kollha ta' governanza; jistieden lill-Kummissjoni żżomm djalogu dirett u strutturat mal-livelli differenti ta' governanza involuti fil-ġestjoni tal-politiki tal-UE b'impatt qawwi fuq iż-żoni rurali; |
| --- | --- |

71.

Tiswir tal-futur lil hinn mill-2027

| 72. | Jieħu nota tal-intenzjoni tal-Kummissjoni li tieħu kont sa nofs l-2023 tal-azzjonijiet meħuda mill-UE u l-Istati Membri għaż-żoni rurali u li tipproduċi rapport pubbliku fuq dik il-bażi fil-bidu tal-2024; iqis li din l-evalwazzjoni jista' jkollha rwol ċentrali, b'mod partikolari billi tidentifika l-oqsma fejn għadhom meħtieġa appoġġ u finanzi msaħħa, u tista' twitti t-triq għal strateġija rurali mir-rieżami ta' nofs it-terminu u pjan ta' azzjoni rurali fil-perjodu ta' programmazzjoni 2028-2034; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tinvolvi direttament lill-awtoritajiet ta' ġestjoni u lill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha f'din l-evalwazzjoni; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jistieden lill-Kummissjoni tesplora strateġiji u approċċi ta' politika alternattivi għall-artikolazzjoni tal-finanzjament fil-perjodu ta' programmazzjoni li jmiss, inkluż billi teżamina l-possibbiltà ta' strateġija nazzjonali waħda, f'koordinazzjoni mal-awtoritajiet reġjonali u lokali, u regolament wieħed għall-fondi kollha b'ġestjoni kondiviża, kif ukoll il-possibbiltà ta' modi ġodda ta' tisħiħ tal-prinċipju tas-sħubija u l-approċċi ta' governanza f'diversi livelli, filwaqt li jiġi promoss żvilupp territorjali verament integrat fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jappella għal dimensjoni rurali b'saħħitha fir-regolamenti futuri tal-politika ta' koeżjoni, li għandha tinkludi finanzjament iddedikat għal dak il-għan; jissuġġerixxi li l-Kummissjoni tniedi studju, b'segwitu għal konsultazzjoni pubblika, dwar il-possibbiltà li jiġi allokat sehem mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u mill-Fond ta' Koeżjoni liż-żoni rurali, flimkien ma' investimenti oħra ta' benefiċċju, filwaqt li tingħata attenzjoni speċjali lir-reġjuni b'karatteristiċi ġeografiċi speċifiċi bħal muntanji, żoni remoti, gżejjer u reġjuni ultraperiferiċi; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Ifakkar li l-futur u l-prosperità taż-żoni rurali huma ta' importanza assoluta għas-sigurtà tal-ikel, l-awtonomija u r-reżiljenza tal-Ewropa, kif ukoll għal taħlita enerġetika li tikkontribwixxi għall-indipendenza enerġetika tal-UE, kif urew b'mod ċar il-pandemija reċenti tal-COVID-19 u l-invażjoni Russa tal-Ukrajna; jaċċentwa li s-sistemi agroalimentari taw lok għal aċċess kontinwu għal ikel ta' kwalità matul dawn il-kriżijiet, filwaqt li fetħu opportunitajiet ġodda biex jitqassru l-ktajjen tal-provvista tal-ikel u għall-produzzjoni lokali tal-ikel u tal-għalf, b'mod partikolari tal-għelejjel li fihom il-proteini; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jappella biex il-viżjoni fit-tul tiġi żviluppata fi strateġija rurali reali konkreta u li tista' titkejjel fil-livell tal-UE, inkluż djalogu strateġiku ta' kooperazzjoni maż-żoni urbani, u l-koordinazzjoni tal-kontribut tal-politiki u l-fondi kollha tal-UE għaż-żoni rurali; jisħaq li din l-istrateġija trid tiġi integrata bis-sħiħ fil-perjodi ta' programmazzjoni futuri; jistieden lill-Istati Membri kollha jiżviluppaw strateġiji rurali fil-livell nazzjonali u dak reġjonali, filwaqt li jiddefinixxu l-modi u l-mezzi meħtieġa biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet li jiffaċċjaw iż-żoni rurali; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta b'tempestività l-impatt potenzjali tad-diżakkoppjar tal-FAEŻR mid-dispożizzjonijiet komuni għall-fondi b'ġestjoni kondiviża stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/1060, fil-kuntest tal-iżvilupp ta' approċċi territorjali integrati fiż-żoni rurali, u tivvaluta l-approċċi olistiċi meħtieġa għall-iżvilupp rurali u tislet tagħlimiet għall-perjodi ta' programmazzjoni li jmiss fir-rigward tal-inkorporazzjoni possibbli tagħhom; |
| --- | --- |

77.

Żoni rurali lil hinn mill-UE

| 78. | Jemmen li l-UE għandha interess qawwi li tibni mhux biss sħubijiet transfruntieri iżda wkoll sħubijiet lil hinn mill-fruntieri tagħha stess – sabiex tippromwovi soċjetajiet u ekonomiji rurali aktar prosperi b'benefiċċji reċiproċi fit-tul; jisħaq li, f'dan il-proċess, mhux biss il-kooperazzjoni u l-kondiviżjoni tal-għarfien huma importanti, iżda huwa importanti wkoll li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jaċċentwa l-importanza tar-rabtiet strateġiċi bejn l-Afrika, l-Amerka Latina u l-Ewropa, li jibnu fuq il-progress li sar fl-aġenda Afrika-Ewropa għat-trasformazzjoni rurali, li tistabbilixxi inizjattivi mfassla biex isaħħu b'mod sostenibbli s-settur agroalimentari u t-territorji rurali tal-Afrika; jissottolinja, f'dan ir-rigward, il-fatt li se jibqa' viġilanti fil-konfront tar-rwol li qed jinbidel taċ-Ċina u l-influwenza strateġika dejjem akbar tagħha fuq il-kontinent Afrikan, f'konformità mar-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 dwar strateġija UE-Ċina ġdida (25); |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jissottolinja l-importanza li nitgħallmu minn xulxin u nisfruttaw il-potenzjal tal-istejjer ta' suċċess ta' xi żoni rurali; jappella, għal dak il-għan, għal aktar possibbiltajiet ta' skambju u l-istabbiliment ta' pjattaformi fiż-żoni rurali u bejniethom biex jippromwovu l-koeżjoni, is-solidarjetà u l-iskambji madwar l-UE; |
| --- | --- |

80.

o

o o

| 81. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

81.

---

(1)  ĠU L 433, 22.12.2020, p. 11.

(2)  ĠU L 243, 9.7.2021, p. 1.

(3)  ĠU L 435, 6.12.2021, p. 1.

(4)  ĠU L 435, 6.12.2021, p. 187.

(5)  ĠU L 231, 30.6.2021, p. 159.

(6)  ĠU L 166, 11.5.2021, p. 1.

(7)  ĠU C 215, 19.6.2018, p. 228.

(8)  ĠU C 298, 23.8.2018, p. 14.

(9)  ĠU C 356, 4.10.2018, p. 38.

(10)  ĠU C 76, 9.3.2020, p. 62.

(11)  ĠU C 11, 13.1.2020, p. 15.

(12)  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 37.

(13)  ĠU C 395, 29.9.2021, p. 37.

(14)  ĠU C 184, 5.5.2022, p. 2.

(15)  ĠU C 67, 8.2.2022, p. 25.

(16)  Testi adottati, P9_TA(2022)0136.

(17)  ĠU C 361, 20.9.2022, p. 2.

(18)  ĠU C 270, 13.7.2022, p. 18.

(19)  ĠU C 290, 29.7.2022, p. 137.

(20)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=SDG_6_-_Clean_water_and_sanitation#Sanitation

(21)  https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ISOC_CI_IN_H__custom_2784346/default/table?lang=en

(22)  CAP specific objectives explained – Structural change and generational renewal (Spjegazzjoni tal-objettivi speċifiċi tal-PAK – Bidla strutturali u tiġdid ġenerazzjonali), https://agriculture.ec.europa.eu/system/files/2019-11/cap-briefs-7-structural-change_en_0.pdf

(23)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2022/729156/IPOL_STU(2022)729156_EN.pdf

(24)  https://smart-cities-marketplace.ec.europa.eu/

(25)  ĠU C 117, 11.3.2022, p. 40.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/48 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/48

---

P9_TA(2022)0437

Pjan ta' azzjoni biex tingħata spinta lit-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal u transfruntier

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-pjan ta' azzjoni biex tingħata spinta lit-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal u transfruntier (2022/2022(INI))

(2023/C 177/05)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Ekoloġiku u l-pakkett sussegwenti “Lesti għall-mira ta' 55 %”; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Ekoloġiku u l-pakkett sussegwenti “Lesti għall-mira ta' 55 %”;

| — | wara li kkunsidra r-Raba' Pakkett Ferrovjarju, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Raba' Pakkett Ferrovjarju,

| — | wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni intitolata “Pjan direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport – Lejn sistema tat-trasport kompetittiva u li tuża r-riżorsi b'mod effiċjenti” (COM(2011)0144), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni intitolata “Pjan direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport – Lejn sistema tat-trasport kompetittiva u li tuża r-riżorsi b'mod effiċjenti” (COM(2011)0144),

| — | wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tal-1995 intitolata “Towards fair and efficient pricing in transport policy- options for internalising the external cost of transport in the European Union” (Lejn ipprezzar ġust u effiċjenti fil-politika tat-trasport – għażliet għall-internalizzazzjoni tal-ispiża esterna tat-trasport fl-Unjoni Ewropea) (COM(1995)0691), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tal-1995 intitolata “Towards fair and efficient pricing in transport policy- options for internalising the external cost of transport in the European Union” (Lejn ipprezzar ġust u effiċjenti fil-politika tat-trasport – għażliet għall-internalizzazzjoni tal-ispiża esterna tat-trasport fl-Unjoni Ewropea) (COM(1995)0691),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (1) (Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (1) (Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2020 intitolata “Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur” (COM(2020)0789), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2020 intitolata “Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur” (COM(2020)0789),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Novembru 2012 li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea (2),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-network Trans-Ewropew tat-trasport u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 661/2010/UE (3) (ir-Regolament TEN-T), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-network Trans-Ewropew tat-trasport u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 661/2010/UE (3) (ir-Regolament TEN-T),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2021/1187 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2021 dwar ir-razzjonalizzazzjoni ta' miżuri li jmexxu 'l quddiem it-twettiq tan-network trans-Ewropew tat-trasport (TEN-T) (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2021/1187 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2021 dwar ir-razzjonalizzazzjoni ta' miżuri li jmexxu 'l quddiem it-twettiq tan-network trans-Ewropew tat-trasport (TEN-T) (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar ir-reviżjoni tal-linji gwida għan-Network trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar ir-reviżjoni tal-linji gwida għan-Network trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Lulju 2021 intitolata “Sikurezza u sinjalar ferrovjarji: valutazzjoni tas-sitwazzjoni attwali tal-użu tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS)” (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Lulju 2021 intitolata “Sikurezza u sinjalar ferrovjarji: valutazzjoni tas-sitwazzjoni attwali tal-użu tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS)” (6),

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 dwar Strateġija Industrijali Ġdida għall-Ewropa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 dwar Strateġija Industrijali Ġdida għall-Ewropa,

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2021/2316 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Diċembru 2021 dwar Sena Ewropea taż-Żgħażagħ (2022) (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2021/2316 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Diċembru 2021 dwar Sena Ewropea taż-Żgħażagħ (2022) (7),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/782 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (8) (ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri Ferrovjarji), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/782 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (8) (ir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri Ferrovjarji),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-Kummissjoni maħruġ f'Ottubru 2021 intitolat “Long-distance cross-border passenger rail services” (Servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri transfruntiera fuq distanza twila), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-Kummissjoni maħruġ f'Ottubru 2021 intitolat “Long-distance cross-border passenger rail services” (Servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri transfruntiera fuq distanza twila),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0242/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0242/2022),

| A. | billi l-Istrateġija l-ġdida għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti tistabbilixxi l-istadju importanti li fih tirdoppja t-traffiku ferrovjarju ta' veloċità għolja sal-2030 u tittriplika t-traffiku ferrovjarju ta' veloċità għolja sal-2050; |
| --- | --- |

A.

billi l-Istrateġija l-ġdida għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti tistabbilixxi l-istadju importanti li fih tirdoppja t-traffiku ferrovjarju ta' veloċità għolja sal-2030 u tittriplika t-traffiku ferrovjarju ta' veloċità għolja sal-2050;

| B. | billi l-volumi ta' passiġġieri tal-ferroviji ta' veloċità għolja kważi rduppjaw bejn l-2001 u l-2018, u dan jagħti prova li hemm domanda għal ferroviji ta' veloċità għolja kull meta tiġi pprovduta (9); |
| --- | --- |

B.

billi l-volumi ta' passiġġieri tal-ferroviji ta' veloċità għolja kważi rduppjaw bejn l-2001 u l-2018, u dan jagħti prova li hemm domanda għal ferroviji ta' veloċità għolja kull meta tiġi pprovduta (9);

| C. | billi l-ajruporti tal-UE qed jesperjenzaw żieda sinifikanti fid-dewmien (10); billi tbassar nuqqas sinifikanti ta' kapaċità (għal madwar 1,5 miljun titjira sal-2040) jekk ma tiġi adottata l-ebda miżura ta' rimedju akuta (11); billi l-konġestjoni fit-toroq tiswa lill-UE madwar EUR 110 biljun fis-sena (1 % tal-PDG tal-UE) (12); |
| --- | --- |

C.

billi l-ajruporti tal-UE qed jesperjenzaw żieda sinifikanti fid-dewmien (10); billi tbassar nuqqas sinifikanti ta' kapaċità (għal madwar 1,5 miljun titjira sal-2040) jekk ma tiġi adottata l-ebda miżura ta' rimedju akuta (11); billi l-konġestjoni fit-toroq tiswa lill-UE madwar EUR 110 biljun fis-sena (1 % tal-PDG tal-UE) (12);

| D. | billi l-ferroviji ta' veloċità għolja jġibu bosta benefiċċji, bħat-tnaqqis fil-fatalitajiet, fil-konġestjoni u fl-emissjonijiet, u għandhom impatt ekonomiku pożittiv billi jtejbu l-aċċessibbiltà, inaqqsu l-ħinijiet tal-ivvjaġġar, u jiġġeneraw opportunitajiet ta' impjieg; |
| --- | --- |

D.

billi l-ferroviji ta' veloċità għolja jġibu bosta benefiċċji, bħat-tnaqqis fil-fatalitajiet, fil-konġestjoni u fl-emissjonijiet, u għandhom impatt ekonomiku pożittiv billi jtejbu l-aċċessibbiltà, inaqqsu l-ħinijiet tal-ivvjaġġar, u jiġġeneraw opportunitajiet ta' impjieg;

| E. | billi ttieħdu passi leġiżlattivi importanti għat-tlestija taż-żona ferrovjarja unika Ewropea; |
| --- | --- |

E.

billi ttieħdu passi leġiżlattivi importanti għat-tlestija taż-żona ferrovjarja unika Ewropea;

| F. | billi l-finanzjament tas-sistema maġenb il-binarji u abbord l-ERTMS għandu rwol ewlieni biex jiżgura rata msaħħa ta' użu u żieda fis-sikurezza u l-interoperabbiltà fit-TEN-T kollu filwaqt li javvanza l-kisba ta' Żona Ferrovjarja Ewropea verament interoperabbli; |
| --- | --- |

F.

billi l-finanzjament tas-sistema maġenb il-binarji u abbord l-ERTMS għandu rwol ewlieni biex jiżgura rata msaħħa ta' użu u żieda fis-sikurezza u l-interoperabbiltà fit-TEN-T kollu filwaqt li javvanza l-kisba ta' Żona Ferrovjarja Ewropea verament interoperabbli;

| G. | billi t-tlestija tat-TEN-T – filwaqt li żżomm il-kapaċità li jiġu żviluppati networks sekondarji – hija kruċjali biex isir progress lejn modi ta' trasport aktar sostenibbli, b'mod partikolari t-trasport ferrovjarju, u biex tingħata spinta lill-konnettività multimodali bejn l-ibliet, ir-reġjuni, iż-żoni periferali u l-gżejjer tal-UE; |
| --- | --- |

G.

billi t-tlestija tat-TEN-T – filwaqt li żżomm il-kapaċità li jiġu żviluppati networks sekondarji – hija kruċjali biex isir progress lejn modi ta' trasport aktar sostenibbli, b'mod partikolari t-trasport ferrovjarju, u biex tingħata spinta lill-konnettività multimodali bejn l-ibliet, ir-reġjuni, iż-żoni periferali u l-gżejjer tal-UE;

| H. | billi għad hemm ostakli teknoloġiċi għall-interoperabbiltà tal-ferroviji bejn il-pajjiżi tal-UE; |
| --- | --- |

H.

billi għad hemm ostakli teknoloġiċi għall-interoperabbiltà tal-ferroviji bejn il-pajjiżi tal-UE;

| I. | billi l-ħruġ ta' biljetti multimodali intelliġenti huwa strument ewlieni biex jitħeġġeġ użu akbar ta' trasport ferrovjarju u multimodali sostenibbli; billi n-network ferrovjarju u l-istazzjonijiet jista' jkollhom rwol ewlieni fl-integrazzjoni ta' modi oħra ta' trasport fil-konnessjoni tal-ewwel/l-aħħar mil; |
| --- | --- |

I.

billi l-ħruġ ta' biljetti multimodali intelliġenti huwa strument ewlieni biex jitħeġġeġ użu akbar ta' trasport ferrovjarju u multimodali sostenibbli; billi n-network ferrovjarju u l-istazzjonijiet jista' jkollhom rwol ewlieni fl-integrazzjoni ta' modi oħra ta' trasport fil-konnessjoni tal-ewwel/l-aħħar mil;

| J. | billi s-Sena Ewropea tal-Ferroviji 2021 kienet opportunità biex tiġi promossa bidla ħalli l-ferroviji jsiru s-sinsla tat-trasport tal-passiġġieri madwar l-Unjoni, u jaqdu aħjar liċ-ċittadini u jtejbu l-iżvilupp tan-network TEN-T fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

J.

billi s-Sena Ewropea tal-Ferroviji 2021 kienet opportunità biex tiġi promossa bidla ħalli l-ferroviji jsiru s-sinsla tat-trasport tal-passiġġieri madwar l-Unjoni, u jaqdu aħjar liċ-ċittadini u jtejbu l-iżvilupp tan-network TEN-T fl-Istati Membri;

| K. | billi s-Sena Ewropea taż-Żgħażagħ 2022 hija opportunità biex jissaħħaħ dan il-momentum permezz ta' azzjonijiet diretti lejn iż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

K.

billi s-Sena Ewropea taż-Żgħażagħ 2022 hija opportunità biex jissaħħaħ dan il-momentum permezz ta' azzjonijiet diretti lejn iż-żgħażagħ;

| L. | billi n-nodi urbani bħalissa mhumiex integrati biżżejjed fin-network TEN-T attwali; billi huwa nieqes għadd sinifikanti ta' infrastruttura tal-aħħar mil għat-trasport tal-merkanzija u l-konnessjonijiet multimodali għall-passiġġieri; |
| --- | --- |

L.

billi n-nodi urbani bħalissa mhumiex integrati biżżejjed fin-network TEN-T attwali; billi huwa nieqes għadd sinifikanti ta' infrastruttura tal-aħħar mil għat-trasport tal-merkanzija u l-konnessjonijiet multimodali għall-passiġġieri;

| 1. | Jilqa' l-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni u jappoġġja l-objettivi proposti biex it-trasport ferrovjarju jsir aktar attraenti, kompetittiv u effiċjenti; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jilqa' l-objettivi ewlenin fil-mira ta' dan il-pjan ta' azzjoni, b'mod partikolari billi:






  (a) | jirrikonoxxi r-rwol kruċjali tal-ferroviji fid-dekarbonizzazzjoni tal-mobbiltà fl-UE u jieħu inizjattivi li jippermettu li ż-żona ferrovjarja unika Ewropea tkun tista' ssir il-prerekwiżit għall-bidla modali meħtieġa (13); |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

jirrikonoxxi r-rwol kruċjali tal-ferroviji fid-dekarbonizzazzjoni tal-mobbiltà fl-UE u jieħu inizjattivi li jippermettu li ż-żona ferrovjarja unika Ewropea tkun tista' ssir il-prerekwiżit għall-bidla modali meħtieġa (13);

| (b) | jikkontribwixxi għall-istabbiliment taż-żona ferrovjarja unika Ewropea, li se tgħin biex ittejjeb is-suq intern tal-UE, tissodisfa l-ħtiġijiet tal-mobbiltà taċ-ċittadini tal-Ewropa u trawwem il-koeżjoni soċjoekonomika tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(b)

jikkontribwixxi għall-istabbiliment taż-żona ferrovjarja unika Ewropea, li se tgħin biex ittejjeb is-suq intern tal-UE, tissodisfa l-ħtiġijiet tal-mobbiltà taċ-ċittadini tal-Ewropa u trawwem il-koeżjoni soċjoekonomika tal-Unjoni;

| (c) | jagħti spinta lill-konnettività madwar l-Ewropa kollha, inklużi ż-żoni rurali, ir-reġjuni remoti, il-gżejjer, iż-żoni muntanjużi u ż-żoni inqas popolati; |
| --- | --- |

(c)

jagħti spinta lill-konnettività madwar l-Ewropa kollha, inklużi ż-żoni rurali, ir-reġjuni remoti, il-gżejjer, iż-żoni muntanjużi u ż-żoni inqas popolati;

| (d) | isaħħaħ il-konnettività mal-pajjiżi tat-tkabbir u tas-Sħubija tal-Lvant, b'mod partikolari l-Ukrajna u l-Moldova; |
| --- | --- |

(d)

isaħħaħ il-konnettività mal-pajjiżi tat-tkabbir u tas-Sħubija tal-Lvant, b'mod partikolari l-Ukrajna u l-Moldova;

| (e) | itejjeb l-effiċjenza u jiżgura kwalità għolja tas-servizzi tat-trasport, filwaqt li joffri biżżejjed kapaċità u jnaqqas il-ħinijiet tal-ivvjaġġar bi prezzijiet tal-biljetti xierqa; |
| --- | --- |

(e)

itejjeb l-effiċjenza u jiżgura kwalità għolja tas-servizzi tat-trasport, filwaqt li joffri biżżejjed kapaċità u jnaqqas il-ħinijiet tal-ivvjaġġar bi prezzijiet tal-biljetti xierqa;

| (f) | jiżgura kompetizzjoni ġusta fost l-operaturi ferrovjarji u jistabbilixxi kemm kundizzjonijiet ekwi kompetittivi kif ukoll komplimentarjetà bejn il-modi tat-trasport; |
| --- | --- |

(f)

jiżgura kompetizzjoni ġusta fost l-operaturi ferrovjarji u jistabbilixxi kemm kundizzjonijiet ekwi kompetittivi kif ukoll komplimentarjetà bejn il-modi tat-trasport;

| (g) | jiżgura l-istess livell ta' protezzjoni fil-modi differenti kollha tat-trasport u jsaħħaħ ulterjorment id-drittijiet tal-passiġġieri, li se jgħinu biex l-użu tal-ferroviji jsir aktar attraenti, b'mod partikolari għaż-żgħażagħ, u jiggarantixxu aċċess ugwali għal kulħadd permezz tal-implimentazzjoni sħiħa tal-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà; |
| --- | --- |

(g)

jiżgura l-istess livell ta' protezzjoni fil-modi differenti kollha tat-trasport u jsaħħaħ ulterjorment id-drittijiet tal-passiġġieri, li se jgħinu biex l-użu tal-ferroviji jsir aktar attraenti, b'mod partikolari għaż-żgħażagħ, u jiggarantixxu aċċess ugwali għal kulħadd permezz tal-implimentazzjoni sħiħa tal-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà;

| (h) | jiżgura u jippromwovi t-taħriġ, it-titjib tal-ħiliet, it-taħriġ mill-ġdid u ċ-ċertifikazzjoni f'konformità mal-ħtiġijiet futuri tas-sewwieqa tal-ferroviji u tal-persunal ferrovjarju; |
| --- | --- |

(h)

jiżgura u jippromwovi t-taħriġ, it-titjib tal-ħiliet, it-taħriġ mill-ġdid u ċ-ċertifikazzjoni f'konformità mal-ħtiġijiet futuri tas-sewwieqa tal-ferroviji u tal-persunal ferrovjarju;

| (i) | joħloq qafas biex titwitta t-triq għal żieda fl-investimenti fis-servizzi kompetittivi tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal; |
| --- | --- |

(i)

joħloq qafas biex titwitta t-triq għal żieda fl-investimenti fis-servizzi kompetittivi tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fuq distanzi twal;

| 3. | Jilqa' l-istabbiliment ta' servizzi pilota transfruntieri u jistieden lill-Kummissjoni tidentifika malajr kemm jista' jkun riżorsi possibbli għal dan l-iskop u skeda ta' żmien ċara bi stadji importanti u objettivi xierqa; |
| --- | --- |

3.

Implimentazzjoni aħjar tal-acquis ferrovjarju tal-Unjoni u interoperabbiltà aċċelerata

| 4. | Jilqa' l-aċċelerazzjoni tal-ħidma biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni sħiħa tar-Raba' Pakkett Ferrovjarju u l-Ispeċifikazzjonijiet Tekniċi ta' Interoperabbiltà (TSI); |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jisħaq fuq il-fatt li l-implimentazzjoni sħiħa tal-ERTMS, permezz tal-ilħuq tal-miri fil-proposta leġiżlattiva riveduta għar-Regolament tat-TEN-T, se tgħin biex tinħoloq żona ferrovjarja unika diġitali Ewropea, li tiżgura l-iżvilupp ulterjuri ta' kapaċità tan-network akbar u servizzi tat-trasport ferrovjarju sikuri, siguri u effiċjenti għal konnessjonijiet fuq distanzi twal u transfruntiera; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenfasizza li biex tingħata spinta lit-trasport ferrovjarju fuq distanzi twal, din trid tiġi akkumpanjata minn integrazzjoni f'networks ferrovjarji interreġjonali, reġjonali, urbani u periurbani differenti kif ukoll ma' modi oħra u t-TEN-T, biex b'hekk tittejjeb il-mobbiltà minn bieb għal bieb; jenfasizza li din se tkun kruċjali biex is-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u multimodali jsiru aktar attraenti; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jisħaq fuq l-importanza li titħaffef il-kostruzzjoni ta' linji ferrovjarji ġodda u li tiġi promossa aktar it-tlestija ta' proġetti tal-infrastruttura, inklużi pontijiet li jgħaqqdu l-gżejjer mal-kontinent, sabiex jissolvew il-konnessjonijiet neqsin eżistenti u tittejjeb l-integrazzjoni tal-gżejjer mal-awtostradi tal-baħar; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li tħaffef l-introduzzjoni tal-ERTMS mal-Unjoni kollha fir-reviżjoni tar-Regolament dwar it-TEN-T, filwaqt li tistabbilixxi data ta' skadenza għad-dekummissjonar ta' sistemi antiki tal-klassi B; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenfasizza li l-prevedibbiltà regolatorja, inkluż għal speċifikazzjonijiet tekniċi għall-interoperabbiltà, hija kruċjali biex tingħata spinta lill-investimenti meħtieġa mill-partijiet ikkonċernati pubbliċi u privati ħalli jintlaħqu l-objettivi tal-implimentazzjoni għall-ERTMS u l-interoperabbiltà fil-livell tal-UE u dak nazzjonali; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jisħaq fuq l-importanza li tiġi żgurata l-implimentazzjoni sinkronizzata tas-sistema maġenb il-binarji u tal-unitajiet abbord u l-ħtieġa għal governanza mtejba tal-ERTMS biex tiġi żgurata tali implimentazzjoni sinkronizzata kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE, inkluż billi jiġu simplifikati u aċċelerati l-proċeduri; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żgurati finanzjament u fondi rapidi, suffiċjenti u effiċjenti biex jiġu appoġġjati l-investimenti, li għandhom jinvolvu lill-awtoritajiet kompetenti, li jippermettu l-implimentazzjoni l-aktar rapida possibbli tal-unitajiet abbord tal-ERTMS u standards oħra tat-TSI (14) fis-servizzi pubbliċi; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Ifaħħar ir-rwol tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Ferroviji (ERA), li hija wieħed mill-pilastri tal-politika ferrovjarja tal-Unjoni Ewropea; jirrimarka li l-ERA jeħtieġ li jkollha biżżejjed fondi sabiex tkun tista' tipprovdi appoġġ għall-objettivi ta' tlestija tat-TEN-T, b'mod partikolari fis-sezzjonijiet transfruntiera; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu inizjattivi xierqa biex ikomplu jtejbu l-attraenza tal-investiment fl-ERTMS; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jitlob li jsiru sforzi biex jiġu estiżi l-iskedi ta' żmien ikkoordinati li diġà ġew introdotti f'xi Stati Membri fil-livell tal-UE sabiex jitħeġġeġ l-ivvjaġġar faċli u bla xkiel għaċ-ċittadini kollha tal-UE bejn il-fruntieri; |
| --- | --- |

14.

Infrastruttura msaħħa għall-ferroviji tal-passiġġieri

| 15. | Iqis li t-tlestija f'waqtha tal-kurituri tan-network ewlieni multimodali u bla xkiel tat-TEN-T sal-2030 hija l-ewwel pass għal aktar integrazzjoni tan-network, hija imperattiva u trid tinvolvi l-eliminazzjoni ta' konġestjonijiet u konnessjonijiet neqsin u t-tlestija ta' sezzjonijiet transfruntiera; jappoġġja t-tlestija tal-konnessjonijiet ferrovjarji ta' veloċità għolja ppjanati fin-network ewlieni estiż sal-2040; jemmen li l-investimenti ta' prijorità għandhom ikunu diretti wkoll lejn l-iżvilupp ta' konnessjonijiet ferrovjarji ta' veloċità għolja transfruntiera u fuq distanzi twal, speċjalment f'żoni fejn bħalissa hemm nuqqas ta' infrastruttura ferrovjarja ta' veloċità għolja; jisħaq, fil-kuntest tar-reviżjoni tal-linji gwida tat-TEN-T, fuq l-importanza li l-bliet kapitali tal-UE jiġu konnessi permezz ta' servizzi ferrovjarji ta' veloċità għolja bi prezz raġonevoli u effiċjenti u li tittejjeb il-kwalità tal-infrastruttura; jenfasizza li linji ġodda ta' veloċità għolja huma għodda effettiva biex tiżdied il-kompetittività tat-trasport ferrovjarju; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jisħaq fuq l-importanza assoluta li tinbena infrastruttura ġdida biex tiġi ssodisfata d-domanda għal ferroviji ta' veloċità għolja; ifakkar li l-irduppjar fit-traffiku ferrovjarju ta' veloċità għolja sal-2030 se jirrikjedi mill-inqas żieda ta' 75 % fit-tul attwali tan-network li huwa ta' 11 526 km (15); |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jisħaq fuq ir-rwol tat-TEN-T, tal-konnessjonijiet ferrovjarji ta' kwalità għolja u tat-trasport multimodali fl-appoġġ għat-tkabbir ekonomiku u l-inklużività, speċjalment f'reġjuni iżolati u f'żoni b'distakk strutturali sinifikanti; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tadotta azzjonijiet u proġetti biex tappoġġja konnettività aħjar tat-trasport multimodali lokali sostenibbli u ferrovjarju fiż-żoni periferiċi u kostali b'marġini aktar baxxi għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jiddispjaċih dwar il-fondi limitati tal-UE disponibbli permezz tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 2021-2027 (FNE II) li jirrappreżentaw biss madwar 5 % tal-investiment totali meħtieġ biex ikun komplut in-network ewlieni tat-TEN-T (16); |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jittejjeb l-użu tal-fondi tal-UE lil hinn mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-fondi ta' koeżjoni, inklużi l-FNE, NextGenerationEU, il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, il-programm tal-Assistenza fl-Irkupru għall-Koeżjoni u għat-Territorji tal-Ewropa (REACT-EU) jew il-fondi mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), biex jiġu żgurati investimenti massivi ta' kwalità għolja f'infrastruttura tat-trasport sostenibbli u effiċjenti, inklużi konnessjonijiet ferrovjarji ta' veloċità għolja neqsin. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jisħaq fuq il-fatt li peress li bħalissa 44 % biss tar-residenti fiż-żoni mal-fruntieri tal-UE għandhom aċċess għas-servizzi ferrovjarji (17) u li spiss ma jkunx hemm soluzzjonijiet tat-trasport multimodali xierqa, sabiex it-TEN-T jaqdi r-rwol tiegħu fit-trawwim tal-koeżjoni soċjoekonomika u territorjali fis-suq intern tal-UE, hija meħtieġa konnettività intelliġenti għan-network ewlieni tat-TEN-T u trid tiġi żviluppata integrazzjoni ulterjuri ta' networks nazzjonali differenti, inklużi wkoll żoni rurali, remoti, insulari, periferali u żoni żvantaġġati oħra sabiex jiġi promoss l-iżvilupp soċjoekonomiku tagħhom; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jisħaq fuq is-sinifikat tal-konnessjonijiet ferrovjarji transfruntiera mar-reġjun tal-Balkani tal-Punent, l-Ukrajna u l-Moldova; jinnota li mekkaniżmu effettiv u rapidu tal-qsim tal-fruntieri fil-fruntieri esterni tal-UE huwa kruċjali biex tiġi żgurata konnettività mingħajr xkiel tal-ferroviji tal-passiġġieri bejn l-UE u l-pajjiżi tat-tkabbir u tas-Sħubija tal-Lvant; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jilqa' l-alternattivi promettenti offruti mill-ferroviji li jaħdmu bl-idroġenu u bil-batteriji meta l-elettrifikazzjoni ta' sezzjoni ferrovjarja ma tkunx possibbli; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jappoġġja l-enfasi tal-Kummissjoni fuq it-tlestija taċ-ċentri multimodali tal-ewwel/tal-aħħar mil fin-nodi urbani, u b'hekk issaħħaħ il-konnettività ferrovjarja mat-trasport bl-ajru, bil-baħar u bit-triq; ifakkar, madankollu, li ċentri urbani iżgħar u inqas popolati għandu jkollhom konnessjonijiet effiċjenti ma' ċentri u terminali multimodali f'distanzi raġonevoli; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu r-rwol strateġiku tal-istazzjonijiet ferrovjarji fi ħdan sistema ta' mobbiltà integrata u sostenibbli, b'mod partikolari billi jappoġġjaw il-modernizzazzjoni ta' stazzjonijiet żgħar; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jilqa' t-tisħiħ tar-rwol tal-ERA biex tiċċertifika u tawtorizza r-rolling stocks sabiex tiżgura proċessi bla xkiel u f'waqthom, b'mod partikolari għall-konnessjonijiet transfruntiera, kif ukoll biex tikkonsolida u tnaqqas l-ammont ta' regoli nazzjonali; jinkoraġġixxi kemm lill-ERA kif ukoll lill-Istati Membri, barra minn hekk, biex jaċċeleraw il-kooperazzjoni tagħhom dwar l-ispeċifikazzjonijiet tar-rolling stock “li jmur kullimkien”; |
| --- | --- |

25.

Disponibbiltà suffiċjenti tar-rolling stock

| 26. | Jappella għal kjarifika u simplifikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat dwar il-finanzjament pubbliku ta' vetturi ferrovjarji interoperabbli għat-trasport transfruntier u faċilitajiet ta' servizzi relatati, kif ukoll għas-servizzi tal-infrastruttura ferrovjarja fil-Linji Gwida Ferrovjarji riveduti, inklużi l-istrumenti disponibbli għall-finanzjament ta' tali vetturi u l-implimentazzjoni tal-Protokoll dwar il-Ferroviji tal-Lussemburgu; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jistieden lill-kumpaniji ferrovjarji jippjanaw ordnijiet suffiċjenti ta' vetturi ferrovjarji ta' veloċità għolja, f'konformità mal-għanijiet tal-Kummissjoni li tirdoppja l-veloċità għolja sal-2040; jirrimarka, bl-istess mod, li r-rolling stock għas-servizzi tal-ferroviji ta' billejl jeħtieġ ippjanar f'waqtu sabiex jiġi ffaċilitat ir-rinaxximent tal-ferroviji ta' billejl; jiġbed l-attenzjoni, barra minn hekk, għall-fatt li jeħtieġ tiġi żgurata biżżejjed disponibbiltà ta' vetturi ferrovjarji għad-dħul mill-ġdid ippjanat li jmiss tal-konnessjonijiet ferrovjarji transfruntiera reġjonali; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Isostni li sikurezza tal-binarji aħjar għandha tkun akkumpanjata minn livell ekwivalenti ta' sikurezza teknoloġika u mekkanika fil-ferroviji li jintużaw kuljum għat-trasport ta' persuni u merkanzija; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni, fid-dawl tal-intenzjonijiet iddikjarati tagħha, tkompli tistudja u tivvaluta l-possibbiltà li tistabbilixxi ġabra Ewropea ta' vetturi ferrovjarji u tkompli d-diskussjonijiet dwar kif dan jiġi implimentat mal-BEI; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jenfasizza l-ħtieġa għal rekwiżiti u speċifikazzjonijiet ċari għall-interoperabbiltà u aktar investimenti fir-rolling stock; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jissottolinja li dawn l-investimenti huma partikolarment kritiċi meta r-rolling stock jiġi modifikat b'applikazzjonijiet b'diversi sistemi meħtieġa biex jippermettu operazzjonijiet transfruntiera u internazzjonali f'aktar minn pajjiż wieħed; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jiddispjaċih li l-abbozzar tal-ispeċifikazzjonijiet tar-rolling stock “li jmur kullimkien” tmexxa għar-reviżjoni li jmiss tat-TSI, u dan wassal għal dewmien ta' tliet snin; iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħtu prijorità lill-kooperazzjoni mal-ERA sabiex tingħata spinta lill-iżvilupp tal-ispeċifikazzjonijiet tar-rolling stock “li jmur kullimkien”; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Ifakkar li l-Pjattaforma ta' Investiment għall-Ferroviji Ekoloġiċi mnedija reċentement mill-BEI hija inizjattiva ewlenija biex tappoġġja u tagħti spinta lill-investiment pubbliku u privat fi proġetti ferrovjarji; iħeġġeġ lill-operaturi ferrovjarji, lill-maniġers tal-infrastruttura, lill-awtoritajiet tat-trasport u lil partijiet ikkonċernati oħra jaċċessaw il-Pjattaforma sabiex jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi tas-suq; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jappella għal inizjattivi innovattivi biex jiġu appoġġjati l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs) u l-mikrointrapriżi; jenfasizza l-importanza li jitqiesu l-ħtiġijiet lokali, reġjonali u nazzjonali, sabiex jissaħħaħ u jiġi stimulat l-ambjent kummerċjali għall-SMEs u jintrabat mal-politika industrijali l-ġdida fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja l-implimentazzjoni tal-vaguni tar-roti fil-ferroviji tal-passiġġieri transfruntiera kif previst fir-Regolament dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri tal-Ferroviji; |
| --- | --- |

35.

L-allinjament tat-taħriġ u ċ-ċertifikazzjoni tas-sewwieqa tal-ferroviji u tal-persunal ferrovjarju mal-ħtiġijiet futuri

| 36. | Jisħaq li n-nuqqas ta' armonizzazzjoni taċ-ċertifikazzjoni tas-sewwieqa tal-ferroviji jista' jfixkel il-mobbiltà tagħhom bejn l-Istati Membri u l-iżvilupp ta' servizzi tal-passiġġieri fuq distanzi twal, b'mod partikolari għas-sezzjonijiet transfruntiera; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jieħu nota tal-importanza tal-kwistjoni tal-lingwa għas-sewwieqa tal-ferroviji involuti fi vjaġġi transfruntiera, u jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-iżvilupp ta' għodod lingwistiċi diġitali bħala soluzzjoni bi prezz raġonevoli biex tgħin ħalli jingħelbu l-ostakli lingwistiċi u biex tnaqqas id-distakki eżistenti; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jenfasizza, barra minn hekk, il-ħtieġa li tiġi promossa lingwa ta' ħidma unika għall-UE kollha, jiġifieri l-Ingliż, għas-sewwieqa tal-ferroviji li joperaw konnessjonijiet ferrovjarji tal-passiġġieri fuq distanzi twal u transfruntiera li ma jitkellmux il-lingwi tal-Istati Membri li jkunu qasmu fihom matul il-vjaġġ; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jappoġġja t-taħriġ lingwistiku għall-persunal ferrovjarju sabiex jiġi żgurat li jkunu jistgħu jaqdu lill-vjaġġaturi kollha b'mod xieraq; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jisħaq fuq l-importanza ta' strateġija Ewropea ċara għall-ħiliet biex jitneħħew l-ostakli tekniċi u operattivi persistenti li jxekklu t-traffiku transfruntier; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jisħaq fuq ir-rilevanza tal-Istrateġija Industrijali l-Ġdida għall-Ewropa fl-appoġġ għat-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet tas-sewwieqa tal-ferroviji, b'mod partikolari f'ħiliet diġitali ġodda; jisħaq, barra minn hekk, fuq l-importanza li jiġu żgurati rati ta' impjieg u opportunitajiet indaqs għal kulħadd; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Ifakkar li d-Direttiva (UE) 2016/798 (18) dwar is-sikurezza ferrovjarja tipprevedi ċ-ċertifikazzjoni speċjali tal-persunal li jakkumpanja l-ferroviji; jemmen li l-persunal kwalifikat huwa meħtieġ mhux biss biex itejjeb is-servizz ferrovjarju, iżda l-aktar importanti biex jiżgura s-sikurezza tat-trasport ferrovjarju fl-aspetti kollha tiegħu; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jitlob li jkun hemm aktar inizjattivi biex in-nisa jitħeġġu jidħlu fi professjonijiet fis-settur ferrovjarju; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jappella għal aktar inizjattivi biex iż-żgħażagħ u l-forza tax-xogħol tal-SMEs jiġu mgħammra bil-ħiliet u l-għarfien rilevanti; |
| --- | --- |

44.

Użu aktar effiċjenti tan-networks

| 45. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġi żgurat użu aħjar tan-network, u speċjalment mat-TEN-T kollu, u jappella għal miżuri li jagħmlu l-fluss tal-passiġġieri bla xkiel, inkluż billi jistabbilixxu nodi ta' tranżitu u terminali tul rotot ta' veloċità għolja, u li jaħdmu biex jagħmlu l-użu tal-ferroviji ta' billejl aktar attraenti; jirrimarka li dawn il-passi jirrikjedu kooperazzjoni mill-qrib fuq linji tat-traffiku mħallta fit-tfassil tal-arranġamenti tal-passiġġieri u tal-merkanzija sabiex jiġu evitati konġestjonijiet inklużi fil-binarji, li jimminaw il-prestazzjoni tan-network kollu; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jenfasizza li d-disponibbiltà tal-kapaċità u n-nuqqas ta' konġestjonijiet huma kruċjali għall-użu effiċjenti tan-network u sabiex jiżdied is-sehem modali tal-ferroviji; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jipprovdu perspettiva pluriennali fil-fondi tal-infrastruttura tagħhom sabiex jippermettu l-manutenzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura ppjanata u kkoordinata internazzjonalment, inaqqsu r-restrizzjonijiet temporanji tal-kapaċità u jtejbu l-affidabbiltà tal-ferroviji internazzjonali. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tuża l-“indiċi tal-konnettività”, li qed tiżviluppa bħalissa, għall-identifikazzjoni preċiża tal-investiment fl-infrastruttura meħtieġ biex jiġi żgurat l-effett tan-network; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jenfasizza r-rwol tad-diġitalizzazzjoni, il-ħtieġa ta' ċibersigurtà adegwata u koordinazzjoni aħjar, b'mod partikolari għat-traffiku ferrovjarju transfruntier; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq il-ħtieġa ta' koordinazzjoni aħjar fil-mod kif tiġi ġestita l-kapaċità fin-networks tal-Istati Membri, bil-ħsieb li jittejjeb l-użu tal-kapaċità disponibbli; jappella, għalhekk, għal armonizzazzjoni akbar tal-proċeduri u l-kriterji għall-ippjanar u l-allokazzjoni tal-kapaċità, kif ukoll interoperabbiltà sħiħa tal-għodod diġitali; jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra l-ħolqien ta' mekkaniżmi ta' koordinazzjoni għall-integrazzjoni aħjar tat-traffiku ferrovjarju transfruntier fit-traffiku nazzjonali u, għalhekk, għal ġestjoni aktar effiċjenti tal-kapaċità ferrovjarja kemm għall-ferroviji tal-passiġġieri kif ukoll għal dawk tal-merkanzija; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jinsisti fuq il-ħtieġa ta' allokazzjoni aktar effiċjenti tal-binarji transfruntiera; |
| --- | --- |

50.

Ipprezzar xieraq għall-aċċess għall-binarji

| 51. | Jilqa' l-pjanijiet li jmiss tal-Kummissjoni li tippubblika linji gwida għall-istabbiliment ta' tariffi għall-aċċess għall-binarji u li tinkoraġġixxi tariffi mnaqqsa għall-aċċess għall-binarji fuq l-istabbiliment ta' servizzi transfruntiera, kif ukoll it-trasparenza fil-kalkolu tagħhom; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Itenni l-importanza tat-tariffi għall-aċċess għall-binarji bħala fattur deċiżiv li jinfluwenza s-suq ferrovjarju; jistieden lill-Kummissjoni tissuġġerixxi rakkomandazzjonijiet għal tariffi ddedikati għall-infrastruttura għall-ferroviji ta' billejl fil-Linji Gwida li jmiss; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġi stabbilit ipprezzar ġust u xieraq tal-aċċess għall-binarji għall-operaturi kollha, filwaqt li jiġi ggarantit it-trattament ugwali għall-operaturi eżistenti u għal dawk li jidħlu ġodda u jiġi żgurat li n-networks tal-infrastruttura jiġu ffinanzjati b'mod adegwat; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jenfasizza li t-tariffi għall-aċċess għall-binarji huma fluss ta' dħul rilevanti għall-maniġers tal-infrastruttura u jfakkar li kalkolu wieħed għat-tariffi tal-binarji huwa bbażat fuq l-iskarsezza kkawżata min-nuqqas ta' biżżejjed kapaċità infrastrutturali (19); |
| --- | --- |

54.

Ħruġ ta' biljetti faċli għall-utenti u aċċess għas-sistema ferrovjarja

| 55. | Jirrikonoxxi li biex is-servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri fuq distanzi twal isiru aktar attraenti jeħtieġu:






  (a) | sistema ta' ħruġ ta' biljetti intelliġenti aktar aċċessibbli li tiffaċilita l-ippjanar multimodali tal-vjaġġi: il-passiġġieri għandu jkollhom esperjenza ta' utent bla xkiel meta jfittxu, jagħżlu, u jixtru s-servizzi ferrovjarji tagħhom b'bejgħ imparzjali tal-biljetti – li jfisser li l-biljetti kollha tal-operaturi ferrovjarji jinbiegħu permezz tal-kanali kollha tal-biljetti; sabiex jinkiseb ħruġ ta' biljetti mingħajr xkiel, għandha tiġi kkunsidrata u promossa sistema ta' ħruġ ta' biljetti unika li, mill-mument li tinħoloq, diġà jkun fiha l-possibbiltà li eventwalment tintroduċi l-ħruġ ta' biljetti multimodali; |
| --- | --- | --- |

55.

(a)

sistema ta' ħruġ ta' biljetti intelliġenti aktar aċċessibbli li tiffaċilita l-ippjanar multimodali tal-vjaġġi: il-passiġġieri għandu jkollhom esperjenza ta' utent bla xkiel meta jfittxu, jagħżlu, u jixtru s-servizzi ferrovjarji tagħhom b'bejgħ imparzjali tal-biljetti – li jfisser li l-biljetti kollha tal-operaturi ferrovjarji jinbiegħu permezz tal-kanali kollha tal-biljetti; sabiex jinkiseb ħruġ ta' biljetti mingħajr xkiel, għandha tiġi kkunsidrata u promossa sistema ta' ħruġ ta' biljetti unika li, mill-mument li tinħoloq, diġà jkun fiha l-possibbiltà li eventwalment tintroduċi l-ħruġ ta' biljetti multimodali;

| (b) | protezzjoni xierqa għall-passiġġieri fil-każ ta' dewmien jew konnessjonijiet mitlufa: irrispettivament minn jekk ikunux ibbukkjaw biljett uniku jew biljetti separati, il-passiġġieri għandhom jibbenefikaw, bħala minimu, mill-kontinwazzjoni tal-vjaġġ, li huwa fattur ewlieni fl-għażla tal-mod ta' trasport tagħhom; |
| --- | --- |

(b)

protezzjoni xierqa għall-passiġġieri fil-każ ta' dewmien jew konnessjonijiet mitlufa: irrispettivament minn jekk ikunux ibbukkjaw biljett uniku jew biljetti separati, il-passiġġieri għandhom jibbenefikaw, bħala minimu, mill-kontinwazzjoni tal-vjaġġ, li huwa fattur ewlieni fl-għażla tal-mod ta' trasport tagħhom;

| 56. | Jitlob li l-biljetti ferrovjarji jindikaw b'mod ċar l-informazzjoni dwar l-impronta tas-CO2 tal-vjaġġ ibbukkjat li diġà jkun disponibbli pubblikament (pereżempju minn siti web bħal EcoPassenger) sabiex tkompli titħeġġeġ il-bidla modali permezz ta' ppjanar tal-mobbiltà infurmat tajjeb; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Jistenna bil-ħerqa l-proposta li jmiss tal-Kummissjoni dwar is-servizzi ta' mobbiltà diġitali multimodali (MDMS) bl-għan li jittejbu aktar l-aċċess, id-disponibbiltà u l-iskambju tad-data dwar l-ivvjaġġar, u li tiġi ffaċilitata l-konklużjoni ta' ftehimiet kummerċjali ġusti biż-żewġ prinċipji li jkunu essenzjali għall-parteċipanti kollha fis-suq; jenfasizza l-ħtieġa tal-kooperazzjoni bejn l-impriżi ferrovjarji u l-bejjiegħa tal-biljetti biex ittejjeb id-distribuzzjoni tal-biljetti, tistabbilixxi kundizzjonijiet ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji għall-iskambju ta' data permezz ta' formati li jinqraw minn magna abbażi ta' standards miftuħa, permezz ta' interfaċċi għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet (APIs) b'dispożizzjonijiet speċifiċi għal disturbi u/jew kanċellazzjonijiet tas-servizz; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġu żgurati prezzijiet tal-biljetti ġusti, faċilment aċċessibbli, bi prezzijiet raġonevoli u vantaġġużi għall-kategoriji kollha tal-passiġġieri, inklużi dawk l-aktar vulnerabbli, kif ukoll l-aċċessibbiltà għall-pjattaformi u l-fornituri tal-biljetti, b'mod partikolari għall-passiġġieri anzjani kif ukoll għall-persuni b'mobbiltà mnaqqsa; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' approċċ komprensiv bi stadji importanti ċari ta' implimentazzjoni biex jikseb aċċess aktar faċli għall-konnessjonijiet multimodali, ibbażat fuq soluzzjonijiet interoperabbli li huma adattati għall-iskop tagħhom; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli timmonitorja l-konformità mar-Regolament il-ġdid dwar id-Drittijiet tal-Passiġġieri Ferrovjarji; |
| --- | --- |

60.

Kundizzjonijiet ekwi ma' modi oħra ta' trasport

| 61. | Iqis li għandhom jiġu esplorati t-toroq possibbli kollha biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi ma' modi oħra ta' trasport; jilqa' d-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li se tivvaluta eżenzjoni mill-VAT fl-UE kollha għas-servizzi ferrovjarji internazzjonali u r-reviżjoni u s-simplifikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jisħaq li għandha tkun disponibbli informazzjoni trasparenti għall-passiġġieri biex jagħmlu għażliet aktar sostenibbli, u li l-inizjattiva “CountEmission EU” tista' tgħin biex jiġi stabbilit qafas għat-tqabbil tal-emissjonijiet; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jistieden lill-Istati Membri jottimizzaw l-użu ta' fondi pubbliċi biex itejbu t-trasport pubbliku, eż. is-servizz ferrovjarju, li jista' jġorr volumi kbar ta' passiġġieri biex jissodisfa d-domanda dejjem tikber għat-trasport; |
| --- | --- |

63.

Obbligi ta' servizz pubbliku għall-promozzjoni ta' trasport kollettiv sostenibbli transfruntier u/jew multimodali

| 64. | Jenfasizza r-rwol vitali li għandu t-trasport ferrovjarju biex it-trasport jibqa' jiffunzjona anke fi kriżijiet billi jakkomoda influssi enormi ta' passiġġieri fi żmien qasir; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jenfasizza li l-kuntratti ta' servizz pubbliku, marbuta ma' titjib ċar ta' qafas tas-suq nondiskriminatorju għas-servizzi mmexxija kummerċjalment, jista' jkollhom rwol kruċjali biex jippromwovu l-kontinwità tas-servizzi transfruntiera għaċ-ċittadini Ewropej u jtejbu l-konnessjonijiet ma' destinazzjonijiet interessanti, bħal destinazzjonijiet turistiċi u storiċi, billi jipprovdu servizzi ferrovjarji li jgħinu biex iżommu network ferrovjarju dens, regolari, affidabbli u ta' kwalità, inkluż lejn destinazzjonijiet inqas attraenti; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jemmen li l-obbligi ta' servizz pubbliku marbuta ma' qafas tas-suq imtejjeb u ġust jistgħu jippromwovu l-użu tal-ferroviji, inkluż fit-trasport tal-passiġġieri fuq distanzi twal, b'mod partikolari fil-każ ta' fallimenti tas-suq f'rotot transfruntiera, b'mod partikolari r-rotot tal-aħħar mil, forsi flimkien ma' segmenti oħra tan-network li jħallu l-qligħ; |
| --- | --- |

66.

Għoti tas-setgħa liż-żgħażagħ

| 67. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsostnu l-momentum tas-Sena Ewropea tal-Ferroviji 2021 fis-Sena Ewropea taż-Żgħażagħ 2022, billi jħeġġu liż-żgħażagħ jivvjaġġaw bil-ferrovija u jqajmulhom l-interess f'professjonijiet fis-settur ferrovjarju, li qed jiffaċċja nuqqas ta' ħiliet minħabba l-innovazzjoni u d-diġitalizzazzjoni billi jiġu żgurati livelli ta' salarji u kundizzjonijiet tax-xogħol adegwati; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jemmen li network ferrovjarju ta' veloċità għolja Ewropew uniku huwa importanti biex iġib in-nies flimkien, speċjalment liż-żgħażagħ; isostni li l-aċċess għall-edukazzjoni u l-impjiegi se jtejjeb il-koeżjoni fl-Ewropa; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jilqa' l-inizjattivi ppjanati tal-Kummissjoni li jiffaċilitaw il-forniment ta' servizzi ferrovjarji transfruntiera ta' billejl, u barra minn hekk iħeġġeġ lill-impriżi ferrovjarji biex jilħqu l-potenzjal sħiħ tal-ferroviji ta' billejl; |
| --- | --- |

69.

o

o o

| 70. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

70.

---

(1)  ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70.

(2)  ĠU L 343, 14.12.2012, p. 32.

(3)  ĠU L 348, 20.12.2013, p. 1.

(4)  ĠU L 258, 20.7.2021, p. 1.

(5)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 47.

(6)  ĠU C 99, 1.3.2022, p. 2.

(7)  ĠU L 462, 28.12.2021, p. 1.

(8)  ĠU L 172, 17.5.2021, p. 1.

(9)  Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Mobbiltà u t-Trasport, EU transport in figures: statistical pocketbook 2021 (It-trasport tal-UE f'ċifri: ktejjeb tal-istatistika 2021), Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, 2021.

(10)  https://www.eurocontrol.int/press-release/european-aviation-facing-serious-capacity-challenges-now-and-future

(11)  https://www.eurocontrol.int/sites/default/files/2020-01/eurocontrol-nm-user-forum-2020-airport-perspective-schiphol.pdf

(12)  https://www.eca.europa.eu/lists/ecadocuments/ap19_07/ap_urban_mobility_en.pdf

(13)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni intitolata “Il-Patt Ekoloġiku Ewropew” (COM(2019)0640).

(14)  L-ispeċifikazzjonijiet Tekniċi ta' Interoperabbiltà (TSIs) jiddefinixxu l-istandards tekniċi u operattivi biex jiżguraw l-interoperabbiltà tas-sistema ferrovjarja tal-Unjoni Ewropea. It-TSI għas-subsistema tal-applikazzjonijiet telematiċi (TAP) tikkonċerna applikazzjonijiet għal servizzi tal-passiġġieri, inklużi sistemi li jipprovdu lill-passiġġieri b'informazzjoni qabel u matul il-vjaġġ, għal sistemi ta' prenotazzjoni u ta' pagament, il-ġestjoni tal-bagalji u l-ġestjoni tal-konnessjonijiet bejn il-ferroviji u ma' modi oħra ta' trasport

(15)  Skeda informattiva dwar il-Komunità tal-Kumpaniji u l-Infrastruttura Ferrovjarja Ewropea (CER) “A TEN-T to make modal shift and the European Green Deal a reality” (TEN-T biex nagħmlu l-bidla modali u l-Patt Ekoloġiku Ewropew realtà) Brussell, Diċembru 2021.

(16)  Ibid.

(17)  Medeiros, E. et al., “Boosting cross-border regions through better cross-border transport services. The European case,” (L-għoti ta' spinta lir-reġjuni transfruntiera permezz ta' servizzi tat-trasport transfruntiera aħjar) Case Studies on Transport Policy (Studji tal-Każijiet dwar il-Politika tat-Trasport), 9 (2021), Marzu 2021.

(18)  Direttiva (UE) 2016/798 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar is-sikurezza ferrovjarja (riformulazzjoni) (ĠU L 138, 26.5.2016, p. 102).

(19)  Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Mobbiltà u t-Trasport, “Long-distance cross-border passenger rail services” (Servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri transfruntiera fuq distanza twila): rapport finali, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2021.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/57 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/57

---

P9_TA(2022)0438

Id-distakk diġitali: id-differenzi soċjali maħluqa mid-diġitalizzazzjoni

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar id-distakk diġitali: id-differenzi soċjali maħluqa mid-diġitalizzazzjoni (2022/2810(RSP))

(2023/C 177/06)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 3(3) u 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 3(3) u 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 9, 10, 12, 14, 16, 19, 26, 36, 67(4), 114 (3), 153, 165 169(1) u 174 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 9, 10, 12, 14, 16, 19, 26, 36, 67(4), 114 (3), 153, 165 169(1) u 174 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 3, 8, 11, 21, 26, 34, 38 u 52 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 3, 8, 11, 21, 26, 34, 38 u 52 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, u b'mod partikolari l-Artikolu 14 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, u b'mod partikolari l-Artikolu 14 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u b'mod partikolari l-Prinċipji 3, 17 u 20 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u b'mod partikolari l-Prinċipji 3, 17 u 20 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra d-definizzjoni tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) ta' “distakk diġitali”, li tirreferi għad-diskrepanza bejn individwi, djar, negozji u żoni ġeografiċi fuq livelli soċjoekonomiċi differenti fir-rigward kemm tal-opportunitajiet ta' aċċess għat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) tagħhom kif ukoll tal-użu tagħhom tal-internet għal varjetà kbira ta' attivitajiet (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-definizzjoni tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) ta' “distakk diġitali”, li tirreferi għad-diskrepanza bejn individwi, djar, negozji u żoni ġeografiċi fuq livelli soċjoekonomiċi differenti fir-rigward kemm tal-opportunitajiet ta' aċċess għat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) tagħhom kif ukoll tal-użu tagħhom tal-internet għal varjetà kbira ta' attivitajiet (1),

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' Novembru 2014 dwar is-sostenn tad-drittijiet tal-konsumatur fis-suq uniku diġitali (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' Novembru 2014 dwar is-sostenn tad-drittijiet tal-konsumatur fis-suq uniku diġitali (2),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 dwar is-servizzi ta' pagament fis-suq intern (3) (PSD2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 dwar is-servizzi ta' pagament fis-suq intern (3) (PSD2),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (4),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2018/389 tas-27 ta' Novembru 2017 li jissupplimenta d-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward ta' standards tekniċi regolatorji għall-awtentikazzjoni qawwija tal-konsumatur u standards miftuħin ta' komunikazzjoni li jkunu komuni u sikuri (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2018/389 tas-27 ta' Novembru 2017 li jissupplimenta d-Direttiva (UE) 2015/2366 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward ta' standards tekniċi regolatorji għall-awtentikazzjoni qawwija tal-konsumatur u standards miftuħin ta' komunikazzjoni li jkunu komuni u sikuri (5),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (6),

| — | wara li kkunsidra l-Istudju tal-2020 tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) dwar l-attitudnijiet tal-ħlas tal-konsumaturi fiż-żona tal-euro (SPACE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istudju tal-2020 tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) dwar l-attitudnijiet tal-ħlas tal-konsumaturi fiż-żona tal-euro (SPACE),

| — | wara li kkunsidra l-artiklu fil-Ħarġa 5 tal-2022 tal-Bulletin Ekonomiku tal-BĊE intitolat “Guaranteeing freedom of payment choice: access to cash in the euro area” (Il-garanzija tal-libertà ta' għażla tal-pagament: l-aċċess għall-flus kontanti fiż-żona tal-euro), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-artiklu fil-Ħarġa 5 tal-2022 tal-Bulletin Ekonomiku tal-BĊE intitolat “Guaranteeing freedom of payment choice: access to cash in the euro area” (Il-garanzija tal-libertà ta' għażla tal-pagament: l-aċċess għall-flus kontanti fiż-żona tal-euro),

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Marzu 2021 intitolata “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0118), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Marzu 2021 intitolata “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0118),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-15 ta' Settembru 2021 għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-Programm ta' Politika tal-2030 “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0574), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-15 ta' Settembru 2021 għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-Programm ta' Politika tal-2030 “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0574),

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' Mejju 2022 tal-eżitu finali tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' Mejju 2022 tal-eżitu finali tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa,

| — | wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet dwar il-Petizzjoni 1123/2021 fil-laqgħa tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet tas-17 ta' Mejju 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet dwar il-Petizzjoni 1123/2021 fil-laqgħa tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet tas-17 ta' Mejju 2022,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: it-tagħlimiet meħuda (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: it-tagħlimiet meħuda (7),

| — | wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, li l-kisba tagħhom se twassal għat-tnaqqis fid-distakk diġitali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, li l-kisba tagħhom se twassal għat-tnaqqis fid-distakk diġitali,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 227(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 227(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet irċieva petizzjoni li tesprimi tħassib ġustifikat dwar l-impossibbiltà li jiġu aċċessati servizzi bankarji bażiċi, bħall-konferma ta' pagament jew l-aċċess għal kont bankarju personali, meta wieħed ma jkollux mobile minkejja li ma hemm l-ebda obbligu legali li wieħed ikollu apparat bħal dan; billi jeżisti distakk bejn il-persuni li qegħdin jużaw dejjem iktar mezzi ta' pagament diġitali u oħrajn li ma jistgħux jew iżommu lura milli jużawhom; billi din il-petizzjoni tqajjem il-kwistjoni iktar ġenerali tal-impatt tad-diġitalizzazzjoni fuq iċ-ċittadini, il-konsumaturi u l-utenti ta' servizzi pubbliċi u privati; |
| --- | --- |

A.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet irċieva petizzjoni li tesprimi tħassib ġustifikat dwar l-impossibbiltà li jiġu aċċessati servizzi bankarji bażiċi, bħall-konferma ta' pagament jew l-aċċess għal kont bankarju personali, meta wieħed ma jkollux mobile minkejja li ma hemm l-ebda obbligu legali li wieħed ikollu apparat bħal dan; billi jeżisti distakk bejn il-persuni li qegħdin jużaw dejjem iktar mezzi ta' pagament diġitali u oħrajn li ma jistgħux jew iżommu lura milli jużawhom; billi din il-petizzjoni tqajjem il-kwistjoni iktar ġenerali tal-impatt tad-diġitalizzazzjoni fuq iċ-ċittadini, il-konsumaturi u l-utenti ta' servizzi pubbliċi u privati;

| B. | billi l-flus kontanti huwa l-istrument ta' pagament użat l-aktar spiss fiż-żona tal-euro; billi skont id-data tal-BĊE, in-numru totali ta' distributuri awtomatiċi fiż-żona tal-euro naqas b'4,2 % għal 0,28 miljun fl-2021 (8); billi kien hemm tnaqqis parallel fin-numru ta' fergħat tal-banek għal kull resident madwar iż-żona tal-euro; billi EUR 127 biljun ġew allokati għar-riformi fil-qasam diġitali u għall-investimenti fil-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza (9); billi l-Istati Membri għamlu progress fl-isforzi ta' diġitalizzazzjoni tagħhom matul il-pandemija tal-COVID-19, iżda għadhom isibuha diffiċli jnaqqsu d-diskrepanzi fil-ħiliet diġitali u fit-tranżizzjoni diġitali tal-intrapriżi żgħar u medji; |
| --- | --- |

B.

billi l-flus kontanti huwa l-istrument ta' pagament użat l-aktar spiss fiż-żona tal-euro; billi skont id-data tal-BĊE, in-numru totali ta' distributuri awtomatiċi fiż-żona tal-euro naqas b'4,2 % għal 0,28 miljun fl-2021 (8); billi kien hemm tnaqqis parallel fin-numru ta' fergħat tal-banek għal kull resident madwar iż-żona tal-euro; billi EUR 127 biljun ġew allokati għar-riformi fil-qasam diġitali u għall-investimenti fil-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza (9); billi l-Istati Membri għamlu progress fl-isforzi ta' diġitalizzazzjoni tagħhom matul il-pandemija tal-COVID-19, iżda għadhom isibuha diffiċli jnaqqsu d-diskrepanzi fil-ħiliet diġitali u fit-tranżizzjoni diġitali tal-intrapriżi żgħar u medji;

| C. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet irċieva petizzjoni li esprimiet tħassib li l-maġġoranza tal-fornituri tas-servizzi jipprovdu biss informazzjoni online u spiss permezz ta' kanali li huma kompatibbli biss ma' smartphones, li huwa ta' żvantaġġ għal persuni anzjani, persuni b'diżabbiltà, persuni b'paga baxxa, persuni mingħajr ħiliet diġitali u persuni b'aċċess limitat għall-internet; |
| --- | --- |

C.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet irċieva petizzjoni li esprimiet tħassib li l-maġġoranza tal-fornituri tas-servizzi jipprovdu biss informazzjoni online u spiss permezz ta' kanali li huma kompatibbli biss ma' smartphones, li huwa ta' żvantaġġ għal persuni anzjani, persuni b'diżabbiltà, persuni b'paga baxxa, persuni mingħajr ħiliet diġitali u persuni b'aċċess limitat għall-internet;

| D. | billi, minkejja li d-diġitalizzazzjoni u l-użu xieraq tal-għodod diġitali pprovdew ħafna benefiċċji u opportunitajiet ekonomiċi u soċjali, irriżultaw għadd ta' sfidi etiċi, legali u fl-impjieg li jistgħu jikkawżaw żvantaġġi jew ħsara serji lill-individwi u lis-soċjetà sħiħa; billi l-potenzjal ta' teknoloġiji ġodda huwa ambivalenti, għaliex skont kif jintużaw u jiġu rregolati, dawn jistgħu jew jgħinu biex tinħoloq soċjetà iktar inklużiva u jitnaqqsu l-inugwaljanzi, jew inkella jkabbru l-inugwaljanzi eżistenti u joħolqu forom ġodda ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

D.

billi, minkejja li d-diġitalizzazzjoni u l-użu xieraq tal-għodod diġitali pprovdew ħafna benefiċċji u opportunitajiet ekonomiċi u soċjali, irriżultaw għadd ta' sfidi etiċi, legali u fl-impjieg li jistgħu jikkawżaw żvantaġġi jew ħsara serji lill-individwi u lis-soċjetà sħiħa; billi l-potenzjal ta' teknoloġiji ġodda huwa ambivalenti, għaliex skont kif jintużaw u jiġu rregolati, dawn jistgħu jew jgħinu biex tinħoloq soċjetà iktar inklużiva u jitnaqqsu l-inugwaljanzi, jew inkella jkabbru l-inugwaljanzi eżistenti u joħolqu forom ġodda ta' diskriminazzjoni;

| E. | billi d-diġitalizzazzjoni qed ikollha impatt profond fuq il-ħajja soċjali, ekonomika, politika u kulturali ta' kuljum taċ-ċittadini, tal-ħaddiema u tal-konsumaturi u qed taffettwa l-oqsma kollha tas-soċjetà; billi d-diġitalizzazzjoni tinsab fil-qofol ta' għadd ta' differenzi soċjali, u b'hekk qed jinħoloq distakk diġitali ġdid, mhux biss bejn iż-żoni urbani konnessi ħafna u ż-żoni rurali u mbiegħda, iżda wkoll bejn dawk li jistgħu jibbenefikaw bis-sħiħ minn spazju diġitali arrikkit, aċċessibbli u sigur b'firxa sħiħa ta' servizzi, u dawk li ma jistgħux; billi l-użu dejjem iktar mifrux tal-pagamenti diġitali, inkluż il-kards, il-portafolli elettroniċi jew l-apps għall-apparati mobbli, qed iwassal sabiex ċerti bejjiegħa bl-imnut ma jibqgħux jaċċettaw il-flus kontanti; |
| --- | --- |

E.

billi d-diġitalizzazzjoni qed ikollha impatt profond fuq il-ħajja soċjali, ekonomika, politika u kulturali ta' kuljum taċ-ċittadini, tal-ħaddiema u tal-konsumaturi u qed taffettwa l-oqsma kollha tas-soċjetà; billi d-diġitalizzazzjoni tinsab fil-qofol ta' għadd ta' differenzi soċjali, u b'hekk qed jinħoloq distakk diġitali ġdid, mhux biss bejn iż-żoni urbani konnessi ħafna u ż-żoni rurali u mbiegħda, iżda wkoll bejn dawk li jistgħu jibbenefikaw bis-sħiħ minn spazju diġitali arrikkit, aċċessibbli u sigur b'firxa sħiħa ta' servizzi, u dawk li ma jistgħux; billi l-użu dejjem iktar mifrux tal-pagamenti diġitali, inkluż il-kards, il-portafolli elettroniċi jew l-apps għall-apparati mobbli, qed iwassal sabiex ċerti bejjiegħa bl-imnut ma jibqgħux jaċċettaw il-flus kontanti;

| F. | billi t-tnaqqis fl-użu tat-tranżazzjonijiet fi flus kontanti jista' jirriżulta fid-deterjorament tal-infrastruttura tal-flus kontanti u għalhekk inaqqas l-aċċess tal-persuni għall-flus kontanti; filwaqt li jeħtieġ li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fl-aċċess għall-flus kontanti minnufih u li tingħata l-libertà ta' għażla tal-pagament; |
| --- | --- |

F.

billi t-tnaqqis fl-użu tat-tranżazzjonijiet fi flus kontanti jista' jirriżulta fid-deterjorament tal-infrastruttura tal-flus kontanti u għalhekk inaqqas l-aċċess tal-persuni għall-flus kontanti; filwaqt li jeħtieġ li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fl-aċċess għall-flus kontanti minnufih u li tingħata l-libertà ta' għażla tal-pagament;

| G. | billi l-użu eċċessiv tal-apparati teknoloġiċi jista' jiggrava l-fenomeni tas-saħħa mentali u fiżika bħall-iżolament, il-problemi ta' dipendenza eċċessiva mit-teknoloġija, in-nuqqas ta' rqad, l-eżawriment emozzjonali, l-ansjetà u l-eżawriment fiżiku; |
| --- | --- |

G.

billi l-użu eċċessiv tal-apparati teknoloġiċi jista' jiggrava l-fenomeni tas-saħħa mentali u fiżika bħall-iżolament, il-problemi ta' dipendenza eċċessiva mit-teknoloġija, in-nuqqas ta' rqad, l-eżawriment emozzjonali, l-ansjetà u l-eżawriment fiżiku;

| H. | billi d-diġitalizzazzjoni jista' jkollha effett negattiv fuq persuni mingħajr ħiliet diġitali suffiċjenti jew fuq dawk li ma għandhomx aċċess għal konnessjoni tal-internet jew għal apparati diġitali; billi din tista' tenfasizza d-differenzi soċjali billi tnaqqas l-opportunitajiet ta' ċerti ħaddiema li jiksbu impjieg ta' kwalità; billi jeħtieġ li jitqajjem dubju dwar l-impatt negattiv tad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi u privati fuq il-ħaddiema u fuq persuni bħall-anzjani u l-persuni b'diżabbiltà, iċ-ċittadini b'paga baxxa, soċjalment żvantaġġati jew qiegħda, il-migranti u r-rifuġjati jew il-persuni f'żoni rurali u mbiegħda; |
| --- | --- |

H.

billi d-diġitalizzazzjoni jista' jkollha effett negattiv fuq persuni mingħajr ħiliet diġitali suffiċjenti jew fuq dawk li ma għandhomx aċċess għal konnessjoni tal-internet jew għal apparati diġitali; billi din tista' tenfasizza d-differenzi soċjali billi tnaqqas l-opportunitajiet ta' ċerti ħaddiema li jiksbu impjieg ta' kwalità; billi jeħtieġ li jitqajjem dubju dwar l-impatt negattiv tad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi u privati fuq il-ħaddiema u fuq persuni bħall-anzjani u l-persuni b'diżabbiltà, iċ-ċittadini b'paga baxxa, soċjalment żvantaġġati jew qiegħda, il-migranti u r-rifuġjati jew il-persuni f'żoni rurali u mbiegħda;

| I. | billi l-indikatur tal-ħiliet diġitali tal-UE bħalissa jinsab biss fuq 56 %; billi, l-għanijiet diġitali tal-UE jimmiraw li dan l-indikatur tal-ħiliet jiżdied għal 80 % sal-2030 (10); billi l-pandemija aggravat inugwaljanzi eżistenti inkluż id-distakk diġitali, biex b'hekk sar essenzjali li jiġi żgurat li ċ-ċittadini u n-negozji Ewropej kollha jkunu jistgħu jieħdu vantaġġ mit-trasformazzjoni diġitali għal ħajja aħjar, iktar sikura u prosperuża; billi l-pandemija wriet l-effetti tad-distakk diġitali fl-edukazzjoni, fejn ċerti għalliema u studenti sabu ruħhom mitlufin għaliex ma kellhomx teknoloġija, ħiliet diġitali u aċċess għat-tagħmir suffiċjenti; |
| --- | --- |

I.

billi l-indikatur tal-ħiliet diġitali tal-UE bħalissa jinsab biss fuq 56 %; billi, l-għanijiet diġitali tal-UE jimmiraw li dan l-indikatur tal-ħiliet jiżdied għal 80 % sal-2030 (10); billi l-pandemija aggravat inugwaljanzi eżistenti inkluż id-distakk diġitali, biex b'hekk sar essenzjali li jiġi żgurat li ċ-ċittadini u n-negozji Ewropej kollha jkunu jistgħu jieħdu vantaġġ mit-trasformazzjoni diġitali għal ħajja aħjar, iktar sikura u prosperuża; billi l-pandemija wriet l-effetti tad-distakk diġitali fl-edukazzjoni, fejn ċerti għalliema u studenti sabu ruħhom mitlufin għaliex ma kellhomx teknoloġija, ħiliet diġitali u aċċess għat-tagħmir suffiċjenti;

| J. | billi total stmat ta' 87 miljun persuna fl-UE għandhom xi tip ta' diżabbiltà (11); billi l-aċċessibbiltà tal-formoli online spiss tiġi injorata, b'mod li l-utenti li jiddependu minn qarrej tal-iskrin lanqas ikunu kapaċi jsibu l-buttuna “Ibgħat”; billi jenħtieġ li tiġi żgurata l-aċċessibbiltà għall-web sabiex kulħadd, inklużi persuni b'diżabbiltà, ikun jista' jipperċepixxi, jifhem, jinnaviga u jinteraġixxi mal-internet; |
| --- | --- |

J.

billi total stmat ta' 87 miljun persuna fl-UE għandhom xi tip ta' diżabbiltà (11); billi l-aċċessibbiltà tal-formoli online spiss tiġi injorata, b'mod li l-utenti li jiddependu minn qarrej tal-iskrin lanqas ikunu kapaċi jsibu l-buttuna “Ibgħat”; billi jenħtieġ li tiġi żgurata l-aċċessibbiltà għall-web sabiex kulħadd, inklużi persuni b'diżabbiltà, ikun jista' jipperċepixxi, jifhem, jinnaviga u jinteraġixxi mal-internet;

| K. | billi l-protezzjoni effettiva tad-data personali, tal-privatezza u tal-assi, is-sigurtà tan-networks u tal-elettronika, kif ukoll il-perċezzjoni taċ-ċittadini li d-data, il-privatezza u l-assi tagħhom huma protetti u siguri huma fundamentali biex tiġi żgurata l-fiduċja taċ-ċittadini u biex dawn ikunu jistgħu jgħelbu n-nuqqas ta' rieda tagħhom li jużaw is-servizzi diġitali; |
| --- | --- |

K.

billi l-protezzjoni effettiva tad-data personali, tal-privatezza u tal-assi, is-sigurtà tan-networks u tal-elettronika, kif ukoll il-perċezzjoni taċ-ċittadini li d-data, il-privatezza u l-assi tagħhom huma protetti u siguri huma fundamentali biex tiġi żgurata l-fiduċja taċ-ċittadini u biex dawn ikunu jistgħu jgħelbu n-nuqqas ta' rieda tagħhom li jużaw is-servizzi diġitali;

| L. | billi l-proposta għal Dikjarazzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet u l-Prinċipji Diġitali tas-26 ta' Jannar 2022 (COM(2022)0027) tissottolinja li kulħadd jenħtieġ li jkun kapaċi jagħżel liema servizzi diġitali juża abbażi ta' informazzjoni oġġettiva, trasparenti u affidabbli; |
| --- | --- |

L.

billi l-proposta għal Dikjarazzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet u l-Prinċipji Diġitali tas-26 ta' Jannar 2022 (COM(2022)0027) tissottolinja li kulħadd jenħtieġ li jkun kapaċi jagħżel liema servizzi diġitali juża abbażi ta' informazzjoni oġġettiva, trasparenti u affidabbli;

| M. | billi l-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa indirizzat l-edukazzjoni diġitali, u rrakkomandat li l-UE tagħmel sforz biex tagħmel it-teknoloġija iktar aċċessibbli għall-ġenerazzjoni iktar anzjana billi trawwem programmi u inizjattivi, pereżempju fil-forma ta' klassijiet imfassla apposta għall-ħtiġijiet tagħhom; billi jenħtieġ li l-UE tiggarantixxi d-dritt li tintuża d-diġitalizzazzjoni għal dawk li jixtiquha u tipproponi alternattivi għal dawk li ma jixtiquhiex; |
| --- | --- |

M.

billi l-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa indirizzat l-edukazzjoni diġitali, u rrakkomandat li l-UE tagħmel sforz biex tagħmel it-teknoloġija iktar aċċessibbli għall-ġenerazzjoni iktar anzjana billi trawwem programmi u inizjattivi, pereżempju fil-forma ta' klassijiet imfassla apposta għall-ħtiġijiet tagħhom; billi jenħtieġ li l-UE tiggarantixxi d-dritt li tintuża d-diġitalizzazzjoni għal dawk li jixtiquha u tipproponi alternattivi għal dawk li ma jixtiquhiex;

| N. | billi 5,3 % tat-tfal tal-età tal-iskola fl-Ewropa huma diġitalment imċaħħda, b'differenzi kbar osservati fost pajjiżi tal-UE (12), u t-tfal li l-familji tagħhom jgħixu fil-faqar jew f'deprivazzjoni materjali serja li ma għandhomx biżżejjed flus għal kompjuter u/jew għal konnessjoni tal-internet huma l-iktar affettwati; |
| --- | --- |

N.

billi 5,3 % tat-tfal tal-età tal-iskola fl-Ewropa huma diġitalment imċaħħda, b'differenzi kbar osservati fost pajjiżi tal-UE (12), u t-tfal li l-familji tagħhom jgħixu fil-faqar jew f'deprivazzjoni materjali serja li ma għandhomx biżżejjed flus għal kompjuter u/jew għal konnessjoni tal-internet huma l-iktar affettwati;

| 1. | Jinsab imħasseb dwar il-persistenza tad-distakk diġitali, għaliex fadallu sew biex jingħalaq, u joħloq sfidi sinifikanti b'rabta mal-użu tal-internet u tal-mobiles, kif ukoll fit-termini tal-provvista ta' servizzi pubbliċi u privati permezz ta' kanali diġitali biss; ifakkar li d-diġitalizzazzjoni tista' tiġġenera differenzi soċjoekonomiċi fost il-persuni u fost il-pajjiżi għaliex tirrikjedi investimenti u infrastruttura li tiswa ħafna għal reġjuni inqas żviluppati u żoni rurali; jitlob eżaminazzjoni bir-reqqa tal-ħtiġijiet tal-persuni fir-rigward tal-iżviluppi u l-innovazzjoni diġitali, b'mod speċjali l-ħtiġijiet tal-gruppi vulnerabbli, sabiex jivvalutaw kif jistgħu jibbenefikaw minn dawn it-teknoloġiji ġodda; jissottolinja li t-tranżizzjoni diġitali jeħtieġ li ssir b'mod li jibbenefika lil kulħadd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jiddispjaċih mill-fatt li ħafna persuni jew ma jużawx is-servizzi diġitali b'mod regolari jew ma għandhomx kunfidenza jwettqu tranżazzjonijiet online, għaliex dan jista' jkollu impatt negattiv sinifikanti fuq il-ħajja personali, is-sitwazzjoni ekonomika u soċjali tagħhom, u fuq id-drittijiet fundamentali tagħhom, inkluż il-protezzjoni tad-data personali tagħhom u kwistjonijiet ta' ċibersigurtà oħra; jiddispjaċih mill-eżistenza ta' ostakli li b'mod partikolari jipprevjenu liċ-ċittadini vulnerabbli, lil dawk b'livell edukattiv iktar baxx, lill-anzjani, lill-persuni b'diżabbiltà, lill-persuni b'diffikultajiet fit-tagħlim u lil dawk b'paga baxxa milli jipparteċipaw bis-sħiħ f'dinja fejn is-servizzi bażiċi bħas-servizzi bankarji jew amministrattivi huma diġitali, għaliex jirriskjaw li jiġu esklużi mis-soċjetà u li jitilfu opportunitajiet ekonomiċi; jisħaq fuq l-importanza li tingħata opportunità lil kulħadd biex jadatta għall-bidliet li ġabet id-diġitalizzazzjoni, b'mod speċjali permezz ta' edukazzjoni diġitali bikrija, kurrikuli tal-edukazzjoni diġitali aġġornati, tagħlim tul il-ħajja jew taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet, sabiex tiġi indirizzata l-esklużjoni diġitali, jingħeleb id-distakk diġitali fis-soċjetà u tkun permessa l-inklużjoni taċ-ċittadini kollha; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja li l-użu ta' servizzi ta' pagament differenti jvarja b'mod konsiderevoli madwar l-UE, kif ukoll ġewwa l-Istati Membri stess; jinnota li ħafna ċittadini għadhom jiddependu mill-flus kontanti bħala l-unika għażla ta' pagament tagħhom; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jirrikonoxxi li l-pagament mhux bi flus kontanti u l-PSD2 ipprovdew għadd ta' vantaġġi għas-suq uniku, inkluż it-tnaqqis tal-frodi, gwadanji ekonomiċi għan-negozji żgħar u d-disponibbiltà ta' firxa iktar wiesgħa ta' prodotti; jistieden lill-Kummissjoni teżamina, matul ir-rieżami komprensiv tal-applikazzjoni u tal-impatt tal-PSD2, kif iżżid iktar is-sigurtà tal-pagamenti diġitali u tiġġieled kontra l-frodi tal-ħlas, inkluż scams online, kif ukoll kif tiżgura l-protezzjoni tal-konsumatur, filwaqt li tqis il-ħtiġijiet speċifiċi taċ-ċittadini u tiggarantixxi li kulħadd ikollu għażla ta' metodi ta' pagament; jisħaq fuq l-importanza tal-protezzjoni tad-data personali u tal-privatezza, b'mod speċjali għall-persuni li ma humiex familjari mas-sigurtà tad-data online; jissottolinja li jeħtieġu li jiġu inklużi dispożizzjonijiet biex jiġu garantiti interfaċċi tas-software faċli għall-utent għal għażliet ta' pagament diġitali, standards għoljin ta' protezzjoni tad-data u ta' interoperabbiltà tad-data, il-konvenjenza għall-konsumaturi u l-aċċess effettiv għall-flus kontanti; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jissottolinja li l-qafas regolatorju tal-UE jeħtieġ li jiżgura li d-diġitalizzazzjoni tkun iċċentrata fuq il-bniedem u li d-drittijiet fundamentali jiġu rrispettati bis-sħiħ fl-ekonomija diġitali, b'mod partikolari għall-ħaddiema; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Ifakkar li l-ħajja demokratika u s-servizzi pubbliċi online jeħtieġ li jkunu inklużivi u aċċessibbli b'mod sħiħ għal kulħadd u li d-diskriminazzjoni teknoloġika hija forma ta' faqar u esklużjoni soċjali li ċċaħħad lil ċerti ċittadini minn riżorsi essenzjali għall-iżvilupp u l-ġenerazzjoni tal-ġid; jisħaq li kulħadd għandu jibbenefika minn ambjent diġitali tal-ogħla kwalità b'servizzi u għodod faċli għall-utent, effiċjenti u personalizzati li joffru standards għoljin ta' sigurtà u privatezza filwaqt li jiġu żgurati salvagwardji kontra kwalunkwe diskriminazzjoni potenzjali fl-aċċess għas-servizzi bażiċi li jirrikjedu l-użu tal-ħiliet diġitali; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jisħaq li ħafna servizzi ta' kuljum għandhom joffru soluzzjoni mhux diġitali sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet ta' dawk iċ-ċittadini li ma għandhomx il-ħiliet jew l-għarfien biex jużaw servizzi online, li jixtiequ jużaw servizzi offline jew dawk li ma għandhomx aċċess għal apparati diġitali u applikazzjonijiet; f'dan ir-rigward, jinsisti li jinżammu kundizzjonijiet ekwivalenti bejn id-dinjiet online u offline; jistieden lill-amministrazzjonijiet pubbliċi u lill-kumpaniji jkunu inklużivi u jfasslu s-servizzi online tagħhom b'mod komprensibbli sabiex ikunu jistgħu jiġu aċċessati u użati minn persuni ta' kull età u livell edukattiv, ħalli jgħinu biex jitnaqqsu d-diskrepanzi fis-soċjetajiet tagħna li għadhom jippersistu minħabba l-aċċess inugwali għat-teknoloġija; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu indirizzati d-distakk diġitali u l-esklużjoni finanzjarja ta' gruppi soċjali vulnerabbli sabiex it-trasformazzjoni diġitali ma tħalli lil ħadd jibqa' lura, b'mod partikolari dawk li l-iktar jinsabu f'riskju li ma jkollhomx il-ħiliet diġitali meħtieġa biex jisfruttaw il-potenzjal tad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi u privati, sabiex tkun possibbli l-inklużjoni taċ-ċittadini kollha fis-soċjetà diġitali, irrispettivament mill-introjtu, is-sitwazzjoni soċjali, il-lokazzjoni ġeografika, is-saħħa jew l-età tagħhom; jisħaq li, billi l-persuni fl-iktar sitwazzjonijiet prekarji jiddependu l-iktar mill-proċeduri amministrattivi sabiex jiksbu aċċess għad-drittijiet finanzjarji tagħhom, għandhom jiġu implimentati iktar inizjattivi li jiffaċilitaw l-aċċess għat-teknoloġija, inkluż programmi ta' litteriżmu diġitali, u jtenni l-importanza tal-edukazzjoni u t-tagħlim kontinwu biex jiġu żviluppati l-ħiliet meħtieġa fl-era diġitali u tiġi miġġielda l-esklużjoni diġitali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinsab imħasseb bit-tnaqqis fil-preżenza fiżika tas-servizzi pubbliċi, b'mod speċjali f'żoni rurali u fil-periferiji tal-bliet; jissottolinja l-importanza assoluta li jinżammu s-siti fiżiċi għas-servizzi pubbliċi kollha flimkien mal-iżvilupp tas-servizzi online; jitlob li jittieħdu passi li jippromwovu protezzjoni speċifika tal-aċċess għas-servizzi bażiċi għal kulħadd, mingħajr diskriminazzjoni abbażi ta' insuffiċjenza fl-għarfien teknoloġiku; japprova mudell ta' servizz għall-klijenti ċċentrat fuq il-bniedem; jenfasizza li, fir-rigward tal-aċċess għas-servizzi pubbliċi f'forma diġitali, huwa importanti li nitbiegħdu mill-approċċ fejn parti mill-ħidma amministrattiva tkun fuq l-utent u dan it-trasferiment tal-piż jiġi akkumpanjat minn trasferiment tar-responsabbiltà u obbligu għall-utent li jitgħallem kif juża t-teknoloġija diġitali, ikun awtonomu u jikkonforma mal-aspettattivi mill-amministrazzjoni ta' xempju ta' utent; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jitlob mudell ta' provvista tas-servizzi pubbliċi bbażat fuq il-libertà tal-għażla ta' kull utent fuq il-mod kif jirrelata mal-amministrazzjoni, u jisħaq fuq il-ħtieġa ta' azzjoni li ttejjeb id-disinn u l-varar ta' siti pubbliċi biex jingħelbu l-problemi ta' aċċessibbiltà u jingħata l-appoġġ legali, tekniku u amministrattiv neċessarju li jeħtieġu l-utenti sabiex jużaw dawn is-siti b'mod indipendenti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jirrikonoxxi li l-implimentazzjoni ta' dan il-mudell ta' servizz pubbliku jirrikjedi riżorsi umani, tekniċi u ekonomiċi, u jfakkar li l-fondi tal-UE, b'mod speċifiku l-fondi NextGenerationEU, jistgħu jkunu opportunità kbira biex issir din it-tranżizzjoni; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jinsab konxju mill-effetti ta' awtentikazzjoni b'saħħitha tal-klijenti għal utenti li ma għandhomx mobile; jitlob li din l-awtentikazzjoni tiġi estiża għal mezzi oħra, bħall-email, it-telefonati jew l-appoġġ uman mal-bank; jiddispjaċih li l-PSD2 ma tipprovdix dritt dirett lill-konsumaturi li jitolbu metodu ta' awtentikazzjoni alternattiv; jistieden lill-Kummissjoni tqis ir-riskji ta' diskriminazzjoni kontra persuni akbar fl-età u gruppi vulnerabbli oħra fil-valutazzjoni tagħha tad-dispożizzjonijiet tal-PSD2; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jisħaq fuq l-importanza ta' approċċ Ewropew komuni għall-aspetti etiċi tad-diġitalizzazzjoni; jilqa' l-abbozz ta' Dikjarazzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet u l-Prinċipji Diġitali għad-Deċennju Diġitali tal-UE ta' Jannar 2022 u jissottolinja li l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-soluzzjonijiet teknoloġiċi jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem u li t-trasformazzjoni diġitali ma tħalli lil ħadd jibqa' lura, billi l-għan globali huwa l-eliminazzjoni tad-distakk diġitali; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Ifakkar li l-fatturi soċjodemografiċi jaffettwaw b'mod sinifikanti l-livelli ta' ħiliet diġitali, pereżempju iżjed minn żewġ terzi taż-żgħażagħ, tal-individwi b'livell għoli ta' edukazzjoni formali u tal-istudenti tal-edukazzjoni għolja għandhom ħiliet diġitali tal-inqas bażiċi; jinnota, b'kuntrast ma' dan, li madwar terz biss ta' dawk li għandhom 55-74 sena, tal-pensjonanti u ta' dawk barra mill-forza tax-xogħol għandhom ħiliet diġitali tal-inqas bażiċi; jinnota wkoll li d-diskrepanza bejn il-ħiliet diġitali fost il-persuni li jgħixu f'żoni rurali u urbani għadha sostanzjali (13); jinnota li l-konnettività diġitali hija fattur ewlieni fl-indirizzar u t-tnaqqis tad-distakk diġitali bejn żoni b'densità għolja u baxxa ta' popolazzjoni, u jistieden lill-Kummissjoni tindirizza b'mod urġenti d-distakk diġitali eżistenti f'politika ta' koeżjoni aġġornata; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jisħaq fuq l-importanza li jingħeleb id-distakk diġitali, b'mod partikolari permezz tal-promozzjoni ta' ħiliet bażiċi u speċjalizzati b'enfasi speċifika fuq il-gruppi ta' persuni l-iktar vulnerabbli, u tal-iżvilupp tas-sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ inkluż it-tagħlim tul il-ħajja, it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet; ifakkar li mhux kulħadd jista' jikseb litteriżmu diġitali u jisħaq li ma għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni abbażi tal-ħiliet diġitali tal-persuni; itenni li l-prinċipju tal-effiċjenza diġitali ma jistax jiġġustifika l-esklużjoni tal-persuni mill-aċċess għal servizzi bażiċi; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jitlob sforzi biex jiġi żgurat li t-trasformazzjoni diġitali tiggarantixxi drittijiet diġitali ġodda għal kulħadd, li jirriżulta mill-ħtieġa ta' aċċess għall-mezzi diġitali fiż-żoni kollha sabiex jiġu evitati d-distakki diġitali bejn it-territorji, il-persuni minn żoni, sfondi u etajiet differenti, b'mod speċjali billi jitqies li d-distakk bejn il-ġeneri u l-ħtiġijiet ta' persuni akbar fl-età li, għad-differenza taż-żgħażagħ, spiss ikunu inqas familjari mal-użu ta' teknoloġiji ġodda; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jemmen li t-teknoloġiji ġodda jistgħu jikkontribwixxu għat-tnaqqis tad-distakk diġitali li jaffettwa madwar 87 miljun ċittadin Ewropew li jbati minn xi tip ta' diżabbiltà sabiex tiġi appoġġjata l-inklużjoni tagħhom fl-ekonomija u l-aċċess tagħhom għas-servizzi essenzjali; jinsab konvint li l-użu tat-teknoloġiji diġitali jista' jnaqqas l-ostakli li jsibu l-persuni b'diżabbiltà meta jidħlu fis-suq tax-xogħol, bħall-ikkompletar tal-kompiti tax-xogħol, il-komunikazzjoni, l-interazzjonijiet jew il-flessibbiltà; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jinnota li d-distakk diġitali għandu konsegwenzi importanti għall-immigranti, billi d-diskriminazzjoni tista' tiġi aggravata jekk ikun hemm aċċess mhux komplut jew suffiċjenti għas-servizzi pubbliċi u privati online u għall-mezzi diġitali (14); |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

19.

---

(1)  OECD, “Understanding the Digital Divide” (Nifhmu d-Distakk Diġitali), 2001.

(2)  ĠU C 289, 9.8.2016, p. 65.

(3)  ĠU L 337, 23.12.2015, p. 35.

(4)  ĠU L 327, 2.12.2016, p. 1.

(5)  ĠU L 69, 13.3.2018, p. 23.

(6)  ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70.

(7)  ĠU C 132, 24.3.2022, p. 129.

(8)  L-istatistika tal-BĊE għall-2021 dwar il-pagamenti mhux bi flus kontanti.

(9)  Ir-rapport tal-Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali (DESI) tal-2022.

(10)  Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali tal-2021.

(11)  Eurostat, “Functional and activity limitations statistics” (Statistika dwar il-limitazzjonijiet funzjonali u tal-attività). Ara wkoll: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Functional_and_activity_limitations_statistics

(12)  DigiGen, “The impact of technological transformations on the Digital Generation” (L-impatt tat-trasformazzjonijiet teknoloġiċi fuq il-Ġenerazzjoni Diġitali), 2021.

(13)  “Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali (DESI) tal-2022: Kapital Uman”.

(14)  “Id-distakki – L-impatt tad-distakk diġitali fuq il-popolazzjoni barranija”, 2018.

---

L-Erbgħa 14 ta’ Diċembru 2022

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/63 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/63

---

P9_TA(2022)0442

Rapport annwali ta' implimentazzjoni dwar il-ftehim ta' assoċjazzjoni tal-UE mal-Georgia

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-implimentazzjoni tal-ftehim ta' assoċjazzjoni tal-UE mal-Georgia (2021/2236(INI))

(2023/C 177/07)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 8 u t-Titolu V, u b'mod partikolari l-Artikoli 21, 22, 36 u 37 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, kif ukoll il-Parti Ħamsa tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 8 u t-Titolu V, u b'mod partikolari l-Artikoli 21, 22, 36 u 37 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, kif ukoll il-Parti Ħamsa tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni (AA) bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Georgia, min-naħa l-oħra (1), li daħal fis-seħħ b'mod sħiħ fl-1 ta' Lulju 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni (AA) bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Georgia, min-naħa l-oħra (1), li daħal fis-seħħ b'mod sħiħ fl-1 ta' Lulju 2016,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2022 dwar l-applikazzjoni Georgjana għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea (COM(2022)0405), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2022 dwar l-applikazzjoni Georgjana għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea (COM(2022)0405),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tat-23 u tal-24 ta' Ġunju 2022 dwar l-applikazzjonijiet għas-sħubija tal-Ukrajna, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Georgia, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tat-23 u tal-24 ta' Ġunju 2022 dwar l-applikazzjonijiet għas-sħubija tal-Ukrajna, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Georgia,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Georgia, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Georgia,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tat-8 ta' Ġunju 2022 lill-Kunsill u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar il-Politika Barranija, ta' Sigurtà u ta' Difiża tal-UE wara l-gwerra ta' aggressjoni kontra l-Ukrajna min-naħa tar-Russja (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tat-8 ta' Ġunju 2022 lill-Kunsill u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar il-Politika Barranija, ta' Sigurtà u ta' Difiża tal-UE wara l-gwerra ta' aggressjoni kontra l-Ukrajna min-naħa tar-Russja (2),

| — | wara li kkunsidra l-ftehim milħuq bejn il-forzi politiċi Georgjani fid-19 ta' April 2021, bil-medjazzjoni tal-President tal-Kunsill Ewropew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim milħuq bejn il-forzi politiċi Georgjani fid-19 ta' April 2021, bil-medjazzjoni tal-President tal-Kunsill Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-“Rapport ta' Implimentazzjoni ta' Assoċjazzjoni dwar il-Georgia” tal-10 ta' Awwissu 2022 (SWD(2022)0215), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-“Rapport ta' Implimentazzjoni ta' Assoċjazzjoni dwar il-Georgia” tal-10 ta' Awwissu 2022 (SWD(2022)0215),

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda ta' Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Georgia għall-2021–2027, adottata fis-16 ta' Awwissu 2022 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda ta' Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Georgia għall-2021–2027, adottata fis-16 ta' Awwissu 2022 (3),

| — | wara li kkunsidra l-eżitu tas-seba' laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Georgia tas-6 ta' Settembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-eżitu tas-seba' laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Georgia tas-6 ta' Settembru 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Pjan Ekonomiku u ta' Investiment għas-Sħubija tal-Lvant, kif stabbilit fl-Anness I ta' “Irkupru, reżiljenza u riforma: prijoritajiet tas-Sħubija tal-Lvant wara l-2020” tat-2 ta' Lulju 2021 (SWD(2021)0186), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan Ekonomiku u ta' Investiment għas-Sħubija tal-Lvant, kif stabbilit fl-Anness I ta' “Irkupru, reżiljenza u riforma: prijoritajiet tas-Sħubija tal-Lvant wara l-2020” tat-2 ta' Lulju 2021 (SWD(2021)0186),

| — | wara li kkunsidra l-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa tal-2022 ppubblikat minn Reporters mingħajr Fruntieri, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa tal-2022 ppubblikat minn Reporters mingħajr Fruntieri,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni urġenti tal-Kummissjoni ta' Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa tat-26 ta' Awwissu 2022 dwar l-abbozz ta' liġi b'rabta mal-emendi għall-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali adottata mill-Parlament Georgjan tas-7 ta' Ġunju 2022, l-opinjoni tiegħu tal-20 ta' Ġunju 2022 dwar l-emendi ta' Diċembru 2021 għal-liġi organika dwar il-qrati komuni, l-opinjoni urġenti tiegħu tat-2 ta' Lulju 2021 dwar l-emendi għal-liġi organika dwar il-qrati komuni, l-opinjoni konġunta urġenti tiegħu tal-5 ta' Lulju 2022 dwar l-abbozz ta' emendi riveduti għall-kodiċi elettorali, l-opinjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 dwar l-abbozz ta' liġi organika li temenda l-liġi organika dwar il-qrati komuni u l-opinjoni urġenti tiegħu tas-16 ta' April 2019 dwar l-għażla u l-ħatra tal-imħallfin tal-Qorti Suprema, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni urġenti tal-Kummissjoni ta' Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa tat-26 ta' Awwissu 2022 dwar l-abbozz ta' liġi b'rabta mal-emendi għall-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali adottata mill-Parlament Georgjan tas-7 ta' Ġunju 2022, l-opinjoni tiegħu tal-20 ta' Ġunju 2022 dwar l-emendi ta' Diċembru 2021 għal-liġi organika dwar il-qrati komuni, l-opinjoni urġenti tiegħu tat-2 ta' Lulju 2021 dwar l-emendi għal-liġi organika dwar il-qrati komuni, l-opinjoni konġunta urġenti tiegħu tal-5 ta' Lulju 2022 dwar l-abbozz ta' emendi riveduti għall-kodiċi elettorali, l-opinjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2020 dwar l-abbozz ta' liġi organika li temenda l-liġi organika dwar il-qrati komuni u l-opinjoni urġenti tiegħu tas-16 ta' April 2019 dwar l-għażla u l-ħatra tal-imħallfin tal-Qorti Suprema,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Uffiċċju għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem (ODIHR) tal-OSCE tat-18 ta' Frar 2022 dwar l-emendi leġiżlattivi dwar is-Servizz tal-Ispettur tal-Istat tal-Georgia u r-rapport finali tiegħu tat-23 ta' Awwissu 2021 dwar in-nomina u l-ħatra tal-imħallfin tal-Qorti Suprema fil-Georgia, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Uffiċċju għall-Istituzzjonijiet Demokratiċi u d-Drittijiet tal-Bniedem (ODIHR) tal-OSCE tat-18 ta' Frar 2022 dwar l-emendi leġiżlattivi dwar is-Servizz tal-Ispettur tal-Istat tal-Georgia u r-rapport finali tiegħu tat-23 ta' Awwissu 2021 dwar in-nomina u l-ħatra tal-imħallfin tal-Qorti Suprema fil-Georgia,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3 tad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura ta' awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta' rapporti fuq inizjattiva proprja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3 tad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura ta' awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta' rapporti fuq inizjattiva proprja,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0274/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0274/2022),

| A. | billi l-Georgia ppreżentat l-applikazzjoni tagħha għal sħubija fl-UE fit-3 ta' Marzu 2022 fil-kuntest ta' appoġġ pubbliku qawwi kontinwu għall-aspirazzjonijiet Ewropej tal-Georgia, kif ukoll is-sitwazzjoni ġeopolitika l-ġdida li rriżultat mill-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna; |
| --- | --- |

A.

billi l-Georgia ppreżentat l-applikazzjoni tagħha għal sħubija fl-UE fit-3 ta' Marzu 2022 fil-kuntest ta' appoġġ pubbliku qawwi kontinwu għall-aspirazzjonijiet Ewropej tal-Georgia, kif ukoll is-sitwazzjoni ġeopolitika l-ġdida li rriżultat mill-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna;

| B. | billi fil-konklużjonijiet tiegħu tat-23 u tal-24 ta' Ġunju 2022, il-Kunsill Ewropew irrikonoxxa l-perspettiva Ewropea tal-Georgia u esprima r-rieda tiegħu li jagħtiha status ta' pajjiż kandidat ladarba l-prijoritajiet speċifikati fl-opinjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni Georgjana jkunu ġew indirizzati; |
| --- | --- |

B.

billi fil-konklużjonijiet tiegħu tat-23 u tal-24 ta' Ġunju 2022, il-Kunsill Ewropew irrikonoxxa l-perspettiva Ewropea tal-Georgia u esprima r-rieda tiegħu li jagħtiha status ta' pajjiż kandidat ladarba l-prijoritajiet speċifikati fl-opinjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni Georgjana jkunu ġew indirizzati;

| C. | billi l-Federazzjoni Russa qed tkompli bl-okkupazzjoni illegali tagħha tar-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar bi ksur tas-sovranità u l-integrità territorjali Georgjana, kif ukoll il-ftehim ta' waqfien mill-ġlied medjat mill-UE tat-12 ta' Awwissu 2008; |
| --- | --- |

C.

billi l-Federazzjoni Russa qed tkompli bl-okkupazzjoni illegali tagħha tar-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar bi ksur tas-sovranità u l-integrità territorjali Georgjana, kif ukoll il-ftehim ta' waqfien mill-ġlied medjat mill-UE tat-12 ta' Awwissu 2008;

| D. | billi l-Federazzjoni Russa u r-reġimi ta' okkupazzjoni tagħha qed ifixklu deliberatament ir-ritorn sikur u dinjituż ta' persuni spostati internament u rifuġjati li tkeċċew bil-forza bħala riżultat tat-tindif etniku mir-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar okkupati mir-Russja; |
| --- | --- |

D.

billi l-Federazzjoni Russa u r-reġimi ta' okkupazzjoni tagħha qed ifixklu deliberatament ir-ritorn sikur u dinjituż ta' persuni spostati internament u rifuġjati li tkeċċew bil-forza bħala riżultat tat-tindif etniku mir-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar okkupati mir-Russja;

| E. | billi l-Federazzjoni Russa qed tkompli l-proċess ta' annessjoni “insidjuż” tagħha tat-territorji okkupati Georgjani, inkluż permezz tal-intenzjoni tagħha li torganizza “referendum” fir-reġjun ta' Tskhinvali dwar “l-adeżjoni” mar-Russja, it-trasferiment tal-kumpless tal-proprjetà ta' Bichvinta u ż-żona tal-madwar lill-Federazzjoni Russa, u l-inkorporazzjoni ulterjuri tar-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar fis-setturi militari, ekonomiċi, tal-ġustizzja, soċjali u oħrajn tal-Federazzjoni Russa; |
| --- | --- |

E.

billi l-Federazzjoni Russa qed tkompli l-proċess ta' annessjoni “insidjuż” tagħha tat-territorji okkupati Georgjani, inkluż permezz tal-intenzjoni tagħha li torganizza “referendum” fir-reġjun ta' Tskhinvali dwar “l-adeżjoni” mar-Russja, it-trasferiment tal-kumpless tal-proprjetà ta' Bichvinta u ż-żona tal-madwar lill-Federazzjoni Russa, u l-inkorporazzjoni ulterjuri tar-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar fis-setturi militari, ekonomiċi, tal-ġustizzja, soċjali u oħrajn tal-Federazzjoni Russa;

| F. | billi d-diskriminazzjoni etnika kontinwa u ksur serju ieħor tad-drittijiet tal-bniedem kontra l-Georgjani fit-territorji okkupati mir-Russja tal-Georgia, il-bini ta' ċnut tal-barbed wire u ostakli artifiċjali oħra, l-għeluq twil tal-hekk imsejħa punti ta' qsim tul il-linja tal-okkupazzjoni u d-detenzjonijiet u l-ħtif illegali ta' ċittadini Georgjani mill-forzi tal-okkupazzjoni Russi jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fil-pajjiż kollu; |
| --- | --- |

F.

billi d-diskriminazzjoni etnika kontinwa u ksur serju ieħor tad-drittijiet tal-bniedem kontra l-Georgjani fit-territorji okkupati mir-Russja tal-Georgia, il-bini ta' ċnut tal-barbed wire u ostakli artifiċjali oħra, l-għeluq twil tal-hekk imsejħa punti ta' qsim tul il-linja tal-okkupazzjoni u d-detenzjonijiet u l-ħtif illegali ta' ċittadini Georgjani mill-forzi tal-okkupazzjoni Russi jiddestabbilizzaw is-sitwazzjoni fil-pajjiż kollu;

| G. | billi mit-tnedija tal-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, eluf ta' Russi waslu fil-Georgia biex jaħarbu mis-sanzjonijiet tal-Punent u mill-mobilizzazzjoni ordnata minn Putin, kif ukoll għamlu għadd kbir ta' Belarussi, inklużi dawk li qed jippruvaw jaħarbu mill-persekuzzjoni;; |
| --- | --- |

G.

billi mit-tnedija tal-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, eluf ta' Russi waslu fil-Georgia biex jaħarbu mis-sanzjonijiet tal-Punent u mill-mobilizzazzjoni ordnata minn Putin, kif ukoll għamlu għadd kbir ta' Belarussi, inklużi dawk li qed jippruvaw jaħarbu mill-persekuzzjoni;;

| H. | billi r-Russja qed tkompli tuża diżinformazzjoni, attakki ċibernetiċi u metodi ibridi oħra biex timmina r-reżiljenza soċjetali u istituzzjonali tal-Georgia; |
| --- | --- |

H.

billi r-Russja qed tkompli tuża diżinformazzjoni, attakki ċibernetiċi u metodi ibridi oħra biex timmina r-reżiljenza soċjetali u istituzzjonali tal-Georgia;

| I. | billi l-Georgia qed tkompli tipparteċipa f'operazzjonijiet ta' ġestjoni tal-kriżijiet ċivili u militari fl-ambitu tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK) u pprovdiet 32 truppa lill-Missjoni ta' Taħriġ Militari tal-UE fir-Repubblika Ċentru-Afrikana u uffiċjal wieħed lill-Missjoni ta' Taħriġ tal-UE fil-Mali; |
| --- | --- |

I.

billi l-Georgia qed tkompli tipparteċipa f'operazzjonijiet ta' ġestjoni tal-kriżijiet ċivili u militari fl-ambitu tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni (PSDK) u pprovdiet 32 truppa lill-Missjoni ta' Taħriġ Militari tal-UE fir-Repubblika Ċentru-Afrikana u uffiċjal wieħed lill-Missjoni ta' Taħriġ tal-UE fil-Mali;

| J. | billi saħħet l-ex President Georgjan Mikheil Saakashvili, qed tkompli tiggrava skont rapporti reċenti, u għadu mhux qed jirċievi il-kura xierqa, liema fatt iqajjem biża' għal ħajtu; |
| --- | --- |

J.

billi saħħet l-ex President Georgjan Mikheil Saakashvili, qed tkompli tiggrava skont rapporti reċenti, u għadu mhux qed jirċievi il-kura xierqa, liema fatt iqajjem biża' għal ħajtu;

| K. | billi rapport tossikoloġiku ta' Dr David E. Smith, M.D. & Associates kkonkluda li l-ittestjar tal-kampjuni tax-xagħar u tad-dwiefer ta' Mikheil Saakashvili żvela l-preżenza ta' metalli tqal u aġenti oħrajn, fost l-oħrajn, il-merkurju u l-arseniku, u li ħafna mis-sintomi patoloġiċi murija minn Mikheil Saakashvili huma r-riżultat ta' avvelenament minn metall tqil, li qed jikkontribwixxi għad-deterjorament b'rata mgħaġġla ta' saħħtu; |
| --- | --- |

K.

billi rapport tossikoloġiku ta' Dr David E. Smith, M.D. & Associates kkonkluda li l-ittestjar tal-kampjuni tax-xagħar u tad-dwiefer ta' Mikheil Saakashvili żvela l-preżenza ta' metalli tqal u aġenti oħrajn, fost l-oħrajn, il-merkurju u l-arseniku, u li ħafna mis-sintomi patoloġiċi murija minn Mikheil Saakashvili huma r-riżultat ta' avvelenament minn metall tqil, li qed jikkontribwixxi għad-deterjorament b'rata mgħaġġla ta' saħħtu;

| L. | billi fil-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tagħhom fis-seħħ mill-1 ta' Lulju 2016, il-Georgia u l-UE impenjaw ruħhom li jippromwovu l-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika abbażi tal-valuri u l-prinċipji komuni tagħhom tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, il-governanza tajba, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; |
| --- | --- |

L.

billi fil-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tagħhom fis-seħħ mill-1 ta' Lulju 2016, il-Georgia u l-UE impenjaw ruħhom li jippromwovu l-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika abbażi tal-valuri u l-prinċipji komuni tagħhom tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, il-governanza tajba, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali;

| M. | billi l-Georgia qed tkompli tagħmel progress fl-implimentazzjoni tagħha tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u taż-Żona ta' Kummerċ Ħieles Approfondita u Komprensiva (DCFTA) u qed tkompli tallinja ruħha mal-acquis tal-UE u mal-istandards tal-UE; billi għalkemm l-UE hija s-sieħba kummerċjali ewlenija tal-Georgia, il-potenzjal ta' din il-kooperazzjoni għadu ma ġiex sfruttat bis-sħiħ; |
| --- | --- |

M.

billi l-Georgia qed tkompli tagħmel progress fl-implimentazzjoni tagħha tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u taż-Żona ta' Kummerċ Ħieles Approfondita u Komprensiva (DCFTA) u qed tkompli tallinja ruħha mal-acquis tal-UE u mal-istandards tal-UE; billi għalkemm l-UE hija s-sieħba kummerċjali ewlenija tal-Georgia, il-potenzjal ta' din il-kooperazzjoni għadu ma ġiex sfruttat bis-sħiħ;

| N. | billi għadd ta' liġijiet kruċjali, inkluż dwar il-funzjonament tal-ġudikatura u l-proċeduri ta' ħatra ewlenin, il-proċeduri għas-sorveljanza sigrieta u x-xoljiment tas-Servizz tal-Ispettur tal-Istat, għaddew b'għaġġla liema bħala mill-Parlament Georgjan mingħajr il-konsultazzjonijiet jew l-analiżi meħtieġa tal-konformità mal-istandards tal-UE jew tal-Kunsill tal-Ewropa, kif innutat fir-Rapport tal-Kummissjoni tal-2022 dwar l-Implimentazzjoni tal-Assoċjazzjoni dwar il-Georgia; |
| --- | --- |

N.

billi għadd ta' liġijiet kruċjali, inkluż dwar il-funzjonament tal-ġudikatura u l-proċeduri ta' ħatra ewlenin, il-proċeduri għas-sorveljanza sigrieta u x-xoljiment tas-Servizz tal-Ispettur tal-Istat, għaddew b'għaġġla liema bħala mill-Parlament Georgjan mingħajr il-konsultazzjonijiet jew l-analiżi meħtieġa tal-konformità mal-istandards tal-UE jew tal-Kunsill tal-Ewropa, kif innutat fir-Rapport tal-Kummissjoni tal-2022 dwar l-Implimentazzjoni tal-Assoċjazzjoni dwar il-Georgia;

| O. | billi l-Ftehim tad-19 ta' April 2021, medjat mill-President tal-Kunsill Ewropew, enfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-perċezzjonijiet tal-ġustizzja politiċizzata permezz tar-riforma ġudizzjarja sabiex jiżdiedu l-indipendenza, it-trasparenza u r-responsabbiltà tas-sistema ġudizzjarja; |
| --- | --- |

O.

billi l-Ftehim tad-19 ta' April 2021, medjat mill-President tal-Kunsill Ewropew, enfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-perċezzjonijiet tal-ġustizzja politiċizzata permezz tar-riforma ġudizzjarja sabiex jiżdiedu l-indipendenza, it-trasparenza u r-responsabbiltà tas-sistema ġudizzjarja;

| P. | billi l-investigazzjonijiet u l-prosekuzzjonijiet selettivi mmirati lejn dawk li jikkritikaw il-gvern attwali jimminaw il-fiduċja pubblika mhux biss fl-istituzzjonijiet ġudizzjarji, iżda wkoll fl-awtoritajiet Georgjani; |
| --- | --- |

P.

billi l-investigazzjonijiet u l-prosekuzzjonijiet selettivi mmirati lejn dawk li jikkritikaw il-gvern attwali jimminaw il-fiduċja pubblika mhux biss fl-istituzzjonijiet ġudizzjarji, iżda wkoll fl-awtoritajiet Georgjani;

| Q. | billi s-sitwazzjoni rigward il-libertà tal-espressjoni, il-libertà tal-media u s-sikurezza tal-ġurnalisti, li huma l-pedamenti ta' demokrazija li tiffunzjona, qed tkompli tiddeterjora u fl-2022, il-Georgia niżlet mis-60 post għad-89 post minn 180 fl-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa; billi l-fiduċja tal-pubbliku fil-media hija baxxa ħafna fil-Georgia; |
| --- | --- |

Q.

billi s-sitwazzjoni rigward il-libertà tal-espressjoni, il-libertà tal-media u s-sikurezza tal-ġurnalisti, li huma l-pedamenti ta' demokrazija li tiffunzjona, qed tkompli tiddeterjora u fl-2022, il-Georgia niżlet mis-60 post għad-89 post minn 180 fl-Indiċi Dinji tal-Libertà tal-Istampa; billi l-fiduċja tal-pubbliku fil-media hija baxxa ħafna fil-Georgia;

| R. | billi Nika Gvaramia, id-direttur tal-istazzjon televiżiv Mtavari, ġiet ikkundannata għal tliet snin u nofs ħabs fuq akkużi dubjużi ta' ħasil tal-flus, tixħim u falsifikazzjoni tad-dokumenti; |
| --- | --- |

R.

billi Nika Gvaramia, id-direttur tal-istazzjon televiżiv Mtavari, ġiet ikkundannata għal tliet snin u nofs ħabs fuq akkużi dubjużi ta' ħasil tal-flus, tixħim u falsifikazzjoni tad-dokumenti;

| S. | billi l-propaganda kontra l-Punent u d-diżinformazzjoni kontra l-UE dan l-aħħar żdiedu b'mod sinifikanti fil-media u fin-networks soċjali tal-Georgia; billi l-membri tal-partit fil-gvern għadhom jużaw lingwaġġ polarizzanti u ostili meta jirreferu għall-istituzzjonijiet tal-UE u r-rappreżentanti tagħhom; |
| --- | --- |

S.

billi l-propaganda kontra l-Punent u d-diżinformazzjoni kontra l-UE dan l-aħħar żdiedu b'mod sinifikanti fil-media u fin-networks soċjali tal-Georgia; billi l-membri tal-partit fil-gvern għadhom jużaw lingwaġġ polarizzanti u ostili meta jirreferu għall-istituzzjonijiet tal-UE u r-rappreżentanti tagħhom;

| T. | billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għadha sfida, kif muri miż-żerżiqa li għamlet il-Georgia fl-Indiċi Globali tad-Disparità bejn il-Ġeneri tal-Forum Ekonomiku Dinji mid-49 post minn 154 pajjiż fl-2021 sal-55 post minn 146 pajjiż fl-2022, li jindika deterjorament fl-oqsma tal-kisba edukattiva, is-saħħa u s-sopravivenza, u l-emanċipazzjoni politika; billi l-kwistjonijiet tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-vjolenza domestika u d-diskriminazzjoni kontra l-persuni LGBTQI+ għadhom jikkawżaw tħassib; |
| --- | --- |

T.

billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għadha sfida, kif muri miż-żerżiqa li għamlet il-Georgia fl-Indiċi Globali tad-Disparità bejn il-Ġeneri tal-Forum Ekonomiku Dinji mid-49 post minn 154 pajjiż fl-2021 sal-55 post minn 146 pajjiż fl-2022, li jindika deterjorament fl-oqsma tal-kisba edukattiva, is-saħħa u s-sopravivenza, u l-emanċipazzjoni politika; billi l-kwistjonijiet tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-vjolenza domestika u d-diskriminazzjoni kontra l-persuni LGBTQI+ għadhom jikkawżaw tħassib;

| 1. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew li jirrikonoxxi l-perspettiva Ewropea tal-Georgia, fi ħdan il-fruntieri tagħha rikonoxxuti internazzjonalment; jinnota li din id-deċiżjoni hija sinjal qawwi ta' appoġġ politiku għall-aspirazzjonijiet Ewropej tal-poplu tal-Georgia u għalhekk, iħeġġeġ lill-Georgia taħtaf din l-opportunità storika; itenni li biex tingħata status ta' kandidat, jeħtieġ li l-Georgia tindirizza b'suċċess it-12-il-prijorità ewlenija indikati mill-Kummissjoni fl-opinjoni tagħha dwar l-applikazzjoni Georgjana għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea, liema opinjoni ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jirrispettaw l-ogħla standards tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali u jsegwu b'mod determinat il-prijoritajiet għal riforma stabbiliti fl-opinjoni tal-Kummissjoni u li jirriflettu l-ftehim innegozjat fid-19 ta' April 2021 sabiex juru mingħajr ambigwità d-determinazzjoni politika tagħhom li jimplimentaw l-aspirazzjonijiet Ewropej ambizzjużi tan-nazzjon, kif espress mill-applikazzjoni għal sħubija fl-UE li l-Georgia ppreżentat fit-3 ta' Marzu 2022; jilqa' l-passi immedjati meħuda mill-Georgia biex tibda l-proċess ta' ħidma biex tindirizza dawn il-prijoritajiet u jħeġġeġ lill-awtoritajiet Georgjani jmexxu dan il-proċess b'mod inklużiv u trasparenti; jistieden lill-forzi politiċi Georgjani kollha jipparteċipaw b'mod kostruttiv f'dawn l-isforzi u jikkontribwixxu għalihom u jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jqisu l-proposti mressqa mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, sabiex jiġi żgurat l-involviment sinifikanti u kredibbli tas-soċjetà ċivili fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-livelli kollha, b'mod partikolari fir-rigward ta' dawn ir-riformi importanti; jisħaq li t-talba tal-Georgia għall-adeżjoni mal-UE se tkompli tiġi vvalutata abbażi tal-merti tagħha stess u s-suċċess tagħha fl-issodisfar tal-kriterji ta' Copenhagen għas-sħubija fl-UE, b'mod partikolari fir-rigward tar-riformi demokratiċi; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iħeġġeġ lill-Georgia tkompli l-kooperazzjoni msaħħa tagħha mal-Ukrajna u mar-Repubblika tal-Moldova fil-livelli kollha ta' governanza, tiskambja l-aħjar prattiki dwar l-issodisfar tal-kriterji ta' sħubija fl-UE għall-proċess ta' adeżjoni futur u tagħti spinta lill-kooperazzjoni reġjonali fis-Sħubija tal-Lvant; |
| --- | --- |

3.

Integrità territorjali u sigurtà

| 4. | Jissottolinja li l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna titlob unità u solidarjetà min-naħa tal-komunità internazzjonali, peress li din se tkun deċiżiva wkoll għar-restawr tal-integrità territorjali Georgjana, li l-komunità internazzjonali ma ddefendietx b'biżżejjed saħħa fl-2008; jilqa' r-rispons qawwi tas-soċjetà Georgjana b'appoġġ għall-Ukrajna; jagħti ġieħ lis-suldati tal-Leġjun Georgjan fl-Ukrajna li ilhom jiġġieldu kontra l-aggressuri Russi mill-2014; jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jallinjaw ruħhom mad-dikjarazzjonijiet rilevanti tal-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà f'isem l-UE u mad-deċiżjonijiet tal-Kunsill, f'konformità mal-ambizzjonijiet Ewropej tal-pajjiż; jistieden lill-awtoritajiet jallinjaw ruħhom mas-sanzjonijiet tal-UE u jiżguraw li s-sanzjonijiet internazzjonali relatati mal-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna ma jiġux evitati permezz tal-Georgia; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jinsab imħasseb dwar ir-rapporti li l-poplu u l-entitajiet Russi allegatament qed jużaw il-Georgia biex jevitaw is-sanzjonijiet tal-Punent; jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jeżaminaw aktar dawn l-allegazzjonijiet, b'mod partikolari diversi rapporti, inkluż rapport mill-Aġenzija Nazzjonali tal-Ukrajna dwar il-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni, rigward ir-rabtiet ta' Bidzina Ivanishvili mar-Russja; jekk dawn l-allegazzjonijiet jiġu kkonfermati, jitlob li jiġu introdotti sanzjonijiet personali kontrih u kontra l-eqreb assoċjati tiegħu; ifakkar li l-membri tal-familja ta' Ivanishvili u l-assoċjati mill-qrib tiegħu ġew sanzjonati mill-Ukrajna għar-rabtiet tagħhom mal-Kremlin, li jinsabu wara l-pożizzjoni ambigwa tal-Gvern attwali tal-Georgia fil-konfront tar-Russja; jilqa', f'dan ir-rigward, l-adozzjoni tat-tmien pakkett ta' sanzjonijiet kontra r-Russja, li jinkludi kriterju ġdid tal-elenkar li se jippermetti lill-UE tissanzjona persuni li jiffaċilitaw il-ksur tal-projbizzjoni kontra ċ-ċirkomvenzjoni tas-sanzjonijiet; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Itenni l-appoġġ sod tiegħu għas-sovranità u għall-integrità territorjali Georgjana fi ħdan il-fruntieri tagħha li huma rikonoxxuti internazzjonalment; jitlob li jitkomplew l-isforzi biex tinkiseb riżoluzzjoni paċifika negozjata tal-kunflitt u li tintemm l-okkupazzjoni Russa tat-territorju Georgjan; filwaqt li jirrikonoxxi l-kuntest diffiċli, iħeġġeġ lill-Georgia tkompli tinvolvi ruħha fi djalogu kostruttiv mal-popolazzjonijiet tar-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar sabiex tibni l-fiduċja u l-kunfidenza bil-ħsieb li tinstab riżoluzzjoni sostenibbli tal-kunflitti; jistieden lill-UE tkompli ssegwi l-impenn tagħha għar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitt bejn ir-Russja u l-Georgia billi tuża b'mod effettiv l-istrumenti kollha disponibbli, inkluż ir-Rappreżentant Speċjali għall-Kawkasu tan-Nofsinhar u l-kriżi fil-Georgia, id-Diskussjonijiet Internazzjonali ta' Ġinevra, il-Mekkaniżmi għall-Prevenzjoni u r-Rispons għall-Inċidenti, il-Missjoni ta' Monitoraġġ tal-UE (EUMM) fil-Georgia, u l-politika tagħha ta' nonrikonoxximent u impenn; jilqa' l-estensjoni tal-mandat l-mandat tal-EUMM fil-Georgia sal-14 ta' Diċembru 2024 sabiex hija titħalla tkompli twettaq il-kompiti tagħha li tistabbilizza u tinnormalizza s-sitwazzjoni u tibni l-fiduċja bejn il-partijiet fil-kunflitt f'ambjent ta' sigurtà dejjem aktar mimli tensjoni; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jikkundanna bil-qawwa l-okkupazzjoni illegali tar-reġjuni Georgjani tal-Abkażja u Tskhinvali/l-Ossezja tan-Nofsinhar mill-Federazzjoni Russa u l-attivitajiet illegali kontinwi ta' “frunterizzazzjoni” f'dawk ir-reġjuni; jesprimi tħassib dwar is-sitwazzjoni mwiegħra tas-sigurtà, umanitarja u tad-drittijiet tal-bniedem fit-territorji okkupati tal-Georgia, u jikkundanna bil-qawwa d-diskriminazzjoni kontra l-Georgjani etniċi fid-distretti ta' Gali u Akhalgori, il-ksur tad-dritt tagħhom li jkollhom aċċess għall-edukazzjoni bil-lingwa materna tagħhom, id-detenzjonijiet illegali, il-ħtif ta' persuni u r-restrizzjonijiet fuq il-libertà tal-moviment li qed iseħħu tul il-Linja tal-Konfini Amministrattivi, u l-ksur tad-dritt tal-persuni spostati internament u tar-rifuġjati mkeċċija bil-forza mit-territorji okkupati Georgjani, inkluż bħala riżultat ta' tindif etniku, li jirritornaw lejn djarhom b'sikurezza u dinjità; jissottolinja l-importanza ta' kuntatti bejn il-persuni u miżuri għall-bini tal-fiduċja bejn il-komunitajiet diviżi bil-kunflitt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Federazzjoni Russa tissodisfa l-obbligi internazzjonali tagħha skont il-ftehim ta' waqfien mill-ġlied medjat mill-UE tat-12 ta' Awwissu 2008, b'mod partikolari l-obbligu tagħha li tirtira l-persunal militari u ta' sigurtà kollu tagħha mit-territorji okkupati Georgjani u tippermetti l-istabbiliment ta' mekkaniżmi ta' sigurtà internazzjonali fihom, u tippermetti lill-EUMM aċċess mingħajr xkiel għat-territorju kollu Georgjan skont il-mandat tagħha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jissottolinja r-rwol tal-Georgia bħala sieħeb affidabbli tas-sigurtà tal-UE permezz tal-kontribuzzjonijiet sinifikanti tagħha għall-operazzjonijiet tal-PSDK tal-UE; jistieden lill-Kunsill u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jkomplu jimpenjaw ruħhom mal-Georgia dwar il-PSDK, b'mod partikolari fid-dawl tal-interess tal-Georgia li tipparteċipa fi proġetti ta' Kooperazzjoni Strutturata Permanenti u fl-iżvilupp ta' kooperazzjoni mal-aġenziji rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jappella għal aktar assistenza lill-Georgia u għal sħubija msaħħa magħha fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża, kif iddikjarat fil-Boxxla Strateġika tal-UE, inkluż permezz tal-Faċilità Ewropea għall-Paċi; jilqa' l-impenn u d-determinazzjoni tal-UE li tappoġġja lill-Georgia fil-ġlieda kontra t-theddid ibridu u jilqa' r-rikonoxximent tagħha li s-sigurtà marittima fil-Baħar l-Iswed hija ta' importanza ewlenija għas-sigurtà tal-UE; |
| --- | --- |

10.

Djalogu politiku u elezzjonijiet

| 11. | Jiddispjaċih li l-polarizzazzjoni profonda għadha l-karatteristika li tiddefinixxi l-ambjent politiku tal-Georgia; jistieden lill-partijiet interessati politiċi kollha biex joqgħodu lura minn retorika diviżiva u aggressiva, u jgħaqqdu l-forzi tagħhom sabiex jevitaw li jipperikolaw l-għan ewlieni tas-sħubija tal-Georgia fl-UE permezz tal-implimentazzjoni ta' riformi demokratiċi, ġudizzjarji u kontra l-korruzzjoni ambizzjużi; jenfasizza l-ħtieġa li tinbena u tiżdied il-fiduċja fost il-partijiet interessati politiċi u istituzzjonali kollha, kif ukoll bejniethom u l-poplu Georgjan; jissottolinja, madankollu, li l-partit fil-gvern għandu l-biċċa l-kbira tal-għodod u għandu r-responsabbiltà prinċipali li jwettaq dan; itenni li d-dispożizzjonijiet ewlenin tal-ftehim innegozjat mill-UE tad-19 ta' April 2021 ikomplu jippreżentaw perkors lejn it-tisħiħ tad-demokrazija u l-istat tad-dritt u jnaqqsu l-polarizzazzjoni fil-Georgia u għalhekk huma riflessi fl-Aġenda ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Georgia tal-2021-2027; jiddispjaċih dwar l-irtirar tal-partit fil-gvern Georgian Dream mill-ftehim tad-19 ta' April u jistieden lill-forzi politiċi kollha biex jonoraw l-impenji li saru bħala parti mill-ftehim; jinnota li d-deċiżjoni tal-qorti li tikkundanna lill-mexxejja tal-partit Lelo for Georgia, Mamuka Khazaradze u Badri Japaridze, u l-użu tal-verdett tal-qorti biex tirtira l-mandat parlamentari ta' Japaridze huma dimostrazzjoni ċara ta' ġustizzja politiċizzata; jenfasizza li jekk aktar mexxejja politiċi se jiġu kkundannati, dan se jikkontradixxi l-intenzjonijiet iddikjarati li titnaqqas il-polarizzazzjoni; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-mexxejja politiċi Georgjani jwaqqfu l-attakki verbali aggressivi kontra l-Membri tal-Parlament Ewropew u rappreżentanti oħra tas-sħab Ewro-Atlantiċi, bħall-UE jew l-Istati Uniti, kif ukoll ir-retorika bla bażi u dannuża li tiddikjara l-intenzjoni allegata tas-sħab internazzjonali li “jinvolvu lill-Georgia fil-gwerra kontra r-rieda tagħha”; jinnota bi tħassib iż-żieda fil-propaganda kontra l-Punent, id-diżinformazzjoni u r-retorika fil-Georgia, li jmorru kontra l-appoġġ pubbliku li qatt ma batta u li baqa' straordinarjament għoli għall-integrazzjoni Ewro-Atlantika tal-pajjiż; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jlestu r-riforma elettorali tal-pajjiż u jindirizzaw in-nuqqasijiet persistenti fil-kampanji elettorali u t-twettiq tal-elezzjonijiet fil-ħin għall-elezzjonijiet parlamentari tal-2024 u f'konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-OSKE/ODIHR, b'mod partikolari dwar il-pressjoni fuq il-votanti u l-kandidati minn uffiċjali pubbliċi u kontestanti elettorali u allegazzjonijiet ta' intimidazzjoni, koerċizzjoni u xiri ta' voti, u dwar l-użu ħażin tar-riżorsi amministrattivi matul il-proċess elettorali; jilqa' l-fatt li l-awtoritajiet Georgjani ppreżentaw għal opinjoni l-abbozz ta' emendi għall-Kodiċi Elettorali lill-OSKE/ODIHR u lill-Kummissjoni ta' Venezja u jistieden lill-awtoritajiet jimplimentaw bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin minn dawn il-korpi qabel ma jiġu adottati l-abbozzi ta' emendi; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Georgjani jindirizzaw il-kwistjoni tad-drittijiet tal-vot taċ-ċittadini Georgjani li jgħixu barra mill-pajjiż; jiddispjaċih dwar l-esklużjoni tas-Soċjetà Internazzjonali għall-Elezzjonijiet Ġusti u d-Demokrazija mill-grupp ta' ħidma parlamentari dwar ir-riforma elettorali u jitlob l-inklużjoni tagħha fil-proċess; ifakkar lill-awtoritajiet Georgjani fil-wegħda tagħhom li jbaxxu l-limitu elettorali għall-elezzjonijiet parlamentari; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jissottolinja l-ħtieġa li tiġi eliminata l-influwenza eċċessiva tal-interessi personali, fil-ħajja ekonomika, politika u pubblika bħala waħda mill-prijoritajiet identifikati mill-Kummissjoni li għandha tiġi indirizzata qabel ma l-Georgia tingħata l-istatus ta' kandidat; jirrakkomanda li tiġi indirizzata l-influwenza eċċessiva tal-interessi personali, b'mod partikolari tal-oligark, ex-Prim Ministru Bidzina Ivanishvili, b'mod sistemiku permezz ta' riformi strutturali u regolatorji f'diversi oqsma tal-ħajja politika, ekonomika u pubblika tal-pajjiż; itenni t-talba tiegħu lill-Kunsill u lis-sħab demokratiċi biex jieħdu miżuri xierqa, inkluża l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet personali fuq Ivanishvili u fuq dawk l-individwi kollha li jippermettu u jkunu responsabbli għad-deterjorament tal-proċess politiku demokratiku; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jilqa' l-konsultazzjoni tal-Kummissjoni ta' Venezja dwar l-abbozz ta' liġi reċenti dwar id-“deoligarkizzazzjoni”; iħeġġeġ lill-Parlament tal-Georgia jqis kif xieraq l-opinjoni li jmiss tal-Kummissjoni ta' Venezja u jiżgura li kwalunkwe abbozz ta' liġi dwar il-kwistjoni jkun konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja meta jiġi adottat u li jkun ibbażat fuq l-objettiv li tiġi eliminata l-influwenza eċċessiva kollha ta' interessi personali fil-ħajja ekonomika, politika u pubblika permezz ta' approċċ sistemiku; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jesprimi tħassib serju dwar ir-rapport tossikoloġiku ta' Dr David E. Smith, M.D. & Associates li kkonkluda li ħafna mis-sintomi patoloġiċi murija minn Mikheil Saakashvili huma r-riżultat ta' avvelenament minn metall tqil, li qed jikkontribwixxi għad-deterjorament b'rata mgħaġġla ta' saħħtu; itenni li l-Gvern Georgjan iġorr ir-responsabbiltà sħiħa għas-saħħa u l-benessri tal-ex President u għandu jinżamm responsabbli f'każ li jiġrilu xi ħaġa; jistieden lill-President tal-Georgia tuża l-prerogattivi kostituzzjonali tagħha biex issolvi din il-kwistjoni; jistieden lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà jinvolvi ruħu b'mod attiv biex jiżgura l-ħelsien tal-ex President; itenni t-talba tiegħu lill-awtoritajiet Georgjani biex jeħilsu lill-ex President Mikheil Saakashvili u jippermettulu jirċievi trattament mediku xieraq barra mill-pajjiż skont l-Artikolu 283 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali tal-Georgia, għal raġunijiet umanitarji u bħala mezz biex titnaqqas il-polarizzazzjoni politika; |
| --- | --- |

16.

Stat tad-dritt, governanza tajba u libertà tal-media

| 17. | Jissottolinja l-importanza tal-implimentazzjoni ta' riforma tal-ġustizzja ambizzjuża, ġenwina u bir-reqqa abbażi ta' strateġija ta' riforma ġudizzjarja u pjan ta' azzjoni trasparenti u effettivi għal wara l-2021 permezz ta' proċess ta' konsultazzjoni wiesa', inklużiv u bejn il-partiti; jiddispjaċih li r-riforma tal-ġudikatura waqfet u saħansitra marret lura f'diversi oqsma ewlenin; jistieden lill-awtoritajiet jindirizzaw in-nuqqasijiet identifikati mill-Kummissjoni ta' Venezja fin-nomina u l-ħatra tal-imħallfin fil-livelli kollha, b'mod partikolari lill-Qorti Suprema u tal-Prosekutur Ġenerali sabiex il-proċess jinġieb f'konformità sħiħa mal-istandards Ewropej; jilqa' l-passi meħuda biex il-ħatra tal-Prosekutur-Ġenerali tiġi allinjata mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja; jitlob riforma bir-reqqa tal-Kunsill Għoli tal-Ġustizzja, li għandha titwettaq qabel ma jinħatru l-bqija tal-membri tiegħu u li l-proċedura għaliha għandha tkun trasparenti u ibbażata fuq il-mertu u konformi mal-istandards Ewropej; jissottolinja l-Aġenda ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Georgia tal-2021–2027 u l-impenji rilevanti li saru fiha mill-awtoritajiet Georgjani, b'mod partikolari fir-rigward tal-Kunsill Għoli tal-Ġustizzja u l-Prosekutur Ġenerali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jisħaq li azzjonijiet mgħaġġla u mhux trasparenti biex isiru ħatriet ewlenin jew bidliet istituzzjonali jwasslu għal politiċizzazzjoni ulterjuri tal-ġudikatura, u hemm bżonn li jiġu indirizzati b'mod urġenti; jiddispjaċih b'mod partikolari, f'dan ir-rigward, li l-imħallfin tal-Qorti Suprema nħatru għal żmien twil qabel ma ġew indirizzati n-nuqqasijiet fil-proċess ta' nomina identifikati mill-ODIHR u mill-Kummissjoni ta' Venezja u minkejja talbiet ripetuti biex il-proċess tal-ħatra jitwaqqaf u jinġieb f'konformità mal-istandards Ewropej; itenni li n-nuqqas ta' progress fir-riforma ġudizzjarja fisser li l-kundizzjonijiet biex il-pajjiż jirċievi l-porzjon ta' EUR 75 miljun tal-assistenza makrofinanzjarja tal-UE sa Settembru 2021 ma ġewx issodisfati; jenfasizza li l-ħatriet kollha jeħtieġ li jkunu trasparenti, konformi bis-sħiħ mal-istandards Ewropej, u jsiru abbażi tal-integrità, l-indipendenza, l-imparzjalità u l-kompetenza; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jesprimi tħassib dwar il-manipulazzjoni kontinwa tal-istat u l-istaġnar fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni; itenni t-talba tiegħu lill-awtoritajiet Georgjani biex jintensifikaw il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata; jinnota l-adozzjoni tat-tibdiliet leġiżlattivi li jistabbilixxu l-Aġenzija Kontra l-Korruzzjoni u jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jippreżentawhom lill-Kummissjoni ta' Venezja għal opinjoni u biex jimplimentaw bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet futuri jsaħħu l-indipendenza tal-Aġenzija Kontra l-Korruzzjoni tagħha, b'mod partikolari sabiex l-Aġenzija Kontra l-Korruzzjoni tkun tista' tindirizza b'mod rigoruż il-każijiet ta' korruzzjoni ta' livell għoli, u jipprovdulha mezzi u riżorsi adegwati biex teżerċita bis-sħiħ il-mandat tagħha; jistieden ukoll lill-awtoritajiet Georgjani jinfurzaw in-normi leġiżlattivi dwar il-prevenzjoni tal-korruzzjoni, dwar il-prinċipji tal-integrità u dwar il-kunflitti ta' interess fis-servizz pubbliku, u jiżguraw l-identifikazzjoni ta' kwalunkwe ksur tagħhom; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jinvestigaw b'mod effettiv l-interċettazzjoni illegali massiva telefonika żvelata f'Settembru 2021, li jinkludu l-komunikazzjonijiet tal-kap tad-Delegazzjoni tal-UE għall-Georgia; jinsab imħasseb dwar l-emendi għall-Kodiċi ta' Proċedura Kriminali Georgjana li jżidu l-għadd ta' reati li għalihom huma permessi azzjonijiet investigattivi sigrieti u t-tul ta' żmien ta' dawn l-azzjonijiet, li ġew adottati mill-Parlament Georgjan fis-7 ta' Ġunju 2022 u li ġew irrifjutati mill-president fit-22 ta' Ġunju 2022; jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni ta' Venezja maħruġa fis-26 ta' Awwissu 2022, b'mod partikolari biex jiżguraw proċess leġiżlattiv trasparenti u inklużiv billi jinkludu lill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha u lis-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jissottolinja l-enfasi tal-opinjoni tal-Kummissjoni fuq il-governanza f'diversi livelli, il-proċess ta' deċentralizzazzjoni u r-riformi fl-amministrazzjoni pubblika sabiex tiġi stabbilita awtonomija lokali ta' standard Ewropew ta' suċċess u tiġi evitata l-konċentrazzjoni tal-poter fil-livell ċentrali; jinsisti fuq ir-rwol importanti tal-kooperazzjoni deċentralizzata bejn l-UE u l-Georgia; jenfasizza l-importanza li tissaħħaħ aktar il-kapaċità amministrattiva fil-livell ċentrali u tal-gvern lokali; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jesprimi tħassib serju dwar il-fatt li, minkejja l-qafas legali sod Georgjan biex tiggarantixxi l-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-media, kien hemm deterjorament fl-ambjent tal-media u s-sikurezza tal-ġurnalisti fl-2021; jikkundanna l-każijiet ta' intimidazzjoni, theddid u vjolenza kontra ġurnalisti u l-persekuzzjoni tagħhom, inkluż għadd dejjem jikber ta' investigazzjonijiet kriminali kontra l-ħaddiema u s-sidien tal-media; jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jirrispondu fil-pront u jinvestigaw b'mod effettiv allegazzjonijiet ta' interferenza illegali u abbuż ta' poter fil-konfront tar-rappreżentanti tal-media, kif ukoll jallinjaw il-liġijiet relatati mal-libertà tal-media, bħal-Liġi dwar il-Komunikazzjonijiet Elettroniċi, mal-istandards u r-rakkomandazzjonijiet internazzjonali mill-Kummissjoni ta' Venezja; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-Georgia tiżgura l-libertà tal-media, li tinvolvi indipendenza editorjali, sjieda trasparenti tal-media u kopertura pluralistika, imparzjali u nondiskriminatorja tal-fehmiet politiċi fl-ipprogrammar minn xandara privati u, b'mod partikolari, pubbliċi, speċjalment matul il-perjodi tal-kampanji elettorali, kif ukoll tiżgura aċċess mingħajr xkiel għall-informazzjoni li suppost tkun disponibbli għall-pubbliku u s-sikurezza, il-protezzjoni u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-ġurnalisti u ta' professjonisti oħra tal-media; jistieden lir-rappreżentanti kollha tal-Gvern Georgjan biex joqogħdu lura milli jużaw retorika aggressiva u trattament diskriminatorju fil-konfront tar-rappreżentanti tal-media fil-Georgia u biex jippromwovu approċċ tolleranti li jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem fid-dikjarazzjonijiet pubbliċi tagħhom; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jwaqqfu l-każijiet kriminali politikament motivati u jirrevedu l-każijiet kriminali li għaddejjin kontra l-ħaddiema tal-media, is-sidien ta' mezzi tal-media li jikkritikaw il-gvern, u l-qraba tagħhom; ifakkar, f'dan ir-rigward, il-każ ta' Nika Gvaramia, direttur ta' Mtavari TV, u dak tad-diretturi u l-fundaturi ta' mezzi oħra tal-media, bħal Formula TV u Pirveli TV; jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar il-fatt li fit-2 ta' Novembru 2022, il-Qorti tal-Appell ta' Tbilisi kkonfermat il-kundanna ta' Nika Gvaramia fuq akkużi dubjużi minkejja l-mistoqsijiet sinifikanti li tqajmu dwar il-każ, b'mod partikolari ż-żmien u l-akkużi tagħha; jistieden lill-President tal-Georgia, Salome Zourabichvili, biex tagħti l-maħfra lil Nika Gvaramia; ifakkar fil-prijoritajiet ewlenin indikati mill-Kummissjoni fl-opinjoni tagħha tas-17 ta' Ġunju 2022, inkluż l-appell lill-awtoritajiet Georgjani biex jiżguraw li l-proċeduri kriminali mressqa kontra s-sidien tal-media jissodisfaw l-ogħla standards legali; jieħu nota tad-dikjarazzjoni tad-Difensur Pubbliku tal-Georgia fis-7 ta’ Diċembru 2022, li tistieden lill-President tal-Georgia jagħmel użu mill-mekkaniżmu ta’ maħfra li jikkonċerna lil Nika Gvaramia, peress li l-każ huwa nieqes minn ġustifikazzjoni u ma jikkorrispondix mal-prinċipji fundamentali tal-liġi kriminali; jistenna li s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u d-Delegazzjoni tal-UE għall-Georgia jkomplu jimmonitorjaw fil-prattika l-proċessi kollha fil-Georgia relatati ma' każijiet politikament motivati; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistenna li l-Gvern u l-awtoritajiet Georgjani jieħdu l-obbligu tagħhom li jipprovdu sikurezza lil dawk li jagħtu kenn minn reġimi awtoritarji b'mod serju, wara rapporti li l-ġurnalisti mhux Georgjani esperjenzaw fastidju u ndħil mill-gvern fil-fruntiera Georgjana; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ifakkar li l-Georgia hija esposta ħafna għall-propaganda u l-kampanji ta' diżinformazzjoni Russi; jenfasizza l-importanza ta' sforzi kontinwi biex tiżdied ir-reżistenza tas-soċjetà Georgjana kontra kampanji bħal dawn u tentattivi biex jiġu influwenzati l-politika u l-opinjoni pubblika tal-Georgia, inkluż billi jiġu protetti l-pluraliżmu u l-indipendenza tal-media u jittejjeb il-litteriżmu medjatiku; jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-Istati Membri jkomplu jsaħħu l-kooperazzjoni mal-istituzzjonijiet rilevanti Georgjani biex jindirizzaw id-diżinformazzjoni Russa u l-konsegwenzi tagħha; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jinnota li l-propaganda Russa tuża l-passat totalitarju u l-kult ta' mexxejja komunisti totalitarji bħala għodda ta' influwenza fil-Georgia; jenfasizza li l-glorifikazzjoni ta' Stalin, inkluż permezz tal-bini ta' statwi ġodda, tgħawweġ il-wirt imdemmi u krudili tal-komuniżmu u hija affront għall-miljuni ta' vittmi tat-terrur Stalinista; ifaħħar lis-soċjetà ċivili għall-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni Russa, inkluż permezz ta' inizjattivi bħal-Laboratorju ta' Riċerka tal-Passat Sovjetiku (SovLab); |
| --- | --- |

27.

Rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għal-libertajiet fundamentali

| 28. | Jikkundanna l-vjolenza mwettqa kontra parteċipanti paċifiċi tal-marċ ta' Tbilisi Pride fil-5 ta' Lulju 2021 u l-ġurnalisti li koprew l-avveniment; jiddenunzja bil-qawwa n-nuqqas ta' investigazzjonijiet diliġenti jew prosekuzzjonijiet ta' dawk responsabbli għall-organizzazzjoni tal-vjolenza; jinnota li sitt awturi tal-vjolenza ġew ikkundannati għal massimu ta' ħames snin ħabs f'April 2022, iżda jistieden lill-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali jwettaq investigazzjoni komprensiva u effettiva dwar l-organizzaturi u l-awturi kollha tal-vjolenza fid-dawl tal-ammont kbir ħafna ta' evidenza miġbura mill-media, is-soċjetà ċivili u d-Difensur Pubbliku Georgjan; jinnota li l-avvenimenti ppjanati għall-2022 ta' Tbilisi Pride seħħew ġewwa u li l-pulizija rreaġixxiet fil-ħin biex tipprevjeni l-indħil u l-vjolenza minn gruppi li jopponu l-avvenimenti Pride; iħeġġeġ lill-Gvern Georgjan jiddefendi d-dritt għal għaqda paċifika u l-libertà tal-espressjoni, u jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jiżguraw is-sikurezza tad-dimostranti; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jistieden lill-awtoritajiet jiżguraw il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem b'mod partikolari dawk tan-nisa u ta' gruppi vulnerabbli oħra, bħall-komunità LGBTQI+ u l-minoranzi etniċi, u jimplimentaw bis-sħiħ il-leġiżlazzjoni dwar id-drittijiet tal-bniedem u kontra d-diskriminazzjoni fil-prattika u jiġġieldu b'mod effettiv l-impunità għall-ksur kollu tad-drittijiet tal-bniedem, b'mod partikolari għal ksur serju; iħeġġeġ l-adozzjoni tal-istrateġija u l-pjan ta' azzjoni dwar id-drittijiet tal-bniedem 2021–2030; ifaħħar lill-Gvern Georgjan għall-ħolqien tal-Kumitat ta' Koordinazzjoni Interaġenzjali responsabbli għall-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, taħt is-superviżjoni tal-Prim Ministru; jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jaħdmu fuq l-istrateġija ta' deistituzzjonalizzazzjoni u l-pjan ta' azzjoni tagħha, f'konformità mar-rekwiżiti tal-Kodiċi dwar id-Drittijiet tat-Tfal, peress li l-vjolenza kontra t-tfal f'kuntest ta' familja u f'kura residenzjali, foster care u istituzzjonijiet edukattivi għadha problema sinifikanti; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jkomplu jtejbu r-rappreżentanza tan-nisa u t-trattament ugwali fil-livelli kollha tal-ħajja politika, ekonomika u soċjetali biex jeqirdu l-inugwaljanza fis-suq tax-xogħol u d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa; iħeġġeġ lill-Gvern u lill-awtoritajiet Georgjani jadottaw u jimplimentaw b'mod effettiv il-leġiżlazzjoni kontra l-vjolenza bbażata fuq il-ġeneru u domestika u l-femminiċidji, iżidu l-appoġġ għas-superstiti, u jimplimentaw programmi ta' riabilitazzjoni għall-awturi tar-reati u kampanji ta' sensibilizzazzjoni, b'mod partikolari fil-livell tal-komunità lokali; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jikkundanna d-diskriminazzjoni kontinwa tal-gruppi u l-persuni LGBTQI+, inkluż fl-oqsma tax-xogħol, tas-saħħa, soċjali u ekonomiċi, kif ukoll l-immirar tagħhom minn gruppi ta' mibegħda ultranazzjonalisti; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Itenni l-importanza ta' sorveljanza indipendenti tal-istituzzjonijiet statali tal-Georgia; jesprimi tħassib serju, f'dan ir-rigward, dwar iż-żarmar tas-Servizz tal-Ispettur tal-Istat kontra r-rakkomandazzjonijiet tal-ODIHR u mingħajr konsultazzjonijiet sinifikanti minn qabel; jenfasizza r-rwol pożittiv ta' Nino Lomjaria, id-Difensur Pubbliku tal-Georgia, fil-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, fil-promozzjoni tal-governanza tajba, fit-tisħiħ tal-istat tad-dritt, fis-salvagwardja tal-libertà tal-media u fis-sorveljanza tal-konformità tal-politiki u l-azzjonijiet tal-eżekuttiv mal-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem; jikkundanna t-tentattivi regolari, inkluż mill-awtoritajiet, biex tiġi mminata l-indipendenza tad-Difensur Pubbliku tal-Georgia u biex jitqajmu dubji dwar l-integrità tal-uffiċċju u l-persunal tiegħu; jilqa' l-istabbiliment ta' bord indipendenti biex jevalwa l-kandidati għall-kariga ta' difensur pubbliku u jistieden lill-maġġoranza parlamentari tagħżel wieħed mill-aħjar tliet kandidati indipendenti mressqa mill-bord mingħajr dewmien; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jenfasizza r-rwol kruċjali tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fis-sorveljanza demokratika; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu appoġġ politiku, tekniku u finanzjarju lis-soċjetà ċivili u lill-media indipendenti u jqassmu l-fondi ewlenin lis-soċjetà ċivili biex tingħata spinta lill-bini tal-kapaċità u l-għarfien espert; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jistieden lill-Georgia tillimita l-użu ta' kawżi strateġiċi kontra l-parteċipazzjoni pubblika li jimmiraw lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u r-rappreżentanti tal-media u b'hekk ifixklu l-ħidma kritika u indipendenti tagħhom; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jesprimi tħassib dwar l-għadd ta' persuni Georgjani li jfittxu asil fl-UE u jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jżidu l-kooperazzjoni mas-sħab Ewropej tagħhom u jieħdu aktar miżuri biex jindirizzaw din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

35.

Relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali

| 36. | Jilqa' r-rekord pożittiv tal-Georgia fl-approssimazzjoni tal-liġijiet tagħha u fil-bini ta' ekonomija tas-suq li tiffunzjona bis-sħiħ; jitlob li l-opportunitajiet ippreżentati mill-Pjan Ekonomiku u ta' Investiment jintużaw biex tinbena ekonomija dinamika u reżiljenti li tkun lesta biex tiġi integrata fis-suq uniku tal-UE; jilqa' wkoll il-fatt li l-UE hija s-sieħba kummerċjali ewlenija tal-Georgia, peress li madwar 21 % tal-kummerċ totali tal-Georgia huwa mal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi l-potenzjal tad-DCFTA li żżid il-volumi kummerċjali bejn l-UE u l-Georgia permezz ta' assistenza koordinata, b'enfasi fuq l-appoġġ għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju u r-riformi strutturali, inkluż l-iżvilupp ta' infrastruttura ta' kwalità, bħal laboratorji fil-Georgia għaċ-ċertifikazzjoni tal-UE ta' standards sanitarji u fitosanitarji, u ostakli tekniċi għall-istandards kummerċjali; jilqa' l-applikazzjoni Georgjana biex tingħaqad maż-Żona Unika ta' Pagamenti bl-Euro; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Iħeġġeġ lill-awtoritajiet Georgjani jagħtu spinta lill-parteċipazzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju fid-DCFTA, b'mod partikolari billi jżidu l-komunikazzjoni dwar l-opportunitajiet disponibbli għalihom, billi jtejbu l-aċċess għall-faċilitajiet tal-esportazzjoni u billi jagħmlu l-aħjar użu possibbli mill-programmi eżistenti tal-Kummissjoni ENPARD (Programm Ewropew tal-Viċinat għall-agrikoltura u l-iżvilupp rurali) Georgia u EU4Business; |
| --- | --- |

37.

Kooperazzjoni settorjali

| 38. | Itenni li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni, id-DCFTA u l-Aġenda ta' Assoċjazzjoni 2021–2027 jipprovdu qafas solidu biex il-Georgia titqarreb lejn l-UE permezz ta' integrazzjoni gradwali fis-suq uniku tal-UE u kooperazzjoni settorjali msaħħa; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jistabbilixxu djalogu politiku msaħħaħ u strutturat mal-Georgia u ma' pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali oħra sabiex javvanzaw aktar l-integrazzjoni ekonomika u l-armonizzazzjoni leġiżlattiva; jemmen li dan id-djalogu għandu jinkludi laqgħat fil-marġini tal-Kunsill Ewropew mal-mexxejja tal-pajjiżi rilevanti, li r-rappreżentanti tagħhom għandhom jipparteċipaw b'mod regolari fil-laqgħat tal-gruppi ta' ħidma u tal-kumitati tal-Kunsill Ewropew fuq bażi strutturata, u li dawn il-pajjiżi għandhom jiġu inklużi bħala osservaturi fil-proċedimenti tal-kumitati stabbiliti skont l-Artikolu 291 tat-TFUE u r-Regolament (UE) Nru 182/2011 (4) biex jissaħħu l-orjentazzjoni lejn ir-riforma u l-għarfien amministrattiv ta' dawn il-pajjiżi; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jissottolinja l-importanza ta' titjib fit-trasport, l-enerġija u l-konnettività diġitali bħala mezz biex isir użu sħiħ mill-potenzjal ġeografiku u ekonomiku tal-Georgia fil-livelli kollha, speċjalment f'muniċipalitajiet żgħar, ta' daqs medju u rurali; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jistieden lill-Georgia ttejjeb is-settur tal-enerġija u l-konnettività tagħha, filwaqt li tiżgura s-sostenibbiltà ambjentali, issaħħaħ il-ġlieda tagħha kontra t-tibdil fil-klima u tipproteġi l-ambjent, b'mod partikolari billi tippreserva l-bijodiversità u s-siti protetti, inkluż permezz ta' allinjament leġiżlattiv ulterjuri mal-acquis tal-UE u l-politiki tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, kif ukoll billi ssaħħaħ l-amministrazzjoni Georgjana biex tippermetti t-tranżizzjoni ekoloġika; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jieħdu passi kruċjali biex jisseparaw u jiċċertifikaw l-operaturi tas-sistema ta' trażmissjoni tal-elettriku u tal-gass sabiex jaċċelleraw it-tranżizzjoni ekoloġika u jevitaw id-dipendenza enerġetika fuq ir-Russja, f'konformità mal-Pjan REPowerEU; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lin-Network Ewropew tal-Operaturi tas-Sistema ta' Trażmissjoni u lill-Georgia jivvalutaw il-possibbiltà li jissinkronizzaw il-grilja tal-elettriku Georgjana mal-grilja kontinentali Ewropea u li jinkludu lill-Georgia fiż-Żona Sinkronika tal-Ewropa Kontinentali; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jistieden lill-Gvern Georgjan iżid l-isforzi tiegħu biex iżid u jsostni l-iżvilupp soċjoekonomiku sabiex jiġu żgurati livelli ogħla ta' introjtu u żvilupp reġjonali; itenni l-appoġġ tiegħu għall-iżvilupp tal-kapital uman permezz tat-tisħiħ tar-rwol tas-settur privat fil-ġestjoni tas-sistema tal-edukazzjoni vokazzjonali u l-indirizzar tan-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet biex jittejbu l-prospetti ta' impjieg; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lill-Georgia jżidu l-kooperazzjoni dwar ir-reżiljenza tas-saħħa pubblika, inkluż bejn l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika, dwar il-faċilitajiet ta' riċerka u dwar il-kapaċitajiet ta' emerġenza, kif ukoll jiskambjaw l-aħjar prattiki u jaħdmu mas-soċjetà ċivili dwar l-istabbiliment ta' strateġiji epidemiċi li jiffukaw fuq l-aktar gruppi vulnerabbli, inklużi l-anzjani, il-persuni mingħajr dar, il-ħaddiema staġjonali u l-migranti; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jilqa' l-adozzjoni tal-istrateġija nazzjonali globali tal-Georgia dwar is-saħħa pubblika għall-2022–2030 u l-pjan ta' azzjoni li jakkumpanjaha, kif ukoll tal-istrateġija l-ġdida dwar is-saħħa mentali għall-2022–2030 u l-pjan ta' azzjoni li jakkumpanjaha; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jilqa' l-isforzi kontinwi tal-Georgia biex issaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali tagħha fl-infurzar tal-liġi mal-Aġenzija tal-UE għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol) u l-Aġenzija tal-UE għat-Taħriġ fl-Infurzar tal-Liġi (CEPOL), inkluż l-iffirmar ta' arranġament ta' ħidma ġdid bejn is-CEPOL u l-Georgia fit-22 ta' Ġunju 2022, li se jsaħħaħ il-kondiviżjoni tal-għarfien, l-għarfien espert, l-aħjar prattiki u approċċi kkoordinati għat-tagħlim; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jilqa' l-adozzjoni ta' riformi tax-xogħol u jistieden lill-Gvern Georgjan jkompli jtejjeb il-qafas Georgjan għall-protezzjoni tad-drittijiet tax-xogħol, inkluż billi jiżgura sistema effettiva ta' spezzjoni tax-xogħol b'kompetenzi, kapaċitajiet u riżorsi adegwati, itejjeb il-leġiżlazzjoni ewlenija dwar ix-xogħol biex jinġieb f'konformità sħiħa mal-istandards tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol u r-regolamenti tal-UE, jippromulga paga minima f'konsultazzjoni mas-sħab soċjali u l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tax-xogħol, jiżviluppa skemi effettivi ta' protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u joħloq pjan ta' azzjoni għall-formalizzazzjoni tas-settur informali; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-ħolqien ta' spazju komuni għar-roaming bejn il-Georgia u l-UE permezz ta' assistenza kkoordinata b'enfasi fuq it-tnaqqis gradwali tat-tariffi tar-roaming internazzjonali bejn il-Georgia u l-UE f'konformità mar-regolamenti tal-UE, biex b'hekk jiġu protetti d-drittijiet tal-konsumaturi, kif ukoll tassisti lill-Georgia biex gradwalment tikkonforma mal-
  acquis
  tal-UE u tikkontribwixxi għall-proċess ta' integrazzjoni Ewropea tal-Georgia; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-isforzi tal-Georgia biex tippożizzjona lilha nnifisha bħala ċentru reġjonali għall-konnettività diġitali u s-servizzi diġitali u tippromwovi s-sovranità diġitali tagħha billi tiżviluppa konnettività internazzjonali strateġika u kurituri tat-trasport diġitali bejn l-Ewropa u diversi partijiet tal-Asja permezz tal-Georgia; jilqa' l-programmi ta' assistenza tal-UE b'appoġġ għad-diġitalizzazzjoni, bħall-EU4Digital u l-EaP Connect, iżda jenfasizza wkoll il-ħtieġa ta' konnettività diġitali aċċessibbli, b'mod partikolari fiż-żoni rurali, u l-isforzi li saru lejha; jilqa' l-inizjattiva ta' investiment għal broadband veloċi għall-insedjamenti rurali; jilqa' l-adozzjoni tal-istrateġija u l-pjan ta' azzjoni nazzjonali dwar iċ-ċibersigurtà għall-2021–2024; jistieden lill-awtoritajiet Georgjani jaħdmu mal-UE dwar it-tisħiħ tar-reżiljenza ċibernetika tal-pajjiż f'konformità mal-aħjar prattiki u l-leġiżlazzjoni tal-UE, b'mod partikolari d-Direttiva tal-UE dwar is-sigurtà tan-networks u tas-sistemi tal-informazzjoni (5); |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Georgia jikkunsidraw li jżidu l-għadd ta' proġetti tan-Network trans-Ewropew tat-trasport fil-Georgia; jenfasizza l-implikazzjonijiet negattivi għas-sigurtà tal-investimenti Ċiniżi fl-infrastruttura strateġika; jiddispjaċih dwar id-dewmien kontinwu fl-iżvilupp tal-Port fil-Baħar Fond ta' Anaklia, wara li l-Gvern Georgjan ikkanċella l-kuntratt tal-proġett mal-Konsorzju għall-Iżvilupp ta' Anaklia fl-2020; jesprimi t-tama li l-Georgia taċċellera l-kostruzzjoni tal-port, f'konformità mal-objettivi strateġiċi Ewro-Atlantiċi tal-Georgia; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jilqa' l-assoċjazzjoni tal-Georgia ma' Orizzont Ewropa, il-programm ta' riċerka u innovazzjoni tal-UE għall-2021–2027, li jiftaħ opportunitajiet ġodda għall-komunità xjentifika u tal-innovazzjoni tal-Georgia, u jilqa' l-impenn tal-Georgia li tibda l-proċess biex issir pajjiż terz assoċjat tal-programm Erasmus+; |
| --- | --- |

52.

Dispożizzjonijiet istituzzjonali

| 53. | Jafferma mill-ġdid l-impenn tiegħu li jappoġġja d-demokrazija parlamentari tal-Georgia permezz tal-iżvilupp tal-kapaċità; jiddispjaċih li l-offerta tal-Parlament Ewropew lill-Parlament Georgjana biex jiġi stabbilit Djalogu Jean Monnet ma ġietx aċċettata; |
| --- | --- |

53.

o

o o

| 54. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, u lill-Gvern u lill-Parlament tal-Georgia. |
| --- | --- |

54.

---

(1)  ĠU L 261, 30.8.2014, p. 4.

(2)  Testi adottati, P9_TA(2022)0235.

(3)  ĠU L 218, 23.8.2022, p. 40.

(4)  Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-mekkaniżmi ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju tas-setgħat ta' implimentazzjoni mill-Kummissjoni (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13).

(5)  Id-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Lulju 2016 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta' sigurtà tan-networks u tas-sistemi tal-informazzjoni madwar l-Unjoni (ĠU L 194, 19.7.2016, p. 1).

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/73 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/73

---

P9_TA(2022)0443

Prospettivi għas-soluzzjoni msejsa fuq il-koeżistenza ta' żewġ Stati għal Iżrael u l-Palestina

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar il-prospettivi għas-soluzzjoni msejsa fuq il-koeżistenza ta' żewġ Stati għal Iżrael u l-Palestina (2022/2949(RSP))

(2023/C 177/08)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Proċess ta' Paċi fil-Lvant Nofsani, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Mejju 2017 dwar il-ksib tas-soluzzjoni ta' żewġ stati fil-Lvant Nofsani (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Proċess ta' Paċi fil-Lvant Nofsani, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Mejju 2017 dwar il-ksib tas-soluzzjoni ta' żewġ stati fil-Lvant Nofsani (1),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-18 ta' Jannar 2016 u tal-20 ta' Ġunju 2016 dwar il-proċess ta' paċi fil-Lvant Nofsani, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-18 ta' Jannar 2016 u tal-20 ta' Ġunju 2016 dwar il-proċess ta' paċi fil-Lvant Nofsani,

| — | wara li kkunsidra l-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Iżrael li sar fit-3 ta' Ottubru 2022 u l-konklużjonijiet tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Iżrael li sar fit-3 ta' Ottubru 2022 u l-konklużjonijiet tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Unjoni Ewropea tal-2021 dwar l-insedjamenti Iżraeljani fix-Xatt okkupat tal-Punent, inkluża Ġerusalemm tal-Lvant, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Unjoni Ewropea tal-2021 dwar l-insedjamenti Iżraeljani fix-Xatt okkupat tal-Punent, inkluża Ġerusalemm tal-Lvant,

| — | wara li kkunsidra l-lista tal-UE ta' terroristi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-lista tal-UE ta' terroristi,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra tal-1949, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra tal-1949,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehimiet ta' Oslo tal-1993 u tal-1995, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehimiet ta' Oslo tal-1993 u tal-1995,

| — | wara li kkunsidra l-Inizjattiva Għarbija għall-Paċi tal-2002, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Inizjattiva Għarbija għall-Paċi tal-2002,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-UE kkonfermat ripetutament l-appoġġ tagħha għas-soluzzjoni ta' żewġ stati, b'żewġ stati sovrani u demokratiċi jgħixu maġenb xulxin fil-paċi u s-sigurtà garantita, b'Ġerusalemm bħala l-kapitali taż-żewġ stati; |
| --- | --- |

A.

billi l-UE kkonfermat ripetutament l-appoġġ tagħha għas-soluzzjoni ta' żewġ stati, b'żewġ stati sovrani u demokratiċi jgħixu maġenb xulxin fil-paċi u s-sigurtà garantita, b'Ġerusalemm bħala l-kapitali taż-żewġ stati;

| B. | billi l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU adotta diversi riżoluzzjonijiet dwar il-kwistjoni, inkluża r-Riżoluzzjoni 2334 (2016); billi l-UE-27 għamlet referenza għal dawn ir-riżoluzzjonijiet u l-ħtieġa li dawn jiġu rispettati fid-dikjarazzjoni tagħha wara l-aħħar laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Iżrael; |
| --- | --- |

B.

billi l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU adotta diversi riżoluzzjonijiet dwar il-kwistjoni, inkluża r-Riżoluzzjoni 2334 (2016); billi l-UE-27 għamlet referenza għal dawn ir-riżoluzzjonijiet u l-ħtieġa li dawn jiġu rispettati fid-dikjarazzjoni tagħha wara l-aħħar laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Iżrael;

| C. | billi, skont ir-rapport tal-2021 mill-Uffiċċju tar-Rappreżentant tal-Unjoni Ewropea, is-sena l-oħra rat rata akbar ulterjuri ta' avvanz tal-unitajiet ta' insedjament fit-Territorji Palestinjani okkupati (22 030), b'mod partikolari f'Ġerusalemm tal-Lvant fejn l-għadd ta' unitajiet ta' abitazzjoni ġodda żdied b'aktar mid-doppju meta mqabbel mal-2020 (minn 6 288 għal 14 894), bħala parti mit-tendenza ta' espansjoni kontinwa tal-insedjamenti Iżraeljani; |
| --- | --- |

C.

billi, skont ir-rapport tal-2021 mill-Uffiċċju tar-Rappreżentant tal-Unjoni Ewropea, is-sena l-oħra rat rata akbar ulterjuri ta' avvanz tal-unitajiet ta' insedjament fit-Territorji Palestinjani okkupati (22 030), b'mod partikolari f'Ġerusalemm tal-Lvant fejn l-għadd ta' unitajiet ta' abitazzjoni ġodda żdied b'aktar mid-doppju meta mqabbel mal-2020 (minn 6 288 għal 14 894), bħala parti mit-tendenza ta' espansjoni kontinwa tal-insedjamenti Iżraeljani;

| D. | billi l-vjolenza, it-terroriżmu, inklużi l-attakki kontra l-popolazzjoni ċivili, u l-inċitament għall-vjolenza qed jiġu aggravati minn miżuri ta' provokazzjoni u retorika xewwiexa u huma inkompatibbli b'mod fundamentali mar-riżoluzzjoni paċifika tal-konflitti; billi l-Unjoni esprimiet l-kondoljanzi tagħha lill-familji tal-vittmi kollha; |
| --- | --- |

D.

billi l-vjolenza, it-terroriżmu, inklużi l-attakki kontra l-popolazzjoni ċivili, u l-inċitament għall-vjolenza qed jiġu aggravati minn miżuri ta' provokazzjoni u retorika xewwiexa u huma inkompatibbli b'mod fundamentali mar-riżoluzzjoni paċifika tal-konflitti; billi l-Unjoni esprimiet l-kondoljanzi tagħha lill-familji tal-vittmi kollha;

| E. | billi l-Iżraeljani kif ukoll il-Palestinjani għandhom id-dritt li jgħixu fis-sigurtà; billi dan jinkludi d-dritt li jipproteġu t-territorju tagħhom u li jiddefendu l-interessi leġittimi tas-sigurtà tagħhom; |
| --- | --- |

E.

billi l-Iżraeljani kif ukoll il-Palestinjani għandhom id-dritt li jgħixu fis-sigurtà; billi dan jinkludi d-dritt li jipproteġu t-territorju tagħhom u li jiddefendu l-interessi leġittimi tas-sigurtà tagħhom;

| F. | billi l-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna aggravat id-dgħufijiet u t-tensjonijiet ġeopolitiċi fir-reġjun, u l-insigurtà tal-ikel qed tiżdied f'daqqa; |
| --- | --- |

F.

billi l-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna aggravat id-dgħufijiet u t-tensjonijiet ġeopolitiċi fir-reġjun, u l-insigurtà tal-ikel qed tiżdied f'daqqa;

| G. | billi, fil-11 ta' Mejju 2022, il-ġurnalista Shireen Abu Aqla nqatlet matul attakk militari Iżraeljan f'Jenin fix-Xatt okkupat tal-Punent; billi, minkejja diversi appelli biex isir dan, ma saret l-ebda investigazzjoni indipendenti dwar il-qtil tagħha, biex dawk li wettqu dan l-att kriminali ma nżammux responsabbli ta' għemilhom; |
| --- | --- |

G.

billi, fil-11 ta' Mejju 2022, il-ġurnalista Shireen Abu Aqla nqatlet matul attakk militari Iżraeljan f'Jenin fix-Xatt okkupat tal-Punent; billi, minkejja diversi appelli biex isir dan, ma saret l-ebda investigazzjoni indipendenti dwar il-qtil tagħha, biex dawk li wettqu dan l-att kriminali ma nżammux responsabbli ta' għemilhom;

| H. | billi l-Qorti tal-Ġustizzja adottat deċiżjoni fit-12 ta' Novembru 2019 dwar il-politika tal-UE ta' differenzjazzjoni fil-kummerċ li tirriżulta mit-territorju tal-Istat ta' Iżrael u t-territorji Palestinjani okkupati (2); billi jeħtieġ li l-UE tapplika din id-deċiżjoni kif xieraq; |
| --- | --- |

H.

billi l-Qorti tal-Ġustizzja adottat deċiżjoni fit-12 ta' Novembru 2019 dwar il-politika tal-UE ta' differenzjazzjoni fil-kummerċ li tirriżulta mit-territorju tal-Istat ta' Iżrael u t-territorji Palestinjani okkupati (2); billi jeħtieġ li l-UE tapplika din id-deċiżjoni kif xieraq;

| I. | billi Iżrael huwa Stat demokratiku, fejn l-aħħar elezzjonijiet leġiżlattivi saru fl-1 ta' Novembru 2022; billi l-aħħar elezzjonijiet parlamentari Palestinjani saru fl-2006, li rriżultaw f'rebħa għall-Ħamas – organizzazzjoni li tinsab fil-lista tal-UE ta' terroristi – f'Gaża; billi l-aħħar elezzjonijiet presidenzjali Palestinjani saru f'Jannar 2005; |
| --- | --- |

I.

billi Iżrael huwa Stat demokratiku, fejn l-aħħar elezzjonijiet leġiżlattivi saru fl-1 ta' Novembru 2022; billi l-aħħar elezzjonijiet parlamentari Palestinjani saru fl-2006, li rriżultaw f'rebħa għall-Ħamas – organizzazzjoni li tinsab fil-lista tal-UE ta' terroristi – f'Gaża; billi l-aħħar elezzjonijiet presidenzjali Palestinjani saru f'Jannar 2005;

| J. | billi l-Istrixxa ta' Gaża ilha taħt imblokk għal 15-il sena, u b'hekk qabdet żewġ miljun abitant f'żona ta' 40 bi 11-il kilometru kwadru; billi skont l-Uffiċċju tan-NU għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (UNOCHA), 53 % tal-poplu ta' Gaża jgħix taħt il-linja tal-faqar; |
| --- | --- |

J.

billi l-Istrixxa ta' Gaża ilha taħt imblokk għal 15-il sena, u b'hekk qabdet żewġ miljun abitant f'żona ta' 40 bi 11-il kilometru kwadru; billi skont l-Uffiċċju tan-NU għall-Koordinazzjoni tal-Affarijiet Umanitarji (UNOCHA), 53 % tal-poplu ta' Gaża jgħix taħt il-linja tal-faqar;

| K. | billi l-komunità internazzjonali appellat kontinwament għar-ripatrijazzjoni f'Iżrael tal-fdalijiet ta' Hadar Goldin u Oron Shaul, peress li qed jinżammu f'Gaża bi ksur tad-dritt umanitarju internazzjonali, u billi l-komunità internazzjonali esprimiet solidarjetà unanima mal-familji Goldin u Shaul; |
| --- | --- |

K.

billi l-komunità internazzjonali appellat kontinwament għar-ripatrijazzjoni f'Iżrael tal-fdalijiet ta' Hadar Goldin u Oron Shaul, peress li qed jinżammu f'Gaża bi ksur tad-dritt umanitarju internazzjonali, u billi l-komunità internazzjonali esprimiet solidarjetà unanima mal-familji Goldin u Shaul;

| L. | billi l-awtoritajiet Iżraeljani waqqgħu infrastruttura ewlenija ffinanzjata minn donaturi internazzjonali biex jipprovdu servizzi bażiċi; billi bħalissa diversi strutturi ffinanzjati mill-UE jew mill-Istati Membri bħalissa għandhom ordnijiet ta' waqfien mix-xogħol jew ta' demolizzjoni; |
| --- | --- |

L.

billi l-awtoritajiet Iżraeljani waqqgħu infrastruttura ewlenija ffinanzjata minn donaturi internazzjonali biex jipprovdu servizzi bażiċi; billi bħalissa diversi strutturi ffinanzjati mill-UE jew mill-Istati Membri bħalissa għandhom ordnijiet ta' waqfien mix-xogħol jew ta' demolizzjoni;

| M. | billi, f'Ottubru 2021, il-Ministeru tad-Difiża Iżraeljan ħareġ ordni militari li nnominat sitt organizzazzjonijiet mhux governattivi Palestinjani bħala “assoċjazzjonijiet illegali” (organizzazzjonijiet terroristiċi); billi f'Awwissu 2022, saru rejds fl-uffiċċji ta' dawn l-organizzazzjonijiet, id-dokumenti ġew ikkonfiskati u t-tagħmir inqered mill-forzi Iżraeljani; |
| --- | --- |

M.

billi, f'Ottubru 2021, il-Ministeru tad-Difiża Iżraeljan ħareġ ordni militari li nnominat sitt organizzazzjonijiet mhux governattivi Palestinjani bħala “assoċjazzjonijiet illegali” (organizzazzjonijiet terroristiċi); billi f'Awwissu 2022, saru rejds fl-uffiċċji ta' dawn l-organizzazzjonijiet, id-dokumenti ġew ikkonfiskati u t-tagħmir inqered mill-forzi Iżraeljani;

| N. | billi s-soċjetà ċivili fir-reġjun, u b'mod iktar speċifiku f'Iżrael, fix-Xatt tal-Punent u f'Gaża, għandha rwol ewlieni fil-bini ta' rabiet fis-soċjetà u fil-promozzjoni ta' atmosfera ta' paċi, tolleranza u nonvjolenza; |
| --- | --- |

N.

billi s-soċjetà ċivili fir-reġjun, u b'mod iktar speċifiku f'Iżrael, fix-Xatt tal-Punent u f'Gaża, għandha rwol ewlieni fil-bini ta' rabiet fis-soċjetà u fil-promozzjoni ta' atmosfera ta' paċi, tolleranza u nonvjolenza;

Prinċipji ġenerali

| 1. | Itenni l-appoġġ sod tiegħu għal soluzzjoni nnegozjata ta' żewġ stati abbażi tal-linji tal-1967 b'żewġ stati sovrani, demokratiċi li jgħixu maġenb xulxin fil-paċi u s-sigurtà ggarantita, b'Ġerusalemm bħala l-kapitali taż-żewġ stati u b'rispett sħiħ tad-dritt internazzjonali; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jappella għal tmiem tal-kunflitt fit-tul bejn Iżrael u l-Palestina u l-okkupazzjoni tat-territorji Palestinjani permezz tat-tkomplija ta' taħditiet ta' paċi ġenwini bejn iż-żewġ naħat abbażi tal-parametri stabbiliti għas-soluzzjoni ta' żewġ stati, bl-appoġġ tal-komunità internazzjonali, li jwasslu għal ftehim dwar l-istatus permanenti negozjat u rikonoxximent reċiproku; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iħeġġeġ liż-żewġ stati jtennu l-impenn tagħhom lejn is-soluzzjoni ta' żewġ stati; jitlob lill-Gvern Iżraeljan li jmiss biex jieħu impenn ċar favur is-soluzzjoni ta' żewġ stati; jistieden lill-mexxejja Iżraeljani u Palestinjani jibqgħu lura minn kull provokazzjoni fl-azzjonijiet u r-retorika, u d-deċiżjonijiet unilaterali tagħhom; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jiddeplora n-nuqqas ta' riżultati tanġibbli fil-proċess ta' paċi fil-Lvant Nofsani f'dawn l-aħħar deċennji, li rriżulta fi vjolenza u terroriżmu kontinwi, sitwazzjoni fuq il-post li qed tiddeterjora b'mod kostanti fit-territorji Palestinjani okkupati, żieda fil-frustrazzjoni fis-soċjetà Palestinjana, tensjonijiet u insigurtà dejjem akbar f'Iżrael, u l-istrumentalizzazzjoni tal-kunflitt minn gruppi terroristiċi u estremisti; |
| --- | --- |

4.

L-ostakli għas-soluzzjoni ta' żewġ stati

| 5. | Ifakkar li l-insedjamenti huma illegali skont id-dritt internazzjonali, jappella għat-tmiem immedjat tal-bini tagħhom u jenfasizza li d-deċiżjonijiet reċenti li jiġu stabbiliti insedjamenti ġodda jimminaw iktar il-prospetti għal soluzzjoni vijabbli ta' żewġ stati, b'mod partikolari f'żona E1 u x-Xatt tal-Punent; jikkundanna l-vjolenza kontra l-abitanti tal-insedjamenti u jitlob l-obbligu ta' rendikont; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jitlob lil Iżrael jikkonforma mar-responsabbiltajiet u l-obbligi tiegħu bħala setgħa okkupanti skont id-dritt internazzjonali, u jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem tal-Palestinjani; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jikkundanna bil-qawwa t-terroriżmu kontinwu kontra Iżrael u jfakkar fid-dritt ta' Iżrael li jeżisti u li jiddefendi lilu nnifsu; jirrikonoxxi bis-sħiħ it-tħassib leġittimu ta' Iżrael dwar is-sigurtà u l-isfidi li qed jiffaċċja; itenni d-dritt sħiħ ta' Iżrael li jiġġieled kontra l-atti ta' vjolenza u d-dritt tiegħu li jipproteġi l-popolazzjoni ċivili tiegħu; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jikkundanna u jitlob li jintemmu minnufih l-atti kollha ta' vjolenza bejn l-Iżraeljani u l-Palestinjani, inkluż l-użu sproporzjonat tal-forza f'operazzjonijiet militari mill-Forzi tad-Difiża Iżraeljani, l-attakki terroristiċi kontra ċivili innoċenti u l-immirar tal-infrastrutturi ċivili, il-vjolenza dejjem tikber fl-insedjamenti, u l-attakki indiskriminati inklużi attakki ta' rokits imwettqa minn organizzazzjonijiet terroristiċi Palestinjani fil-lista tal-UE inklużi l-Ħamas, il-Ġiħad Iżlamika tal-Palestina, u l-Front Popolari għal-Liberazzjoni tal-Palestina; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jisħaq fuq il-ħtieġa imperattiva għall-UE li taħdem fi sħubija ma' Iżrael, l-Awtorità Palestinjana, l-Istati Uniti u s-sħab Għarab fir-reġjun bl-għan tal-prevenzjoni tar-riarm tal-gruppi terroristiċi fl-Istrixxa ta' Gaża u fix-Xatt tal-Punent kif ukoll tal-kuntrabandu tal-armi, il-manifattura tar-rokits u l-bini ta' mini min-naħa ta' dawn il-gruppi; jisħaq darb'oħra fuq il-ħtieġa kruċjali tad-diżarm tal-gruppi terroristiċi kollha f'Gaża, f'konformità mal-konklużjonijiet preċedenti tal-Kunsill Affarijiet Barranin; jikkundanna l-attivitajiet inaċċettabbli mill-awtoritajiet de facto f'Gaża u, f'dan il-kuntest, itenni l-ħtieġa li l-Awtorità Palestinjana tieħu kontroll tal-Istrixxa ta' Gaża; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jitlob li l-awturi ta' dawn l-atti ta' vjolenza jinżammu responsabbli, f'konformità mad-dritt internazzjonali; ifakkar li l-konformità mad-dritt umanitarju internazzjonali u d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem min-naħa tal-istati u l-atturi mhux statali, inkluża r-responsabbiltà għall-azzjonijiet tagħhom, hija pedament għall-paċi u s-sigurtà; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jafferma mill-ġdid l-impenn tiegħu għar-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, inkluża, l-aktar reċenti, ir-Riżoluzzjoni 2334 (2016), u jenfasizza li dawn jiġu rispettati, kif imtenni mill-UE-27 fid-dikjarazzjoni tagħha wara l-aħħar laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Iżrael; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jenfasizza li d-demokrazija fil-Palestina għandha tiġi appoġġjata iżjed, u jistieden lill-komunità internazzjonali tirdoppja l-isforzi tagħha li ssaħħaħ l-istituzzjonijiet tagħha bl-għan li tinkiseb unità fil-Palestina, bħala element importanti biex tintlaħaq is-soluzzjoni ta' żewġ stati; iħeġġeġ lill-forzi Palestinjani jkomplu mingħajr dewmien l-isforzi tagħhom lejn ir-rikonċiljazzjoni, b'mod partikolari billi jsiru elezzjonijiet presidenzjali u leġiżlattivi li kienu ilhom biex isiru; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jitlob li jsiru elezzjonijiet trasparenti, kredibbli u inklużivi fil-Palestina; jesprimi tħassib kbir dwar persuni affiljati ma' organizzazzjonijiet terroristiċi fil-lista tal-UE li kkandidaw ruħhom jew li jridu jikkandidaw ruħhom għal kariga politika Palestinjana; jistieden lil Iżrael jippermetti li jsiru dawn l-elezzjonijiet f'Ġerusalemm tal-Lvant; jerġa' jinsisti li l-UE u l-Parlament jeħtiġilhom ikunu jistgħu josservaw dawn l-elezzjonijiet, fuq stedina; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jikkundanna l-isforzi sistematiċi tal-Awtorità Palestinjana u l-awtoritajiet de facto f'Gaża biex jagħlqu ħalq dawk li ma jaqblux, inkluż bl-arrest arbitrarju ta' kritiċi u opponenti, li spiss ikunu soġġetti għal tortura jew għal trattament ħażin ieħor, u jillimitaw il-libertà ta' espressjoni, ta' assoċjazzjoni u ta' għaqda; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Iħeġġeġ lil Iżrael iwaqqaf il-prattika mifruxa tiegħu ta' detenzjonijiet amministrattivi tal-Palestinjani, inklużi l-minorenni, mingħajr proċess, u jitlob li d-dritt għal proċess ġust jiġi rrispettat; jikkundanna l-użu ta' minorenni bħala bombi suwiċida minn gruppi militanti Palestinjani; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jenfasizza li l-poplu Palestinjan għandu d-dritt li juża r-riżorsi naturali tiegħu stess, inklużi r-riżorsi tal-ilma, ir-riżorsi tal-enerġija u l-artijiet agrikoli fit-territorju tiegħu stess; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jesprimi l-kondoljanzi tiegħu lill-familji tas-suldati Iżraeljani Hadar Goldin u Oron Shaul; jiddeplora r-rifjut tal-Ħamas li jirritorna l-fdalijiet tagħhom lil Iżrael għad-dfin; jitlob li jsiru l-isforzi kollha għar-ripatrijazzjoni immedjata tal-fdalijiet tagħhom; jappella, barra minn hekk, għall-ħelsien immedjat taċ-ċittadini Iżraeljani Avraham Mengistu u Hisham Al-Sayed, li ma wettqu ebda delitt jew reat li jiġġustifika d-detenzjoni tagħhom mill-Ħamas fl-Istrixxa ta' Gaża; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Istat ta' Iżrael jippermetti lill-għajnuna umanitarja tilħaq lill-iktar persuni vulnerabbli, kemm fix-Xatt tal-Punent kif ukoll f'Gaża; itenni s-sejħiet tiegħu għal tmiem immedjat li jtemm l-imblokk u tittaffa l-kriżi umanitarja fl-Istrixxa ta' Gaża, filwaqt li jittieħdu l-garanziji ta' sigurtà neċessarji biex jipprevjenu l-vjolenza kontra Iżrael; itenni l-ħtieġa li jingħataw fondi tal-UE għal proġetti speċifiċi f'Gaża, f'konformità mal-mekkaniżmu trilaterali għal appoġġ finanzjarju għaċ-ċivili; jitlob li l-Membri tal-Parlament Ewropew ikollhom aċċess mingħajr xkiel għall-Istrixxa ta' Gaża; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jitlob li jintemm immedjatament it-twaqqigħ tad-djar Palestinjani; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jitolbu kumpens għat-twaqqigħ tal-infrastruttura kollha ffinanzjata mill-UE fit-territorji Palestinjani okkupati; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Huwa mħasseb ħafna dwar l-ispazju dejjem jonqos għas-soċjetà ċivili f'Iżrael u fit-territorji okkupati fil-Palestina, u jħeġġeġ lill-UE tagħmel din il-kwistjoni prijorità fl-aġenda tad-djalogu politiku tagħha mal-Gvern Iżraeljan u mal-Awtorità Palestinjana; |
| --- | --- |

20.

Ir-rwol tal-Unjoni Ewropea

| 21. | Jistieden lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u r-Rappreżentant Speċjali tal-UE għall-Proċess ta' Paċi fil-Lvant Nofsani (RSUE) biex jistabbilixxi inizjattiva Ewropea għall-paċi sabiex jerġa' jkun hemm orizzont politiku għal paċi ġust, komprensiv, dejjiemi bejn Iżrael u l-Palestina; jitlob li, għal dan il-għan, jiġi estiż il-mandat tar-RSUE sar-riżoluzzjoni effettiva ta' dan il-kunflitt dejjiemi; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jitlob li din l-inizjattiva tieħu l-forma ta' konferenza internazzjonali, bħala l-ewwel pass f'qafas multilaterali mmirat lejn il-kisba ta' dan l-objettiv; jilqa' inizjattivi bħall-Format ta' Munich u jħeġġeġ lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u lill-Istati Membri jieħdu inizjattiva Ewropea biex is-soluzzjoni msejsa fuq il-koeżistenza ta' żewġ Stati terġa' taqbad it-triq it-tajba; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-UE tesplora mal-pajjiżi Għarab ikkonċernati kif il-ftehimiet ta' normalizzazzjoni rispettivi tagħhom ma' Iżrael jistgħu jwasslu għas-soluzzjoni ta' żewġ stati u għall-iżvilupp ekonomiku tar-reġjun; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jappoġġjaw l-inizjattivi kollha biex jiddefendu l-obbligu ta' rendikont għall-ksur tad-dritt umanitarju internazzjonali u tad-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; jissottolinja, f'dan ir-rigward, il-ħidma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill Affarijiet Barranin li jniedi mill-ġdid il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni ma' Iżrael; jemmen li għandu jsaħħaħ is-sħubija bejn l-UE u Iżrael, jiddiskuti kwistjonijiet relatati mal-kunflitt bejn Iżrael u l-Palestina u jimmira li jagħti ħajja ġdida lill-proċess ta' paċi fil-Lvant Nofsani; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Iqis li l-finanzjament tal-UE għas-soċjetà ċivili huwa involviment kostruttiv lejn il-bini ta' rabtiet bejn l-Iżraeljani u l-Palestinjani; jitlob li l-programmi tal-UE jsaħħu l-kuntatti bejn il-persuni bejn il-minoranzi etniċi u reliġjużi differenti, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-ġurnalisti u l-organizzazzjonijiet tan-nisa; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jissottolinja l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri jappoġġjaw inizjattivi konġunti fis-setturi soċjali u ekonomiċi, inkluż fl-ilma u fl-enerġija, li jippromwovu l-prosperità u l-iskambju soċjali bejn iż-żewġ territorji; itenni l-appoġġ tiegħu għall-istrateġija Global Gateway, li, f'sinerġija mal-pjan ekonomiku u ta' investiment għall-Viċinat tan-Nofsinhar, se tiżviluppa rabtiet kummerċjali fir-reġjun; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jirrikonoxxi r-rwol imwettaq mill-Aġenzija ta' Fondi u tax-Xogħol tan-NU għar-Rifuġjati tal-Palestina fil-Lvant Qarib fil-provvista ta' servizzi vitali lir-rifuġjati Palestinjani; itenni l-importanza tal-edukazzjoni fil-bini tal-prospetti għal soluzzjoni ta' żewġ stati; itenni li l-mibegħda, l-inċitament għall-vjolenza u l-antisemitiżmu jmorru kontra l-valuri tal-UE u huma impediment ewlieni għar-riżoluzzjoni tal-kunflitt; itenni l-pożizzjoni tiegħu li l-kotba tal-iskola u l-materjali skolastiċi kollha appoġġjati mill-fondi tal-Unjoni għandhom ikunu f'konformità mal-istandards ta' paċi, tolleranza, koeżistenza u nonvjolenza tal-UNESCO; jissottolinja li l-finanzjament tal-UE se jkollu jiġi sospiż jekk titressaq evidenza ċara u ġustifikata ta' użu ħażin; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Ifakkar li l-kurrikuli edukattivi kollha ffinanzjati mill-UE jridu jkunu konformi mal-istandards tal-UNESCO ta' paċi, tolleranza, koeżistenza u nonvjolenza u jikkundanna bil-qawwa d-diskors ta' mibegħda, il-vjolenza u l-antisemitiżmu li għadhom jinstabu fil-kurrikuli edukattivi tal-Awtorità Palestinjana; |
| --- | --- |

29.

o

o o

| 30. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għall-proċess ta' paċi fil-Lvant Nofsani, lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, lis-Segretarju Ġenerali tal-Lega tal-Istati Għarab, lill-Knesset u lill-Gvern ta' Iżrael, lill-President tal-Awtorità Palestinjana u lill-Kunsill Leġiżlattiv Palestinjan. |
| --- | --- |

30.

---

(1)  ĠU C 307, 30.8.2018, p. 113.

(2)  Is-sentenza tat-12 ta' Novembru 2019, Organisation juive européenne u Vignoble Psagot Ltd vs Ministre de l’Économie et des Finances, C-363/18, ECLI:EU:C:2019:954.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/78 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/78

---

P9_TA(2022)0444

L-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura u l-Istrateġija tal-UE għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura u l-Istrateġija tal-UE għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali (2022/2047(INI))

(2023/C 177/09)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli tan-NU u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU (SDGs), b'mod partikolari l-SDG 17 dwar ir-rivitalizzazzjoni tal-partenarjat globali għall-iżvilupp sostenibbli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli tan-NU u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU (SDGs), b'mod partikolari l-SDG 17 dwar ir-rivitalizzazzjoni tal-partenarjat globali għall-iżvilupp sostenibbli,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Finali adottata mill-Konferenza Dinjija tal-Unesco dwar il-Politiki Kulturali u l-Iżvilupp Sostenibbli – MONDIACULT 2022, li saret fil-Belt tal-Messiku mit-28 sat-30 ta' Settembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Finali adottata mill-Konferenza Dinjija tal-Unesco dwar il-Politiki Kulturali u l-Iżvilupp Sostenibbli – MONDIACULT 2022, li saret fil-Belt tal-Messiku mit-28 sat-30 ta' Settembru 2022,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni adottata wara l-laqgħa informali tal-Ministri tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea responsabbli għall-Kultura u l-Affarijiet Ewropej, li saret f'Pariġi fit-3 ta' Mejju 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni adottata wara l-laqgħa informali tal-Ministri tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea responsabbli għall-Kultura u l-Affarijiet Ewropej, li saret f'Pariġi fit-3 ta' Mejju 2019,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa tat-8 ta' Diċembru 2010 li tistabbilixxi Ftehim Parzjali Estiż dwar ir-Rotot Kulturali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa tat-8 ta' Diċembru 2010 li tistabbilixxi Ftehim Parzjali Estiż dwar ir-Rotot Kulturali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-4 ta' Mejju 2017 tal-Grupp ta' Ħidma fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni (MMK) tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis” (Kif il-kultura u l-arti jistgħu jippromwovu d-djalogu interkulturali fil-kuntest tal-kriżi migratorja u tar-rifuġjati), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-4 ta' Mejju 2017 tal-Grupp ta' Ħidma fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni (MMK) tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “How culture and the arts can promote intercultural dialogue in the context of the migratory and refugee crisis” (Kif il-kultura u l-arti jistgħu jippromwovu d-djalogu interkulturali fil-kuntest tal-kriżi migratorja u tar-rifuġjati),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tas-17 ta' Diċembru 2019 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Sustainable cultural tourism” (Turiżmu kulturali sostenibbli), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tas-17 ta' Diċembru 2019 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Sustainable cultural tourism” (Turiżmu kulturali sostenibbli),

| — | wara li kkunsidra r-rapport, tal-4 ta' Ġunju 2021 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Towards gender equality in the cultural and creative sectors” (Lejn l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fis-setturi kulturali u kreattivi), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport, tal-4 ta' Ġunju 2021 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Towards gender equality in the cultural and creative sectors” (Lejn l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fis-setturi kulturali u kreattivi),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-5 ta' Settembru 2022 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Strengthening cultural heritage resilience for climate change” (It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-5 ta' Settembru 2022 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Strengthening cultural heritage resilience for climate change” (It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tat-22 ta' Settembru 2022 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Stormy Times. Nature and Humans: Cultural Courage for Change” (Żminijiet Iebsa. In-Natura u l-Bnedmin: Kuraġġ Kulturali għall-Bidla), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tat-22 ta' Settembru 2022 tal-Grupp ta' Ħidma MMK tal-Esperti tal-Istati Membri bit-titolu “Stormy Times. Nature and Humans: Cultural Courage for Change” (Żminijiet Iebsa. In-Natura u l-Bnedmin: Kuraġġ Kulturali għall-Bidla),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (CRPD), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (CRPD),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ruma tal-Ministri tal-Kultura tal-G20 tat-30 ta' Lulju 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ruma tal-Ministri tal-Kultura tal-G20 tat-30 ta' Lulju 2021,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 8(2) tal-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 8(2) tal-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar ir-Reati Kriminali relatati mal-Proprjetà Kulturali (il-Konvenzjoni ta' Nikosija), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar ir-Reati Kriminali relatati mal-Proprjetà Kulturali (il-Konvenzjoni ta' Nikosija),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Mejju 2018 bit-titolu “Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura” (COM(2018)0267), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Mejju 2018 bit-titolu “Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura” (COM(2018)0267),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-8 ta' Ġunju 2016 bit-titolu “Lejn strateġija tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali” (JOIN(2016)0029), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-8 ta' Ġunju 2016 bit-titolu “Lejn strateġija tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali” (JOIN(2016)0029),

| — | wara li kkunsidra d-dokument bit-titolu “Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa aktar b'saħħitha – Strateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea” ppreżentat mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/HR) fit-28 ta' Ġunju 2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument bit-titolu “Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa aktar b'saħħitha – Strateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea” ppreżentat mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/HR) fit-28 ta' Ġunju 2016,

| — | wara li kkunsidra l-linji gwida konġunti tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u l-Istituti Nazzjonali tal-UE għall-Kultura ppubblikati f'Jannar 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-linji gwida konġunti tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u l-Istituti Nazzjonali tal-UE għall-Kultura ppubblikati f'Jannar 2021,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Ottubru 2018 dwar l-implimentazzjoni, ir-riżultati u l-valutazzjoni ġenerali tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 (COM(2019)0548), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Ottubru 2018 dwar l-implimentazzjoni, ir-riżultati u l-valutazzjoni ġenerali tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 (COM(2019)0548),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Settembru 2021 bit-titolu “Il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida: Sbuħija, Sostenibbiltà, Flimkien” (COM(2021)0573), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Settembru 2021 bit-titolu “Il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida: Sbuħija, Sostenibbiltà, Flimkien” (COM(2021)0573),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-29 ta' Ġunju 2022 dwar il-Pjan ta' Ħidma għall-Kultura 2019-2022 (COM(2022)0317), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-29 ta' Ġunju 2022 dwar il-Pjan ta' Ħidma għall-Kultura 2019-2022 (COM(2022)0317),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2018 dwar il-Pjan ta' Ħidma għall-Kultura (2019-2020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2018 dwar il-Pjan ta' Ħidma għall-Kultura (2019-2020),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-7 ta' Ġunju 2019 dwar approċċ strateġiku tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali u qafas għal azzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-7 ta' Ġunju 2019 dwar approċċ strateġiku tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali u qafas għal azzjoni,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Jannar 2018 dwar l-approċċ integrat għal konflitti u kriżijiet esterni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Jannar 2018 dwar l-approċċ integrat għal konflitti u kriżijiet esterni,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-21 ta' Ġunju 2021 dwar l-approċċ tal-UE għall-wirt kulturali f'konflitti u kriżijiet, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-21 ta' Ġunju 2021 dwar l-approċċ tal-UE għall-wirt kulturali f'konflitti u kriżijiet,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-18 ta' Mejju 2021 dwar l-irkupru, ir-reżiljenza u s-sostenibbiltà tas-setturi kulturali u kreattivi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-18 ta' Mejju 2021 dwar l-irkupru, ir-reżiljenza u s-sostenibbiltà tas-setturi kulturali u kreattivi,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijet tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2018 dwar il-ħtieġa li l-wirt kulturali jitpoġġa fuq quddiem fil-politiki kollha tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijet tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2018 dwar il-ħtieġa li l-wirt kulturali jitpoġġa fuq quddiem fil-politiki kollha tal-UE,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ruma tal-25 ta' Marzu 2017, approvata mill-mexxejja tas-27 Stat Membru u tal-Kunsill Ewropew, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Ruma tal-25 ta' Marzu 2017, approvata mill-mexxejja tas-27 Stat Membru u tal-Kunsill Ewropew, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar l-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar l-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura (1),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Lulju 2017 dwar Lejn strateġija tal-UE għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Lulju 2017 dwar Lejn strateġija tal-UE għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar il-kisba ta' eredità politika effettiva għas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar il-kisba ta' eredità politika effettiva għas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Ġunju 2007 dwar l-istatus soċjali tal-artisti (4) u tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tal-artisti u l-irkupru kulturali fl-UE (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Ġunju 2007 dwar l-istatus soċjali tal-artisti (4) u tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tal-artisti u l-irkupru kulturali fl-UE (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Marzu 2022 dwar ir-rwol tal-kultura, tal-edukazzjoni, tal-media u tal-isport fil-ġlieda kontra r-razziżmu (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Marzu 2022 dwar ir-rwol tal-kultura, tal-edukazzjoni, tal-media u tal-isport fil-ġlieda kontra r-razziżmu (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Settembru 2020 dwar l-irkupru kulturali tal-Ewropa (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Settembru 2020 dwar l-irkupru kulturali tal-Ewropa (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2022 dwar il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2022 dwar il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida (8),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Settembru 2020 dwar Miżuri effikaċi biex Erasmus+, Ewropa Kreattiva u l-Korp Ewropew ta' Solidarjetà jsiru aktar “ħodor” (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Settembru 2020 dwar Miżuri effikaċi biex Erasmus+, Ewropa Kreattiva u l-Korp Ewropew ta' Solidarjetà jsiru aktar “ħodor” (9),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/818 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Kreattiva (2021 – 2027) (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/818 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Kreattiva (2021 – 2027) (10),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/817 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi Erasmus+: il-Programm tal-Unjoni għall-edukazzjoni u taħriġ, żgħażagħ u sport (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/817 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi Erasmus+: il-Programm tal-Unjoni għall-edukazzjoni u taħriġ, żgħażagħ u sport (11),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/888 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi l-Programm tal-Korp Ewropew ta' Solidarjetà (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/888 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi l-Programm tal-Korp Ewropew ta' Solidarjetà (12),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2021/2316 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Diċembru 2021 dwar Sena Ewropea taż-Żgħażagħ (2022) (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2021/2316 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Diċembru 2021 dwar Sena Ewropea taż-Żgħażagħ (2022) (13),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2020/2229 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Diċembru 2020 li temenda d-Deċiżjoni Nru 445/2014/UE li tistabbilixxi azzjoni tal-Unjoni għall-Kapitali Ewropej tal-Kultura għas-snin mill-2020 sal-2033 (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2020/2229 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Diċembru 2020 li temenda d-Deċiżjoni Nru 445/2014/UE li tistabbilixxi azzjoni tal-Unjoni għall-Kapitali Ewropej tal-Kultura għas-snin mill-2020 sal-2033 (14),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2017/864 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2017 dwar Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali (2018) (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni (UE) 2017/864 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2017 dwar Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali (2018) (15),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Unesco tal-2005 dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Unesco tal-2005 dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, b'mod partikolari l-Artikolu 27 tagħha dwar id-dritt għal parteċipazzjoni fil-ħajja kulturali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, b'mod partikolari l-Artikolu 27 tagħha dwar id-dritt għal parteċipazzjoni fil-ħajja kulturali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-2022 tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi bit-titolu “The Culture Fix: Creative people, places and industries” (Is-Soluzzjoni Kulturali: Nies, postijiet u industriji kreattivi), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-2022 tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi bit-titolu “The Culture Fix: Creative people, places and industries” (Is-Soluzzjoni Kulturali: Nies, postijiet u industriji kreattivi),

| — | wara li kkunsidra l-azzjoni preparatorja dwar il-kultura fir-relazzjonijiet esterni tal-UE u r-rakkomandazzjonijiet tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-azzjoni preparatorja dwar il-kultura fir-relazzjonijiet esterni tal-UE u r-rakkomandazzjonijiet tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-pjan ta' azzjoni tal-UE kontra t-traffikar ta' beni kulturali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pjan ta' azzjoni tal-UE kontra t-traffikar ta' beni kulturali,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Santiago de Compostela tal-Kunsill tal-Ewropa tat-23 ta' Ottubru 1987, fl-okkażjoni tal-proklamazzjoni tal-Camino de Santiago bħala l-ewwel Rotta Kulturali Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Santiago de Compostela tal-Kunsill tal-Ewropa tat-23 ta' Ottubru 1987, fl-okkażjoni tal-proklamazzjoni tal-Camino de Santiago bħala l-ewwel Rotta Kulturali Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 6 u 167 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 6 u 167 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3 tad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura għall-għoti ta' awtorizzazzjoni għat-tfassil ta' rapporti fuq inizjattiva proprja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) u l-Anness 3 tad-deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta' Diċembru 2002 dwar il-proċedura għall-għoti ta' awtorizzazzjoni għat-tfassil ta' rapporti fuq inizjattiva proprja,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u tal-Kumitat għall-Iżvilupp, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u tal-Kumitat għall-Iżvilupp,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni (A9-0279/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni (A9-0279/2022),

| A. | billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2018 dwar Aġenda Ewropea ġdida għall-kultura (COM(2018)0267) u l-Komunikazzjoni konġunta tal-2016 “Lejn strateġija tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali” (JOIN(2016)0029) kellhom rwol deċiżiv fit-tiswir tal-politiki kulturali tal-UE u tal-Istati Membri, kemm fid-dimensjoni nazzjonali kif ukoll f'dik internazzjonali tagħhom; |
| --- | --- |

A.

billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2018 dwar Aġenda Ewropea ġdida għall-kultura (COM(2018)0267) u l-Komunikazzjoni konġunta tal-2016 “Lejn strateġija tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali” (JOIN(2016)0029) kellhom rwol deċiżiv fit-tiswir tal-politiki kulturali tal-UE u tal-Istati Membri, kemm fid-dimensjoni nazzjonali kif ukoll f'dik internazzjonali tagħhom;

| B. | billi l-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2023-2026 se jservi bħala l-pjan direzzjonali ewlieni għall-koordinazzjoni tal-politiki kulturali tal-UE fis-snin li ġejjin u se jirrappreżenta opportunità biex jingħata lok għal bidla fundamentali li tippermetti lis-setturi kulturali u kreattivi (CCS) jadattaw għal normalità ġdida wara l-pandemija u jiżviluppaw reżiljenza fid-dawl tal-isfidi possibbli quddiemhom; |
| --- | --- |

B.

billi l-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2023-2026 se jservi bħala l-pjan direzzjonali ewlieni għall-koordinazzjoni tal-politiki kulturali tal-UE fis-snin li ġejjin u se jirrappreżenta opportunità biex jingħata lok għal bidla fundamentali li tippermetti lis-setturi kulturali u kreattivi (CCS) jadattaw għal normalità ġdida wara l-pandemija u jiżviluppaw reżiljenza fid-dawl tal-isfidi possibbli quddiemhom;

| C. | billi l-kultura hija ben pubbliku, u s-setturi u l-industriji kulturali u kreattivi (CCSI) għandhom jiġu appoġġati b'oqfsa ta' politika ambizzjużi, finanzjament pubbliku u privat adegwat, u ambjent favorevoli għall-ħaddiema fis-setturi u l-industriji kulturali u kreattivi, kif ukoll għall-aċċess tal-udjenzi għall-kultura; billi l-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura għandu jkollha l-għan li tippreserva, tespandi u xxerred xena kulturali vibranti u diversa li trawwem il-parteċipazzjoni ta' kulħadd, u li ma tħalli lil ħadd jibqa' lura; |
| --- | --- |

C.

billi l-kultura hija ben pubbliku, u s-setturi u l-industriji kulturali u kreattivi (CCSI) għandhom jiġu appoġġati b'oqfsa ta' politika ambizzjużi, finanzjament pubbliku u privat adegwat, u ambjent favorevoli għall-ħaddiema fis-setturi u l-industriji kulturali u kreattivi, kif ukoll għall-aċċess tal-udjenzi għall-kultura; billi l-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura għandu jkollha l-għan li tippreserva, tespandi u xxerred xena kulturali vibranti u diversa li trawwem il-parteċipazzjoni ta' kulħadd, u li ma tħalli lil ħadd jibqa' lura;

| D. | billi l-kreazzjoni kulturali hija mod essenzjali biex jiġu kkomunikati l-opinjonijiet, inklużi l-opinjonijiet kritiċi lejn dawk fil-poter, u billi għalhekk hija kruċjali li tiġi ggarantita l-libertà tal-espressjoni fil-kultura, inkluża l-libertà tal-espressjoni fil-media; |
| --- | --- |

D.

billi l-kreazzjoni kulturali hija mod essenzjali biex jiġu kkomunikati l-opinjonijiet, inklużi l-opinjonijiet kritiċi lejn dawk fil-poter, u billi għalhekk hija kruċjali li tiġi ggarantita l-libertà tal-espressjoni fil-kultura, inkluża l-libertà tal-espressjoni fil-media;

| E. | billi l-Ewropa hija komunità kulturali, ibbażata fuq valuri u storja kondiviżi, u fuq integrazzjoni kontinwa; billi l-kultura u l-wirt kulturali, inklużi r-Rotot Kulturali Ewropej, għandhom potenzjal kbir biex jippromwovu l-valuri tal-Unjoni Ewropea, isaħħu l-identitajiet diversi tagħha u jgħinu biex jintlaħqu l-għanijiet tagħha fil-livell globali, kif ukoll jikkontribwixxu għas-soluzzjoni tal-isfidi globali; |
| --- | --- |

E.

billi l-Ewropa hija komunità kulturali, ibbażata fuq valuri u storja kondiviżi, u fuq integrazzjoni kontinwa; billi l-kultura u l-wirt kulturali, inklużi r-Rotot Kulturali Ewropej, għandhom potenzjal kbir biex jippromwovu l-valuri tal-Unjoni Ewropea, isaħħu l-identitajiet diversi tagħha u jgħinu biex jintlaħqu l-għanijiet tagħha fil-livell globali, kif ukoll jikkontribwixxu għas-soluzzjoni tal-isfidi globali;

| F. | billi s-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 appoġġat u ppromwoviet il-kultura u l-wirt kulturali bħala “sors kondiviż ta' tifkira, fehim, identità, djalogu, koeżjoni u kreattività għall-Ewropa”; billi l-objettivi ġenerali tas-Sena kienu li “jitħeġġu u jiġu appoġġati l-isforzi tal-Unjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali, b'kooperazzjoni mas-settur tal-wirt kulturali u s-soċjetà ċivili f'sens usa', biex jiġi protett, salvagwardat, utilizzat mill-ġdid, imsaħħaħ, ivvalorizzat u promoss il-wirt kulturali tal-Ewropa” (16); billi l-preservazzjoni, il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali fil-forom kollha jistgħu jaġixxu bħala katalist għat-tisħiħ tar-relazzjonijiet interkulturali, il-paċi, id-demokrazija, l-irkupru ekonomiku sostenibbli fit-tul, it-turiżmu sostenibbli u l-iżvilupp reġjonali, kif ukoll ir-rikonċiljazzjoni u l-koeżistenza kulturali, filwaqt li jsaħħu l-involviment tal-komunitajiet lokali, kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f'dak internazzjonali; |
| --- | --- |

F.

billi s-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 appoġġat u ppromwoviet il-kultura u l-wirt kulturali bħala “sors kondiviż ta' tifkira, fehim, identità, djalogu, koeżjoni u kreattività għall-Ewropa”; billi l-objettivi ġenerali tas-Sena kienu li “jitħeġġu u jiġu appoġġati l-isforzi tal-Unjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali, b'kooperazzjoni mas-settur tal-wirt kulturali u s-soċjetà ċivili f'sens usa', biex jiġi protett, salvagwardat, utilizzat mill-ġdid, imsaħħaħ, ivvalorizzat u promoss il-wirt kulturali tal-Ewropa” (16); billi l-preservazzjoni, il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali fil-forom kollha jistgħu jaġixxu bħala katalist għat-tisħiħ tar-relazzjonijiet interkulturali, il-paċi, id-demokrazija, l-irkupru ekonomiku sostenibbli fit-tul, it-turiżmu sostenibbli u l-iżvilupp reġjonali, kif ukoll ir-rikonċiljazzjoni u l-koeżistenza kulturali, filwaqt li jsaħħu l-involviment tal-komunitajiet lokali, kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f'dak internazzjonali;

| G. | billi l-kultura toħloq benefiċċji soċjali u ekonomiċi, kemm fl-Unjoni kif ukoll barra l-Unjoni, u għandha funzjoni importanti fl-ekonomija u fil-ħolqien tal-impjiegi; billi l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi jirrappreżentaw mill-inqas 4,4 % tal-PDG tal-UE u jimpjegaw madwar 7,6 miljun ruħ, u b'hekk għandhom il-potenzjal li jservu ta' xprun għall-iżvilupp lokali u reġjonali; billi l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi għandhom livell għoli ta' frammentazzjoni, fejn aktar minn 90 % tal-kumpaniji tas-setturi kulturali u kreattivi huma intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, 33 % tal-forza tax-xogħol jaħdmu għal rashom (17) u għandhom arranġamenti ta' xogħol atipiċi; billi l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi jirkupraw biss sehem minimu tal-valur ekonomiku li jiġġeneraw, b'impatt negattiv fuq il-ħaddiema kulturali u kreattivi; |
| --- | --- |

G.

billi l-kultura toħloq benefiċċji soċjali u ekonomiċi, kemm fl-Unjoni kif ukoll barra l-Unjoni, u għandha funzjoni importanti fl-ekonomija u fil-ħolqien tal-impjiegi; billi l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi jirrappreżentaw mill-inqas 4,4 % tal-PDG tal-UE u jimpjegaw madwar 7,6 miljun ruħ, u b'hekk għandhom il-potenzjal li jservu ta' xprun għall-iżvilupp lokali u reġjonali; billi l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi għandhom livell għoli ta' frammentazzjoni, fejn aktar minn 90 % tal-kumpaniji tas-setturi kulturali u kreattivi huma intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, 33 % tal-forza tax-xogħol jaħdmu għal rashom (17) u għandhom arranġamenti ta' xogħol atipiċi; billi l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi jirkupraw biss sehem minimu tal-valur ekonomiku li jiġġeneraw, b'impatt negattiv fuq il-ħaddiema kulturali u kreattivi;

| H. | billi l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi Ewropej kien drammatiku iżda mhux uniformi fis-setturi kollha, u aggrava l-isfidi ffaċċjati mis-setturi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol spiss atipiċi tal-artisti u tal-ħaddiema kulturali; billi l-attivitajiet ibbażati fuq il-post ġew affettwati ħafna mil-lockdowns, mir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u minn miżuri oħra meħtieġa relatati mas-saħħa pubblika, filwaqt li s-setturi b'kapaċità diġitali aktar b'saħħitha kienu f'pożizzjoni aħjar biex jiffaċċjaw il-kriżi; billi xi drawwiet kulturali li ntilfu matul il-pandemija ma reġgħux irritornaw b'mod sistematiku f'uħud mis-setturi; |
| --- | --- |

H.

billi l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi Ewropej kien drammatiku iżda mhux uniformi fis-setturi kollha, u aggrava l-isfidi ffaċċjati mis-setturi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol spiss atipiċi tal-artisti u tal-ħaddiema kulturali; billi l-attivitajiet ibbażati fuq il-post ġew affettwati ħafna mil-lockdowns, mir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u minn miżuri oħra meħtieġa relatati mas-saħħa pubblika, filwaqt li s-setturi b'kapaċità diġitali aktar b'saħħitha kienu f'pożizzjoni aħjar biex jiffaċċjaw il-kriżi; billi xi drawwiet kulturali li ntilfu matul il-pandemija ma reġgħux irritornaw b'mod sistematiku f'uħud mis-setturi;

| I. | billi l-investimenti tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF) jonqsu milli jirriflettu s-sinifikat ekonomiku u soċjali enormi tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi, u dan iħalli lil dawn is-setturi konsiderevolment sottorappreżentati fl-isforz ġenerali tal-UE biex tappoġġa l-irkupru u r-reżiljenza tal-ekonomija Ewropea wara l-pandemija; billi l-Parlament appella għal mira ta' investiment ta' 2 % tal-RRF fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi u tenna l-importanza ta' investimenti xierqa fl-aġenda kulturali tal-UE (18); billi 16-il Stat Membru biss inkludew il-kultura fil-Pjanijiet Nazzjonali tagħhom għall-Irkupru u r-Reżiljenza u, għalkemm il-mira ta' 2 % intlaħqet bħala medja fil-livell tal-UE, il-maġġoranza tal-Istati Membri baqgħu ferm taħt din iċ-ċifra; |
| --- | --- |

I.

billi l-investimenti tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF) jonqsu milli jirriflettu s-sinifikat ekonomiku u soċjali enormi tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi, u dan iħalli lil dawn is-setturi konsiderevolment sottorappreżentati fl-isforz ġenerali tal-UE biex tappoġġa l-irkupru u r-reżiljenza tal-ekonomija Ewropea wara l-pandemija; billi l-Parlament appella għal mira ta' investiment ta' 2 % tal-RRF fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi u tenna l-importanza ta' investimenti xierqa fl-aġenda kulturali tal-UE (18); billi 16-il Stat Membru biss inkludew il-kultura fil-Pjanijiet Nazzjonali tagħhom għall-Irkupru u r-Reżiljenza u, għalkemm il-mira ta' 2 % intlaħqet bħala medja fil-livell tal-UE, il-maġġoranza tal-Istati Membri baqgħu ferm taħt din iċ-ċifra;

| J. | billi l-Parlament, fir-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Ġunju 2007 u tal-20 ta' Ottubru 2021, talab li jissaħħu l-kundizzjonijiet tax-xogħol fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi tal-Ewropa u li jiġi stabbilit Status Ewropew tal-Artist bħala qafas komuni għall-kundizzjonijiet tax-xogħol u standards minimi komuni għall-pajjiżi kollha tal-UE; |
| --- | --- |

J.

billi l-Parlament, fir-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Ġunju 2007 u tal-20 ta' Ottubru 2021, talab li jissaħħu l-kundizzjonijiet tax-xogħol fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi tal-Ewropa u li jiġi stabbilit Status Ewropew tal-Artist bħala qafas komuni għall-kundizzjonijiet tax-xogħol u standards minimi komuni għall-pajjiżi kollha tal-UE;

| K. | billi l-parteċipazzjoni kulturali tista' tkun maħsuba kemm bħala parteċipazzjoni passiva kif ukoll bħala kreazzjoni attiva, irrispettivament mil-livell – ta' dilettanti jew ta' professjonisti – li fih titwettaq l-attività; billi kemm il-parteċipazzjoni kulturali attiva kif ukoll dik passiva għandhom bosta benefiċċji ekonomiċi, soċjali u għas-saħħa; |
| --- | --- |

K.

billi l-parteċipazzjoni kulturali tista' tkun maħsuba kemm bħala parteċipazzjoni passiva kif ukoll bħala kreazzjoni attiva, irrispettivament mil-livell – ta' dilettanti jew ta' professjonisti – li fih titwettaq l-attività; billi kemm il-parteċipazzjoni kulturali attiva kif ukoll dik passiva għandhom bosta benefiċċji ekonomiċi, soċjali u għas-saħħa;

| L. | billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Mejju 2018 dwar Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura (COM(2018)0267) enfasizzat l-importanza tal-kultura u tal-arti fl-integrazzjoni tar-rifuġjati u ta' migranti oħra; |
| --- | --- |

L.

billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Mejju 2018 dwar Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura (COM(2018)0267) enfasizzat l-importanza tal-kultura u tal-arti fl-integrazzjoni tar-rifuġjati u ta' migranti oħra;

| M. | billi l-attivitajiet artistiċi u kulturali ilhom li ġew rikonoxxuti mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) (19) bħala ta' benefiċċju għas-saħħa, inkluża s-saħħa mentali, u għall-benesseri individwali u tas-soċjetà, b'mod partikolari bis-saħħa tan-natura u l-komponenti multidimensjonali tagħhom, inklużi l-interazzjoni soċjali, l-attivazzjoni sensorjali, l-espressjoni emozzjonali, l-istimulazzjoni konjittiva u l-attività fiżika, u l-kapaċità tagħhom li jistimulaw proċessi psikoloġiċi, komportamentali u soċjali multipli; billi l-arti u l-kultura wrew li huma imprezzabbli għar-reżiljenza tas-soċjetajiet fi żminijiet ta' kriżijiet; |
| --- | --- |

M.

billi l-attivitajiet artistiċi u kulturali ilhom li ġew rikonoxxuti mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) (19) bħala ta' benefiċċju għas-saħħa, inkluża s-saħħa mentali, u għall-benesseri individwali u tas-soċjetà, b'mod partikolari bis-saħħa tan-natura u l-komponenti multidimensjonali tagħhom, inklużi l-interazzjoni soċjali, l-attivazzjoni sensorjali, l-espressjoni emozzjonali, l-istimulazzjoni konjittiva u l-attività fiżika, u l-kapaċità tagħhom li jistimulaw proċessi psikoloġiċi, komportamentali u soċjali multipli; billi l-arti u l-kultura wrew li huma imprezzabbli għar-reżiljenza tas-soċjetajiet fi żminijiet ta' kriżijiet;

| N. | billi l-arti u d-dixxiplini artistiċi huma komponenti u faċilitaturi importanti kemm tal-edukazzjoni formali, informali u mhux formali kif ukoll tal-iżvilupp personali; billi t-tagħlim permezz tal-arti u tad-dixxiplini artistiċi kif ukoll it-tagħlim dwarhom jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-ħiliet u tal-kompetenzi, bħall-ħsieb kreattiv u ħiliet trasferibbli oħra; billi dawn il-komponenti mhumiex qed jiġu żviluppati biżżejjed fil-kurrikuli nazzjonali tal-iskejjel; billi permezz tat-tisħiħ tax-xjenza, tat-teknoloġija, tal-inġinerija, tal-arti u tal-matematika (STEAM), l-Istati Membri jistgħu jippromwovu kultura ta' innovazzjoni u kreattività li tibda minn età żgħira f'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja; |
| --- | --- |

N.

billi l-arti u d-dixxiplini artistiċi huma komponenti u faċilitaturi importanti kemm tal-edukazzjoni formali, informali u mhux formali kif ukoll tal-iżvilupp personali; billi t-tagħlim permezz tal-arti u tad-dixxiplini artistiċi kif ukoll it-tagħlim dwarhom jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-ħiliet u tal-kompetenzi, bħall-ħsieb kreattiv u ħiliet trasferibbli oħra; billi dawn il-komponenti mhumiex qed jiġu żviluppati biżżejjed fil-kurrikuli nazzjonali tal-iskejjel; billi permezz tat-tisħiħ tax-xjenza, tat-teknoloġija, tal-inġinerija, tal-arti u tal-matematika (STEAM), l-Istati Membri jistgħu jippromwovu kultura ta' innovazzjoni u kreattività li tibda minn età żgħira f'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja;

| O. | billi r-riċerka artistika għandha tiġi inkluża fi djalogu bejn il-pari ma' dixxiplini oħra ta' riċerka u tiġi ffinanzjata bħala tali, kemm minħabba l-valur proprju tagħha kif ukoll minħabba l-kontribut kruċjali tagħha li tagħti lok għall-innovazzjoni; |
| --- | --- |

O.

billi r-riċerka artistika għandha tiġi inkluża fi djalogu bejn il-pari ma' dixxiplini oħra ta' riċerka u tiġi ffinanzjata bħala tali, kemm minħabba l-valur proprju tagħha kif ukoll minħabba l-kontribut kruċjali tagħha li tagħti lok għall-innovazzjoni;

| P. | billi l-programm Ewropa Kreattiva tal-UE għas-setturi kulturali u kreattivi għandu rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-arti, tal-kultura u tal-kontenut awdjoviżiv u fl-appoġġ ta' media ta' kwalità għolja, speċjalment permezz tal-appoġġ għal proġetti fil-livell lokali, kumpaniji żgħar u artisti individwali; billi jikkontribwixxi għall-istrateġija tal-Unjoni għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali bl-għan li jiżgura l-impatt fit-tul tagħha permezz ta' approċċ min-nies għan-nies li jinvolvi n-networks kulturali, is-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet lokali; billi l-biċċa l-kbira tar-riżultati fil-mira tal-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2019-2022 inkisbu permezz ta' azzjonijiet previsti mill-programm; |
| --- | --- |

P.

billi l-programm Ewropa Kreattiva tal-UE għas-setturi kulturali u kreattivi għandu rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-arti, tal-kultura u tal-kontenut awdjoviżiv u fl-appoġġ ta' media ta' kwalità għolja, speċjalment permezz tal-appoġġ għal proġetti fil-livell lokali, kumpaniji żgħar u artisti individwali; billi jikkontribwixxi għall-istrateġija tal-Unjoni għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali bl-għan li jiżgura l-impatt fit-tul tagħha permezz ta' approċċ min-nies għan-nies li jinvolvi n-networks kulturali, is-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet lokali; billi l-biċċa l-kbira tar-riżultati fil-mira tal-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2019-2022 inkisbu permezz ta' azzjonijiet previsti mill-programm;

| Q. | billi r-relazzjonijiet kulturali huma komunement iddefiniti (20) bħala interazzjonijiet tranżnazzjonali reċiproċi u mhux koerċittivi bejn żewġ kulturi jew aktar, li jinkludu firxa ta' attivitajiet li jitwettqu kemm minn atturi statali kif ukoll mhux statali fl-ispazju tas-soċjetà kulturali u ċivili; billi l-eżiti ġenerali tar-relazzjonijiet kulturali huma konnettività akbar, fehim reċiproku aħjar, aktar relazzjonijiet u relazzjonijiet aktar profondi, tranżazzjonijiet ta' benefiċċju reċiproku u djalogu sostenibbli msaħħaħ bejn stati, popli, atturi mhux statali u kulturi, jiġifieri l-bini ta' soċjetajiet aktar reżiljenti; |
| --- | --- |

Q.

billi r-relazzjonijiet kulturali huma komunement iddefiniti (20) bħala interazzjonijiet tranżnazzjonali reċiproċi u mhux koerċittivi bejn żewġ kulturi jew aktar, li jinkludu firxa ta' attivitajiet li jitwettqu kemm minn atturi statali kif ukoll mhux statali fl-ispazju tas-soċjetà kulturali u ċivili; billi l-eżiti ġenerali tar-relazzjonijiet kulturali huma konnettività akbar, fehim reċiproku aħjar, aktar relazzjonijiet u relazzjonijiet aktar profondi, tranżazzjonijiet ta' benefiċċju reċiproku u djalogu sostenibbli msaħħaħ bejn stati, popli, atturi mhux statali u kulturi, jiġifieri l-bini ta' soċjetajiet aktar reżiljenti;

| R. | billi d-diplomazija kulturali tirrigwarda stati li jikkollaboraw ma' stati oħrajn jew mal-popli tagħhom permezz tal-kultura, b'dominanza tal-perspettiva governattiva u ta' promozzjoni f'direzzjoni waħda aktar milli tal-benefiċċji reċiproċi u l-perspettiva ta' djalogu; billi d-diplomazija kulturali hija influwenzata mill-politika inerenti fil-politika barranija, tagħti kont lill-istituzzjonijiet tal-istat rilevanti u tista' tiġi strumentalizzata biex tappoġġa objettivi ta' politika (21); |
| --- | --- |

R.

billi d-diplomazija kulturali tirrigwarda stati li jikkollaboraw ma' stati oħrajn jew mal-popli tagħhom permezz tal-kultura, b'dominanza tal-perspettiva governattiva u ta' promozzjoni f'direzzjoni waħda aktar milli tal-benefiċċji reċiproċi u l-perspettiva ta' djalogu; billi d-diplomazija kulturali hija influwenzata mill-politika inerenti fil-politika barranija, tagħti kont lill-istituzzjonijiet tal-istat rilevanti u tista' tiġi strumentalizzata biex tappoġġa objettivi ta' politika (21);

| S. | billi l-isforzi tal-UE fir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u fid-diplomazija kulturali, li huma komponenti siewja tas-sett ta' għodod diplomatiċi tagħha, għandu jkollhom l-għan li jippromwovu valuri bħas-solidarjetà u l-fraternità, bl-involviment ta' atturi fil-livelli kollha tal-istituzzjonijiet pubbliċi u tas-soċjetà ċivili; billi l-allokazzjoni ta' riżorsi finanzjarji speċifikament għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali lil dawn l-atturi żżid b'mod konsiderevoli l-kapaċità tagħhom li jisfruttaw il-potenzjal tagħhom; |
| --- | --- |

S.

billi l-isforzi tal-UE fir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u fid-diplomazija kulturali, li huma komponenti siewja tas-sett ta' għodod diplomatiċi tagħha, għandu jkollhom l-għan li jippromwovu valuri bħas-solidarjetà u l-fraternità, bl-involviment ta' atturi fil-livelli kollha tal-istituzzjonijiet pubbliċi u tas-soċjetà ċivili; billi l-allokazzjoni ta' riżorsi finanzjarji speċifikament għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali lil dawn l-atturi żżid b'mod konsiderevoli l-kapaċità tagħhom li jisfruttaw il-potenzjal tagħhom;

| T. | billi d-dijaspori ta' pajjiżi terzi fl-UE u d-dijaspori Ewropej f'pajjiżi terzi jistgħu jkunu atturi importanti fit-tisħiħ tar-relazzjonijiet kulturali bejn l-UE u pajjiżi oħra; |
| --- | --- |

T.

billi d-dijaspori ta' pajjiżi terzi fl-UE u d-dijaspori Ewropej f'pajjiżi terzi jistgħu jkunu atturi importanti fit-tisħiħ tar-relazzjonijiet kulturali bejn l-UE u pajjiżi oħra;

| U. | billi l-UE ħolqot sistema speċjali magħrufa bħala l-“eċċezzjoni kulturali” fl-1993 sabiex tipproteġi l-beni u s-servizzi kulturali mir-regoli tal-kummerċ ħieles, peress li l-kultura ma għandhiex titqies bħala komodità kummerċjali u ma għandhiex tkun soġġetta għall-ħtiġijiet tas-suq; |
| --- | --- |

U.

billi l-UE ħolqot sistema speċjali magħrufa bħala l-“eċċezzjoni kulturali” fl-1993 sabiex tipproteġi l-beni u s-servizzi kulturali mir-regoli tal-kummerċ ħieles, peress li l-kultura ma għandhiex titqies bħala komodità kummerċjali u ma għandhiex tkun soġġetta għall-ħtiġijiet tas-suq;

| V. | billi l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU jonqsu milli jindirizzaw b'mod espliċitu l-kultura, minkejja li l-kultura hija ben pubbliku globali u kemm dimensjoni trażversali tal-iżvilupp sostenibbli kif ukoll għan fiha nnifisha, kif muri b'mod ċar minn kampanji globali bħal #Culture2030Goal; |
| --- | --- |

V.

billi l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU jonqsu milli jindirizzaw b'mod espliċitu l-kultura, minkejja li l-kultura hija ben pubbliku globali u kemm dimensjoni trażversali tal-iżvilupp sostenibbli kif ukoll għan fiha nnifisha, kif muri b'mod ċar minn kampanji globali bħal #Culture2030Goal;

| W. | billi t-teknoloġiji diġitali jaffettwaw l-aspetti kollha tal-ħajja kulturali, kif ukoll ix-xogħol tal-artisti, tal-ħaddiema kulturali, tal-organizzazzjonijiet u tal-istituzzjonijiet, u jistgħu jgħinuhom jiffaċilitaw l-interazzjoni ma' udjenzi differenti u jiftħu l-aċċess għax-xogħol tagħhom; billi diversi programmi u inizjattivi ta' finanzjament tal-UE qed jappoġġaw it-tranżizzjoni diġitali tas-settur, b'mod partikolari Orizzont Ewropa, Erasmus+, Ewropa Kreattiva u l-Bauhaus Ewropea l-Ġdida (NEB); billi d-diġitalizzazzjoni għandha potenzjal enormi u biddlet il-modi li bihom l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi joħolqu, jipproduċu u jikkondividu l-kontenut, filwaqt li tat spinta lill-opportunitajiet li jagħtu lok għal tkabbir u żieda fil-parteċipazzjoni kulturali; billi d-diġitalizzazzjoni toħloq ukoll sfidi f'termini ta' diversità, remunerazzjoni ġusta u aċċess għall-kultura, u tapprofondixxi l-inugwaljanzi, inkluż bħala riżultat tan-nuqqas ta' ħiliet diġitali adegwati; |
| --- | --- |

W.

billi t-teknoloġiji diġitali jaffettwaw l-aspetti kollha tal-ħajja kulturali, kif ukoll ix-xogħol tal-artisti, tal-ħaddiema kulturali, tal-organizzazzjonijiet u tal-istituzzjonijiet, u jistgħu jgħinuhom jiffaċilitaw l-interazzjoni ma' udjenzi differenti u jiftħu l-aċċess għax-xogħol tagħhom; billi diversi programmi u inizjattivi ta' finanzjament tal-UE qed jappoġġaw it-tranżizzjoni diġitali tas-settur, b'mod partikolari Orizzont Ewropa, Erasmus+, Ewropa Kreattiva u l-Bauhaus Ewropea l-Ġdida (NEB); billi d-diġitalizzazzjoni għandha potenzjal enormi u biddlet il-modi li bihom l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi joħolqu, jipproduċu u jikkondividu l-kontenut, filwaqt li tat spinta lill-opportunitajiet li jagħtu lok għal tkabbir u żieda fil-parteċipazzjoni kulturali; billi d-diġitalizzazzjoni toħloq ukoll sfidi f'termini ta' diversità, remunerazzjoni ġusta u aċċess għall-kultura, u tapprofondixxi l-inugwaljanzi, inkluż bħala riżultat tan-nuqqas ta' ħiliet diġitali adegwati;

| 1. | Jirrikonoxxi l-implimentazzjoni kumplessiva sodisfaċenti tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura u tal-komunikazzjoni konġunta bit-titolu “Lejn strateġija tal-UE għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali”; madankollu, jinnota li l-valutazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura enfasizzat xi nuqqasijiet, l-aktar f'termini ta' prijoritajiet; jisħaq li, minkejja l-fatt li ż-żewġ dokumenti rreżistew għall-isfidi maħluqa minn kriżijiet mhux previsti bħall-pandemija tal-COVID-19, il-qafas strateġiku tagħhom jeħtieġ li jiġi aġġornat biex jistabbilixxi l-għanijiet ġenerali tal-politika kulturali tal-UE, kif ukoll l-għodod prattiċi li għandhom jintużaw biex jiġu implimentati, inkluż billi jiġi ċċarat kif il-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura u l-Istrateġija tal-UE għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali jikkontribwixxu biex l-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura aġġornata ssir operazzjonali; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jirrikonoxxi li l-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2023-2026 jirrappreżenta għodda essenzjali għat-tmexxija tal-istrateġiji tal-Istati Membri fl-indirizzar tal-kwistjonijiet li huma rilevanti għall-industriji u għas-setturi kulturali u kreattivi fl-Ewropa; f'dan ir-rigward, f'termini ta' prijoritajiet, il-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2023-2026 għandu jiffoka fuq:






  i. | L-irkupru u r-reżiljenza tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi, billi tissaħħaħ aktar il-kapaċità tagħhom li jirrispondu għal xokkijiet futuri; |
| --- | --- | --- |

2.

i.

L-irkupru u r-reżiljenza tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi, billi tissaħħaħ aktar il-kapaċità tagħhom li jirrispondu għal xokkijiet futuri;

| ii. | Il-kultura u s-sostenibbiltà, billi l-kultura titqies bħala mutur tal-iżvilupp sostenibbli, il-benesseri u l-ġustizzja soċjali; |
| --- | --- |

ii.

Il-kultura u s-sostenibbiltà, billi l-kultura titqies bħala mutur tal-iżvilupp sostenibbli, il-benesseri u l-ġustizzja soċjali;

| iii. | L-istatus u l-kundizzjonijiet tax-xogħol u soċjali tal-professjonisti kulturali u kreattivi; |
| --- | --- |

iii.

L-istatus u l-kundizzjonijiet tax-xogħol u soċjali tal-professjonisti kulturali u kreattivi;

| iv. | Il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali; |
| --- | --- |

iv.

Il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali;

| v. | It-tisħiħ u l-iżgurar tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni effettivi tal-istrateġiji tar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali; |
| --- | --- |

v.

It-tisħiħ u l-iżgurar tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni effettivi tal-istrateġiji tar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali;

| 3. | Jenfasizza li l-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill 2023-2026 għandu jżid il-kollaborazzjoni fil-politika kulturali u għandu jinkludi oqfsa ta' evalwazzjoni bħala approċċ għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni; jirrimarka li l-metodi ta' ħidma previsti mill-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għandhom jiġu riveduti bil-ħsieb li jkunu eħfef u aktar effettivi mil-lat proċedurali u li għandu jiġi kkunsidrat l-istabbiliment ta' gruppi ta' ħidma apposta; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ifakkar li l-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2023-2026 jirrappreżenta opportunità biex isir avvanz lejn politika kulturali aktar komprensiva fil-livell tal-UE; jisħaq li din l-ambizzjoni teħtieġ finanzjament proporzjonat; ifakkar li l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi jirkupraw biss sehem minimu tal-valur ekonomiku li jiġġeneraw u jeħtieġu sorsi ġodda, alternattivi u stabbli ta' finanzjament; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jilqa' t-tisħiħ tal-programm Ewropa Kreattiva 2021-2027, b'mod partikolari l-irduppjar tal-baġit tiegħu meta mqabbel mal-predeċessur tiegħu, u l-enfasi aktar b'saħħitha fuq id-diversità kulturali, l-inklużjoni, il-mobilità, il-ħolqien tranżnazzjonali u l-kooperazzjoni politika, u d-diġitalizzazzjoni, l-ekoloġizzazzjoni u r-reżiljenza tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi; madankollu, jinsab inkwetat ħafna dwar il-fatt li l-programm Ewropa Kreattiva għadu sottofinanzjat b'mod sinifikanti f'termini tal-kisba tal-objettivi tiegħu u li kwalunkwe tnaqqis fil-baġit annwali għall-programm se jikkomprometti serjament l-irkupru tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi; jinsisti, għalhekk, fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat livell adegwat ta' finanzjament ta' Ewropa Kreattiva permezz ta' reviżjoni futura tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP); |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Istati Membri jagħmlu użu sħiħ mill-potenzjal offrut mill-finanzjament, mill-programmi u mill-politiki tal-UE ddedikati għall-kultura u s-sinerġiji tagħhom ma' programmi xierqa, b'mod partikolari Orizzont Ewropa, Erasmus+, il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida u oħrajn; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli tisfrutta dawn is-sinerġiji, bil-ħsieb li timmassimizza l-effetti pożittivi tagħhom, kemm f'termini ta' sustanza kif ukoll ta' disponibbiltà ta' finanzjament kemm fid-dimensjoni interna kif ukoll f'dik esterna tagħhom; jinsisti li l-kultura u l-wirt kulturali għandhom jiġu integrati b'mod orizzontali fil-politiki kollha tal-UE, speċjalment fil-politiki tat-Tranżizzjoni Ekoloġika u dik Diġitali; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu l-iżvilupp tal-kultura u tar-riċerka teknika, u jipproteġu l-wirt naturali, storiku u artistiku, anke fl-interess tal-ġenerazzjonijiet futuri; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jirrikonoxxi li l-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni kulturali ma għandux mekkaniżmi ta' segwitu konkreti u istituzzjonalizzati; jirrakkomanda, għalhekk, l-implimentazzjoni ta' skedi ta' żmien u indikaturi speċifiċi li jistgħu jippermettu azzjonijiet ta' segwitu jew evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-Istati Membri; jappella għall-espansjoni tal-kollaborazzjoni ma' pajjiżi mhux tal-UE fi gruppi MMK, peress li ntwera li din hija ta' benefiċċju; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jiddispjaċih għall-fatt li r-rapporti prodotti fil-livell tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni għandhom influwenza diretta limitata fuq it-tfassil tal-politika fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali minħabba n-nuqqas ta' tixrid u konnettività xierqa bejn il-pajjiżi parteċipanti u l-ministeri nazzjonali; jirrakkomanda, għalhekk, li jiġu prodotti rapporti b'rakkomandazzjonijiet ta' politika ċari u konkreti, appoġġati minn approċċ ibbażat aktar fuq l-evidenza; barra minn hekk, jistieden lill-Kummissjoni xxerred informazzjoni, b'mezzi diġitali, dwar is-sejbiet tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni b'mod wiesa' fil-livell nazzjonali u tal-UE fl-akbar numru ta' lingwi possibbli; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jilqa' t-twaqqif tad-Djalogu Strutturat (SD) tal-Ilħna tal-Kultura, li jipprovdi pjattaforma għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (OSĊ) fis-settur kulturali biex jinvolvu ruħhom mal-Kummissjoni u fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni; jirrikonoxxi li d-djalogu strutturat mas-soċjetà ċivili ffaċilita l-kooperazzjoni, in-networking u l-iskambji transsettorjali; jenfasizza, madankollu, l-interazzjonijiet insuffiċjenti bejn l-MMK u l-pjattaformi ta' djalogu strutturat u għalhekk jinkoraġġixxi skambji aktar frekwenti u sistematiċi bejn il-membri tad-Djalogu Strutturat u l-MMK, kif ukoll parteċipazzjoni usa' biex jiġu inklużi s-sottosetturi kollha; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsegwu b'mod regolari r-rakkomandazzjonijiet imressqa fir-rapporti finali, fil-konferenzi, fis-sessjonijiet ta' ħidma u fi kwalunkwe avveniment ieħor organizzat fi ħdan l-istrutturi tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni u tad-Djalogu Strutturat; iħeġġeġ lill-Istati Membri jsegwu dawk ir-rakkomandazzjonijiet b'bidliet konkreti fil-politika u bi pjanijiet ta' azzjoni; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jilqa' l-Proġett pilota – L-Istabbiliment ta' Hub tal-Wirt Ewropew b'appoġġ għal segwitu olistiku u kosteffettiv tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali; f'konformità mar-riżoluzzjoni tal-Parlament dwar il-kisba ta' eredità politika effettiva għas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali (22); jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġaw il-ħolqien ta' aktar sħubijiet mas-setturi privati, pubbliċi u mingħajr skop ta' qligħ għall-preservazzjoni tal-wirt kulturali, f'konformità sħiħa mal-prinċipju tal-addizzjonalità, u jirrieżaminaw u jaġġornaw il-Qafas Ewropew għal Azzjoni dwar il-Wirt Kulturali sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-wirt kulturali fl-Ewropa ta' wara l-pandemija; jisħaq li huwa importanti li wieħed ikompli jibni fuq dan il-legat bir-riżorsi xierqa; itenni l-importanza taċ-Ċertifikat tal-Patrimonju Ewropew bħala proġett li jsaħħaħ l-għarfien dwar l-għeruq kulturali u storiċi tal-UE b'mod innovattiv; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Istati Membri japplikaw bis-sħiħ il-prinċipju minqux fl-Artikolu 27 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, u jirrikonoxxu d-dritt għall-ħajja kulturali, artistika u xjentifika u d-drittijiet kulturali relatati bħala drittijiet tal-bniedem għal kulħadd, li jippermettu lill-individwi kollha jipparteċipaw fil-ħajja kulturali tal-komunità, igawdu l-arti u jikkondividu l-benefiċċji tagħhom; jistieden lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri kollha xierqa biex jeliminaw kwalunkwe ostaklu għat-tgawdija ta' tali drittijiet, inklużi iżda mhux limitati għal, ostakli marbuta mal-karatteristiċi soċjoekonomiċi, l-introjtu, u l-aċċessibbiltà fiżika, u jiżguraw il-kundizzjonijiet meħtieġa biex kulħadd jinvolvi ruħu liberament f'attivitajiet kulturali; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jinsisti li l-libertà tal-espressjoni artistika hija komponent ewlieni tal-kreattività u tal-produzzjoni kulturali, peress li tiżgura li x-xogħlijiet artistiċi jirriflettu d-diversità u r-rikkezza tas-soċjetajiet tagħna, u għalhekk trid tibqa' garantita għall-kreaturi kollha; jistieden lill-Kummissjoni tintegra l-libertà tal-espressjoni artistika bħala indikatur awtonomu tar-rispett għall-istat tad-dritt fir-rapporti annwali tagħha; jistieden lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) jesploraw mogħdijiet konkreti biex jiddefendu l-libertà tal-espressjoni artistika tal-artisti f'riskju, speċjalment b'konsegwenza tal-gwerer u tal-instabbiltà ġeopolitika; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jafferma mill-ġdid l-impenn qawwi tiegħu favur l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u japprova l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri bħala wieħed mill-approċċi ta' politika uffiċjali tiegħu biex jiżgura l-ugwaljanza; itenni r-rwol li l-kultura jista' jkollha fil-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri kif ukoll fl-emanċipazzjoni ekonomika u kulturali tan-nisa u tal-minoranzi tal-ġeneru; jistieden lill-Kummissjoni tmur lil hinn mill-proposta tagħha biex tintroduċi kriterji tal-għażla li jippremjaw proġetti li jiggarantixxu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-organizzazzjoni tagħhom, tintroduċi mekkaniżmi ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni biex tinkiseb biżżejjed data dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fost il-benefiċjarji tal-programmi Ewropej differenti, u miżuri possibbli ta' titjib; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiffaċilitaw l-aċċess għall-industriji u għas-setturi kulturali u kreattivi, inkluż għall-intraprenditorija, għan-nisa u għall-minoranzi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jisħaq li l-ġbir tad-data għandu jitqies bħala prijorità trażversali ewlenija fil-Pjan ta' Ħidma tal-Kunsill għall-Kultura 2023-2026; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jaħdmu aktar fuq il-ġbir ta' data aġġornata u komparabbli dwar il-kultura, inkluż permezz tal-immappjar u l-valutazzjoni komparattiva ta' prattiki tajba u bl-involviment strutturali ta' esperti, partijiet ikkonċernati u awtoritajiet pubbliċi u l-udjenza, mhux biss mis-settur kulturali, iżda wkoll mis-setturi kollha tal-ekonomija; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jisħaq fuq il-ħtieġa ta' monitoraġġ u evalwazzjoni aktar rigorużi tal-implimentazzjoni tal-azzjonijiet kollha fil-qafas tal-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura u l-komunikazzjoni konġunta tal-2016 bit-titolu “Lejn strateġija tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali”, kemm fil-livell strateġiku kif ukoll f'dak tal-proġett, abbażi ta' miri kwantitattivi kif ukoll kwalitattivi, u għal rappurtar sistematiku ta' standard għoli; jitlob lill-Kummissjoni tiżviluppa aktar indikaturi u perspettiva usa' dwar l-evalwazzjoni tar-riżultati tal-proġetti, filwaqt li tqis ukoll l-eżiti kwalitattivi bħall-bini tal-komunità u t-tagħlimiet meħuda minn proġetti li ma tkomplewx; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw is-sostenibbiltà tal-proġetti u tal-inizjattivi kulturali ffinanzjati mill-UE matul iż-żmien; |
| --- | --- |

15.

Id-dimensjoni soċjali

| 16. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jippromwovu u jinvestu kemm fil-parteċipazzjoni attiva kif ukoll f'dik passiva tal-persuni f'attivitajiet kulturali u artistiċi, mhux biss permezz ta' kampanji ta' komunikazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni, iżda wkoll u b'mod predominanti permezz ta' miżuri ta' politika koerenti, komprensivi u inklużivi u inċentivi biex jiġu identifikati u jitneħħew l-ostakli amministrattivi, finanzjarji u lingwistiċi għall-parteċipazzjoni, inklużi dawk relatati mal-karatteristiċi soċjoekonomiċi, l-introjtu u l-aċċessibbiltà fiżika, u għal gruppi emarġinati, żvantaġġati u vulnerabbli, b'enfasi partikolari fuq żoni suburbani, rurali u iżolati, kif ukoll żoni f'riskju ta' depopolazzjoni; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Istati Membri jippromwovu l-attivitajiet kulturali u artistiċi eżistenti u jipprovdu aktar opportunitajiet għal parteċipazzjoni attiva, iżidu l-kapaċità li jintlaħqu udjenzi ġodda, jintegraw l-objettivi ta' parteċipazzjoni kulturali fit-tfassil tal-politika lil hinn mill-politika kulturali, u jadottaw approċċ tad-drittijiet kulturali li jitbiegħed minn enfasi dejqa fuq l-aċċess għal parteċipazzjoni sinifikanti, filwaqt li ħadd ma jitħalla jibqa' lura; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jiddispjaċih għall-fatt li l-aħħar data disponibbli miġbura mill-Eurostat dwar il-parteċipazzjoni kulturali tmur lura għall-2015; minħabba l-bidla drastika li għaddew minnha l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi minn dak iż-żmien 'l hawn, b'mod partikolari b'riżultat tal-pandemija tal-COVID-19 kif ukoll tal-iżviluppi teknoloġiċi innovattivi, jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi stħarriġ tal-Eurostat dwar il-parteċipazzjoni kulturali u x-xejriet fl-UE, li jiġbor u janalizza data statistika fi skali territorjali differenti (nazzjonali, reġjonali, eċċ.), b'attenzjoni speċjali għall-parteċipazzjoni f'żoni suburbani, rurali u periferiċi u fi ħdan komunitajiet soċjoekonomiċi emarġinati u gruppi żvantaġġati u vulnerabbli; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jirrikonoxxi l-ħidma mwettqa mill-Kummissjoni biex tisfrutta s-setgħa tal-kultura u tad-diversità kulturali għall-koeżjoni soċjali, il-benesseri u l-parteċipazzjoni, u għat-tisħiħ taċ-ċittadinanza ġenerali, l-għarfien tad-drittijiet u l-valuri tal-UE, u d-demokrazija; jenfasizza r-rwol tal-kultura fi żminijiet ta' kriżi u jitlob li ssir valutazzjoni ta' liema strateġiji u politiki kulturali wrew li kienu effettivi u ħallew impatt pożittiv fuq l-inklużjoni soċjali, l-opportunitajiet ta' impjieg u l-iżvilupp ekonomiku; jirrakkomanda li titkompla l-ħidma għal dan il-għan, u abbażi tal-eżiti u tat-tagħlimiet meħuda mill-proġetti u mis-sessjonijiet ta' ħidma rilevanti kollha, bħas-sessjoni ta' ħidma għall-esperti tal-Istati Membri tal-UE dwar il-kultura għall-koeżjoni soċjali li sar f'Novembru 2020, u mill-Karta ta' Porto Santo dwar id-demokrazija kulturali; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw l-inklużjoni tal-gruppi l-aktar emarġinati u sottorappreżentati fl-attivitajiet u fl-inizjattivi kulturali, mhux biss bħala riċevituri passivi iżda wkoll bħala dawk involuti b'mod attiv fil-kreazzjoni ta' dawn l-attivitajiet, filwaqt li jrawmu sens ta' appartenenza komuni u futur kondiviż fost in-nies kollha; jilqa', f'dan ir-rigward, it-tnedija ta' studju indipendenti intitolat “The importance of citizens' participation in culture for civic engagement and democracy – policy lessons from international research” (L-importanza tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-kultura għall-involviment ċiviku u d-demokrazija – tagħlimiet ta' politika mir-riċerka internazzjonali), u jistenna bil-ħerqa l-pubblikazzjoni tiegħu f'Novembru 2022; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkondividi r-riżultati tal-istudju u tieħu l-azzjonijiet ta' segwitu xierqa; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jissottolinja l-importanza ta' programmi kulturali fl-integrazzjoni tar-rifuġjati u l-migranti fis-soċjetajiet Ewropej, u jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jippromwovu l-azzjonijiet previsti fl-Aġenda Ewropea Ġdida għall-Kultura – L-integrazzjoni tar-rifuġjati u migranti oħra; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jirrikonoxxu r-rwol tal-arti u tal-kultura fil-promozzjoni ta' stil ta' ħajja tajjeb għas-saħħa, tas-saħħa mentali u tal-benesseri tal-individwu u tas-soċjetà; jisħaq fuq l-importanza ta' inizjattivi kulturali u artistiċi mmirati lejn it-titjib tas-saħħa u l-kwalità tal-ħajja tal-persuni b'diżabilità; jesprimi dispjaċir għall-ħsara kkawżata mill-interruzzjoni ta' tali attivitajiet matul il-pandemija tal-COVID-19; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jinkludu l-arti u l-kultura bħala parti minn miżuri sħaħ ta' appoġġ psikosoċjali għall-gruppi u għall-komunitajiet l-aktar vulnerabbli u żvantaġġati; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jissottolinja l-importanza fundamentali tal-kultura għall-iżvilupp ta' identitajiet u ta' espressjoni individwali, b'mod partikolari għal dawk li spiss ikunu vittmi ta' diskriminazzjoni, pereżempju n-nisa, minoranzi etniċi u minoranzi oħra, persuni b'diżabilità u membri tal-komunità LGBTIQ+, kif ukoll għall-iżvilupp ta' fehim tas-soċjetà u tal-kompetenzi interkulturali, li jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra l-mibegħda u r-razziżmu, u għall-bini ta' soċjetajiet paċifiċi; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza l-importanza tal-kultura għall-edukazzjoni tul il-ħajja ta' persuni ta' kull età; jesprimi tħassib dwar ir-restrizzjoni komuni tal-kurrikuli tal-iskejjel, li għandhom it-tendenza li jirrelegaw l-arti u d-dixxiplini artistiċi għal pożizzjoni aktar marġinali meta mqabbla ma' suġġetti oħra; ifakkar fl-importanza ta' kurrikuli skolastiċi komprensivi u strutturati tajjeb, li jinkludu l-arti u d-dixxiplini artistiċi, bl-għan li jissaħħu r-responsabbiltà u l-kapaċità tal-individwu li jinvolvi ruħu f'attivitajiet kulturali, u jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu promossi l-ħiliet rilevanti; iħeġġeġ lill-Istati Membri, għalhekk, jallokaw ir-riżorsi finanzjarji u umani xierqa u l-inċentivi għall-arti u d-dixxiplini artistiċi bħala attivitajiet kurrikulari kif ukoll ekstrakurrikulari fl-istadji kollha tal-edukazzjoni, u billi jħarrġu lill-edukaturi dwar l-importanza u s-setgħa tal-kultura għas-soċjetà u għall-benesseri ġenerali; f'dan il-kuntest, iħeġġeġ lill-Kummissjoni tmur lil hinn minn “approċċ STEM” u minflok tadotta bis-sħiħ “approċċ STEAM” (Xjenzi, Teknoloġiji, Inġinerija, Arti u Matematika); |
| --- | --- |

24.

| 25. | B'mod parallel mal-ħidma dwar il-professjonalizzazzjoni kontinwa tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi, jitlob li jiġu żviluppati strateġiji biex jappoġġaw il-ħafna artisti dilettanti fl-Ewropa; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ifakkar li l-mobilità transfruntiera tibqa' komponent essenzjali tal-karrieri tal-artisti u tal-ħaddiema kulturali, inkluż għall-artisti u għall-ħaddiema kulturali li huma ċittadini ta' pajjiżi terzi; jisħaq fuq l-importanza, għalhekk, tar-rikonoxximent reċiproku u tal-portabbiltà transfruntiera tal-kompetenzi artistiċi u tal-ħiliet u tal-kwalifiki kreattivi sabiex dan jiġi ffaċilitat; ifakkar li l-istrumenti ta' finanzjament li jappoġġaw u jżidu l-opportunitajiet għall-mobilità internazzjonali għandhom irawmu wkoll il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata tal-artisti u tal-professjonisti kulturali, u jistimulaw kemm jista' jkun mobilità ambjentalment u soċjalment sostenibbli; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jisħaq fuq l-importanza tal-mobilità għall-istudenti u għall-professjonisti żgħażagħ fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi biex tkun possibbli edukazzjoni usa' u aktar diversifikata, li tipprovdi prospetti ta' karriera aktar konkreti u attraenti u li tippreżenta firxa wiesgħa u diversa ta' attivitajiet kulturali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw opportunitajiet ta' mobilità aħjar għal dan il-għan, inkluż permezz ta' Erasmus+ u inizjattivi Ewropej u nazzjonali oħra; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jistieden lill-Kummissjoni, filwaqt li tibni fuq is-suċċess ta' “DiscoverEU”, l-inizjattiva Interrail bla ħlas għaż-żgħażagħ, tikkunsidra li toħloq azzjoni fil-qafas tal-programm Erasmus+ sabiex iż-żgħażagħ Ewropej ikunu jistgħu jiksbu voucher tal-ivvjaġġar biex iżuru u jiskopru r-Rotot tal-Camino de Santiago u Rotot Kulturali Ewropej oħra; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Ifakkar lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri dwar l-impenji espressi permezz tar-ratifika mill-UE tal-Konvenzjoni tal-Unesco tal-2005 dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali, relatati, b'mod partikolari, mal-iskambji ta' mobilità u l-iffaċilitar tal-ivvjaġġar lejn l-Istati Membri f'konformità mat-trattament preferenzjali tal-artisti u tal-professjonisti u ta' prattikanti kulturali oħra, kif ukoll ta' prodotti u servizzi kulturali minn pajjiżi li qed jiżviluppaw; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi modi biex tiffaċilita l-mobilità tal-ħaddiema kulturali minn pajjiżi terzi, b'mod partikolari dawk li ġejjin min-Nofsinhar Globali, permezz tal-oqfsa istituzzjonali u legali xierqa, inkluża l-faċilitazzjoni tal-viżi; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jilqa' l-istabbiliment tal-iskema ta' mobilità “Culture Moves Europe” għall-professjonisti fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi fl-ambitu ta' Ewropa Kreattiva; jissottolinja li din l-iskema se tkun tista' tilħaq il-potenzjal sħiħ tagħha jekk tkun appoġġata minn baġit adegwat fil-futur u jekk tkun tista' tilħaq udjenza usa'; jiddispjaċih, madankollu, li għadhom jeżistu ostakli amministrattivi, finanzjarji u lingwistiċi għall-mobilità u jitlob li din l-iskema tneħħi l-ostakli strutturali li jippersistu għall-mobilità artistika u kulturali; jappella għall-promozzjoni ta' approċċi transfruntiera għall-kultura u tat-tfittxija għal sħab għall-ħolqien ta' programmi ewlenin Ewropej u internazzjonali ta' koproduzzjonijiet u ta' residenza kulturali, bl-objettiv li titrawwem il-mobilità tal-artisti u tal-kreaturi billi tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-atturi kollha involuti u l-iskambji tal-aħjar prattiki, inkluż ma' pajjiżi mhux tal-UE; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-isforzi tagħhom biex jipprovdu informazzjoni ta' kwalità dwar il-programmi ta' mobilità u skambju għall-artisti u għall-professjonisti u għal prattikanti kulturali oħra, kif ukoll appoġġ materjali biex jiġu indirizzati t-tipi kollha ta' ostakli għall-mobilità fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi, inklużi ostakli amministrattivi, finanzjarji u lingwistiċi, kif ukoll ostakli marbuta mad-diżabilità; |
| --- | --- |

31.

Id-dimensjoni ekonomika

| 32. | Iqis li l-ħaddiema fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi, wara li ntlaqtu serjament mill-pandemija tal-COVID-19, jeħtiġilhom jibbenefikaw minn irkupru Ewropew ġenwin u mmirat, b'mod partikolari minħabba l-fatt li dan is-settur huwa magħmul l-aktar minn individwi kif ukoll minn organizzazzjonijiet żgħar u mikro u kumpaniji li jaħdmu abbażi ta' skemi ta' impjieg atipiċi, part-time jew ibbażati fuq proġetti u jiddependu minn introjtu irregolari u nuqqas ta' prevedibbiltà finanzjarja fit-tul; jistieden lill-Istati Membri jiddedikaw 2 % tal-baġits tagħhom għall-kultura, kif talab il-Parlament f'ħafna okkażjonijiet; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jilqa' l-appoġġ tal-Kummissjoni lill-Istati Membri fl-iżgurar ta' remunerazzjoni ġusta u fit-titjib tal-kundizzjonijiet soċjoekonomiċi għall-artisti u għall-kreaturi permezz ta' djalogi ġenerali u speċifiċi għas-settur; jissottolinja li, minbarra l-miżuri li jappoġġaw l-irkupru ekonomiku tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi, l-appoġġ mill-RRF għandu jintuża b'mod partikolari biex jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol, it-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-professjonisti fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi sabiex jinżamm il-pass mal-bidliet strutturali li għaddejjin f'dawn is-setturi; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ifakkar, madankollu, li l-eteroġeneità tal-investimenti pubbliċi twassal biex l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi jirkupraw b'veloċitajiet differenti, u b'hekk tikkawża aktar disparitajiet fi ħdan l-ekosistema kulturali tal-UE, li teħtieġ struttura u finanzjament stabbli u affidabbli, u fl-aħħar mill-aħħar thedded id-diversità kulturali tal-Ewropa; jissottolinja li l-irkupru tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi jeħtieġ li jqis l-isforzi kontinwi lejn aktar sostenibbiltà u diġitalizzazzjoni, kif ukoll itejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol u tar-remunerazzjoni tal-ħaddiema fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi sabiex jingħelbu l-problemi strutturali li diġà kienu jeżistu qabel il-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Ifakkar lill-Kummissjoni fl-appelli ripetuti tal-Parlament biex jiġi propost Status Ewropew tal-Artist, li jistabbilixxi qafas komuni għal kundizzjonijiet tax-xogħol adegwati, ġusti u trasparenti u standards minimi komuni għall-pajjiżi kollha tal-UE, inkluża remunerazzjoni ġusta, b'rispett sħiħ għar-responsabbiltajiet tal-Istati Membri u tal-UE fir-rigward tas-suq tax-xogħol u tal-politika kulturali, sabiex jittejbu l-kundizzjonijiet soċjoekonomiċi tal-ħaddiema kollha tal-industriji u tas-setturi kulturali u kreattivi fl-Istati Membri kollha u biex jiġu żgurati l-kundizzjonijiet sottostanti li de facto jiggarantixxu kreattività ġenwina u libertà tal-espressjoni; jistenna bil-ħerqa l-pubblikazzjoni tar-rapport rilevanti tal-MMK, mistenni sa nofs l-2023; jitlob li l-kontribut tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetajiet ċivili rilevanti, inklużi s-sħab soċjali, dwar kwistjonijiet relatati mal-protezzjoni soċjali, jitqies kif xieraq bil-ħsieb li jiġi żgurat segwitu xieraq dwar din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Barra minn hekk, iħeġġeġ lill-Istati Membri kollha jimplimentaw id-Direttiva (UE) 2019/790 dwar id-drittijiet tal-awtur fis-suq uniku diġitali (23), u jistieden lil dawk l-Istati Membri li għadhom ma għamlux dan biex jittrasponu d-Direttiva fil-liġijiet nazzjonali tagħhom, filwaqt li jiggarantixxu remunerazzjoni ġusta, xierqa u proporzjonata tal-awturi u tal-artisti; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-isforzi tat-traspożizzjoni u tal-implimentazzjoni; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jinnota b'dispjaċir li l-proċeduri biex japplikaw għal finanzjament tal-UE, inklużi dawk għall-programm Ewropa Kreattiva, spiss għadhom wisq kumplikati u joħolqu ostakli bla bżonn għall-benefiċjarji potenzjali kollha, speċjalment għall-organizzazzjonijiet żgħar u mikro fl-industriji u fis-setturi kulturali u kreattivi, li l-kapaċitajiet amministrattivi tagħhom huma limitati, u li dan japplika għall-organizzazzjonijiet kemm fl-Ewropa kif ukoll f'pajjiżi terzi; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni taħdem lejn sensibilizzazzjoni akbar dwar id-diversi possibbiltajiet ta' finanzjament u tkompli tissimplifika dawn il-proċeduri biex tippermetti li grupp u varjetà usa' ta' organizzazzjonijiet, inklużi organizzazzjonijiet żgħar u ta' daqs medju fl-aktar żoni żvantaġġati, ikollhom aċċess għall-finanzjament tal-UE; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jitlob lill-Kummissjoni timplimenta l-prinċipju tal-multilingwiżmu u d-diversità kulturali meta tissimplifika dawn il-proċeduri, tippermetti applikazzjonijiet f'lingwi addizzjonali, billi tibda bil-lingwi Ewropej, sabiex tippermetti opportunità ġusta lill-organizzazzjonijiet u lill-individwi li ma għandhomx il-kapaċità jew il-mezzi biex jiżguraw it-traduzzjoni għall-Ingliż; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jilqa' l-istabbiliment reċenti ta' “finanzjament kaskata” bħala mezz biex jintlaħqu aħjar il-benefiċjarji kollha, speċjalment l-individwi u l-organizzazzjonijiet żgħar u ta' daqs medju; jistieden lill-Kummissjoni tkompli tiżviluppa skemi bħal dawn fil-programmi kollha ta' rilevanza għall-industriji u għas-setturi kulturali u kreattivi; jagħti parir lill-Kummissjoni biex tikkunsidra, meta tistabbilixxi skemi bħal dawn li jinvolvu organizzazzjonijiet intermedjarji, il-kwistjonijiet ta' kunflitti ta' interess potenzjali bejn l-intermedjarju u r-riċevituri finali, il-kostijiet tal-overheads għall-intermedjarji fil-loġistika u l-amministrazzjoni tal-għotjiet, u l-kriterji għall-għażla u l-evalwazzjonijiet finali tal-għotjiet; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li l-politiki u l-inizjattivi kulturali tal-UE u dawk nazzjonali jkunu appoġġati minn finanzjament suffiċjenti, aċċess aktar faċli għall-kreditu, u kapaċitajiet, b'mod partikolari fi żminijiet ta' tbatija ekonomika severa, sabiex jgħaddu minn approċċ ta' ġestjoni tal-kriżijiet u minflok jadottaw strateġija fit-tul għall-politiki kulturali; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Ifakkar fl-għan ewlieni tal-Kummissjoni li takkumpanja l-iżvilupp ta' sħubijiet kreattivi bejn is-settur kulturali u setturi oħrajn; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jenfasizza s-suċċess tal-inizjattiva Kapitali Ewropej tal-Kultura rigward l-iżvilupp ta' bliet u reġjuni madwar l-UE u f'pajjiżi assoċjati; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' finanzjament addizzjonali għall-Kapitali Ewropej tal-Kultura, peress li l-pandemija tal-COVID-19, u sitwazzjoni ta' inflazzjoni dejjem tiżdied eżatt warajha, aggravaw b'mod sinifikanti l-kundizzjonijiet ta' qafas għall-implimentazzjoni tal-Kapitali Ewropej tal-Kultura; jilqa' l-Monitoraġġ tal-Bliet Kulturali u Kreattivi tal-Kummissjoni, żviluppat miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka, li jikkontribwixxi għall-valutazzjoni oġġettiva tal-assi kulturali u naturali tar-reġjuni u l-bliet, abbażi tar-rabta bejn il-kultura u t-turiżmu; iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssegwi l-proġett ta' politika tal-Ispazji u l-Bliet Kulturali u Kreattivi, biex tippromwovi l-parteċipazzjoni kulturali u r-riġenerazzjoni soċjali u urbana; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jagħti parir lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jibnu fuq ir-rakkomandazzjonijiet tar-rapport tal-MMK dwar it-Turiżmu Kulturali Sostenibbli biex jiġi żgurat li jinkiseb bilanċ korrett bejn is-salvagwardja u l-konservazzjoni tal-wirt kulturali minn naħa waħda, u t-titjib tal-aċċess għall-viżitaturi u għall-faċilitajiet min-naħa l-oħra; fl-istess ħin, iħeġġeġ lill-Istati Membri jibqgħu viġilanti dwar ir-riskji tat-turiżmu tal-massa għall-wirt kulturali kif ukoll għall-ekosistemi naturali, u jenfasizza l-ħtieġa li jinstab bilanċ bejn it-tkabbir u l-iżvilupp tas-settur tat-turiżmu fil-bliet li huma destinazzjonijiet artistiċi u turistiċi, u l-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini li jgħixu hemmhekk b'mod permanenti; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jirrikonoxxi l-kontribut importanti tal-inizjattiva tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida (NEB) bħala inizjattiva kreattiva u interdixxiplinari u transdixxiplinari li għandha l-għan li tilħaq il-miri tal-Patt Ekoloġiku l-Ġdid tal-UE billi tgħaqqad id-dinja tax-xjenza, tat-teknoloġija, tal-arti u tal-kultura, u tintegra s-sostenibbiltà ambjentali fil-politiki kollha tal-UE; ifakkar li din l-inizjattiva għandha tkun ibbażata fuq l-innovazzjoni fil-livelli kollha u l-parteċipazzjoni attiva u l-involviment sinifikanti tan-nies kollha, inkluż minn sfondi soċjalment żvantaġġati, u l-komunitajiet lokali; jisħaq li l-Pjan ta' Ħidma l-ġdid tal-Kunsill għall-Kultura għandu jirrifletti r-rilevanza tal-inizjattiva tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida, inkluża d-dimensjoni esterna tagħha, b'riżultati abbażi ta' miri ċari; jistieden għal darb' oħra lill-Kummissjoni tippreżenta proposta malajr kemm jista' jkun biex l-Bauhaus Ewropea l-Ġdida ssir programm tal-UE awtonomu ġdid u li jkun għadu kemm ġie ffinanzjat fi ħdan il-QFP li jmiss; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jenfasizza l-kontribut immens li jagħtu l-arti u l-kultura biex titqajjem kuxjenza dwar kwistjonijiet ambjentali, tal-klima u dwar is-sostenibbiltà u dwar id-dimensjoni soċjali tagħhom, u biex jispiraw bidla pożittiva fl-imġiba; ifakkar b'mod partikolari li l-għarfien tradizzjonali, li jikkostitwixxi parti mill-wirt kulturali, huwa essenzjali għat-tisħiħ tal-isforzi ta' mitigazzjoni u ta' adattament għat-tibdil fil-klima; għal dan il-għan, iħeġġeġ lill-Kummissjoni taħdem aktar mill-qrib mal-Istati Membri u mas-soċjetà ċivili u mal-organizzazzjonijiet nazzjonali u lokali biex tqajjem kuxjenza dwar dan is-suġġett fost iċ-ċittadini u tipprovdi finanzjament speċifiku għal tali inizjattivi kulturali permezz ta' sinerġiji ma' programmi, fondi u politiki oħra tal-UE ddedikati; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri biex ifasslu l-programmi kulturali tagħhom f'konformità mal-prinċipji ta' sostenibbiltà ambjentali u tal-ġlieda kontra l-kriżi klimatika, u jivvalutaw l-impatt ambjentali tal-proġetti kollha ffinanzjati mill-UE tul iċ-ċiklu tal-ħajja kollu tagħhom; jirrakkomanda li l-partijiet ikkonċernati u l-benefiċjarji tal-finanzjament tal-UE jfittxu l-metodi u l-approċċi li l-aktar ikunu favur l-ambjent fit-tfassil, l-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-proġetti tagħhom; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jilqa' r-rapport tal-MMK dwar “Strengthening cultural heritage resilience for climate change – where the European Green Deal meets cultural heritage” (It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima – il-punt li fih jiltaqgħu l-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-wirt kulturali" u jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsegwu b'mod attiv ir-rakkomandazzjonijiet u jagħmlu użu mill-eżempji ta' prattika tajba; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jirrimarka li għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-kwistjonijiet ta' sostenibbiltà matul ir-restawr tal-wirt kulturali u tal-bini tradizzjonali; jirrikonoxxi l-potenzjal tal-Bauhaus Ewropea l-Ġdida fil-kontribut għall-protezzjoni u r-restawr tal-bliet u tal-wirt kulturali tagħhom fil-każ ta' diżastri kkawżati minn perikli naturali u perikli kkawżati mill-bniedem; jenfasizza l-ħtieġa għal aktar skambji tal-aħjar prattiki bejn l-Istati Membri, kif ukoll ma' pajjiżi terzi, dwar il-protezzjoni, il-konservazzjoni u r-restawr tal-wirt kulturali, inklużi miżuri innovattivi biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-bini eżistenti, filwaqt li dejjem jiġu ppreservati l-interess arkitettoniku jew il-karattru storiku tiegħu, filwaqt li jitqiesu b'mod speċjali l-awtentiċità u l-kwalità tar-riżultat aħħari tar-restawr sabiex jiġi evitat li jiġu affettwati l-integrità fiżika, il-koerenza arkitettonika, il-karattru storiku jew il-valur ta' bini storiku jew artistiku jew ta' ċentri storiċi, f'konformità mar-regoli nazzjonali rilevanti dwar il-konservazzjoni u l-Karta ta' Venezja tal-1964 għall-Konservazzjoni u r-Restawr tal-Monumenti u s-Siti; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Ifakkar fl-Artikolu 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, li jistabbilixxi li l-UE għandha tiżgura li jitħares u jiġi żviluppat il-wirt kulturali Ewropew; jinsisti fuq il-fatt li ż-żamma tal-livell meħtieġ ta' protezzjoni għas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent ma tmurx kontra l-preservazzjoni tal-wirt Ewropew; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li r-rapport intitolat “Strengthening cultural heritage resilience for climate change” (It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima) tal-esperti tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri, ippubblikat fl-2022, jgħid b'mod ċar li l-kriżi klimatika ma tistax tissolva bi kriżi tal-wirt kulturali; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni tqis dawn il-kunsiderazzjoniijiet hija u tiddeċiedi dwar l-inklużjoni ta' sustanzi soġġetti għall-awtorizzazzjoni elenkati fl-Anness XIV tar-Regolament dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta' Sustanzi Kimiċi (REACH), meta tali sustanzi jkunu neċessarji għar-restawr tal-wirt kulturali; jitlob lill-Kummissjoni, f'każijiet bħal dawn, tivvaluta bir-reqqa l-benefiċċji soċjoekonomiċi li jirriżultaw mill-użu ta' tali sustanzi meta mqabbel mar-riskju li joħolqu għal saħħet il-bniedem jew għall-ambjent, biex b'hekk iż-żewġ interessi jiġu ppreservati b'mod adegwat; jitlobha tqis ukoll l-eżistenza ta' sustanzi jew teknoloġiji alternattivi idonei, f'konformità mal-Artikoli 60 u 58(2) (u ma' artikoli rilevanti oħra) tar-Regolament REACH; jisħaq fuq il-fatt li s-settur relatat mal-wirt ħa azzjonijiet eżemplari f'termini ta' rekwiżiti ġuridiċi biex jipproteġi lill-artiġjani u lill-artisti li jwettqu l-attivitajiet professjonali tagħhom; jitlob li jkun hemm eżenzjonijiet u derogi għas-settur kulturali u għall-attivitajiet relatati mal-wirt kulturali mir-regolament imsemmi hawn fuq, meta jkun il-każ, bil-għan li jiġu evitati l-għeluq jew id-delokalizzazzjoni ta' ħafna intrapriżi tal-artiġjanat u kwalunkwe impatt negattiv fuq ir-restawr, il-manutenzjoni u l-konservazzjoni tal-wirt vast tal-UE; jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej jikkonsultaw u jinvolvu lis-settur tal-wirt fid-diskussjonijiet preliminari kollha relatati mal-bidliet regolatorji jew leġiżlattivi b'impatt dirett fuq l-attivitajiet tagħhom; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jsaħħu l-kooperazzjoni mal-Kunsill tal-Ewropa, inkluż fir-rigward tar-Rotot Kulturali, bl-għan li jippromwovu l-valuri fundamentali tad-diversità kulturali, id-djalogu interkulturali u l-iżvilupp territorjali sostenibbli ta' destinazzjonijiet inqas magħrufa, filwaqt li jippreservaw, jipproteġu u jirriabilitaw il-wirt kulturali u naturali ta' dawn is-siti; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jirrikonoxxi d-diġitalizzazzjoni bħala mezz kif jiġu massimizzati l-benefiċċji possibbli mill-wirt kulturali; jisħaq fuq l-isfidi imposti mid-diġitalizzazzjoni fuq l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi u l-ħtieġa tagħhom li kontinwament jikkunsidraw mill-ġdid u jsawru mill-ġdid il-mudelli tan-negozju, kif ukoll għat-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati tal-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi; jenfasizza l-importanza ta' finanzjament garantit għad-diġitalizzazzjoni sostenibbli, għall-preservazzjoni u għad-disponibbiltà online ta' kontenut kulturali u kreattiv u tal-wirt kulturali Ewropew tagħna; ifakkar fl-importanza tal-investiment fil-litteriżmu diġitali għal kulħadd, inkluż bħala mezz biex wieħed igawdi l-kultura; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Meta tiġi indirizzata d-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali, jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex ikunu konxji tal-iżviluppi relatati mal-metavers, billi jippreservaw il-wirt kulturali Ewropew meta jkun replikat virtwalment jew traspost b'xi mod fil-metavers; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jinnota b'mod partikolari l-kontribut pożittiv tal-Hubs ta' Innovazzjoni Diġitali tal-UE u tal-Laboratorji tal-Innovazzjoni Kreattiva, li jappoġġaw lill-industriji u lis-setturi kulturali u kreattivi Ewropej fil-kapaċità tal-innovazzjoni tagħhom fl-oqsma diġitali u awdjoviżivi; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jilqa' l-inklużjoni tal-cluster “Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva” fi ħdan Orizzont Ewropa u ż-żieda fis-sejħiet għar-riċerka u l-innovazzjoni fil-qasam tal-wirt kulturali u l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi, u jilqa' t-tnedija reċenti tal-Komunità ta' Konoxxenza u Innovazzjoni (KKI) dwar il-Kultura u l-Kreattività tal-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT) il-ġdid; jistenna bil-ħerqa r-riżultati ta' dawn is-sejħiet għal proposti, b'mod partikolari l-kontribut li r-riċerka u l-innovazzjoni jistgħu joffru għall-iżvilupp tar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali Ewropej (ICR); |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jirrikonoxxi l-importanza kbira tal-assi intanġibbli u l-industriji intensivi tal-proprjetà intellettwali (PI) għat-tkabbir ekonomiku tal-UE kif ukoll għar-reżiljenza u l-viżibbiltà kulturali tagħha, filwaqt li jenfasizza r-rwol kruċjali li l-PI diġà għandha fit-trasformazzjoni diġitali tal-Ewropa; jissottolinja l-ħtieġa li tissaħħaħ b'mod suffiċjenti l-protezzjoni legali għal dawn l-assi u l-industriji biex il-kreaturi ta' xogħlijiet kulturali u kreattivi jkunu jistgħu jibbenefikaw mid-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tagħhom (DPI); jitlob lill-Kummissjoni, f'dan il-kuntest, tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tipproteġi l-proprjetà intellettwali tax-xenarju Ewropew diġitalizzat; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jiddispjaċih dwar l-għajbien gradwali ta' materjal kulturali f'forma stampata u r-riperkussjonijiet ta' din it-tendenza fuq is-settur tal-pubblikazzjoni, b'mod partikolari fuq id-djar tal-pubblikazzjoni u l-ħwienet tal-kotba żgħar u ta' daqs medju; |
| --- | --- |

56.

Id-dimensjoni esterna u r-relazzjonijiet kulturali internazzjonali

| 57. | Iqis li l-kultura u d-djalogu interkulturali joffru kontribut ewlieni għat-trawwim ta' fehim reċiproku fi ħdan soċjetà u bejn soċjetajiet differenti, u għar-restawr tal-komunikazzjoni lil hinn mill-konfini lingwistiċi fix-xena internazzjonali f'kuntesti globali diffiċli, filwaqt li juru l-valur tad-diversità kulturali u tad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll jirrispettawhom u jappoġġawhom; jenfasizza r-rwol tal-UE fil-promozzjoni ta' djalogu kontinwu dwar il-politiki kulturali bejn l-Istati Membri tagħha u pajjiżi terzi, u jistieden lill-Istati Membri jiżguraw finanzjament adegwat b'riżultat ta' dan, sabiex tissaħħaħ il-kapaċità internazzjonali tal-UE fil-qasam tal-kultura u biex l-industriji u s-setturi kulturali u kreattivi Ewropej, inklużi organizzazzjonijiet u artisti iżgħar, ikunu jistgħu jsiru attivi internazzjonalment; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jikkundanna l-użu tal-kultura, inkluż permezz tal-istituzzjonijiet kulturali u edukattivi tagħhom, minn gvernijiet awtoritarji b'mod partikolari, dawk li jippruvaw jiddefinixxu mill-ġdid ir-regoli u l-valuri internazzjonali billi jisfidaw l-universalità tagħhom u jeżerċitaw l-influwenza politika tagħhom bi ksur tal-libertà artistika u akkademika; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jenfasizza l-potenzjal tar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali tal-UE fil-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni f'pajjiżi terzi u tal-interferenza barranija fil-konfront tal-UE, u n-narrattivi ostili kontra l-UE f'reġimi illiberali u awtoritarji; jistieden lis-SEAE janalizza l-prevalenza u l-influwenza ta' atturi statali malizzjużi fir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali Ewropej li fihom hija involuta l-UE; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jirrimarka d-differenza f'termini ta' proċessi ta' teħid ta' deċiżjonijiet, it-tfassil u l-implimentazzjoni tal-programmi, u l-filosofija ġenerali bejn ir-“relazzjonijiet kulturali tal-UE” u d-“diplomazija kulturali tal-UE”; jissottolinja li ż-żewġ approċċi jistgħu jikkoeżistu u jikkomplementaw lil xulxin iżda li kull wieħed minnhom iservi skop differenti; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta' strateġija ċara u koerenti tal-UE għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali; iħeġġeġ bil-qawwa lill-Kummissjoni u lis-SEAE jiskambjaw b'mod regolari l-prattiki u t-tagħlimiet meħuda u jiżviluppaw, f'kollaborazzjoni mal-Clusters tal-Istituti Nazzjonali għall-Kultura tal-Unjoni Ewropea (EUNIC) u l-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili f'pajjiżi terzi, strateġiji koerenti, ibbażati fuq il-fehim kondiviż komuni ta' x'jikkostitwixxi r-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali, inklużi passi lejn l-implimentazzjoni tagħhom u linji gwida mfassla apposta għall-attivitajiet tar-relazzjonijiet kulturali li għandhom jiġu implimentati mid-delegazzjonijiet tal-UE f'pajjiżi terzi u mir-rappreżentanzi diplomatiċi tal-Istati Membri; jirrakkomanda li dawn l-istrateġiji jinkludu investimenti fil-viżibbiltà tal-wirt kulturali kondiviż tal-UE u l-komunikazzjoni strateġika dwaru u l-kontribut tiegħu għall-promozzjoni tad-demokrazija u l-valuri; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jisħaq li l-UE jeħtieġ li tinvolvi ruħha fl-ICR billi tuża l-istrumenti tagħha stess, sabiex tippreżenta immaġni kulturali tal-UE fix-xena globali li hija akbar mis-somma tal-partijiet tagħha, u b'hekk tikkomplementa l-ħidma tal-istituti kulturali tal-Istati Membri barra mill-pajjiż; jappella għall-iżvilupp ta' sett ta' għodod awtonomu tal-UE stess għar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u għad-diplomazija kulturali tagħha, abbażi tal-esperjenza tal-Istituti Nazzjonali għall-Kultura tal-Unjoni Ewropea u tal-istituti kulturali tal-Istati Membri barra mill-pajjiż u abbażi tas-sħubijiet magħhom, kif ukoll mas-setturi tas-soċjetà ċivili u kulturali ta' pajjiżi terzi; jisħaq li kwalunkwe sett ta' għodod bħal dan għandu jaħdem lejn l-implimentazzjoni ta' attivitajiet kemm biex tiġi promossa l-kultura Ewropea barra mill-Ewropa kif ukoll biex jipprovdi lis-setturi kulturali u kreattivi f'pajjiżi terzi b'bini ta' kapaċità teknika u ta' materjali u appoġġ finanzjarju, u għalhekk għandu jkun appoġġat minn riżorsi proprji u fondi suffiċjenti; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jwettqu studju biex jivvalutaw jew il-fattibbiltà tal-introduzzjoni ta' kapitolu ddedikat għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali fl-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Ewropa Globali inkella t-tisħiħ tad-dimensjoni esterna ta' Ewropa Kreattiva, possibbilment permezz tal-ħolqien ta' fergħa ddedikata għall-finanzjament ta' proġetti ta' Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lis-SEAE jagħmlu disponibbli finanzjament ġdid għal dan il-għan, biex jiżguraw li kwalunkwe azzjoni ġdida ma tiġix iffinanzjata għad-detriment tal-programmi eżistenti; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri, lill-Kummissjoni u lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà jirduppjaw l-isforzi tagħhom biex jiksbu pożizzjonijiet komuni tal-UE fil-fora u n-networks multilaterali u, fejn xieraq, jitkellmu b'vuċi waħda dwar kwistjonijiet li jkollhom impatt fuq ir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li l-UE tkun preżenti bis-sħiħ f'avvenimenti kulturali madwar id-dinja, speċjalment dawk ta' natura globali, bħall-Expo Dinjija; jappella biex l-UE tingħata l-possibbiltà li tospita Expo Dinjija, li tkun tista' ssir fi Stati Membri differenti; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jilqa' r-rakkomandazzjonijiet ippubblikati mid-djalogu strutturat tal-Ilħna tal-Kultura dwar ir-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali u jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri biex jikkunsidrawhom kif xieraq meta jiżviluppaw l-istrateġiji tar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali tagħhom; b'mod partikolari, iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri japplikaw approċċ minn isfel għal fuq, tad-drittijiet tal-bniedem, u approċċ min-nies għan-nies meta jibnu r-relazzjonijiet kulturali tagħhom ma' pajjiżi terzi, u jfasslu u jimplimentaw l-istrateġija u l-programmazzjoni tal-proġetti tar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali tagħhom b'mod li jqis il-ħtiġijiet u t-talbiet tal-pajjiżi sħab u tal-komunitajiet lokali tagħhom, filwaqt li jittrattawhom bħala sħab ugwali; jisħaq li strateġiji bħal dawn għandhom jirrispondu għall-ħtiġijiet u s-sitwazzjoni politika u soċjoekonomika speċifika ta' kull pajjiż jew reġjun sieħeb, aktar milli jkunu l-prodott ta' approċċ “wieħed tajjeb għal kulħadd”; jappella għal finanzjament xieraq għar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali fil-programmi attwali għall-kultura u l-edukazzjoni, kemm permezz tal-programmi ġeografiċi kif ukoll tematiċi tal-NDICI; jinnota li l-kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet lokali, inklużi l-atturi interkulturali u interreliġjużi, hija vitali fit-tisħiħ tar-relazzjonijiet ibbażati fuq valuri kondiviżi, bħall-paċi, it-tolleranza u l-fehim reċiproku, u fl-iżgurar tas-sostenibbiltà fit-tul tal-proġetti ffinanzjati mill-UE; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Ifaħħar il-ħidma li saret mill-istituti u mill-organizzazzjonijiet kulturali tal-Istati Membri, u mill-Clusters tal-Istituti Nazzjonali għall-Kultura tal-Unjoni Ewropea f'pajjiżi terzi; iħeġġeġ aktar kooperazzjoni bejniethom u l-iżvilupp tan-network tagħhom mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili lokali, fejn Stati Membri iżgħar u Stati Membri b'viżibbiltà kulturali limitata jew mingħajr viżibbiltà kulturali barra mill-pajjiż, kif ukoll il-ħtiġijiet ta' rappreżentanza kulturali tagħhom jingħataw attenzjoni partikolari; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jilqa' l-fatt li diversi unitajiet tal-Kummissjoni u tas-SEAE qed jinvolvu ruħhom f'ħidma trasversali dwar ir-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali; jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jtejbu l-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni bejn l-entitajiet ikkonċernati, inkluż permezz tal-ħolqien ta' metodi ta' ħidma aktar koerenti u simplifikati, sabiex tiġi massimizzata l-effiċjenza, jiġu evitati azzjonijiet li jikkoinċidu u tiġi żgurata l-memorja istituzzjonali; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jilqa' l-ħolqien ta' punti fokali kulturali fid-delegazzjonijiet tal-UE; iħeġġeġ lid-delegazzjonijiet tal-UE jsaħħu r-rwol tagħhom, itejbu l-ħiliet tagħhom u jintegrawhom fit-timijiet politiċi tagħhom, aktar milli fit-timijiet tal-komunikazzjonijiet u tal-avvenimenti tagħhom; jappella għall-allokazzjoni tar-riżorsi baġitarji u tal-persunal meħtieġa għat-timijiet tar-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u tad-diplomazija kulturali tal-UE fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni u tas-SEAE, kif ukoll fid-delegazzjonijiet tal-UE, sabiex tiġi ffaċilitata u tissaħħaħ l-azzjoni l-kooperazzjoni kulturali mal-atturi lokali kollha rilevanti, inklużi l-istituzzjonijiet pubbliċi, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-akkademja f'pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri u lis-SEAE jintegraw il-politiki kulturali, ir-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali u d-diplomazija kulturali fit-taħriġ tal-persunal diplomatiku kollu tagħhom, sabiex titqajjem kuxjenza fost id-diplomatiċi tar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali bħala qasam ewlieni u indipendenti fi ħdan id-diplomazija pubblika, u jibnu l-kompetenzi politiċi u ta' politika xierqa fil-qasam tar-Relazzjonijiet Kulturali Internazzjonali u tad-diplomazija kulturali; jistenna bil-ħerqa r-riżultati tal-Akkademja Diplomatika Ewropea li għadha kif tnediet abbażi ta' proġett pilota tal-Parlament Ewropew u l-pubblikazzjoni f'Novembru tal-istudju dwar il-fattibilità kkummissjonat mis-SEAE; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jilqa' l-ewwel riżultati tal-Azzjoni Preparatorja tal-Ispazji Ewropej tal-Kultura; jissottolinja l-eżiti pożittivi tal-mudelli ta' kollaborazzjoni innovattivi mwettqa mis-sħab tal-proġett, abbażi ta' sejħa għal ideat maħluqa b'mod konġunt mal-partijiet ikkonċernati lokali fl-ispirtu ta' sħubija ugwali; jistieden lill-Kummissjoni tkompli tiffinanzja din l-azzjoni ta' suċċess kbir; iħeġġeġ lill-atturi kulturali fl-UE u f'pajjiżi terzi jesploraw aktar arranġamenti ta' kollaborazzjoni, bħall-ħolqien konġunt ta' opri tal-arti konġunti u koproduzzjonijiet internazzjonali, sabiex jitrawwem fehim reċiproku translingwistiku u transfruntier; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Jisħaq li l-UE għandha l-potenzjal li ssaħħaħ is-sħubijiet ta' kooperazzjoni kulturali internazzjonali tagħha permezz tar-reġjuni ultraperiferiċi tagħha u l-pajjiżi u territorji ekstra-Ewropej (PTEE), li minn lat ġeografiku, kulturali u lingwistiku jinsabu f'salib it-toroq madwar id-dinja; jappella biex l-UE tfassal proġetti ta' kooperazzjoni kulturali internazzjonali li jinvolvu r-reġjuni ultraperiferiċi u l-PTEE sabiex titrawwem integrazzjoni reġjonali u jinbnew sħubijiet ġodda ma' pajjiżi sħab; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jinsisti fuq il-ħtieġa li tissaħħaħ il-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu ta' beni kulturali; jilqa' l-konsultazzjoni reċenti tal-Kummissjoni bi tħejjija għal pjan ta' azzjoni ġdid biex jiġi pprovdut qafas ċar, komprensiv u effettiv għall-kontribut tal-UE għall-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu ta' beni kulturali, immirat lejn it-tfixkil tal-attivitajiet kriminali u l-protezzjoni tal-wirt kulturali fis-suq uniku, bħala parti mill-istrateġija tal-UE dwar il-kriminalità organizzata; jitlob kooperazzjoni aħjar bejn l-UE u pajjiżi terzi fil-preservazzjoni u l-protezzjoni tal-wirt kulturali u l-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu ta' beni kulturali; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Ifakkar kif il-wirt arkeoloġiku u kulturali jikkostitwixxi parti integrali mill-identità ta' poplu; jikkundanna, għalhekk, it-tneħħija u t-traffikar illegali ta' oġġetti kulturali; jilqa' l-isforzi li saru minn ċerti Stati Membri biex ix-xogħlijiet u l-artefatti kulturali jintbagħtu lura fil-postijiet tal-oriġini tagħhom bħala parti mill-istrateġija tal-politika esterna tagħhom u sabiex għall-pajjiżi kkonċernati jitrawwem fehim reċiproku tal-wirt kulturali ta' xulxin, kif ukoll biex jiġi appoġġat l-iżvilupp ta' politiki kulturali awtonomi f'pajjiżi terzi; jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jappoġġaw b'mod attiv lil dawk l-Istati Membri fil-proċessi ta' negozjar tagħhom ma' pajjiżi terzi b'approċċ olistiku u jappoġġaw b'mod attiv l-isforzi tal-Istati Membri kollha fir-rigward tal-protezzjoni u tar-reparazzjonijiet tal-wirt kulturali u storiku tagħhom, f'konformità mad-dikjarazzjoni MONDIACULT 2022; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Ifakkar fl-importanza tal-promozzjoni tal-kultura bħala faċilitatur tal-iżvilupp sostenibbli, li jagħti lok għal potenzjal għoli għat-tkabbir soċjali u ekonomiku; jistieden lill-Kummissjoni tiffaċilita l-kontribut tal-atturi kulturali u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għall-iżvilupp sostenibbli permezz tal-parteċipazzjoni attiva tagħhom fi djalogu regolari, networks professjonali u sħubijiet bejn diversi partijiet ikkonċernati, kif ukoll permezz ta' azzjonijiet iffinanzjati mill-NDICI fil-qasam tal-kultura; jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jimmonitorjaw u jirrapportaw regolarment lill-Parlament dwar l-istat ta' implimentazzjoni tal-azzjonijiet dwar il-kooperazzjoni kulturali internazzjonali u r-riżultati miksuba mill-NDICI f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Ifakkar li, fi ħdan l-SDGs, il-promozzjoni u s-salvagwardja tal-kultura huma kemm għan fih innifsu, b'mod partikolari kif minqux fil-miri 4.7, 8.9 u 11.4, kif ukoll kontributur ewlieni għall-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 tan-NU; jenfasizza n-natura trażversali tal-kultura u tal-proġetti kulturali, li tippermettilhom jikkontribwixxu b'mod pożittiv għall-kisba tal-SDGs kollha; jistieden lill-Kummissjoni, lid-delegazzjonijiet tal-UE għal pajjiżi terzi u lill-Istati Membri jesploraw aktar l-interkonnessjonijiet bejn il-kultura u l-politiki kulturali u l-kisba tal-SDGs kollha, inkluż permezz tal-parteċipazzjoni tal-artisti u tal-ħaddiema kulturali fi djalogu inklużiv, networks professjonali, skambji u sħubijiet bejn diversi partijiet ikkonċernati, u appoġġ għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jorganizzaw aktar briefings u skambji ta' fehmiet u prattiki sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni xierqa ta' dawn il-prijoritajiet komuni; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Jenfasizza l-potenzjal tal-kultura u tal-wirt kulturali tanġibbli u mhux tanġibbli bħala vettur ta' komunikazzjoni, skambju u paċi, li jippromwovi r-rikonċiljazzjoni u l-prevenzjoni tal-kunflitti; f'dan il-kuntest, iħeġġeġ kooperazzjoni msaħħa mal-Unesco dwar il-protezzjoni tal-wirt kulturali u li jiġu organizzati missjonijiet ta' ġbir ta' informazzjoni; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Jitlob lill-Kummissjoni tikkundanna bil-qawwa l-qerda tal-wirt storiku, artistiku u kulturali f'kunflitti reċenti, kif ukoll il-qerda sistematika u mmotivata politikament jew ideoloġikament tal-wirt storiku, artistiku u kulturali, kif ukoll l-eradikazzjoni tal-identitajiet u tal-kulturi ta' stati sovrani, popli jew minoranzi; inkluża l-politika kontinwa tal-Ażerbajġan li tħassar u tiċħad il-wirt kulturali Armen fin-Nagorno-Karabakh u madwaru, u l-qerda intenzjonata ta' siti kulturali fl-Ukrajna bħala riżultat tal-gwerra ta' aggressjoni inġustifikata u mhux ipprovokata tar-Russja; ifakkar li l-qerda tal-wirt kulturali tista' tikkostitwixxi delitt tal-gwerra u ksur tad-drittijiet tal-bniedem, u, f'dan il-kuntest, ifakkar fl-impenji meħuda mill-Istati Membri fl-ambitu tar-Responsabbiltà li tingħata Protezzjoni, inkluż fir-rigward tal-protezzjoni tal-wirt kulturali wara l-kunflitti armati kif ukoll matulhom; jappella għall-inklużjoni tal-protezzjoni tal-wirt kulturali fil-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni tal-UE billi jiġu pprovduti assistenza u taħriġ lis-sħab lokali fl-indirizzar tal-isfidi tas-sigurtà li jaffettwaw il-wirt kulturali; jappella għal sanzjonijiet immirati kontra l-individwi u l-entitajiet responsabbli għall-qerda, il-vandalizzazzjoni jew it-traffikar tal-wirt kulturali bħala pass importanti li jistabbilixxi d-deterrenza u jiżgura r-responsabbiltà għal tali atti; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jipprovdu assistenza teknika u materjali lis-sħab fl-Istati Membri u f'pajjiżi terzi għas-sensibilizzazzjoni u l-iżvilupp tal-ħiliet u l-għarfien meħtieġa biex il-wirt kulturali jiġi ppreservat u ġestit, inkluż permezz ta' kooperazzjoni ma' organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u istituzzjonijiet edukattivi f'pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Iwissi lill-Kummissjoni, lis-SEAE, lid-delegazzjonijiet tal-UE f'pajjiżi terzi u lill-Istati Membri li r-restawr, iffinanzjat mill-UE, ta' siti ta' wirt kulturali mifnija bil-gwerra f'pajjiżi terzi ma għandux ikun ta' benefiċċju għall-belliġerenti li huma akkużati bi ksur tad-drittijiet tal-bniedem, ma għandux jilleġittimizza reġimi awtoritarji, jew jinnormalizza r-relazzjonijiet magħhom; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Jistieden lill-Istati Membri jqisu b'mod xieraq il-pożizzjoni tal-Parlament meta japprovaw il-Pjan ta' Ħidma għall-Kultura 2023-2026; |
| --- | --- |

81.

o

o o

| 82. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna. |
| --- | --- |

82.

---

(1)  ĠU C 388, 13.11.2020, p. 30.

(2)  ĠU C 334, 19.09.2018, p. 112.

(3)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 24.

(4)  ĠU C 125 E, 22.5.2008, p. 223.

(5)  ĠU C 184, 5.5.2022, p. 88.

(6)  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 15.

(7)  ĠU C 385, 22.9.2021, p. 152.

(8)  Testi adottati, P9_TA(2022)0319.

(9)  ĠU C 385, 22.09.2021, p. 2.

(10)  ĠU L 189, 28.5.2021, p. 34.

(11)  ĠU L 189, 28.5.2021, p. 1.

(12)  ĠU L 202, 8.6.2021, p. 32.

(13)  ĠU L 462, 28.12.2021, p. 1.

(14)  ĠU L 437, 28.12.2020, p. 116.

(15)  ĠU L 131, 20.5.2017, p. 1.

(16)  ĠU L 131, 20.5.2017, p. 1.

(17)  Ernst & Young, Rebuilding Europe: The cultural and creative economy before and after the COVID-19 crisis, (Nerġgħu nibnu l-Ewropa: L-ekonomija kulturali u kreattiva qabel u wara l-kriżi tal-COVID-19), Jannar 2021.

(18)  Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Settembru 2020 dwar l-irkupru kulturali tal-Ewropa (ĠU C 385, 22.9.2021, p. 152) u fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar is-sitwazzjoni tal-artisti u l-irkupru kulturali fl-UE (ĠU C 184, 5.5.2022, p. 88).

(19)  Fancourt, D. & Finn, S., What is the evidence on the role of the arts in improving health and well-being? A scoping review, l-Uffiċċju Reġjonali tad-WHO għall-Ewropa (Health Evidence Network (HEN)) rapport ta' sinteżi 67), Copenhagen, 2019.

(20)  British Council and Goethe Institut, Cultural Value – Cultural Relations in Societies in Transition: A Literature Review, 2018, p. 7.

(21)  Rivera, T., Distinguishing Cultural Relations From Cultural Diplomacy: The British Council's Relationship With Her Majesty's Government, Figueroa Press, Los Angeles, 2015, pp. 9-10.

(22)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 24.

(23)  Id-Direttiva (UE) 2019/790 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar id-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-Suq Uniku Diġitali u li temenda d-Direttivi 96/9/KE u 2001/29/KE (ĠU L 130, 17.5.2019, p. 92).

---

Il-Ħamis 15 ta’ Diċembru 2022

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/95 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/95

---

P9_TA(2022)0445

It-trażżin mill-gvern Ċiniż tal-protesti paċifiċi madwar ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-trażżin mill-gvern Ċiniż tal-protesti paċifiċi madwar ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina (2022/2992(RSP))

(2023/C 177/10)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar iċ-Ċina, b'mod partikolari dawk tad-9 ta' Ġunju 2022 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fix-Xinjiang, inklużi x-Xinjiang police files (1), tal-20 ta' Jannar 2022 dwar il-ksur tal-libertajiet fundamentali f'Hong Kong (2), tas-16 ta' Settembru 2021 dwar strateġija UE-Ċina ġdida (3), tal-20 ta' Mejju 2021 dwar il-kontrosanzjonijiet Ċiniżi fuq entitajiet tal-UE, Membri tal-PE u Deputati nazzjonali (4), tal-21 ta' Jannar 2021 dwar ir-repressjoni tal-oppożizzjoni demokratika f'Hong Kong (5), tat-12 ta' Settembru 2018 dwar il-qagħda tar-relazzjonijiet UE-Ċina (6) u tas-16 ta' Diċembru 2015 dwar ir-relazzjonijiet UE-Ċina (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar iċ-Ċina, b'mod partikolari dawk tad-9 ta' Ġunju 2022 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fix-Xinjiang, inklużi x-Xinjiang police files (1), tal-20 ta' Jannar 2022 dwar il-ksur tal-libertajiet fundamentali f'Hong Kong (2), tas-16 ta' Settembru 2021 dwar strateġija UE-Ċina ġdida (3), tal-20 ta' Mejju 2021 dwar il-kontrosanzjonijiet Ċiniżi fuq entitajiet tal-UE, Membri tal-PE u Deputati nazzjonali (4), tal-21 ta' Jannar 2021 dwar ir-repressjoni tal-oppożizzjoni demokratika f'Hong Kong (5), tat-12 ta' Settembru 2018 dwar il-qagħda tar-relazzjonijiet UE-Ċina (6) u tas-16 ta' Diċembru 2015 dwar ir-relazzjonijiet UE-Ċina (7),

| — | wara li kkunsidra s-Summit UE-Ċina li sar fl-1 ta' April 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-Summit UE-Ċina li sar fl-1 ta' April 2022,

| — | wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti dwar ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Hong Kong taċ-Ċina u r-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao taċ-Ċina dwar l-implimentazzjoni tagħhom tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, adottat fis-27 ta' Lulju 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet konklużivi tal-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti dwar ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Hong Kong taċ-Ċina u r-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao taċ-Ċina dwar l-implimentazzjoni tagħhom tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, adottat fis-27 ta' Lulju 2022,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta Sino-Brittanika tal-1984 u d-Dikjarazzjoni Konġunta Sino-Portugiża tal-1987, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta Sino-Brittanika tal-1984 u d-Dikjarazzjoni Konġunta Sino-Portugiża tal-1987,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-12 ta' Marzu 2019 bit-titolu “UE-Ċina: Perspettiva strateġika” (JOIN(2019)0005), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-12 ta' Marzu 2019 bit-titolu “UE-Ċina: Perspettiva strateġika” (JOIN(2019)0005),

| — | wara li kkunsidra l-Premju Sakharov 2019 mogħti lil Ilham Tohti, ekonomista Ujgur li qed jiġġieled paċifikament għad-drittijiet tal-minoranza Ujgura fiċ-Ċina, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Premju Sakharov 2019 mogħti lil Ilham Tohti, ekonomista Ujgur li qed jiġġieled paċifikament għad-drittijiet tal-minoranza Ujgura fiċ-Ċina,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-UE tal-5 ta' Diċembru 2022 li testendi l-miżuri meħuda skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998 tas-7 ta' Diċembru 2020 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-UE tal-5 ta' Diċembru 2022 li testendi l-miżuri meħuda skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/1998 tas-7 ta' Diċembru 2020 dwar miżuri restrittivi kontra ksur u abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem (8),

| — | wara li kkunsidra r-rimarki tal-President tal-Kunsill Charles Michel wara l-laqgħa mal-President Ċiniż Xi Jinping fl-1 ta' Diċembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rimarki tal-President tal-Kunsill Charles Michel wara l-laqgħa mal-President Ċiniż Xi Jinping fl-1 ta' Diċembru 2022,

| — | wara li kkunsidra l-istqarrija għall-istampa tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) tat-2 ta' Diċembru 2022 bit-titolu “EU-U.S.: Consultations between the U.S. Deputy Secretary of State Wendy Sherman and European External Action Service Secretary General Stefano Sannino” (UE-Stati Uniti: Konsultazzjonijiet bejn il-Viċi Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti Wendy Sherman u s-Segretarju Ġenerali tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna Stefano Sannino), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istqarrija għall-istampa tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) tat-2 ta' Diċembru 2022 bit-titolu “EU-U.S.: Consultations between the U.S. Deputy Secretary of State Wendy Sherman and European External Action Service Secretary General Stefano Sannino” (UE-Stati Uniti: Konsultazzjonijiet bejn il-Viċi Segretarju tal-Istat tal-Istati Uniti Wendy Sherman u s-Segretarju Ġenerali tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna Stefano Sannino),

| — | wara li kkunsidra l-11-il Djalogu Strateġiku UE-Ċina tat-28 ta' Settembru 2021 bejn il-Viċi President tal-Kummissjoni/ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) Josep Borrell u l-Kunsillier tal-Istat Ċiniż/il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Wang Yi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-11-il Djalogu Strateġiku UE-Ċina tat-28 ta' Settembru 2021 bejn il-Viċi President tal-Kummissjoni/ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) Josep Borrell u l-Kunsillier tal-Istat Ċiniż/il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Wang Yi,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 35 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, li jistipula li ċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina jeħtiġilhom igawdu l-libertà ta' espressjoni, tal-istampa, ta' assemblea, ta' assoċjazzjoni, ta' parteċipazzjoni f'kortej u ta' dimostrazzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 35 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, li jistipula li ċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina jeħtiġilhom igawdu l-libertà ta' espressjoni, tal-istampa, ta' assemblea, ta' assoċjazzjoni, ta' parteċipazzjoni f'kortej u ta' dimostrazzjoni,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tas-16 ta' Diċembru 1966, li qatt ma ġie ratifikat miċ-Ċina minkejja li ffirmatu fl-1998, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tas-16 ta' Diċembru 1966, li qatt ma ġie ratifikat miċ-Ċina minkejja li ffirmatu fl-1998,

| — | wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija 2020-2024 u l-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija 2020-2024 u l-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra r-rapport dwar ix-Xinjiang mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem ippubblikat fil-31 ta' Awwissu 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport dwar ix-Xinjiang mill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem ippubblikat fil-31 ta' Awwissu 2022,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-promozzjoni u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt għandhom ikunu fil-qalba tar-relazzjonijiet tal-UE maċ-Ċina, f'konformità mal-impenn tal-UE li tiddefendi dawn il-valuri fl-azzjoni esterna tagħha u mal-impenn taċ-Ċina li taderixxi għalihom fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni internazzjonali tagħha stess; |
| --- | --- |

A.

billi l-promozzjoni u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt għandhom ikunu fil-qalba tar-relazzjonijiet tal-UE maċ-Ċina, f'konformità mal-impenn tal-UE li tiddefendi dawn il-valuri fl-azzjoni esterna tagħha u mal-impenn taċ-Ċina li taderixxi għalihom fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni internazzjonali tagħha stess;

| B. | billi mill-2020 iċ-Ċina segwiet politika stretta ħafna ta' żero COVID li tinkludi ttestjar tal-massa u lockdowns ad hoc u fit-tul li jillimitaw serjament il-libertà u d-drittijiet tan-nies; |
| --- | --- |

B.

billi mill-2020 iċ-Ċina segwiet politika stretta ħafna ta' żero COVID li tinkludi ttestjar tal-massa u lockdowns ad hoc u fit-tul li jillimitaw serjament il-libertà u d-drittijiet tan-nies;

| C. | billi dawn ir-restrizzjonijiet severi wasslu għal lockdowns frekwenti u fit-tul, rekwiżiti ta' ttestjar massivi u sistematiċi u kwarantina, u limitazzjonijiet sproporzjonati u severi għal-libertà ta' moviment fiċ-Ċina; billi dawn ir-restrizzjonijiet wasslu wkoll għal nuqqas ta' provvista ta' oġġetti essenzjali, inkluż l-ikel, aċċess limitat għall-kura tas-saħħa u żieda fil-qgħad fost iż-żgħażagħ fir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina; |
| --- | --- |

C.

billi dawn ir-restrizzjonijiet severi wasslu għal lockdowns frekwenti u fit-tul, rekwiżiti ta' ttestjar massivi u sistematiċi u kwarantina, u limitazzjonijiet sproporzjonati u severi għal-libertà ta' moviment fiċ-Ċina; billi dawn ir-restrizzjonijiet wasslu wkoll għal nuqqas ta' provvista ta' oġġetti essenzjali, inkluż l-ikel, aċċess limitat għall-kura tas-saħħa u żieda fil-qgħad fost iż-żgħażagħ fir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina;

| D. | billi fil-jiem u l-ġimgħat qabel ma faqqgħu l-protesti mifruxa, kien hemm livelli għoljin ta' tensjoni f'xi fabbriki, bħall-fabbriki Foxconn, minn fejn għadd kbir ta' ħaddiema ħarbu sabiex jevitaw il-lockdowns radikali u totali tal-fabbriki wara tifqigħat tal-COVID fis-siti ta' produzzjoni u bi protesta kontra n-nuqqas ta' ħlas rikorrenti ta' bonusijiet matul il-lockdowns; billi l-protesti fil-fabbriki saru vjolenti u l-vidjows fuq il-media soċjali ġabu ħaddiema jissawtu mill-pulizija; |
| --- | --- |

D.

billi fil-jiem u l-ġimgħat qabel ma faqqgħu l-protesti mifruxa, kien hemm livelli għoljin ta' tensjoni f'xi fabbriki, bħall-fabbriki Foxconn, minn fejn għadd kbir ta' ħaddiema ħarbu sabiex jevitaw il-lockdowns radikali u totali tal-fabbriki wara tifqigħat tal-COVID fis-siti ta' produzzjoni u bi protesta kontra n-nuqqas ta' ħlas rikorrenti ta' bonusijiet matul il-lockdowns; billi l-protesti fil-fabbriki saru vjolenti u l-vidjows fuq il-media soċjali ġabu ħaddiema jissawtu mill-pulizija;

| E. | billi minħabba l-infurzar strett tal-lockdowns, binjiet sħaħ, inkluż il-ħruġ ta' emerġenza, xi drabi ngħalqu; billi fl-24 ta' Novembru 2022 ħadet in-nar binja residenzjali f'Urumqi, Xinjiang, belt fejn kien hemm lockdown kontinwu għal aktar minn 100 jum, u li fiha mill-inqas għaxar persuni tilfu ħajjithom; billi sorsi lokali u għadd kbir ta' posts fuq il-media soċjali indikaw għadd ferm ogħla ta' mwiet (9) sa 40 vittma; billi r-residenti ta' din il-binja allegatament kienu msakkra fl-appartamenti tagħhom u l-ħaddiema tat-tifi tan-nar waslu tard, probabbilment minħabba r-restrizzjonijiet imposti taħt il-politika ta' żero COVID; |
| --- | --- |

E.

billi minħabba l-infurzar strett tal-lockdowns, binjiet sħaħ, inkluż il-ħruġ ta' emerġenza, xi drabi ngħalqu; billi fl-24 ta' Novembru 2022 ħadet in-nar binja residenzjali f'Urumqi, Xinjiang, belt fejn kien hemm lockdown kontinwu għal aktar minn 100 jum, u li fiha mill-inqas għaxar persuni tilfu ħajjithom; billi sorsi lokali u għadd kbir ta' posts fuq il-media soċjali indikaw għadd ferm ogħla ta' mwiet (9) sa 40 vittma; billi r-residenti ta' din il-binja allegatament kienu msakkra fl-appartamenti tagħhom u l-ħaddiema tat-tifi tan-nar waslu tard, probabbilment minħabba r-restrizzjonijiet imposti taħt il-politika ta' żero COVID;

| F. | billi fis-26 ta' Novembru 2022, għall-ewwel darba mill-protesti fi Pjazza Tiananmen fl-1989, in-nies ħarġu fit-toroq f'Beijing, f'Shanghai u fi bliet u muniċipalitajiet Ċiniżi ewlenin oħra u allegatament f'aktar minn 100 università biex jipprotestaw kontra l-politika taċ-Ċina ta' żero COVID u jiddenunzjaw il-ħakma awtoritarja tal-Partit Komunista Ċiniż; billi d-dimostranti malajr għażlu karta vojta bħala simbolu biex jesprimu r-rabja tagħhom għat-trażżin tal-libertà ta' espressjoni; |
| --- | --- |

F.

billi fis-26 ta' Novembru 2022, għall-ewwel darba mill-protesti fi Pjazza Tiananmen fl-1989, in-nies ħarġu fit-toroq f'Beijing, f'Shanghai u fi bliet u muniċipalitajiet Ċiniżi ewlenin oħra u allegatament f'aktar minn 100 università biex jipprotestaw kontra l-politika taċ-Ċina ta' żero COVID u jiddenunzjaw il-ħakma awtoritarja tal-Partit Komunista Ċiniż; billi d-dimostranti malajr għażlu karta vojta bħala simbolu biex jesprimu r-rabja tagħhom għat-trażżin tal-libertà ta' espressjoni;

| G. | billi l-pulizija, wara li għall-ewwel bdiet trażżan, malajr bdiet tofroq il-folol u twettaq arresti mifruxa f'diversi bliet; billi f'Shanghai, pereżempju, il-pulizija użaw pepper spray biex ikeċċu madwar 300 dimostrant li kienu nġabru; billi l-posts dwar il-protesta fuq il-pjattaformi tal-media soċjali taċ-Ċina tħassru minnufih fi sforz biex titrażżan il-kritika; billi l-media tal-istat Ċiniż s'issa sempliċement evitat li tirrapporta l-protesti; |
| --- | --- |

G.

billi l-pulizija, wara li għall-ewwel bdiet trażżan, malajr bdiet tofroq il-folol u twettaq arresti mifruxa f'diversi bliet; billi f'Shanghai, pereżempju, il-pulizija użaw pepper spray biex ikeċċu madwar 300 dimostrant li kienu nġabru; billi l-posts dwar il-protesta fuq il-pjattaformi tal-media soċjali taċ-Ċina tħassru minnufih fi sforz biex titrażżan il-kritika; billi l-media tal-istat Ċiniż s'issa sempliċement evitat li tirrapporta l-protesti;

| H. | billi xi dimostranti qed jitolbu li l-President Xi Jinping jirriżenja, u dan jikkostitwixxi sfida bla preċedent għat-tmexxija attwali tal-pajjiż; |
| --- | --- |

H.

billi xi dimostranti qed jitolbu li l-President Xi Jinping jirriżenja, u dan jikkostitwixxi sfida bla preċedent għat-tmexxija attwali tal-pajjiż;

| I. | billi n-nisa kienu fuq quddiem nett ta' dawn il-protesti; billi d-drittijiet tan-nisa fiċ-Ċina kienu qed jiddeterjoraw f'dawn l-aħħar snin; billi l-istudji wrew li l-lockdowns iżidu r-riskju ta' vjolenza domestika abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

I.

billi n-nisa kienu fuq quddiem nett ta' dawn il-protesti; billi d-drittijiet tan-nisa fiċ-Ċina kienu qed jiddeterjoraw f'dawn l-aħħar snin; billi l-istudji wrew li l-lockdowns iżidu r-riskju ta' vjolenza domestika abbażi tal-ġeneru;

| J. | billi saru rapporti ta' preżenza u interventi qawwija tal-pulizija li wasslu għal bosta arresti ta' dimostranti paċifiċi; billi, skont diversi organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem, l-awtoritajiet interferixxew ukoll mad-dritt tad-dimostranti għal rappreżentanza legali, b'xi avukati jiġu mwissija mill-awtoritajiet lokali biex ma jiħdux f'idejhom każijiet; |
| --- | --- |

J.

billi saru rapporti ta' preżenza u interventi qawwija tal-pulizija li wasslu għal bosta arresti ta' dimostranti paċifiċi; billi, skont diversi organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem, l-awtoritajiet interferixxew ukoll mad-dritt tad-dimostranti għal rappreżentanza legali, b'xi avukati jiġu mwissija mill-awtoritajiet lokali biex ma jiħdux f'idejhom każijiet;

| K. | billi l-Artikolu 35 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina jiddikjara li “ċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina jgawdu l-libertà ta' espressjoni, tal-istampa, ta' assemblea, ta' assoċjazzjoni, ta' parteċipazzjoni f'kortej u ta' dimostrazzjoni”; billi l-libertajiet minquxa f'dan l-Artikolu qed jinkisru b'mod kostanti; |
| --- | --- |

K.

billi l-Artikolu 35 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina jiddikjara li “ċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina jgawdu l-libertà ta' espressjoni, tal-istampa, ta' assemblea, ta' assoċjazzjoni, ta' parteċipazzjoni f'kortej u ta' dimostrazzjoni”; billi l-libertajiet minquxa f'dan l-Artikolu qed jinkisru b'mod kostanti;

| L. | billi, minn mindu ħa l-poter il-President Xi Jinping f'Marzu 2013, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina marret għall-agħar drastikament; billi l-Gvern Ċiniż żied l-ostilità tiegħu kontra d-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt; billi s-sorveljanza u l-monitoraġġ illegali tal-massa taċ-Ċina fuq iċ-ċittadini tagħha ġew estiżi; |
| --- | --- |

L.

billi, minn mindu ħa l-poter il-President Xi Jinping f'Marzu 2013, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina marret għall-agħar drastikament; billi l-Gvern Ċiniż żied l-ostilità tiegħu kontra d-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt; billi s-sorveljanza u l-monitoraġġ illegali tal-massa taċ-Ċina fuq iċ-ċittadini tagħha ġew estiżi;

| M. | billi, f'dawn l-aħħar snin, l-awtoritajiet Ċiniżi għamlu ċ-ċensura online aktar ristretta, b'mod partikolari minn mindu faqqgħet il-COVID-19; billi l-awtoritajiet u l-pulizija Ċiniżi immuntaw waħda mis-sistemi ta' sorveljanza l-aktar sofistikati tad-dinja billi kisbu aċċess għal software u teknoloġija b'saħħithom għar-rikonoxximent tal-wiċċ sabiex jirrestrinġu b'mod strett il-libertajiet fundamentali b'mod ġeneralizzat, jew saħansitra jiksru b'mod massiv id-drittijiet tal-bniedem; billi hemm tħassib li minħabba dawn it-teknoloġiji ta' sorveljanza tal-massa u ta' rikonoxximent tal-wiċċ, l-apparat tas-sigurtà se jħarrek lid-dimostranti aktar tard; |
| --- | --- |

M.

billi, f'dawn l-aħħar snin, l-awtoritajiet Ċiniżi għamlu ċ-ċensura online aktar ristretta, b'mod partikolari minn mindu faqqgħet il-COVID-19; billi l-awtoritajiet u l-pulizija Ċiniżi immuntaw waħda mis-sistemi ta' sorveljanza l-aktar sofistikati tad-dinja billi kisbu aċċess għal software u teknoloġija b'saħħithom għar-rikonoxximent tal-wiċċ sabiex jirrestrinġu b'mod strett il-libertajiet fundamentali b'mod ġeneralizzat, jew saħansitra jiksru b'mod massiv id-drittijiet tal-bniedem; billi hemm tħassib li minħabba dawn it-teknoloġiji ta' sorveljanza tal-massa u ta' rikonoxximent tal-wiċċ, l-apparat tas-sigurtà se jħarrek lid-dimostranti aktar tard;

| N. | billi, skont rapporti reċenti, l-awtoritajiet Ċiniżi implimentaw l-ogħla livell ta' “rispons ta' emerġenza” ta' ċensura tal-media fil-kuntest tal-protesti li faqqgħu reċentement; billi l-pjattaformi tal-media soċjali kellhom rwol attiv u strumentali fit-tixrid tal-kontenut fil-pajjiż kollu; billi l-forzi tas-sigurtà waqqfu wkoll liċ-ċittadini fit-triq, spezzjonaw l-apparat elettroniku tagħhom u ġiegħluhom iħassru ċerti applikazzjonijiet, kontenut u ritratti relatati mal-protesti; billi, wara li faqqgħu l-protesti, l-awtoritajiet Ċiniżi minnufih bdew jintraċċaw, fuq skala massiva, applikazzjonijiet tal-messaġġi, data tal-media soċjali u tal-mowbajls li huma jqisu suspettużi, kif ukoll l-użu ta' networks privati virtwali, sabiex jidentifikaw, jintimidaw u jagħtu fastidju lil persuni li allegatament jorganizzaw u jipparteċipaw fil-protesti; |
| --- | --- |

N.

billi, skont rapporti reċenti, l-awtoritajiet Ċiniżi implimentaw l-ogħla livell ta' “rispons ta' emerġenza” ta' ċensura tal-media fil-kuntest tal-protesti li faqqgħu reċentement; billi l-pjattaformi tal-media soċjali kellhom rwol attiv u strumentali fit-tixrid tal-kontenut fil-pajjiż kollu; billi l-forzi tas-sigurtà waqqfu wkoll liċ-ċittadini fit-triq, spezzjonaw l-apparat elettroniku tagħhom u ġiegħluhom iħassru ċerti applikazzjonijiet, kontenut u ritratti relatati mal-protesti; billi, wara li faqqgħu l-protesti, l-awtoritajiet Ċiniżi minnufih bdew jintraċċaw, fuq skala massiva, applikazzjonijiet tal-messaġġi, data tal-media soċjali u tal-mowbajls li huma jqisu suspettużi, kif ukoll l-użu ta' networks privati virtwali, sabiex jidentifikaw, jintimidaw u jagħtu fastidju lil persuni li allegatament jorganizzaw u jipparteċipaw fil-protesti;

| O. | billi, f'dawn l-aħħar snin, l-awtoritajiet Ċiniżi neħħew gruppi tas-soċjetà ċivili u tefgħu il-ħabs ħafna attivisti indipendenti, u b'hekk sar estremament diffiċli li jsiru protesti fuq skala kbira; billi, f'dawn l-aħħar xhur, seħħew protesti sporadiċi b'rispons għall-politika tal-COVID-19, it-tbatija ekonomika, iċ-ċensura u s-setgħat mifruxa tal-President Xi, fiċ-Ċina u minn ċittadini Ċiniżi barra mill-pajjiż; |
| --- | --- |

O.

billi, f'dawn l-aħħar snin, l-awtoritajiet Ċiniżi neħħew gruppi tas-soċjetà ċivili u tefgħu il-ħabs ħafna attivisti indipendenti, u b'hekk sar estremament diffiċli li jsiru protesti fuq skala kbira; billi, f'dawn l-aħħar xhur, seħħew protesti sporadiċi b'rispons għall-politika tal-COVID-19, it-tbatija ekonomika, iċ-ċensura u s-setgħat mifruxa tal-President Xi, fiċ-Ċina u minn ċittadini Ċiniżi barra mill-pajjiż;

| P. | billi ċ-Ċina hija involuta f'repressjoni u sorveljanza transfruntiera permezz ta' diversi attivitajiet li jvarjaw minn spjunaġġ, attakki ċibernetiċi, attakki fiżiċi u l-ħruġ ta' Avviżi Ħomor permezz tal-Interpol għal “għases tal-pulizija barra mill-pajjiż” fit-territorju tal-UE; |
| --- | --- |

P.

billi ċ-Ċina hija involuta f'repressjoni u sorveljanza transfruntiera permezz ta' diversi attivitajiet li jvarjaw minn spjunaġġ, attakki ċibernetiċi, attakki fiżiċi u l-ħruġ ta' Avviżi Ħomor permezz tal-Interpol għal “għases tal-pulizija barra mill-pajjiż” fit-territorju tal-UE;

| Q. | billi, f'mossa kkoordinata fuq livell nazzjonali, l-istudenti ntbagħtu lura d-dar minn universitajiet xahar qabel iż-żmien sabiex ma jitħallewx ikomplu jipparteċipaw fi protesti organizzati; |
| --- | --- |

Q.

billi, f'mossa kkoordinata fuq livell nazzjonali, l-istudenti ntbagħtu lura d-dar minn universitajiet xahar qabel iż-żmien sabiex ma jitħallewx ikomplu jipparteċipaw fi protesti organizzati;

| R. | billi xi diplomatiċi Ċiniżi huma involuti fi vjolenza u theddid fil-konfront ta' studenti u avversarji Ċiniżi barra mill-pajjiż, u talbu li “jirreżistu milli joħolqu distorsjonijiet u jiskreditaw il-politiki taċ-Ċina għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-epidemiji”; |
| --- | --- |

R.

billi xi diplomatiċi Ċiniżi huma involuti fi vjolenza u theddid fil-konfront ta' studenti u avversarji Ċiniżi barra mill-pajjiż, u talbu li “jirreżistu milli joħolqu distorsjonijiet u jiskreditaw il-politiki taċ-Ċina għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-epidemiji”;

| S. | billi ċ-Ċina qed issegwi l-persekuzzjoni sistemika tal-poplu Ujgur u ta' minoranzi etniċi oħra, ta' difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, attivisti soċjali, gruppi reliġjużi, ġurnalisti u dimostranti kontra l-inġustizzji, u qed trażżan dejjem aktar l-ilħna kollha li ma jaqblux u dawk tal-oppożizzjoni; billi t-telf ta' ħajjiet fin-nar ta' Urumqi jżid traġedja oħra mal-atroċitajiet tad-drittijiet tal-bniedem li qed iseħħu fir-Reġjun Awtonomu Ujgur tax-Xinjiang; |
| --- | --- |

S.

billi ċ-Ċina qed issegwi l-persekuzzjoni sistemika tal-poplu Ujgur u ta' minoranzi etniċi oħra, ta' difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, attivisti soċjali, gruppi reliġjużi, ġurnalisti u dimostranti kontra l-inġustizzji, u qed trażżan dejjem aktar l-ilħna kollha li ma jaqblux u dawk tal-oppożizzjoni; billi t-telf ta' ħajjiet fin-nar ta' Urumqi jżid traġedja oħra mal-atroċitajiet tad-drittijiet tal-bniedem li qed iseħħu fir-Reġjun Awtonomu Ujgur tax-Xinjiang;

| 1. | Jikkundanna bil-qawwa r-reazzjoni mmexxija mill-Gvern Ċiniż għall-protesti paċifiċi u l-persekuzzjoni tad-dimostranti paċifiċi madwar ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina; jesprimi l-kondoljanzi tiegħu lill-vittmi tan-nar ta' Urumqi u l-membri tal-familja tagħhom u jinsab f'solidarjetà magħhom; jistieden lill-Gvern Ċiniż biex ikun trasparenti dwar in-numru ta' vittmi u ċ-ċirkostanzi li fihom mietu; jitlob investigazzjoni fil-pront, effikaċi u bir-reqqa tan-nar ta' Urumqi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jesprimi s-solidarjetà tiegħu mal-poplu taċ-Ċina fil-ġlieda tiegħu għal-libertajiet fundamentali; jikkundanna l-persekuzzjoni tad-dimostranti paċifiċi; iħeġġeġ lill-forzi tal-pulizija kollha jirreaġixxu f'konformità mal-istandards internazzjonali, inklużi l-Prinċipji Bażiċi tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Użu tal-Forza u tal-Armi tan-Nar mill-Uffiċjali tal-Infurzar tal-Liġi; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina, inkluż fil-kuntest tal-politika tagħha ta' żero COVID; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinnota li l-vittmi kollha tan-nar ta' Urumqi huma ta' etniċità Ujgura (10), u b'hekk ġiet approfondita t-tbatija ta' dan il-grupp etniku li safa vittma ta' atroċitajiet sistematiċi tad-drittijiet tal-bniedem li qed iseħħu fir-Reġjun Awtonomu Ujgur tax-Xinjiang, li l-Parlament Ewropew irrikonoxxa li jikkostitwixxu delitti kontra l-umanità u li jirrappreżentaw riskju serju ta' ġenoċidju (11); |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jikkundanna bl-aktar mod qawwi l-fatt li l-libertà ta' espressjoni, il-libertà ta' għaqda u l-libertà tal-istampa u tal-midja soċjali huma ristretti ħafna fiċ-Ċina; jistieden lill-Gvern Ċiniż jiżgura l-libertà ta' espressjoni, ta' assoċjazzjoni, ta' għaqda, tal-istampa u tal-midja, kif minqux fil-Kostituzzjoni Ċiniża u fid-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jikkundanna bil-qawwa l-attakk vjolenti u d-detenzjoni ta' ġurnalist barrani li kien qed ikopri dawn il-protesti; ifakkar li l-libertà tal-istampa hija prinċipju fundamentali u pilastru essenzjali ta' kwalunkwe demokrazija; jistieden liċ-Ċina tiżgura li l-ġurnalisti kollha jkunu jistgħu jwettqu xogħolhom liberament u mingħajr impedimenti jew biża' ta' rappreżalji, kif previst mil-liġi Ċiniża; jisħaq li għandha tiġi żgurata l-libertà tal-istampa u tal-midja; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ċiniżi biex ma jibqgħux jostakolaw, jagħtu fastidju u jintimidaw lil avukati u professjonisti legali, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u oħrajn li jesprimu b'mod miftuħ tħassib dwar id-dimostranti jew li jiddefendu d-dritt għal protesta paċifika; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Iħeġġeġ liċ-Ċina ttemm minnufih is-soppressjoni u l-intimidazzjoni tad-dimostranti paċifiċi u tiggarantixxi d-drittijiet fundamentali għal kulħadd; jistieden lill-awtoritajiet Ċiniżi jeħilsu minnufih lid-dimostranti kollha detenuti b'mod inġust; jitlob li d-data kollha miġbura reċentement dwar dimostranti paċifiċi titħassar u ma tintużax fi kwalunkwe każ futur; jitlob li l-membri tal-familja ta' dawk kollha mċaħħda mil-libertà jiġu nnotifikati dwar fejn jinsabu u dwar l-akkużi miġjuba kontrihom; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jirrikonoxxi l-isfida tat-tfassil ta' politika dwar il-COVID-19 bil-bilanċ ġust bejn il-protezzjoni tas-saħħa pubblika u l-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet; ifakkar fl-importanza tal-proporzjonalità; jinnota t-tneħħija reċenti ta' wħud mill-aktar restrizzjonijiet oppressivi tal-COVID-19 fiċ-Ċina; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinnota l-fatt li l-moviment ta' protesta għaqqad persuni minn sfondi differenti ħafna u seħħ madwar il-pajjiż kollu; jenfasizza l-fatt notevoli li s-solidarjetà interetnika ġiet espressa mal-vittmi tan-nar fix-Xinjiang, peress li l-popolazzjoni tal-Han taċ-Ċina qabel ma rreaġixxietx b'mod sinifikanti għad-destin terribbli tal-Ujguri matul l-aħħar sitt snin; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden lill-awtoritajiet Ċiniżi u lokali jtemmu r-repressjoni tal-Ujguri u jfakkar li l-Ujguri fir-reġjun ġew soġġetti għal sorveljanza intensa, xogħol furzat, sterilizzazzjonijiet involontarji u miżuri ta' prevenzjoni tat-twelid, fost abbużi oħra tad-drittijiet, li jikkostitwixxu delitti kontra l-umanità u jirrappreżentaw riskju serju ta' ġenoċidju; jilqa', f'dan ir-rigward, il-proposta tal-Kummissjoni li tipprojbixxi prodotti magħmula bl-użu ta' xogħol furzat milli jidħlu fis-suq tal-UE; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jikkundanna bil-qawwa l-użu estensiv tas-sorveljanza tal-massa u ċ-ċensura attwali tan-networks soċjali; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ċiniżi jtemmu dan il-ksur tad-drittijiet fundamentali għall-privatezza u l-libertà ta' espressjoni u l-manipulazzjoni tal-informazzjoni fuq in-networks soċjali; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jikkundanna l-fatt li l-kumpaniji tat-teknoloġija Ċiniżi TikTok u Tencent qed jaħdmu mal-Gvern Ċiniż biex jiġbru evidenza dwar l-identità tad-dimostranti biex ikunu jistgħu jiġu arrestati u qed jiċċensuraw l-internet; jistieden lill-fondi tal-pensjoni Ewropej biex jiżvestu minn kumpaniji Ċiniżi li jimminaw id-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar l-imġiba ta' Apple Inc. fiċ-Ċina matul il-protesti, peress li effettivament ħadmet id f'id mal-Partit Komunista Ċiniż biex trażżan it-tixrid tal-filmati tal-protesti paċifiċi kontra l-lockdown billi ddiżattivat il-funzjoni AirDrop fuq l-apparat tagħha fiċ-Ċina; jinnota li din il-funzjoni kienet ippermettiet lid-dimostranti jikkondividu l-filmati u jorganizzaw il-protesti mingħajr l-użu tal-Wi-Fi, li huwa taħt is-sorveljanza u l-kontroll kostanti tal-Partit Komunista Ċiniż; jisħaq li l-fatt li kumpaniji jistgħu jinżammu ostaġġi mill-Partit Komunista Ċiniż u jippermettu ksur bla ħniena tad-drittijiet tal-bniedem għandu jservi ta' twissija għall-gvernijiet tal-Punent biex iressqu leġiżlazzjoni li tħeġġeġ lill-kumpaniji tal-Punent jirduppjaw l-isforzi tagħhom biex jittrasferixxu l-produzzjoni miċ-Ċina; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Itenni t-tħassib tiegħu dwar il-fatt li l-awtoritajiet Ċiniżi ma ppermettewx lill-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem Michelle Bachelet, matul iż-żjara tagħha fiċ-Ċina, milli jkollha aċċess sħiħ għall-organizzazzjonijiet indipendenti tas-soċjetà ċivili u għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; itenni t-talba tiegħu lill-awtoritajiet Ċiniżi biex jippermettu l-istess aċċess liberu, sinifikanti u mingħajr xkiel lil ġurnalisti indipendenti, osservaturi internazzjonali u korpi investigattivi, inklużi, b'mod partikolari, lid-detenturi tal-mandat tal-Proċeduri Speċjali tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU u lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem; jappoġġa l-appell ta' 50 espert tad-drittijiet tal-bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti biex jiġi stabbilit mandat speċjali fil-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU għall-monitoraġġ u r-rappurtar dwar il-kundizzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina, inkluż f'Hong Kong; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jkomplu jaħdmu ma' sħab tal-istess fehma lejn l-istabbiliment ta' mekkaniżmu investigattiv fil-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU biex jimmonitorjaw, jivvalutaw u jirrapportaw pubblikament dwar ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem madwar iċ-Ċina; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri jipprovdu protezzjoni u appoġġ lill-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem u tad-demokrazija fiċ-Ċina, b'mod partikolari billi jilħqu lill-awtoritajiet lokali u nazzjonali u japplikaw bis-sħiħ il-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem u politiki rilevanti oħra tal-UE, inkluż il-Pjan ta' Azzjoni l-ġdid tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija; jilqa' t-tkomplija tad-djalogu bilaterali stabbilit bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar iċ-Ċina, b'mod partikolari d-dikjarazzjoni li “l-Istati Uniti u l-Unjoni Ewropea qatt ma kienu daqshekk allinjati mal-prospetti strateġiċi tagħna”; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jistieden lill-UE u lil organizzazzjonijiet internazzjonali oħra jimmonitorjaw u jivvalutaw kif ir-reazzjonijiet taċ-Ċina għal dawn il-protesti jallinjaw mal-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem u mal-obbligi tagħha skont id-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; jenfasizza l-importanza li d-Delegazzjoni tal-UE f'Beijing tkompli timmonitorja d-detenzjoni ta' dimostranti paċifiċi u kwalunkwe proċess ta' dawk li qed jiġu mħarrka talli eżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà ta' għaqda paċifika u espressjoni, bl-applikazzjoni sħiħa tal-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem u politiki rilevanti oħra tal-UE; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lir-Rappreżentant Għoli u Viċi President Josep Borrell isegwi, b'passi konkreti, id-diskussjonijiet reċenti tal-Kunsill Ewropew billi jintensifika d-diskussjonijiet fil-livell tal-ministri għall-affarijiet barranin tal-Istati Membri; jistieden lis-SEAE u lill-Kummissjoni jistabbilixxu diskussjoni permanenti dwar iċ-Ċina fl-ambitu tal-Grupp ta' Ħidma dwar l-Asja u l-Oċeanja; jilqa' d-deċiżjoni li s-sanzjonijiet jiġu estiżi b'reazzjoni għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fix-Xinjiang sat-8 ta' Diċembru 2023; itenni t-talba tiegħu għal sanzjonijiet addizzjonali tal-UE mmirati lejn uffiċjali u entitajiet Ċiniżi responsabbli għal delitti kontra l-umanità; iħeġġeġ lill-awtoritajiet tal-Istati Membri tal-UE jikkunsidraw il-prosekuzzjoni ta' uffiċjali Ċiniżi meqjusa responsabbli għal delitti kontra l-umanità, abbażi tal-prinċipju ta' ġuriżdizzjoni universali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jesprimi t-tħassib profond tiegħu dwar ir-rivelazzjonijiet reċenti rigward il-preżenza ta' għases tal-pulizija Ċiniżi barra mill-pajjiż f'bosta Stati Membri tal-UE u madwar id-dinja; jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-aġenziji nazzjonali tal-infurzar tal-liġi jiżguraw, bħala kwistjoni ta' urġenza, koordinazzjoni tajba sabiex jitfgħu dawl fuq dawn il-prattiki, jieħdu azzjoni xierqa u jagħlqu l-għases tal-pulizija kollha Ċiniżi barra mill-pajjiż; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha, f'koordinazzjoni ma' sħab tal-istess fehma, jidentifikaw u jagħlqu kwalunkwe triq li tiffaċilita l-kampanji ta' repressjoni tranżnazzjonali taċ-Ċina, b'mod partikolari kontra membri tad-dijaspora tagħha; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jtemmu l-ftehimiet kollha tagħhom dwar l-estradizzjoni maċ-Ċina u ma' Hong Kong; iħeġġeġ ukoll lill-Istati Membri jeżerċitaw kawtela meta jikkooperaw f'fora internazzjonali dwar l-infurzar tad-dritt bħall-Interpol u l-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti kontra d-Droga u l-Kriminalità; jistieden ukoll lill-Istati Membri jiżguraw kif xieraq is-sigurtà tar-rifuġjati Ċiniżi taħt il-ġuriżdizzjoni tagħhom sabiex jevitaw li jinqabdu jew li jiġu “persważi li jirritornaw” jew imħajra jidħlu f'pajjiż mhux tal-UE li minnu jkunu jistgħu jiġu ripatrijati faċilment lejn iċ-Ċina; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-membri kollha tal-komunità internazzjonali u lill-partijiet ikkonċernati kollha jindirizzaw il-kwistjoni tal-libertà ta' espressjoni meta jinvolvu ruħhom mar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina; jilqa' l-fatt li l-President tal-Kunsill Ewropew Charles Michel qajjem il-kwistjoni tal-protesti ma' Xi Jinping; jitlob li jkun hemm rieda mingħajr kundizzjonijiet biex jerġa' jibda d-Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem bejn l-UE u ċ-Ċina, li ilu ma jsir għal aktar minn tliet snin; jinnota wkoll li l-mexxejja Ewropej kollha għandhom jikkomunikaw b'mod ċar lill-awtoritajiet Ċiniżi d-determinazzjoni tal-UE li tirreaġixxi għal eskalazzjoni tar-repressjoni kontra d-dimostranti billi titqajjem il-kwistjoni fl-organizzazzjonijiet internazzjonali u possibbilment jiġu imposti sanzjonijiet addizzjonali, jekk ikun meħtieġ; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri, lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, lill-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-Gvern u l-Parlament tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina u lill-ambaxxaturi kollha tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina fl-Istati Membri tal-UE. |
| --- | --- |

21.

---

(1)  Testi adottati, P9_TA(2022)0237.

(2)  ĠU C 336, 2.9.2022, p. 2.

(3)  ĠU C 117, 11.3.2022, p. 40.

(4)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 170.

(5)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 242.

(6)  ĠU C 433, 23.12.2019, p. 103.

(7)  ĠU C 399, 24.11.2017, p. 92.

(8)  ĠU L 410 I, 7.12.2020, p. 1.

(9)  https://edition.cnn.com/2022/12/01/china/china-protests-urumqi-fire-deaths-covid-dst-intl-hnk/index.html.

(10)  https://www.rfa.org/english/news/uyghur/urumqi-fire-12022022172846.html.

(11)  Testi adottati, P9_TA(2022)0237.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/101 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/101

---

P9_TA(2022)0446

It-trażżin mill-ġunta militari ta' dimostrazzjonijiet paċifiċi fiċ-Chad

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-trażżin mill-ġunta militari ta' dimostrazzjonijiet paċifiċi fiċ-Chad (2022/2993(RSP))

(2023/C 177/11)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 dwar is-sitwazzjoni fiċ-Chad (1) u tas-16 ta' Settembru 2020 dwar il-kooperazzjoni UE-Afrika fil-qasam tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel, fil-Punent tal-Afrika u fil-Qarn tal-Afrika (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 dwar is-sitwazzjoni fiċ-Chad (1) u tas-16 ta' Settembru 2020 dwar il-kooperazzjoni UE-Afrika fil-qasam tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel, fil-Punent tal-Afrika u fil-Qarn tal-Afrika (2),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-20 ta' April 2021 dwar il-mewt tal-President Idriss Déby Itno, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tal-20 ta' April 2021 dwar il-mewt tal-President Idriss Déby Itno,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-19 ta' Ottubru 2022 tad-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għaċ-Chad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-19 ta' Ottubru 2022 tad-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għaċ-Chad,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-kelliem tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-20 ta' April 2021 dwar iċ-Chad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-kelliem tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-20 ta' April 2021 dwar iċ-Chad,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-missjoni ta' ġbir ta' informazzjoni fiċ-Chad tal-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-Unjoni Afrikana, li saret mid-29 ta' April sas-6 ta' Mejju 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-missjoni ta' ġbir ta' informazzjoni fiċ-Chad tal-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-Unjoni Afrikana, li saret mid-29 ta' April sas-6 ta' Mejju 2021,

| — | wara li kkunsidra t-Task Force Konġunta Multinazzjonali (MNJTF) kontra l-Boko Haram, li ngħatat mandat mill-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-Unjoni Afrikana u li hija appoġġata mill-Faċilità għall-Paċi fl-Afrika tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Task Force Konġunta Multinazzjonali (MNJTF) kontra l-Boko Haram, li ngħatat mandat mill-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-Unjoni Afrikana u li hija appoġġata mill-Faċilità għall-Paċi fl-Afrika tal-UE,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 2359 (2017) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar l-iskjerament tal-Forza Konġunta tal-G5 tas-Saħel (FC-G5S), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 2359 (2017) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar l-iskjerament tal-Forza Konġunta tal-G5 tas-Saħel (FC-G5S),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-membri tal-Kunsill Ewropew mal-Istati Membri tal-G5 tas-Saħel tat-28 ta' April 2020 dwar is-sigurtà, l-istabbiltà u l-iżvilupp tas-Saħel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-membri tal-Kunsill Ewropew mal-Istati Membri tal-G5 tas-Saħel tat-28 ta' April 2020 dwar is-sigurtà, l-istabbiltà u l-iżvilupp tas-Saħel,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' April 2021 dwar l-istrateġija integrata tal-Unjoni Ewropea fis-Saħel, li affermaw mill-ġdid l-importanza ta' sħubija soda u fit-tul bejn l-UE u s-Saħel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' April 2021 dwar l-istrateġija integrata tal-Unjoni Ewropea fis-Saħel, li affermaw mill-ġdid l-importanza ta' sħubija soda u fit-tul bejn l-UE u s-Saħel,

| — | wara li kkunsidra l-Programm Indikattiv Nazzjonali tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp 2014-2020 għaċ-Chad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Programm Indikattiv Nazzjonali tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp 2014-2020 għaċ-Chad,

| — | wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni taċ-Chad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni taċ-Chad,

| — | wara li kkunsidra l-ftehim ta' sħubija bejn il-membri tal-gruppi tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn banda waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (3) (il-Ftehim ta' Cotonou), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim ta' sħubija bejn il-membri tal-gruppi tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, minn banda waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (3) (il-Ftehim ta' Cotonou),

| — | wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, li ġiet adottata fis-27 ta' Ġunju 1981 u li daħlet fis-seħħ fil-21 ta' Ottubru 1986, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, li ġiet adottata fis-27 ta' Ġunju 1981 u li daħlet fis-seħħ fil-21 ta' Ottubru 1986,

| — | wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza, adottata fit-30 ta' Jannar 2007, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza, adottata fit-30 ta' Jannar 2007,

| — | wara li kkunsidra l-Karta ta' Tranżizzjoni riveduta taċ-Chad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta ta' Tranżizzjoni riveduta taċ-Chad,

| — | wara li kkunsidra l-Indiċi tat-Terroriżmu Globali tal-2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Indiċi tat-Terroriżmu Globali tal-2019,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi, wara l-mewt tal-ex President Idriss Déby Itno f'April 2021, iċ-Chad tmexxa minn ibnu, Mahamat Idriss Déby Itno; billi l-Kunsill Militari ta' Tranżizzjoni (TMC) preċedentement kien issospenda l-kostituzzjoni u xolja l-gvern u l-assemblea nazzjonali; |
| --- | --- |

A.

billi, wara l-mewt tal-ex President Idriss Déby Itno f'April 2021, iċ-Chad tmexxa minn ibnu, Mahamat Idriss Déby Itno; billi l-Kunsill Militari ta' Tranżizzjoni (TMC) preċedentement kien issospenda l-kostituzzjoni u xolja l-gvern u l-assemblea nazzjonali;

| B. | billi t-TMC wiegħed li jorganizza elezzjonijiet demokratiċi fi żmien 18-il xahar minn meta jieħu l-poter; billi fl-1 ta' Ottubru 2022, ġew adottati formalment miżuri mid-djalogu nazzjonali, li ħabbar li l-elezzjonijiet kienu se jiġu posposti b'sentejn oħra; billi l-Unjoni Afrikana stabbiliet kundizzjonijiet, inkluż ir-rifjut ta' kwalunkwe proroga tal-kalendarju ta' tranżizzjoni oriġinali ta' 18-il xahar, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; |
| --- | --- |

B.

billi t-TMC wiegħed li jorganizza elezzjonijiet demokratiċi fi żmien 18-il xahar minn meta jieħu l-poter; billi fl-1 ta' Ottubru 2022, ġew adottati formalment miżuri mid-djalogu nazzjonali, li ħabbar li l-elezzjonijiet kienu se jiġu posposti b'sentejn oħra; billi l-Unjoni Afrikana stabbiliet kundizzjonijiet, inkluż ir-rifjut ta' kwalunkwe proroga tal-kalendarju ta' tranżizzjoni oriġinali ta' 18-il xahar, u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali;

| C. | billi d-djalogu nazzjonali ġie organizzat biex jiġi stabbilit l-proċess ta' tranżizzjoni; billi mhux il-gruppi tal-oppożizzjoni kollha ħadu sehem f'dan il-proċess; billi d-djalogu kkonkluda b'rakkomandazzjonijiet biex il-proċess ta' tranżizzjoni jiġi pospost u biex ħadd ma jiġi eskluż, b'mod partikolari l-president attwali, milli jikkontesta elezzjonijiet futuri; |
| --- | --- |

C.

billi d-djalogu nazzjonali ġie organizzat biex jiġi stabbilit l-proċess ta' tranżizzjoni; billi mhux il-gruppi tal-oppożizzjoni kollha ħadu sehem f'dan il-proċess; billi d-djalogu kkonkluda b'rakkomandazzjonijiet biex il-proċess ta' tranżizzjoni jiġi pospost u biex ħadd ma jiġi eskluż, b'mod partikolari l-president attwali, milli jikkontesta elezzjonijiet futuri;

| D. | billi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili taċ-Chad fasslu pjan tranżizzjonali biex il-kriżi tintemm; billi ċerti organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili taċ-Chad irrakkomandaw li l-appoġġ internazzjonali għandu jieħu l-forma ta' mekkaniżmu ta' stabbilizzazzjoni bl-għan li jerġa' jiddaħħal l-ordni kostituzzjonali u li jiġi appoġġat il-pjan ta' tranżizzjoni; |
| --- | --- |

D.

billi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili taċ-Chad fasslu pjan tranżizzjonali biex il-kriżi tintemm; billi ċerti organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili taċ-Chad irrakkomandaw li l-appoġġ internazzjonali għandu jieħu l-forma ta' mekkaniżmu ta' stabbilizzazzjoni bl-għan li jerġa' jiddaħħal l-ordni kostituzzjonali u li jiġi appoġġat il-pjan ta' tranżizzjoni;

| E. | billi, bejn it-13 ta' Marzu u t-8 ta' Awwissu 2022, 53 moviment militari politiku, li minnhom 6 biss kienu ġenwini, issejħu għal laqgħa f'Doha mill-Gvern taċ-Chad biex jinnegozjaw ftehim ta' paċi; |
| --- | --- |

E.

billi, bejn it-13 ta' Marzu u t-8 ta' Awwissu 2022, 53 moviment militari politiku, li minnhom 6 biss kienu ġenwini, issejħu għal laqgħa f'Doha mill-Gvern taċ-Chad biex jinnegozjaw ftehim ta' paċi;

| F. | billi t-TMC sejjaħ għal laqgħa fi N'Djamena lil iktar minn 1 300 delegat, li minnhom kważi kollha tqabbdu direttament mill-gvern biex jattendu l-hekk imsejjaħ Djalogu Nazzjonali Inklużiv u Sovran; |
| --- | --- |

F.

billi t-TMC sejjaħ għal laqgħa fi N'Djamena lil iktar minn 1 300 delegat, li minnhom kważi kollha tqabbdu direttament mill-gvern biex jattendu l-hekk imsejjaħ Djalogu Nazzjonali Inklużiv u Sovran;

| G. | billi dawn iż-żewġ eventi kienu bbojkottjati mill-partiti politiċi l-aktar importanti, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-gruppi politiċi militari veri; |
| --- | --- |

G.

billi dawn iż-żewġ eventi kienu bbojkottjati mill-partiti politiċi l-aktar importanti, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-gruppi politiċi militari veri;

| H. | billi fl-20 ta' Ottubru 2022, eluf ta' nies ipprotestaw fiċ-Chad kollu biex jitolbu ritorn immedjat għal tmexxija demokratika; billi, fid-19 ta' Ottubru 2022, b'antiċipazzjoni ta' dan, il-ministru tas-sigurtà pubblika pprojbixxa d-dimostrazzjonijiet kollha fil-pajjiż; billi, b'reazzjoni għall-protesti, il-pulizija sparat munizzjon attiv u gass tad-dmugħ lejn id-dimostranti paċifiċi fi trażżin kontinwu u mifrux fil-pajjiż kollu; |
| --- | --- |

H.

billi fl-20 ta' Ottubru 2022, eluf ta' nies ipprotestaw fiċ-Chad kollu biex jitolbu ritorn immedjat għal tmexxija demokratika; billi, fid-19 ta' Ottubru 2022, b'antiċipazzjoni ta' dan, il-ministru tas-sigurtà pubblika pprojbixxa d-dimostrazzjonijiet kollha fil-pajjiż; billi, b'reazzjoni għall-protesti, il-pulizija sparat munizzjon attiv u gass tad-dmugħ lejn id-dimostranti paċifiċi fi trażżin kontinwu u mifrux fil-pajjiż kollu;

| I. | billi l-awtoritajiet ħabbru wkoll is-sospensjoni temporanja tal-attivitajiet ta' seba' gruppi politiċi; billi ddekretaw ukoll li l-attivitajiet ta' gruppi ewlenin tal-oppożizzjoni u tal-koalizzjoni tas-soċjetà ċivili “Wakit Tamma” kellhom jiġu pprojbiti fil-pajjiż kollu; billi diversi bliet u kwartieri ġarrbu restrizzjonijiet tal-internet; |
| --- | --- |

I.

billi l-awtoritajiet ħabbru wkoll is-sospensjoni temporanja tal-attivitajiet ta' seba' gruppi politiċi; billi ddekretaw ukoll li l-attivitajiet ta' gruppi ewlenin tal-oppożizzjoni u tal-koalizzjoni tas-soċjetà ċivili “Wakit Tamma” kellhom jiġu pprojbiti fil-pajjiż kollu; billi diversi bliet u kwartieri ġarrbu restrizzjonijiet tal-internet;

| J. | billi fl-4 ta' Novembru 2022, fil-laqgħa tal-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-Tortura, ir-rapporteur Sébastien Touzé indika li bejn 50 u 150 ruħ mietu, bejn 150 u 184 ruħ sparixxew, 1 369 ruħ ġew arrestati, u bejn 600 u 1 100 ruħ ġew ittieħdu fil-ħabs ta' sigurtà għolja ta' Koro Toro fid-deżert, madwar 600 kilometru mill-kapitali, b'riżultat tal-protesti kontra l-gvern; |
| --- | --- |

J.

billi fl-4 ta' Novembru 2022, fil-laqgħa tal-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti kontra t-Tortura, ir-rapporteur Sébastien Touzé indika li bejn 50 u 150 ruħ mietu, bejn 150 u 184 ruħ sparixxew, 1 369 ruħ ġew arrestati, u bejn 600 u 1 100 ruħ ġew ittieħdu fil-ħabs ta' sigurtà għolja ta' Koro Toro fid-deżert, madwar 600 kilometru mill-kapitali, b'riżultat tal-protesti kontra l-gvern;

| K. | billi 400 minn dawk li ġew detenuti kollha kemm huma ingħataw sentenza f'erbat ijiem, fin-nuqqas ta' avukat difensur; billi fil-5 ta' Diċembru 2022, 262 dimostrant detenut ingħataw sentenza ta' massimu ta' tliet snin ħabs, 80 ingħataw sentenzi sospiżi u 59 inħelsu; |
| --- | --- |

K.

billi 400 minn dawk li ġew detenuti kollha kemm huma ingħataw sentenza f'erbat ijiem, fin-nuqqas ta' avukat difensur; billi fil-5 ta' Diċembru 2022, 262 dimostrant detenut ingħataw sentenza ta' massimu ta' tliet snin ħabs, 80 ingħataw sentenzi sospiżi u 59 inħelsu;

| L. | billi l-proċessi saru mingħajr ebda trasparenza jew informazzjoni pubblika disponibbli; billi d-dimostranti ġew imċaħħda mill-aċċess għall-ġustizzja; billi l-Assoċjazzjoni tal-Avukati taċ-Chad sejħet il-proċess “parodija tal-ġustizzja” u appellat kontra d-deċiżjoni tal-qorti, u billi l-avukati tagħha, għaldaqstant, ibbojkottjaw il-proċess; |
| --- | --- |

L.

billi l-proċessi saru mingħajr ebda trasparenza jew informazzjoni pubblika disponibbli; billi d-dimostranti ġew imċaħħda mill-aċċess għall-ġustizzja; billi l-Assoċjazzjoni tal-Avukati taċ-Chad sejħet il-proċess “parodija tal-ġustizzja” u appellat kontra d-deċiżjoni tal-qorti, u billi l-avukati tagħha, għaldaqstant, ibbojkottjaw il-proċess;

| M. | billi l-Kumitat tan-NU kontra t-Tortura kkonkluda fl-osservazzjoni tiegħu li l-prevalenza ta' vjolenza fil-ħabs, inklużi atti vjolenti mwettqa minn persunal tal-ħabs kontra detenuti, kienet allarmanti u talab li l-awtoritajiet tal-istat iwettqu investigazzjonijiet dwar l-imwiet kollha f'kustodja u dwar l-allegazzjonijiet kollha relatati ma' atti ta' tortura u trattament ħażin minn persunal tal-ħabs; |
| --- | --- |

M.

billi l-Kumitat tan-NU kontra t-Tortura kkonkluda fl-osservazzjoni tiegħu li l-prevalenza ta' vjolenza fil-ħabs, inklużi atti vjolenti mwettqa minn persunal tal-ħabs kontra detenuti, kienet allarmanti u talab li l-awtoritajiet tal-istat iwettqu investigazzjonijiet dwar l-imwiet kollha f'kustodja u dwar l-allegazzjonijiet kollha relatati ma' atti ta' tortura u trattament ħażin minn persunal tal-ħabs;

| N. | billi s-sitwazzjoni tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel iddeterjorat b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar snin, u dan ħoloq theddida serja għas-sigurtà reġjonali u internazzjonali; billi l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-qtil tal-massa huma mifruxa u ż-żieda fl-insigurtà tal-ikel, il-korruzzjoni, il-faqar estrem u l-għargħar komplew iżidu l-insigurtà; billi fl-2019 iż-żona tas-Saħel kellha l-aktar żieda rapida fl-attività estremista vjolenti ta' kwalunkwe reġjun; |
| --- | --- |

N.

billi s-sitwazzjoni tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel iddeterjorat b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar snin, u dan ħoloq theddida serja għas-sigurtà reġjonali u internazzjonali; billi l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-qtil tal-massa huma mifruxa u ż-żieda fl-insigurtà tal-ikel, il-korruzzjoni, il-faqar estrem u l-għargħar komplew iżidu l-insigurtà; billi fl-2019 iż-żona tas-Saħel kellha l-aktar żieda rapida fl-attività estremista vjolenti ta' kwalunkwe reġjun;

| O. | billi, fl-istrateġija integrata tagħha fis-Saħel, adottata mill-Kunsill fis-16 ta' April 2021, l-UE impenjat ruħha li tappoġġa mumenti ewlenin għad-demokrazija fir-reġjun, li tagħti attenzjoni politika speċifika lill-isforzi fl-oqsma tal-governanza u l-istat tad-dritt u li tkompli tappella biex il-forzi tas-sigurtà interna jkollhom rwol aktar ċentrali fit-tisħiħ tal-fiduċja bejn il-poplu u l-istat; |
| --- | --- |

O.

billi, fl-istrateġija integrata tagħha fis-Saħel, adottata mill-Kunsill fis-16 ta' April 2021, l-UE impenjat ruħha li tappoġġa mumenti ewlenin għad-demokrazija fir-reġjun, li tagħti attenzjoni politika speċifika lill-isforzi fl-oqsma tal-governanza u l-istat tad-dritt u li tkompli tappella biex il-forzi tas-sigurtà interna jkollhom rwol aktar ċentrali fit-tisħiħ tal-fiduċja bejn il-poplu u l-istat;

| P. | billi skont in-NU, iċ-Chad laqa' aktar minn 577 000 rifuġjat minn, fost l-oħrajn, id-Darfur, ir-Repubblika Ċentru-Afrikana, in-Niġerja u l-Kamerun, minbarra li kellu 381 000 ruħ spostati internament; billi l-istabbiltà taċ-Chad hija kruċjali għas-Saħel u għall-Afrika ta' Fuq u tal-Lvant; |
| --- | --- |

P.

billi skont in-NU, iċ-Chad laqa' aktar minn 577 000 rifuġjat minn, fost l-oħrajn, id-Darfur, ir-Repubblika Ċentru-Afrikana, in-Niġerja u l-Kamerun, minbarra li kellu 381 000 ruħ spostati internament; billi l-istabbiltà taċ-Chad hija kruċjali għas-Saħel u għall-Afrika ta' Fuq u tal-Lvant;

| Q. | billi ċ-Chad jinsab f'reġjun strateġiku u qed iħabbat wiċċu ma' sfidi serji ta' sigurtà minħabba li l-pajjiż jinsab qrib fortizzi militanti reġjonali, b'mod partikolari madwar ir-reġjun tal-Lag Chad fejn joperaw l-Istat Iżlamiku tal-Provinċja tal-Afrika tal-Punent u Boko Haram, grupp militanti Iżlamiku bbażat fin-Niġerja; billi ċ-Chad għandu rwol ewlieni fl-isforzi reġjonali għaż-żamma tal-paċi bħala parti mill-forza konġunta tal-G5 tas-Saħel kif ukoll mill-MNJTF; |
| --- | --- |

Q.

billi ċ-Chad jinsab f'reġjun strateġiku u qed iħabbat wiċċu ma' sfidi serji ta' sigurtà minħabba li l-pajjiż jinsab qrib fortizzi militanti reġjonali, b'mod partikolari madwar ir-reġjun tal-Lag Chad fejn joperaw l-Istat Iżlamiku tal-Provinċja tal-Afrika tal-Punent u Boko Haram, grupp militanti Iżlamiku bbażat fin-Niġerja; billi ċ-Chad għandu rwol ewlieni fl-isforzi reġjonali għaż-żamma tal-paċi bħala parti mill-forza konġunta tal-G5 tas-Saħel kif ukoll mill-MNJTF;

| 1. | Jiddeplora l-vjolenza fatali u r-repressjoni mwettqa kontra d-dimostranti favur id-demokrazija fil-protesti ta' Ottubru 2022, u jiddispjaċih ħafna għat-telf ta' ħajjiet; itenni l-kundanna tiegħu għall-kolp ta' stat militari mwettaq fl-20 ta' April 2021 mit-TMC u għas-sospensjoni tal-Kostituzzjoni taċ-Chad u x-xoljiment sussegwenti tal-assemblea nazzjonali u tal-gvern; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jikkundanna r-restrizzjoni tad-dritt fundamentali tal-protesta u l-użu tal-vjolenza kontra d-dimostranti u s-soċjetà ċivili fiċ-Chad; jiddispjaċih ħafna li dawn il-miżuri meħuda mill-gvern jirriskjaw li jimminaw il-proċess li għaddej bħalissa lejn il-kisba tad-demokrazija; iħeġġeġ lill-awtoritajiet jirrispettaw bis-sħiħ l-impenji nazzjonali u internazzjonali tal-pajjiż, b'mod partikolari d-dritt għal-libertà tal-għaqda paċifika u għal-libertà tal-assoċjazzjoni, u d-dritt għall-integrità fiżika; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob il-ftuħ ta' investigazzjoni indipendenti u imparzjali min-NU u l-Unjoni Afrikana dwar il-vjolenza rrappurtata, inklużi rapporti ta' tortura fil-ħabsijiet taċ-Chad, sabiex l-awturi ta' vjolenza kontra individwi u s-soċjetà ċivili jiffaċċjaw il-ġustizzja; jitlob li dawk responsabbli għall-vjolenza u l-qtil jinżammu responsabbli u jħeġġeġ lill-awtoritajiet taċ-Chad jiżguraw li l-militar, il-ġendarmi u l-pulizija taċ-Chad ikunu mħarrġa fil-Kodiċi ta' Kondotta tan-NU għall-Uffiċjali tal-Infurzar tal-Liġi u l-Prinċipji Bażiċi dwar l-Użu tal-Forza u tal-Armi tan-Nar mill-Uffiċjali tal-Infurzar tal-Liġi, u li jimxu miegħu; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jikkundanna l-prosekuzzjoni ta' dimostranti favur id-demokrazija fi proċessi tal-massa li naqsu milli jaderixxu mal-istandards internazzjonali dwar it-trasparenza u l-aċċess għall-ġustizzja; jitlob li s-sentenzi jiġu annullati u li d-dimostranti jinħelsu; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Iħeġġeġ bil-qawwa lill-gvern jiżgura li dawk kollha li ġew akkużati wara l-protesti tal-20 ta' Ottubru 2022 jkollhom aċċess sħiħ għall-protezzjoni legali; jissottolinja li l-UE se ssegwi mill-qrib ħafna l-kontinwazzjoni tal-proċedimenti legali u li l-eżitu se jkun ukoll fattur determinanti ewlieni tar-relazzjonijiet futuri bejn l-UE u ċ-Chad; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jiddispjaċih ħafna li r-reġim naqas li jirrispetta l-impenn tiegħu favur tranżizzjoni demokratika; itenni l-importanza li jkun hemm ritorn rapidu għall-ordni kostituzzjonali u tranżizzjoni marbuta biż-żmien immexxija minn persuni ċivili li tiggarantixxi r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, filwaqt li jfakkar li l-impenn sinifikanti mal-atturi ċivili u politiċi kollha huwa essenzjali sabiex jiġu ggarantiti l-kredibbiltà u l-leġittimità tal-proċess li għaddej bħalissa; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jitlob b'urġenza li jiġu organizzati elezzjonijiet leġiżlattivi u presidenzjali trasparenti, inklużivi u kredibbli ġodda malajr kemm jista' jkun, li jkunu jirrispettaw bis-sħiħ il-kostituzzjoni nazzjonali u l-istandards elettorali internazzjonali, inkluż billi jipprevedu l-parteċipazzjoni sħiħa tal-partiti tal-oppożizzjoni; jinnota l-importanza ta' kummissjoni elettorali nazzjonali indipendenti u trasparenti u tal-kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali f'dan ir-rigward; jiddispjaċih ħafna dwar in-nuqqas ta' rispett min-naħa tal-awtoritajiet fil-gvern għad-direttiva ċara tal-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-Unjoni Afrikana bbażata fuq il-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza u għall-impenn pubbliku preċedenti tat-TMC li l-mexxejja tiegħu ma jkunux kandidati fl-elezzjonijiet li ġejjin; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ifakkar li tranżizzjoni u riforma demokratiċi ġenwini għandhom jitmexxew minn persuni ċivili u jippermettu l-involviment sħiħ u attiv tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-partiti tal-oppożizzjoni, in-nisa u ż-żgħażagħ, u l-istampa ħielsa, li jeħtiġilhom jkunu jistgħu joperaw mingħajr biża' ta' vjolenza, intimidazzjoni jew restrizzjonijiet; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jiddeplora l-vjolenza kontinwa u l-attakki terroristiċi li għadhom qed iseħħu fiċ-Chad; itenni t-tħassib tiegħu dwar il-kriżi mtawla fil-pajjiż u s-sitwazzjoni volatili tas-sigurtà fit-Tramuntana, u jikkundanna bil-qawwa l-ksur ripetut tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dritt internazzjonali u dak umanitarju; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden lill-gvern ifittex l-appoġġ tal-medjaturi nazzjonali u internazzjonali, tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, tal-Unjoni Afrikana, tar-Rappreżentant Speċjali tal-UE għas-Saħel, tal-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika Ċentrali u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali oħrajn, sabiex jegħleb l-istaġnar attwali u jmexxi 'l quddiem id-djalogu nazzjonali u l-proċess ta' tranżizzjoni demokratika; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jinsab imħasseb ferm dwar il-livelli għoljin kontinwi ta' korruzzjoni u ta' impunità fiċ-Chad; jinnota li n-nuqqas li tiġi indirizzata l-impunità għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem jikkontribwixxi biex dawn l-abbużi jkomplu u biex il-fiduċja pubblika fl-istituzzjonijiet tal-istat tiddgħajjef; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-Kummissjoni, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u lill-Istati Membri jżidu l-appoġġ tagħhom għall-organizzazzjonijiet mhux governattivi indipendenti, għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u għal-media indipendenti attiva fiċ-Chad, inkluż permezz tal-finanzjament u l-appoġġ għal dawk li jeħtieġu protezzjoni; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jqajmu dan it-tħassib dwar id-drittijiet tal-bniedem mal-awtoritajiet taċ-Chad, jipprovdu appoġġ tekniku liċ-Chad matul il-perjodu ta' tranżizzjoni, u jikkunsidraw il-ftuħ ta' proċedura skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta' Cotonou, li tista' twassal, bħala l-aħħar alternattiva, għas-sospensjoni tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-UE maċ-Chad sakemm jerġa' jiġi stabbilit l-ordni kostituzzjonali leġittimu; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Ifakkar li t-tibdil fil-klima, in-nuqqas ta' sigurtà tal-ikel, it-tkabbir tal-popolazzjoni, l-isfruttament tar-riżorsi naturali, il-faqar u n-nuqqas ta' opportunitajiet edukattivi u ekonomiċi huma l-kawżi ewlenin li jixprunaw l-instabbiltà, il-vjolenza u r-reklutaġġ tat-terroristi fis-Saħel kollu; jenfasizza li l-koordinazzjoni tas-sigurtà, l-iżvilupp, l-assistenza umanitarja u ta' appoġġ għad-demokrazija hija meħtieġa sabiex jiġi żgurat żvilupp sostenibbli dejjiemi fir-reġjun kollu; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota li l-kooperazzjoni u l-inizjattivi reġjonali inklużi l-Unjoni Afrikana u l-grupp G5 tas-Saħel huma kruċjali għall-appoġġ ta' strateġija mmexxija mill-Afrika biex jiġu indirizzati t-terroriżmu u l-instabbiltà fis-Saħel; jissottolinja l-appoġġ tiegħu għall-Faċilità Ewropea għall-Paċi u l-kooperazzjoni tagħha mal-MNJTF; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jilqa' r-reġjonalizzazzjoni tal-preżenza tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni fir-reġjun tas-Saħel, li għandha l-għan li ssaħħaħ l-approċċ reġjonali tal-ħidma tal-UE fir-reġjun sabiex tappoġġa l-kooperazzjoni transfruntiera fis-Saħel u fost l-istrutturi ta' kooperazzjoni reġjonali, u ssaħħaħ il-kapaċitajiet nazzjonali tal-pajjiżi tal-G5 tas-Saħel; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jimplimentaw malajr il-proposta ta' inizjattiva ta' Tim Ewropa għaċ-Chad dwar il-governanza, id-demokratizzazzjoni, il-paċi u s-sigurtà; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-UE, lill-Istati Membri tagħha u lill-komunità internazzjonali jirrispondu b'mod urġenti għas-sitwazzjoni umanitarja li tirriżulta mis-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Chad u jipprovdu lill-pajjiż l-assistenza meħtieġa biex jindirizza malajr il-ħtiġijiet urġenti tiegħu għall-protezzjoni tal-persuni spostati internament u tar-rifuġjati; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Unjoni Afrikana u l-istituzzjonijiet tagħha, u lill-Gvern u lill-Assemblea Nazzjonali taċ-Chad. |
| --- | --- |

18.

---

(1)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 166.

(2)  ĠU C 385, 22.9.2021, p. 24.

(3)  ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/105 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/105

---

P9_TA(2022)0447

Il-każ tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja fil-Bahrain

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar il-każ tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja fil-Bahrain (2022/2994(RSP))

(2023/C 177/12)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Bahrain, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Bahrain,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' Novembru 2011 tal-Kummissjoni ta' Inkjesta Indipendenti tal-Bahrain (BICI), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' Novembru 2011 tal-Kummissjoni ta' Inkjesta Indipendenti tal-Bahrain (BICI),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-22 ta' Settembru 2022 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem dwar Abdulhadi Al-Khawaja, id-difensur tad-drittijiet tal-bniedem li ntbagħat il-ħabs, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-22 ta' Settembru 2022 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem dwar Abdulhadi Al-Khawaja, id-difensur tad-drittijiet tal-bniedem li ntbagħat il-ħabs,

| — | wara li kkunsidra l-intervent tad-Danimarka waqt il-51 sessjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem li talbet il-ħelsien tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja, u wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet l-aktar reċenti tal-Ministeru Daniż għall-Affarijiet Barranin, b'mod partikolari dawk tad-29 ta' Settembru 2022 u tas-7 ta' Novembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-intervent tad-Danimarka waqt il-51 sessjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem li talbet il-ħelsien tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja, u wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet l-aktar reċenti tal-Ministeru Daniż għall-Affarijiet Barranin, b'mod partikolari dawk tad-29 ta' Settembru 2022 u tas-7 ta' Novembru 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Kooperazzjoni bejn l-UE u l-Bahrain iffirmat fl-10 ta' Frar 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Kooperazzjoni bejn l-UE u l-Bahrain iffirmat fl-10 ta' Frar 2022,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u tal-Kummissjoni tat-18 ta' Mejju 2022 bit-titolu “Sħubija strateġika mal-pajjiżi tal-Golf” (JOIN(2022)0013) u l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2022 dwarha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u tal-Kummissjoni tat-18 ta' Mejju 2022 bit-titolu “Sħubija strateġika mal-pajjiżi tal-Golf” (JOIN(2022)0013) u l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2022 dwarha,

| — | wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-Unjoni Ewropea dwar id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, dwar il-piena tal-mewt, dwar it-tortura, dwar il-libertà tal-espressjoni, dwar id-djalogi dwar id-drittijiet tal-bniedem ma' pajjiżi terzi u dwar il-libertà tal-espressjoni online u offline, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-Unjoni Ewropea dwar id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, dwar il-piena tal-mewt, dwar it-tortura, dwar il-libertà tal-espressjoni, dwar id-djalogi dwar id-drittijiet tal-bniedem ma' pajjiżi terzi u dwar il-libertà tal-espressjoni online u offline,

| — | wara li kkunsidra l-Eżami Perjodiku Universali tan-NU dwar il-Bahrain tas-7 ta' Novembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Eżami Perjodiku Universali tan-NU dwar il-Bahrain tas-7 ta' Novembru 2022,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/821 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi reġim tal-Unjoni għall-kontroll tal-esportazzjonijiet, is-senserija, l-assistenza teknika, it-tranżitu u t-trasferiment ta' oġġetti b'użu doppju (riformulazzjoni) (1)(“ir-Regolament dwar l-Użu Doppju”), u r-riformulazzjonijiet preċedenti, b'mod partikolari r-Regolament (UE) Nru 1232/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 428/2009 li jistabbilixxi reġim Komunitarju għall-kontroll tal-esportazzjonijiet, it-trasferiment, is-senserija u t-tranżitu ta' oġġetti b'użu doppju (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/821 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2021 li jistabbilixxi reġim tal-Unjoni għall-kontroll tal-esportazzjonijiet, is-senserija, l-assistenza teknika, it-tranżitu u t-trasferiment ta' oġġetti b'użu doppju (riformulazzjoni) (1)(“ir-Regolament dwar l-Użu Doppju”), u r-riformulazzjonijiet preċedenti, b'mod partikolari r-Regolament (UE) Nru 1232/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 428/2009 li jistabbilixxi reġim Komunitarju għall-kontroll tal-esportazzjonijiet, it-trasferiment, is-senserija u t-tranżitu ta' oġġetti b'użu doppju (2),

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, il-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra u l-Karta Għarbija tad-Drittijiet tal-Bniedem, li kollha ġew irratifikati mill-Bahrain, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, il-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra u l-Karta Għarbija tad-Drittijiet tal-Bniedem, li kollha ġew irratifikati mill-Bahrain,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja, ċittadin Daniż-Bahraini, kofundatur taċ-Ċentru tal-Bahrain għad-Drittijiet tal-Bniedem u ċ-Ċentru tal-Golf għad-Drittijiet tal-Bniedem, u rebbieħ tal-Premju Martin Ennals tal-2022, bħalissa wasal fit-tmiem tal-11-il sena tiegħu l-ħabs u qed jiskonta sentenza ta' għomor il-ħabs talli kellu rwol ewlieni fil-protesti li appellaw għar-riformi demokratiċi matul ir-rewwixta popolari tal-2011 fil-Bahrain; |
| --- | --- |

A.

billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Abdulhadi Al-Khawaja, ċittadin Daniż-Bahraini, kofundatur taċ-Ċentru tal-Bahrain għad-Drittijiet tal-Bniedem u ċ-Ċentru tal-Golf għad-Drittijiet tal-Bniedem, u rebbieħ tal-Premju Martin Ennals tal-2022, bħalissa wasal fit-tmiem tal-11-il sena tiegħu l-ħabs u qed jiskonta sentenza ta' għomor il-ħabs talli kellu rwol ewlieni fil-protesti li appellaw għar-riformi demokratiċi matul ir-rewwixta popolari tal-2011 fil-Bahrain;

| B. | billi wara l-arrest tiegħu, Abdulhadi Al-Khawaja ġie msawwat, ittorturat u kkundannat fi proċess inġust li ma kienx konformi mad-dritt kriminali Bahraini jew mal-istandards minimi internazzjonali għal proċessi ġusti; billi Al-Khawaja ġie kkundannat fuq akkużi foloz relatati mal-“finanzjament tat-terroriżmu u l-parteċipazzjoni fit-terroriżmu biex iwaqqa' l-gvern u ma' spjunaġġ għal pajjiż barrani”; |
| --- | --- |

B.

billi wara l-arrest tiegħu, Abdulhadi Al-Khawaja ġie msawwat, ittorturat u kkundannat fi proċess inġust li ma kienx konformi mad-dritt kriminali Bahraini jew mal-istandards minimi internazzjonali għal proċessi ġusti; billi Al-Khawaja ġie kkundannat fuq akkużi foloz relatati mal-“finanzjament tat-terroriżmu u l-parteċipazzjoni fit-terroriżmu biex iwaqqa' l-gvern u ma' spjunaġġ għal pajjiż barrani”;

| C. | billi f'Lulju 2012, il-Grupp ta' Ħidma tan-NU dwar id-Detenzjoni Arbitrarja kkonkluda li l-arrest ta' Al-Khawaja kien arbitrarju, peress li rriżulta mill-eżerċizzju tiegħu tad-drittijiet fundamentali tal-libertà tal-espressjoni, ta' għaqda paċifika u ta' assoċjazzjoni, u appella għall-ħelsien tiegħu; |
| --- | --- |

C.

billi f'Lulju 2012, il-Grupp ta' Ħidma tan-NU dwar id-Detenzjoni Arbitrarja kkonkluda li l-arrest ta' Al-Khawaja kien arbitrarju, peress li rriżulta mill-eżerċizzju tiegħu tad-drittijiet fundamentali tal-libertà tal-espressjoni, ta' għaqda paċifika u ta' assoċjazzjoni, u appella għall-ħelsien tiegħu;

| D. | billi Abdulhadi Al-Khawaja qed jerġa' jisfa vittma ta' fastidju ġudizzjarju permezz ta' għadd ta' proċessi addizzjonali, separati; billi fit-28 ta' Novembru 2022, it-Tieni Qorti Kriminali Inferjuri fil-Bahrain ikkundannat lil Abdulhadi Al-Khawaja fuq akkużi kriminali addizzjonali talli allegatament kisser siġġu fil-ħabs u insulta verbalment uffiċjal tal-pulizija talli rrifjuta li jħallih jagħmel telefonata lill-familja tiegħu; billi Abdulhadi Al-Khawaja ġie mċaħħad mid-dritt li jattendi s-smigħ tal-qorti u d-dritt għal rappreżentanza legali, minkejja ordni tal-qorti ffirmata mill-President tat-Tieni Qorti Kriminali Inferjuri li tagħti istruzzjonijiet lis-Segretarju Ġenerali tad-Direttorat Ġenerali għar-Riformazzjoni u r-Riabilitazzjoni biex lill-konvenut jagħtih aċċess għal prokura; billi dan kien ksur tad-dritt tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem għal proċess ġust u għal avukat; |
| --- | --- |

D.

billi Abdulhadi Al-Khawaja qed jerġa' jisfa vittma ta' fastidju ġudizzjarju permezz ta' għadd ta' proċessi addizzjonali, separati; billi fit-28 ta' Novembru 2022, it-Tieni Qorti Kriminali Inferjuri fil-Bahrain ikkundannat lil Abdulhadi Al-Khawaja fuq akkużi kriminali addizzjonali talli allegatament kisser siġġu fil-ħabs u insulta verbalment uffiċjal tal-pulizija talli rrifjuta li jħallih jagħmel telefonata lill-familja tiegħu; billi Abdulhadi Al-Khawaja ġie mċaħħad mid-dritt li jattendi s-smigħ tal-qorti u d-dritt għal rappreżentanza legali, minkejja ordni tal-qorti ffirmata mill-President tat-Tieni Qorti Kriminali Inferjuri li tagħti istruzzjonijiet lis-Segretarju Ġenerali tad-Direttorat Ġenerali għar-Riformazzjoni u r-Riabilitazzjoni biex lill-konvenut jagħtih aċċess għal prokura; billi dan kien ksur tad-dritt tad-difensur tad-drittijiet tal-bniedem għal proċess ġust u għal avukat;

| E. | billi Abdulhadi Al-Khawaja huwa ċittadin tar-Renju tad-Danimarka u ilu mġiegħel jgħix separat mill-familja tiegħu mill-2011; |
| --- | --- |

E.

billi Abdulhadi Al-Khawaja huwa ċittadin tar-Renju tad-Danimarka u ilu mġiegħel jgħix separat mill-familja tiegħu mill-2011;

| F. | billi bħala konsegwenza diretta tal-priġunerija u tat-tortura kif ukoll tal-fatt li ġie mċaħħad minn aċċess għall-kura medika Abdulhadi Al-Khawaja jbati minn għadd ta' problemi tas-saħħa kroniċi u deġenerattivi, inklużi uġigħ estrem f'dahru u vista batuta, u jeħtieġ attenzjoni medika urġenti; billi l-istrajks tal-ġuħ multipli li Al-Khawaja wettaq biex jipprotesta kontra t-trattament ħażin tiegħu aggravaw l-istat tas-saħħa tiegħu; billi l-awtoritajiet tal-ħabs ilhom iċaħħduh minn trattament mediku adegwat; |
| --- | --- |

F.

billi bħala konsegwenza diretta tal-priġunerija u tat-tortura kif ukoll tal-fatt li ġie mċaħħad minn aċċess għall-kura medika Abdulhadi Al-Khawaja jbati minn għadd ta' problemi tas-saħħa kroniċi u deġenerattivi, inklużi uġigħ estrem f'dahru u vista batuta, u jeħtieġ attenzjoni medika urġenti; billi l-istrajks tal-ġuħ multipli li Al-Khawaja wettaq biex jipprotesta kontra t-trattament ħażin tiegħu aggravaw l-istat tas-saħħa tiegħu; billi l-awtoritajiet tal-ħabs ilhom iċaħħduh minn trattament mediku adegwat;

| G. | billi dawn l-akkużi l-ġodda seħħew wara promozzjoni estensiva dwar il-każ ta' Abdulhadi Al-Khawaja kemm fil-livell tan-NU kif ukoll f'dak tal-UE, inkluża l-enfasi dwar il-każ f'Settembru 2022 fir-rapport annwali tas-Segretarju Ġenerali tan-NU dwar ir-rappreżalji, f'Ottubru 2022 fid-Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem bejn l-UE u l-Bahrain u f'Novembru 2022 fl-Eżami Perjodiku Universali tan-NU tal-Bahrain; billi għal aktar minn għaxar snin il-gvern Daniż iddependa fuq id-diplomazija privata mal-gvern Bahraini biex jiżgura l-ħelsien ta' Al-Khawaja mingħajr ma ġiet issodisfata d-domanda tiegħu; |
| --- | --- |

G.

billi dawn l-akkużi l-ġodda seħħew wara promozzjoni estensiva dwar il-każ ta' Abdulhadi Al-Khawaja kemm fil-livell tan-NU kif ukoll f'dak tal-UE, inkluża l-enfasi dwar il-każ f'Settembru 2022 fir-rapport annwali tas-Segretarju Ġenerali tan-NU dwar ir-rappreżalji, f'Ottubru 2022 fid-Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem bejn l-UE u l-Bahrain u f'Novembru 2022 fl-Eżami Perjodiku Universali tan-NU tal-Bahrain; billi għal aktar minn għaxar snin il-gvern Daniż iddependa fuq id-diplomazija privata mal-gvern Bahraini biex jiżgura l-ħelsien ta' Al-Khawaja mingħajr ma ġiet issodisfata d-domanda tiegħu;

| H. | billi l-gvern tal-Bahrain qed ikompli jrażżan b'mod qawwi d-drittijiet għal-libertà tal-espressjoni, ta' assoċjazzjoni u ta' għaqda paċifika; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-avukati, il-ġurnalisti u l-attivisti politiċi jiġu pproċessati b'mod sever u jisfaw vittmi ta' arrest, theddid ta' priġunerija jew tortura, intimidazzjoni, projbizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u revoka taċ-ċittadinanza; billi l-awtoritajiet Bahraini arrestaw, żammew f'detenzjoni, interrogaw u pproċessaw lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u lill-attivisti politiċi; |
| --- | --- |

H.

billi l-gvern tal-Bahrain qed ikompli jrażżan b'mod qawwi d-drittijiet għal-libertà tal-espressjoni, ta' assoċjazzjoni u ta' għaqda paċifika; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-avukati, il-ġurnalisti u l-attivisti politiċi jiġu pproċessati b'mod sever u jisfaw vittmi ta' arrest, theddid ta' priġunerija jew tortura, intimidazzjoni, projbizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u revoka taċ-ċittadinanza; billi l-awtoritajiet Bahraini arrestaw, żammew f'detenzjoni, interrogaw u pproċessaw lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u lill-attivisti politiċi;

| I. | billi Abdulhadi Al-Khawaja huwa wieħed minn diversi difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li qed jesperjenzaw priġunerija arbitrarja fit-tul fil-Bahrain; billi priġunieri politiċi oħra li bħalissa jinsabu l-ħabs fil-Bahrain jinkludu mexxejja politiċi tal-oppożizzjoni ta' profil għoli, attivisti, bloggers u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem ikkundannati għal għomorhom il-ħabs għar-rwoli tagħhom fil-protesti tal-2011 favur id-demokrazija; billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Naji Fateel ġie arrestat f'Mejju 2013 u ngħata sentenza ta' 15-il sena ħabs f'Mejju 2014; billi Naji Fateel ġie ttorturat, inżamm f'detenzjoni f'iżolament, ġie pprojbit milli jirċievi telefonati u żjarat mill-familja u mill-avukat tiegħu u nżamm f'reklużjoni; billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Dr Abduljalil Al-Singace ġie arrestat f'Awwissu 2010, inħeles għal żmien qasir ta' 21 ġurnata bejn Frar u Marzu tal-2011, reġa' ġie arrestat fis-17 ta' Marzu 2011 u ngħata sentenza ta' għomor il-ħabs f'Ġunju 2011; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem Bahraini u l-membri tal-familji tagħhom jiffaċċjaw fastidju, intimidazzjoni u prosekuzzjoni; billi xi wħud spiċċaw f'eżilju u ħafna minnhom tneħħitilhom iċ-ċittadinanza b'mod arbitrarju; billi Nabeel Rajab, wieħed mill-aktar difensuri Bahraini prominenti tad-drittijiet tal-bniedem, inħeles mill-ħabs fid-9 ta' Ġunju 2020 biex jiskonta l-bqija tas-sentenza ta' ħames snin tiegħu skont il-liġi dwar is-sanzjonijiet alternattivi; |
| --- | --- |

I.

billi Abdulhadi Al-Khawaja huwa wieħed minn diversi difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li qed jesperjenzaw priġunerija arbitrarja fit-tul fil-Bahrain; billi priġunieri politiċi oħra li bħalissa jinsabu l-ħabs fil-Bahrain jinkludu mexxejja politiċi tal-oppożizzjoni ta' profil għoli, attivisti, bloggers u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem ikkundannati għal għomorhom il-ħabs għar-rwoli tagħhom fil-protesti tal-2011 favur id-demokrazija; billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Naji Fateel ġie arrestat f'Mejju 2013 u ngħata sentenza ta' 15-il sena ħabs f'Mejju 2014; billi Naji Fateel ġie ttorturat, inżamm f'detenzjoni f'iżolament, ġie pprojbit milli jirċievi telefonati u żjarat mill-familja u mill-avukat tiegħu u nżamm f'reklużjoni; billi d-difensur tad-drittijiet tal-bniedem Dr Abduljalil Al-Singace ġie arrestat f'Awwissu 2010, inħeles għal żmien qasir ta' 21 ġurnata bejn Frar u Marzu tal-2011, reġa' ġie arrestat fis-17 ta' Marzu 2011 u ngħata sentenza ta' għomor il-ħabs f'Ġunju 2011; billi d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem Bahraini u l-membri tal-familji tagħhom jiffaċċjaw fastidju, intimidazzjoni u prosekuzzjoni; billi xi wħud spiċċaw f'eżilju u ħafna minnhom tneħħitilhom iċ-ċittadinanza b'mod arbitrarju; billi Nabeel Rajab, wieħed mill-aktar difensuri Bahraini prominenti tad-drittijiet tal-bniedem, inħeles mill-ħabs fid-9 ta' Ġunju 2020 biex jiskonta l-bqija tas-sentenza ta' ħames snin tiegħu skont il-liġi dwar is-sanzjonijiet alternattivi;

| J. | billi skont rapporti, l-awtoritajiet Bahraini żiedu r-repressjoni kontra l-attività online u tal-midja soċjali u pproċessaw lill-kritiċi għal espressjoni paċifika; billi r-rapporti jiddikjaraw li l-pandemija tal-COVID-19 intużat bħala pretest biex tiġi limitata aktar il-libertà tal-espressjoni fir-Renju; |
| --- | --- |

J.

billi skont rapporti, l-awtoritajiet Bahraini żiedu r-repressjoni kontra l-attività online u tal-midja soċjali u pproċessaw lill-kritiċi għal espressjoni paċifika; billi r-rapporti jiddikjaraw li l-pandemija tal-COVID-19 intużat bħala pretest biex tiġi limitata aktar il-libertà tal-espressjoni fir-Renju;

| K. | billi 26 persuna bħalissa jinsabu kkundannati għall-mewt fil-Bahrain u kollha qed jiffaċċjaw eżekuzzjoni imminenti, wara li eżawrew ir-rimedji legali kollha; |
| --- | --- |

K.

billi 26 persuna bħalissa jinsabu kkundannati għall-mewt fil-Bahrain u kollha qed jiffaċċjaw eżekuzzjoni imminenti, wara li eżawrew ir-rimedji legali kollha;

| L. | billi, skont il-gazzetta The Guardian u Amnesty International, is-sorveljanza diġitali fil-Bahrain żdiedet b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar snin, bl-interċettazzjoni ta' messaġġi testwali, spezzjonijiet approfonditi tal-pakketti u sorveljanza tal-midja soċjali u tat-telefonati bis-software Pegasus tal-NSO; billi hemm kumpaniji Ewropej fost dawk li fornew lill-awtoritajiet Bahraini b'teknoloġiji ta' interċettazzjoni; billi l-Bahrain juża t-teknoloġija ta' sorveljanza biex jinterċetta l-komunikazzjonijiet tal-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem, u dan jirriżulta fl-arrest tagħhom; |
| --- | --- |

L.

billi, skont il-gazzetta The Guardian u Amnesty International, is-sorveljanza diġitali fil-Bahrain żdiedet b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar snin, bl-interċettazzjoni ta' messaġġi testwali, spezzjonijiet approfonditi tal-pakketti u sorveljanza tal-midja soċjali u tat-telefonati bis-software Pegasus tal-NSO; billi hemm kumpaniji Ewropej fost dawk li fornew lill-awtoritajiet Bahraini b'teknoloġiji ta' interċettazzjoni; billi l-Bahrain juża t-teknoloġija ta' sorveljanza biex jinterċetta l-komunikazzjonijiet tal-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem, u dan jirriżulta fl-arrest tagħhom;

| M. | billi l-kontrolli tal-esportazzjoni fuq it-teknoloġija ta' sorveljanza ġew adottati fir-reviżjoni tal-2011 tar-Regolament (KE) Nru 428/2009; billi r-riformulazzjoni tal-2021 ta' dan ir-Regolament ġiet adottata biex issaħħaħ aktar dawn il-miżuri; |
| --- | --- |

M.

billi l-kontrolli tal-esportazzjoni fuq it-teknoloġija ta' sorveljanza ġew adottati fir-reviżjoni tal-2011 tar-Regolament (KE) Nru 428/2009; billi r-riformulazzjoni tal-2021 ta' dan ir-Regolament ġiet adottata biex issaħħaħ aktar dawn il-miżuri;

| N. | billi l-Unjoni Ewropea u l-Bahrain organizzaw is-sitt Djalogu tagħhom dwar id-Drittijiet tal-Bniedem f'Manama fis-27 ta' Ottubru 2022; billi d-Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem ikopri firxa wiesgħa ta' suġġetti, bħal-libertà tal-espressjoni u tal-assoċjazzjoni, l-istat tad-dritt, inklużi d-dritt għal proċess ġust u l-piena tal-mewt, id-drittijiet tan-nisa u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-drittijiet tax-xogħol u l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin; |
| --- | --- |

N.

billi l-Unjoni Ewropea u l-Bahrain organizzaw is-sitt Djalogu tagħhom dwar id-Drittijiet tal-Bniedem f'Manama fis-27 ta' Ottubru 2022; billi d-Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem ikopri firxa wiesgħa ta' suġġetti, bħal-libertà tal-espressjoni u tal-assoċjazzjoni, l-istat tad-dritt, inklużi d-dritt għal proċess ġust u l-piena tal-mewt, id-drittijiet tan-nisa u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-drittijiet tax-xogħol u l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin;

| 1. | Iħeġġeġ lill-Bahrain jeħles minnufih u mingħajr kundizzjonijiet lil Abdulhadi Al-Khawaja; jenfasizza li għandhom jinħelsu l-priġunieri minħabba twemmin kollha tiegħu, inklużi Dr Abduljalil Al-Singace, Naji Fateel, Abdulwahab Hussain, Ali Hajee, Sheikh Ali Salman u Hassan Mshaima, li ġew detenuti u kkundannati sempliċement talli eżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà tal-espressjoni; jitlob li jaqgħu l-akkużi kollha kontrihom; jilqa' r-rilaxx ta' Nabeel Rajab fl-2020 skont il-liġi dwar is-sanzjonijiet alternattivi, iżda jħeġġeġ lill-awtoritajiet Bahraini jirrevokaw il-projbizzjoni tiegħu li jivvjaġġa; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jesprimi l-konsternazzjoni tiegħu għat-trattament ta' Abdulhadi Al-Khawaja u ta' detenuti politiċi oħra; itenni l-kundanna qawwija tiegħu tal-fastidju ġudizzjarju, l-intimidazzjoni, it-tortura u n-nuqqas ta' proċess dovut li hu u detenuti politiċi oħra, kif ukoll il-familji tagħhom, għadhom jiffaċċjaw; jesiġi li l-awtoritajiet Bahraini jirrispettaw l-obbligi tagħhom skont il-Konvenzjoni tan-NU kontra t-Tortura u jtemmu l-użu tat-tortura u trattament ħażin ieħor, kif ukoll li, fi kwalunkwe każ fil-qorti, ma tintuża l-ebda dikjarazzjoni magħmula taħt tortura bħala evidenza; jistieden lill-awtoritajiet Bahraini jindirizzaw il-kultura ta' impunità billi jinvestigaw l-allegazzjonijiet kollha ta' tortura, iżommu lill-awturi ta' reat responsabbli u jiżguraw mekkaniżmi effettivi għall-vittmi biex jirċievu l-ġustizzja u r-restituzzjoni, inkluż fil-każ ta' Al-Khawaja; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jistieden lill-awtoritajiet Bahraini jiggarantixxu proċess ġust u dovut u jitlob li d-drittijiet tad-detenuti jiġu rispettati, inklużi dawk ta' Abdulhadi Al-Khawaja; jistieden lill-Bahrain jiżgura li l-prinċipji bażiċi dwar it-trattament tal-priġunieri jiġu implimentati bis-sħiħ; jissottolinja li d-drittijiet tal-priġunieri jeħtieġ li jiġu ggarantiti f'kull mument, inkluża l-kapaċità tagħhom li jirċievu kura medika adegwata u aċċess sħiħ għall-familji tagħhom u għall-avukati tal-għażla tagħhom stess; jistieden lill-Bahrain jirrevedi l-indipendenza u l-effettività tal-korpi interni li jimmonitorjaw l-abbużi mill-persunal tas-sigurtà u tal-ħabsijiet, inklużi l-Ombudsman tiegħu, l-Unità tal-Investigazzjonijiet Speċjali u l-Kummissjoni għad-Drittijiet tal-Priġunieri u d-Detenuti; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jistieden lill-Bahrain jirrestawra ċ-ċittadinanza Bahraini lill-kważi 300 individwu li tneħħitilhom; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jesprimi t-tħassib qawwi tiegħu li l-awtoritajiet Bahraini qed ikomplu jiksru u jillimitaw id-drittijiet u l-libertajiet tal-popolazzjoni, b'mod partikolari d-dritt tal-individwi għal protesti paċifiċi, il-libertà tal-espressjoni u l-libertà diġitali kemm online kif ukoll offline; jistieden lill-awtoritajiet Bahraini jiggarantixxu spazju sikur għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-midja indipendenti u jiżguraw li d-dritt għal-libertà tal-espressjoni jkun jista' jiġi eżerċitat; jikkundanna l-użu ripetut tal-liġijiet kontra t-terroriżmu min-naħa tal-Bahrain biex irażżan il-libertà tal-kelma; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jiddeplora t-tneħħija fl-2017 tal-moratorju de facto ta' seba' snin fuq l-eżekuzzjonijiet; jafferma mill-ġdid l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-piena tal-mewt; itenni l-appell tiegħu lill-Majestà Tiegħu Sheikh Hamad bin Isa Al Khalifa biex jerġa' jintroduċi moratorju fuq l-eżekuzzjonijiet bil-ħsieb li titneħħa l-piena tal-mewt u biex jeħles minnufih lil Mohamed Ramadan, Husain Ali Moosa, Maher Abbas al-Khabbaz, Salman Isa Ali Salman, Hussein Abdullah Khalil Ebrahim, Mohammad Radhi Abdulla Hassan, Sayed Ahmed Fuad Abbas Isa Ahmed Al-Abar, Hussein Ali Mahdi Jasim Mohamed, Hussein Ebrahim Ali Hussein Marzooq, Moosa Abdallah Moosa Jafaar, Hussain Abdullah Marhoon Rashid u lil Zuhair Ebrahim Jasim Abdullah; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Gvern tal-Bahrain jikkoopera bis-sħiħ mal-korpi tan-NU u jestendi stedina permanenti lill-Proċeduri Speċjali kollha tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, u jikkoopera magħhom b'mod proattiv; jistieden lill-Gvern tal-Bahrain jippermetti lill-uffiċjali tal-UE, lill-osservaturi indipendenti u lill-gruppi tad-drittijiet tal-bniedem iżuru l-ħabsijiet Bahraini; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà Josep Borrell (VP/RGħ), lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u lill-uffiċjali kollha tal-UE jżuru l-Bahrain, kif ukoll lill-Istati Membri tal-UE, b'mod partikolari l-Gvern tad-Danimarka, ikomplu jqajmu l-każ ta' Abdulhadi Al-Khawaja u tad-difensuri l-oħra kollha tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiż kemm pubblikament kif ukoll privatament u jitolbu l-ħelsien tagħhom mingħajr kundizzjonijiet; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Iħeġġeġ lill-uffiċjali kollha tal-UE u lir-rappreżentanti tal-Istati Membri tal-UE li jkunu qed iżuru l-Bahrain biex iżuru l-ħabsijiet u jiltaqgħu mad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u jitolbu b'mod espliċitu li jżuru lil Abdulhadi Al-Khawaja, Naji Fateel u Dr Abduljalil Al-Singace; jiddeplora bil-qawwa l-fatt li l-familja ta' Al-Khawaja ngħatat il-permess li żżuru darba waħda biss f'dawn l-aħħar sentejn; iħeġġeġ lill-Bahrain, għalhekk, jirrispetta d-drittijiet għall-aċċess għall-familji kollha tal-priġunieri; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden lill-VP/RGħ, lis-SEAE, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jqajmu b'mod sistematiku tħassib dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-Bahrain u jqajmu każijiet b'mod bilaterali u fil-fora internazzjonali kollha, inkluż il-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU kif ukoll fil-kuntest tal-Ftehim ta' Kooperazzjoni bejn l-UE u l-Bahrain; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lid-Delegazzjoni tal-UE f'Riyadh u l-missjonijiet diplomatiċi kollha tal-Istati Membri li jkopru l-Bahrain jattendu seduti ta' smigħ futuri dwar Abdulhadi Al-Khawaja u jimmonitorjaw l-iżviluppi f'dawn is-seduti ta' smigħ; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-UE u l-Istati Membri jżidu l-protezzjoni u l-appoġġ tagħhom għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u l-priġunieri minħabba twemmin f'Bahrain, inkluż permezz ta' għotjiet ta' emerġenza; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jikkundanna bil-qawwa l-użu tat-teknoloġija ta' sorveljanza kontra d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem Bahraini; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jinfurzaw b'mod strett ir-Regolament aġġornat dwar l-Użu Doppju li jinkludi b'mod komprensiv it-teknoloġija użata għas-sorveljanza, u jipprevjenu lill-kumpaniji milli jesportaw, ibigħu, jaġġornaw jew iżommu teknoloġija ta' sorveljanza li tista' tintuża biex trażżan l-ilħna paċifiċi tal-oppożizzjoni fil-Bahrain; jiddeplora l-fatt li kumpaniji Ewropej instabu li kisru d-drittijiet tal-bniedem billi biegħu teknoloġija b'użu doppju; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Iħeġġeġ lill-Unjoni Ewropea u lill-Istati Membri tagħha jsaħħu d-djalogu mal-Bahrain dwar id-drittijiet tal-bniedem; jemmen li l-ħelsien ta' Abdulhadi Al-Khawaja u tad-difensuri l-oħra kollha tad-drittijiet tal-bniedem ikun pass importanti biex jittejbu r-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Bahrain; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jikkundanna bl-aktar mod qawwi kwalunkwe influwenza indebita fuq il-ħidma tal-Parlament Ewropew, kemm direttament minn pajjiżi barranin jew indirettament permezz ta' NGOs ikkontrollati mill-gvern; iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet kollha tal-UE jkomplu jsaħħu r-Reġistru tat-Trasparenza billi jadottaw regoli aktar stretti u jistabbilixxu kumitat indipendenti tal-etika għall-istituzzjonijiet kollha tal-UE; ifakkar fir-rakkomandazzjonijiet tar-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-indħil barrani fil-proċessi demokratiċi kollha fl-Unjoni Ewropea, inkluża d-diżinformazzjoni (3), b'mod partikolari dwar kif jista' jissaħħaħ ir-rispons tal-UE għall-indħil barrani fil-proċessi demokratiku tal-UE; jistieden lis-SEAE jfassal studju dwar il-prevalenza u l-influwenza ta' atturi statali malizzjużi fl-istituzzjonijiet Ewropej kif ukoll f'think thanks, universitajiet, organizzazzjonijiet reliġjużi u istituzzjonijiet tal-media Ewropej; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Gvern u lill-Parlament tar-Renju tal-Bahrain u lill-membri tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni tal-Golf. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  ĠU L 206, 11.6.2021, p. 1.

(2)  ĠU L 326, 8.12.2011, p. 26.

(3)  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 61.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/109 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/109

---

P9_TA(2022)0448

Suspetti ta' korruzzjoni mill-Qatar u l-ħtieġa usa' ta' trasparenza u responsabbiltà fl-istituzzjonijiet Ewropej

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar is-suspetti ta' korruzzjoni mill-Qatar u l-ħtieġa usa' ta' trasparenza u responsabbiltà fl-istituzzjonijiet Ewropej (2022/3012(RSP))

(2023/C 177/13)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tas-27 ta' April 2021 dwar il-konklużjoni ta' ftehim interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar Reġistru Obbligatorju ta' Trasparenza (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tas-27 ta' April 2021 dwar il-konklużjoni ta' ftehim interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar Reġistru Obbligatorju ta' Trasparenza (1),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 dwar it-tisħiħ tat-trasparenza u l-integrità fl-istituzzjonijiet tal-UE billi jiġi stabbilit korp tal-etika indipendenti tal-UE (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 dwar it-tisħiħ tat-trasparenza u l-integrità fl-istituzzjonijiet tal-UE billi jiġi stabbilit korp tal-etika indipendenti tal-UE (2),

| — | wara li kkunsidra l-prinċipju ġuridiku tal-preżunzjoni tal-innoċenza; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-prinċipju ġuridiku tal-preżunzjoni tal-innoċenza;

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-indħil barrani fil-proċessi demokratiċi kollha fl-Unjoni Ewropea, inkluża d-diżinformazzjoni (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-indħil barrani fil-proċessi demokratiċi kollha fl-Unjoni Ewropea, inkluża d-diżinformazzjoni (3),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 10 u 11 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 10 u 11 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-uffiċċju tal-prosekutur federali Belġjan beda investigazzjoni li għadha għaddejja dwar allegazzjonijiet ta' ħasil tal-flus, korruzzjoni u parteċipazzjoni f'organizzazzjoni kriminali; billi mid-9 ta' Diċembru 2022 saru diversi arresti u perkwiżizzjonijiet fi Brussell, li rrigwardaw Membri attwali u ex Membri tal-Parlament Ewropew, kif ukoll il-persunal, |
| --- | --- |

A.

billi l-uffiċċju tal-prosekutur federali Belġjan beda investigazzjoni li għadha għaddejja dwar allegazzjonijiet ta' ħasil tal-flus, korruzzjoni u parteċipazzjoni f'organizzazzjoni kriminali; billi mid-9 ta' Diċembru 2022 saru diversi arresti u perkwiżizzjonijiet fi Brussell, li rrigwardaw Membri attwali u ex Membri tal-Parlament Ewropew, kif ukoll il-persunal,

| B. | billi diversi suspettati diġà ġew akkużati b'ħasil tal-flus, korruzzjoni u parteċipazzjoni f'organizzazzjoni kriminali; billi l-forzi tal-pulizija ssekwestraw somom konsidervoli ta' flus fil-pussess ta' persuni suspettati wara li saru perkwiżizzjonijiet f'darhom; |
| --- | --- |

B.

billi diversi suspettati diġà ġew akkużati b'ħasil tal-flus, korruzzjoni u parteċipazzjoni f'organizzazzjoni kriminali; billi l-forzi tal-pulizija ssekwestraw somom konsidervoli ta' flus fil-pussess ta' persuni suspettati wara li saru perkwiżizzjonijiet f'darhom;

| C. | billi l-fiduċja fl-integrità tal-Parlament u fl-istat tad-dritt hija tal-ogħla importanza għall-funzjonament tad-demokrazija Ewropea; billi huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-proċessi demokratiċi ma jinħatfux minn interessi privati u esterni u li d-drittijiet taċ-ċittadini jiġu rispettati bis-sħiħ; |
| --- | --- |

C.

billi l-fiduċja fl-integrità tal-Parlament u fl-istat tad-dritt hija tal-ogħla importanza għall-funzjonament tad-demokrazija Ewropea; billi huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-proċessi demokratiċi ma jinħatfux minn interessi privati u esterni u li d-drittijiet taċ-ċittadini jiġu rispettati bis-sħiħ;

| D. | billi l-kapaċità tar-rappreżentanti tal-gruppi ta' interess li jinfluwenzaw il-proċess deċiżjonali fil-Parlament bis-saħħa ta' argumenti hija element essenzjali tad-demokrazija Ewropea; billi, mill-banda l-oħra, il-mezzi mhux xierqa biex issir tali influwenza, it-tixħim u reati oħra huma inaċċettabbli; |
| --- | --- |

D.

billi l-kapaċità tar-rappreżentanti tal-gruppi ta' interess li jinfluwenzaw il-proċess deċiżjonali fil-Parlament bis-saħħa ta' argumenti hija element essenzjali tad-demokrazija Ewropea; billi, mill-banda l-oħra, il-mezzi mhux xierqa biex issir tali influwenza, it-tixħim u reati oħra huma inaċċettabbli;

| E. | billi l-Parlament espona l-pożizzjoni tiegħu u talab li jiġi stabbilit korp tal-etika ambizzjuż fir-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021; |
| --- | --- |

E.

billi l-Parlament espona l-pożizzjoni tiegħu u talab li jiġi stabbilit korp tal-etika ambizzjuż fir-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021;

| F. | billi d-Direttiva (UE) 2019/1937 (4) tipproteġi lill-informaturi meta, f'ċirkostanzi speċifiċi, jiżvelaw għemil ħażin direttament u pubblikament; |
| --- | --- |

F.

billi d-Direttiva (UE) 2019/1937 (4) tipproteġi lill-informaturi meta, f'ċirkostanzi speċifiċi, jiżvelaw għemil ħażin direttament u pubblikament;

| G. | billi r-reġistru tat-trasparenza huwa element ċentrali tal-qafas etiku u tat-trasparenza tal-istituzzjonijiet tal-UE; |
| --- | --- |

G.

billi r-reġistru tat-trasparenza huwa element ċentrali tal-qafas etiku u tat-trasparenza tal-istituzzjonijiet tal-UE;

| H. | billi l-organizzazzjoni mhux governattiva “Fight Impunity” sa issa għadha ma ġietx irreġistrata fir-reġistru tat-trasparenza; |
| --- | --- |

H.

billi l-organizzazzjoni mhux governattiva “Fight Impunity” sa issa għadha ma ġietx irreġistrata fir-reġistru tat-trasparenza;

| 1. | Jinsab ixxukkjat bl-allegati atti ta' korruzzjoni, ħasil tal-flus u parteċipazzjoni f'organizzazzjoni kriminali min-naħa ta' Membri, ex Membri u persunal tal-Parlament Ewropew, bi skambju għal influwenza fuq id-deċiżjonijiet tal-Parlament, u jesprimi tħassib serju dwar tali atti; jappoġġa l-kooperazzjoni sħiħa tal-Parlament mal-investigazzjoni kriminali li għaddejja bħalissa; jinnota bi tħassib li l-mekkaniżmi interni ta' monitoraġġ u ta' twissija tal-istituzzjonijiet tal-UE naqsu b'mod drammatiku milli jidentifikaw il-korruzzjoni li kienet għaddejja; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jiddenunzja bl-aktar mod qawwi l-allegati tentattivi tal-Qatar li jinfluwenza l-Membri, l-ex Membri u l-persunal tal-Parlament Ewropew permezz ta' atti ta' korruzzjoni, li jikkostitwixxu ndħil barrani gravi fil-proċessi demokratiċi tal-UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja li l-gravità u l-kobor tal-investigazzjonijiet li għaddejjin jirrikjedu li l-Parlament u l-istituzzjonijiet tal-UE jirreaġixxu b'unità inekwivokabbli u b'determinazzjoni soda; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jiddeplora b'mod qawwi l-fatt li d-deċiżjonijiet adottati mill-kumitati u mill-assemblea plenarja dwar il-Qatar x'aktarx li nbidlu minħabba l-korruzzjoni u l-influwenza mhux xierqa, inkluża r-riżoluzzjoni adottata fl-24 ta' Novembru 2022 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-kuntest tat-Tazza tad-Dinja tal-FIFA fil-Qatar; jiddeplora li dan wassal għal nuqqas ta' ambizzjoni fid-difiża tad-drittijiet tal-bniedem tal-eluf ta' ħaddiema migranti li mietu f'siti ta' kostruzzjoni u tal-mijiet ta' eluf ta' persuni li d-drittijiet fundamentali tagħhom qed jiġu injorati fil-Qatar; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jitlob li jitwaqqaf kumitat speċjali inkarigat mill-identifikazzjoni ta' nuqqasijiet potenzjali fir-regoli tal-Parlament Ewropew fil-qasam tat-trasparenza, l-integrità u l-korruzzjoni u mill-formulazzjoni ta' proposti għal riforma, abbażi tax-xogħol tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali u tal-aħjar prattiki f'parlamenti oħrajn; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jimpenja ruħu li jwaqqaf kumitat ta' inkjesta, skont l-Artikolu 226 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, wara l-eżitu tal-investigazzjonijiet kriminali u ta' eventwali proċedimenti ġudizzjarji, bil-għan li jinvestiga każijiet ta' korruzzjoni u azzjonijiet mhux xierqa min-naħa ta' pajjiżi terzi li jippruvaw jixtru influwenza fil-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jinsab imħasseb bil-kunflitti ta' interess potenzjali li jikkawżaw ix-xogħlijiet sekondarji tal-Membri, speċjalment meta jkunu maniġers, membri ta' bordijiet tad-diretturi jew ta' bordijiet konsultattivi jew konsulenti ta' banek, kumpaniji multinazzjonali jew kumpaniji kkwotati fil-borża; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jilqa' pożittivament it-tmiem qabel iż-żmien tal-kariga ta' Viċi President tal-Membru Eva Kaili, kif previst mill-Artikolu 21 tar-Regoli ta' Proċedura; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jitlob li Viċi President iddedikat jiġi inkarigat mill-integrità u mill-ġlieda kontra l-korruzzjoni u mill-indħil barrani fil-Parlament; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tressaq proposta biex jiġi stabbilit korp tal-etika mill-aktar fis possibbli, konformement mar-riżoluzzjoni tal-Parlament tas-16 ta' Settembru 2021; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jipproponi li jiddaħħal perjodu ta' preklużjoni għall-ex Membri tal-Parlament Ewropew bil-għan li jiġu evitati l-effetti negattivi tal-hekk imsejjaħ fenomenu tar-“revolving doors”; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jitlob evalwazzjoni bir-reqqa u titjib tal-leġġibbiltà tal-attivitajiet leġiżlattivi tal-Membri, b'mod partikolari billi jsiru magħrufa l-impronti leġiżlattivi tat-testi u tal-emendi proposti; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jimpenja ruħu li jiżgura t-trasparenza totali tal-ammont eżatt tal-introjtu aċċessorju tal-Membri tal-PE u jipprojbixxi kwalunkwe finanzjament estern tal-persunal tal-Membri u tal-gruppi; jimpenja ruħu li jistabbilixxi projbizzjoni fil-livell tal-UE fuq donazzjonijiet minn pajjiżi terzi lill-Membri u lill-partiti politiċi, sabiex jingħalqu l-lakuni fl-Istati Membri; jitlob li l-Kummissjoni tressaq b'urġenza proposta f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jitlob b'urġenza li l-kards ta' aċċess tar-rappreżentanti tal-interessi tal-Qatar jiġu sospiżi, konformement mal-Artikolu 123 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, sa meta l-investigazzjonijiet ġudizzjarji jagħtu informazzjoni u kjarifiki rilevanti; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jemmen li r-reġistru tat-trasparenza tal-UE għandu jissaħħaħ billi jiżdidulu l-baġit u n-numru ta' membri tal-persunal, bil-għan li jkun jista' jivverifika b'aktar reqqa l-informazzjoni mogħtija mill-applikanti u mir-reġistranti; jemmen barra minn hekk li l-kamp ta' applikazzjoni tiegħu għandu jitwessa' biex jinkludi r-rappreżentanti ta' pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jenfasizza li, bħala prerekwiżit, biex il-gruppi ta' ħbiberija jkomplu jeżistu fil-Parlament iridu jiġu rregolati u ssorveljati kif xieraq; jagħti istruzzjonijiet lill-Kwesturi biex jimplimentaw ir-regoli eżistenti u jiżviluppaw u jżommu reġistru aċċessibbli u aġġornat tal-gruppi u tad-dikjarazzjonijiet ta' ħbiberija; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jitlob li r-reġistru tat-trasparenza jsir obbligatorju; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jitlob li r-reġistru tat-trasparenza jiġi estiż għall-ex Membri; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jadottaw b'urġenza miżuri biex jintroduċu l-prattika ta' “perjodi ta' preklużjoni” minimi għall-uffiċjali ta' livell għoli tal-UE u għall-ex Membri sabiex jiġi evitat il-fenomenu tar-“revolving doors”; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jirrakkomanda reviżjoni tar-Regolamenti tal-Persunal, speċjalment tal-Artikolu 22(c) tagħhom, bil-għan li jiġi allinjat mal-istandards tad-Direttiva dwar l-Informaturi; jistieden, fil-frattemp, lill-Bureau jirrevedi immedjatament ir-regoli interni dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 22c tar-Regolamenti tal-Persunal, bil-għan li jkunu allinjati mas-salvagwardji mogħtija fid-Direttiva dwar l-Informaturi; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenfasizza r-rwol tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE), tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fil-Ġustizzja Kriminali (Eurojust), tal-Europol u tal-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra l-Frodi (OLAF) fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni; jitlob li l-kapaċitajiet tal-UPPE u tal-OLAF jissaħħu aktar, kif ukoll il-kooperazzjoni ta' bejniethom; jitlob regoli komuni dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni applikabbli għall-membri u għall-persunal tal-korpi tal-UE; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jemmen li l-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoni tal-assi min-naħa tal-Membri fil-bidu u fit-tmiem ta' kull mandat tkun toffri salvagwardji addizzjonali kontra l-korruzzjoni, skont l-eżempju ta' ħafna Stati Membri; jemmen li d-dikjarazzjoni tal-assi tista' tkun aċċessibbli biss għall-awtoritajiet kompetenti biex ikunu jistgħu jivverifikaw jekk l-assi ddikjarati humiex kompatibbli mal-introjti ddikjarati fil-każ li joħorġu allegazzjonijiet fondati, u dan ikun jagħmel diffiċli ħafna l-infiq tar-rikavat illegali; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jissospendi x-xogħlijiet kollha fuq il-fajls leġiżlattivi relatati mal-Qatar, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam mal-liberalizzazzjoni tal-viżi u mal-ftehim mal-Qatar fis-settur tal-avjazzjoni, u maż-żjarat ippjanati, sakemm l-allegazzjonijiet ikunu ġew ikkonfermati jew miċħuda; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u lill-Gvern u lill-Assemblea Konsultattiva tal-Qatar. |
| --- | --- |

24.

---

(1)  ĠU C 506, 15.12.2021, p. 127.

(2)  ĠU C 117, 11.3.2022, p. 159.

(3)  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 61.

(4)  Id-Direttiva (UE) 2019/1937 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2019 dwar il-protezzjoni ta' persuni li jirrapportaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni (ĠU L 305, 26.11.2019, p. 17).

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/112 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/112

---

P9_TA(2022)0449

90 sena wara l-Holodomor: ir-rikonoxximent tal-qtil tal-massa bil-ġuħ bħala ġenoċidju

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar id-90 sena wara l-Holodomor: ir-rikonoxximent tal-qtil tal-massa bil-ġuħ bħala ġenoċidju (2022/3001(RSP))

(2023/C 177/14)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-Ukrajna u r-Russja, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ottubru 2008 dwar il-kommemorazzjoni tal-Holodomor, il-karestija artifiċjali tal-Ukrajna (1932-1933) (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar l-Ukrajna u r-Russja, b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ottubru 2008 dwar il-kommemorazzjoni tal-Holodomor, il-karestija artifiċjali tal-Ukrajna (1932-1933) (1),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju, id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u trattati u strumenti oħra tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju, id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u trattati u strumenti oħra tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet konġunti dwar l-anniversarji tal-Holodomor adottati fis-sessjonijiet plenarji tal-Assemblea Ġenerali tan-NU, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet konġunti dwar l-anniversarji tal-Holodomor adottati fis-sessjonijiet plenarji tal-Assemblea Ġenerali tan-NU,

| — | wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Verkhovna Rada tal-Ukrajna tal-2003 li tiddikjara l-karestija intenzjonata bħala att ta' ġenoċidju, il-Liġi Ukrena tat-28 ta' Novembru 2006 dwar il- “Holodomor fl-Ukrajna tal-1932 u l-1933” u l-appell mill-Verkhovna Rada tal-Ukrajna fis-16 ta' Novembru 2022 lill-parlamenti tad-dinja dwar ir-rikonoxximent tal-Holodomor tal-1932 u l-1933 bħala ġenoċidju tal-poplu Ukren, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Verkhovna Rada tal-Ukrajna tal-2003 li tiddikjara l-karestija intenzjonata bħala att ta' ġenoċidju, il-Liġi Ukrena tat-28 ta' Novembru 2006 dwar il- “Holodomor fl-Ukrajna tal-1932 u l-1933” u l-appell mill-Verkhovna Rada tal-Ukrajna fis-16 ta' Novembru 2022 lill-parlamenti tad-dinja dwar ir-rikonoxximent tal-Holodomor tal-1932 u l-1933 bħala ġenoċidju tal-poplu Ukren,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-Konvenzjoni tan-NU għall-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju tikkriminalizza numru ta' atti mwettqa bil-ħsieb li jinqered, b'mod sħiħ jew parzjalment, grupp nazzjonali, etniku, razzjali jew reliġjuż: il-qtil ta' membri tal-grupp, il-kawża ta' ħsara fiżika jew mentali serja lill-membri tal-grupp, l-impożizzjoni b'mod intenzjonali ta' kundizzjonijiet tal-ħajja maħsuba li jġibu magħhom qerda fiżika sħiħa jew parzjali, l-impożizzjoni ta' miżuri maħsuba biex jimpedixxu t-twelid fi ħdan il-grupp, u t-trasferiment furzat tat-tfal tal-grupp lejn grupp ieħor; |
| --- | --- |

A.

billi l-Konvenzjoni tan-NU għall-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju tikkriminalizza numru ta' atti mwettqa bil-ħsieb li jinqered, b'mod sħiħ jew parzjalment, grupp nazzjonali, etniku, razzjali jew reliġjuż: il-qtil ta' membri tal-grupp, il-kawża ta' ħsara fiżika jew mentali serja lill-membri tal-grupp, l-impożizzjoni b'mod intenzjonali ta' kundizzjonijiet tal-ħajja maħsuba li jġibu magħhom qerda fiżika sħiħa jew parzjali, l-impożizzjoni ta' miżuri maħsuba biex jimpedixxu t-twelid fi ħdan il-grupp, u t-trasferiment furzat tat-tfal tal-grupp lejn grupp ieħor;

| B. | billi l-karestija tal-Holodomor tal-1932 u l-1933, li kkawżat il-mewt ta' miljuni ta' Ukreni, kienet ippjanata b'mod ċiniku u implimentata b'mod krudili mir-reġim Sovjetiku sabiex idaħħal bil-forza l-politika ta' kollettivizzazzjoni tal-agrikoltura tal-Unjoni Sovjetika u sabiex irażżan l-poplu Ukren u l-identità nazzjonali tiegħu; billi metodi krudili simili ntużaw mir-reġim Sovjetiku f'partijiet oħra tal-Unjoni Sovjetika, b'mod partikolari fil-Każakistan, il-Belarussja, il-Kawkasu tat-Tramuntana u bnadi oħra; billi s-soppressjoni tal-identità Ukrena twettqet ukoll permezz tar-renju ta' terrur kontra dawk li għandhom l-identità kulturali Ukrena; |
| --- | --- |

B.

billi l-karestija tal-Holodomor tal-1932 u l-1933, li kkawżat il-mewt ta' miljuni ta' Ukreni, kienet ippjanata b'mod ċiniku u implimentata b'mod krudili mir-reġim Sovjetiku sabiex idaħħal bil-forza l-politika ta' kollettivizzazzjoni tal-agrikoltura tal-Unjoni Sovjetika u sabiex irażżan l-poplu Ukren u l-identità nazzjonali tiegħu; billi metodi krudili simili ntużaw mir-reġim Sovjetiku f'partijiet oħra tal-Unjoni Sovjetika, b'mod partikolari fil-Każakistan, il-Belarussja, il-Kawkasu tat-Tramuntana u bnadi oħra; billi s-soppressjoni tal-identità Ukrena twettqet ukoll permezz tar-renju ta' terrur kontra dawk li għandhom l-identità kulturali Ukrena;

| C. | billi l-evidenza turi li r-reġim Sovjetiku kkonfiska b'mod intenzjonat il-ħsad taċ-ċereali u għalaq il-fruntieri biex jipprevjeni lill-Ukreni milli jaħarbu mill-karestija; billi fl-1932 u l-1933 l-Unjoni Sovjetika esportat ċereali mit-territorju tal-Ukrajna waqt li n-nies kienu qed imutu bil-ġuħ; billi l-qtil ta' Ukreni fil-biċċa l-kbira tagħhom rurali spiss kien ikun akkumpanjat minn propaganda li titfa t-tort fuq ir-raħħala u tpenġihom bħala ħatja għall-karestija; |
| --- | --- |

C.

billi l-evidenza turi li r-reġim Sovjetiku kkonfiska b'mod intenzjonat il-ħsad taċ-ċereali u għalaq il-fruntieri biex jipprevjeni lill-Ukreni milli jaħarbu mill-karestija; billi fl-1932 u l-1933 l-Unjoni Sovjetika esportat ċereali mit-territorju tal-Ukrajna waqt li n-nies kienu qed imutu bil-ġuħ; billi l-qtil ta' Ukreni fil-biċċa l-kbira tagħhom rurali spiss kien ikun akkumpanjat minn propaganda li titfa t-tort fuq ir-raħħala u tpenġihom bħala ħatja għall-karestija;

| D. | billi l-gwerra Russa ta' aggressjoni li għaddejja kontra l-Ukrajna, il-qerda tal-infrastruttura tal-enerġija u agrikola tagħha, l-imblukkar tal-esportazzjoni taċ-ċereali Ukreni u s-serq ta' miljuni ta' tunnellati ta' ċereali mir-Russja ikkawżaw mill-ġdid biża' ta' karestija artifiċjali fuq skala kbira, speċjalment fin-Nofsinhar Globali, li jiddependi fuq iċ-ċereali affordabbli tal-Ukrajna; |
| --- | --- |

D.

billi l-gwerra Russa ta' aggressjoni li għaddejja kontra l-Ukrajna, il-qerda tal-infrastruttura tal-enerġija u agrikola tagħha, l-imblukkar tal-esportazzjoni taċ-ċereali Ukreni u s-serq ta' miljuni ta' tunnellati ta' ċereali mir-Russja ikkawżaw mill-ġdid biża' ta' karestija artifiċjali fuq skala kbira, speċjalment fin-Nofsinhar Globali, li jiddependi fuq iċ-ċereali affordabbli tal-Ukrajna;

| E. | billi d-delitti Sovjetiċi ma rċevewx evalwazzjoni legali u morali ċara mill-komunità internazzjonali; billi l-ħabi ta' fatti inkriminanti u l-glorifikazzjoni tar-reġim totalitarju Sovjetiku u l-qawmien mill-ġdid tal-kult tal-personalità ta' Stalin fir-Russja, laħqu l-qofol tagħhom billi r-Russja tal-lum hija sponsor statali tat-terroriżmu u stat li juża mezzi terroristiċi, u f'ripetizzjoni ta' delitti orribbli kontra l-poplu Ukren fi żminijietna, bħall-“Kholodomor” li għaddej bħalissa, it-tentattiv tar-Russja li tħalli l-poplu Ukren imut ffriżat permezz tal-qerda mmirata tal-infrastruttura tal-enerġija ċivili tal-Ukrajna matul ix-xitwa; |
| --- | --- |

E.

billi d-delitti Sovjetiċi ma rċevewx evalwazzjoni legali u morali ċara mill-komunità internazzjonali; billi l-ħabi ta' fatti inkriminanti u l-glorifikazzjoni tar-reġim totalitarju Sovjetiku u l-qawmien mill-ġdid tal-kult tal-personalità ta' Stalin fir-Russja, laħqu l-qofol tagħhom billi r-Russja tal-lum hija sponsor statali tat-terroriżmu u stat li juża mezzi terroristiċi, u f'ripetizzjoni ta' delitti orribbli kontra l-poplu Ukren fi żminijietna, bħall-“Kholodomor” li għaddej bħalissa, it-tentattiv tar-Russja li tħalli l-poplu Ukren imut ffriżat permezz tal-qerda mmirata tal-infrastruttura tal-enerġija ċivili tal-Ukrajna matul ix-xitwa;

| F. | billi sa Diċembru 2022 il-parlamenti jew istituzzjonijiet rappreżentattivi oħra fil-livell tal-istat ta' aktar minn 20 pajjiż kienu rrikonoxxew lill-Holodomor bħala ġenoċidju jew bħala reat kontra l-poplu Ukren u kontra l-umanità; |
| --- | --- |

F.

billi sa Diċembru 2022 il-parlamenti jew istituzzjonijiet rappreżentattivi oħra fil-livell tal-istat ta' aktar minn 20 pajjiż kienu rrikonoxxew lill-Holodomor bħala ġenoċidju jew bħala reat kontra l-poplu Ukren u kontra l-umanità;

| G. | billi l-2022 u l-2023 jimmarkaw d-90 anniversarju tal-Holodomor; |
| --- | --- |

G.

billi l-2022 u l-2023 jimmarkaw d-90 anniversarju tal-Holodomor;

| 1. | Jirrikonoxxi l-Holodomor, il-karestija artifiċjali tal-1932 u l-1933 fl-Ukrajna, ikkawżat minn politika intenzjonata tar-reġim Sovjetiku, bħala ġenoċidju hekk kif ġie kommess bil-ħsieb li jeqred grupp ta' nies billi ġegħilhom jgħixu f'kundizzjonijiet ta' ħajja kkalkulati biex jikkawżaw il-qerda fiżika tiegħu; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ifakkar lill-vittmi kollha tal-Holodomor u jesprimi s-solidarjetà tiegħu mal-poplu Ukren li sofra f'din it-traġedja, b'mod partikolari s-superstiti li baqa' tal-Holodomor u l-familji tagħhom; jonora lil dawk li mietu bħala konsegwenza ta' dawn id-delitti mwettqa minn reġim totalitarju Sovjetiku; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jikkundanna bil-qawwa dawn l-atti ġenoċidali tar-reġim totalitarju Sovjetiku, li rriżultaw fil-mewt ta' miljuni ta' Ukreni u għamlu ħsara sinifikanti lill-pedamenti tas-soċjetà Ukrena; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jistieden lill-pajjiżi kollha, b'mod partikolari lill-Federazzjoni Russa u l-pajjiżi l-oħra li nħolqu wara x-xoljiment tal-Unjoni Sovjetika, biex jiftħu l-arkivji tagħhom dwar il-karestija artifiċjali tal-1932 u l-1933 fl-Ukrajna; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lill-pajjiżi u lill-organizzazzjonijiet internazzjonali kollha li għadhom ma rrikonoxxewx lill-Holodomor bħala ġenoċidju biex jagħmlu dan mingħajr dewmien; jistieden lill-Federazzjoni Russa, bħala s-suċċessur primarju tal-Unjoni Sovjetika, tirrikonoxxi uffiċjalment lill-Holodomor u tiskuża ruħha għal dawk id-delitti; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Istati Membri tal-UE u lill-pajjiżi terzi jippromwovu s-sensibilizzazzjoni dwar dawn l-avvenimenti u reati oħra mwettqa mir-reġim Sovjetiku billi jinkorporaw l-għarfien storiku dwarhom fil-programmi edukattivi u ta' riċerka sabiex jippruvaw jipprevjenu traġedji simili fil-futur; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jiddeplora l-fatt li d-90 anniversarju tal-Holodomor qed iseħħ filwaqt li r-Russja qed tkompli bil-gwerra ta' aggressjoni tagħha kontra l-Ukrajna, qed tikser is-sovranità u l-integrità territorjali ta' dak il-pajjiż u qed tfittex li teqred l-Ukrajna bħala Stat nazzjon u l-identità u l-kultura tal-poplu tagħha; jikkundanna, barra minn hekk, il-fatt li l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna ħolqot kriżi globali tal-ikel, fejn ir-Russja qerdet u serqet mill-ħażniet taċ-ċereali tal-Ukrajna u kompliet tagħmilha diffiċli għall-Ukrajna biex tesporta ċ-ċereali lejn il-pajjiżi l-aktar fil-bżonn; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jikkundanna l-manipulazzjoni tar-reġim Russu attwali tal-memorja storika għall-fini tas-sopravivenza tar-reġim; itenni, f'dan ir-rigward, il-kundanna tiegħu għall-għeluq furzat mill-awtoritajiet Russi tal-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem u tad-drittijiet ċivili – l-International Memorial Society u taċ-Ċentru għad-Drittijiet tal-Bniedem “Memorial” – att li enfasizza l-ideoloġija reviżjonista tar-reġim Russu attwali; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha, lill-istituzzjonijiet pubbliċi u privati, u lis-soċjetà ċivili kollha jiddenunzjaw attivament u jiċħdu t-tentattivi kollha maħsuba biex jgħawġu l-fatti storiċi jew jimmanipulaw l-opinjoni pubblika fl-Ewropa permezz ta' narrattivi storiċi foloz li jiġu vvintati u mxerrda biex jappoġġaw l-ideoloġija u s-sopravivenza tar-reġimi kriminali; jistieden lill-istituzzjonijiet kollha tal-UE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-akkademja u lis-soċjetà ċivili fid-dokumentazzjoni, fir-riċerka u fl-edukazzjoni dwar ir-ripressjoni politika u d-delitti totalitarji fl-Unjoni Sovjetika; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jikkundanna, bl-aktar mod qawwi, il-forom kollha ta' totalitarjaniżmu; jiddispjaċih li r-reati mwettqa mir-reġim totalitarju Sovjetiku għadhom ma ġewx evalwati mill-perspettiva tad-dritt internazzjonali, li l-awturi ta' dawn id-delitti ma tressqux quddiem il-ġustizzja u li dawn id-delitti qatt ma ġew ikkundannati b'mod ċar mill-komunità internazzjonali; jitlob valutazzjoni komprensiva, storika u legali tar-reġim Sovjetiku u dibattitu pubbliku trasparenti dwar ir-reati tiegħu, li huwa ta' importanza kbira għall-bini ta' storja u tifkira Ewropej komuni u b'hekk tissaħħaħ ukoll ir-reżiljenza tas-soċjetajiet tagħna għat-theddid modern għad-demokrazija; itenni li valutazzjoni tar-reġim Sovjetiku u ta' dibattitu pubbliku trasparenti dwar ir-reati tiegħu huwa l-aktar importanti għar-Russja nnifisha, bil-għan li tiżdied is-sensibilizzazzjoni pubblika, tinbena r-reżiljenza kontra d-diżinformazzjoni u n-narrattivi storiċi mgħawġa u tipprevjeni li reati simili jiġu ripetuti; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jagħti istruzzjonijiet lis-servizzi responsabbli tal-Parlament Ewropew biex minnufih jittraduċu din ir-riżoluzzjoni għar-Russu u għall-Ukren; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Verkhovna Rada, lill-President u lill-Gvern tal-Ukrajna, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tal-Federazzjoni Russa, lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, lis-Segretarju Ġenerali tal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u lis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa. |
| --- | --- |

11.

---

(1)  ĠU C 15 E, 21.1.2010, p. 78.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/115 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/115

---

P9_TA(2022)0450

It-titjib tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar it-titjib tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027: baġit tal-UE reżiljenti u adegwat għal sfidi ġodda (2022/2046(INI))

(2023/C 177/15)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 311, 312 u 323 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 311, 312 u 323 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tal-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021-2027 (1) (Regolament QFP), u d-dikjarazzjonijiet konġunti maqbula bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni f'dan il-kuntest (2), kif ukoll id-dikjarazzjonijiet unilaterali relatati (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tal-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021-2027 (1) (Regolament QFP), u d-dikjarazzjonijiet konġunti maqbula bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni f'dan il-kuntest (2), kif ukoll id-dikjarazzjonijiet unilaterali relatati (3),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2053 tal-14 ta' Diċembru 2020 dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea u li tħassar id-Deċiżjoni 2014/335/UE, Euratom (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2053 tal-14 ta' Diċembru 2020 dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea u li tħassar id-Deċiżjoni 2014/335/UE, Euratom (4),

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (5) (FII), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (5) (FII),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar reġim ġenerali ta' kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar reġim ġenerali ta' kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni (6),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (7) (ir-Regolament Finanzjarju), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (7) (ir-Regolament Finanzjarju),

| — | wara li kkunsidra l-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2023, adottat fit-23 ta' Novembru 2022 (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2023, adottat fit-23 ta' Novembru 2022 (8),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tas-16 ta' Mejju 2022 għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (COM(2022)0223), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tas-16 ta' Mejju 2022 għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (COM(2022)0223),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tat-22 ta' April 2022 għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (COM(2022)0184), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tat-22 ta' April 2022 għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (COM(2022)0184),

| — | wara li kkunsidra l-Proklamazzjoni Interistituzzjonali dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali tat-13 ta' Diċembru 2017 (9) u l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2021 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Proklamazzjoni Interistituzzjonali dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali tat-13 ta' Diċembru 2017 (9) u l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta' Marzu 2021 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Ottubru 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-abbozz tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2023 (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Ottubru 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-abbozz tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2023 (10),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Baġits u tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit li ġie adottat fit-8 ta' Settembru 2022, u approvat fis-sessjoni parzjali tal-Parlament tat-12 sal-15 ta' Settembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Baġits u tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit li ġie adottat fit-8 ta' Settembru 2022, u approvat fis-sessjoni parzjali tal-Parlament tat-12 sal-15 ta' Settembru 2022,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2022 dwar il-proposta tal-2021 għal reviżjoni tal-qafas finanzjarju pluriennali (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2022 dwar il-proposta tal-2021 għal reviżjoni tal-qafas finanzjarju pluriennali (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-abbozz ta' baġit emendatorju Nru 3/2022 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2022 – il-finanzjament tal-ispejjeż ta' akkoljenza tan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ġunju 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-abbozz ta' baġit emendatorju Nru 3/2022 tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2022 – il-finanzjament tal-ispejjeż ta' akkoljenza tan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna (12),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tad-19 ta' Mejju 2022 dwar il-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi tal-gwerra Russa fl-Ukrajna għall-UE – it-tisħiħ tal-kapaċità tal-UE li taġixxi (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tad-19 ta' Mejju 2022 dwar il-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi tal-gwerra Russa fl-Ukrajna għall-UE – it-tisħiħ tal-kapaċità tal-UE li taġixxi (13),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Novembru 2021 dwar ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tal-qafas finanzjarju pluriennali tal-2021-2027 (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Novembru 2021 dwar ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tal-qafas finanzjarju pluriennali tal-2021-2027 (14),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Ottubru 2021 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-abbozz tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2022 (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Ottubru 2021 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill dwar l-abbozz tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea għas-sena finanzjarja 2022 (15),

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz tar-regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021 sa 2027 (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz tar-regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021 sa 2027 (16),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Lulju 2020 dwar il-konklużjonijiet tal-laqgħa straordinarja tal-Kunsill Ewropew tas-17-21 ta' Lulju 2020 (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Lulju 2020 dwar il-konklużjonijiet tal-laqgħa straordinarja tal-Kunsill Ewropew tas-17-21 ta' Lulju 2020 (17),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2019 bit-titolu “qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 u r-riżorsi proprji: wasal iż-żmien li nissodisfaw l-aspettattivi taċ-ċittadini” (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2019 bit-titolu “qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 u r-riżorsi proprji: wasal iż-żmien li nissodisfaw l-aspettattivi taċ-ċittadini” (18),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Novembru 2018 dwar il-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 – Il-pożizzjoni tal-Parlament bil-ħsieb ta' ftehim (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Novembru 2018 dwar il-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 – Il-pożizzjoni tal-Parlament bil-ħsieb ta' ftehim (19),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 ta' Ġunju 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 ta' Ġunju 2022,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-31 ta' Mejju 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-31 ta' Mejju 2022,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-25 ta' Marzu 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-25 ta' Marzu 2022,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Versailles tal-11 ta' Marzu 2022 wara l-laqgħa informali tal-Kapijiet tal-Istat jew tal-Gvern, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Versailles tal-11 ta' Marzu 2022 wara l-laqgħa informali tal-Kapijiet tal-Istat jew tal-Gvern,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Ottubru 2022 bit-titolu “Programm ta' Ħidma tal-Kummissjoni 2023” (COM(2022)0548), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Ottubru 2022 bit-titolu “Programm ta' Ħidma tal-Kummissjoni 2023” (COM(2022)0548),

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' Awwissu 2022 tal-Bank Dinji, tal-Gvern tal-Ukrajna, u tal-Kummissjoni, bit-titolu “Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment” (Il-Valutazzjoni Rapida tad-Danni u l-Ħtiġijiet tal-Ukrajna), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' Awwissu 2022 tal-Bank Dinji, tal-Gvern tal-Ukrajna, u tal-Kummissjoni, bit-titolu “Ukraine Rapid Damage and Needs Assessment” (Il-Valutazzjoni Rapida tad-Danni u l-Ħtiġijiet tal-Ukrajna),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Mejju 2022 dwar l-għajnuna lill-Ukrajna u r-rikostruzzjoni tagħha (COM(2022)0233), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Mejju 2022 dwar l-għajnuna lill-Ukrajna u r-rikostruzzjoni tagħha (COM(2022)0233),

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa ppreżentati fid-9 ta' Mejju 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa ppreżentati fid-9 ta' Mejju 2022,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 09/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri bit-titolu “L-infiq fuq il-klima fil-baġit tal-UE għall-perjodu 2014-2020 – Mhuwiex għoli daqskemm ġie rrappurtat”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 09/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri bit-titolu “L-infiq fuq il-klima fil-baġit tal-UE għall-perjodu 2014-2020 – Mhuwiex għoli daqskemm ġie rrappurtat”,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 22/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri bl-isem “Finanzi sostenibbli: Jeħtieġ li l-UE tieħu azzjoni aktar konsistenti biex il-finanzjament jiġi dirett mill-ġdid lejn investiment sostenibbli”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 22/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri bl-isem “Finanzi sostenibbli: Jeħtieġ li l-UE tieħu azzjoni aktar konsistenti biex il-finanzjament jiġi dirett mill-ġdid lejn investiment sostenibbli”,

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 10/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri “L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE: wasal iż-żmien li l-kliem jissarraf f'azzjoni”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali 10/2021 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri “L-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE: wasal iż-żmien li l-kliem jissarraf f'azzjoni”,

| — | wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti,

| — | wara li kkunsidra r-Regola 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regola 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, il-Kumitat għall-Iżvilupp, il-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, il-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, il-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, il-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni u l-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, il-Kumitat għall-Iżvilupp, il-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, il-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, il-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, il-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni u l-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali,

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni fil-forma tal-emendi tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni fil-forma tal-emendi tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali,

| — | wara li kkunsidra l-ittri mill-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, il-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija u l-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittri mill-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, il-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija u l-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Baġits (A9-0281/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Baġits (A9-0281/2022),

| A. | billi, skont l-Artikolu 311 TFUE, l-Unjoni jeħtiġilha tipprovdi għaliha nnifisha l-mezzi meħtieġa sabiex tilħaq l-objettivi tagħha u twettaq b'suċċess il-politiki tagħha; billi l-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) jistabbilixxi l-prijoritajiet baġitarji tal-Unjoni għal seba' snin u jipprovdi riżorsi finanzjarji għall-politiki, il-programmi u l-ħtiġijiet tagħha; billi l-QFP huwa ristrett mil-limitu massimu tar-Riżorsi Proprji; |
| --- | --- |

A.

billi, skont l-Artikolu 311 TFUE, l-Unjoni jeħtiġilha tipprovdi għaliha nnifisha l-mezzi meħtieġa sabiex tilħaq l-objettivi tagħha u twettaq b'suċċess il-politiki tagħha; billi l-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) jistabbilixxi l-prijoritajiet baġitarji tal-Unjoni għal seba' snin u jipprovdi riżorsi finanzjarji għall-politiki, il-programmi u l-ħtiġijiet tagħha; billi l-QFP huwa ristrett mil-limitu massimu tar-Riżorsi Proprji;

| B. | billi, wara l-adozzjoni tal-QFP attwali f'Diċembru 2020, il-kuntest politiku, ekonomiku u soċjali inbidel ħafna, ibda mill-iskala bla preċedent u konsegwenzi drammatiċi tal-pandemija tal-COVID-19, li għadha ma spiċċatx; |
| --- | --- |

B.

billi, wara l-adozzjoni tal-QFP attwali f'Diċembru 2020, il-kuntest politiku, ekonomiku u soċjali inbidel ħafna, ibda mill-iskala bla preċedent u konsegwenzi drammatiċi tal-pandemija tal-COVID-19, li għadha ma spiċċatx;

| C. | billi l-invażjoni Russa mhux provokata u mhux ġustifikata tal-Ukrajna wasslet għal kriżi umanitarja kbira u skattat xokk ekonomiku u soċjali enormi ta' tul ta' żmien inċert mad-dinja kollha; billi l-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern iddeskrivew il-gwerra bħala “bidla tettonika fl-istorja Ewropea” u l-Kummissjoni qalet li “l-ħtiġijiet mhux previsti maħluqa mill-gwerra fl-Ewropa huma ferm lil hinn mill-mezzi disponibbli fil-qafas finanzjarju pluriennali attwali”, u għalhekk hemm bżonn ta' sorsi ġodda ta' finanzjament; |
| --- | --- |

C.

billi l-invażjoni Russa mhux provokata u mhux ġustifikata tal-Ukrajna wasslet għal kriżi umanitarja kbira u skattat xokk ekonomiku u soċjali enormi ta' tul ta' żmien inċert mad-dinja kollha; billi l-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern iddeskrivew il-gwerra bħala “bidla tettonika fl-istorja Ewropea” u l-Kummissjoni qalet li “l-ħtiġijiet mhux previsti maħluqa mill-gwerra fl-Ewropa huma ferm lil hinn mill-mezzi disponibbli fil-qafas finanzjarju pluriennali attwali”, u għalhekk hemm bżonn ta' sorsi ġodda ta' finanzjament;

| D. | billi l-Unjoni u l-poplu tagħha appoġġaw lill-Ukrajna mill-bidu nett tal-gwerra, u wrew solidarjetà mal-Ukreni fil-ġlieda tagħhom biex jiddefendu d-demokrazija kontra l-awtoritarjaniżmu, offrew kenn lil aktar minn 8 miljun Ukren u taw protezzjoni temporanja lil 4 miljun ruħ; billi l-UE, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej ipprovdew lill-Ukrajna b'aktar minn EUR 19-il biljun f'assistenza; billi, minbarra l-għajnuna umanitarja u militari, l-Unjoni appoġġat lill-Ukrajna fl-oqsma tas-saħħa, l-enerġija u l-agrikoltura u ffaċilitat il-kummerċ, b'mod partikolari billi stabbiliet korsiji ta' solidarjetà biex tgħin lill-Ukrajna tesporta prodotti agrikoli; billi se tkun meħtieġa aktar assistenza biex jiġu sostnuti s-servizzi bażiċi u l-infrastruttura essenzjali fil-pajjiż; |
| --- | --- |

D.

billi l-Unjoni u l-poplu tagħha appoġġaw lill-Ukrajna mill-bidu nett tal-gwerra, u wrew solidarjetà mal-Ukreni fil-ġlieda tagħhom biex jiddefendu d-demokrazija kontra l-awtoritarjaniżmu, offrew kenn lil aktar minn 8 miljun Ukren u taw protezzjoni temporanja lil 4 miljun ruħ; billi l-UE, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej ipprovdew lill-Ukrajna b'aktar minn EUR 19-il biljun f'assistenza; billi, minbarra l-għajnuna umanitarja u militari, l-Unjoni appoġġat lill-Ukrajna fl-oqsma tas-saħħa, l-enerġija u l-agrikoltura u ffaċilitat il-kummerċ, b'mod partikolari billi stabbiliet korsiji ta' solidarjetà biex tgħin lill-Ukrajna tesporta prodotti agrikoli; billi se tkun meħtieġa aktar assistenza biex jiġu sostnuti s-servizzi bażiċi u l-infrastruttura essenzjali fil-pajjiż;

| E. | billi 21,9 % tal-popolazzjoni tal-UE jinsabu f'riskju ta' faqar u esklużjoni soċjali; billi m'hemmx dubju li l-faqar enerġetiku se jmur għall-agħar bħala konsegwenza tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna; billi l-kombinazzjoni ta' prezzijiet tal-enerġija li qed jogħlew u l-inflazzjoni li qed tiżdied qed twassal għal kriżi fl-għoli tal-ħajja, qed thedded is-sopravivenza tan-negozji, speċjalment l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs), u qed timbotta aktar nies lejn il-faqar; |
| --- | --- |

E.

billi 21,9 % tal-popolazzjoni tal-UE jinsabu f'riskju ta' faqar u esklużjoni soċjali; billi m'hemmx dubju li l-faqar enerġetiku se jmur għall-agħar bħala konsegwenza tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna; billi l-kombinazzjoni ta' prezzijiet tal-enerġija li qed jogħlew u l-inflazzjoni li qed tiżdied qed twassal għal kriżi fl-għoli tal-ħajja, qed thedded is-sopravivenza tan-negozji, speċjalment l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs), u qed timbotta aktar nies lejn il-faqar;

| F. | billi n-nies ġustament jistennew li l-Unjoni u l-baġit tagħha jirrispondu fil-pront u b'mod effettiv għall-ħtiġijiet kif jevolvu u jipprovdulhom l-appoġġ meħtieġ, speċjalment fi żminijiet ta' kriżi; |
| --- | --- |

F.

billi n-nies ġustament jistennew li l-Unjoni u l-baġit tagħha jirrispondu fil-pront u b'mod effettiv għall-ħtiġijiet kif jevolvu u jipprovdulhom l-appoġġ meħtieġ, speċjalment fi żminijiet ta' kriżi;

| G. | billi l-baġit tal-Unjoni għandu, u jrid jibqa' jkollu, rwol ċentrali fit-twettiq tal-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni, inkluż billi jwassal għas-suċċess tat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali għal kulħadd, iwitti t-triq lejn in-newtralità klimatika sal-2050, irawwem l-irkupru inklużiv u soċjali, jippromwovi t-tkabbir sostenibbli u inklużiv, isaħħaħ il-kompetittività, l-innovazzjoni, l-awtonomija strateġika, is-sigurtà tal-enerġija u l-indipendenza enerġetika, jipprovdi appoġġ għall-gruppi vulnerabbli u l-SMEs, irawwem l-iżvilupp sostenibbli biex ma jħalli lil ħadd lura u jiżgura koeżjoni u konverġenza 'l fuq, jiżgura Unjoni Ewropea tas-Saħħa iktar robusta wara l-kriżi tal-COVID-19, jissalvagwardja u jippromwovi l-istat tad-dritt, il-valuri Ewropej, id-drittijiet fundamentali u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-Unjoni u lil hinn minnha, jikkontribwixxi għal opportunitajiet ikbar għal kulħadd u jiżgura Unjoni iktar b'saħħitha għal niesha li tkun kapaċi twettaq ir-responsabbiltajiet globali tagħha u tindirizza l-kriżi klimatika u dik tal-bijodiversità u l-konsegwenzi tagħhom; |
| --- | --- |

G.

billi l-baġit tal-Unjoni għandu, u jrid jibqa' jkollu, rwol ċentrali fit-twettiq tal-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni, inkluż billi jwassal għas-suċċess tat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali għal kulħadd, iwitti t-triq lejn in-newtralità klimatika sal-2050, irawwem l-irkupru inklużiv u soċjali, jippromwovi t-tkabbir sostenibbli u inklużiv, isaħħaħ il-kompetittività, l-innovazzjoni, l-awtonomija strateġika, is-sigurtà tal-enerġija u l-indipendenza enerġetika, jipprovdi appoġġ għall-gruppi vulnerabbli u l-SMEs, irawwem l-iżvilupp sostenibbli biex ma jħalli lil ħadd lura u jiżgura koeżjoni u konverġenza 'l fuq, jiżgura Unjoni Ewropea tas-Saħħa iktar robusta wara l-kriżi tal-COVID-19, jissalvagwardja u jippromwovi l-istat tad-dritt, il-valuri Ewropej, id-drittijiet fundamentali u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-Unjoni u lil hinn minnha, jikkontribwixxi għal opportunitajiet ikbar għal kulħadd u jiżgura Unjoni iktar b'saħħitha għal niesha li tkun kapaċi twettaq ir-responsabbiltajiet globali tagħha u tindirizza l-kriżi klimatika u dik tal-bijodiversità u l-konsegwenzi tagħhom;

| H. | billi, fil-programm ta' ħidma tagħha għall-2023, il-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi sensiela ta' inizjattivi ta' politika ġodda b'implikazzjonijiet baġitarji potenzjalment sinifikanti, b'mod partikolari, il-Bank Ewropew tal-Idroġenu propost, il-Pakkett ta' Għajnuna għall-SMEs u l-Fond Ewropew għas-Sovranità; |
| --- | --- |

H.

billi, fil-programm ta' ħidma tagħha għall-2023, il-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi sensiela ta' inizjattivi ta' politika ġodda b'implikazzjonijiet baġitarji potenzjalment sinifikanti, b'mod partikolari, il-Bank Ewropew tal-Idroġenu propost, il-Pakkett ta' Għajnuna għall-SMEs u l-Fond Ewropew għas-Sovranità;

| I. | billi l-effett konġunt ta' kriżijiet multipli, il-limiti massimi tal-QFP baxxi u r-regoli onerużi li jirregolaw l-adozzjoni jew ir-reviżjoni tal-QFP, wasslu għal “galassja” ta' strumenti ad hoc li huma barra mill-baġit tal-UE, kif ukoll użu ikbar ta' dħul assenjat estern li mhux soġġett għall-proċedura tal-baġit, speċjalment fil-każ tan-Next Generation EU; billi l-proċedura baġitarja biss teħtieġ l-involviment sħiħ tal-Parlament u tiżgura li jkun jista' jeżerċita skrutinju fuq il-baġit; billi ż-żewġ fergħat tal-awtorità tal-baġit għandu jkollhom rwoli ugwali kif stabbilit fit-TFUE; billi l-Parlament għandu jkollu rwol sħiħ f'dan l-ambjent baġitarju ġdid sabiex jiżgura akkontabbiltà u trasparenza demokratika għall-bqija tal-QFP attwali; |
| --- | --- |

I.

billi l-effett konġunt ta' kriżijiet multipli, il-limiti massimi tal-QFP baxxi u r-regoli onerużi li jirregolaw l-adozzjoni jew ir-reviżjoni tal-QFP, wasslu għal “galassja” ta' strumenti ad hoc li huma barra mill-baġit tal-UE, kif ukoll użu ikbar ta' dħul assenjat estern li mhux soġġett għall-proċedura tal-baġit, speċjalment fil-każ tan-Next Generation EU; billi l-proċedura baġitarja biss teħtieġ l-involviment sħiħ tal-Parlament u tiżgura li jkun jista' jeżerċita skrutinju fuq il-baġit; billi ż-żewġ fergħat tal-awtorità tal-baġit għandu jkollhom rwoli ugwali kif stabbilit fit-TFUE; billi l-Parlament għandu jkollu rwol sħiħ f'dan l-ambjent baġitarju ġdid sabiex jiżgura akkontabbiltà u trasparenza demokratika għall-bqija tal-QFP attwali;

| J. | billi l-FII jistabbilixxi arranġamenti speċifiċi għall-kooperazzjoni u d-djalogu bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar suġġetti tal-baġit; billi għandhom jittieħdu iktar passi li jtejbu t-trasparenza, l-akkontabbiltà u d-disponibbiltà ta' informazzjoni fuq l-infiq kollu b'appoġġ għat-tfassil tal-politika tal-UE; |
| --- | --- |

J.

billi l-FII jistabbilixxi arranġamenti speċifiċi għall-kooperazzjoni u d-djalogu bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar suġġetti tal-baġit; billi għandhom jittieħdu iktar passi li jtejbu t-trasparenza, l-akkontabbiltà u d-disponibbiltà ta' informazzjoni fuq l-infiq kollu b'appoġġ għat-tfassil tal-politika tal-UE;

| K. | billi, f'konformità mad-dikjarazzjoni unilaterali tagħha bħala parti mill-ftehim ta' Diċembru 2020 dwar il-QFP 2021–2027, il-Kummissjoni inkludiet fil-programm ta' ħidma tagħha għall-2023 impenn li twettaq rieżami tal-QFP fit-tieni trimestru tal-2023, li jista' jinkludi reviżjoni; |
| --- | --- |

K.

billi, f'konformità mad-dikjarazzjoni unilaterali tagħha bħala parti mill-ftehim ta' Diċembru 2020 dwar il-QFP 2021–2027, il-Kummissjoni inkludiet fil-programm ta' ħidma tagħha għall-2023 impenn li twettaq rieżami tal-QFP fit-tieni trimestru tal-2023, li jista' jinkludi reviżjoni;

| L. | billi l-pożizzjoni tal-Parlament dwar ir-riżorsi proprji ser tkun stabbilita f'riżoluzzjoni li jmiss; |
| --- | --- |

L.

billi l-pożizzjoni tal-Parlament dwar ir-riżorsi proprji ser tkun stabbilita f'riżoluzzjoni li jmiss;

Sfidi u xokkijiet ġodda li jiżvelaw nuqqasijiet fil-QPF attwali

| 1. | Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi reviżjoni tal-QFP attwali ffukata primarjament fuq l-indirizzar tal-konsegwenzi tal-gwerra kontra l-Ukrajna u l-għoti ta' flessibbiltà adegwata lill-Unjoni biex tirrispondi għall-kriżijiet; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jissottolinja li hemm kunsens ċar bejn l-istituzzjonijiet tal-UE li, wara l-invażjoni mhux provokata u mhux ġustifikata tal-Ukrajna, l-UE għandha tipprovdi l-iktar assistenza umanitarja, soċjali, ekonomika u finanzjarja b'saħħitha lill-Ukrajna, filwaqt li tindirizza l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali severi tal-kriżi fl-Unjoni u tipprovdi l-appoġġ neċessarju lil-dawk kollha affettwati; jissottolinja, f'dan il-kuntest, l-għanijiet konġunti tal-Unjoni li twettaq il-Patt Ekoloġiku Ewropew, it-tranżizzjoni diġitali u l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li tintensifika l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni tad-difiża, li ttejjeb l-awtonomija strateġika u l-indipendenza enerġetika u s-sigurtà tal-enerġija tagħha, li tnaqqas il-faqar enerġetiku, li tiżgura s-sigurtà globali tal-ikel, u li tindirizza l-isfidi kkawżati mill-inflazzjoni għolja; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja li Unjoni b'saħħitha mibnija fuq is-solidarjetà u l-kooperazzjoni u li kapaċi tiffaċċja l-isfidi attwali u ttaffi l-impatt tal-kriżi tal-għoli tal-ħajja għan-nies u n-negozji teħtieġ soluzzjonijiet madwar l-UE kollha biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għall-Istati Membri kollha fil-kapaċità tagħhom li jappoġġaw lin-nies u lin-negozji, u b'hekk tiġi ppreservata l-integrità tas-suq intern u tiġi evitata l-frammentazzjoni jew id-distorsjoni tiegħu; jenfasizza, f'dan ir-rigward, l-importanza ta' proġetti transfruntiera li huma fundamentali fil-bini ta' Unjoni sovrana, strateġika u awtonoma; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza li, mill-inqas fuq żmien qasir, hemm bżonn ta' għajnuna umanitarja fuq skala kbira fl-Ukrajna u appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri li qed jirċievu u jgħinu lin-nies li qed jaħarbu mill-kunflitt sabiex l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna jkun indirizzat; ifakkar li l-programmi rilevanti ma ġewx ipprovduti bir-riżorsi li din is-sitwazzjoni bla preċedent teħtieġ; iqis, barra minn hekk, li, fit-tul, l-Unjoni għandu jkollha rwol ewlieni fir-rikostruzzjoni tal-Ukrajna, permezz ta' approċċ ta' “bini mill-ġdid aħjar”, ladarba tintemm il-gwerra, filwaqt li jiġu żgurati governanza tajba, rispett għall-istat tad-dritt u ġestjoni finanzjarja tajba; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta r-rwol li l-baġit tal-UE għandu jkollu fl-isforzi ta' rikostruzzjoni internazzjonali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jilqa' d-deċiżjoni li l-Ukrajna u l-Moldova jingħataw status ta' pajjiż kandidat; jenfasizza li din id-deċiżjoni ġġib magħha impenn fit-tul finanzjarju u baġitarju għall-appoġġ tar-riformi neċessarji – u approċċ ta' politika kkoordinat – biex jiġu appoġġati r-rikostruzzjoni, l-irkupru u r-riformi meħtieġa li huma speċifiċi għal kull pajjiż, kif kien il-każ ma' pajjiżi kandidati oħra; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jiddispjaċih li inizjattivi essenzjali ta' politika ġodda mfassla wara l-adozzjoni tal-QFP attwali ġabu magħhom proposti biex jew xi flejjes ma jintużawx għall-programmi, il-politiki u l-objettivi miftiehma tal-UE, jew biex jintużaw għal skop differenti fi ħdanhom; iqis li r-riallokazzjonijiet rikorrenti mhumiex mod vijabbli biex jiffinanzjaw il-prijoritajiet tal-Unjoni u li jikkostitwixxu bidla de facto għall-QFP maqbul; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jirrimarka dwar l-użu estensiv tal-istrumenti speċjali fl-ewwel sentejn tal-QFP; jinnota li l-Istrument ta' Flessibbiltà kien mobilizzat għall-infiq taħt l-Intestatura 6 (Il-Viċinat u d-Dinja) fl-2022 u għandu jiġi mobilizzat għall-infiq sinifikanti taħt l-istess intestatura u l-Intestatura 2b (Reżiljenza u Valuri) u l-Intestatura 5 (Sigurtà u Difiża) fl-2023; jirrimarka li, taħt il-proposta dwar id-difiża ta' Lulju 2022 (20), iktar approprjazzjonijiet għandhom ikunu mobilizzati permezz ta' strumenti speċjali fl-2024; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza li r-Riżerva ta' Solidarjetà u Għajnuna ta' Emerġenza (SEAR) kienet kważi eżawrita fl-2021 u kienet użata kompletament fl-2022 wara li pprovdiet kombinazzjoni ta' għajnuna umanitarja u appoġġ lil Stati Membri għall-indirizzar ta' diżastri naturali u kkawżati mill-bniedem; jirrimarka li l-estensjoni tal-ambitu tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (FSUE) biex jinkludi emerġenzi ta' saħħa pubblika, flimkien maż-żieda fl-iskala u l-frekwenza tad-diżastri naturali, il-kriżi umanitarja fl-Ukrajna u b'konsegwenza l-wasla ta' numri kbar ta' rifuġjati fl-UE, poġġew lis-SEAR taħt pressjoni estrema; jistenna, barra minn hekk, li l-konsegwenzi drammatiċi tan-nirien bla preċedent fis-sajf tal-2022, li ġew wara l-għargħar u n-nirien kbar tas-sajf tal-2021, se jeħtieġu appoġġ finanzjarju sinifikanti, inkluż mis-SEAR; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Ifakkar li l-QFP jiżdied kull sena fuq bażi ta' deflatur ta' 2 % applikat fuq il-prezzijiet tal-2018; jissottolinja li l-prezzijiet tal-enerġija li dejjem qed jogħlew u l-volatilità estrema tas-suq tal-enerġija kkawżati prinċipalment mid-deċiżjoni tar-Russja li taqta' l-provvisti tal-gass qed jixprunaw l-inflazzjoni li dejjem qed tikber, u qed iħallu impatti severi fuq in-nies u n-negozji; hu mħasseb ferm li tali livelli għolja mhux mistennija ta' inflazzjoni qed ippoġġu lill-QFP taħt pressjoni kbira, inaqqsu ulterjorment il-kapaċità ta' akkwist u jagħsru l-kapaċità operazzjonali u amministrattiva f'kuntest fejn il-livell ġenerali hu diġà inqas minn dak ta' QFP preċedenti f'termini tas-sehem mill-Introjtu Gross Nazzjonali (IGN) tal-UE; jisħaq li, fil-prattika, dan ifisser li inqas proġetti u azzjonijiet tal-Unjoni jistgħu jiġu ffinanzjati, b'hekk jiġu affettwati b'mod negattiv il-benefiċjarji u l-kapaċità tal-Unjoni li twettaq l-objettivi politiċi tagħha; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Barra minn hekk ifakkar li, minkejja t-talbiet tal-Parlament li l-Istrument tal-Unjoni Ewropea għall-Irkupru jitqiegħed 'il fuq mil-limiti massimi, l-ispejjeż tar-rifinanzjament tiegħu jitħallsu sal-limiti tal-QFP, u b'hekk hemm iktar pressjoni fuq il-QFP u jiġi pperikolat il-finanzjament tal-programmi diġà miftiehma, speċjalment f'kuntest fejn ir-rati tal-interessi qed jogħlew u l-ispejjeż għas-self taħt in-Next Generation EU qed jiżdiedu; jirrimarka, f’dak ir-rigward, dwar iż-żieda mhux diskrezzjonali fl-approprjazzjonijiet tal-linja EURI ta' EUR 280 miljun fil-baġit adottat għas-sena finanzjarja 2023 meta mqabbel mal-abbozz ta' baġit tal-Kummissjoni, u b'hekk tieħu mill-Istrument ta' Marġini Uniku, u tnaqqas il-kapaċità tal-baġit li jirreaġixxi għall-ħtiġijiet emerġenti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Josserva t-talbiet kontinwi għall-baġit tal-UE biex iservi bħala garanzija għal assistenza makrofinanzjarja (AMF) addizzjonali, b'mod partikolari għall-pajjiżi affettwati mill-gwerra; jilqa' l-appoġġ vitali tal-Unjoni permezz tal-AMF; jissottolinja li, fil-każ ta' inadempjenza jew irtirar ta' garanziji nazzjonali, il-baġit tal-UE fl-aħħar mill-aħħar jissottoskrivi s-self kollu tal-AMF u għalhekk iġorr obbligazzjonijiet kontinġenti sinifikanti u imprevedibbli b'mod inerenti; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jenfasizza, għalhekk, li l-QFP attwali diġà ġie mġebbed sal-limiti tiegħu inqas minn sentejn wara l-adozzjoni tiegħu, sitwazzjoni aggravata mill-avvenimenti imprevedibbli tal-2022; jirrimarka li sempliċiment mhux mgħammar biżżejjed, f'termini ta' daqs, struttura jew regoli, biex jirrispondi malajr u b'mod effettiv għal għadd kbir ta' kriżijiet ta' din l-iskala u lanqas biex jiffinanzja b'mod adegwat l-ambizzjonijiet tal-politika tal-UE konġunti ġodda u l-implimentazzjoni rapida tas-soluzzjonijiet meħtieġa mifruxa mal-UE; jinsab imħasseb ħafna li l-QFP attwali jħalli lill-Unjoni mhux mgħammra biżżejjed biex tirrispondi għal kwalunkwe kriżi u ħtiġijiet futuri potenzjali u biex tissodisfa r-rwol strateġiku tagħha fix-xena internazzjonali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jikkonkludi li hemm bżonn ċar ta' reviżjoni urġenti tal-QFP u li l-approċċ ta' żamma tal-istatus quo mhux se jkun bl-ebda mod suffiċjenti biex jindirizza l-firxa ta' sfidi li hemm u jista' għalhekk jimmina l-kunfidenza fl-Unjoni; |
| --- | --- |

13.

L-indirizzar tad-diskrepanzi fil-finanzjament – iktar kapaċità finanzjarja b'iktar trasparenza u akkontabbiltà demokratika

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, biex mhux biss twettaq rieżami fil-fond dwar il-funzjonament tal-QFP attwali, iżda li tipproċedi wkoll bi proposta leġiżlattiva għal reviżjoni komprensiva u ambizzjuża tar-regolament tal-QFP u l-anness tiegħu mill-iktar fis possibbli u mhux iktar tard mill-ewwel trimestru tal-2023; jisħaq li r-reviżjoni tal-QFP ma tridx twassal għal xi reviżjoni 'l isfel tal-pakketti nazzjonali jew programmi tal-UE allokati minn qabel; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jemmen bis-sħiħ li r-reviżjoni trid tindirizza l-ħtiġijiet dejjem jiżdiedu u l-eżawriment tal-mezzi disponibbli fl-ambitu tal-QFP biex l-Unjoni tipprovdi s-soluzzjonijiet meħtieġa; jinsisti, barra minn hekk, li r-reviżjoni trid tirrimedja l-iktar nuqqasijiet serji fil-funzjonament tal-QFP, tipprovdi finanzjament ġdid għal prijoritajiet politiċi ġodda u tattrezza lill-Unjoni bl-għodod meħtieġa biex tiffaċċja l-isfidi u l-kriżijiet li ġejjin b'mod effettiv; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jisħaq fuq il-bżonn għal QFP ikbar biex jiżgura baġit tal-UE iktar b'saħħtu u iktar aġli li jilħaq l-istandards l-iktar għolja tat-trasparenza u tal-akkontabbiltà demokratika; jitlob, għalhekk, żieda fil-limiti massimi tal-QFP, kif ukoll żieda fil-flessibbiltà baġitarja u t-tfassil mill-ġdid tagħha; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jinsab lest biex jieħu sehem f'negozjati sħaħ mal-Kunsill u l-Kummissjoni dwar ir-reviżjoni tal-QFP, billi jibni fuq il-prattiki tal-passat u l-FII, li permezz tagħhom l-istituzzjonijiet impenjaw ruħhom biex isibu arranġamenti speċifiċi għall-kooperazzjoni u d-djalogu matul il-proċedura li twassal għall-adozzjoni ta' reviżjoni sostanzjali tal-QFP; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jinsisti li l-prinċipju tal-unità, li permezz tiegħu l-entrati kollha tad-dħul u n-nefqa tal-Unjoni jidhru fil-baġit, hu kemm rekwiżit tat-Trattat kif ukoll prekondizzjoni bażika għall-akkontabbiltà, il-leġittimità demokratika u t-trasparenza tal-finanzi pubbliċi tal-UE; jenfasizza l-ħtieġa ta' kontroll parlamentari akbar b'mod sinifikanti fuq l-infiq kollu tal-UE, inklużi l-istrumenti mhux baġitarji, il-fondi, u l-attivitajiet komuni ta' teħid u għoti b'self; itenni li l-istrumenti l-ġodda kollha għandhom ikunu taħt il-kompetenza tal-awtorità tal-baġit; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jissottolinja, f'dan il-kuntest, li r-reviżjoni tal-QFP għandha timxi id f'id mar-reviżjoni li għaddejja tar-Regolament Finanzjarju, li għandha tinkorpora direttament il-bidliet meħtieġa fir-regoli li jirregolaw it-tfassil u l-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE; iqis, għalhekk, li huwa meħtieġ li jitwessa' l-ambitu tal-proposta tar-reviżjoni mmirata tar-Regolament Finanzjarju, sabiex jiġu indirizzati l-aspetti kollha rilevanti; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jissottolinja l-importanza tal-prinċipji orizzontali li jirfdu l-QFP u l-politiki relatati kollha tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tat-twettiq tal-miri tal-Unjoni dwar il-klima u l-bijodiversità u l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jinsisti li r-reviżjoni trid iżżomm dawn il-prinċipji fil-qalba tal-QFP u twettaq l-impenn tal-Unjoni li tiżgura rkupru ekwu, reżiljenti, sostenibbli u soċjalment ġust għal kulħadd, inkluża l-implimentazzjoni tal-qafas rivedut tal-2030 għall-miri klimatiċi, ambjentali u għall-enerġija tal-Unjoni bl-objettiv li l-UE ssir newtrali għall-klima sal-2050; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jafferma mill-ġdid il-pożizzjoni li ilu jħaddan li l-inizjattivi, l-objettivi jew l-kompiti politiċi ġodda ffinanzjati permezz tal-baġit tal-UE jridu jiġu ffinanzjati bi flus ġodda addizzjonali u mhux permezz ta' riallokazzjonijiet għad-detriment ta' programmi jew politiċi tal-Unjoni li kienu stabbiliti sew u preeżistenti miftiehma mil-leġiżlatur; |
| --- | --- |

21.

Intestatura 1: Suq Uniku, Innovazzjoni u Diġitali;

| 22. | Jitlob żieda fil-limitu massimu tal-Intestatura 1 abbażi li l-marġnijiet mhumiex biżżejjed biex jakkomodaw il-ħtiġijiet akbar u minħabba li jopponi l-użu ta' pakketti ta' programmi miftiehma għall-finanzjament ta' inizjattivi ġodda; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jenfasizza li ħafna mill-ambizzjonijiet politiċi stabbiliti dan l-aħħar – notevolment fl-oqsma tal-enerġija u tal-awtonomija strateġika u industrijali – u l-inizjattivi ġodda minn Jannar 2021 (Att Ewropew dwar iċ-Ċipep, Konnettività Sigura, Awtorità għat-Tħejjija u għar-Rispons f'Każ ta' Emerġenza tas-Saħħa, il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida) għandhom jinvolvu infiq addizzjonali taħt l-Intestatura 1; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza r-rwol ewlieni li għandu l-finanzjament fl-ambitu ta' Orizzont Ewropa, Ewropa Diġitali, il-Programm tas-Suq Uniku u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) biex tiġi stimulata l-innovazzjoni, jiġu appoġġati n-negozji u jiġu xprunati t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistenna bil-ħerqa l-proposta tal-Kummissjoni għall-Fond Ewropew ta' Sovranità l-ġdid maħsub biex jiżgura l-awtonomija strateġika tal-Unjoni u jnaqqas id-dipendenza fuq pajjiżi mhux tal-UE f'setturi ewlenin; iqis li huwa essenzjali li l-proposta twieġeb għall-ħtiġijiet reali, li tkun ibbażata fuq valutazzjoni ċara tal-kostijiet u d-diskrepanzi fl-investiment u li tipprovdi flus ġodda; jinsisti li kwalunkwe fond ġdid bħal dan għandu jiġi stabbilit skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja u jiġi inkorporat fl-ambitu tal-QFP, biex b'hekk tiġi żgurata s-sorveljanza sħiħa tal-Parlament; iqis li l-limiti massimi tal-QFP għandhom jiġu aġġustati biex jakkomodaw il-Fond; |
| --- | --- |

25.

Intestatura 2a: Koeżjoni

| 26. | Jitlob li l-finanzjament miftiehem taħt l-Intestatura 2a ma jiddgħajjifx u li jinżamm għall-iskop maħsub tiegħu; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta jekk huwiex biżżejjed li jwieġeb għall-ħtiġijiet emerġenti fil-politika ta' koeżjoni; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jissottolinja li l-flessibbiltà temporanja u ta' terminu qasir introdotta fil-fondi tal-politika ta' koeżjoni permezz tas-sensiela ta' proposti tal-Azzjoni ta' Koeżjoni għar-Refuġjati fl-Ewropa (CARE) għenu lill-Istati Membri biex jitrattaw b'mod mgħaġġel l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna, b'segwitu mill-mudell tal-Inizjattivi ta' Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus (CRII u CRII+), li ppermettew lill-UE taġixxi fil-bidu tal-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jilqa' l-ambizzjoni tal-Unjoni li żżid l-isforzi tagħha biex tiġġieled ir-rati allarmanti tal-faqar fost it-tfal u biex tikkontribwixxi għall-qerda tal-faqar fost it-tfal permezz tal-Garanzija Ewropea għat-Tfal li nħolqot reċentement; iwissi, madankollu, li l-kriżijiet attwali aggravaw u se jkomplu jaggravaw is-sitwazzjoni attwali li qed tiddeterjora għat-tfal fil-faqar jew f'riskju ta' faqar, u se jkollhom konsegwenzi dejjiema; itenni t-talba tiegħu biex jiżdied b'mod urġenti l-finanzjament tal-Garanzija Ewropea għat-Tfal b'baġit iddedikat ta' mill-inqas EUR 20 biljun għall-perjodu 2021-2027 u jinsisti li dan il-baġit iddedikat isir parti mill-QFP rivedut u mill-FSE+ imsaħħaħ; jistieden lill-Kummissjoni, barra minn hekk, biex tipprovdi r-riżorsi disponibbli kollha għall-implimentazzjoni b'mod effettiv tal-Garanzija għat-Tfal, inklużi l-FSE+, ir-ReactEU u l-RRF, u jistieden lill-Istati Membri jagħmlu użu sħiħ minnhom; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jisħaq li, filwaqt li l-miżuri ta' rispons għall-kriżi huma neċessarji u utli, il-politika ta' koeżjoni mhix għodda ta' rispons għall-kriżi; hu mħasseb li l-politika ta' koeżjoni qed tintuża dejjem iktar biex issaħħaħ politiki oħra u biex tagħmel tajjeb għal insuffiċjenzi fil-flessibbiltà tal-baġit jew mekkaniżmi ta' rispons għall-kriżi fil-QFP; huwa tal-opinjoni li l-possibbiltà eżistenti ta' trasferimenti mill-fondi tal-politika ta' koeżjoni għal programmi oħra sa 5 % tal-allokazzjoni inizjali tipprevedi flessibbiltà suffiċjenti; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jisħaq li r-reviżjoni tal-QFP ma tridx twassal għal xi reviżjoni 'l isfel tal-pakketti nazzjonali allokati minn qabel; jenfasizza li l-ftehim dwar il-QFP għall-2021-2027 u l-pakkett tal-politika ta' koeżjoni ġie adottat tard, u li flimkien mal-kriżi tal-COVID-19 dan wassal għal bidu bil-mod tal-proċess tal-ipprogrammar u t-tfixkil ta' proġetti, iżda mhux minħabba l-politika fiha nnifisha; jistieden lill-Kummissjoni żżid l-isforzi ta' simplifikazzjoni amministrattiva; jissottolinja li l-bidu tardiv bl-ebda mod ma jqajjem dubji dwar ir-rwol ċentrali u l-valur miżjud tal-politika ta' koeżjoni bħala politika essenzjali tal-investiment tal-Unjoni u l-istrument ta' konverġenza; |
| --- | --- |

30.

Intestatura 2b: Reżiljenza u Valuri

| 31. | Jitlob li l-linja baġitarja ddedikata għall-ħlas lura tal-kostijiet tas-self tal-Istrument tal-Unjoni Ewropea għall-Irkupru titneħħa mill-Intestatura 2b u titqiegħed barra mill-intestaturi, u li dawk il-kostijiet jingħaddu lil hinn mil-limiti massimi tal-QFP; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jiddispjaċih li l-kostijiet tas-self tal-Istrument tal-Unjoni Ewropea għall-Irkupru u l-ħlas lura tad-dejn huma inklużi bħala linja baġitarja taħt l-Intestatura 2b għall-perjodu 2021-2027, flimkien ma' programmi emblematiċi bħall-Erasmus+, l-UE għas-Saħħa, Ewropa Kreattiva u ċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jisħaq li l-kostijiet tal-imgħax u l-ħlas lura tad-dejn jiddependu fuq żviluppi tas-suq, mhumiex infiq diskrezzjonali, ma jsegwux il-loġika ta' limiti fuq l-infiq u ma għandhom qatt jikkompetu mal-programmi ta' nfiq; ifakkar li kwalunkwe attivazzjoni tal-Istrument għall-Appoġġ ta' Emerġenza tiddependi wkoll fuq id-disponibbiltà ta' marġni mhux allokat taħt il-limitu massimu ta' din l-intestatura; jinnota bi tħassib ir-rati tal-imgħax li qed jiżdiedu b'mod qawwi qed jaffettwaw lill-emittenti sovrani; iwissi li l-kostijiet tal-finanzjament dan l-aħħar żdiedu b'mod sinifikanti minħabba l-kundizzjonijiet diffiċli tas-suq, u li hemm inċertezza konsiderevoli f'dak li jirrigwarda r-rati tal-imgħax fit-tul; jinsisti, għalhekk, li l-istatus quo jippreżenta riskji sinifikanti għall-infiq tal-programm u għall-kapaċità tal-QFP li twieġeb għall-ħtiġijiet emerġenti; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jisħaq fuq l-importanza vitali tal-programm l-UE għas-Saħħa u tal-programmi tal-Unjoni dwar l-edukazzjoni, il-kultura, iż-żgħażagħ u l-valuri fl-appoġġ tas-setturi rilevanti wara l-pandemija u l-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni; jenfasizza li l-Fond Soċjali Ewropew+ huwa wieħed mill-muturi ewlenin għat-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-Unjoni; jiddispjaċih li Erasmus+, bħala programm b'domanda relattivament stabbli minn sena għal sena, għandu profil finanzjarju kkonċentrat ħafna fl-aħħar tal-perjodu fil-QFP attwali; |
| --- | --- |

34.

Intestatura 3: Riżorsi Naturali u Ambjent

| 35. | Jitlob li l-limitu massimu tal-Intestatura 3 jiġi aġġustat malajr kemm jista' jkun sabiex jakkomoda bis-sħiħ il-Fond Soċjali għall-Klima, filwaqt li l-finanzjament miftiehem taħt l-Intestatura 3 ma għandux jiddgħajjef u għandu jinżamm għall-iskop maħsub tiegħu; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Itenni l-pożizzjoni tiegħu li l-Fond Soċjali għall-Klima jrid jiġi inkorporat bis-sħiħ fil-baġit tal-UE u fi ħdan il-QFP, mingħajr ma jkollu impatt negattiv fuq programmi u fondi oħra taħt din l-intestatura, filwaqt li wieħed iżomm f'moħħu l-importanza li jiġu żgurati s-sigurtà tal-ikel u t-twettiq tal-Patt Ekoloġiku; ifakkar lill-fergħa l-oħra tal-awtorità tal-baġit fl-obbligu tagħha li tirrispetta l-unità tal-baġit; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jenfasizza l-importanza tal-politika agrikola komuni (PAK) fl-għoti ta' appoġġ affidabbli lill-bdiewa biex tissaħħaħ is-sigurtà tal-ikel; ifakkar li l-kapaċità tal-bdiewa li jifilħu għall-pressjoni tal-inflazzjoni u ż-żieda fil-prezzijiet tal-input filwaqt li jitwettaq dan l-objettiv hija affettwata mill-varjazzjonijiet fil-pagamenti tal-PAK; jissottolinja li l-bdiewa fuq skala żgħira u l-bdiewa żgħażagħ huma partikolarment vulnerabbli u affettwati minn opportunitajiet limitati ta' investiment; jenfasizza r-rwol ewlieni tal-programm LIFE fl-appoġġ tal-azzjoni klimatika, il-konservazzjoni tan-natura u l-protezzjoni ambjentali; |
| --- | --- |

37.

Intestatura 4: Migrazzjoni u Ġestjoni tal-Fruntieri

| 38. | Jitlob li l-limitu massimu tal-Intestatura 4 jogħla biex jirrifletti r-realtà attwali u l-bżonnijiet reali ta' ffinanzjar tal-politiki u l-programmi dwar il-ġestjoni tal-migrazzjoni u tal-fruntieri tal-Unjoni; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jenfasizza li l-gwerra kontra l-Ukrajna u d-deċiżjoni sussegwenti li tiskatta d-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja se jinvolvu impenn finanzjarju aktar fit-tul biex jiġu appoġġati l-Istati Membri, filwaqt li jsiru talbiet mhux mistennija fuq il-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni (AMIF), l-Istrument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u għall-Viżi (BMVI) u jinħolqu responsabbiltajiet addizzjonali għall-aġenziji deċentralizzati fl-Intestatura 4; barra minn hekk, jesprimi tħassib li proposti suċċessivi tal-Kummissjoni għal estensjonijiet tal-mandat tal-aġenzija qed inaqqru mill-pakkett finanzjarju tal-BMVI; |
| --- | --- |

39.

Intestatura 5: Sigurtà u Difiża

| 40. | Jitlob li jiżdied il-limitu massimu tal-Intestatura 5; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jappella għal reviżjoni rapida tal-QFP biex jiżdiedu l-istrumenti tad-difiża tal-UE bħall-Fond Ewropew għad-Difiża, il-mobbiltà militari u l-mekkaniżmi ta' akkwist konġunt futuri għad-difiża tal-UE, jiġifieri l-Att dwar it-Tisħiħ tal-Industrija Ewropea tad-Difiża permezz tal-Akkwist Komuni u l-Programm Ewropew għall-Investiment fil-Qasam tad-Difiża, dment li dawn isaħħu l-Bażi Industrijali u Teknoloġika tad-Difiża tal-UE u jiżguraw valur miżjud Ewropew; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jinnota, fid-dawl tal-kuntest ġeopolitiku ferm differenti, il-proposta tal-Kummissjoni għal tisħiħ tal-industrija tad-difiża Ewropea permezz ta' Att dwar l-Akkwist Komuni għall-perjodu 2022–2024 u l-intenzjoni tagħha li tressaq proposta għal Programm Ewropew ta' Investiment fil-Qasam tad-Difiża għall-perjodu ta' wara, imfassal biex jintroduċi akkwist konġunt u ġestjoni taċ-ċiklu tal-ħajja tal-kapaċitajiet militari; jenfasizza li l-infiq neċessarju biex jiżdiedu l-kooperazzjoni u l-investiment fid-difiża ma jistgħux ikunu koperti biss fil-limitu massimu tal-Intestatura 5; jissottolinja l-ħtieġa ta' investiment biex tissaħħaħ il-politika ta' sigurtà u tiġi ffinanzjata l-innovazzjoni teknoloġika f'xenarju ta' sigurtà li qed jevolvi b'mod kostanti; |
| --- | --- |

42.

Intestatura 6: Il-Viċinat u d-Dinja

| 43. | Jitlob li jiżdied il-limitu massimu tal-Intestatura 6 biex jiġu koperti bis-sħiħ il-ħtiġijiet attwali u futuri previsti fl-azzjoni esterna tal-Unjoni u biex tinħoloq kapaċità suffiċjenti ta' rispons għall-kriżijiet u l-ħtiġijiet emerġenti; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jikkundanna l-fatt li, anke qabel il-gwerra kontra l-Ukrajna, il-fondi disponibbli taħt l-Intestatura 6 kienu inadegwati ħafna u minn dak iż-żmien il-pressjoni fuq din l-intestatura żdiedet sostanzjalment; jissottolinja li l-iffinanzjar kontinwu għall-bżonnijiet tar-rifuġjati mis-Sirja, l-Iraq u pajjiżi oħra ma kinux inklużi fin-negozjati tal-QFP jew tal-baġits tal-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI)-Ewropa Globali u għalhekk misshom kienu ffinanzjati minn approprjazzjonijiet ġodda b'żieda li tikkorrispondi taħt il-limitu massimu tal-Intestatura 6, aktar milli minn riallokazzjonijiet; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jinnota d-deterjorament rapidu tal-kuntest internazzjonali mill-bidu tal-QFP, kemm fil-pajjiżi ġirien u lil hinn, bħala riżultat tal-kriżijiet tal-ikel, tal-enerġija, tal-klima u ekonomika, li żiedu b'mod drammatiku l-pressjoni fuq l-Intestatura 6; jinnota li, minbarra r-rikors ripetut għall-Istrument ta' Flessibbiltà, ir-riżerva tal-NDICI-Ewropa Globali tnaqqset malajr ħafna u ntużat lil hinn mill-iskop ewlieni tagħha li twieġeb għall-isfidi u l-prijoritajiet emerġenti, b'mod partikolari għall-proviżjonament tal-AMF; iqis li rispons imsaħħaħ għall-kriżijiet huwa essenzjali minħabba l-għadd kbir ta' sfidi globali; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jissottolinja li l-għajnuna umanitarja taħt l-Intestatura 6 ġiet imġebbda sal-limiti tagħha, u teħtieġ rinforzi ripetuti; jinsisti li l-finanzjament imsaħħaħ għall-għajnuna umanitarja u l-pilastru ta' rispons rapidu tal-NDICI-Ewropa Globali huma essenzjali jekk l-Unjoni trid mhux biss tipprovdi assistenza lill-Ukrajna, iżda wkoll tiżgura appoġġ għall-komunitajiet u r-reġjuni fil-bżonn u twettaq l-ambizzjoni tagħha li tkun donatur umanitarju ewlieni; jissottolinja li l-bżonnijiet addizzjonali fl-Ukrajna ma jridux iwasslu biex ikunu devjati flus minn reġjuni ġeografiċi oħra fil-bżonn, b'mod partikolari mill-Viċinat tal-Lvant u tan-Nofsinhar, jew minn prijoritajiet tematiċi; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jissottolinja l-importanza li jingħata aktar appoġġ lill-Ukrajna permezz tal-AMF; jenfasizza li hija meħtieġa rata ferm ogħla ta' proviżjonament mill-istandard ta' 9 % għal self lill-Ukrajna minħabba r-riskju akbar ta' inadempjenza; jieħu nota, f'dan il-kuntest, tal-proposti tal-Kummissjoni tad-9 ta' Novembru 2022 (21); jissottolinja li t-triq 'il quddiem hija bidla minn approċċ ad hoc għal approċċ strutturali; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jissottolinja li d-deċiżjoni li l-Ukrajna u l-Moldova jingħataw status ta' pajjiż kandidat se tfisser li jingħata appoġġ fl-ambitu tal-Istrument ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA) minflok l-NDICI-Ewropa Globali, li potenzjalment hemm il-ħtieġa ta' reviżjoni tal-bażi ġuridika rilevanti; jinsisti fuq il-ħtieġa li jinżamm l-appoġġ għal pajjiżi kandidati oħra, b'mod partikolari fil-Balkani tal-Punent, fil-livell attwali tiegħu; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-Unjoni tissodisfa l-impenji internazzjonali tagħha dwar il-klima u b'mod partikolari tipprovdi finanzjament internazzjonali għall-klima u finanzjament għall-programmi rilevanti fl-ambitu tal-NDICI-Ewropa Globali; |
| --- | --- |

49.

Intestatura 7: Amministrazzjoni Pubblika Ewropea

| 50. | Jitlob li l-infiq taħt l-Intestatura 7 għandu jkun stabbilit f'livell li jiggarantixxi li l-UE jkollha amministrazzjoni effettiva u effiċjenti; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jinsisti li jiġu allokati biżżejjed mezzi lill-istituzzjonijiet, lill-korpi u lill-aġenziji tal-Unjoni biex jiġu żgurati l-implimentazzjoni u l-infurzar effettivi tal-leġiżlazzjoni u l-politiki kollha tal-Unjoni f'konformità mal-kompiti li qed jevolvu; ifakkar fl-importanza li jingħataw riżorsi xierqa għal qafas imsaħħaħ taċ-ċibersigurtà għall-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-Unjoni; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jappella għall-adozzjoni mgħaġġla tar-reviżjoni mmirata tar-Regolament Finanzjarju fir-rigward tal-immaniġġjar ta' imgħax ta' inadempjenza għall-ħlas lura tard ta' multi tal-kompetizzjoni mħassra jew imnaqqsa, sabiex tkun evitata l-pressjoni fuq l-infiq taħt l-Intestatura 7; jirrimarka li l-Parlament iddeċieda dwar il-pożizzjoni tiegħu u jinsab lest li jinnegozja; iħeġġeġ lill-Kunsill jittratta din il-proposta bi prijorità u jidħol f'negozjati mal-Parlament; |
| --- | --- |

52.

Approprjazzjonijiet ta' Pagament

| 53. | Ifakkar li l-approprjazzjonijiet ta' pagament jgħaddu direttament minn impenji u, għalhekk, li kwalunkwe żieda fil-limiti massimi għal impenji taħt kull intestatura għandha tkun akkumpanjata minn żieda proporzjonata fil-limitu massimu tal-pagamenti għall-istess snin jew dawk sussegwenti; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jinnota d-dewmien fl-implimentazzjoni tal-programm u jistieden lill-Kummissjoni twettaq analiżi tar-riskju tal-impatt potenzjali fuq il-limitu massimu tal-pagamenti bħala parti mir-rieżami u tagħmel il-proposti meħtieġa fir-reviżjoni tal-QFP bl-għan li tiġi evitata kriżi tal-pagamenti li taffettwa serjament lill-benefiċjarji tal-baġit tal-UE; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Iwissi, barra minn hekk, dwar l-użu tad-dħul assenjat estern soġġett għall-fluttwazzjonijiet tas-suq bħala sostitut għall-approprjazzjonijiet fl-ambitu tal-QFP u r-riskju li dan jista' joħloq biex jitħallsu l-pagamenti; |
| --- | --- |

55.

Ir-riżorsi proprji

| 56. | Jirrimarka li l-QFP u r-riżorsi proprji huma interkonnessi; jenfasizza, f'dan il-kuntest, il-bżonn ta' dħul sostenibbli u reżiljenti għall-baġit tal-UE; ifakkar li, fil-FII legalment vinkolanti, il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni impenjaw ruħhom għal pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda suffiċjenti biex tal-inqas ikopru r-ripagament tad-dejn tal-Istrument tal-Unjoni Ewropea għall-Irkupru; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Itenni l-pożizzjoni li ilu jħaddan li r-riforma tar-riżorsi proprji hija meħtieġa biex tallinja aħjar in-naħa tad-dħul tal-baġit tal-UE mal-prijoritajiet ta' politika usa' tal-UE; jistenna, għalhekk, il-kamp ta' applikazzjoni, it-tfassil u l-kompożizzjoni tal-basket ta' riżorsi proprji ġodda mhux biss biex jiġu żgurati flussi ta' introjtu addizzjonali, iżda wkoll biex jiġu indirizzati kwistjonijiet urġenti ta' politika f'ambjent ekonomiku kkaratterizzat minn inflazzjoni u prezzijiet għoljin tal-enerġija; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jistieden lill-Kunsill jagħmel progress rapidu bil-proposti ta' Diċembru 2021 għal riżorsi proprji ġodda; jissottolinja li, f'konformità mal-pjan direzzjonali, riżorsi proprji ġodda li jirriżultaw mill-proposti dwar is-Sistema riformata għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet u l-Mekkaniżmu ta' Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri suppost li jiġu introdotti fl-1 ta' Jannar 2023; jisħaq li r-riżorsa proprja l-ġdida bbażata fuq il-Pilastru I tal-Qafas Inklużiv tal-OECD/G20, għandha tiġi introdotta wkoll sal-istess data; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jistenna bil-ħerqa l-proposti tal-Kummissjoni għat-tieni lott ta' riżorsi proprji ġodda dovuti fit-tielet trimestru tal-2023; jesprimi l-fiduċja tiegħu li azzjoni rapida u determinata għar-riforma tar-riżorsi proprji se tiżgura b'mod partikolari l-klassifikazzjoni tal-kreditu b'saħħitha tal-UE, li tibqa' sine qua non minħabba d-diversi sfidi; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni, minħabba ż-żieda fil-ħtiġijiet ta' finanzjament, biex tirrifletti lil hinn mill-FII u biex teżamina l-ħtieġa li tipproponi aktar riżorsi proprji ġodda, innovattivi u ġenwini; |
| --- | --- |

59.

Flessibbiltà u rispons għall-kriżijiet fil-baġit tal-UE: minn risponsi ad hoc għal tħejjija sistemika u fit-tul

| 60. | Jenfasizza li l-baġit tal-UE jrid ikun mgħammar bil-flessibbiltà u l-“ispazju” baġitarju meħtieġa biex ikun jista' jirreaġixxi għall-kriżijiet u jadatta għall-ħtiġijiet emerġenti u li qed jikbru; jissottolinja l-ħtieġa għal bidla radikali fir-rispons għall-kriżijiet u l-istrumenti ta' flessibbiltà biex jiġi żgurat li dawn ikunu tad-daqs meħtieġ, ikunu jistgħu jiġu attivati malajr u jibqgħu fl-ambitu sħiħ taż-żewġ fergħat tal-awtorità tal-baġit; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Iqis li ż-żieda qawwija fl-inflazzjoni u l-effetti sekondarji tagħha fuq il-kapaċità tal-akkwist tal-baġit tal-UE komplew jillimitaw l-ispazju meħtieġ u kellhom impatt fuq il-programmi li jiffinanzja; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-kamp ta' applikazzjoni għall-introduzzjoni ta' mekkaniżmu ta' aġġustament temporanju biex tidderoga mid-deflatur awtomatiku ta' 2 % fil-każ ta' xokkijiet fl-inflazzjoni; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jinsisti li l-approprjazzjonijiet diżimpenjati għandhom jibqgħu fil-baġit tal-UE u għandhom jiġu impenjati mill-awtorità tal-baġit permezz tal-proċedura baġitarja annwali; jissottolinja l-bżonn għal bidliet korrispondenti għar-Regolament Finanzjarju; jirrimarka li l-livell ta' diżimpenji tar-riċerka waħdu kien sostanzjali fil-parti bikrija tal-QFP attwali; jenfasizza li se tinkiseb flessibbiltà baġitarja addizzjonali billi jinżammu d-diżimpenji fil-baġit; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Ifakkar li l-istrumenti speċjali jaqgħu barra mil-limiti massimi tal-QFP, biex b'hekk jiżguraw grad ta' flessibbiltà u l-kapaċità għar-rispons għall-kriżijiet, u li huma mobilizzati biss wara deċiżjoni mill-awtorità tal-baġit; jirrimarka l-użu estensiv tal-istrumenti speċjali fl-ewwel sentejn tal-QFP; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jikkunsidra li l-istrumenti speċjali huma kostretti kemm bl-iskarsezza tar-riżorsi kif ukoll bir-riġidità tad-disinn, b'hekk titnaqqas il-kapaċità tagħhom biex iservu bħala għodda effettiva ta' rispons għall-kriżi; jisħaq, għalhekk, li r-reviżjoni hi imperattiva biex jitwessa' l-potenzjal tal-proviżjonijiet eżistenti tal-flessibbiltà; jiddispjaċih dwar id-deċiżjoni li r-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza u l-FSUE jingħaqdu flimkien fil-QFP attwali, liema deċiżjoni wasslet għal nuqqasijiet serji, u li jitnaqqas il-finanzjament kumplessiv disponibbli bejn wieħed u ieħor bin-nofs; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jitlob li l-approprjazzjonijiet annwali għall-Istrument ta' Flessibbiltà jiżdiedu minn EUR 915 miljun għal EUR 2 biljun; jitlob, barra minn hekk, biex is-SEAR tinqasam f'żewġ fergħat – ir-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza u l-FSUE – u biex l-approprjazzjonijiet annwali jiżdiedu minn EUR 1,2 biljun għas-SEAR globalment, għal EUR 1 biljun għal kull fergħa fil-prezzijiet tal-2018; iqis li dan se jipprovdi riżorsi addizzjonali vitali biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet attwali u emerġenti, b'mod partikolari fid-dawl tal-intensifikazzjoni u l-multiplikazzjoni ta' avvenimenti tat-temp estrem u minħabba s-sitwazzjoni umanitarja globali; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jitlob li kemm il-limitu massimu annwali fl-approprjazzjonijiet ta' impenn kif ukoll f'approprjazzjonijiet ta' pagament għal rikors għall-Istrument ta' Marġini Uniku jiġi eliminat; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jenfasizza iktar li l-istrumenti speċjali varji huma soġġetti għal regoli ta' trasferiment differenti u jitlob li dawn ir-regoli jiġu armonizzati sabiex ikunu jistgħu jintużaw ammonti sas-sena n+3 għall-istrumenti speċjali kollha, biex b'hekk joħolqu flessibbiltà addizzjonali; jinsisti li ammonti li jiskadu wara s-sena n+3 jerġgħu jsiru disponibbli fl-ambitu tal-Istrument ta' Flessibbiltà jew l-Istrument ta' Marġini Uniku; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jinsisti li, lil hinn minn rinfurzar ta' strumenti speċjali li jeżistu, hu neċessarju li jkun stabbilit strument speċjali permanenti addizzjonali barra l-limiti massimi tal-QFP sabiex il-baġit tal-UE jkun jista' jadatta ruħu aħjar u jirreaġixxi malajr għal kriżijiet u għall-effetti soċjali u ekonomiċi tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li dan l-istrument komuni għall-kriżijiet ikun jista' jiġi attivat b'mod effettiv u malajr skont il-ħtiġijiet; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jenfasizza li l-politika ta' koeżjoni hi waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-Unjoni, għandha objettivi fit-tul għall-investiment konnessi mal-aġenda strateġika tal-UE, b'mod partikolari l-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Aġenda Diġitali, u ma għandhiex tintuża biex tipprovdi finanzjament għal politiki oħra; |
| --- | --- |

69.

Valutazzjoni ta' karatteristiċi ġodda fil-QFP attwali u preparazzjoni tal-bażi għall-QFP ta'wara l-2027 b'appoġġ għal baġit tal-UE iktar reżiljenti

| 70. | Jirrimarka li l-QFP attwali u l-FII jinkorporaw għadd ta' karatteristiċi ġodda mhux fil-perjodi ta' programmazzjoni preċedenti li għandhom jiġu eżaminati bir-reqqa bħala parti mill-analiżi u r-reviżjoni ta' nofs it-terminu; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Iqis li l-istruttura l-ġdida tal-QFP bl-intestaturi tal-infiq tal-grupp skont ir-raggruppament tal-politika hija aktar sempliċi u tiffaċilita l-ġestjoni baġitarja fi ħdan il-Kummissjoni; jemmen li n-nomenklatura – b'għadd imnaqqas ta' linji baġitarji u xi drabi linja waħda li tkopri programm ta' nfiq wiesa' kif inhu l-każ għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni u l-Istrument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u tal-Viżi – hija nieqsa mill-granularità u t-trasparenza meħtieġa u tillimita b'mod sinifikanti s-sorveljanza u d-deċiżjonijiet xierqa mill-awtoritajiet baġitarji; jistenna li l-Kummissjoni tirrieżamina l-bidliet fl-istruttura u n-nomenklatura qabel il-perjodu tal-QFP il-ġdid; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Jilqa' l-impatt pożittiv tar-Regolament fuq reġim ġenerali ta' kundizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-UE u jemmen li diġà aġixxa bħala deterrent effettiv kontra l-ksur tal-istat tad-dritt fl-użu tal-fondi tal-UE; jenfasizza r-rabta ċara bejn ir-rispett għall-istat tad-dritt u l-implimentazzjoni effiċjenti tal-baġit tal-UE u jistieden lill-Kummissjoni tiżgura infurzar robust tar-Regolament dwar il-Kondizzjonalità; jinnota li kwalunkwe titjib tal-QFP 2021–2027 għandu jkollu l-għan li jsaħħaħ il-protezzjoni tal-istat tad-dritt u l-interessi finanzjarji tal-Unjoni; jinsisti, barra minn hekk, fuq l-obbligu ta' konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea meta jiġi implimentat il-baġit tal-UE; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Itenni l-ħtieġa għal aktar trasparenza fl-infiq tal-UE u jitlob l-introduzzjoni ta' bażi tad-data interoperabbli unika obbligatorja li tippermetti l-monitoraġġ tal-benefiċjarji diretti u finali tal-fondi tal-UE f'format li jinqara mill-magni u b'hekk tipprovdi ħarsa ġenerali ċara tar-riċevituri kollha tal-finanzjament tal-UE; jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni dwar ir-riformulazzjoni tar-Regolament Finanzjarju tas-16 ta' Mejju 2022 bħala punt tat-tluq xieraq għall-ħolqien ta' sistema diġitali interoperabbli għal skopijiet ta' awditjar u kontroll; jinnota li l-Kummissjoni pproponiet li dawn il-bidliet jidħlu fis-seħħ fil-QFP ta' wara l-2027; jissottolinja, madankollu, li tranżizzjoni iktar ambizzjuża hija fattibbli u mixtieqa; jenfasizza, barra minn hekk, il-ħtieġa li l-informazzjoni ssir aktar faċilment aċċessibbli għall-pubbliku; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Ifakkar fil-miri relatati mal-klima u l-bijodiversità stabbiliti fil-FII; ifakkar lill-Kummissjoni fl-obbligu tagħha skont il-FII li tqis b'mod regolari l-progress tal-isforzi tal-integrazzjoni tal-klima u teżamina jekk il-miri jkunux intlaħqu jew ikunux fit-triq it-tajba; jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja l-implimentazzjoni tal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti” u tieħu miżuri korrettivi meħtieġa jekk u meta jkun meħtieġ; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Jisħaq fuq il-ħtieġa ta' titjib sinifikanti tal-metodoloġiji tal-integrazzjoni tal-klima u tal-bijodiversità u l-ħtieġa li jiġi żgurat li l-infiq fuq il-klima u l-bijodiversità huwa ġenwinament addizzjonali meta jingħadd għall-miri ta' nfiq minimu rispettivi, f'konformità mal-proposti tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri u tal-Parlament; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jistenna impenji finanzjarji aktar ambizzjużi fil-QFP attwali u li jmiss f'konformità mal-impenn globali tal-UE li tindirizza t-tibdil fil-klima u twaqqaf it-telf tal-bijodiversità; jistenna li l-impenji u l-wegħdiet kollha dwar il-finanzjament internazzjonali għall-klima jkunu ppjanati bis-sħiħ f'konformità man-negozjati globali; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li jintlaħqu l-miri miftiehma għall-integrazzjoni tal-bijodiversità għall-2026 u l-2027; jitlob lill-Kummissjoni tivvaluta kif il-miri tal-klima u tal-bijodiversità jistgħu jiġu integrati aħjar fil-QFP ta' wara l-2027 sabiex jiġi żgurat li l-Unjoni twettaq l-impenji tagħha; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Itenni li l-programmi għandhom jiġu implimentati b'mod li jippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fit-twettiq tal-objettivi tagħhom; jilqa', f'dan ir-rigward, il-ħidma tal-Kummissjoni fuq klassifikazzjoni ġdida biex jitkejjel l-impatt fuq il-ġeneri tal-infiq tal-Unjoni; iqis li l-klassifikazzjoni għandha tipprovdi rappreżentazzjoni preċiża u komprensiva tal-impatt tal-programmi fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jitlob li l-klassifikazzjoni tiġi estiża għall-programmi kollha tal-QFP u li tiġi integrata aħjar fil-qafas tal-QFP; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq il-ħtieġa ta' ġbir u analiżi sistematiċi ta' data diżaggregata skont il-ġeneru; jistenna li r-rappurtar kollu rilevanti għall-ġeneru jkun abbażi tal-volumi u mhux l-għadd ta' azzjonijiet; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Jistieden lill-Kummissjoni ssegwi l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti fil-programmi rilevanti kollha tal-QFP skont il-FII u għalhekk tiżviluppa metodoloġija robusta biex issegwi l-infiq relatat mal-SDGs u dak soċjali fi ħdan il-baġit tal-UE; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Ifakkar li l-QFP attwali kien akkumpanjat min-Next Generation EU, strument bla preċedent biex tingħata spinta lill-irkupru wara l-pandemija; iqis li dan l-istrument s'issa kien ta' suċċess u għandu jiġi implimentat bis-sħiħ; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Iqis li l-Unjoni qed tiżvolġi rwol dejjem aktar importanti fl-għoti ta' appoġġ għall-protezzjoni tal-impjiegi u l-kumpens tal-introjtu f'sitwazzjonijiet ta' kriżi u fl-iżgurar ta' tranżizzjoni ġusta lejn soċjetà newtrali f'termini ta' emissjonijiet tal-karbonju; jissottolinja, f'dan il-kuntest, ir-rwol strumentali tal-Istrument Ewropew għal Appoġġ temporanju biex jittaffew ir-Riskji ta' Qgħad f'Emerġenza (SURE) fl-għoti ta' appoġġ għall-iskemi ta' xogħol temporanju u għall-ħaddiema fl-Istati Membri u fil-mitigazzjoni tar-riskji tal-qgħad; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-impatt ta' SURE u kif dan jista' jinbena għal azzjoni futura tal-Unjoni fil-kuntest tal-kriżijiet soċjali; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Jirrimarka li ħafna mill-bżonnijiet tal-infiq riċenti, f'oqsma bħall-irkupru ekonomiku u soċjali, il-politiki relatati mat-tibdil fil-klima u l-iffinanzjar fir-rigward tal-kriżi tal-Ukrajna, ma jsegwux il-loġika tradizzjonali tal-predittività tal-investiment fuq tul ta' żmien medju; iqis il-Fond Soċjali għall-Klima u l-infiq għad-difiża, ir-rispons għall-kriżi u l-intervent f'emerġenzi bħala każijiet fejn hemm raġuni ċara għall-azzjoni tal-UE; jistenna li din ix-xejra lejn tip ta' infiq iktar diversifikat tkompli hekk kif isir progress fl-ambitu u l-approfondiment tal-kooperazzjoni tal-UE; jissottolinja, għalhekk, il-bżonn għal QFP mibni sew u li jista' jadatta ruħu sabiex id-disinn tal-baġit tal-UE jippermetti l-UE tassumi kompiti u funzjonijiet ġodda mingħajr ma tiddevja riżorsi lil hinn mill-programmi u l-prijoritajiet miftiehma; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Jissottolinja li ħafna min-nuqqasijiet u l-insuffiċjenzi fil-QFP attwali huma inerenti fil-loġika u d-disinn tiegħu, fejn il-prevedibbiltà tal-infiq twassal għal deċiżjonijiet dwar struttura u ammonti u trażżan il-flessibbiltà; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jiddispjaċih dwar it-tnaqqis gradwali tal-baġit tal-UE bħala perċentwal tal-introjtu nazzjonali gross (ING) tal-UE u l-enfasi eċċessiva fuq il-limitazzjoni tal-infiq globali għal madwar 1 % tal-ING tal-UE; iqis li dan impedixxa lill-Unjoni milli twettaq l-ambizzjonijiet miftiehma tagħha u ċaħħadha mill-kapaċità li tirrispondi għall-kriżijiet u għall-ħtiġijiet emerġenti filwaqt li tiżgura l-akkontabbiltà demokratika; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Jinsisti li s-suċċessur tal-QFP attwali għandu jkun mgħammar biex jindirizza b'mod totali u flessibbli l-firxa ta' prijoritajiet tal-politika u l-bżonnijiet tal-infiq u biex jiżgura r-reżiljenza fil-każ ta' kriżijiet; iqis li ż-żieda tal-limitu massimu tar-riżorsi proprji toħloq l-“ispazju” baġitarju biex jirreaġixxi għall-kriżijiet u l-ħtiġijiet emerġenti, filwaqt li xorta tiggarantixxi l-prevedibbiltà tal-infiq; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tirrevedi l-arkitettura sħiħa tal-QFP, inkluż it-tul tal-perjodi ta' programmazzjoni, bħala parti minn riflessjoni aktar fit-tul dwar il-baġit tal-UE ta' wara l-2027 fid-dawl tal-ħtiġijiet ta' nfiq li qed jevolvu; |
| --- | --- |

84.

| 85. | Jiddeplora l-fatt li, wara l-introduzzjoni meħtieġa tan-Next Generation EU u SURE, il-Kummissjoni ripetutament ipproponiet l-użu ta' strumenti barra mill-baġit, b'mod partikolari fl-ambitu tal-Artikolu 122 TFUE, li ma jirrikjedux sorveljanza mill-Parlament u b'hekk jimminaw it-trasparenza u l-akkontabbiltà tal-infiq pubbliku; jikkunsidra, f'dan ir-rigward, li dibattitu plenarju annwali fil-Parlament dwar il-finanzi kollha tal-UE, inkluż strumenti barra l-baġit, ikun pass importanti biex tiżdied it-trasparenza u l-akkontabbiltà; |
| --- | --- |

85.

| 86. | Biħsiebu jimmonitorja mill-qrib ħafna l-implimentazzjoni tal-ftehim dwar l-iskrutinju baġitarju ta' proposti ġodda bbażati fuq l-Artikolu 122 TFUE, li kien parti mill-ftehim tal-QFP; ifakkar li proposti bħal dawn spiss jinvolvu implikazzjonijiet baġitarji sinifikanti li jista' jkollhom impatt fuq l-iżvilupp tan-nefqa tal-UE; huwa determinat li jiżgura li l-Parlament ikollu rwol xieraq u jkun involut f'dan il-proċess bħala fergħa waħda ugwali tal-awtorità tal-baġit; |
| --- | --- |

86.

| 87. | Jisħaq li x-xejra lejn iktar użu ta' dħul assenjat estern mhix soluzzjoni sodisfaċenti skont ir-regoli attwali, peress li ddgħajjef ir-rwol tal-awtorità tal-baġit (il-Parlament u l-Kunsill), u b'hekk timmina l-iskrutinju demokratiku u tnaqqis tat-trasparenza tal-finanzi tal-UE; jeżiġi soluzzjonijiet legalment sodi li jippermettu żidiet immirati, ta' darba u bbażati fuq il-bżonnijiet li jkollhom l-istess vantaġġi tad-dħul allokat (jiġifieri mhux magħdud mal-limiti massimi), iżda li jkunu fl-istess ħin soġġetti għall-kontroll sħiħ tal-awtorità tal-baġit; ifakkar fl-impenn tiegħu għall-prinċipju tal-universalità; |
| --- | --- |

87.

| 88. | Jenfasizza li r-reviżjoni li għaddejja tar-Regolament Finanzjarju għandha tadatta r-regoli li jirregolaw l-istrumenti tal-baġit għaċ-ċirkostanzi attwali, fejn id-dħul assenjat estern, operazzjonijiet ta' self u għotja ta' self, fondi fiduċjarji u strumenti taħt l-Artikolu 122 TFUE qed jintużaw b'iktar frekwenza minkejja li ta' spiss jaqbżu l-metodu Komunitarju u b'hekk l-iskrutinju tal-awtorità tal-baġit u għalhekk inaqqsu t-traċċabbiltà tal-fondi u l-akkontabbiltà; |
| --- | --- |

88.

| 89. | Jirrimarka, b'mod partikolari, dwar id-dikjarazzjoni għall-valutazzjoni mill-ġdid tad-dħul assenjat estern u d-dispożizzjonijiet dwar is-self u l-għoti tas-self fir-Regolament Finanzjarju li kien maqbul fin-negozjati tal-QFP; jikkunsidra li d-dħul assenjat estern, kif ukoll l-assi u l-obbligazzjonijiet relatati mal-operazzjonijiet ta' self u tal-għoti tas-self, għandhom jiffurmaw parti integrali mill-baġit tal-UE u jkunu adottati mill-awtorità tal-baġit bħala parti minn dak il-baġit; |
| --- | --- |

89.

| 90. | Itenni t-talba li ilu jagħmel li l-istrumenti kollha tal-UE li jkopru l-infiq fil-livell tal-UE, inklużi l-fondi fiduċjarji, jiġu inkorporati bis-sħiħ fil-baġit skont it-Trattat, biex b'hekk jiġu żgurati t-trasparenza, il-kontroll demokratiku sħiħ u l-protezzjoni tal-finanzi pubbliċi u l-interessi finanzjarji tal-UE; jinsisti, madankollu, li l-integrazzjoni ta' dawn l-istrumenti fil-baġit tal-UE ma għandhiex tirriżulta fi tnaqqis tal-finanzjament tal-politiki u tal-programmi l-oħra tal-UE; |
| --- | --- |

90.

| 91. | Jenfasizza l-Fond għall-Modernizzazzjoni u l-Fond għall-Innovazzjoni (Fond ta' Investiment favur il-Klima) bħala każijiet prominenti f'dan il-kuntest; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi l-inklużjoni sħiħa tagħhom fil-QFP ta' wara l-2027 bl-aġġustament kważi awtomatiku rilevanti tal-limiti massimi; |
| --- | --- |

91.

| 92. | Jissottolinja li r-rekwiżit ta' unanimità għall-adozzjoni tar-Regolament QFP jimpedixxi d-deċiżjonijiet meħtieġa fil-proċess ta' reviżjoni; jistieden lill-Kummissjoni tibni fuq il-ħidma tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa fil-baġit, iqis, f'konformità mal-proposti tal-Konferenza, li l-proċedura leġiżlattiva ordinarja għandha tapplika għall-adozzjoni tar-Regolament QFP u għad-Deċiżjoni dwar ir-Riżorsi Proprji sabiex il-Parlament jikseb il-prerogattivi baġitarji sħaħ li jgawdu l-parlamenti nazzjonali; jemmen, barra minn hekk, li t-tfassil tal-QFP għandu jkun proċess minn isfel għal fuq ibbażat fuq l-involviment estensiv tal-partijiet ikkonċernati; |
| --- | --- |

92.

| 93. | Ifakkar li l-klawżola “passerelle” stabbilita fl-Artikolu 312(2) tat-TFUE tippermetti l-adozzjoni tar-Regolament QFP b'maġġoranza kwalifikata u jistieden lill-Kunsill Ewropew jattivaha biex tħaffef it-teħid tad-deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

93.

o

o o

| 94. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

94.

---

(1)  ĠU L 433 I, 22.12.2020, p. 11.

(2)  ĠU C 444 I, 22.12.2020, p. 1.

(3)  ĠU C 445, 29.10.2021, p. 252.

(4)  ĠU L 424, 15.12.2020, p. 1.

(5)  ĠU L 433 I, 22.12.2020, p. 28.

(6)  ĠU L 433 I, 22.12.2020, p. 1.

(7)  ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1.

(8)  Testi adottati, P9_TA(2022)0403.

(9)  ĠU C 428, 13.12.2017, p. 10.

(10)  Testi adottati, P9_TA(2022)0366.

(11)  Testi adottati, P9_TA(2022)0309.

(12)  Testi adottati, P9_TA(2022)0254.

(13)  Testi adottati, P9_TA(2022)0219.

(14)  ĠU C 224, 8.6.2022, p. 37.

(15)  ĠU C 184, 5.5.2022, p. 179.

(16)  ĠU C 445, 29.10.2021, p. 240.

(17)  ĠU C 371, 15.9.2021, p. 110.

(18)  ĠU C 202, 28.5.2021, p. 31.

(19)  ĠU C 363, 28.10.2020, p. 179.

(20)  Proposta tad-19 ta' Lulju 2022 għal regolament dwar l-istabbiliment tal-Att dwar it-Tisħiħ tal-Industrija Ewropea tad-Difiża permezz tal-Akkwist Komuni (COM(2022)0349).

(21)  COM(2022)0595, COM(2022)0596, COM(2022)0597.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/129 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/129

---

P9_TA(2022)0451

Deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fl-2021

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2022 dwar ir-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet matul is-sena 2021 (2022/2024(INI))

(2023/C 177/16)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar id-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar id-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 10 u 11 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 10 u 11 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 20, 24 u 227 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jirriflettu l-importanza li t-Trattat jattribwixxi lid-dritt taċ-ċittadini u r-residenti tal-UE li jiġbdu l-attenzjoni tal-Parlament għall-preokkupazzjonijiet tagħhom, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 20, 24 u 227 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jirriflettu l-importanza li t-Trattat jattribwixxi lid-dritt taċ-ċittadini u r-residenti tal-UE li jiġbdu l-attenzjoni tal-Parlament għall-preokkupazzjonijiet tagħhom,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 228 tat-TFUE dwar ir-rwol u l-funzjonijiet tal-Ombudsman Ewropew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 228 tat-TFUE dwar ir-rwol u l-funzjonijiet tal-Ombudsman Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 44 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”) dwar id-dritt li titressaq petizzjoni quddiem il-Parlament Ewropew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 44 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-“Karta”) dwar id-dritt li titressaq petizzjoni quddiem il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra d-dispożizzjonijiet tat-TFUE fir-rigward tal-proċedura ta' ksur u, b'mod partikolari, l-Artikoli 258 u 260 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dispożizzjonijiet tat-TFUE fir-rigward tal-proċedura ta' ksur u, b'mod partikolari, l-Artikoli 258 u 260 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-involviment maċ-ċittadini: id-dritt ta' petizzjoni, id-dritt ta' referenza għall-Ombudsman Ewropew u l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Marzu 2022 dwar l-involviment maċ-ċittadini: id-dritt ta' petizzjoni, id-dritt ta' referenza għall-Ombudsman Ewropew u l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (1),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 u l-Artikolu 227(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 u l-Artikolu 227(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet (A9-0271/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet (A9-0271/2022),

| A. | billi r-rapport annwali dwar ir-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu l-għan li jippreżenta analiżi tal-petizzjonijiet li waslu fl-2021, ir-relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet l-oħra u li jippreżenta stampa vera tal-objettivi milħuqa matul is-sena 2021; |
| --- | --- |

A.

billi r-rapport annwali dwar ir-riżultat tad-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu l-għan li jippreżenta analiżi tal-petizzjonijiet li waslu fl-2021, ir-relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet l-oħra u li jippreżenta stampa vera tal-objettivi milħuqa matul is-sena 2021;

| B. | billi fl-2021, il-Parlament irċieva 1 392 petizzjoni, li jirrappreżentaw madwar nofs l-għadd li wasal fl-2013 (2 891) u fl-2014 (2 715), meta l-għadd totali ta' petizzjonijiet li waslu laħaq l-ogħla livell tiegħu; billi l-għadd ta' petizzjonijiet imressqa fl-2021 jirrappreżenta ukoll tnaqqis ta' 11,5 % meta mqabbla mal- 1 573 petizzjoni mressqa fl-2020 u żieda żgħira ta' 2,5 % meta mqabbla mal- 1 357 petizzjoni mressqa fl-2019; |
| --- | --- |

B.

billi fl-2021, il-Parlament irċieva 1 392 petizzjoni, li jirrappreżentaw madwar nofs l-għadd li wasal fl-2013 (2 891) u fl-2014 (2 715), meta l-għadd totali ta' petizzjonijiet li waslu laħaq l-ogħla livell tiegħu; billi l-għadd ta' petizzjonijiet imressqa fl-2021 jirrappreżenta ukoll tnaqqis ta' 11,5 % meta mqabbla mal- 1 573 petizzjoni mressqa fl-2020 u żieda żgħira ta' 2,5 % meta mqabbla mal- 1 357 petizzjoni mressqa fl-2019;

| C. | billi fl-2021, l-għadd ta' utenti li appoġġjaw petizzjoni waħda jew aktar fuq il-Portal Web għall-Petizzjonijiet tal-Parlament kien 209 272, li jirrappreżenta żieda konsiderevoli ħafna mit-48 882 utent irreġistrati fl-2020; billi l-għadd ta' klikks b'appoġġ għall-petizzjonijiet ukoll żdied fl-2021, biex laħaq total ta' 217 876 (żieda mill- 55 129 klikk fl-2020); billi l-petizzjoni Nru 0549/2021, imressqa minn Adriana Muresan, bi 22 735 firma, dwar l-allegati kundizzjonijiet ħżiena ta' sikurezza fil-parkeġġi tal-karozzi għat-trakkijiet u għall-vetturi kummerċjali fin-network Ewropew tat-toroq tirrappreżenta għadd rekord ta' firem konġunti għal petizzjoni fl-2021; |
| --- | --- |

C.

billi fl-2021, l-għadd ta' utenti li appoġġjaw petizzjoni waħda jew aktar fuq il-Portal Web għall-Petizzjonijiet tal-Parlament kien 209 272, li jirrappreżenta żieda konsiderevoli ħafna mit-48 882 utent irreġistrati fl-2020; billi l-għadd ta' klikks b'appoġġ għall-petizzjonijiet ukoll żdied fl-2021, biex laħaq total ta' 217 876 (żieda mill- 55 129 klikk fl-2020); billi l-petizzjoni Nru 0549/2021, imressqa minn Adriana Muresan, bi 22 735 firma, dwar l-allegati kundizzjonijiet ħżiena ta' sikurezza fil-parkeġġi tal-karozzi għat-trakkijiet u għall-vetturi kummerċjali fin-network Ewropew tat-toroq tirrappreżenta għadd rekord ta' firem konġunti għal petizzjoni fl-2021;

| D. | billi l-għadd kbir ta' petizzjonijiet li jesprimu t-tħassib taċ-ċittadini dwar is-saħħa pubblika u l-emerġenzi soċjoekonomiċi, it-tilqim, u l-implimentazzjoni taċ-Ċertifikat COVID Diġitali tal-UE, li rriżulta mill-persistenza tal-pandemija tal-COVID-19, ikkontribwixxew b'mod sinifikanti għaż-żieda fl-għadd ta' petizzjonijiet irreġistrati fl-2021 dwar dan is-suġġett meta mqabbla mas-sena preċedenti; billi 17,3 % tal-petizzjonijiet li waslu fl-2021 kienu relatati mal-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

D.

billi l-għadd kbir ta' petizzjonijiet li jesprimu t-tħassib taċ-ċittadini dwar is-saħħa pubblika u l-emerġenzi soċjoekonomiċi, it-tilqim, u l-implimentazzjoni taċ-Ċertifikat COVID Diġitali tal-UE, li rriżulta mill-persistenza tal-pandemija tal-COVID-19, ikkontribwixxew b'mod sinifikanti għaż-żieda fl-għadd ta' petizzjonijiet irreġistrati fl-2021 dwar dan is-suġġett meta mqabbla mas-sena preċedenti; billi 17,3 % tal-petizzjonijiet li waslu fl-2021 kienu relatati mal-pandemija tal-COVID-19;

| E. | billi l-għadd ta' petizzjonijiet li waslu fl-2021 li talbu l-konformità sħiħa mad-dritt ambjentali tal-UE, kif ukoll għal miżuri effettivi u rapidi, f'konformità mal-prinċipju ta' prekawzjoni, bil-għan li jiġu protetti l-ekosistemi u l-ħabitats li huma sors ta' tħassib għall-Unjoni żdied b'mod sinifikanti, u laħqu total ta' 327 (23,5 %); |
| --- | --- |

E.

billi l-għadd ta' petizzjonijiet li waslu fl-2021 li talbu l-konformità sħiħa mad-dritt ambjentali tal-UE, kif ukoll għal miżuri effettivi u rapidi, f'konformità mal-prinċipju ta' prekawzjoni, bil-għan li jiġu protetti l-ekosistemi u l-ħabitats li huma sors ta' tħassib għall-Unjoni żdied b'mod sinifikanti, u laħqu total ta' 327 (23,5 %);

| F. | billi l-għadd kbir ta' petizzjonijiet ippreżentati fl-2021 juri li, anke fit-tieni sena tal-pandemija, iċ-ċittadini poġġew fiduċja sinifikanti fil-Parlament, billi għażlu li jindirizzaw it-tħassib u l-ilmenti tagħhom direttament lir-rappreżentanti tagħhom eletti fil-livell tal-UE, li huma qiesu bħala s-sors tat-teħid tad-deċiżjonijiet; billi l-Parlament jeħtieġlu jagħmel l-almu tiegħu biex jiġġustifika din il-fiduċja; |
| --- | --- |

F.

billi l-għadd kbir ta' petizzjonijiet ippreżentati fl-2021 juri li, anke fit-tieni sena tal-pandemija, iċ-ċittadini poġġew fiduċja sinifikanti fil-Parlament, billi għażlu li jindirizzaw it-tħassib u l-ilmenti tagħhom direttament lir-rappreżentanti tagħhom eletti fil-livell tal-UE, li huma qiesu bħala s-sors tat-teħid tad-deċiżjonijiet; billi l-Parlament jeħtieġlu jagħmel l-almu tiegħu biex jiġġustifika din il-fiduċja;

| G. | billi, madankollu, l-għadd totali ta' petizzjonijiet għadu baxx meta mqabbel mal-popolazzjoni totali tal-UE, u dan juri li għad iridu jsiru aktar sforzi biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini dwar id-dritt tagħhom ta' petizzjoni, biex jiġi promoss aktar dan l-istrument u biex tiżdied ir-rappreżentanza ġeografika tal-petizzjonijiet imressqa għal kull Stat Membru, jew biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni dwar l-utilità possibbli tal-petizzjonijiet bħala mezz biex tinġibed l-attenzjoni tal-istituzzjonijiet tal-UE u tal-Istati Membri għal kwistjonijiet li jaffettwaw u jikkonċernaw direttament liċ-ċittadini; billi, fl-eżerċizzju tad-dritt ta' petizzjoni, iċ-ċittadini jistennew li l-istituzzjonijiet tal-UE jirrispondu fil-ħin u jipprovdu valur miżjud biex tinstab soluzzjoni għall-problemi tagħhom; billi n-nuqqas ta' azzjoni fil-livell tal-Unjoni biex tiġi żgurata l-protezzjoni sħiħa tad-drittijiet taċ-ċittadini li jirriżultaw mid-dritt tal-UE x'aktarx li jirriżulta fi skuntentizza fil-konfront tal-Unjoni; |
| --- | --- |

G.

billi, madankollu, l-għadd totali ta' petizzjonijiet għadu baxx meta mqabbel mal-popolazzjoni totali tal-UE, u dan juri li għad iridu jsiru aktar sforzi biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini dwar id-dritt tagħhom ta' petizzjoni, biex jiġi promoss aktar dan l-istrument u biex tiżdied ir-rappreżentanza ġeografika tal-petizzjonijiet imressqa għal kull Stat Membru, jew biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni dwar l-utilità possibbli tal-petizzjonijiet bħala mezz biex tinġibed l-attenzjoni tal-istituzzjonijiet tal-UE u tal-Istati Membri għal kwistjonijiet li jaffettwaw u jikkonċernaw direttament liċ-ċittadini; billi, fl-eżerċizzju tad-dritt ta' petizzjoni, iċ-ċittadini jistennew li l-istituzzjonijiet tal-UE jirrispondu fil-ħin u jipprovdu valur miżjud biex tinstab soluzzjoni għall-problemi tagħhom; billi n-nuqqas ta' azzjoni fil-livell tal-Unjoni biex tiġi żgurata l-protezzjoni sħiħa tad-drittijiet taċ-ċittadini li jirriżultaw mid-dritt tal-UE x'aktarx li jirriżulta fi skuntentizza fil-konfront tal-Unjoni;

| H. | billi l-kriterji għall-ammissibbiltà tal-petizzjonijiet huma stabbiliti fl-Artikolu 227 tat-TFUE u fl-Artikolu 226 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament, li jirrikjedu li l-petizzjonijiet iridu jitressqu minn ċittadin tal-UE jew minn persuna fiżika jew ġuridika li tkun residenti jew li jkollha uffiċċju rreġistrat fi Stat Membru, individwalment jew f'assoċjazzjoni ma' oħrajn, dwar kwistjonijiet li jaqgħu fl-oqsma tal-attività tal-UE u li jaffettwaw direttament lill-petizzjonanti, b'interpretazzjoni wiesgħa ħafna ta' din l-aħħar kundizzjoni; |
| --- | --- |

H.

billi l-kriterji għall-ammissibbiltà tal-petizzjonijiet huma stabbiliti fl-Artikolu 227 tat-TFUE u fl-Artikolu 226 tar-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament, li jirrikjedu li l-petizzjonijiet iridu jitressqu minn ċittadin tal-UE jew minn persuna fiżika jew ġuridika li tkun residenti jew li jkollha uffiċċju rreġistrat fi Stat Membru, individwalment jew f'assoċjazzjoni ma' oħrajn, dwar kwistjonijiet li jaqgħu fl-oqsma tal-attività tal-UE u li jaffettwaw direttament lill-petizzjonanti, b'interpretazzjoni wiesgħa ħafna ta' din l-aħħar kundizzjoni;

| I. | billi, mill- 1 392 petizzjoni mressqa fl-2021, 368 ġew iddikjarati inammissibbli u 17 ġew irtirati; billi l-perċentwal relattivament għoli (26,5 %) ta' petizzjonijiet inammissibbli fl-2021 juri li għad hemm nuqqas kbir ta' ċarezza dwar il-kamp ta' applikazzjoni tal-oqsma tal-attività tal-Unjoni; billi biex tiġi rimedjata din is-sitwazzjoni, il-komunikazzjoni maċ-ċittadini jeħtieġ li titħeġġeġ u tittejjeb; |
| --- | --- |

I.

billi, mill- 1 392 petizzjoni mressqa fl-2021, 368 ġew iddikjarati inammissibbli u 17 ġew irtirati; billi l-perċentwal relattivament għoli (26,5 %) ta' petizzjonijiet inammissibbli fl-2021 juri li għad hemm nuqqas kbir ta' ċarezza dwar il-kamp ta' applikazzjoni tal-oqsma tal-attività tal-Unjoni; billi biex tiġi rimedjata din is-sitwazzjoni, il-komunikazzjoni maċ-ċittadini jeħtieġ li titħeġġeġ u tittejjeb;

| J. | billi kull petizzjoni tiġi kkunsidrata u eżaminata bir-reqqa, b'mod effiċjenti u trasparenti; |
| --- | --- |

J.

billi kull petizzjoni tiġi kkunsidrata u eżaminata bir-reqqa, b'mod effiċjenti u trasparenti;

| K. | billi l-petizzjonanti għandhom it-tendenza li jkunu ċittadini li jimpenjaw ruħhom favur is-salvagwardja tad-drittijiet fundamentali u t-titjib u l-benesseri tal-ġejjieni tas-soċjetajiet tagħna; billi l-esperjenza ta' dawn iċ-ċittadini fir-rigward ta' kif jiġu pproċessati l-petizzjonijiet tagħhom hija influwenti ħafna fid-determinazzjoni tal-perċezzjoni tagħhom dwar l-istituzzjonijiet tal-UE u r-rispett għad-dritt ta' petizzjoni kif minqux fid-dritt tal-UE; |
| --- | --- |

K.

billi l-petizzjonanti għandhom it-tendenza li jkunu ċittadini li jimpenjaw ruħhom favur is-salvagwardja tad-drittijiet fundamentali u t-titjib u l-benesseri tal-ġejjieni tas-soċjetajiet tagħna; billi l-esperjenza ta' dawn iċ-ċittadini fir-rigward ta' kif jiġu pproċessati l-petizzjonijiet tagħhom hija influwenti ħafna fid-determinazzjoni tal-perċezzjoni tagħhom dwar l-istituzzjonijiet tal-UE u r-rispett għad-dritt ta' petizzjoni kif minqux fid-dritt tal-UE;

| L. | billi d-dritt li titressaq petizzjoni quddiem il-Parlament Ewropew huwa wieħed mid-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tal-UE, u huwa stabbilit fit-Trattati u fil-Karta; billi d-dritt ta' petizzjoni jipprovdi liċ-ċittadini u r-residenti tal-UE mekkaniżmu miftuħ, demokratiku u trasparenti biex jindirizzaw lir-rappreżentanti eletti tagħhom direttament; billi għalhekk huwa essenzjali li jittejjeb ir-rispett għal dan id-dritt u l-implimentazzjoni tiegħu fil-ħin sabiex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jipparteċipaw b'mod aktar attiv u effettiv fil-ħajja tal-Unjoni; billi, permezz tal-petizzjonijiet, iċ-ċittadini tal-UE jistgħu jilmentaw dwar każijiet ta' nuqqas ta' implimentazzjoni tad-dritt tal-UE u jgħinu biex jiġi identifikat ksur tad-dritt tal-UE; |
| --- | --- |

L.

billi d-dritt li titressaq petizzjoni quddiem il-Parlament Ewropew huwa wieħed mid-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tal-UE, u huwa stabbilit fit-Trattati u fil-Karta; billi d-dritt ta' petizzjoni jipprovdi liċ-ċittadini u r-residenti tal-UE mekkaniżmu miftuħ, demokratiku u trasparenti biex jindirizzaw lir-rappreżentanti eletti tagħhom direttament; billi għalhekk huwa essenzjali li jittejjeb ir-rispett għal dan id-dritt u l-implimentazzjoni tiegħu fil-ħin sabiex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jipparteċipaw b'mod aktar attiv u effettiv fil-ħajja tal-Unjoni; billi, permezz tal-petizzjonijiet, iċ-ċittadini tal-UE jistgħu jilmentaw dwar każijiet ta' nuqqas ta' implimentazzjoni tad-dritt tal-UE u jgħinu biex jiġi identifikat ksur tad-dritt tal-UE;

| M. | billi l-Parlament Ewropew huwa l-unika istituzzjoni tal-UE eletta direttament miċ-ċittadini tal-UE; billi d-dritt ta' petizzjoni joffri lill-Parlament, kif ukoll lil istituzzjonijiet oħra tal-UE, b'mod partikolari l-Kummissjoni, minħabba r-rwol tagħha li tiżgura l-applikazzjoni korretta tad-dritt tal-UE fl-Unjoni kollha, l-opportunità li jsaħħu r-rispons tagħhom għall-ilmenti u t-tħassib relatati mar-rispett tad-drittijiet fundamentali tal-UE u l-konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE fl-Istati Membri; billi għalhekk il-petizzjonijiet huma sors utli ta' informazzjoni dwar istanzi ta' applikazzjoni skorretta jew ta' ksur tad-dritt tal-UE, u għaldaqstant jippermettu lill-Parlament u lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jivvalutaw it-traspożizzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt tal-UE, kif ukoll dwar in-nuqqasijiet u l-lakuni fid-dritt attwali tal-UE, u l-impatt tiegħu fuq id-drittijiet taċ-ċittadini u r-residenti tal-UE; billi l-petizzjonijiet imressqa għandhom jindikaw lill-istituzzjonijiet tal-UE l-oqsma fejn huma meħtieġa sforz u azzjoni kbar fil-livell tal-UE għat-traspożizzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt tal-UE; |
| --- | --- |

M.

billi l-Parlament Ewropew huwa l-unika istituzzjoni tal-UE eletta direttament miċ-ċittadini tal-UE; billi d-dritt ta' petizzjoni joffri lill-Parlament, kif ukoll lil istituzzjonijiet oħra tal-UE, b'mod partikolari l-Kummissjoni, minħabba r-rwol tagħha li tiżgura l-applikazzjoni korretta tad-dritt tal-UE fl-Unjoni kollha, l-opportunità li jsaħħu r-rispons tagħhom għall-ilmenti u t-tħassib relatati mar-rispett tad-drittijiet fundamentali tal-UE u l-konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE fl-Istati Membri; billi għalhekk il-petizzjonijiet huma sors utli ta' informazzjoni dwar istanzi ta' applikazzjoni skorretta jew ta' ksur tad-dritt tal-UE, u għaldaqstant jippermettu lill-Parlament u lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jivvalutaw it-traspożizzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt tal-UE, kif ukoll dwar in-nuqqasijiet u l-lakuni fid-dritt attwali tal-UE, u l-impatt tiegħu fuq id-drittijiet taċ-ċittadini u r-residenti tal-UE; billi l-petizzjonijiet imressqa għandhom jindikaw lill-istituzzjonijiet tal-UE l-oqsma fejn huma meħtieġa sforz u azzjoni kbar fil-livell tal-UE għat-traspożizzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt tal-UE;

| N. | billi l-Parlament ilu fuq quddiem nett tal-iżvilupp tal-proċess tal-petizzjonijiet fuq livell internazzjonali u għad għandu l-aktar proċess tal-petizzjonijiet miftuħ u trasparenti fl-Ewropa, li jippermetti lil għadd sinifikanti ta' petizzjonanti jipparteċipaw bis-sħiħ fl-attivitajiet tiegħu; |
| --- | --- |

N.

billi l-Parlament ilu fuq quddiem nett tal-iżvilupp tal-proċess tal-petizzjonijiet fuq livell internazzjonali u għad għandu l-aktar proċess tal-petizzjonijiet miftuħ u trasparenti fl-Ewropa, li jippermetti lil għadd sinifikanti ta' petizzjonanti jipparteċipaw bis-sħiħ fl-attivitajiet tiegħu;

| O. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa fl-aħjar pożizzjoni biex juri liċ-ċittadini dak li l-Unjoni Ewropea qed tagħmel għalihom u liema soluzzjonijiet tista' tipprovdi fil-livell Ewropew, nazzjonali jew lokali; |
| --- | --- |

O.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa fl-aħjar pożizzjoni biex juri liċ-ċittadini dak li l-Unjoni Ewropea qed tagħmel għalihom u liema soluzzjonijiet tista' tipprovdi fil-livell Ewropew, nazzjonali jew lokali;

| P. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jeżamina u jittratta bir-reqqa kull petizzjoni mressqa quddiem il-Parlament; billi kull petizzjonant għandu d-dritt li l-petizzjoni tiegħu tiġi ttrattata b'mod imparzjali u ekwu f'konformità sħiħa mad-dritt għal amministrazzjoni tajba minqux fl-Artikolu 41 tal-Karta; billi kull petizzjonant għandu d-dritt li jirċievi tweġiba li tinfurmah bid-deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà u l-azzjonijiet ta' segwitu meħuda mill-kumitat fi żmien raġonevoli, u dan bil-lingwa tiegħu stess jew b'dik użata fil-petizzjoni; billi kull petizzjonant jista' jitlob li l-petizzjoni tiegħu terġa' tinfetaħ abbażi ta' żviluppi rilevanti ġodda; |
| --- | --- |

P.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jeżamina u jittratta bir-reqqa kull petizzjoni mressqa quddiem il-Parlament; billi kull petizzjonant għandu d-dritt li l-petizzjoni tiegħu tiġi ttrattata b'mod imparzjali u ekwu f'konformità sħiħa mad-dritt għal amministrazzjoni tajba minqux fl-Artikolu 41 tal-Karta; billi kull petizzjonant għandu d-dritt li jirċievi tweġiba li tinfurmah bid-deċiżjoni dwar l-ammissibbiltà u l-azzjonijiet ta' segwitu meħuda mill-kumitat fi żmien raġonevoli, u dan bil-lingwa tiegħu stess jew b'dik użata fil-petizzjoni; billi kull petizzjonant jista' jitlob li l-petizzjoni tiegħu terġa' tinfetaħ abbażi ta' żviluppi rilevanti ġodda;

| Q. | billi l-Parlament diġà rrikonoxxa li r-rifjut tal-Kummissjoni li tieħu azzjoni dwar kwistjonijiet imqajma f'petizzjonijiet individwali jikkostitwixxi ksur tad-dispożizzjonijiet attwali tat-Trattati tal-UE relatati mad-dritt ta' petizzjoni, peress li dan id-dritt mhuwiex limitat għal kwistjonijiet ta' importanza strateġika jew li jirriflettu problemi strutturali; billi l-Kummissjoni għadha qed timplimenta l-approċċ strateġiku tagħha fit-trattament tal-petizzjonijiet abbażi tal-Komunikazzjoni tagħha tal-2017 bit-titolu “Id-Dritt tal-UE: Riżultati aħjar permezz ta' applikazzjoni aħjar” (2), minkejja t-talba tal-Parlament biex il-Kummissjoni tirrevedih fil-ħin; |
| --- | --- |

Q.

billi l-Parlament diġà rrikonoxxa li r-rifjut tal-Kummissjoni li tieħu azzjoni dwar kwistjonijiet imqajma f'petizzjonijiet individwali jikkostitwixxi ksur tad-dispożizzjonijiet attwali tat-Trattati tal-UE relatati mad-dritt ta' petizzjoni, peress li dan id-dritt mhuwiex limitat għal kwistjonijiet ta' importanza strateġika jew li jirriflettu problemi strutturali; billi l-Kummissjoni għadha qed timplimenta l-approċċ strateġiku tagħha fit-trattament tal-petizzjonijiet abbażi tal-Komunikazzjoni tagħha tal-2017 bit-titolu “Id-Dritt tal-UE: Riżultati aħjar permezz ta' applikazzjoni aħjar” (2), minkejja t-talba tal-Parlament biex il-Kummissjoni tirrevedih fil-ħin;

| R. | billi l-Kummissjoni qed tonqos milli tipprovdi informazzjoni komprensiva lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar il-miżuri leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi meħuda b'segwitu ta' petizzjonijiet li waslu, kif ukoll dwar proċeduri ta' ksur relatati mal-petizzjonijiet; billi ma hemm l-ebda reġistru pubbliku li jorbot il-petizzjonijiet mal-azzjonijiet ta' segwitu kollha meħuda dwarhom; |
| --- | --- |

R.

billi l-Kummissjoni qed tonqos milli tipprovdi informazzjoni komprensiva lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar il-miżuri leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi meħuda b'segwitu ta' petizzjonijiet li waslu, kif ukoll dwar proċeduri ta' ksur relatati mal-petizzjonijiet; billi ma hemm l-ebda reġistru pubbliku li jorbot il-petizzjonijiet mal-azzjonijiet ta' segwitu kollha meħuda dwarhom;

| S. | billi l-attivitajiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet huma bbażati fuq il-kontribut tal-petizzjonanti; billi l-informazzjoni ppreżentata mill-petizzjonanti fil-petizzjonijiet tagħhom u fil-laqgħat tal-kumitat, flimkien mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni u t-tweġibiet tal-Istati Membri u ta' korpi oħra, huma kruċjali għall-ħidma tal-kumitat; billi l-petizzjonijiet ammissibbli jipprovdu wkoll kontribut siewi għall-ħidma tal-kumitati parlamentari l-oħra, peress li jintbagħtu mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet lil kumitati oħra għal opinjoni jew għal skopijiet ta' informazzjoni; billi, għaldaqstant, il-petizzjonijiet għandhom importanza kbira fil-proċess leġiżlattiv, peress li jipprovdu lil kumitati parlamentari oħrajn b'informazzjoni utli u diretta għall-ħidma leġiżlattiva tagħhom fl-oqsma rispettivi tagħhom; |
| --- | --- |

S.

billi l-attivitajiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet huma bbażati fuq il-kontribut tal-petizzjonanti; billi l-informazzjoni ppreżentata mill-petizzjonanti fil-petizzjonijiet tagħhom u fil-laqgħat tal-kumitat, flimkien mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni u t-tweġibiet tal-Istati Membri u ta' korpi oħra, huma kruċjali għall-ħidma tal-kumitat; billi l-petizzjonijiet ammissibbli jipprovdu wkoll kontribut siewi għall-ħidma tal-kumitati parlamentari l-oħra, peress li jintbagħtu mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet lil kumitati oħra għal opinjoni jew għal skopijiet ta' informazzjoni; billi, għaldaqstant, il-petizzjonijiet għandhom importanza kbira fil-proċess leġiżlattiv, peress li jipprovdu lil kumitati parlamentari oħrajn b'informazzjoni utli u diretta għall-ħidma leġiżlattiva tagħhom fl-oqsma rispettivi tagħhom;

| T. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jagħti importanza kbira lill-eżaminazzjoni u d-diskussjoni pubblika tal-petizzjonijiet fil-laqgħat tiegħu; billi l-petizzjonanti għandhom id-dritt li jippreżentaw il-petizzjonijiet tagħhom u spiss jitkellmu waqt id-diskussjoni, u b'hekk jikkontribwixxu b'mod attiv għall-ħidma tal-kumitat; billi fl-2021, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet organizza 12-il laqgħa tal-kumitat, li fihom ġew diskussi 159 petizzjoni b'113-il petizzjonant preżenti b'mod remot u l-biċċa l-kbira tagħhom ipparteċipaw b'mod attiv billi intervjenew fil-laqgħa; billi l-għadd kemxejn ogħla ta' petizzjonijiet diskussi fil-laqgħat fl-2021 meta mqabbel mal-2020 jista' jiġi spjegat miż-żieda ta' perjodi ta' żmien għal-laqgħat tal-kumitat, iżda dejjem bil-faċilitajiet limitati ta' interpretazzjoni bħala konsegwenza tal-miżuri ta' prekawzjoni tal-Parlament fil-kuntest tal-persistenza tal-pandemija; |
| --- | --- |

T.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jagħti importanza kbira lill-eżaminazzjoni u d-diskussjoni pubblika tal-petizzjonijiet fil-laqgħat tiegħu; billi l-petizzjonanti għandhom id-dritt li jippreżentaw il-petizzjonijiet tagħhom u spiss jitkellmu waqt id-diskussjoni, u b'hekk jikkontribwixxu b'mod attiv għall-ħidma tal-kumitat; billi fl-2021, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet organizza 12-il laqgħa tal-kumitat, li fihom ġew diskussi 159 petizzjoni b'113-il petizzjonant preżenti b'mod remot u l-biċċa l-kbira tagħhom ipparteċipaw b'mod attiv billi intervjenew fil-laqgħa; billi l-għadd kemxejn ogħla ta' petizzjonijiet diskussi fil-laqgħat fl-2021 meta mqabbel mal-2020 jista' jiġi spjegat miż-żieda ta' perjodi ta' żmien għal-laqgħat tal-kumitat, iżda dejjem bil-faċilitajiet limitati ta' interpretazzjoni bħala konsegwenza tal-miżuri ta' prekawzjoni tal-Parlament fil-kuntest tal-persistenza tal-pandemija;

| U. | billi s-suġġetti ta' tħassib ewlenin li tqajmu fil-petizzjonijiet imressqa fl-2021 kienu relatati mad-drittijiet fundamentali (partikolarment l-impatt tal-miżuri ta' emerġenza tal-COVID-19 fuq l-istat tad-dritt u d-demokrazija, fuq l-aċċess għall-edukazzjoni waqt il-lockdowns, il-libertà tal-moviment u d-dritt għax-xogħol, kif ukoll għad-drittijiet LGBTIQ+ fl-Unjoni), is-saħħa (partikolarment kwistjonijiet dwar l-aċċess għall-kura tas-saħħa, dwar il-kriżi tas-saħħa pubblika li rriżultat mill-persistenza tal-pandemija, li kienu jvarjaw mill-protezzjoni tas-saħħa taċ-ċittadini, inklużi l-politika tat-tilqim, sal-użu, l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni taċ-Ċertifikat COVID Diġitali tal-UE fl-Istati Membri u l-allegata diskriminazzjoni bejn persuni mlaqqma u dawk mhux imlaqqma), l-ambjent (l-aktar li jikkonċerna l-attivitajiet minerarji u l-impatt tagħhom fuq l-ambjent, il-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam, il-vjolenza kontra l-informaturi ambjentali, it-titjib possibbli tal-koeżistenza bejn in-nies u karnivori kbar, ir-rimi illeċitu tal-iskart, is-sikurezza nukleari, it-tniġġis tal-arja, il-parks eoliċi, il-blokki difettużi tal-majka u d-deterjorament tal-ekosistemi naturali), id-drittijiet tal-minoranzi u d-diskriminazzjoni (inklużi d-drittijiet tal-minoranzi nazzjonali jew lingwistiċi), l-edukazzjoni (partikolarment kwistjonijiet relatati ma' aċċess diskriminatorju għall-edukazzjoni jew mar-riformi nazzjonali kkontestati tal-liġi dwar l-edukazzjoni), in-nuqqas ta' sikurezza fiż-żoni ta' parkeġġ tat-trakkijiet, is-sitwazzjoni tal-istudenti tal-UE fir-Renju Unit wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Erasmus+, u l-impjiegi (partikolarment kwistjonijiet relatati mat-trattament nazzjonali tal-kuntratti tax-xogħol), minbarra ħafna oqsma oħra ta' attività; |
| --- | --- |

U.

billi s-suġġetti ta' tħassib ewlenin li tqajmu fil-petizzjonijiet imressqa fl-2021 kienu relatati mad-drittijiet fundamentali (partikolarment l-impatt tal-miżuri ta' emerġenza tal-COVID-19 fuq l-istat tad-dritt u d-demokrazija, fuq l-aċċess għall-edukazzjoni waqt il-lockdowns, il-libertà tal-moviment u d-dritt għax-xogħol, kif ukoll għad-drittijiet LGBTIQ+ fl-Unjoni), is-saħħa (partikolarment kwistjonijiet dwar l-aċċess għall-kura tas-saħħa, dwar il-kriżi tas-saħħa pubblika li rriżultat mill-persistenza tal-pandemija, li kienu jvarjaw mill-protezzjoni tas-saħħa taċ-ċittadini, inklużi l-politika tat-tilqim, sal-użu, l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni taċ-Ċertifikat COVID Diġitali tal-UE fl-Istati Membri u l-allegata diskriminazzjoni bejn persuni mlaqqma u dawk mhux imlaqqma), l-ambjent (l-aktar li jikkonċerna l-attivitajiet minerarji u l-impatt tagħhom fuq l-ambjent, il-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam, il-vjolenza kontra l-informaturi ambjentali, it-titjib possibbli tal-koeżistenza bejn in-nies u karnivori kbar, ir-rimi illeċitu tal-iskart, is-sikurezza nukleari, it-tniġġis tal-arja, il-parks eoliċi, il-blokki difettużi tal-majka u d-deterjorament tal-ekosistemi naturali), id-drittijiet tal-minoranzi u d-diskriminazzjoni (inklużi d-drittijiet tal-minoranzi nazzjonali jew lingwistiċi), l-edukazzjoni (partikolarment kwistjonijiet relatati ma' aċċess diskriminatorju għall-edukazzjoni jew mar-riformi nazzjonali kkontestati tal-liġi dwar l-edukazzjoni), in-nuqqas ta' sikurezza fiż-żoni ta' parkeġġ tat-trakkijiet, is-sitwazzjoni tal-istudenti tal-UE fir-Renju Unit wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Erasmus+, u l-impjiegi (partikolarment kwistjonijiet relatati mat-trattament nazzjonali tal-kuntratti tax-xogħol), minbarra ħafna oqsma oħra ta' attività;

| V. | billi meta jadotta l-aġenda tal-laqgħat tiegħu, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet jagħti attenzjoni lill-petizzjonijiet u s-suġġetti b'rilevanza sinifikanti għad-diskussjoni fil-livell tal-UE u l-ħtieġa li tinżamm kopertura ġeografika ekwa tas-suġġetti skont il-petizzjonijiet li waslu; |
| --- | --- |

V.

billi meta jadotta l-aġenda tal-laqgħat tiegħu, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet jagħti attenzjoni lill-petizzjonijiet u s-suġġetti b'rilevanza sinifikanti għad-diskussjoni fil-livell tal-UE u l-ħtieġa li tinżamm kopertura ġeografika ekwa tas-suġġetti skont il-petizzjonijiet li waslu;

| W. | billi 78,6 % (1 094) tal-petizzjonijiet li waslu fl-2021 tressqu permezz tal-Portal Web għall-Petizzjonijiet tal-Parlament, niżlu ftit minn 79,7 % (1 254 petizzjoni) fl-2020, u b'hekk ġie kkonfermat li l-Portal Web għall-Petizzjonijiet sar bil-bosta l-aktar mezz użat biex iċ-ċittadini jressqu l-petizzjonijiet lill-Parlament; |
| --- | --- |

W.

billi 78,6 % (1 094) tal-petizzjonijiet li waslu fl-2021 tressqu permezz tal-Portal Web għall-Petizzjonijiet tal-Parlament, niżlu ftit minn 79,7 % (1 254 petizzjoni) fl-2020, u b'hekk ġie kkonfermat li l-Portal Web għall-Petizzjonijiet sar bil-bosta l-aktar mezz użat biex iċ-ċittadini jressqu l-petizzjonijiet lill-Parlament;

| X. | billi fl-2021, l-aktar objettiv importanti tal-Portal Web għall-Petizzjonijiet (Portal PETI) intlaħaq b'mod sħiħ, peress li l-portal kien online u operattiv għal aktar minn 99,9 % tal-ħin; billi l-petizzjonijiet kollha tħejjew u ġew ippubblikati fil-ħin, fi żmien ftit jiem mill-adozzjoni tagħhom, u t-talbiet interni u esterni kollha għal appoġġ rigward l-użu u l-kontenut tal-portal PETI ġew imwieġba b'suċċess, fil-ħin u fil-lingwi kollha; billi l-verżjoni 2.4 tal-Portal Web għall-Petizzjonijiet ġiet skjerata u saret talba biex jinbeda chatbox tal-intelliġenza artifiċjali għall-Portal Web għall-Petizzjonijiet; |
| --- | --- |

X.

billi fl-2021, l-aktar objettiv importanti tal-Portal Web għall-Petizzjonijiet (Portal PETI) intlaħaq b'mod sħiħ, peress li l-portal kien online u operattiv għal aktar minn 99,9 % tal-ħin; billi l-petizzjonijiet kollha tħejjew u ġew ippubblikati fil-ħin, fi żmien ftit jiem mill-adozzjoni tagħhom, u t-talbiet interni u esterni kollha għal appoġġ rigward l-użu u l-kontenut tal-portal PETI ġew imwieġba b'suċċess, fil-ħin u fil-lingwi kollha; billi l-verżjoni 2.4 tal-Portal Web għall-Petizzjonijiet ġiet skjerata u saret talba biex jinbeda chatbox tal-intelliġenza artifiċjali għall-Portal Web għall-Petizzjonijiet;

| Y. | billi fl-2021, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet għamel żjara waħda ta' ġbir ta' informazzjoni; billi t-tieni żjara ta' ġbir ta' informazzjoni, skedata għal Diċembru, ġiet posposta b'riżultat tad-deċiżjoni li ttieħdet meta tqieset iż-żieda fit-tixrid tal-COVID-19 u biex jiġu mminimizzati r-riskji għas-saħħa tal-Membri u l-persunal tal-Parlament; |
| --- | --- |

Y.

billi fl-2021, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet għamel żjara waħda ta' ġbir ta' informazzjoni; billi t-tieni żjara ta' ġbir ta' informazzjoni, skedata għal Diċembru, ġiet posposta b'riżultat tad-deċiżjoni li ttieħdet meta tqieset iż-żieda fit-tixrid tal-COVID-19 u biex jiġu mminimizzati r-riskji għas-saħħa tal-Membri u l-persunal tal-Parlament;

| Z. | billi skont ir-Regoli ta' Proċedura, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa responsabbli għar-relazzjonijiet mal-Ombudsman Ewropew, li jinvestiga l-ilmenti dwar amministrazzjoni ħażina fi ħdan l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE; billi l-Ombudsman Ewropew attwali, Emily O'Reilly, ippreżentat ir-rapport annwali tagħha għall-2020 lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-laqgħa tiegħu tal-14 ta' Lulju 2021; |
| --- | --- |

Z.

billi skont ir-Regoli ta' Proċedura, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa responsabbli għar-relazzjonijiet mal-Ombudsman Ewropew, li jinvestiga l-ilmenti dwar amministrazzjoni ħażina fi ħdan l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE; billi l-Ombudsman Ewropew attwali, Emily O'Reilly, ippreżentat ir-rapport annwali tagħha għall-2020 lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-laqgħa tiegħu tal-14 ta' Lulju 2021;

| AA. | billi l-Kummissjoni, bħala gwardjan tat-Trattati, għandha rwol essenzjali fil-Kumitat għall-Petizzjonijiet u l-informazzjoni pprovduta mill-petizzjonanti hija utli biex jiġu skoperti ksur jew applikazzjoni ħażina tad-dritt Ewropew; |
| --- | --- |

AA.

billi l-Kummissjoni, bħala gwardjan tat-Trattati, għandha rwol essenzjali fil-Kumitat għall-Petizzjonijiet u l-informazzjoni pprovduta mill-petizzjonanti hija utli biex jiġu skoperti ksur jew applikazzjoni ħażina tad-dritt Ewropew;

| AB. | billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa membru tan-Network Ewropew tal-Ombudsmen, li jinkludi wkoll l-Ombudsman Ewropew, l-ombudsmen nazzjonali u reġjonali u korpi simili fl-Istati Membri, il-pajjiżi kandidati u pajjiżi oħra taż-Żona Ekonomika Ewropea, u li għandu l-għan li jippromwovi l-iskambju ta' informazzjoni dwar id-dritt u l-politika tal-UE, u li jikkondividi l-aħjar prattiki; |
| --- | --- |

AB.

billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa membru tan-Network Ewropew tal-Ombudsmen, li jinkludi wkoll l-Ombudsman Ewropew, l-ombudsmen nazzjonali u reġjonali u korpi simili fl-Istati Membri, il-pajjiżi kandidati u pajjiżi oħra taż-Żona Ekonomika Ewropea, u li għandu l-għan li jippromwovi l-iskambju ta' informazzjoni dwar id-dritt u l-politika tal-UE, u li jikkondividi l-aħjar prattiki;

| AC. | billi t-titjib tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u l-garanzija tal-protezzjoni sħiħa tad-drittijiet taċ-ċittadini li jirriżultaw mid-dritt tal-UE huma elementi ewlenin biex l-UE titqarreb lejn iċ-ċittadini tagħha; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet adotta r-rapport dwar l-involviment maċ-ċittadini: id-dritt ta' petizzjoni, id-dritt ta' referenza għall-Ombudsman Ewropew u l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (3), b'enfasi fuq is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini dwar id-drittijiet tagħhom, il-kampanji ta' komunikazzjoni biex tinġibed l-attenzjoni dwar il-mekkaniżmi parteċipattivi eżistenti, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni ma' istituzzjonijiet oħrajn u l-kumitati parlamentari l-oħra, u l-involviment ċiviku taż-żgħażagħ, li jikkonkludu li l-Kummissjoni jeħtiġilha tirrevedi l-approċċ strateġiku attwali tagħha fit-trattament tal-petizzjonijiet, peress li dan wassal biex ma jiġux ittrattati, fost l-oħrajn, kwistjonijiet li jikkonċernaw ksur serju tad-dritt tal-UE li huwa ta' detriment għall-protezzjoni tad-drittijiet taċ-ċittadini; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet iqis li l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) hija strument importanti ħafna tad-demokrazija parteċipattiva, li għandu jissaħħaħ biex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jinvolvu ruħhom b'mod aktar attiv u dirett fit-tfassil tal-politiki u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni; |
| --- | --- |

AC.

billi t-titjib tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u l-garanzija tal-protezzjoni sħiħa tad-drittijiet taċ-ċittadini li jirriżultaw mid-dritt tal-UE huma elementi ewlenin biex l-UE titqarreb lejn iċ-ċittadini tagħha; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet adotta r-rapport dwar l-involviment maċ-ċittadini: id-dritt ta' petizzjoni, id-dritt ta' referenza għall-Ombudsman Ewropew u l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (3), b'enfasi fuq is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini dwar id-drittijiet tagħhom, il-kampanji ta' komunikazzjoni biex tinġibed l-attenzjoni dwar il-mekkaniżmi parteċipattivi eżistenti, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni ma' istituzzjonijiet oħrajn u l-kumitati parlamentari l-oħra, u l-involviment ċiviku taż-żgħażagħ, li jikkonkludu li l-Kummissjoni jeħtiġilha tirrevedi l-approċċ strateġiku attwali tagħha fit-trattament tal-petizzjonijiet, peress li dan wassal biex ma jiġux ittrattati, fost l-oħrajn, kwistjonijiet li jikkonċernaw ksur serju tad-dritt tal-UE li huwa ta' detriment għall-protezzjoni tad-drittijiet taċ-ċittadini; billi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet iqis li l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) hija strument importanti ħafna tad-demokrazija parteċipattiva, li għandu jissaħħaħ biex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jinvolvu ruħhom b'mod aktar attiv u dirett fit-tfassil tal-politiki u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni;

| 1. | Jenfasizza r-rwol fundamentali tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fil-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet taċ-ċittadini u r-residenti tal-UE billi jiżgura li t-tħassib u l-ilmenti tal-petizzjonanti jiġu eżaminati fil-ħin u b'mod effettiv, xieraq u mhux diskriminatorju, u li l-petizzjonanti jiġu infurmati bl-azzjonijiet meħuda u l-progress li sar fil-konfront tal-petizzjonijiet tagħhom, u li dawn jiġu riżolti permezz ta' proċess ta' petizzjonijiet miftuħ, demokratiku u trasparenti; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ifakkar li, fl-2021, kien hemm differenzi konsiderevoli fl-għadd ta' petizzjonijiet imressqa lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet mis-27 Stat Membru, u l-biċċa l-kbira tal-petizzjonijiet kienu jikkonċernaw lil Spanja (17 %), segwiti mill-Ġermanja (9,7 %), l-Italja (9,2 %), il-Greċja (5,9 %), ir-Rumanija (4,1 %), il-Polonja (4 %) u Franza (2,6 %); jirrimarka li l-għadd ta' petizzjonijiet li jikkonċernaw il-bqija tal-Istati Membri kien inqas minn 2 % għal kull Stat Membru; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jisħaq li l-petizzjonanti spiss jindirizzaw lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet dwar suġġetti li huma urġenti għalihom; jissottolinja li f'sitwazzjonijiet bħal dawn, dewmien fit-trattament tal-petizzjonijiet ftit li xejn jipprovdi valur lill-petizzjonanti; jemmen li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu jieħu azzjoni biex jeħles ix-xogħol b'lura tal-petizzjonijiet miftuħa; jistieden lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet jirrevedi l-metodi ta' ħidma tiegħu, sabiex jiżgura li l-petizzjonijiet kollha jiġu ttrattati b'sett ta' kriterji konsistenti u trasparenti li jiggarantixxi proċess fil-ħin u effettiv; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Huwa tal-fehma li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet huwa ugwalment disponibbli għaċ-ċittadini u r-residenti fis-27 Stat Membru kollha u li t-trattament tal-petizzjonijiet għandu jkun ġeografikament ibbilanċjat; jemmen, f'dan ir-rigward, li l-Parlament għandu jżid l-isforzi tiegħu biex jippromwovi r-rwol u l-ħidma tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet tiegħu u s-sensibilizzazzjoni fost iċ-ċittadini kollha tal-UE dwar il-possibbiltà li jindirizzaw petizzjoni lill-Parlament; jenfasizza li meta jadotta l-aġenda tiegħu għal-laqgħat, seduti ta' smigħ u missjonijiet, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet jeħtieġlu jsegwi l-linji gwida u l-kriterji oġġettivi tiegħu, bħall-kontribut ta' petizzjonijiet magħżula għad-dibattitu attwali tal-UE u l-kopertura ġeografika bbilanċjata tagħhom skont il-petizzjonijiet li waslu; jenfasizza li l-attività tal-Kumitat trid dejjem ikollha l-għan li twieġeb għall-kwistjoni li taffettwa direttament lill-petizzjonant; ifakkar, f'dan il-kuntest, fid-dimensjoni Ewropea ħafna tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet li r-rwol tiegħu huwa li jittratta petizzjonijiet dwar kwistjonijiet li jaqgħu taħt l-oqsma ta' attività tal-Unjoni Ewropea, kif minqux fit-TFUE; għal dan l-għan, jemmen li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet għandu responsabbiltà speċjali li jirrispetta din id-dimensjoni Ewropea fir-rigward tal-petizzjonanti u lejn id-dinja ta' barra, u li l-Membri kollha tiegħu fl-azzjonijiet u l-kunsiderazzjonijiet tagħhom għandhom dejjem ikunu ggwidati mir-responsabbiltà istituzzjonali Ewropea aktar milli mill-interessi politiċi nazzjonali; ifakkar li l-ftehimiet bejn il-gruppi politiċi rrappreżentati fil-Kumitat għall-Petizzjonijiet huma essenzjali biex jipprovdu rispons ibbilanċjat u li jinftiehem lill-petizzjonanti; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Itenni l-importanza ta' dibattitu pubbliku kontinwu dwar l-oqsma tal-attività tal-Unjoni sabiex jiġi żgurat li ċ-ċittadini jiġu infurmati korrettament dwar il-kamp ta' applikazzjoni tal-kompetenzi tal-Unjoni u l-livelli differenti ta' teħid ta' deċiżjonijiet; jitlob, f'dan ir-rigward, li jsiru kampanji ta' sensibilizzazzjoni usa', permezz tal-involviment attiv tas-servizzi tal-komunikazzjoni, kemm fil-livell Ewropew kif ukoll nazzjonali, biex jgħinu jżidu l-għarfien taċ-ċittadini dwar id-dritt tagħhom ta' petizzjoni, kif ukoll il-kamp ta' applikazzjoni tar-responsabbiltajiet tal-Unjoni u l-kompetenzi tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet bil-għan li jitnaqqas l-għadd ta' petizzjonijiet inammissibbli u nirrispondu aħjar għat-tħassib taċ-ċittadini; jissottolinja li jeħtieġ li jsiru sforzi addizzjonali biex issir sensibilizzazzjoni dwar id-dritt ta' petizzjonijiet f'dawk l-Istati Membri tal-UE li minnhom jitressqu proporzjonalment inqas petizzjonijiet; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Iqis li huwa ta' importanza kbira li l-Kummissjoni tirrevedi l-approċċ strateġiku tagħha dwar it-trattament tal-petizzjonijiet attwalment ibbażat fuq il-Komunikazzjoni tagħha tal-2017 bit-titolu “Id-Dritt tal-UE: Riżultati aħjar permezz ta' applikazzjoni aħjar” sabiex jiġu adottati regoli ċari u tiġi stabbilita proċedura amministrattiva biex jiġu ttrattati l-petizzjonijiet ammissibbli, filwaqt li jiġi żgurat segwitu adegwat, inkluż dwar kwistjonijiet imqajma f'petizzjonijiet individwali, li spiss jiddenunzjaw il-ksur tad-dritt tal-UE li jaffettwa għadd kbir ta' ċittadini jew jenfasizzaw aktar l-allegat ksur tad-dritt tal-UE dwar l-istess suġġett ta' proċeduri ta' ksur li għaddejjin; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jirrimarka li l-petizzjonijiet jikkostitwixxu opportunità unika għall-Parlament u għall-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE biex jingħaqdu b'mod dirett maċ-ċittadini tal-UE u jżommu djalogu regolari magħhom, b'mod partikolari f'każijiet fejn ikunu affettwati mill-applikazzjoni ħażina jew il-ksur tad-dritt tal-UE, kif ukoll minn nuqqasijiet jew lakuni fid-dritt attwali tal-UE; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' kooperazzjoni msaħħa bejn l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-UE u l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali dwar l-inkjesti li jirrigwardaw l-impatt u l-implimentazzjoni tad-dritt tal-UE u l-konformità miegħu; jemmen li tali kooperazzjoni hija kruċjali biex jiġi indirizzat u solvut it-tħassib taċ-ċittadini dwar l-applikazzjoni u l-effettività tad-dritt tal-UE u tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-leġittimità demokratika u r-responsabbiltà tal-Unjoni; jitlob għall-parteċipazzjoni aktar attiva tar-rappreżentanti tal-Istati Membri fil-laqgħat tal-kumitat u għal rispons fil-ħin u dettaljat għat-talbiet għal kjarifika jew informazzjoni mibgħuta mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet lill-awtoritajiet nazzjonali; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jitlob it-twaqqif ta' għodda interistituzzjonali tal-IT b'punt uniku ta' servizz bejn il-Kummissjoni u l-Parlament biex tiġi kondiviża pubblikament l-informazzjoni kollha disponibbli dwar l-azzjonijiet ta' segwitu kollha li jittieħdu dwar il-petizzjonijiet, inkluża informazzjoni dwar il-proċeduri tal-EU Pilot u l-proċeduri ta' ksur, il-proposti leġiżlattivi, ir-reġistrazzjonijiet tal-laqgħat tal-Kumitat li matulhom tiġi diskussa petizzjoni, it-tweġibiet tal-awtoritajiet nazzjonali u tal-kumitati permanenti tal-Parlament, u dwar kwalunkwe azzjoni mhux leġiżlattiva relatata oħra. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Ifakkar li l-petizzjonijiet jikkontribwixxu b'mod konsiderevoli għar-rwol tal-Kummissjoni bħala gwardjan tat-Trattati billi jipprovdu liċ-ċittadini opportunità addizzjonali li jinnotifikaw l-allegat ksur tad-dritt tal-UE; jisħaq li mezzi aktar strutturati ta' kollaborazzjoni u kooperazzjoni msaħħa bejn il-Kumitat għall-Petizzjonijiet u l-Kummissjoni permezz ta' tweġibiet fil-ħin u dettaljati mill-Kummissjoni, li jkunu bbażati fuq eżami bir-reqqa tal-kwistjonijiet imqajma fil-petizzjonijiet, huma essenzjali biex jiġi żgurat it-trattament b'suċċess tal-petizzjonijiet: jissottolinja li l-Kummissjoni għandha tkun involuta b'mod aktar attiv sabiex tagħti rispons preċiż għat-talbiet u l-ilmenti tal-petizzjonijiet; itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex tipprovdi lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet b'informazzjoni regolari u aġġornata dwar l-iżviluppi u s-sitwazzjoni attwali fir-rigward tal-proċedimenti ta' ksur li tnedew abbażi tal-petizzjonijiet li waslu, u biex tiżgura li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet jikseb aċċess għad-dokumenti rilevanti tal-Kummissjoni dwar il-ksur u l-proċeduri tal-EU Pilot; jiddeplora, f'dan il-kuntest, in-nuqqas ta' segwitu sistematiku fil-komunikazzjonijiet mal-Kumitat għall-Petizzjonijiet; iqis li ftehim interistituzzjonali bejn il-Parlament u l-Kummissjoni dwar it-trattament tal-petizzjonijiet jista' jkun it-triq' il quddiem sabiex jiġi żgurat it-trattament trasparenti u effiċjenti tal-petizzjonijiet; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Ifakkar li l-bażi tad-data e-Peti hija għodda interna importanti li tippermetti lill-membri tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet jaċċessaw l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex isegwu s-sitwazzjoni attwali ta' kull petizzjoni individwali u jkunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet infurmati fir-rigward tat-tkomplija tat-trattament jew l-għeluq possibbli tal-petizzjonijiet; għal dan l-għan, il-bażi tad-data e-Peti għandha tiġi aġġornata regolarment u, jekk ikun possibbli, tintrabat mal-lista ta' ksur tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jissottolinja li għandha tingħata aktar attenzjoni lill-adozzjoni ta' att leġiżlattiv Ewropew li jistabbilixxi r-rikonoxximent tad-drittijiet tal-LGBTIQ+; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta aktar fil-ħin jekk l-awtoritajiet nazzjonali humiex qed jieħdu l-miżuri meħtieġa, jekk għadhom m'għamlux dan, biex jirrispondu b'mod effettiv għat-tħassib taċ-ċittadini kif espress fil-petizzjonijiet tagħhom fejn iseħħu każijiet ta' nuqqas ta' konformità mad-dritt tal-UE, li huwa ta' detriment għall-protezzjoni sħiħa tad-drittijiet taċ-ċittadini u r-residenti fl-UE, u tniedi proċeduri ta' ksur fejn meħtieġ; jemmen bis-sħiħ li azzjoni rapida mill-Kummissjoni kontra l-ksur tad-dritt tal-UE hija kruċjali biex jiġi evitat li dan il-ksur isir ta' natura sistemika; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb is-sistema tagħha għall-ġbir ta' informazzjoni dwar il-petizzjonijiet u tinkludi fir-rapport annwali tagħha dwar il-monitoraġġ tal-applikazzjoni tad-dritt tal-UE referenza diretta għall-petizzjonijiet, b'enfasi ċara, fost l-oħrajn, fuq ir-rabta bejn il-petizzjonijiet, il-proċeduri ta' ksur, l-atti leġiżlattivi tal-UE jew kwalunkwe att legali ieħor tal-UE; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li tiġi evitata kwalunkwe inkonsistenza jew nuqqas ta' omoġeneità fit-trattament tal-petizzjonijiet sabiex tiġi garantita l-implimentazzjoni korretta tad-dritt ta' petizzjoni; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jissottolinja li l-petizzjonijiet jistgħu jitqiesu wkoll bħala għodda strateġika biex jiġu skattati inizjattivi leġiżlattivi tal-Parlament Ewropew skont l-Artikolu 225 tat-TFUE, u b'hekk jgħinu biex jiġi indirizzat kwalunkwe nuqqas fid-dritt attwali tal-UE li jkun ta' detriment għad-drittijiet taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Ifakkar li l-kooperazzjoni mal-kumitati l-oħra fil-Parlament hija essenzjali biex il-petizzjonijiet jiġu ttrattati b'mod preċiż u komprensiv; jinnota li fl-2021 il-kumitati l-oħra ntbagħtulhom 82 petizzjoni għal opinjoni u 534 għal skopijiet ta' informazzjoni; jilqa' l-fatt li waslu 46 opinjoni u 176 konferma li l-petizzjonijiet ittieħdu inkunsiderazzjoni fil-ħidma tagħhom minn kumitati oħra; jinnota li s-seduti ta' smigħ pubbliċi organizzati b'mod konġunt ma' kumitati parlamentari oħra jiffaċilitaw eżami bir-reqqa tal-petizzjonijiet; ifakkar li l-petizzjonanti jiġu infurmati meta tittieħed deċiżjoni li tintalab l-opinjoni ta' kumitati oħrajn biex jiġu ttrattati l-petizzjonijiet tagħhom; jistieden lill-kumitati parlamentari jżidu l-isforzi tagħhom biex jikkontribwixxu b'mod attiv għall-eżaminazzjoni tal-petizzjonijiet – billi jagħtu prova tal-għarfien espert tagħhom – u b'hekk jippermettu lill-Parlament iwieġeb aktar malajr u b'mod aktar komprensiv għat-tħassib taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jemmen li n-network tal-petizzjonijiet huwa għodda utli biex jiġi ffaċilitat is-segwitu għall-petizzjonijiet fil-ħidma parlamentari u leġiżlattiva; jemmen ukoll li dan in-network għandu jsaħħaħ id-djalogu u l-kollaborazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea u l-istituzzjonijiet l-oħra tal-Unjoni; jinsab fiduċjuż li laqgħat regolari tan-network tal-petizzjonijiet huma kruċjali għall-iżgurar ta' aktar viżibbiltà għall-attivitajiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet u għat-tisħiħ tal-kooperazzjoni mal-kumitati parlamentari l-oħrajn permezz tal-iskambju tal-informazzjoni u l-kondiviżjoni tal-aħjar prattiċi fost il-membri tan-network; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jissottolinja li matul iż-żieda ta' perjodi ta' żmien għal-laqgħat tal-kumitat fl-2021, b'adattament għas-sitwazzjoni kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19, il-Kumitat għall-Petizzjonijiet esprima l-pożizzjoni tiegħu dwar kwistjonijiet importanti mqajma fil-petizzjonijiet billi adotta, fost oħrajn, ir-rapport tiegħu tad-9 ta' Novembru 2021 dwar id-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet matul l-2020 (4), iż-żewġ rapporti tiegħu tas-26 ta' Jannar 2021 dwar l-attivitajiet tal-Ombudsman Ewropew fl-2019 (5) u tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar l-attivitajiet tal-Ombudsman Ewropew fl-2020 (6), ir-rapport tiegħu tas-27 ta' Jannar 2021 dwar l-involviment maċ-ċittadini: id-dritt ta' petizzjoni, id-dritt ta' referenza għall-Ombudsman Ewropew u l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (7), u l-opinjoni tiegħu tat-27 ta' Mejju 2021 dwar ir-Rapport tal-2020 tal-Kummissjoni dwar l-Istat tad-Dritt (8); japprezza l-ħidma tajba ħafna tas-segretarjat tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fi żmien meta l-kundizzjonijiet tax-xogħol baqgħu kumplessi; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jiġbed l-attenzjoni għall-għadd kbir ta' petizzjonijiet dwar il-COVID-19 li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet eżamina u wieġeb fl-2021; jisħaq li l-biċċa l-kbira ta' dawn il-petizzjonijiet appellaw għall-protezzjoni tas-saħħa taċ-ċittadini kontra l-konsegwenzi tal-virus, inklużi kwistjonijiet dwar il-politika tat-tilqim u d-diskriminazzjoni allegata bejn persuni mlaqqma u dawk mhux imlaqqma, kif ukoll għall-valutazzjoni tal-ġestjoni tal-kriżi tas-saħħa fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jiddispjaċih ħafna dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li tiżvela d-dettalji kollha tal-kuntratti ffirmati mal-kumpaniji farmaċewtiċi dwar il-vaċċini kontra l-COVID-19 bi ksur tad-dritt taċ-ċittadini għall-informazzjoni; jinsab imħasseb serjament dwar l-amministrazzjoni ħażina mill-Kummissjoni relatata mar-rifjut tagħha li tagħti aċċess pubbliku għal dokumenti li jikkonċernaw 1,5 miljun maskra medika li l-Kummissjoni xtrat fi stadju bikri fil-pandemija tal-COVID-19 u li ma ssodisfawx l-istandards ta' kwalità meħtieġa (9); |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jinnota li, flimkien mad-drittijiet fundamentali u l-ambjent, is-saħħa kienet wieħed mill-oqsma prinċipali li qajjem tħassib għall-petizzjonanti fl-2021, filwaqt li jirrikonoxxi li t-tħassib relatat mas-saħħa fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 kien fiċ-ċentru tal-ħidma tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet; jenfasizza l-attenzjoni mogħtija mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet lill-konsegwenzi tal-COVID-19 f'termini tal-politika tas-suq intern (partikolarment kwistjonijiet relatati mar-restrizzjonijiet nazzjonali fuq l-ivvjaġġar u l-impatt tagħhom fuq il-libertà tal-moviment tal-persuni ġewwa u barra l-UE); jiġbed l-attenzjoni, f'dan ir-rigward, għas-seduta ta' smigħ pubbliku li saret mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet flimkien mal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu fl-14 ta' Lulju 2021 bit-titolu “Kif nistgħu ntejbu d-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru matul il-kriżi tal-COVID-19? Ir-Regolament (KE) Nru 261/2004” (10), sabiex jiġi vvalutat kemm effettivament ġie applikat ir-Regolament dwar il-Kumpens għat-Titjiriet matul il-pandemija tal-COVID-19 u jekk il-qafas legali tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri kienx adegwat biex tiġi indirizzata tali kriżi; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jiġbed l-attenzjoni għall-għadd kbir ta' petizzjonijiet li jallegaw ksur tal-Karta; jirrimarka r-riżultat limitat tal-petizzjonijiet imsemmija hawn fuq minħabba l-limitazzjoni effettiva tal-kamp ta' applikazzjoni tal-Karta, kif deskritt fl-Artikolu 51 tagħha; ifakkar li l-aspettattivi tal-biċċa l-kbira tal-petizzjonanti fir-rigward tad-drittijiet mogħtija lilhom mill-Karta huma għoljin u jmorru ferm lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni attwali tagħhom; itenni t-talba tiegħu biex jiġi kkunsidrat it-twessigħ tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 51 lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni jew li jitħassar għalkollox, kif iddikjarat f'riżoluzzjonijiet preċedenti (11); |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jiġbed l-attenzjoni għall-għadd sinifikanti ta' petizzjonijiet diskussi dwar aspetti varji tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-familji qawsalla fl-UE, b'mod partikolari l-pożizzjonijiet differenti dwar il-moviment liberu u d-drittijiet ta' rikonoxximent reċiproku tal-familji tal-LGBTIQ+ fl-UE; ifakkar fil-workshop tat-22 ta' Marzu 2021 dwar id-drittijiet tal-LGBTI+ fl-UE, li żamm il-Kumitat għall-Petizzjonijiet biex jiddiskuti s-sitwazzjoni tal-persuni LGBTIQ+, biex jeżamina l-istrateġija l-ġdida dwar l-ugwaljanza tal-LGBTIQ ippreżentata mill-Kummissjoni, u biex tiġi indirizzata l-problema rrappreżentata mill-ostakoli għall-moviment liberu tal-familji qawsalla; jiġbed l-attenzjoni għar-rapport tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet tal-15 ta' Lulju 2021 dwar id-drittijiet tal-persuni LGBTIQ fl-UE (12), fejn jistieden lill-Kummissjoni tieħu miżuri konkreti biex tiżgura l-protezzjoni għall-familji tal-LGBTIQ+ f'konformità mas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fil-każijiet ta' Coman u Hamilton, Maruko, Römer u Hay (13), u s-sentenza Taddeucci u McCall (14) tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-petizzjonijiet relatati mad-drittijiet tal-minoranzi nazzjonali baqgħu fuq l-aġenda tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet, speċjalment fl-oqsma tal-prattiki diskriminatorji li jikkonċernaw id-dritt tagħhom għall-edukazzjoni bil-lingwa materna tagħhom, id-drittijiet lingwistiċi jew kulturali, u drittijiet oħra bħad-dritt għall-proprjetà, kif spjegat f'petizzjonijiet dwar każijiet ta' konfiska u restituzzjoni ta' art f'xi Stati Membri; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jinnota li fl-2021 il-kwistjonijiet ambjentali baqgħu qasam ta' tħassib serju għall-petizzjonanti; jesprimi dispjaċir għall-fatt li r-regoli ambjentali mhux dejjem jiġu implimentati b'mod korrett fl-Istati Membri, kif deskritt f'bosta petizzjonijiet li jressqu lmenti dwar it-tniġġis tal-arja, l-istat ta' konservazzjoni tal-karnivori kbar u l-impatt tagħhom fuq l-attivitajiet tal-bniedem, il-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam, l-attakki fuq attivisti ambjentali, ir-rimi illeċitu ta' skart tal-plastik, id-deterjorament tal-ekosistemi naturali, is-sikurezza nukleari u l-alterazzjoni tal-bijodiversità, u kkonfermati wkoll mill-proċeduri tal-EU Pilot u l-proċeduri ta' ksur imnedija mill-Kummissjoni; jiġbed l-attenzjoni għall-ħidma importanti mwettqa mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet biex jenfasizza l-impatt tal-attivitajiet minerarji fuq l-ambjent, kif jidher mill-għadd ta' petizzjonijiet li waslu dwar dan is-suġġett; jiġbed l-attenzjoni għas-seduta ta' smigħ pubbliku tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar l-impatti ambjentali u soċjali tal-attività minerarja fl-UE, li saret mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet f'assoċjazzjoni mal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, sabiex jinkiseb għarfien xjentifiku dwar diversi aspetti, fosthom il-leġiżlazzjoni dwar il-minjieri, l-istandards tas-sikurezza, l-impatti soċjali u ambjentali tal-minjieri, iċ-ċittadinanza ambjentali, il-parteċipazzjoni pubblika u t-trasparenza fis-settur tal-minjieri; jisħaq li l-Kummissjoni għandha tinvestiga bħala kwistjoni ta' prijorità l-każijiet ta' traspożizzjoni u implimentazzjoni inkorretti tal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE sabiex tindirizza b'mod effiċjenti t-tħassib tal-petizzjonanti; jissuġġerixxi li l-Istati Membri jagħtu prijorità lill-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' prekawzjoni u tal-prinċipju “la tagħmilx ħsara” meta jikkunsidraw l-awtorizzazzjoni ta' proġetti li jkollhom impatt fuq l-ambjent; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jisħaq li l-prattiki illeċiti ddenunzjati fil-petizzjonijiet bħar-rimi tal-iskart f'miżbliet illegali, il-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u l-kummerċ illegali tal-injam, il-qerda tal-ekosistemi, jew il-qtil u t-traffikar illeċitu ta' speċijiet protetti skont id-Direttiva tal-UE dwar il-Ħabitats jikkostitwixxu ksur serju tad-dritt tal-UE u jikkostitwixxu reati ambjentali; jenfasizza, f'dan il-kuntest, li l-Kummissjoni għandha ssaħħaħ l-għodod għall-ġlieda kontra l-kriminalità ambjentali fil-livell tal-UE biex tinvestiga u tipproċessa b'mod effiċjenti tali reati u tressaq lit-trasgressuri quddiem il-ġustizzja; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jiġbed l-attenzjoni għas-seduta ta' smigħ konġunta tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet u l-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel tal-25 ta' Frar 2021 dwar il-ġestjoni tal-plastik u l-iskart fl-ekonomija ċirkolari, li ffukat fuq l-implimentazzjoni tal-qafas leġiżlattiv attwali dwar l-iskart tal-plastik, li jindirizza l-isfidi ewlenin li jiltaqgħu magħhom l-Istati Membri kif ukoll jenfasizza l-opportunitajiet li l-qafas legali jipprovdi bil-ħsieb li jitnaqqas l-impatt tal-plastik fl-ambjent madwar l-Ewropa; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jisħaq fuq l-importanza li jintlaħqu l-aspettattivi taċ-ċittadini tal-UE rigward il-protezzjoni tal-ambjent, u b'mod partikolari li tittieħed azzjoni fil-qasam tal-politika tal-ilma biex jitnaqqsu t-tniġġis u r-residwi perikolużi ta' sustanzi kimiċi; jiġbed l-attenzjoni, f'dan ir-rigward, għar-riżoluzzjoni tat-23 ta' Marzu 2021 dwar ir-residwi kimiċi fil-Baħar Baltiku, abbażi tal-Petizzjonijiet Nru 1328/2019 u 0406/2020 (15); jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-kwistjoni tal-munizzjon mormi fl-ibħra Ewropej tiġi inkluża fil-programmi orizzontali sabiex tippermetti s-sottomissjoni ta' proġetti li jkopru reġjuni affettwati mill-istess problema u tiffaċilita l-iskambju tal-esperjenzi u tal-aħjar prattiki; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, flimkien mal-Istati Membri, jiżguraw l-implimentazzjoni korretta tal-leġiżlazzjoni tal-UE fil-qasam ambjentali; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jiġbed l-attenzjoni għas-smigħ konġunt tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet u l-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali tas-16 ta' Ġunju 2021 dwar it-trattament ġust u ugwali tal-bdiewa madwar l-Unjoni Ewropea, li ffoka fuq ir-riforma tal-politika agrikola komuni, ir-regoli l-ġodda tal-UE għall-pagamenti diretti u l-iżvilupp rurali wara l-2022; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ifakkar li l-Unjoni jeħtiġilha tiggarantixxi liċ-ċittadini d-dritt li jipparteċipaw b'mod attiv fl-attivitajiet demokratiċi tal-Unjoni Ewropea fi kwalunkwe lingwa uffiċjali tal-Unjoni sabiex tiġi evitata kwalunkwe forma ta' diskriminazzjoni u jiġi promoss il-multilingwiżmu; iħeġġeġ f'dan is-sens lill-istituzzjonijiet tal-UE biex jagħmlu użu mill-akbar numru possibbli ta' lingwi uffiċjali u biex jimplimentaw il-politiki tal-multilingwiżmu tagħhom b'mod koerenti; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jissottolinja l-ħidma tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet b'rabta ma' petizzjonijiet relatati ma' allegati kundizzjonijiet ħżiena ta' sikurezza fil-faċilitajiet ta' parkeġġ għat-trakkijiet u l-vetturi kummerċjali fuq in-network tat-toroq Ewropew, fir-rigward ta' attakki fuq trasportaturi f'żoni ta' parkeġġ tat-trakkijiet; jiġbed l-attenzjoni, f'dan ir-rigward, għall-mozzjoni għal riżoluzzjoni adottata mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet fis-6 ta' Ottubru 2021 dwar is-sikurezza tal-parkeġġi għat-trakkijiet fl-UE (16); Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jistabbilixxu u jiżviluppaw kooperazzjoni tal-pulizija li tinvolvi lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri kollha biex jipprevjenu, jikxfu u jinvestigaw reati kriminali fit-toroq u fiż-żoni tal-parkeġġ; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħti segwitu lil din ir-riżoluzzjoni b'azzjonijiet konkreti u ssaħħaħ il-monitoraġġ tal-kundizzjonijiet ta' sikurezza fiż-żoni ta' parkeġġ tat-trakkijiet; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jisħaq fuq il-kontribut importanti mogħti mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni b'diżabilità, kif muri mit-trattament tiegħu ta' għadd ta' petizzjonijiet dwar dan is-suġġett sensittiv; jiġbed l-attenzjoni, f'dan ir-rigward, għar-riżoluzzjoni tal-Parlament tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (17), li ġiet adottata mill-Kumitat għall-Petizzjonijiet fl-14 ta' Lulju 2021; ifakkar fil-workshop tad-9 ta' Novembru 2021 bit-titolu “Id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità – L-implimentazzjoni tal-Osservazzjonijiet Konklużivi tal-Kumitat tas-CRPD tal-2015 mill-UE u l-Istrateġija tad-Diżabilità 2021-2030”, li l-Kumitat għall-Petizzjonijiet kellu biex jiffoka fuq l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni u dwar kif dan ġie indirizzat u solvut b'mod partikolari permezz ta' strateġiji tad-diżabilità; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jilqa' r-rwol ta' protezzjoni speċifiku li jiżvolġi l-Kumitat għall-Petizzjonijiet fi ħdan l-UE fil-qafas tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità; jiġbed l-attenzjoni għall-ħidma kontinwa importanti tal-kumitat b'rabta ma' petizzjonijiet li jikkonċernaw kwistjonijiet relatati mad-diżabilità; jinnota li l-għadd ta' petizzjonijiet dwar id-diżabilità naqas fl-2021 meta mqabbel mas-sena preċedenti; jisħaq li l-aċċessibbiltà u l-mobbiltà fl-ispazji pubbliċi, id-diskriminazzjoni, l-inklużjoni u l-aċċess għall-edukazzjoni u l-impjieg għadhom fost l-isfidi prinċipali li jħabbtu wiċċhom magħhom il-persuni b'diżabilità; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Ifakkar li r-relazzjonijiet mal-Ombudsman Ewropew huma fost ir-responsabbiltajiet li r-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament jagħtu lill-Kumitat għall-Petizzjonijiet; jilqa' l-kooperazzjoni kostruttiva tal-Parlament mal-Ombudsman Ewropew, kif ukoll l-involviment tiegħu fin-Network Ewropew tal-Ombudsmen; jirrikonoxxi l-kontributi regolari tal-Ombudsman Ewropew għall-ħidma tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet matul is-sena; jemmen bis-sħiħ li l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-Unjoni jeħtiġilhom jiżguraw li jingħata segwitu konsistenti u effikaċi għar-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman; jappoġġja bil-qawwa l-ħidma tal-Ombudsman dwar iż-żamma tal-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-UE, li inkludiet 214-il inkjesta fl-2021; itenni t-talbiet tiegħu lill-Kummissjoni biex tressaq proposta għal reviżjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001, kif adottat f'riżoluzzjonijiet preċedenti; jisħaq li kwalunkwe reviżjoni bħal din trid issaħħaħ it-trasparenza u l-obbligu ta' rendikont billi tippromwovi prattika amministrattiva tajba (18); |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jisħaq li l-IĊE hija strument importanti għaċ-ċittadinanza attiva u għall-parteċipazzjoni pubblika; jilqa' d-diskussjoni f'diversi laqgħat bħala petizzjonijiet ta' xi IĊE li ma rnexxewx, li taw liċ-ċittadini l-opportunità li jesponu l-ideat tagħhom u jagħmlu dibattitu kostruttiv, kif ukoll iffaċilitaw il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini tal-UE fil-proċess demokratiku tal-Unjoni; jinnota l-għadd sinifikanti ta' IĊE ġodda rreġistrati mill-Kummissjoni fl-2021, li juri li ċ-ċittadini qed jaħtfu l-opportunità li jużaw strumenti partiċipattivi biex isemmgħu leħinhom fil-proċessi ta' tfassil ta' politika u tal-liġijiet; jistieden lill-Kummissjoni tinvolvi ruħha aħjar maċ-ċittadini u tagħti segwitu adegwat lill-IĊE ta' suċċess, inkluż permezz ta' proposti leġiżlattivi; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jissottolinja li għandhom jiġu garantiti sforzi ta' komunikazzjoni addizzjonali biex tiżdied il-viżibbiltà tal-attivitajiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fl-Istati Membri kollha tal-UE, speċjalment il-viżibbiltà tal-missjonijiet uffiċjali tiegħu; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jissottolinja li l-Portal Web għall-Petizzjonijiet huwa għodda essenzjali biex jiġi żgurat proċess tal-petizzjonijiet mingħajr intoppi, effiċjenti u trasparenti; jilqa', f'dan ir-rigward, it-titjib fir-rigward tal-protezzjoni tad-data u l-elementi ta' sigurtà li għamlu l-portal aktar faċli biex jintuża u sigur għaċ-ċittadini; jisħaq fuq il-ħtieġa li jridu jitkomplew l-isforzi biex il-portal isir aktar aċċessibbli u magħruf għaċ-ċittadini, inkluż għall-persuni b'diżabilità; iqis li l-Portal Web għall-Petizzjonijiet irid jipprovdi deskrizzjonijiet qosra b'lingwaġġ ċar u sempliċi tal-istrumenti parteċipattivi kollha tal-UE, u b'hekk jgħin lill-utenti jidentifikaw l-aktar mezz xieraq u jnaqqas l-għadd ta' petizzjonijiet inammissibbli; jappoġġja l-ħolqien ta' portal diġitali uniku li permezz tiegħu ċ-ċittadini jkunu jistgħu jiksbu aċċess għall-proċeduri kollha marbuta mal-petizzjonijiet u jsibu informazzjoni dwarhom; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jinnota li filwaqt li hemm żieda ċara fl-għadd ta' persuni li jappoġġjaw petizzjoni waħda jew aktar, ħafna petizzjonanti esprimew tħassib dwar il-kumplessità tal-proċeduri li għandhom jitlestew fuq il-Portal Web għall-Petizzjonijiet tal-Parlament sabiex juru appoġġ ċar għal petizzjoni; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni u r-rapport tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Ombudsman Ewropew, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, u lill-kumitati għall-petizzjonijiet tal-Istati Membri, lill-ombudsmen nazzjonali jew lill-entitajiet simili kompetenti. |
| --- | --- |

40.

---

(1)  ĠU C 347, 9.9.2022, p. 110.

(2)  ĠU C 18, 19.1.2017, p. 10.

(3)  Adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fid-9 ta' Marzu 2022. ĠU C 347, 9.9.2022, p. 110.

(4)  Adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fis-16 ta' Diċembru 2021 (ĠU C 251, 30.6.2022, p. 96).

(5)  Adottata mill-Parlament fil-11 ta' Marzu 2021 bħala riżoluzzjoni dwar l-attivitajiet tal-Ombudsman Ewropew – Rapport Annwali 2019 (ĠU C 474, 24.11.2021, p. 82).

(6)  Adottata mill-Parlament fis-16 ta' Frar 2022 bħala riżoluzzjoni fuq ir-rapport annwali rigward l-attivitajiet tal-Ombudsman Ewropew fis-sena 2020 (ĠU C 342, 6.9.2022, p. 58).

(7)  Adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fid-9 ta' Marzu 2022 (ĠU C 347, 9.9.2022, p. 110).

(8)  Opinjoni PE689.805 fil-proċedura 2021/2025(INI), adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fl-24 ta' Ġunju 2021 (ĠU C 81, 18.2.2022, p. 27).

(9)  L-Ombudsman Ewropew, Każ 790/2021/MIG.

(10)  Ir-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta' kanċellazzjoni jew dewmien twil ta' titjiriet (ĠU L 46, 17.2.2004, p. 1).

(11)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-27 ta' Frar 2014 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet fundamentali fl-Unjoni Ewropea (2012) (ĠU C 285, 29.8.2017, p. 112).

(12)  Adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fl-14 ta' Settembru 2021 (ĠU C 117, 11.3.2022, p. 2).

(13)  Is-Sentenza tal-5 ta' Ġunju 2018, Coman, C-673/16, ECLI:EU:C:2018:385; Is-Sentenza tal-1 ta' April 2008, Maruko, C-267/06, ECLI:EU:C:2008:179; Is-Sentenza tal-10 ta' Mejju 2011, Römer, C-147/08, ECLI:EU:C:2011:286; Is-Sentenza tas-7 ta' Frar 2014, Hay, C-267/12, ECLI:EU:C:2013:823.

(14)  Taddeucci u McCall vs l-Italja, Nru 51361/09.

(15)  Adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fis-27 ta' April 2021. ĠU C 506, 15.12.2021, p. 9.

(16)  Adottata bħala riżoluzzjoni mill-Parlament fil-25 ta' Novembru 2021. ĠU C 224, 8.6.2022, p. 95.

(17)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-persuni b'diżabilità permezz tal-petizzjonijiet: tagħlimiet meħuda (petizzjonijiet Nru 2582/2013, 2551/2014, 0074/2015, 0098/2015, 1140/2015, 1305/2015, 1394/2015, 0172/2016, 0857/2016, 1056/2016, 1147/2016, 0535/2017, 1077/2017, 0356/2018, 0367/2018, 0371/2018, 0530/2018, 0724/2018, 0808/2018, 0959/2018, 0756/2019, 0758/2019, 0954/2019, 1124/2019, 1170/2019, 1262/2019, 0294/2020, 0470/2020, 0527/2020, 0608/2020, 0768/2020, 0988/2020, 1052/2020, 1139/2020, 1205/2020, 1299/2020 u 0103/2021 u oħrajn). ĠU C 132, 24.3.2022, p. 129.

(18)  Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Diċembru 2021 dwar id-deliberazzjonijiet tal-Kumitat għall-Petizzjonijiet fl-2020 ĠU C 251, 30.6.2022, p. 96.

---

III Atti preparatorji

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 13 ta’ Diċembru 2022

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/139 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/139

---

P9_TA(2022)0428

Notifika fl-ambitu tal-Iskema ta' Kumpens u Tnaqqis tal-Karbonju għall-Avjazzjoni Internazzjonali (CORSIA)

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/87/KE fir-rigward tan-notifika ta' kumpens fir-rigward ta' miżura globali bbażata fuq is-suq għall-operaturi tal-inġenji tal-ajru bbażati fl-Unjoni (COM(2021)0567 – C9-0323/2021 – 2021/0204(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2023/C 177/17)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2021)0567), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2021)0567),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 192(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0323/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 192(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0323/2021),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni motivata preżentata mis-Senat Irlandiż, fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità li tiddikjara li l-abbozz ta' att leġiżlattiv ma jimxix mal-prinċipju ta' sussidjarjetà, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni motivata preżentata mis-Senat Irlandiż, fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità li tiddikjara li l-abbozz ta' att leġiżlattiv ma jimxix mal-prinċipju ta' sussidjarjetà,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-20 ta' Ottubru 2021 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-20 ta' Ottubru 2021 (1),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-28 ta' April 2022 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-28 ta' April 2022 (2),

| — | wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-11 ta' Novembru 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-11 ta' Novembru 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel (A9-0145/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel (A9-0145/2022),

| 1. | Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt (3); |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  ĠU C 105, 4.3.2022, p. 140.

(2)  ĠU C 301, 5.8.2022, p. 116.

(3)  Din il-pożizzjoni tissostitwixxi l-emendi adottati fit-8 ta’ Ġunju 2022 (Testi adottati, P9_TA(2022)0231).

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/140 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/140

---

P9_TA(2022)0429

Trasport: tħassir tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1108/70 u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tħassir tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 tal-Kunsill li jintroduċi sistema ta' kontabbiltà dwar l-infiq fuq l-infrastruttura fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006 li jispeċifika l-entrati li għandhom jiġu inklużi taħt id-diversi intestaturi fil-formoli tal-kontijiet murija fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1108/70 (COM(2022)0381 – C9-0294/2022 – 2022/0232(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2023/C 177/18)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2022)0381), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2022)0381),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0294/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0294/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-26 ta’ Ottubru 2022 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-26 ta’ Ottubru 2022 (1),

| — | wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni, |
| --- | --- |

—

wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni,

| — | wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-7 ta’ Diċembru 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-7 ta’ Diċembru 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0286/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0286/2022),

| 1. | Jadotta l-pożizzjoni tiegħu fl-ewwel qari li tidher hawn taħt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tiegħu lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali.

---

P9_TC1-COD(2022)0232

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Diċembru 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2023/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tħassir tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70 tal-Kunsill li jintroduċi sistema ta’ kontabilità dwar l-infiq fuq l-infrastruttura fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni, u t-tħassir tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 851/2006 li jispeċifika l-entrati li għandhom jiġu inklużi taħt id-diversi intestaturi fil-formoli tal-kontijiet murija fl-Anness I tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġislattiv finali, r-Regolament (UE) 2023/144.)

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/141 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/141

---

P9_TA(2022)0430

Avjazzjoni ċivili: tħassir tad-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE (COM(2022)0465 – C9-0310/2022 – 2022/0282(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2023/C 177/19)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2022)0465), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2022)0465),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0310/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0310/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-26 ta' Ottubru 2022 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-26 ta' Ottubru 2022 (1),

| — | wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni, |
| --- | --- |

—

wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni,

| — | wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-7 ta’ Diċembru 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-7 ta’ Diċembru 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0287/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A9-0287/2022),

1.

Jadotta l-pożizzjoni tiegħu fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.

Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.

Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-parlamenti nazzjonali.

---

(1)  Għadha ma ġietx ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali.

1

---

P9_TC1-COD(2022)0282

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Diċembru 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni (UE) 2023/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 89/629/KEE

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġislattiv finali, d-Deċiżjoni (UE) 2023/145.)

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/142 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/142

---

P9_TA(2022)0431

Kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tad-dazji tas-sisa

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 389/2012 fir-rigward tal-iskambju ta' informazzjoni miżmuma fir-reġistri elettroniċi dwar l-operaturi ekonomiċi li jmexxu l-oġġetti soġġetti għas-sisa bejn l-Istati Membri għal finijiet kummerċjali (COM(2022)0539 – C9-0367/2022 – 2022/0331(CNS))

(Proċedura leġiżlattiva speċjali – konsultazzjoni)

(2023/C 177/20)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2022)0539), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2022)0539),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0367/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0367/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0276/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0276/2022),

| 1. | Japprova l-proposta tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Kunsill jinfurmah jekk ikollu l-ħsieb li jitbiegħed mit-test approvat mill-Parlament; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob lill-Kunsill jerġa' jikkonsultah jekk ikollu l-ħsieb li jemenda t-test approvat mill-Parlament b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tiegħu lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

4.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/143 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/143

---

P9_TA(2022)0432

L-applikazzjoni tal-Artikoli 93, 107 u 108 tat-TFUE għal ċerti kategoriji ta' għajnuna mill-Istat fis-settur tat-trasport bil-ferrovija, fl-ilmijiet navigabbli interni u multimodali

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 93, 107 u 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' għajnuna mill-Istat fis-settur tat-trasport bil-ferrovija, fl-ilmijiet navigabbli interni u multimodali (COM(2022)0327 – C9-0290/2022 – 2022/0209(NLE))

(Konsultazzjoni)

(2023/C 177/21)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2022)0327), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2022)0327),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 109 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0290/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 109 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0290/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0285/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0285/2022),

| 1. | Japprova l-proposta tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Kunsill jinfurmah jekk ikollu l-ħsieb li jitbiegħed mit-test approvat mill-Parlament; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob lill-Kunsill jerġa' jikkonsultah jekk ikollu l-ħsieb li jemenda t-test approvat mill-Parlament b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

4.

---

L-Erbgħa 14 ta’ Diċembru 2022

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/144 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/144

---

P9_TA(2022)0439

Strument għall-għoti ta' appoġġ lill-Ukrajna għall-2023 “Assistenza makrofinanzjarja +”

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Diċembru 2022 dwar il-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari bil-ħsieb tal-adozzjoni ta’ regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Strument għall-għoti ta’ appoġġ lill-Ukrajna għall-2023 (assistenza makrofinanzjarja +) (15727/2022 – C9-0424/2022 – 2022/0371(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tieni qari)

(2023/C 177/22)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari (15727/2022 – C9-0424/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari (15727/2022 – C9-0424/2022),

| — | wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu fl-ewwel qari (1) dwar il-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2022)0597), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu fl-ewwel qari (1) dwar il-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2022)0597),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 67 u 163 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 67 u 163 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| 1. | Japprova l-pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jinnota li l-att qed jiġi adottat f'konformità mal-pożizzjoni tal-Kunsill; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tiffirma l-att, flimkien mal-President tal-Kunsill, skont l-Artikolu 297(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lis-Segretarju Ġenerali tiegħu biex jiffirma l-att, wara li jkun ġie vverifikat li l-proċeduri kollha ntemmu kif imiss, u biex, bi qbil mas-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill, jipproċedi għall-pubblikazzjoni tal-att f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  Testi adottati, 24.11.2022, P9_TA(2022)0412.

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/145 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/145

---

P9_TA(2022)0440

Mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea: assistenza lill-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Lussemburgu, Spanja u l-Greċja

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea biex tingħata assistenza lill-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Lussemburgu, Spanja u l-Greċja wara diżastri naturali li seħħew f'dawn il-pajjiżi matul l-2021 (COM(2022)0665 – C9-0350/2022 – 2022/0337(BUD))

(2023/C 177/23)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, COM(2022)0665 – C9-0350/2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, COM(2022)0665 – C9-0350/2022,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 tal-11 ta' Novembru 2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (1) (Ir-“Regolament FSUE”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 tal-11 ta' Novembru 2002 li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (1) (Ir-“Regolament FSUE”),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 9 tiegħu (ir-“Regolament QFP”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 9 tiegħu (ir-“Regolament QFP”),

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (3), u b'mod partikolari l-punt 10 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (3), u b'mod partikolari l-punt 10 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) dwar it-tisħin globali ta' 1,5 oC, ir-rapport speċjali tiegħu dwar it-tibdil fil-klima u l-art, u r-rapport speċjali tiegħu dwar l-oċean u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) dwar it-tisħin globali ta' 1,5 oC, ir-rapport speċjali tiegħu dwar it-tibdil fil-klima u l-art, u r-rapport speċjali tiegħu dwar l-oċean u l-krijosfera fi klima li qed tinbidel,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim adottat fil-21 Konferenza tal-Partijiet għall-UNFCCC (COP21) li saret f'Pariġi fit-12 ta' Diċembru 2015 (il-“Ftehim ta' Pariġi”), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim adottat fil-21 Konferenza tal-Partijiet għall-UNFCCC (COP21) li saret f'Pariġi fit-12 ta' Diċembru 2015 (il-“Ftehim ta' Pariġi”),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Mejju 2021 dwar ir-rieżami tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-18 ta' Mejju 2021 dwar ir-rieżami tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (4),

| — | wara li kkunsidra l-ittra tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Baġits (A9-0282/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Baġits (A9-0282/2022),

| 1. | Jesprimi l-akbar solidarjetà tiegħu mal-vittmi kollha, mal-familji tagħhom u mal-individwi kollha affettwati mill-għargħar qerrieda fil-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija u l-Lussemburgu, mill-eruzzjoni vulkanika fuq il-gżira ta' La Palma fi Spanja u mit-terremot fi Kreta fil-Greċja, kif ukoll mal-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali u mal-organizzazzjonijiet mhux governattivi involuti fl-isforzi ta' sokkors; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jinnota d-deċiżjoni u jqis il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (FSUE) bħala forma tanġibbli u viżibbli tas-solidarjetà tal-Unjoni maċ-ċittadini tagħha u r-reġjuni fiż-żoni milquta fil-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Lussemburgu, Spanja u l-Greċja; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja li l-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna ħolqot ħtiġijiet enormi għal dak li għandu x'jaqsam ma' assistenza ta' emerġenza kemm fl-Unjoni kif ukoll fil-pajjiżi ġirien; jissottolinja li l-effetti tal-gwerra, flimkien mal-konsegwenzi ta' diżastri naturali severi fl-2022, poġġew ir-Riżerva ta' Solidarjetà u Għajnuna ta' Emerġenza (SEAR) taħt pressjoni estrema; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jisħaq li l-għadd u s-severità tal-emerġenzi huma imprevedibbli; itenni l-pożizzjoni tiegħu li l-limitu massimu annwali tas-SEAR għall-perjodu 2021-2027 mhuwiex adegwat biex jirrispondi għall-emerġenzi; jiddispjaċih li, minħabba restrizzjonijiet baġitarji, iċ-ċittadini u r-reġjuni tal-Istati Membri kkonċernati mill-proposta tal-Kummissjoni se jirċievu assistenza limitata li hija ferm inqas minn dak li hu meħtieġ biex jitkoprew il-ħtiġijiet; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li l-assistenza finanzjarja tiġi rilaxxata permezz tal-FSUE biex jiġi żgurat li l-appoġġ ikun jista' jilħaq ir-reġjuni affettwati fi żmien xieraq; jiddispjaċih, fl-istess ħin, li l-ammont massimu disponibbli għal dik il-mobilizzazzjoni tal-FSUE huwa ħafna inqas mill-ammont ta' għajnuna potenzjali li jista' jiġi meħtieġ u l-iżborż qed isir aktar minn sena wara li seħħew l-avvenimenti minħabba r-regoli inflessibbli dwar il-mobilizzazzjoni tal-FSUE; jistieden għalhekk lill-Kummissjoni tesplora possibbiltajiet ulterjuri għal finanzjament addizzjonali; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Itenni t-tħassib tiegħu dwar id-deċiżjoni li r-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza (EAR) u l-FSUE jingħaqdu flimkien fil-qafas finanzjarju pluriennali attwali, liema deċiżjoni wasslet għal nuqqasijiet serji, u naqqset b'mod sinifikanti l-finanzjament kumplessiv disponibbli; jiddispjaċih dwar il-fatt li minħabba r-regoli għall-mobilizzazzjoni tas-SEAR u l-limitazzjonijiet fuq il-frontloading tal-fondi tal-FSUE fuq il-bażi tal-Artikolu 9(5) tar-Regolament QFP, mhux possibbli finanzjament addizzjonali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tressaq mudell għal mobilizzazzjoni aktar rapida u aktar f'waqtha tal-FSUE; jemmen li r-riżorsi disponibbli għall-FSUE għandhom jiżdiedu sostanzjalment u jsiru disponibbli b'mod aktar f'waqtu bħala parti mir-reviżjoni ambizzjuża tal-qafas finanzjarju pluriennali; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jisħaq li l-għoti, il-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-għotjiet tal-FSUE għandhom jintużaw f'konformità mal-prinċipji ta' trasparenza u ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll monitoraġġ bir-reqqa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi ta' komunikazzjoni biex itejbu l-għarfien pubbliku dwar l-interventi li saru bil-finanzjament fl-ambitu tal-FSUE; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jissottolinja li reviżjoni ambizzjuża tal-qafas finanzjarju pluriennali għandha tinkludi li s-SEAR tinqasam f'żewġ fergħat – l-EAR u l-FSUE – u li l-approprjazzjonijiet annwali jiżdiedu minn EUR 1,2 biljun għas-SEAR b'mod kumplessiv għal EUR 1 biljun għal kull fergħa fi prezzijiet tal-2018; iqis li dan jipprovdi riżorsi addizzjonali vitali biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet attwali u emerġenti, b'mod partikolari fid-dawl tal-intensifikazzjoni u l-multiplikazzjoni ta' avvenimenti estremi tat-temp u fid-dawl tas-sitwazzjoni umanitarja globali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenfasizza l-ħtieġa li tiġi kkunsidrata mill-ġdid l-arkitettura tal-mekkaniżmu tal-FSUE biex dan isir aktar rapidu, aktar flessibbli u aktar aġli, sabiex ikun jista' jissodisfa l-potenzjal tiegħu bħala strument ta' emerġenza effettiv; jitlob, għalhekk, li ssir reviżjoni tar-Regolament FSUE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Japprova d-deċiżjoni annessa ma' din ir-riżoluzzjoni; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tiffirma din id-deċiżjoni flimkien mal-President tal-Kunsill u biex tiżgura li tiġi ppubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni, flimkien mal-anness tagħha, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

12.

---

(1)  ĠU L 311, 14.11.2002, p. 3.

(2)  ĠU L 433 I, 22.12.2020, p. 11.

(3)  ĠU L 433 I, 22.12.2020, p. 28.

(4)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 2.

---

ANNESS

DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

dwar il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea biex tingħata assistenza lill-Ġermanja, il-Belġju, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Lussemburgu, Spanja u l-Greċja wara diżastri naturali li seħħew f'dawn il-pajjiżi matul l-2021

(It-test ta' dan l-anness mhux riprodott hawnhekk billi jikkorrispondi mal-att finali, Deċiżjoni (UE) 2023/68.)

---

| 17.5.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 177/148 |
| --- | --- | --- | --- |

17.5.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 177/148

---

P9_TA(2022)0441

Id-Direttivi dwar l-Enerġija Rinnovabbli, ir-Rendiment tal-Bini fl-Użu tal-Enerġija u l-Effiċjenza Enerġetika: emendi (REPowerEU)

Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-14 ta' Diċembru 2022, dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva (UE) 2018/2001 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, id-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija u d-Direttiva 2012/27/UE dwar l-effiċjenza enerġetika (COM(2022)0222 – C9-0184/2022 – 2022/0160(COD)) (1)

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

[Emenda 1 sakemm mhux indikat mod ieħor]

(2023/C 177/24)

EMENDI MILL-PARLAMENT EWROPEW (*1)

għall-proposta tal-Kummissjoni

DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

li temenda d-Direttiva (UE) 2018/2001 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, id-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija u d-Direttiva 2012/27/UE dwar l-effiċjenza enerġetika

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 192(1) u 194(2) tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (2),

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni (3),

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (4),

Billi:

| (1) | Fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew (5), ir-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) stabbilixxa l-objettiv li l-Unjoni ssir newtrali għall-klima
  sa mhux aktar tard mill-2050
  , u l-mira ta' tnaqqis ta'
  mill-inqas
  55 % fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra sal-2030. Dan jeħtieġ tranżizzjoni tal-enerġija
  ġusta, li ma tħalli lill-ebda territorju u lill-ebda ċittadin jaqgħu lura, żieda fl-effiċjenza
  u ishma ferm akbar ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli f'sistema tal-enerġija integrata. |
| --- | --- |

(1)

Fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew (5), ir-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) stabbilixxa l-objettiv li l-Unjoni ssir newtrali għall-klima
  sa mhux aktar tard mill-2050
  , u l-mira ta' tnaqqis ta'
  mill-inqas
  55 % fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra sal-2030. Dan jeħtieġ tranżizzjoni tal-enerġija
  ġusta, li ma tħalli lill-ebda territorju u lill-ebda ċittadin jaqgħu lura, żieda fl-effiċjenza
  u ishma ferm akbar ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli f'sistema tal-enerġija integrata.

| (2) | L-enerġija rinnovabbli taqdi rwol fundamentali fit-twettiq ta' dawn l-objettivi għax is-settur tal-enerġija llum jikkontribwixxi għal aktar minn 75 % tal-emissjonijiet totali tal-gassijiet serra fl-Unjoni. Filwaqt li tnaqqas dawk l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, l-enerġija rinnovabbli
  tista'
  tikkontribwixxi wkoll biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mal-ambjent bħat-telfien tal-bijodiversità u biex jonqos it-tniġġis
  tal-art, tal-ilma u tal-arja
  f'konformità mal-objettivi tal-Pjan ta' Azzjoni ta' Tniġġis Żero. |
| --- | --- |

(2)

L-enerġija rinnovabbli taqdi rwol fundamentali fit-twettiq ta' dawn l-objettivi għax is-settur tal-enerġija llum jikkontribwixxi għal aktar minn 75 % tal-emissjonijiet totali tal-gassijiet serra fl-Unjoni. Filwaqt li tnaqqas dawk l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, l-enerġija rinnovabbli
  tista'
  tikkontribwixxi wkoll biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mal-ambjent bħat-telfien tal-bijodiversità u biex jonqos it-tniġġis
  tal-art, tal-ilma u tal-arja
  f'konformità mal-objettivi tal-Pjan ta' Azzjoni ta' Tniġġis Żero.

| (2a) | Il-kuntest ġenerali maħluq mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja u l-effetti tal-pandemija tal-COVID-19 wassal għal żieda qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija madwar l-Unjoni, u b'hekk enfasizza l-ħtieġa li titħaffef l-effiċjenza enerġetika u li jiżdied l-użu tal-enerġija rinnovabbli fl-Unjoni. Sabiex jintlaħaq l-objettiv fit-tul ta' sistema tal-enerġija li tkun indipendenti minn pajjiżi terzi, l-Unjoni jenħtieġ li tiffoka fuq il-ħeffa tat-tranżizzjoni ekoloġika u l-iżgurar ta' politika tal-enerġija li tnaqqas l-emissjonijiet, li tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili importati u li tistabbilixxi prezzijiet ġusti u affordabbli għaċ-ċittadini u l-intrapriżi tal-Unjoni fis-setturi kollha tal-ekonomija. |
| --- | --- |

(2a)

Il-kuntest ġenerali maħluq mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja u l-effetti tal-pandemija tal-COVID-19 wassal għal żieda qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija madwar l-Unjoni, u b'hekk enfasizza l-ħtieġa li titħaffef l-effiċjenza enerġetika u li jiżdied l-użu tal-enerġija rinnovabbli fl-Unjoni. Sabiex jintlaħaq l-objettiv fit-tul ta' sistema tal-enerġija li tkun indipendenti minn pajjiżi terzi, l-Unjoni jenħtieġ li tiffoka fuq il-ħeffa tat-tranżizzjoni ekoloġika u l-iżgurar ta' politika tal-enerġija li tnaqqas l-emissjonijiet, li tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili importati u li tistabbilixxi prezzijiet ġusti u affordabbli għaċ-ċittadini u l-intrapriżi tal-Unjoni fis-setturi kollha tal-ekonomija.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (4) | Wieħed mill-ostakli ewlenin għall-investimenti fis-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u fl-infrastruttura relatata tagħhom hu l-proċeduri amministrattivi twal. Fost dawn l-ostakli hemm il-kumplessità tar-regoli applikabbli għall-għażla tas-siti u għall-awtorizzazzjonijiet amministrattivi għall-proġetti,
  inklużi restrizzjonijiet possibbli relatati mas-sinifikat storiku ta' ċerti siti,
  il-kumplessità u t-tul ta' żmien tal-valutazzjoni tal-impatti ambjentali tal-proġetti,
  u l-kwistjonijiet relatati
  tal-konnessjoni
  man-networks tal-enerġija
  , il-limitazzjonijiet fuq l-adattament tal-ispeċifikazzjonijiet tat-teknoloġija tul il-proċedura tal-għoti tal-permessi, jew kwistjonijiet ta' persunal tal-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi jew tal-operaturi tal-grilja. Biex jitħaffef il-pass tal-varar tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, jeħtieġ li jiġu adottati regoli li jissimplifikaw u jqassru l-proċessi tal-għoti tal-permessi
  , filwaqt li titqies l-aċċettazzjoni soċjali tal-varar tal-enerġija rinnovabbli
  . |
| --- | --- |

(4)

Wieħed mill-ostakli ewlenin għall-investimenti fis-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u fl-infrastruttura relatata tagħhom hu l-proċeduri amministrattivi twal. Fost dawn l-ostakli hemm il-kumplessità tar-regoli applikabbli għall-għażla tas-siti u għall-awtorizzazzjonijiet amministrattivi għall-proġetti,
  inklużi restrizzjonijiet possibbli relatati mas-sinifikat storiku ta' ċerti siti,
  il-kumplessità u t-tul ta' żmien tal-valutazzjoni tal-impatti ambjentali tal-proġetti,
  u l-kwistjonijiet relatati
  tal-konnessjoni
  man-networks tal-enerġija
  , il-limitazzjonijiet fuq l-adattament tal-ispeċifikazzjonijiet tat-teknoloġija tul il-proċedura tal-għoti tal-permessi, jew kwistjonijiet ta' persunal tal-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi jew tal-operaturi tal-grilja. Biex jitħaffef il-pass tal-varar tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, jeħtieġ li jiġu adottati regoli li jissimplifikaw u jqassru l-proċessi tal-għoti tal-permessi
  , filwaqt li titqies l-aċċettazzjoni soċjali tal-varar tal-enerġija rinnovabbli
  .

| (5) | Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tissimplifika r-rekwiżiti għas-simplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi għall-awtorizzazzjoni tal-impjanti tal-enerġija rinnovabbli billi tintroduċi regoli dwar l-organizzazzjoni u t-tul ta' żmien massimu tal-parti amministrattiva tal-proċess tal-għoti tal-permessi għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, li jkopru l-permessi rilevanti kollha għall-bini, ir-repowering u t-tħaddim tal-impjanti, u għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja. |
| --- | --- |

(5)

Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tissimplifika r-rekwiżiti għas-simplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi għall-awtorizzazzjoni tal-impjanti tal-enerġija rinnovabbli billi tintroduċi regoli dwar l-organizzazzjoni u t-tul ta' żmien massimu tal-parti amministrattiva tal-proċess tal-għoti tal-permessi għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, li jkopru l-permessi rilevanti kollha għall-bini, ir-repowering u t-tħaddim tal-impjanti, u għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja.

| (6) | Huma meħtieġa aktar simplifikazzjoni u tqassir tal-proċessi amministrattivi tal-għoti tal-permessi
  għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli u l-infrastruttura relatata tagħhom, inklużi l-konnessjonijiet man-networks,
  b'mod ikkoordinat u armonizzat biex ikun żgurat li l-Unjoni tilħaq il-miri ambizzjużi tagħha tal-klima u tal-enerġija għall-2030 u l-objettiv tan-newtralità klimatika sal-2050, filwaqt li jitqies il-prinċipju ta' “la tagħmilx ħsara” tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. L-introduzzjoni ta' skadenzi iqsar u ċari għad-deċiżjonijiet li jridu jieħdu l-awtoritajiet kompetenti biex joħorġu l-awtorizzazzjoni tal-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli abbażi ta' applikazzjoni sħiħa se tħaffef il-varar tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Iżda huwa xieraq li ssir distinzjoni bejn il-proġetti fiż-żoni partikolarment adattati biex jiġu varati proġetti tal-enerġija rinnovabbli, li għalihom l-iskadenzi jistgħu jiġu ssimplifikati b'mod partikolari (l-hekk imsejħa “żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli”), u l-proġetti li jinsabu barra minn dawk iż-żoni. |
| --- | --- |

(6)

Huma meħtieġa aktar simplifikazzjoni u tqassir tal-proċessi amministrattivi tal-għoti tal-permessi
  għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli u l-infrastruttura relatata tagħhom, inklużi l-konnessjonijiet man-networks,
  b'mod ikkoordinat u armonizzat biex ikun żgurat li l-Unjoni tilħaq il-miri ambizzjużi tagħha tal-klima u tal-enerġija għall-2030 u l-objettiv tan-newtralità klimatika sal-2050, filwaqt li jitqies il-prinċipju ta' “la tagħmilx ħsara” tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. L-introduzzjoni ta' skadenzi iqsar u ċari għad-deċiżjonijiet li jridu jieħdu l-awtoritajiet kompetenti biex joħorġu l-awtorizzazzjoni tal-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli abbażi ta' applikazzjoni sħiħa se tħaffef il-varar tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Iżda huwa xieraq li ssir distinzjoni bejn il-proġetti fiż-żoni partikolarment adattati biex jiġu varati proġetti tal-enerġija rinnovabbli, li għalihom l-iskadenzi jistgħu jiġu ssimplifikati b'mod partikolari (l-hekk imsejħa “żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli”), u l-proġetti li jinsabu barra minn dawk iż-żoni.

| (7) | Uħud mill-aktar kwistjonijiet komuni li jkollhom l-iżviluppaturi tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli huma relatati
  mal-proċeduri – kumplessi u twal – amministrattivi, ta' għoti tal-permessi u ta' konnessjoni mal-grilja
  stabbiliti fil-livell nazzjonali jew reġjonali
  u man-nuqqas ta' persunal u ta' għarfien tekniku biżżejjed fl-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi
  biex jiġi vvalutat l-impatt ambjentali tal-proġetti proposti. Għalhekk, huwa xieraq li jiġu ssimplifikati ċerti aspetti relatati mal-ambjent tal-proċeduri u tal-proċessi tal-għoti tal-permessi għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli.
  Barra minn hekk, huwa xieraq ukoll li jiġi żgurat li l-operaturi tas-sistemi tal-enerġija jappoġġaw il-varar effiċjenti ta' proġetti tal-enerġija rinnovabbli permezz tal-akkwist ta' servizzi ta' flessibbiltà f'konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2019/943 u d-Direttiva (UE) 2019/944. [Am. 5] |
| --- | --- |

(7)

Uħud mill-aktar kwistjonijiet komuni li jkollhom l-iżviluppaturi tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli huma relatati
  mal-proċeduri – kumplessi u twal – amministrattivi, ta' għoti tal-permessi u ta' konnessjoni mal-grilja
  stabbiliti fil-livell nazzjonali jew reġjonali
  u man-nuqqas ta' persunal u ta' għarfien tekniku biżżejjed fl-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi
  biex jiġi vvalutat l-impatt ambjentali tal-proġetti proposti. Għalhekk, huwa xieraq li jiġu ssimplifikati ċerti aspetti relatati mal-ambjent tal-proċeduri u tal-proċessi tal-għoti tal-permessi għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli.
  Barra minn hekk, huwa xieraq ukoll li jiġi żgurat li l-operaturi tas-sistemi tal-enerġija jappoġġaw il-varar effiċjenti ta' proġetti tal-enerġija rinnovabbli permezz tal-akkwist ta' servizzi ta' flessibbiltà f'konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2019/943 u d-Direttiva (UE) 2019/944. [Am. 5]

| (7a) | Proċeduri amministrattivi kumplessi, twal u opaki għandhom impatt sproporzjonat fuq iċ-ċittadini, fuq l-awtoritajiet lokali u fuq l-SMEs, li jaġixxu bħala awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli individwalment jew permezz ta' aggregaturi u komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli. B'mod partikolari, dan ħafna drabi huwa dovut għan-nuqqas ta' esperjenza jew ta' għarfien espert jew ta' riżorsi finanzjarji u umani għall-immaniġġjar tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi u tal-konnessjoni mal-grilja. Jeħtieġ li ssir aktar faċli għall-atturi tas-suq mhux professjonali u mhux kummerċjali biex jimmaniġġjaw b'suċċess il-kisba tal-approvazzjonijiet rilevanti. Jenħtieġ li dan jiġi aġevolat permezz ta' simplifikazzjoni, fejn meħtieġ, kif ukoll punti ta' servizz speċifiċi meta dawn l-atturi ma jkollhomx l-istess kapaċità bħal atturi tas-suq professjonali oħra b'riżorsi tajbin. L-ippjanar u l-immappjar integrati f'diversi livelli tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jirriflettu l-ippjanar u l-immappjar lokali mwettqa fil-livell lokali u reġjonali kif ukoll li jidentifikaw il-ħtiġijiet stmati tal-persunal, tat-taħriġ, tal-finanzjament u tekniċi tal-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi. |
| --- | --- |

(7a)

Proċeduri amministrattivi kumplessi, twal u opaki għandhom impatt sproporzjonat fuq iċ-ċittadini, fuq l-awtoritajiet lokali u fuq l-SMEs, li jaġixxu bħala awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli individwalment jew permezz ta' aggregaturi u komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli. B'mod partikolari, dan ħafna drabi huwa dovut għan-nuqqas ta' esperjenza jew ta' għarfien espert jew ta' riżorsi finanzjarji u umani għall-immaniġġjar tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi u tal-konnessjoni mal-grilja. Jeħtieġ li ssir aktar faċli għall-atturi tas-suq mhux professjonali u mhux kummerċjali biex jimmaniġġjaw b'suċċess il-kisba tal-approvazzjonijiet rilevanti. Jenħtieġ li dan jiġi aġevolat permezz ta' simplifikazzjoni, fejn meħtieġ, kif ukoll punti ta' servizz speċifiċi meta dawn l-atturi ma jkollhomx l-istess kapaċità bħal atturi tas-suq professjonali oħra b'riżorsi tajbin. L-ippjanar u l-immappjar integrati f'diversi livelli tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jirriflettu l-ippjanar u l-immappjar lokali mwettqa fil-livell lokali u reġjonali kif ukoll li jidentifikaw il-ħtiġijiet stmati tal-persunal, tat-taħriġ, tal-finanzjament u tekniċi tal-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi.

| (8) | It-tnedija aktar mgħaġġla tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli
  jenħtieġ li
  tiġi appoġġata bi ppjanar
  u mmappjar integrati f'diversi livelli tal-enerġija rinnovabbli mwettqa
  mill-Istati Membri
  b'koordinazzjoni strutturata mal-awtoritajiet lokali u reġjonali.
  L-Istati Membri jenħtieġ li jidentifikaw iż-żoni fuq l-art
  , fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje
  u fuq il-baħar meħtieġa għall-installazzjoni tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli biex iwettqu l-kontributi nazzjonali tagħhom ħalli
  jintlaħqu l-mira
  riveduta tal-enerġija rinnovabbli għall-2030 stabbilita fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva (UE) 2018/2001
  kif ukoll is-sottomiri stabbiliti fl-Artikoli 15a, 22a, 23(1), 24(4) u 25(1) tar-Regolament (UE) 2021/1119 u l-objettiv tan-newtralità klimatika stabbilit fl-Artikolu 2 tiegħu.
  Dawn iż-żoni jenħtieġ li jkunu jirriflettu t-trajettorji stmati u l-kapaċità installata ppjanata totali tagħhom u jenħtieġ li jiġu identifikati mit-teknoloġija tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fil-pjanijiet nazzjonali ▌ tal-Istati Membri għall-enerġija u l-klima
  aġġornati
  skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. Jenħtieġ li l-identifikazzjoni taż-żoni meħtieġa fuq l-art
  , fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje
  u fuq il-baħar tkun tikkunsidra d-disponibbiltà tar-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-potenzjal li joffru ż-żoni differenti fuq l-art u fuq il-baħar għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli tat-teknoloġiji differenti, id-domanda projettata għall-enerġija
  , filwaqt li titqies l-effiċjenza enerġetika u tas-sistema,
  b'mod ġenerali u fir-reġjuni differenti tal-Istat Membru, u d-disponibbiltà tal-infrastruttura tal-grilja
  u tan-network tal-enerġija
  rilevanti,
  tal-faċilitajiet
  tal-ħżin
  tal-enerġija
  u ta' għodod oħra ta' flessibbiltà, filwaqt li
  jitqiesu l-kapaċità
  meħtieġa biex takkomoda l-ammont dejjem akbar ta' enerġija rinnovabbli
  , u l-potenzjal li ċ-ċittadini jiġu involuti b'mod attiv fis-sistema tal-enerġija, billi jaġixxu bħala awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli individwalment jew permezz ta' aggregaturi u komunitajiet tal-enerġija
  .
  Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-permessi amministrattivi għall-kostruzzjoni, ir-repowering u t-tħaddim tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli msemmija fl-Artikolu 16(1) u (2) jitqiesu bħala deċiżjonijiet finali dwar l-eżitu tal-proċedura tal-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti dwar id-determinazzjoni tal-użu tal-art għaż-żona fejn se jkunu jinsabu dawk l-impjanti. |
| --- | --- |

(8)

It-tnedija aktar mgħaġġla tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli
  jenħtieġ li
  tiġi appoġġata bi ppjanar
  u mmappjar integrati f'diversi livelli tal-enerġija rinnovabbli mwettqa
  mill-Istati Membri
  b'koordinazzjoni strutturata mal-awtoritajiet lokali u reġjonali.
  L-Istati Membri jenħtieġ li jidentifikaw iż-żoni fuq l-art
  , fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje
  u fuq il-baħar meħtieġa għall-installazzjoni tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli biex iwettqu l-kontributi nazzjonali tagħhom ħalli
  jintlaħqu l-mira
  riveduta tal-enerġija rinnovabbli għall-2030 stabbilita fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva (UE) 2018/2001
  kif ukoll is-sottomiri stabbiliti fl-Artikoli 15a, 22a, 23(1), 24(4) u 25(1) tar-Regolament (UE) 2021/1119 u l-objettiv tan-newtralità klimatika stabbilit fl-Artikolu 2 tiegħu.
  Dawn iż-żoni jenħtieġ li jkunu jirriflettu t-trajettorji stmati u l-kapaċità installata ppjanata totali tagħhom u jenħtieġ li jiġu identifikati mit-teknoloġija tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fil-pjanijiet nazzjonali ▌ tal-Istati Membri għall-enerġija u l-klima
  aġġornati
  skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. Jenħtieġ li l-identifikazzjoni taż-żoni meħtieġa fuq l-art
  , fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje
  u fuq il-baħar tkun tikkunsidra d-disponibbiltà tar-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-potenzjal li joffru ż-żoni differenti fuq l-art u fuq il-baħar għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli tat-teknoloġiji differenti, id-domanda projettata għall-enerġija
  , filwaqt li titqies l-effiċjenza enerġetika u tas-sistema,
  b'mod ġenerali u fir-reġjuni differenti tal-Istat Membru, u d-disponibbiltà tal-infrastruttura tal-grilja
  u tan-network tal-enerġija
  rilevanti,
  tal-faċilitajiet
  tal-ħżin
  tal-enerġija
  u ta' għodod oħra ta' flessibbiltà, filwaqt li
  jitqiesu l-kapaċità
  meħtieġa biex takkomoda l-ammont dejjem akbar ta' enerġija rinnovabbli
  , u l-potenzjal li ċ-ċittadini jiġu involuti b'mod attiv fis-sistema tal-enerġija, billi jaġixxu bħala awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli individwalment jew permezz ta' aggregaturi u komunitajiet tal-enerġija
  .
  Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-permessi amministrattivi għall-kostruzzjoni, ir-repowering u t-tħaddim tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli msemmija fl-Artikolu 16(1) u (2) jitqiesu bħala deċiżjonijiet finali dwar l-eżitu tal-proċedura tal-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti dwar id-determinazzjoni tal-użu tal-art għaż-żona fejn se jkunu jinsabu dawk l-impjanti.

| (9) | Bħala ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jiddeżinjaw dawk iż-żoni li huma partikolarment adatti biex jiġu żviluppati proġetti tal-enerġija rinnovabbli, filwaqt li jiddifferenzjaw bejn it-teknoloġiji, u fejn il-varar tat-tip speċifiku ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli ma jkunx mistenni jħalli impatt ambjentali sinifikanti
  fuq l-ambjent u fuq is-sikurezza tal-ikel fir-rigward tal-produzzjoni agrikola
  .
  Iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkunu partikolarment adatti għall-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Madankollu, l-impjanti tal-kombustjoni tal-bijomassa jenħtieġ li jiġu esklużi miż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, ħlief għall-installazzjonijiet li jinsabu f'reġjun ultraperiferiku kif imsemmi fl-Artikolu 349 tat-TFUE, fejn jistgħu jitqiesu eċċezzjonijiet minħabba ħtiġijiet speċifiċi.
  Fid-deżinjazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jevitaw iż-żoni protetti ▌u jikkunsidraw pjanijiet ta' restawr.
  Iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li tal-inqas jiġu stabbiliti għat-turbini eoliċi u l-impjanti solari u jistgħu jiġu stabbiliti għall-impjanti tal-produzzjoni tal-bijometan.
  L-Istati Membri jistgħu jiddeżinjaw żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli speċifiċi għal tip wieħed jew aktar ta' impjanti tal-enerġija rinnovabbli u jenħtieġ li jindikaw it-tip jew it-tipi ta' enerġija rinnovabbli li jkunu adatti biex jiġu prodotti f'kull żona
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(9)

Bħala ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jiddeżinjaw dawk iż-żoni li huma partikolarment adatti biex jiġu żviluppati proġetti tal-enerġija rinnovabbli, filwaqt li jiddifferenzjaw bejn it-teknoloġiji, u fejn il-varar tat-tip speċifiku ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli ma jkunx mistenni jħalli impatt ambjentali sinifikanti
  fuq l-ambjent u fuq is-sikurezza tal-ikel fir-rigward tal-produzzjoni agrikola
  .
  Iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkunu partikolarment adatti għall-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Madankollu, l-impjanti tal-kombustjoni tal-bijomassa jenħtieġ li jiġu esklużi miż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, ħlief għall-installazzjonijiet li jinsabu f'reġjun ultraperiferiku kif imsemmi fl-Artikolu 349 tat-TFUE, fejn jistgħu jitqiesu eċċezzjonijiet minħabba ħtiġijiet speċifiċi.
  Fid-deżinjazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jevitaw iż-żoni protetti ▌u jikkunsidraw pjanijiet ta' restawr.
  Iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li tal-inqas jiġu stabbiliti għat-turbini eoliċi u l-impjanti solari u jistgħu jiġu stabbiliti għall-impjanti tal-produzzjoni tal-bijometan.
  L-Istati Membri jistgħu jiddeżinjaw żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli speċifiċi għal tip wieħed jew aktar ta' impjanti tal-enerġija rinnovabbli u jenħtieġ li jindikaw it-tip jew it-tipi ta' enerġija rinnovabbli li jkunu adatti biex jiġu prodotti f'kull żona
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli.

| (9a) | Il-produzzjoni tal-ikel jeħtieġ li tieħu prijorità fuq il-produzzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni tal-enerġija jenħtieġ li ma twassalx għal tnaqqis fil-produzzjoni tal-ikel jew tnaqqis fir-rendimenti tal-għelejjel, iżda ż-żewġ attivitajiet jistgħu u jridu jeżistu flimkien u jenħtieġ li jisfruttaw is-sinerġiji. Biex dan isir, jeħtieġ li l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fil-forom varji tagħha tiġi ffaċilitata, f'postijiet li huma faċilment aċċessibbli għall-bdiewa, u f'konformità mal-ħtiġijiet tal-azjenda agrikola. Jeħtieġ li l-Istati Membri jevitaw li jiddeżinjaw l-art agrikola produttiva u ż-żoni agrikoli li jipproduċu prodotti agroalimentari ta' kwalità għolja u prodotti b'konnessjoni speċjali mal-pajsaġġ u mal-kultura lokali bħala żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. L-isfruttament tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, bħall-produzzjoni tal-bijometan, jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ fiż-żoni li jkunu qrib ħafna ta' siti agrikoli, jiġifieri dawk li jkunu qrib ta' art agrikola u siti fl-azjendi agrikoli, u f'żoni mhux agrikoli li jkunu jinsabu fuq art agrikola. Bħala prijorità, iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkunu jinsabu qrib l-utenti finali jew żoni b'infrastrutturi eżistenti u f'siti fejn il-flussi residwi jew l-iskart agrikolu jistgħu jintużaw għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(9a)

Il-produzzjoni tal-ikel jeħtieġ li tieħu prijorità fuq il-produzzjoni tal-enerġija u l-produzzjoni tal-enerġija jenħtieġ li ma twassalx għal tnaqqis fil-produzzjoni tal-ikel jew tnaqqis fir-rendimenti tal-għelejjel, iżda ż-żewġ attivitajiet jistgħu u jridu jeżistu flimkien u jenħtieġ li jisfruttaw is-sinerġiji. Biex dan isir, jeħtieġ li l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fil-forom varji tagħha tiġi ffaċilitata, f'postijiet li huma faċilment aċċessibbli għall-bdiewa, u f'konformità mal-ħtiġijiet tal-azjenda agrikola. Jeħtieġ li l-Istati Membri jevitaw li jiddeżinjaw l-art agrikola produttiva u ż-żoni agrikoli li jipproduċu prodotti agroalimentari ta' kwalità għolja u prodotti b'konnessjoni speċjali mal-pajsaġġ u mal-kultura lokali bħala żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. L-isfruttament tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, bħall-produzzjoni tal-bijometan, jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ fiż-żoni li jkunu qrib ħafna ta' siti agrikoli, jiġifieri dawk li jkunu qrib ta' art agrikola u siti fl-azjendi agrikoli, u f'żoni mhux agrikoli li jkunu jinsabu fuq art agrikola. Bħala prijorità, iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkunu jinsabu qrib l-utenti finali jew żoni b'infrastrutturi eżistenti u f'siti fejn il-flussi residwi jew l-iskart agrikolu jistgħu jintużaw għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli.

| (10) | Id-Direttiva 2001/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) tistabbilixxi l-valutazzjonijiet ambjentali bħala għodda importanti għall-integrazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet ambjentali fit-tħejjija u fl-adozzjoni tal-pjanijiet u tal-programmi. Biex jagħżlu ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jħejju pjan(ijiet) li jinkludu l-identifikazzjoni taż-żoni u r-regoli applikabbli u l-miżuri ta' mitigazzjoni
  jew il-proġetti
  li jinsabu f'kull żona
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  .
  Id-daqs ta' dawk iż-żoni jenħtieġ li jkun proporzjonat mal-objettivi għall-enerġiji rinnovabbli u s-sottomiri stabbiliti fid-Direttiva (UE) 2018/2001 u fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima kif aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999.
  L-Istati Membri jistgħu jħejju pjan uniku wieħed għaż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  u għat-teknoloġiji rinnovabbli kollha, jew pjanijiet speċifiċi għat-teknoloġija li jidentifikaw żona ▌ waħda jew aktar
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli. Kull pjan jenħtieġ li jkun soġġett għal valutazzjoni ambjentali mwettqa f'konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2001/42/KE biex jiġu vvalutati l-impatti ta' kull teknoloġija rinnovabbli fuq iż-żoni rilevanti ddeżinjati f'dak il-pjan. Bit-twettiq ta' valutazzjoni ambjentali f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE għal dan il-għan, l-Istati Membri jkunu jistgħu jħaddmu approċċ aktar integrat u effiċjenti għall-ippjanar u jqisu l-kunsiderazzjonijiet ambjentali f'fażi bikrija tal-proċess tal-ippjanar f'livell strateġiku. Dan jikkontribwixxi biex jagħti spinta lill-varar tas-sorsi differenti tal-enerġija rinnovabbli b'mod simplifikat u b'aktar ħeffa filwaqt li jnaqqas kemm jista' jkun l-impatti negattivi ta' dawn il-proġetti fuq l-ambjent. |
| --- | --- |

(10)

Id-Direttiva 2001/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) tistabbilixxi l-valutazzjonijiet ambjentali bħala għodda importanti għall-integrazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet ambjentali fit-tħejjija u fl-adozzjoni tal-pjanijiet u tal-programmi. Biex jagħżlu ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jħejju pjan(ijiet) li jinkludu l-identifikazzjoni taż-żoni u r-regoli applikabbli u l-miżuri ta' mitigazzjoni
  jew il-proġetti
  li jinsabu f'kull żona
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  .
  Id-daqs ta' dawk iż-żoni jenħtieġ li jkun proporzjonat mal-objettivi għall-enerġiji rinnovabbli u s-sottomiri stabbiliti fid-Direttiva (UE) 2018/2001 u fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima kif aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999.
  L-Istati Membri jistgħu jħejju pjan uniku wieħed għaż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  u għat-teknoloġiji rinnovabbli kollha, jew pjanijiet speċifiċi għat-teknoloġija li jidentifikaw żona ▌ waħda jew aktar
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli. Kull pjan jenħtieġ li jkun soġġett għal valutazzjoni ambjentali mwettqa f'konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2001/42/KE biex jiġu vvalutati l-impatti ta' kull teknoloġija rinnovabbli fuq iż-żoni rilevanti ddeżinjati f'dak il-pjan. Bit-twettiq ta' valutazzjoni ambjentali f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE għal dan il-għan, l-Istati Membri jkunu jistgħu jħaddmu approċċ aktar integrat u effiċjenti għall-ippjanar u jqisu l-kunsiderazzjonijiet ambjentali f'fażi bikrija tal-proċess tal-ippjanar f'livell strateġiku. Dan jikkontribwixxi biex jagħti spinta lill-varar tas-sorsi differenti tal-enerġija rinnovabbli b'mod simplifikat u b'aktar ħeffa filwaqt li jnaqqas kemm jista' jkun l-impatti negattivi ta' dawn il-proġetti fuq l-ambjent.

| (11) | Wara l-adozzjoni tal-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jimmonitorjaw l-effetti ambjentali sinifikanti tal-implimentazzjoni tal-pjanijiet u tal-programmi biex, fost l-oħrajn, jidentifikaw fi stadju bikri l-effetti negattivi ▌ u biex ikunu jistgħu jieħdu azzjoni ta' rimedju xierqa, f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE. |
| --- | --- |

(11)

Wara l-adozzjoni tal-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jimmonitorjaw l-effetti ambjentali sinifikanti tal-implimentazzjoni tal-pjanijiet u tal-programmi biex, fost l-oħrajn, jidentifikaw fi stadju bikri l-effetti negattivi ▌ u biex ikunu jistgħu jieħdu azzjoni ta' rimedju xierqa, f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE.

| (12) | Id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE) dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (8) (“il-Konvenzjoni ta' Aarhus”) rigward l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid tad-deċiżjonijiet, u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali, b'mod partikolari d-dispożizzjonijiet relatati mal-parteċipazzjoni pubblika u mal-aċċess għall-ġustizzja jibqgħu applikabbli ▌. |
| --- | --- |

(12)

Id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE) dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (8) (“il-Konvenzjoni ta' Aarhus”) rigward l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid tad-deċiżjonijiet, u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali, b'mod partikolari d-dispożizzjonijiet relatati mal-parteċipazzjoni pubblika u mal-aċċess għall-ġustizzja jibqgħu applikabbli ▌.

| (12a) | Sabiex tiżdied l-aċċettazzjoni pubblika tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli u tingħata s-setgħa liċ-ċittadini u lill-komunitajiet lokali biex jipproduċu u jikkunsmaw l-enerġija tagħhom stess, l-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu miżuri xierqa biex jinfurmaw debitament liċ-ċittadini dwar proġetti ġodda u jippromwovu u daqshekk ieħor jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tagħhom f'dawk il-proġetti, fost l-oħrajn permezz tal-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(12a)

Sabiex tiżdied l-aċċettazzjoni pubblika tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli u tingħata s-setgħa liċ-ċittadini u lill-komunitajiet lokali biex jipproduċu u jikkunsmaw l-enerġija tagħhom stess, l-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu miżuri xierqa biex jinfurmaw debitament liċ-ċittadini dwar proġetti ġodda u jippromwovu u daqshekk ieħor jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tagħhom f'dawk il-proġetti, fost l-oħrajn permezz tal-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli.

| (13) | Id-deżinjazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkollha l-għan li tiżgura li l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli minn dawn iż-żoni, flimkien mal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli, l-impjanti futuri tal-enerġija rinnovabbli barra minn dawn iż-żoni u l-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni jkunu biżżejjed biex jinkiseb il-kontribut tal-Istati Membri għall-mira tal-Unjoni tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

(13)

Id-deżinjazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkollha l-għan li tiżgura li l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli minn dawn iż-żoni, flimkien mal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli, l-impjanti futuri tal-enerġija rinnovabbli barra minn dawn iż-żoni u l-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni jkunu biżżejjed biex jinkiseb il-kontribut tal-Istati Membri għall-mira tal-Unjoni tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva (UE) 2018/2001.

| (14) | Fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli li jiġu ddeżinjati, il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli li jikkonformaw mar-regoli u mal-miżuri identifikati fil-pjan(ijiet) imħejjija mill-Istati Membri jenħtieġ li jibbenefikaw mill-preżunzjoni li ma jħallux effetti sinifikanti fuq l-ambjent. Għalhekk, jenħtieġ li jkun hemm eżenzjoni mill-ħtieġa li ssir valutazzjoni tal-impatt ambjentali speċifika fil-livell tal-proġett fis-sens tad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), għajr għall-proġetti li aktarx iħallu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor jew meta jintalab dan minn Stat Membru li aktarx ikun se jintlaqat b'mod sinifikanti. L-obbligi skont il-Konvenzjoni ta' Espoo tal-UNECE dwar il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali f'kuntest transfruntier tal-25 ta' Frar 1991 jenħtieġ li jibqgħu applikabbli għall-Istati Membri meta l-proġett aktarx ikun se jħalli impatt transfruntier sinifikanti f'xi pajjiż terz. |
| --- | --- |

(14)

Fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli li jiġu ddeżinjati, il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli li jikkonformaw mar-regoli u mal-miżuri identifikati fil-pjan(ijiet) imħejjija mill-Istati Membri jenħtieġ li jibbenefikaw mill-preżunzjoni li ma jħallux effetti sinifikanti fuq l-ambjent. Għalhekk, jenħtieġ li jkun hemm eżenzjoni mill-ħtieġa li ssir valutazzjoni tal-impatt ambjentali speċifika fil-livell tal-proġett fis-sens tad-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), għajr għall-proġetti li aktarx iħallu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor jew meta jintalab dan minn Stat Membru li aktarx ikun se jintlaqat b'mod sinifikanti. L-obbligi skont il-Konvenzjoni ta' Espoo tal-UNECE dwar il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali f'kuntest transfruntier tal-25 ta' Frar 1991 jenħtieġ li jibqgħu applikabbli għall-Istati Membri meta l-proġett aktarx ikun se jħalli impatt transfruntier sinifikanti f'xi pajjiż terz.

| (15) | Id-deżinjazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li tippermetti li l-impjanti tal-enerġija rinnovabbli, il-konnessjoni tagħhom mal-grilja, u l-faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija kolokalizzati li jinsabu f'dawn iż-żoni jibbenefikaw mill-prevedibbiltà u minn proċeduri amministrattivi simplifikati. B'mod partikolari, il-proġetti li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jibbenefikaw minn proċeduri amministrattivi mħaffa, li jinkludu ftehim impliċitu f'każ ta' nuqqas ta' rispons mill-awtorità kompetenti għal xi pass amministrattiv sal-iskadenza stabbilita, diment li l-proġett speċifiku ma jkunx soġġett għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali. Dawn il-proġetti jenħtieġ li jibbenefikaw ukoll minn skadenzi delimitati b'mod ċar u minn ċertezza legali fir-rigward tal-eżitu mistenni tal-proċedura. Wara l-applikazzjoni għal proġetti f'żona
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jwettqu skrinjar rapidu ta' dawn l-applikazzjonijiet ħalli jidentifikaw lil dawk il-proġetti minn fosthom li għandhom probabbiltà kbira li joħolqu effetti negattivi sinifikanti mhux previsti fid-dawl tas-sensittività ambjentali taż-żona ġeografika fejn jinsabu li ma kinux ġew identifikati fil-valutazzjoni ambjentali tal-pjan(ijiet) li jagħżlu ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli mwettqa f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE. Il-proġetti kollha li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jitqiesu approvati fi tmiem dan il-proċess tal-iskrinjar. Hu biss meta l-Istati Membri jkollhom evidenza ċara biex iqisu li xi proġett speċifiku aktarx iwassal għal dawk l-effetti negattivi sinifikanti mhux previsti, li l-Istati Membri jenħtieġ li, wara li jimmotivaw din id-deċiżjoni, jissottomettu dan il-proġett għal valutazzjoni ambjentali f'konformità mad-Direttiva 2011/92/UE u, meta rilevanti, mad-Direttiva 92/43/KEE (10). Peress li jeħtieġ jitħaffef il-varar tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, din il-valutazzjoni jenħtieġ li ssir fi żmien sitt xhur. |
| --- | --- |

(15)

Id-deżinjazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li tippermetti li l-impjanti tal-enerġija rinnovabbli, il-konnessjoni tagħhom mal-grilja, u l-faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija kolokalizzati li jinsabu f'dawn iż-żoni jibbenefikaw mill-prevedibbiltà u minn proċeduri amministrattivi simplifikati. B'mod partikolari, il-proġetti li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jibbenefikaw minn proċeduri amministrattivi mħaffa, li jinkludu ftehim impliċitu f'każ ta' nuqqas ta' rispons mill-awtorità kompetenti għal xi pass amministrattiv sal-iskadenza stabbilita, diment li l-proġett speċifiku ma jkunx soġġett għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali. Dawn il-proġetti jenħtieġ li jibbenefikaw ukoll minn skadenzi delimitati b'mod ċar u minn ċertezza legali fir-rigward tal-eżitu mistenni tal-proċedura. Wara l-applikazzjoni għal proġetti f'żona
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jwettqu skrinjar rapidu ta' dawn l-applikazzjonijiet ħalli jidentifikaw lil dawk il-proġetti minn fosthom li għandhom probabbiltà kbira li joħolqu effetti negattivi sinifikanti mhux previsti fid-dawl tas-sensittività ambjentali taż-żona ġeografika fejn jinsabu li ma kinux ġew identifikati fil-valutazzjoni ambjentali tal-pjan(ijiet) li jagħżlu ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli mwettqa f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE. Il-proġetti kollha li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jitqiesu approvati fi tmiem dan il-proċess tal-iskrinjar. Hu biss meta l-Istati Membri jkollhom evidenza ċara biex iqisu li xi proġett speċifiku aktarx iwassal għal dawk l-effetti negattivi sinifikanti mhux previsti, li l-Istati Membri jenħtieġ li, wara li jimmotivaw din id-deċiżjoni, jissottomettu dan il-proġett għal valutazzjoni ambjentali f'konformità mad-Direttiva 2011/92/UE u, meta rilevanti, mad-Direttiva 92/43/KEE (10). Peress li jeħtieġ jitħaffef il-varar tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, din il-valutazzjoni jenħtieġ li ssir fi żmien sitt xhur.

| (15a) | L-Istati Membri qablu dwar l-iżvilupp ta' network Ewropew koerenti ta' Natura 2000 billi pproponew lill-Kummissjoni siti adegwati ta' importanza Komunitarja skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 92/43/KEE u ż-Żoni Speċjali ta' Protezzjoni deżinjati skont id-Direttiva 2009/147/KE
   (11)

  . L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li s-siti li jinsabu fil-lista nazzjonali tagħhom abbażi tal-kriterji xjentifiċi stabbiliti fid-Direttiva 2009/147/KE u d-Direttiva 92/43/KEE ma jiġux iddeżinjati bħala żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, ħlief għall-uċuħ artifiċjali u mibnija li jinsabu f'dawk iż-żoni bħal bjut, żoni ta' parkeġġ jew infrastruttura tat-trasport. |
| --- | --- |

(15a)

L-Istati Membri qablu dwar l-iżvilupp ta' network Ewropew koerenti ta' Natura 2000 billi pproponew lill-Kummissjoni siti adegwati ta' importanza Komunitarja skont l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 92/43/KEE u ż-Żoni Speċjali ta' Protezzjoni deżinjati skont id-Direttiva 2009/147/KE
   (11)

  . L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li s-siti li jinsabu fil-lista nazzjonali tagħhom abbażi tal-kriterji xjentifiċi stabbiliti fid-Direttiva 2009/147/KE u d-Direttiva 92/43/KEE ma jiġux iddeżinjati bħala żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, ħlief għall-uċuħ artifiċjali u mibnija li jinsabu f'dawk iż-żoni bħal bjut, żoni ta' parkeġġ jew infrastruttura tat-trasport.

| (16) | Peress li jeħtieġ jitħaffef il-varar tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, l-identifikazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li ma twaqqafx l-installazzjoni attwali u futura tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fiż-żoni kollha disponibbli għall-varar tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Dawk il-proġetti jenħtieġ li jibqgħu soġġetti għall-obbligu ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali dedikata f'konformità mad-Direttiva 2011/92/UE u jenħtieġ li jkunu soġġetti għall-proċeduri previsti għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  . Biex jitħaffef il-ħruġ tal-permessi bl-iskala meħtieġa biex tintlaħaq il-mira tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fid-Direttiva (UE) 2018/2001, anke l-proċeduri applikabbli għall-proġetti barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  jenħtieġ li jiġu ssimplifikati billi jiddaħħlu skadenzi massimi ċari għall-passi kollha tal-proċedura, inkluż valutazzjonijiet ambjentali dedikata għal kull proġett. |
| --- | --- |

(16)

Peress li jeħtieġ jitħaffef il-varar tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, l-identifikazzjoni taż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li ma twaqqafx l-installazzjoni attwali u futura tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fiż-żoni kollha disponibbli għall-varar tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Dawk il-proġetti jenħtieġ li jibqgħu soġġetti għall-obbligu ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali dedikata f'konformità mad-Direttiva 2011/92/UE u jenħtieġ li jkunu soġġetti għall-proċeduri previsti għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  . Biex jitħaffef il-ħruġ tal-permessi bl-iskala meħtieġa biex tintlaħaq il-mira tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fid-Direttiva (UE) 2018/2001, anke l-proċeduri applikabbli għall-proġetti barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  jenħtieġ li jiġu ssimplifikati billi jiddaħħlu skadenzi massimi ċari għall-passi kollha tal-proċedura, inkluż valutazzjonijiet ambjentali dedikata għal kull proġett.

| (17) | L-użu multiplu tal-ispazju għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u użi oħra tal-art u tal-baħar (bħall-produzzjoni tal-ikel jew il-protezzjoni tan-natura jew ir-restawr tagħha) itaffi l-limitazzjonijiet fuq l-użu tal-art u tal-baħar. F'dan il-kuntest, il-ġestjoni tat-territorju hi għodda
  essenzjali
  biex jingħarfu u jitmexxew is-sinerġiji għall-użu tal-art u tal-baħar fi stadju bikri. L-Istati Membri jenħtieġ li jesploraw, jippermettu u jiffavorixxu l-użi multiplu taż-żoni identifikati bħala riżultat tal-miżuri ta' ppjanar tal-ispazju adottati. |
| --- | --- |

(17)

L-użu multiplu tal-ispazju għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u użi oħra tal-art u tal-baħar (bħall-produzzjoni tal-ikel jew il-protezzjoni tan-natura jew ir-restawr tagħha) itaffi l-limitazzjonijiet fuq l-użu tal-art u tal-baħar. F'dan il-kuntest, il-ġestjoni tat-territorju hi għodda
  essenzjali
  biex jingħarfu u jitmexxew is-sinerġiji għall-użu tal-art u tal-baħar fi stadju bikri. L-Istati Membri jenħtieġ li jesploraw, jippermettu u jiffavorixxu l-użi multiplu taż-żoni identifikati bħala riżultat tal-miżuri ta' ppjanar tal-ispazju adottati.

| (18) | Il-kostruzzjoni u t-tħaddim ta' impjanti tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jikkawżaw qtil jew tfixkil okkażjonali ta' għasafar u speċijiet protetti oħra skont id-Direttiva 92/43/KEE jew id-Direttiva 
  2009/147/KE
  . Madankollu, dan il-qtil jew it-tfixkil ma jitqiesx intenzjonat fis-sens ta' dawn id-Direttivi jekk waqt il-kostruzzjoni u t-tħaddim tiegħu, il-proġett ikun adotta miżuri ta' mitigazzjoni
  kollha meħtieġa
  biex jevita kolliżjonijiet jew jipprevjeni t-tfixkil, u jekk ikun qed iwettaq monitoraġġ xieraq biex jivvaluta l-effettività ta' dawk il-miżuri u, fid-dawl tal-informazzjoni miġbura, jieħu aktar miżuri kif meħtieġ biex jiżgura li ma jkun hemm l-ebda impatt negattiv sinifikanti fuq il-popolazzjoni tal-ispeċijiet ikkonċernati. |
| --- | --- |

(18)

Il-kostruzzjoni u t-tħaddim ta' impjanti tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jikkawżaw qtil jew tfixkil okkażjonali ta' għasafar u speċijiet protetti oħra skont id-Direttiva 92/43/KEE jew id-Direttiva 
  2009/147/KE
  . Madankollu, dan il-qtil jew it-tfixkil ma jitqiesx intenzjonat fis-sens ta' dawn id-Direttivi jekk waqt il-kostruzzjoni u t-tħaddim tiegħu, il-proġett ikun adotta miżuri ta' mitigazzjoni
  kollha meħtieġa
  biex jevita kolliżjonijiet jew jipprevjeni t-tfixkil, u jekk ikun qed iwettaq monitoraġġ xieraq biex jivvaluta l-effettività ta' dawk il-miżuri u, fid-dawl tal-informazzjoni miġbura, jieħu aktar miżuri kif meħtieġ biex jiżgura li ma jkun hemm l-ebda impatt negattiv sinifikanti fuq il-popolazzjoni tal-ispeċijiet ikkonċernati.

| (19) | Minbarra l-installazzjoni ta' impjanti ġodda
  u innovattivi
  tal-enerġija rinnovabbli, ir-repowering ta' impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli għandu potenzjal sinifikanti li jikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-enerġija rinnovabbli. Peress li, normalment, l-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli kienu ġew installati f'siti b'potenzjal sinifikanti ta' riżorsi tal-enerġija rinnovabbli, ir-repowering jista' jiżgura l-użu kontinwu ta' dawn is-siti filwaqt li jnaqqas il-ħtieġa li jiġu deżinjati siti ġodda għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Ir-repowering jinkludi benefiċċji oħrajn bħall-konnessjoni eżistenti mal-grilja, grad probabbli ogħla ta' aċċettazzjoni pubblika, u għarfien tal-impatti ambjentali. Ir-repowering tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli jinvolvi bidliet fil-proġetti eżistenti bi gradi differenti, jew l-estensjoni tagħhom. Il-proċess tal-għoti tal-permessi, inklużi l-valutazzjonijiet ambjentali u l-iskrinjar, għar-repowering tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkun limitat għall-impatti potenzjali li tikkawża l-bidla jew l-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali. |
| --- | --- |

(19)

Minbarra l-installazzjoni ta' impjanti ġodda
  u innovattivi
  tal-enerġija rinnovabbli, ir-repowering ta' impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli għandu potenzjal sinifikanti li jikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-enerġija rinnovabbli. Peress li, normalment, l-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli kienu ġew installati f'siti b'potenzjal sinifikanti ta' riżorsi tal-enerġija rinnovabbli, ir-repowering jista' jiżgura l-użu kontinwu ta' dawn is-siti filwaqt li jnaqqas il-ħtieġa li jiġu deżinjati siti ġodda għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Ir-repowering jinkludi benefiċċji oħrajn bħall-konnessjoni eżistenti mal-grilja, grad probabbli ogħla ta' aċċettazzjoni pubblika, u għarfien tal-impatti ambjentali. Ir-repowering tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli jinvolvi bidliet fil-proġetti eżistenti bi gradi differenti, jew l-estensjoni tagħhom. Il-proċess tal-għoti tal-permessi, inklużi l-valutazzjonijiet ambjentali u l-iskrinjar, għar-repowering tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jkun limitat għall-impatti potenzjali li tikkawża l-bidla jew l-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali.

| (20) | Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tintroduċi proċeduri simplifikati tal-għoti tal-permessi għar-repowering. Biex tiġi indirizzata l-ħtieġa dejjem akbar ta' repowering tal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli u biex jinħatfu bis-sħiħ il-vantaġġi tiegħu, huwa xieraq li tiġi stabbilita proċedura ferm iqsar għar-repowering tal-impjanti tal-enerġija rinnovabbli li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , inkluż proċedura iqsar tal-iskrinjar. Għar-repowering tal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw proċess simplifikat u rapidu tal-għoti tal-permessi li jenħtieġ li ma jaqbiżx sena, filwaqt li jitqies il-prinċipju ta' “la tagħmilx ħsara” tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. |
| --- | --- |

(20)

Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tintroduċi proċeduri simplifikati tal-għoti tal-permessi għar-repowering. Biex tiġi indirizzata l-ħtieġa dejjem akbar ta' repowering tal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli u biex jinħatfu bis-sħiħ il-vantaġġi tiegħu, huwa xieraq li tiġi stabbilita proċedura ferm iqsar għar-repowering tal-impjanti tal-enerġija rinnovabbli li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , inkluż proċedura iqsar tal-iskrinjar. Għar-repowering tal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw proċess simplifikat u rapidu tal-għoti tal-permessi li jenħtieġ li ma jaqbiżx sena, filwaqt li jitqies il-prinċipju ta' “la tagħmilx ħsara” tal-Patt Ekoloġiku Ewropew.

| (20a) | Sabiex jiġi promoss u aċċellerat ir-repowering tal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli, jenħtieġ li tiġi stabbilita minnufih proċedura simplifikata għall-konnessjonijiet mal-grilja fejn ir-repowering jirriżulta f'żieda limitata fil-kapaċità totali meta mqabbla mal-proġett oriġinali. [Am. 20] |
| --- | --- |

(20a)

Sabiex jiġi promoss u aċċellerat ir-repowering tal-impjanti eżistenti tal-enerġija rinnovabbli, jenħtieġ li tiġi stabbilita minnufih proċedura simplifikata għall-konnessjonijiet mal-grilja fejn ir-repowering jirriżulta f'żieda limitata fil-kapaċità totali meta mqabbla mal-proġett oriġinali. [Am. 20]

| (20b) | Meta jsir repowering ta' installazzjoni solari, jistgħu jinkisbu żidiet fl-effiċjenza u fil-kapaċità mingħajr ma jiżdied l-ispazju okkupat. Għalhekk l-installazzjoni li tiġi repowered ma jkollhiex impatt differenti fuq l-ambjent mill-installazzjoni oriġinali sakemm l-ispazju użat ma jiżdiedx fil-proċess, u l-miżuri ta' mitigazzjoni ambjentali oriġinarjament meħtieġa jkomplu jiġu rispettati. [Am. 21] |
| --- | --- |

(20b)

Meta jsir repowering ta' installazzjoni solari, jistgħu jinkisbu żidiet fl-effiċjenza u fil-kapaċità mingħajr ma jiżdied l-ispazju okkupat. Għalhekk l-installazzjoni li tiġi repowered ma jkollhiex impatt differenti fuq l-ambjent mill-installazzjoni oriġinali sakemm l-ispazju użat ma jiżdiedx fil-proċess, u l-miżuri ta' mitigazzjoni ambjentali oriġinarjament meħtieġa jkomplu jiġu rispettati. [Am. 21]

| (21) | L-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari, flimkien
  mal-ħżin, inkluż il-ħżin
  kolokalizzat
  termali u tal-enerġija,
  u l-konnessjoni mal-grilja relatati, fi strutturi eżistenti jew futuri maħluqa għal skopijiet differenti mill-produzzjoni tal-enerġija solari, għajr l-uċuħ artifiċjali tal-ilma, bħall-bjut, iż-żoni tal-parkeġġ, it-toroq u l-linji ferrovjarji, tipikament ma joħolqux tħassib relatat ma' użi kompetituri tal-ispazju jew mal-impatt ambjentali. Għalhekk, dawn l-installazzjonijiet jistgħu jibbenefikaw minn proċeduri iqsar tal-għoti tal-permessi.
  Għalhekk din id-Direttiva tintroduċi proċess aċċellerat tal-għoti ta' permessi għall-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari u l-ħżin kolokalizzat u l-konnessjonijiet mal-grilja relatati fi strutturi artifiċjali eżistenti jew futuri maħluqa għal skopijiet differenti mill-produzzjoni tal-enerġija solari. Tintroduċi wkoll deroga speċifika għal dawk l-installazzjonijiet mill-ħtieġa li jitwettqu valutazzjonijiet ambjentali skont id-Direttiva 2011/92/UE fuq il-bażi li mhux suppost iqajmu tħassib relatat mal-kompetizzjoni fl-użi tal-ispazju jew mal-impatt ambjentali. L-investiment f'installazzjonijiet żgħar u deċentralizzati tal-enerġija solari biex isiru awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli huwa wieħed mill-aktar mezzi effiċjenti li bihom il-konsumaturi tal-enerġija jistgħu jnaqqsu l-kontijiet tal-enerġija tagħhom u l-esponiment tagħhom għall-volatilità tal-prezzijiet. L-installazzjonijiet deċentralizzati inkluż għal awtokonsumaturi individwali jew kollettivi konġunti, jew fil-kuntest ta' komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli lokali, jikkontribwixxu wkoll għat-tnaqqis ġenerali tad-domanda tal-gass naturali, għaż-żieda fir-reżiljenza tas-sistema u għall-kisba tal-miri tal-Unjoni għall-enerġija rinnovabbli L-installazzjonijiet ta' kapaċità elettrika ta' 50 kW jew inqas x'aktarx li ma jkollhomx effetti negattivi kbar fuq l-ambjent jew il-grilja u ma jqajmux tħassib dwar is-sikurezza. Barra minn hekk, l-installazzjonijiet żgħar ta' awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli ġeneralment ma jeħtiġux espansjoni tal-kapaċità fil-punt ta' konnessjoni mal-grilja. Fid-dawl tal-effetti pożittivi immedjati ta' dawn l-installazzjonijiet għall-konsumaturi u l-impatti ambjentali limitati li jistgħu jirriżultaw minnhom, jixraq li jiġi simplifikat aktar il-proċess tal-għoti ta' permessi applikabbli għalihom billi jiġi introdott il-kunċett ta' silenzju amministrattiv pożittiv fil-proċeduri rilevanti tal-għoti ta' permessi sabiex jiġi promoss u jiġi aċċellerat il-varar ta' dawn l-installazzjonijiet u biex jinkisbu l-benefiċċji tagħhom fi żmien qasir. [Am. 22] |
| --- | --- |

(21)

L-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari, flimkien
  mal-ħżin, inkluż il-ħżin
  kolokalizzat
  termali u tal-enerġija,
  u l-konnessjoni mal-grilja relatati, fi strutturi eżistenti jew futuri maħluqa għal skopijiet differenti mill-produzzjoni tal-enerġija solari, għajr l-uċuħ artifiċjali tal-ilma, bħall-bjut, iż-żoni tal-parkeġġ, it-toroq u l-linji ferrovjarji, tipikament ma joħolqux tħassib relatat ma' użi kompetituri tal-ispazju jew mal-impatt ambjentali. Għalhekk, dawn l-installazzjonijiet jistgħu jibbenefikaw minn proċeduri iqsar tal-għoti tal-permessi.
  Għalhekk din id-Direttiva tintroduċi proċess aċċellerat tal-għoti ta' permessi għall-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari u l-ħżin kolokalizzat u l-konnessjonijiet mal-grilja relatati fi strutturi artifiċjali eżistenti jew futuri maħluqa għal skopijiet differenti mill-produzzjoni tal-enerġija solari. Tintroduċi wkoll deroga speċifika għal dawk l-installazzjonijiet mill-ħtieġa li jitwettqu valutazzjonijiet ambjentali skont id-Direttiva 2011/92/UE fuq il-bażi li mhux suppost iqajmu tħassib relatat mal-kompetizzjoni fl-użi tal-ispazju jew mal-impatt ambjentali. L-investiment f'installazzjonijiet żgħar u deċentralizzati tal-enerġija solari biex isiru awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli huwa wieħed mill-aktar mezzi effiċjenti li bihom il-konsumaturi tal-enerġija jistgħu jnaqqsu l-kontijiet tal-enerġija tagħhom u l-esponiment tagħhom għall-volatilità tal-prezzijiet. L-installazzjonijiet deċentralizzati inkluż għal awtokonsumaturi individwali jew kollettivi konġunti, jew fil-kuntest ta' komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli lokali, jikkontribwixxu wkoll għat-tnaqqis ġenerali tad-domanda tal-gass naturali, għaż-żieda fir-reżiljenza tas-sistema u għall-kisba tal-miri tal-Unjoni għall-enerġija rinnovabbli L-installazzjonijiet ta' kapaċità elettrika ta' 50 kW jew inqas x'aktarx li ma jkollhomx effetti negattivi kbar fuq l-ambjent jew il-grilja u ma jqajmux tħassib dwar is-sikurezza. Barra minn hekk, l-installazzjonijiet żgħar ta' awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli ġeneralment ma jeħtiġux espansjoni tal-kapaċità fil-punt ta' konnessjoni mal-grilja. Fid-dawl tal-effetti pożittivi immedjati ta' dawn l-installazzjonijiet għall-konsumaturi u l-impatti ambjentali limitati li jistgħu jirriżultaw minnhom, jixraq li jiġi simplifikat aktar il-proċess tal-għoti ta' permessi applikabbli għalihom billi jiġi introdott il-kunċett ta' silenzju amministrattiv pożittiv fil-proċeduri rilevanti tal-għoti ta' permessi sabiex jiġi promoss u jiġi aċċellerat il-varar ta' dawn l-installazzjonijiet u biex jinkisbu l-benefiċċji tagħhom fi żmien qasir. [Am. 22]

| (21a) | Il-pompi tas-sħana huma teknoloġija għall-produzzjoni tat-tisħin u tat-tkessiħ rinnovabbli mill-enerġija ambjentali, inkluż mill-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi, u mill-enerġija ġeotermali. Dawn jippermettu wkoll l-użu tas-sħana u l-kesħa mormija għat-tisħin u t-tkessiħ. Il-varar rapidu tal-pompi tas-sħana, li jimmobilizza s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli li ma jintużawx biżżejjed bħall-enerġija ambjentali, l-enerġija ġeotermali u l-awtotisħin u s-sħana mormija mis-setturi industrijali u terzjarji, inkluż iċ-ċentri tad-data, jagħmilha possibbli li l-bojlers tal-gass naturali u bojlers oħra bbażati fuq il-fjuwils fossili jiġu sostitwiti b'soluzzjoni ta' tisħin rinnovabbli, filwaqt li tiżdied l-effiċjenza enerġetika. Dan ser jaċċellera tnaqqis fl-użu tal-gass naturali għall-provvista tat-tisħin, kemm fil-bini kif ukoll fl-industrija. Sabiex jitħaffu l-installazzjoni u l-użu tal-pompi tas-sħana, jixraq li jiġu introdotti proċeduri tal-għoti ta' permessi mmirati u iqsar għal installazzjonijiet bħal dawn, inkluż proċedura simplifikata għall-konnessjoni mal-grilja ta' pompi tas-sħana iżgħar sakemm ma tkunx meħtieġa proċedura bħal din mil-liġi nazzjonali. Installazzjoni aktar rapida u aktar faċli tal-pompi tas-sħana, l-użu akbar ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli fis-settur tat-tisħin, li jirrappreżenta kważi nofs il-konsum tal-enerġija tal-Unjoni li jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-provvista u li jgħin biex tiġi indirizzata sitwazzjoni tas-suq aktar diffiċli. [Am. 23] |
| --- | --- |

(21a)

Il-pompi tas-sħana huma teknoloġija għall-produzzjoni tat-tisħin u tat-tkessiħ rinnovabbli mill-enerġija ambjentali, inkluż mill-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi, u mill-enerġija ġeotermali. Dawn jippermettu wkoll l-użu tas-sħana u l-kesħa mormija għat-tisħin u t-tkessiħ. Il-varar rapidu tal-pompi tas-sħana, li jimmobilizza s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli li ma jintużawx biżżejjed bħall-enerġija ambjentali, l-enerġija ġeotermali u l-awtotisħin u s-sħana mormija mis-setturi industrijali u terzjarji, inkluż iċ-ċentri tad-data, jagħmilha possibbli li l-bojlers tal-gass naturali u bojlers oħra bbażati fuq il-fjuwils fossili jiġu sostitwiti b'soluzzjoni ta' tisħin rinnovabbli, filwaqt li tiżdied l-effiċjenza enerġetika. Dan ser jaċċellera tnaqqis fl-użu tal-gass naturali għall-provvista tat-tisħin, kemm fil-bini kif ukoll fl-industrija. Sabiex jitħaffu l-installazzjoni u l-użu tal-pompi tas-sħana, jixraq li jiġu introdotti proċeduri tal-għoti ta' permessi mmirati u iqsar għal installazzjonijiet bħal dawn, inkluż proċedura simplifikata għall-konnessjoni mal-grilja ta' pompi tas-sħana iżgħar sakemm ma tkunx meħtieġa proċedura bħal din mil-liġi nazzjonali. Installazzjoni aktar rapida u aktar faċli tal-pompi tas-sħana, l-użu akbar ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli fis-settur tat-tisħin, li jirrappreżenta kważi nofs il-konsum tal-enerġija tal-Unjoni li jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-provvista u li jgħin biex tiġi indirizzata sitwazzjoni tas-suq aktar diffiċli. [Am. 23]

| (22) | Is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli huma kruċjali biex niġġieldu t-tibdil fil-klima, inraħħsu l-prezzijiet tal-enerġija, innaqqsu d-dipendenza tal-Unjoni fuq il-fjuwils fossili u niżguraw is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni. Għall-finijiet tal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-Unjoni, fil-valutazzjonijiet meħtieġa skont il-każ, biex jiżguraw jekk impjant tal-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, il-konnessjoni tiegħu mal-grilja, il-grilja relatata nnifisha jew l-assi tal-ħżin għandux interess pubbliku prevalenti f'każ partikolari, l-Istati Membri jenħtieġ li jassumu li dawn l-impjanti u l-infrastruttura relatata tagħhom għandhom interess pubbliku prevalenti u jaqdu s-saħħa u s-sikurezza pubblika, għajr meta jkollhom evidenza ċara li dawn il-proġetti jħallu effetti negattivi kbar fuq l-ambjent li ma jistgħux jittaffew jew jitpaċew. Bil-kunsiderazzjoni li dawn l-impjanti għandhom interess pubbliku prevalenti u jaqdu s-saħħa u s-sikurezza pubblika, dawn il-proġetti jkunu jistgħu jibbenefikaw minn valutazzjoni simplifikata. |
| --- | --- |

(22)

Is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli huma kruċjali biex niġġieldu t-tibdil fil-klima, inraħħsu l-prezzijiet tal-enerġija, innaqqsu d-dipendenza tal-Unjoni fuq il-fjuwils fossili u niżguraw is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni. Għall-finijiet tal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-Unjoni, fil-valutazzjonijiet meħtieġa skont il-każ, biex jiżguraw jekk impjant tal-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, il-konnessjoni tiegħu mal-grilja, il-grilja relatata nnifisha jew l-assi tal-ħżin għandux interess pubbliku prevalenti f'każ partikolari, l-Istati Membri jenħtieġ li jassumu li dawn l-impjanti u l-infrastruttura relatata tagħhom għandhom interess pubbliku prevalenti u jaqdu s-saħħa u s-sikurezza pubblika, għajr meta jkollhom evidenza ċara li dawn il-proġetti jħallu effetti negattivi kbar fuq l-ambjent li ma jistgħux jittaffew jew jitpaċew. Bil-kunsiderazzjoni li dawn l-impjanti għandhom interess pubbliku prevalenti u jaqdu s-saħħa u s-sikurezza pubblika, dawn il-proġetti jkunu jistgħu jibbenefikaw minn valutazzjoni simplifikata.

| (23) | Biex tkun żgurata implimentazzjoni bla intoppi u effettiva tad-dispożizzjonijiet stabbiliti f'din id-Direttiva, il-Kummissjoni tappoġġa lill-Istati Membri bl-Istrument ta' Appoġġ Tekniku (12) li jipprovdi għarfien espert tekniku dedikat għat-tfassil u l-implimentazzjoni tar-riformi, inkluż dawk li jżidu l-użu tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli, li jrawmu integrazzjoni aħjar tas-sistema tal-enerġija, li jidentifikaw oqsma speċifiċi adatti partikolarment għall-installazzjoni ta' impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli, u li jissimplifikaw il-qafas tal-proċessi tal-awtorizzazzjoni u tal-għoti tal-permessi għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli. Pereżempju, l-appoġġ tekniku jinvolvi t-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva, l-armonizzazzjoni tal-oqfsa leġiżlattivi, u l-kondiviżjoni tal-aqwa prattiki rilevanti. |
| --- | --- |

(23)

Biex tkun żgurata implimentazzjoni bla intoppi u effettiva tad-dispożizzjonijiet stabbiliti f'din id-Direttiva, il-Kummissjoni tappoġġa lill-Istati Membri bl-Istrument ta' Appoġġ Tekniku (12) li jipprovdi għarfien espert tekniku dedikat għat-tfassil u l-implimentazzjoni tar-riformi, inkluż dawk li jżidu l-użu tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli, li jrawmu integrazzjoni aħjar tas-sistema tal-enerġija, li jidentifikaw oqsma speċifiċi adatti partikolarment għall-installazzjoni ta' impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli, u li jissimplifikaw il-qafas tal-proċessi tal-awtorizzazzjoni u tal-għoti tal-permessi għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli. Pereżempju, l-appoġġ tekniku jinvolvi t-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva, l-armonizzazzjoni tal-oqfsa leġiżlattivi, u l-kondiviżjoni tal-aqwa prattiki rilevanti.

| (23a) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprevedi wkoll sistema speċifika ta' eżenzjonijiet mil-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat biex tippermetti lill-Istati Membri jikkalibraw kif xieraq il-miżuri ta' għajnuna għal inizjattivi u investimenti fis-sorsi rinnovabbli tal-enerġija, l-awtoġenerazzjoni u l-effiċjenza enerġetika. |
| --- | --- |

(23a)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprevedi wkoll sistema speċifika ta' eżenzjonijiet mil-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat biex tippermetti lill-Istati Membri jikkalibraw kif xieraq il-miżuri ta' għajnuna għal inizjattivi u investimenti fis-sorsi rinnovabbli tal-enerġija, l-awtoġenerazzjoni u l-effiċjenza enerġetika.

| (24) | Għaldaqstant, id-Direttiva (UE) 2018/2001 jenħtieġ li tiġi emendata skont dan. |
| --- | --- |

(24)

Għaldaqstant, id-Direttiva (UE) 2018/2001 jenħtieġ li tiġi emendata skont dan.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (25a) | L-inċentivazzjoni tal-enerġija solari permezz ta' għotjiet u skemi oħra ta' appoġġ jenħtieġ li ma tipprekludix il-bejgħ ta' tali enerġija fuq il-grilja minn sorsi privati, kummerċjali u agrikoli. |
| --- | --- |

(25a)

L-inċentivazzjoni tal-enerġija solari permezz ta' għotjiet u skemi oħra ta' appoġġ jenħtieġ li ma tipprekludix il-bejgħ ta' tali enerġija fuq il-grilja minn sorsi privati, kummerċjali u agrikoli.

| (25b) | Is-settur agrikolu jista' jaqdi rwol ewlieni fit-tranżizzjoni tal-enerġija taż-żoni rurali u fi ħdan il-komunitajiet rurali, speċjalment meta titqies il-produzzjoni deċentralizzata. Għalhekk, jenħtieġ li l-possibbiltà li l-enerġija solari tiġi prodotta bħala attività sekondarja ma tkunx limitata għall-awtokonsum, iżda tista' titqies flimkien, pereżempju, ma' tipi oħra ta' produzzjoni. L-Istati Membri jenħtieġ li jħeġġu lill-bdiewa, permezz ta' mekkaniżmi ta' finanzjament immirati, biex ivaraw installazzjonijiet solari fl-azjendi agrikoli, b'mod partikolari l-iżvilupp ta' proġetti agrisolari fuq bini agrikolu ġdid, u l-produzzjoni tal-bijometan sabiex jippermettu l-iżvilupp usa' tal-enerġiji rinnovabbli filwaqt li jiżguraw introjtu addizzjonali għall-bdiewa. L-installazzjonijiet tal-produzzjoni tal-enerġija fuq skala żgħira fl-azjendi agrikoli għandhom potenzjal għoli biex iżidu ċ-ċirkolarità fl-azjendi agrikoli billi jittrasformaw l-iskart u l-flussi residwi tal-azjenda agrikola, bħad-demel, fi sħana u elettriku, u huwa importanti li dawk it-teknoloġiji jiġu promossi u li l-bdiewa jiġu mħeġġa jinvestu fihom. It-tisħiħ tal-grilja fiż-żoni rurali jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ bil-qawwa sabiex l-azjendi agrikoli jkunu jistgħu fil-fatt iwettqu l-kontribut potenzjali tagħhom għat-tranżizzjoni tal-enerġija permezz tal-produzzjoni deċentralizzata tal-elettriku. Il-postijiet ġeografiċi b'livelli għoljin ta' irradjanza jenħtieġ li jingħataw prijorità peress li l-materja prima għall-pannelli solari hija riżorsa limitata. Barra minn hekk, il-bdiewa u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom jenħtieġ li jiġu involuti fid-deżinjazzjoni taż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(25b)

Is-settur agrikolu jista' jaqdi rwol ewlieni fit-tranżizzjoni tal-enerġija taż-żoni rurali u fi ħdan il-komunitajiet rurali, speċjalment meta titqies il-produzzjoni deċentralizzata. Għalhekk, jenħtieġ li l-possibbiltà li l-enerġija solari tiġi prodotta bħala attività sekondarja ma tkunx limitata għall-awtokonsum, iżda tista' titqies flimkien, pereżempju, ma' tipi oħra ta' produzzjoni. L-Istati Membri jenħtieġ li jħeġġu lill-bdiewa, permezz ta' mekkaniżmi ta' finanzjament immirati, biex ivaraw installazzjonijiet solari fl-azjendi agrikoli, b'mod partikolari l-iżvilupp ta' proġetti agrisolari fuq bini agrikolu ġdid, u l-produzzjoni tal-bijometan sabiex jippermettu l-iżvilupp usa' tal-enerġiji rinnovabbli filwaqt li jiżguraw introjtu addizzjonali għall-bdiewa. L-installazzjonijiet tal-produzzjoni tal-enerġija fuq skala żgħira fl-azjendi agrikoli għandhom potenzjal għoli biex iżidu ċ-ċirkolarità fl-azjendi agrikoli billi jittrasformaw l-iskart u l-flussi residwi tal-azjenda agrikola, bħad-demel, fi sħana u elettriku, u huwa importanti li dawk it-teknoloġiji jiġu promossi u li l-bdiewa jiġu mħeġġa jinvestu fihom. It-tisħiħ tal-grilja fiż-żoni rurali jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ bil-qawwa sabiex l-azjendi agrikoli jkunu jistgħu fil-fatt iwettqu l-kontribut potenzjali tagħhom għat-tranżizzjoni tal-enerġija permezz tal-produzzjoni deċentralizzata tal-elettriku. Il-postijiet ġeografiċi b'livelli għoljin ta' irradjanza jenħtieġ li jingħataw prijorità peress li l-materja prima għall-pannelli solari hija riżorsa limitata. Barra minn hekk, il-bdiewa u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom jenħtieġ li jiġu involuti fid-deżinjazzjoni taż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

| (30) | Minħabba li l-objettiv ta' din id-Direttiva, jiġifieri li jonqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, id-dipendenza fuq l-enerġija u l-prezzijiet tal-enerġija, ma jistax jinkiseb b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista' pjuttost, minħabba l-effetti tal-azzjoni, jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju ta' sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat tal-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jinkiseb dak l-objettiv. |
| --- | --- |

(30)

Minħabba li l-objettiv ta' din id-Direttiva, jiġifieri li jonqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, id-dipendenza fuq l-enerġija u l-prezzijiet tal-enerġija, ma jistax jinkiseb b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista' pjuttost, minħabba l-effetti tal-azzjoni, jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju ta' sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat tal-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jinkiseb dak l-objettiv.

| (31) | F'konformità mad-Dikjarazzjoni Politika Konġunta tat-28 ta' Settembru 2011 tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni dwar id-dokumenti ta' spjegazzjoni (13), l-Istati Membri impenjaw ruħhom li, f'każijiet ġustifikati, man-notifika tal-miżuri ta' traspożizzjoni tagħhom jehmżu dokument wieħed jew iktar li jispjegaw il-korrelazzjoni bejn il-komponenti ta' Direttiva u l-partijiet ekwivalenti tal-istrumenti nazzjonali ta' traspożizzjoni. Fir-rigward ta' din id-Direttiva, il-leġiżlatur jidhirlu li t-trażmissjoni ta' dawk id-dokumenti hi ġustifikata, b'mod partikolari wara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fil-Kawża Il-Kummissjoni vs il-Belġju (14) (il-kawża C-543/17), |
| --- | --- |

(31)

F'konformità mad-Dikjarazzjoni Politika Konġunta tat-28 ta' Settembru 2011 tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni dwar id-dokumenti ta' spjegazzjoni (13), l-Istati Membri impenjaw ruħhom li, f'każijiet ġustifikati, man-notifika tal-miżuri ta' traspożizzjoni tagħhom jehmżu dokument wieħed jew iktar li jispjegaw il-korrelazzjoni bejn il-komponenti ta' Direttiva u l-partijiet ekwivalenti tal-istrumenti nazzjonali ta' traspożizzjoni. Fir-rigward ta' din id-Direttiva, il-leġiżlatur jidhirlu li t-trażmissjoni ta' dawk id-dokumenti hi ġustifikata, b'mod partikolari wara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fil-Kawża Il-Kummissjoni vs il-Belġju (14) (il-kawża C-543/17),

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

Artikolu 1

Emendi għad-Direttiva (UE) 2018/2001

Id-Direttiva (UE) 2018/2001 hija emendata kif ġej:

| (1) | Fl-Artikolu 2,
  jiddaħħlu
  l-punti li ġejjin:






  “(9a) | ‘żona
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli’ tfisser post speċifiku fuq l-art jew fuq il-baħar li
  ngħata prijorità
  minn Stat Membru bħala partikolarment adatt għall-installazzjoni
  mħaffa
  tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, ▌
  , filwaqt li jitqiesu l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom tal-grilja u man-networks tal-enerġija relatati;
  "; [Ams. 3 u 38] |
| --- | --- | --- |

(1)

Fl-Artikolu 2,
  jiddaħħlu
  l-punti li ġejjin:

“(9a)

| "
  (9b) | ‘tagħmir tal-enerġija solari’ tfisser tagħmir li jikkonverti l-enerġija mix-xemx f'enerġija termali jew elettrika, b'mod partikolari tagħmir solari termali u fotovoltajku solari;
  ”; [Am. 24] |
| --- | --- |

"
  (9b)

| (3) | Fl-Artikolu 15, jiddaħħal il-paragrafu ▌li ġej:

  “2a.   L-Istati Membri għandhom jippromwovu l-ittestjar ta' teknoloġiji
  innovattivi
  tal-enerġija rinnovabbli
  , inklużi teknoloġiji għall-produzzjoni, għall-kondiviżjoni u għall-ħżin,
  fi proġetti pilota f'ambjent reali, għal perjodu ta' żmien limitat, f'konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli tal-UE u akkmunpanjat mis-salvagwardji xierqa li jiżguraw it-tħaddim sigur tas-sistema
  tal-enerġija
  u li jevitaw impatti sproporzjonati fuq il-funzjonament tas-suq intern, taħt is-superviżjoni ta' awtorità kompetenti.
  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 17, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura għall-għoti tal-permessi għal tali teknoloġiji innovattivi tal-enerġija rinnovabbli tkun tal-inqas mgħaġġla daqs kemm hija fiż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli.”; |
| --- | --- |

(3)

Fl-Artikolu 15, jiddaħħal il-paragrafu ▌li ġej:

“2a.   L-Istati Membri għandhom jippromwovu l-ittestjar ta' teknoloġiji
  innovattivi
  tal-enerġija rinnovabbli
  , inklużi teknoloġiji għall-produzzjoni, għall-kondiviżjoni u għall-ħżin,
  fi proġetti pilota f'ambjent reali, għal perjodu ta' żmien limitat, f'konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli tal-UE u akkmunpanjat mis-salvagwardji xierqa li jiżguraw it-tħaddim sigur tas-sistema
  tal-enerġija
  u li jevitaw impatti sproporzjonati fuq il-funzjonament tas-suq intern, taħt is-superviżjoni ta' awtorità kompetenti.
  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 17, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura għall-għoti tal-permessi għal tali teknoloġiji innovattivi tal-enerġija rinnovabbli tkun tal-inqas mgħaġġla daqs kemm hija fiż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli.”;

| (4) | Jiddaħħlu
  l-artikoli
  li ġejjin:


  “Artikolu 15b



  Immappjar u ppjanar integrati f'diversi livelli taż-żoni meħtieġa għall-kontributi nazzjonali biex jintlaħqu l-mira tal-enerġija rinnovabbli tal-2030 u l-objettiv tan-newtralità klimatika








  (1) | Sa ... [sena (1) mid-dħul fis-seħħ], l-Istati Membri għandhom
  iwettqu mmappjar u ppjanar integrati f'diversi livelli għall-varar tar-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli fit-territorju kollu tagħhom f'koordinazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali rilevanti kollha biex
  jidentifikaw
  il-potenzjal domestiku u ż-żoni
  fuq l-art,
  fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje
  u fuq il-baħar
  disponibbli għall-varar tagħhom. L-Istati Membri għandhom jidentifikaw ukoll il-kapaċità installata kif ukoll iż-żoni fuq l-art, fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje u fuq il-baħar meħtieġa għall-produzzjoni
  tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli
  u l-infrastruttura relatata tagħhom, bħall-grilja u l-faċilitajiet tal-ħżin, inkluż il-ħżin termali,
  li huma meħtieġa biex iwettqu l-kontributi nazzjonali tagħhom ħalli jilħqu l-mira tal-enerġija rinnovabbli għall-2030 f'konformità mal-Artikolu 3 ta' din id-Direttiva
  kif ukoll is-sottomiri stabbiliti fl-Artikoli 15a, 22a, 23(1), 24(4) u 25(1) tar-Regolament (UE) 2021/1119 u ħalli jiksbu n-newtralità klimatika sal-2050 f'konformità mal-Artikolu 2 tiegħu
  . Dawn iż-żoni għandhom ikunu proporzjonati mat-trajettorji stmati u mal-kapaċità installata ppjanata totali tat-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima ▌ kif aġġornati skont l-Artikolu 14
  u l-Artikolu 15(6)
  tar-Regolament (UE) 2018/1999
  kif ukoll il-pjanijiet tal-ispazju marittimu, inklużi l-pjanijiet imsemmija fl-Artikolu 8 tad-Direttiva 2014/89/UE
   (15). |
| --- | --- | --- |

(4)

Jiddaħħlu
  l-artikoli
  li ġejjin:

l-artikoli

“Artikolu 15b

Immappjar u ppjanar integrati f'diversi livelli taż-żoni meħtieġa għall-kontributi nazzjonali biex jintlaħqu l-mira tal-enerġija rinnovabbli tal-2030 u l-objettiv tan-newtralità klimatika

(1)

Sa ... [sena (1) mid-dħul fis-seħħ], l-Istati Membri għandhom
  iwettqu mmappjar u ppjanar integrati f'diversi livelli għall-varar tar-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli fit-territorju kollu tagħhom f'koordinazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali rilevanti kollha biex
  jidentifikaw
  il-potenzjal domestiku u ż-żoni
  fuq l-art,
  fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje
  u fuq il-baħar
  disponibbli għall-varar tagħhom. L-Istati Membri għandhom jidentifikaw ukoll il-kapaċità installata kif ukoll iż-żoni fuq l-art, fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje u fuq il-baħar meħtieġa għall-produzzjoni
  tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli
  u l-infrastruttura relatata tagħhom, bħall-grilja u l-faċilitajiet tal-ħżin, inkluż il-ħżin termali,
  li huma meħtieġa biex iwettqu l-kontributi nazzjonali tagħhom ħalli jilħqu l-mira tal-enerġija rinnovabbli għall-2030 f'konformità mal-Artikolu 3 ta' din id-Direttiva
  kif ukoll is-sottomiri stabbiliti fl-Artikoli 15a, 22a, 23(1), 24(4) u 25(1) tar-Regolament (UE) 2021/1119 u ħalli jiksbu n-newtralità klimatika sal-2050 f'konformità mal-Artikolu 2 tiegħu
  . Dawn iż-żoni għandhom ikunu proporzjonati mat-trajettorji stmati u mal-kapaċità installata ppjanata totali tat-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli stabbilita fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima ▌ kif aġġornati skont l-Artikolu 14
  u l-Artikolu 15(6)
  tar-Regolament (UE) 2018/1999
  kif ukoll il-pjanijiet tal-ispazju marittimu, inklużi l-pjanijiet imsemmija fl-Artikolu 8 tad-Direttiva 2014/89/UE
   (15).

| (2) | Meta jkunu qed jidentifikaw iż-żoni msemmija fil-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom iqisu:






  (a) | id-disponibbiltà tar-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-potenzjal ta' produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli tat-teknoloġiji differenti fiż-żoni fuq l-art u fuq il-baħar; |
| --- | --- | --- |

(2)

Meta jkunu qed jidentifikaw iż-żoni msemmija fil-paragrafu 1, l-Istati Membri għandhom iqisu:

(a)

id-disponibbiltà tar-riżorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-potenzjal ta' produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli tat-teknoloġiji differenti fiż-żoni fuq l-art u fuq il-baħar;

| (b) | id-domanda
  nazzjonali u reġjonali
  projettata għall-enerġija
  , filwaqt li jqisu l-flessibbiltà potenzjali tar-rispons attiv għad-domanda u l-kisbiet mistennija fl-effiċjenza u l-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija
  ; |
| --- | --- |

(b)

id-domanda
  nazzjonali u reġjonali
  projettata għall-enerġija
  , filwaqt li jqisu l-flessibbiltà potenzjali tar-rispons attiv għad-domanda u l-kisbiet mistennija fl-effiċjenza u l-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija
  ;

| (c) | id-disponibbiltà
  tan-networks tal-enerġija,
  tal-infrastruttura tal-grilja, tal-ħżin u ta' għodod oħra ta' flessibbiltà
  rilevanti
  jew il-potenzjal li jinħolqu
  jew jiġu ammeljorati din l-infrastruttura
  tal-grilja
  u dan il-ħżin; |
| --- | --- |

(c)

id-disponibbiltà
  tan-networks tal-enerġija,
  tal-infrastruttura tal-grilja, tal-ħżin u ta' għodod oħra ta' flessibbiltà
  rilevanti
  jew il-potenzjal li jinħolqu
  jew jiġu ammeljorati din l-infrastruttura
  tal-grilja
  u dan il-ħżin;

| (ca) | il-potenzjal li l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli jiġu involuti kif ivvalutati f'konformità mal-Artikoli 21 u 22; |
| --- | --- |

(ca)

il-potenzjal li l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli jiġu involuti kif ivvalutati f'konformità mal-Artikoli 21 u 22;

| (cb) | ir-riżultati ta' konsultazzjonijiet pubbliċi miftuħa, inklużivi u effettivi, bl-involviment tal-awtoritajiet lokali rilevanti u l-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, biex jiġi żgurat li l-opinjoni pubblika titqies meta jiġu identifikati ż-żoni msemmija fl-Artikoli 15b u 15c; |
| --- | --- |

(cb)

ir-riżultati ta' konsultazzjonijiet pubbliċi miftuħa, inklużivi u effettivi, bl-involviment tal-awtoritajiet lokali rilevanti u l-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, biex jiġi żgurat li l-opinjoni pubblika titqies meta jiġu identifikati ż-żoni msemmija fl-Artikoli 15b u 15c;

| (cc) | il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fuq strutturi artifiċjali ġodda mistennija bħal żoni ta' parkeġġ, toroq, ferroviji u żoni industrijali; |
| --- | --- |

(cc)

il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fuq strutturi artifiċjali ġodda mistennija bħal żoni ta' parkeġġ, toroq, ferroviji u żoni industrijali;

| (cd) | l-iżvilupp industrijali u l-impjiegi mistennija assoċjati mal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fil-komunitajiet lokali affettwati. |
| --- | --- |

(cd)

l-iżvilupp industrijali u l-impjiegi mistennija assoċjati mal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fil-komunitajiet lokali affettwati.

| (3) | L-Istati Membri għandhom jiffavorixxu l-użi multiplu taż-żoni identifikati skont l-obbligu fil-paragrafu 1
  , diment li l-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli tkun kompatibbli mal-użi preeżistenti
  . |
| --- | --- |

(3)

L-Istati Membri għandhom jiffavorixxu l-użi multiplu taż-żoni identifikati skont l-obbligu fil-paragrafu 1
  , diment li l-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli tkun kompatibbli mal-użi preeżistenti
  .

| (3a) | Meta jkunu qed jidentifikaw iż-żoni fuq l-art, fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje u fuq il-baħar meħtieġa għall-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, l-Istati Membri għandhom ivaraw mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp meħtieġ tan-network tat-tisħin abbażi ta' sorsi rinnovabbli u tal-grilja tal-enerġija sabiex tiġi pprovduta sistema tal-enerġija kompletament integrata. |
| --- | --- |

(3a)

Meta jkunu qed jidentifikaw iż-żoni fuq l-art, fis-superfiċje, fis-sottosuperfiċje u fuq il-baħar meħtieġa għall-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, l-Istati Membri għandhom ivaraw mekkaniżmu li jappoġġa l-iżvilupp meħtieġ tan-network tat-tisħin abbażi ta' sorsi rinnovabbli u tal-grilja tal-enerġija sabiex tiġi pprovduta sistema tal-enerġija kompletament integrata.

| (3b) | Jekk l-impjanti tal-produzzjoni tal-bijometan fuq skala kbira jkunu definiti fil-livell nazzjonali bħala installazzjonijiet li jwettqu operazzjonijiet ta' rkupru tal-iskart kif elenkat fil-punt (11) tal-Anness II tad-Direttiva 2008/98/KE, l-Istati Membri jistgħu jinkludu dawn l-impjanti fis-sorsi tal-enerġija rinnovabbli meta jkunu qed jiddeżinjaw iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(3b)

Jekk l-impjanti tal-produzzjoni tal-bijometan fuq skala kbira jkunu definiti fil-livell nazzjonali bħala installazzjonijiet li jwettqu operazzjonijiet ta' rkupru tal-iskart kif elenkat fil-punt (11) tal-Anness II tad-Direttiva 2008/98/KE, l-Istati Membri jistgħu jinkludu dawn l-impjanti fis-sorsi tal-enerġija rinnovabbli meta jkunu qed jiddeżinjaw iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli.

| (3c) | L-Istati Membri għandhom jirrieżaminaw u jaġġornaw perjodikament iż-żoni msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, tal-inqas fil-kuntest tal-aġġornament tal-pjanijiet nazzjonali għall-klima u l-enerġija skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(3c)

L-Istati Membri għandhom jirrieżaminaw u jaġġornaw perjodikament iż-żoni msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, tal-inqas fil-kuntest tal-aġġornament tal-pjanijiet nazzjonali għall-klima u l-enerġija skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999.

| (3d) | L-Istati Membri għandhom iħeġġu u jappoġġaw lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiżviluppaw u jimplimentaw trajettorji jew miri għall-enerġija rinnovabbli prodotta mill-bliet, l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(3d)

L-Istati Membri għandhom iħeġġu u jappoġġaw lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiżviluppaw u jimplimentaw trajettorji jew miri għall-enerġija rinnovabbli prodotta mill-bliet, l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli.

Artikolu 15c

Żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli

| (1) | Sa ... [sentejn (2) mid-dħul fis-seħħ], l-Istati Membri għandhom
  , f'koordinazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom,
  jadottaw pjan(ijiet) li, fiż-żoni msemmija fl-Artikolu 15b(1), jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa
  tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli għal tip wieħed jew aktar ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli.
  Id-daqs ta' dawk iż-żoni għandu jkun proporzjonat mal-objettivi għall-enerġiji rinnovabbli u mas-sottomiri stabbiliti f'din id-Direttiva u fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima kif aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. Fil-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  l-Istati Membri għandhom:






  (a) | Jiddeżinjaw żoni fuq l-art u fuq il-baħar li jkunu omoġenji biżżejjed fejn il-varar ta' tip jew tipi speċifiċi ta' enerġija rinnovabbli ma jkunx mistenni jħalli
  effetti
  sinifikanti fuq l-ambjent, fid-dawl tal-partikolaritajiet tat-territorju magħżul.
  L-ammont globali ta' żoni fuq l-art u fuq il-baħar għandu jikkontribwixxi b'mod sinifikanti għar-rekwiżiti tal-ispazju identifikati f'konformità mal-Artikolu 15b(1) ta' din id-Direttiva biex tintlaħaq il-mira tal-2030 għall-enerġija rinnovabbli u għandu jiġi inkluż fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999.
  Waqt li jagħmlu dan, l-Istati Membri għandhom:






  (i) | jagħtu prijorità lill-uċuħ artifiċjali u mibnija, bħall-bjut
  u l-faċċati tal-binjiet
  , iż-żoni infrastrutturali tat-trasport
  u l-inħawi diretti tagħhom
  , iż-żoni tal-parkeġġ,
  is-siti fl-azjendi agrikoli,
  is-siti tal-iskart, is-siti industrijali, il-minjieri, u, fejn ikun xieraq,
  l-uċuħ artifiċjali u mibnija, bħas-siti
  ta' trattament tal-ilma urban mormi,
  il-lagi artifiċjali, il-korpi ta' ilma interni jew il-ġibjuni, u
  l-art degradata li ma tistax tintuża għall-agrikoltura; |
| --- | --- | --- | --- |

(1)

Sa ... [sentejn (2) mid-dħul fis-seħħ], l-Istati Membri għandhom
  , f'koordinazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom,
  jadottaw pjan(ijiet) li, fiż-żoni msemmija fl-Artikolu 15b(1), jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa
  tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli għal tip wieħed jew aktar ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli.
  Id-daqs ta' dawk iż-żoni għandu jkun proporzjonat mal-objettivi għall-enerġiji rinnovabbli u mas-sottomiri stabbiliti f'din id-Direttiva u fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima kif aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. Fil-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  l-Istati Membri għandhom:

(a)

Jiddeżinjaw żoni fuq l-art u fuq il-baħar li jkunu omoġenji biżżejjed fejn il-varar ta' tip jew tipi speċifiċi ta' enerġija rinnovabbli ma jkunx mistenni jħalli
  effetti
  sinifikanti fuq l-ambjent, fid-dawl tal-partikolaritajiet tat-territorju magħżul.
  L-ammont globali ta' żoni fuq l-art u fuq il-baħar għandu jikkontribwixxi b'mod sinifikanti għar-rekwiżiti tal-ispazju identifikati f'konformità mal-Artikolu 15b(1) ta' din id-Direttiva biex tintlaħaq il-mira tal-2030 għall-enerġija rinnovabbli u għandu jiġi inkluż fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999.
  Waqt li jagħmlu dan, l-Istati Membri għandhom:

(i)

jagħtu prijorità lill-uċuħ artifiċjali u mibnija, bħall-bjut
  u l-faċċati tal-binjiet
  , iż-żoni infrastrutturali tat-trasport
  u l-inħawi diretti tagħhom
  , iż-żoni tal-parkeġġ,
  is-siti fl-azjendi agrikoli,
  is-siti tal-iskart, is-siti industrijali, il-minjieri, u, fejn ikun xieraq,
  l-uċuħ artifiċjali u mibnija, bħas-siti
  ta' trattament tal-ilma urban mormi,
  il-lagi artifiċjali, il-korpi ta' ilma interni jew il-ġibjuni, u
  l-art degradata li ma tistax tintuża għall-agrikoltura;

| (ii) | jeskludu s-siti ta' Natura 2000, u l-parks u r-riżervi naturali, ir-rotot migratorji identifikati tal-għasafar
  u tal-mammiferi tal-baħar, f'konformità mal-aħjar data disponibbli, il-kurituri ekoloġiċi, u
  żoni oħra identifikati skont il-mapep tas-sensittività u l-għodod imsemmija fil-punt li jmiss, għajr l-uċuħ artifiċjali u mibnija li jinsabu f'dawk iż-żoni bħall-bjut, iż-żoni tal-parkeġġ jew iż-żoni infrastrutturali tat-trasport; |
| --- | --- |

(ii)

jeskludu s-siti ta' Natura 2000, u l-parks u r-riżervi naturali, ir-rotot migratorji identifikati tal-għasafar
  u tal-mammiferi tal-baħar, f'konformità mal-aħjar data disponibbli, il-kurituri ekoloġiċi, u
  żoni oħra identifikati skont il-mapep tas-sensittività u l-għodod imsemmija fil-punt li jmiss, għajr l-uċuħ artifiċjali u mibnija li jinsabu f'dawk iż-żoni bħall-bjut, iż-żoni tal-parkeġġ jew iż-żoni infrastrutturali tat-trasport;

| (iii) | jużaw l-għodod u s-settijiet tad-data xierqa kollha
  , inkluż, fejn meħtieġ, stħarriġ speċifiku fil-post,
  biex jidentifikaw iż-żoni fejn l-impjanti tal-enerġija rinnovabbli ma jħallux impatt ambjentali sinifikanti, inklużi l-mapep tas-sensittività tal-organiżmi selvaġġi
  , filwaqt li jqisu d-data disponibbli fil-kuntest tal-iżvilupp ta' network koerenti ta' Natura 2000 li jkun biżżejjed kemm fir-rigward tat-tipi ta' ħabitats u tal-ispeċijiet fl-ambitu tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE
   (16)

  , kif ukoll fir-rigward tal-għasafar u tas-siti fl-ambitu tad-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
   (17). |
| --- | --- |

(iii)

jużaw l-għodod u s-settijiet tad-data xierqa kollha
  , inkluż, fejn meħtieġ, stħarriġ speċifiku fil-post,
  biex jidentifikaw iż-żoni fejn l-impjanti tal-enerġija rinnovabbli ma jħallux impatt ambjentali sinifikanti, inklużi l-mapep tas-sensittività tal-organiżmi selvaġġi
  , filwaqt li jqisu d-data disponibbli fil-kuntest tal-iżvilupp ta' network koerenti ta' Natura 2000 li jkun biżżejjed kemm fir-rigward tat-tipi ta' ħabitats u tal-ispeċijiet fl-ambitu tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE
   (16)

  , kif ukoll fir-rigward tal-għasafar u tas-siti fl-ambitu tad-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
   (17).

| (iv) | ineħħu l-ostakli amministrattivi u jallokaw biżżejjed persunal imħarreġ sew u riżorsi amministrattivi; |
| --- | --- |

(iv)

ineħħu l-ostakli amministrattivi u jallokaw biżżejjed persunal imħarreġ sew u riżorsi amministrattivi;

| (b) | Jistabbilixxu regoli xierqa għaż-żoni deżinjati
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , inkluż dwar il-miżuri ta' mitigazzjoni li jridu jiġu adottati għall-installazzjoni tal-impjanti tal-enerġija rinnovabbli, il-faċilitajiet tal-ħżin kolokalizzati, u l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja, biex ikun evitati jew, jekk ma jkunx possibbli, biex jitnaqqsu ġmielhom l-impatti ambjentali negattivi li jaf jinħolqu. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li japplikaw miżuri ta' mitigazzjoni xierqa biex
  jiżguraw l-implimentazzjoni tal-obbligi stipulati
  fl-Artikoli 6(2) u 12(1) tad-Direttiva 92/43/KEE, fl-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/147/KE u fl-Artikolu 4(1)(a)(i) 
  tad-Direttiva 2000/60/KE u biex jevitaw id-deterjorament u jiksbu status jew potenzjal ekoloġiku tajjeb f'konformità mal-Artikolu 4(1)
  tad-Direttiva 2000/60/KE. Dawn ir-regoli għandhom ikunu mmirati għall-ispeċifiċitajiet ta' kull żona
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  identifikata, it-teknoloġija jew it-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli li jridu jiġu varati f'kull żona u l-impatti ambjentali identifikati. Il-konformità tal-proġetti individwali ma' dawn ir-regoli u li dawn jimplimentaw il-miżuri xierqa ta' mitigazzjoni għandhom iwasslu għall-preżunzjoni li l-proġetti ma jiksrux dawk id-dispożizzjonijiet, mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 4 u 5 tal-Artikolu 16a. Meta l-miżuri ġodda ta' mitigazzjoni li jevitaw kemm jista' jkun il-qtil jew it-tfixkil tal-ispeċijiet protetti bid-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE u bid-Direttiva 2009/147/KE, jew xi impatt ambjentali ieħor, ma jkunux ġew ittestjati b'mod wiesa' fir-rigward tal-effettività tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jippermettu l-użu tagħhom għal proġett pilota wieħed jew aktar għal perjodu ta' żmien limitat, diment li l-effettività ta' dawn il-miżuri tiġi ssorveljata mill-qrib u jittieħdu l-passi xierqa minnufih jekk ma jurux li huma effettivi.
  L-Istati Membri jistgħu jiddikjaraw żoni li diġà ġew iddeżinjati għall-installazzjoni tal-impjanti tal-enerġija mir-riħ jew mix-xemx bħala żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli billi jqisu li l-pjanijiet spazjali eżistenti jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Artikolu 15c. |
| --- | --- |

(b)

Jistabbilixxu regoli xierqa għaż-żoni deżinjati
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , inkluż dwar il-miżuri ta' mitigazzjoni li jridu jiġu adottati għall-installazzjoni tal-impjanti tal-enerġija rinnovabbli, il-faċilitajiet tal-ħżin kolokalizzati, u l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja, biex ikun evitati jew, jekk ma jkunx possibbli, biex jitnaqqsu ġmielhom l-impatti ambjentali negattivi li jaf jinħolqu. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li japplikaw miżuri ta' mitigazzjoni xierqa biex
  jiżguraw l-implimentazzjoni tal-obbligi stipulati
  fl-Artikoli 6(2) u 12(1) tad-Direttiva 92/43/KEE, fl-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/147/KE u fl-Artikolu 4(1)(a)(i) 
  tad-Direttiva 2000/60/KE u biex jevitaw id-deterjorament u jiksbu status jew potenzjal ekoloġiku tajjeb f'konformità mal-Artikolu 4(1)
  tad-Direttiva 2000/60/KE. Dawn ir-regoli għandhom ikunu mmirati għall-ispeċifiċitajiet ta' kull żona
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  identifikata, it-teknoloġija jew it-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli li jridu jiġu varati f'kull żona u l-impatti ambjentali identifikati. Il-konformità tal-proġetti individwali ma' dawn ir-regoli u li dawn jimplimentaw il-miżuri xierqa ta' mitigazzjoni għandhom iwasslu għall-preżunzjoni li l-proġetti ma jiksrux dawk id-dispożizzjonijiet, mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 4 u 5 tal-Artikolu 16a. Meta l-miżuri ġodda ta' mitigazzjoni li jevitaw kemm jista' jkun il-qtil jew it-tfixkil tal-ispeċijiet protetti bid-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE u bid-Direttiva 2009/147/KE, jew xi impatt ambjentali ieħor, ma jkunux ġew ittestjati b'mod wiesa' fir-rigward tal-effettività tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jippermettu l-użu tagħhom għal proġett pilota wieħed jew aktar għal perjodu ta' żmien limitat, diment li l-effettività ta' dawn il-miżuri tiġi ssorveljata mill-qrib u jittieħdu l-passi xierqa minnufih jekk ma jurux li huma effettivi.
  L-Istati Membri jistgħu jiddikjaraw żoni li diġà ġew iddeżinjati għall-installazzjoni tal-impjanti tal-enerġija mir-riħ jew mix-xemx bħala żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli billi jqisu li l-pjanijiet spazjali eżistenti jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Artikolu 15c.

Fil-pjan, l-Istati Membri għandhom jispjegaw il-valutazzjoni li għamlu biex jidentifikaw kull żona deżinjata
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  abbażi tal-kriterji stabbiliti fil-punt (a) u biex jidentifikaw il-miżuri ta' mitigazzjoni xierqa.

| (2) | Qabel l-adozzjoni tagħhom, il-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni ambjentali konformi mal-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2001/42/KE u ▌, jekk ▌ x'aktarx iħallu impatti sinifikanti
  fuq is-siti ta' Natura 2000
  , għal valutazzjoni xierqa konformi mal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43/KEE. |
| --- | --- |

(2)

Qabel l-adozzjoni tagħhom, il-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni ambjentali konformi mal-kundizzjonijiet stabbiliti fid-Direttiva 2001/42/KE u ▌, jekk ▌ x'aktarx iħallu impatti sinifikanti
  fuq is-siti ta' Natura 2000
  , għal valutazzjoni xierqa konformi mal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43/KEE.

| (
  2a) | Meta jkunu qed jiġu identifikati ż-żoni fuq il-baħar imsemmija fl-Artikolu 15b(1), id-deżinjazzjoni skont dan l-Artikolu għandha tkun konformi mad-Direttiva 2014/89/UE fir-rigward tal-użu ta' approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ippjanar tal-ispazju marittimu meta jkunu qed jiġu ddeżinjati s-siti tal-enerġija rinnovabbli. Matul il-proċess tal-ippjanar tal-ispazju marittimu, l-Istati Membri għandhom iżidu l-ispazju deżinjat għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli f'konformità mal-miri tal-klima għall-2030, l-2040 u l-2050. |
| --- | --- |

(
  2a)

Meta jkunu qed jiġu identifikati ż-żoni fuq il-baħar imsemmija fl-Artikolu 15b(1), id-deżinjazzjoni skont dan l-Artikolu għandha tkun konformi mad-Direttiva 2014/89/UE fir-rigward tal-użu ta' approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ippjanar tal-ispazju marittimu meta jkunu qed jiġu ddeżinjati s-siti tal-enerġija rinnovabbli. Matul il-proċess tal-ippjanar tal-ispazju marittimu, l-Istati Membri għandhom iżidu l-ispazju deżinjat għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli f'konformità mal-miri tal-klima għall-2030, l-2040 u l-2050.

| (3) | Il-pjan(iijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli għandhom jiġu ppubblikati
  , u aġġornati fuq bażi kontinwa biex tiġi rreġistrata, f'forma elettronika, il-kapaċità ġdida
  u minn żmien għal żmien jiġu rieżaminati, tal-inqas fil-kuntest ▌ tal-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima
  aġġornati
  skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999
  u filwaqt li jiġu żgurati sinerġiji mad-Direttiva 2014/89/UE. |
| --- | --- |

(3)

Il-pjan(iijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli għandhom jiġu ppubblikati
  , u aġġornati fuq bażi kontinwa biex tiġi rreġistrata, f'forma elettronika, il-kapaċità ġdida
  u minn żmien għal żmien jiġu rieżaminati, tal-inqas fil-kuntest ▌ tal-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima
  aġġornati
  skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999
  u filwaqt li jiġu żgurati sinerġiji mad-Direttiva 2014/89/UE.

Artikolu 15d

Parteċipazzjoni Pubblika

1.   
  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-tħejjija tal-pjanijiet li jidentifikaw iż-żoni fuq l-art u fuq il-baħar meħtieġa għall-installazzjoni tal-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u dawk li jiddeżinjaw iż-żoni għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, imsemmija fl-Artikoli 15a, 15b u 15c, tkun miftuħa, inklużiva, f'waqtha u effettiva u li l-pubbliku jingħata opportunitajiet bikrija u effettivi biex jipparteċipa fl-elaborazzjoni tagħhom.

2.   
  L-Istati Membri għandhom jidentifikaw il-pubbliku affettwat jew li x'aktarx jiġi affettwat mill-pjanijiet, jew li għandu interess fihom, inklużi persuni fiżiċi jew ġuridiċi jew l-assoċjazzjonijiet, l-organizzazzjonijiet jew il-gruppi tagħhom, filwaqt li jitqiesu l-objettivi ta' din id-Direttiva u l-impatti potenzjali mill-implimentazzjoni tagħha fuq oqsma koperti minn strumenti oħra tal-Unjoni. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-pubbliku msemmi jiġi infurmat b'mod elettroniku u permezz ta' avviżi pubbliċi jew b'mezzi xierqa oħra.”; [Am. 14]

| (6) | L-Artikolu 16 huwa sostitwit b'dan li ġej:


  “Artikolu 16



  Organizzazzjoni u prinċipji ewlenin tal-proċess tal-għoti tal-permessi








  (1) | Il-proċess tal-għoti tal-permessi għandu jkopri l-permessi amministrattivi rilevanti kollha għall-kostruzzjoni, ir-repowering u t-tħaddim tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli,
  inklużi l-impjanti ibridi
  tal-enerġija
  li jikkombinaw sorsi tal-enerġija rinnovabbli differenti, il-pompi tas-sħana, il-ħżin tal-enerġija inklużi l-faċilitajiet tal-enerġija u dawk termali
  , u l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja
  u biex is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jiġu integrati fin-networks tat-tisħin u tat-tkessih. Għandu jinkludi wkoll
  il-permessi
  għan-networks tal-enerġija relatati
  u l-valutazzjonijiet ambjentali
  fejn
  dawn ikunu meħtieġa. Il-proċess tal-għoti tal-permessi għandu jinkludi l-proċeduri kollha mir-rikonoxximent tal-validità tal-applikazzjoni f'konformità mal-paragrafu 2 san-notifika tad-deċiżjoni finali dwar l-eżitu tal-proċedura mill-awtorita(jiet) rilevanti. [Am. 25] |
| --- | --- | --- |

(6)

L-Artikolu 16 huwa sostitwit b'dan li ġej:

“Artikolu 16

Organizzazzjoni u prinċipji ewlenin tal-proċess tal-għoti tal-permessi

(1)

Il-proċess tal-għoti tal-permessi għandu jkopri l-permessi amministrattivi rilevanti kollha għall-kostruzzjoni, ir-repowering u t-tħaddim tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli,
  inklużi l-impjanti ibridi
  tal-enerġija
  li jikkombinaw sorsi tal-enerġija rinnovabbli differenti, il-pompi tas-sħana, il-ħżin tal-enerġija inklużi l-faċilitajiet tal-enerġija u dawk termali
  , u l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja
  u biex is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli jiġu integrati fin-networks tat-tisħin u tat-tkessih. Għandu jinkludi wkoll
  il-permessi
  għan-networks tal-enerġija relatati
  u l-valutazzjonijiet ambjentali
  fejn
  dawn ikunu meħtieġa. Il-proċess tal-għoti tal-permessi għandu jinkludi l-proċeduri kollha mir-rikonoxximent tal-validità tal-applikazzjoni f'konformità mal-paragrafu 2 san-notifika tad-deċiżjoni finali dwar l-eżitu tal-proċedura mill-awtorita(jiet) rilevanti. [Am. 25]

| (1a) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-finanzjament tal-persunal kwalifikat, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali jkun proporzjonat mal-implimentazzjoni tal-ħtiġijiet ġenerali tal-enerġija rinnovabbli identifikati fl-ambitu tal-Artikolu 15b ta' din id-Direttiva, u mal-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli installata ppjanata kif previst fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima tagħhom, kif aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. L-Istati Membri għandhom jallokaw it-tariffi kollha marbuta mal-proċessi tal-applikazzjoni u tal-għoti tal-permessi għall-fini tal-finanzjament ulterjuri tal-persunal kwalifikat u tat-titjib tal-kapaċità tal-awtorità rilevanti tal-għoti tal-permessi. L-Istati Membri għandhom jagħtu appoġġ, inkluż appoġġ tekniku u finanzjarju, lill-awtoritajiet reġjonali u lokali sabiex jaġevolaw il-proċess tal-għoti tal-permessi. |
| --- | --- |

(1a)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-finanzjament tal-persunal kwalifikat, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali jkun proporzjonat mal-implimentazzjoni tal-ħtiġijiet ġenerali tal-enerġija rinnovabbli identifikati fl-ambitu tal-Artikolu 15b ta' din id-Direttiva, u mal-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli installata ppjanata kif previst fil-pjanijiet nazzjonali għall-enerġija u l-klima tagħhom, kif aġġornati skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1999. L-Istati Membri għandhom jallokaw it-tariffi kollha marbuta mal-proċessi tal-applikazzjoni u tal-għoti tal-permessi għall-fini tal-finanzjament ulterjuri tal-persunal kwalifikat u tat-titjib tal-kapaċità tal-awtorità rilevanti tal-għoti tal-permessi. L-Istati Membri għandhom jagħtu appoġġ, inkluż appoġġ tekniku u finanzjarju, lill-awtoritajiet reġjonali u lokali sabiex jaġevolaw il-proċess tal-għoti tal-permessi.

| (2) | Mhux aktar tard minn erbatax-il jum
  tax-xogħol
  għall-impjanti li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , u sa xahar għall-impjanti li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , mill-wasla tal-applikazzjoni, l-awtorità kompetenti għandha tivvalida l-applikazzjoni jew, jekk l-iżviluppatur ma jkunx bagħat l-informazzjoni kollha meħtieġa biex tibda tipproċessa l-applikazzjoni, għandha titlob lill-iżviluppatur jissottometti applikazzjoni sħiħa fi żmien erbatax-il jum
  tax-xogħol
  minn din it-talba. Jekk l-iżviluppatur ma jissottomettix applikazzjoni sħiħa sa din l-iskadenza, l-awtorità kompetenti tista' tirrifjuta l-applikazzjoni bil-miktub. Fil-każ ta' rifjut, l-awtorità kompetenti għandha tiġġustifika d-deċiżjoni tagħha. L-iżviluppatur jissottometti applikazzjoni ġdida fi kwalunkwe ħin wara dan ir-rifjut. Id-data tar-rikonoxximent tal-validità tal-applikazzjoni mill-awtorità kompetenti għandha sservi bħala l-bidu tal-proċess tal-għoti tal-permessi. |
| --- | --- |

(2)

Mhux aktar tard minn erbatax-il jum
  tax-xogħol
  għall-impjanti li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , u sa xahar għall-impjanti li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  , mill-wasla tal-applikazzjoni, l-awtorità kompetenti għandha tivvalida l-applikazzjoni jew, jekk l-iżviluppatur ma jkunx bagħat l-informazzjoni kollha meħtieġa biex tibda tipproċessa l-applikazzjoni, għandha titlob lill-iżviluppatur jissottometti applikazzjoni sħiħa fi żmien erbatax-il jum
  tax-xogħol
  minn din it-talba. Jekk l-iżviluppatur ma jissottomettix applikazzjoni sħiħa sa din l-iskadenza, l-awtorità kompetenti tista' tirrifjuta l-applikazzjoni bil-miktub. Fil-każ ta' rifjut, l-awtorità kompetenti għandha tiġġustifika d-deċiżjoni tagħha. L-iżviluppatur jissottometti applikazzjoni ġdida fi kwalunkwe ħin wara dan ir-rifjut. Id-data tar-rikonoxximent tal-validità tal-applikazzjoni mill-awtorità kompetenti għandha sservi bħala l-bidu tal-proċess tal-għoti tal-permessi.

| (3) | L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu jew jiddeżinjaw punt ta' kuntatt wieħed jew aktar
  u jipprovdu informazzjoni f'konformità mal-Artikolu 18(6)
  . Dawk il-punti ta' kuntatt għandhom, meta jintalbu mill-applikant, jiggwidaw u jiffaċilitaw il-proċess amministrattiv kollu tal-applikazzjoni u tal-għoti tal-permess. L-applikant ma għandux jintalab jikkuntattja lil aktar minn punt ta' kuntatt wieħed għall-proċess kollu. Il-punt ta' kuntatt għandu jagħti gwida lill-applikant tul il-proċess amministrattiv tal-applikazzjoni tal-permess, inklużi l-passi ambjentali relatati, b'mod trasparenti sal-ħruġ ta' deċiżjoni waħda jew diversi deċiżjonijiet mill-awtoritajiet responsabbli fi tmiem il-proċess, jipprovdi l-informazzjoni meħtieġa kollha lill-applikant, u meta xieraq jinvolvi lil awtoritajiet amministrattivi oħra. Il-punt ta' kuntatt għandu jiżgura li jissodisfa l-iskadenzi tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi stabbiliti f'din id-Direttiva. L-applikanti għandhom ikunu jistgħu jissottomettu d-dokumenti rilevanti f'format diġitali. Sa [sentejn (2) mid-dħul fis-seħħ], l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċeduri kollha jsiru b'mod elettroniku.
  L-Istati Membri għandhom iqiegħdu l-informazzjoni dwar il-proċess tal-għoti tal-permessi għad-dispożizzjoni tal-pubbliku
  . |
| --- | --- |

(3)

L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu jew jiddeżinjaw punt ta' kuntatt wieħed jew aktar
  u jipprovdu informazzjoni f'konformità mal-Artikolu 18(6)
  . Dawk il-punti ta' kuntatt għandhom, meta jintalbu mill-applikant, jiggwidaw u jiffaċilitaw il-proċess amministrattiv kollu tal-applikazzjoni u tal-għoti tal-permess. L-applikant ma għandux jintalab jikkuntattja lil aktar minn punt ta' kuntatt wieħed għall-proċess kollu. Il-punt ta' kuntatt għandu jagħti gwida lill-applikant tul il-proċess amministrattiv tal-applikazzjoni tal-permess, inklużi l-passi ambjentali relatati, b'mod trasparenti sal-ħruġ ta' deċiżjoni waħda jew diversi deċiżjonijiet mill-awtoritajiet responsabbli fi tmiem il-proċess, jipprovdi l-informazzjoni meħtieġa kollha lill-applikant, u meta xieraq jinvolvi lil awtoritajiet amministrattivi oħra. Il-punt ta' kuntatt għandu jiżgura li jissodisfa l-iskadenzi tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi stabbiliti f'din id-Direttiva. L-applikanti għandhom ikunu jistgħu jissottomettu d-dokumenti rilevanti f'format diġitali. Sa [sentejn (2) mid-dħul fis-seħħ], l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċeduri kollha jsiru b'mod elettroniku.
  L-Istati Membri għandhom iqiegħdu l-informazzjoni dwar il-proċess tal-għoti tal-permessi għad-dispożizzjoni tal-pubbliku
  .

| (4) | Il-punt ta' kuntatt għandu jagħmel disponibbli manwal tal-proċeduri għall-iżviluppaturi tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u għandu jipprovdi dik l-informazzjoni wkoll online, li jindirizza b'mod distint ukoll proġetti fuq skala żgħira u l-awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli tal-enerġija,
  il-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli, il-proġetti kollettivi u individwali, jipprovdilhom assistenza u jiggwidahom matul il-proċess amministrattiv biex jirċievu appoġġ taħt l-iskemi ta' appoġġ għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  . L-informazzjoni online għandha tindika l-punt ta' kuntatt rilevanti għall-applikazzjoni tal-applikant. Jekk Stat Membru jkollu aktar minn punt ta' kuntatt wieħed, l-informazzjoni online għandha tindika l-punt ta' kuntatt rilevanti għall-applikazzjoni tal-applikant. |
| --- | --- |

(4)

Il-punt ta' kuntatt għandu jagħmel disponibbli manwal tal-proċeduri għall-iżviluppaturi tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u għandu jipprovdi dik l-informazzjoni wkoll online, li jindirizza b'mod distint ukoll proġetti fuq skala żgħira u l-awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli tal-enerġija,
  il-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli, il-proġetti kollettivi u individwali, jipprovdilhom assistenza u jiggwidahom matul il-proċess amministrattiv biex jirċievu appoġġ taħt l-iskemi ta' appoġġ għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  . L-informazzjoni online għandha tindika l-punt ta' kuntatt rilevanti għall-applikazzjoni tal-applikant. Jekk Stat Membru jkollu aktar minn punt ta' kuntatt wieħed, l-informazzjoni online għandha tindika l-punt ta' kuntatt rilevanti għall-applikazzjoni tal-applikant.

| (5) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikanti jkollhom aċċess faċli għal proċeduri sempliċi għas-soluzzjoni tat-tilwim rigward il-proċessi tal-għoti tal-permessi u tal-ħruġ tal-permessi biex jinbnew u jitħaddmu l-impjanti tal-enerġija rinnovabbli, inkluż meta applikabbli, mekkaniżmi alternattiv għas-soluzzjoni tat-tilwim. |
| --- | --- |

(5)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikanti jkollhom aċċess faċli għal proċeduri sempliċi għas-soluzzjoni tat-tilwim rigward il-proċessi tal-għoti tal-permessi u tal-ħruġ tal-permessi biex jinbnew u jitħaddmu l-impjanti tal-enerġija rinnovabbli, inkluż meta applikabbli, mekkaniżmi alternattiv għas-soluzzjoni tat-tilwim.

| (6) | L-iskadenzi stabbiliti fl-Artikoli 16a, 16b u 16c għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għall-appelli ġudizzjarji, ir-rimedji u proċedimenti oħra quddiem qorti jew tribunal, u għall-mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim, inkluż għal proċeduri tal-ilmenti, appelli u rimedji mhux ġudizzjarji, u jistgħu jiġu estiżi għat-tul ta' żmien ta' dawn il-proċeduri. |
| --- | --- |

(6)

L-iskadenzi stabbiliti fl-Artikoli 16a, 16b u 16c għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju għall-appelli ġudizzjarji, ir-rimedji u proċedimenti oħra quddiem qorti jew tribunal, u għall-mekkaniżmi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim, inkluż għal proċeduri tal-ilmenti, appelli u rimedji mhux ġudizzjarji, u jistgħu jiġu estiżi għat-tul ta' żmien ta' dawn il-proċeduri.

| (7) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-appelli amministrattivi u ġudizzjarji fil-kuntest ta' proġett għall-iżvilupp ta' impjant tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli jew il-konnessjoni relatata tiegħu mal-grilja
  u dawk l-assi meħtieġa għall-iżvilupp tan-networks tal-infrastruttura tal-enerġija meħtieġa biex is-sorsi rinnovabbli jiġu integrati fis-sistema kif deskritt fil-paragrafu 1
  , inklużi dawk relatati ma' aspetti ambjentali, għandhom ikunu soġġetti għall-aktar proċedura amministrattiva u ġudizzjarja rapida disponibbli fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali rilevanti.

  Il-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fil-paragrafu 1 għandu jkopri, fejn meħtieġ, il-permessi amministrattivi rilevanti kollha meta l-impjanti industrijali jaqilbu għall-użu tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(7)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-appelli amministrattivi u ġudizzjarji fil-kuntest ta' proġett għall-iżvilupp ta' impjant tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli jew il-konnessjoni relatata tiegħu mal-grilja
  u dawk l-assi meħtieġa għall-iżvilupp tan-networks tal-infrastruttura tal-enerġija meħtieġa biex is-sorsi rinnovabbli jiġu integrati fis-sistema kif deskritt fil-paragrafu 1
  , inklużi dawk relatati ma' aspetti ambjentali, għandhom ikunu soġġetti għall-aktar proċedura amministrattiva u ġudizzjarja rapida disponibbli fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali rilevanti.

| (7a) | Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa proċeduri ta' rappurtar biex l-Istati Membri jivvalutaw il-prattiki tal-għoti tal-permessi tagħhom, it-tul medju tal-proċedura tal-għoti tal-permessi u r-riżorsi umani u finanzjarji ddedikati għall-iżgurar tal-konformità mar-rekwiżiti tal-għoti tal-permessi stabbiliti f'dan l-Artikolu u fl-Artikoli 16a u 16b.



  Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni għandha ssir pubblika. Il-Kummissjoni tista' tipproponi miżuri korrettivi biex tappoġġa lill-Istati Membri huma u jimplimentaw il-proċedura tal-għoti tal-permessi billi tgħinhom jirriformaw u jissimplifikaw il-proċeduri tagħhom tal-għoti tal-permessi. |
| --- | --- |

(7a)

Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa proċeduri ta' rappurtar biex l-Istati Membri jivvalutaw il-prattiki tal-għoti tal-permessi tagħhom, it-tul medju tal-proċedura tal-għoti tal-permessi u r-riżorsi umani u finanzjarji ddedikati għall-iżgurar tal-konformità mar-rekwiżiti tal-għoti tal-permessi stabbiliti f'dan l-Artikolu u fl-Artikoli 16a u 16b.

| (7b) | Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu u tal-Artikoli 16a u 16b għandhom japplikaw ukoll għall-proċess parallel tal-għoti tal-permessi għall-iżviluppaturi tas-sistema tan-network rigward l-assi tal-enerġija relatati meħtieġa biex l-impjant tal-enerġija rinnovabbli jiġi integrat fis-sistema kif ukoll l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja li ma humiex integrati fil-proċess tal-għoti tal-permessi skont il-paragrafu 1 għall-impjant tal-enerġija rinnovabbli speċifiku.”; |
| --- | --- |

(7b)

Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu u tal-Artikoli 16a u 16b għandhom japplikaw ukoll għall-proċess parallel tal-għoti tal-permessi għall-iżviluppaturi tas-sistema tan-network rigward l-assi tal-enerġija relatati meħtieġa biex l-impjant tal-enerġija rinnovabbli jiġi integrat fis-sistema kif ukoll l-assi meħtieġa għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja li ma humiex integrati fil-proċess tal-għoti tal-permessi skont il-paragrafu 1 għall-impjant tal-enerġija rinnovabbli speċifiku.”;

| (7) | Jiddaħħlu
  l-artikoli
  li ġejjin:


  “Artikolu 16a



  Proċess tal-għoti tal-permessi fiż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli








  (1) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fl-Artikolu 16(1) ma jaqbiżx
  id-disa' xhur
  għall-proġetti fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli
  , inklużi l-elementi tan-network tal-enerġija relatati tagħhom u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja
  . Meta debitament ġustifikat minħabba ċirkostanzi straodinarji, dak il-perjodu ta'
  disa’ snin
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. F'każ bħal dan, l-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppatur dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li ġġustifikaw l-estensjoni. |
| --- | --- | --- |

(7)

Jiddaħħlu
  l-artikoli
  li ġejjin:

l-artikoli

“Artikolu 16a

Proċess tal-għoti tal-permessi fiż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli

(1)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fl-Artikolu 16(1) ma jaqbiżx
  id-disa' xhur
  għall-proġetti fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli
  , inklużi l-elementi tan-network tal-enerġija relatati tagħhom u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja
  . Meta debitament ġustifikat minħabba ċirkostanzi straodinarji, dak il-perjodu ta'
  disa’ snin
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. F'każ bħal dan, l-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppatur dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li ġġustifikaw l-estensjoni.

| (2) | Il-proċess tal-għoti tal-permessi għar-repowering tal-impjanti
  inklużi dawk li jżidu l-kapaċità u l-ħtieġa ta' żviluppi ta' network tal-enerġija relatati mingħajr ma jżidu ż-żona okkupata
  u għall-installazzjonijiet ġodda b'kapaċità elettrika ta' inqas minn 150 kW, il-faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija
  inklużi l-faċilitajiet tal-enerġija u termali
  u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja, li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, ma għandux jaqbeż is-sitt xhur. Meta debitament iġġustifikat minħabba ċirkostanzi straordinarji, bħal minħabba raġunijiet prevalenti ta' sikurezza meta l-proġett tar-repowering iħalli impatt sostanzjali fuq il-grilja jew fuq il-kapaċità, id-daqs jew il-prestazzjoni oriġinali tal-installazzjoni, dak il-perjodu ta'
  sitt xhur
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppatur tal-proġett dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li jiġġustifikaw l-estensjoni. |
| --- | --- |

(2)

Il-proċess tal-għoti tal-permessi għar-repowering tal-impjanti
  inklużi dawk li jżidu l-kapaċità u l-ħtieġa ta' żviluppi ta' network tal-enerġija relatati mingħajr ma jżidu ż-żona okkupata
  u għall-installazzjonijiet ġodda b'kapaċità elettrika ta' inqas minn 150 kW, il-faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija
  inklużi l-faċilitajiet tal-enerġija u termali
  u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja, li jinsabu fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli, ma għandux jaqbeż is-sitt xhur. Meta debitament iġġustifikat minħabba ċirkostanzi straordinarji, bħal minħabba raġunijiet prevalenti ta' sikurezza meta l-proġett tar-repowering iħalli impatt sostanzjali fuq il-grilja jew fuq il-kapaċità, id-daqs jew il-prestazzjoni oriġinali tal-installazzjoni, dak il-perjodu ta'
  sitt xhur
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppatur tal-proġett dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li jiġġustifikaw l-estensjoni.

| (2a) | Fejn ir-repowering ma jirriżultax f'żieda fil-kapaċità tal-impjant tal-enerġija rinnovabbli lil hinn minn 15 %, u mingħajr preġudizzju għall-ħtieġa li jiġi vvalutat kwalunkwe impatt ambjentali potenzjali skont il-paragrafu 2b, il-konnessjonijiet mal-grilja tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni għandhom ikunu permessi fi żmien xahar wara l-applikazzjoni lill-entità rilevanti sakemm ma jkunx hemm tħassib ġustifikat dwar is-sikurezza jew inkompatibbiltà teknika tal-komponenti tas-sistema. |
| --- | --- |

(2a)

Fejn ir-repowering ma jirriżultax f'żieda fil-kapaċità tal-impjant tal-enerġija rinnovabbli lil hinn minn 15 %, u mingħajr preġudizzju għall-ħtieġa li jiġi vvalutat kwalunkwe impatt ambjentali potenzjali skont il-paragrafu 2b, il-konnessjonijiet mal-grilja tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni għandhom ikunu permessi fi żmien xahar wara l-applikazzjoni lill-entità rilevanti sakemm ma jkunx hemm tħassib ġustifikat dwar is-sikurezza jew inkompatibbiltà teknika tal-komponenti tas-sistema.

| (2b) | Meta r-repowering tal-installazzjonijiet solari ma jinvolvix l-użu ta' spazju addizzjonali u jikkonforma mal-miżuri ta' mitigazzjoni ambjentali applikabbli stabbiliti għall-installazzjoni oriġinali, il-proġett għandu jiġi eżentat mir-rekwiżit, jekk applikabbli, li jiġi soġġett għal determinazzjoni ta' jekk il-proġett jirrikjedix valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE. |
| --- | --- |

(2b)

Meta r-repowering tal-installazzjonijiet solari ma jinvolvix l-użu ta' spazju addizzjonali u jikkonforma mal-miżuri ta' mitigazzjoni ambjentali applikabbli stabbiliti għall-installazzjoni oriġinali, il-proġett għandu jiġi eżentat mir-rekwiżit, jekk applikabbli, li jiġi soġġett għal determinazzjoni ta' jekk il-proġett jirrikjedix valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE.

| (2c) | Meta r-repowering ta' impjant tal-enerġija rinnovabbli jew ta' infrastruttura tal-grilja relatata li tkun meħtieġa biex jiġu integrati s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-elettriku, ikun soġġett għal determinazzjoni dwar jekk il-proġett jirrikjedix proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali jew valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE, tali determinazzjoni minn qabel u/jew valutazzjoni ambjentali għandha tkun limitata għall-impatti potenzjali li jirriżultaw mill-bidla jew mill-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali. [Am. 26] |
| --- | --- |

(2c)

Meta r-repowering ta' impjant tal-enerġija rinnovabbli jew ta' infrastruttura tal-grilja relatata li tkun meħtieġa biex jiġu integrati s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-elettriku, ikun soġġett għal determinazzjoni dwar jekk il-proġett jirrikjedix proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali jew valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE, tali determinazzjoni minn qabel u/jew valutazzjoni ambjentali għandha tkun limitata għall-impatti potenzjali li jirriżultaw mill-bidla jew mill-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali. [Am. 26]

| (2d) | Id-deċiżjonijiet li jirriżultaw mill-proċessi tal-għoti ta' permessi msemmija hawn fuq għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. [Am. 31] |
| --- | --- |

(2d)

Id-deċiżjonijiet li jirriżultaw mill-proċessi tal-għoti ta' permessi msemmija hawn fuq għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. [Am. 31]

| (3) | Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 4 u 5
  ta' dan l-Artikolu
  , b'deroga mill-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2011/92/UE,
  l-Anness I, il-punt 6(b) tagħha, fejn din tikkonċerna l-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli
  u l-Anness II, il-punti 3(a), (b), (d), (h), (i), u 6(c) 
  tagħha,
  waħedhom jew flimkien mal-punt 13(a) ta' dik id-Direttiva sa fejn dan jikkonċerna l-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, l-applikazzjonijiet ġodda għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli,
  inklużi l-impjanti tal-ġenerazzjoni tal-enerġija li jikkombinaw enerġiji rinnovabbli differenti,
  għajr għall-impjanti tal-kombustjoni tal-bijomassa, ▌, inkluż ir-repowering tal-impjanti, fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli li diġà ġew iddeżinjati għat-teknoloġija rispettiva, il-faċilitajiet tal-ħżin kolokalizzati u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja,
  in-network tal-enerġija relatat, in-network ta' trażmissjoni u distribuzzjoni relatat, u l-assi relatati meħtieġa għall-iżvilupp tan-networks tal-elettriku meħtieġa għall-integrazzjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema
  għandhom jiġu eżentati mir-rekwiżit ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali dedikata skont l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE, diment li dawn il-proġetti jkunu konformi mar-regoli u mal-miżuri stabbiliti f'konformità mal-Artikolu 15c(1), il-punt (b),
  ta' din id-Direttiva
  . L-eżenzjoni mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2011/92/UE ta' hawn fuq ma għandhiex tapplika għall-proġetti li aktarx iħallu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor jew meta jintalab dan minn Stat Membru li aktarx ikun se jintlaqat b'mod sinifikanti, kif previst fl-Artikolu 7 ta' dik id-Direttiva. [Am. 27]

  B'deroga mill-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43/KEE, l-impjanti msemmija fl-ewwel subparagrafu, ma għandhomx ikunu soġġetti għal valutazzjoni tal-implikazzjonijiet tagħhom għas-siti ta' Natura 2000,
  diment li dawk il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli jikkonformaw mar-regoli u l-miżuri stabbiliti f'konformità mal-Artikolu 15c(1), il-punt (b), ta' din id-Direttiva u jekk in-nuqqas ta' effetti sinifikanti tal-impjanti ġie ppruvat abbażi tal-valutazzjoni xierqa tal-pjanijiet li jiddeżinjaw żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli mwettqa f'konformità mal-Artikolu 15(c)(2) ta' din id-Direttiva
  . [Am. 15] |
| --- | --- |

(3)

Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 4 u 5
  ta' dan l-Artikolu
  , b'deroga mill-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2011/92/UE,
  l-Anness I, il-punt 6(b) tagħha, fejn din tikkonċerna l-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli
  u l-Anness II, il-punti 3(a), (b), (d), (h), (i), u 6(c) 
  tagħha,
  waħedhom jew flimkien mal-punt 13(a) ta' dik id-Direttiva sa fejn dan jikkonċerna l-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, l-applikazzjonijiet ġodda għall-impjanti tal-enerġija rinnovabbli,
  inklużi l-impjanti tal-ġenerazzjoni tal-enerġija li jikkombinaw enerġiji rinnovabbli differenti,
  għajr għall-impjanti tal-kombustjoni tal-bijomassa, ▌, inkluż ir-repowering tal-impjanti, fiż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli li diġà ġew iddeżinjati għat-teknoloġija rispettiva, il-faċilitajiet tal-ħżin kolokalizzati u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja,
  in-network tal-enerġija relatat, in-network ta' trażmissjoni u distribuzzjoni relatat, u l-assi relatati meħtieġa għall-iżvilupp tan-networks tal-elettriku meħtieġa għall-integrazzjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema
  għandhom jiġu eżentati mir-rekwiżit ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali dedikata skont l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE, diment li dawn il-proġetti jkunu konformi mar-regoli u mal-miżuri stabbiliti f'konformità mal-Artikolu 15c(1), il-punt (b),
  ta' din id-Direttiva
  . L-eżenzjoni mill-applikazzjoni tad-Direttiva 2011/92/UE ta' hawn fuq ma għandhiex tapplika għall-proġetti li aktarx iħallu effetti sinifikanti fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor jew meta jintalab dan minn Stat Membru li aktarx ikun se jintlaqat b'mod sinifikanti, kif previst fl-Artikolu 7 ta' dik id-Direttiva. [Am. 27]

B'deroga mill-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43/KEE, l-impjanti msemmija fl-ewwel subparagrafu, ma għandhomx ikunu soġġetti għal valutazzjoni tal-implikazzjonijiet tagħhom għas-siti ta' Natura 2000,
  diment li dawk il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli jikkonformaw mar-regoli u l-miżuri stabbiliti f'konformità mal-Artikolu 15c(1), il-punt (b), ta' din id-Direttiva u jekk in-nuqqas ta' effetti sinifikanti tal-impjanti ġie ppruvat abbażi tal-valutazzjoni xierqa tal-pjanijiet li jiddeżinjaw żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli mwettqa f'konformità mal-Artikolu 15(c)(2) ta' din id-Direttiva
  . [Am. 15]

| (4) | L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri għandhom iwettqu skrinjar tal-applikazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3. Dan l-iskrinjar għandu jsir bil-għan li jidentifika jekk xi wieħed minn dawn il-proġetti aktarx jikkawża effetti negattivi sinifikanti ▌ fid-dawl tas-sensittività ambjentali taż-żoni ġeografiċi fejn ikun jinsab, li ma kinux ġew identifikati fil-valutazzjoni ambjentali tal-pjan(ijiet) li jidentifikaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli mwettqa f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE u, jekk rilevanti, mad-Direttiva 92/43/KEE. L-iskrinjar għar-repowering tal-proġetti għandu jkun limitat għall-impatti potenzjali li jikkawżaw il-bidla jew l-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali.
  Għall-fini ta' dan l-iskrinjar, l-iżviluppatur tal-proġett għandu jipprovdi informazzjoni dwar il-karatteristiċi tal-proġett,
  dwar l-impatt potenzjali tiegħu fuq l-ambjent
  , dwar il-konformità tiegħu mar-regoli u mal-miżuri identifikati skont l-Artikolu 15c(1), il-punti (b) u (c), għaż-żona
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  speċifika, dwar kull miżura addizzjonali adottata mill-proġett u kif dawn il-miżuri jindirizzaw l-impatti ambjentali. Dan l-iskrinjar għandu jitlesta fi żmien 30 jum mid-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjonijiet għall-impjanti ġodda tal-enerġija rinnovabbli, għajr għall-applikazzjonijiet għall-installazzjonijiet b'kapaċità elettrika ta' inqas minn 150 kW. Għal dawn l-installazzjonijiet u għall-applikazzjonijiet ġodda għar-repowering tal-impjanti, il-fażi tal-iskrinjar għandha titlesta fi żmien 15-il jum. |
| --- | --- |

(4)

L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri għandhom iwettqu skrinjar tal-applikazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3. Dan l-iskrinjar għandu jsir bil-għan li jidentifika jekk xi wieħed minn dawn il-proġetti aktarx jikkawża effetti negattivi sinifikanti ▌ fid-dawl tas-sensittività ambjentali taż-żoni ġeografiċi fejn ikun jinsab, li ma kinux ġew identifikati fil-valutazzjoni ambjentali tal-pjan(ijiet) li jidentifikaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli mwettqa f'konformità mad-Direttiva 2001/42/KE u, jekk rilevanti, mad-Direttiva 92/43/KEE. L-iskrinjar għar-repowering tal-proġetti għandu jkun limitat għall-impatti potenzjali li jikkawżaw il-bidla jew l-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali.

Għall-fini ta' dan l-iskrinjar, l-iżviluppatur tal-proġett għandu jipprovdi informazzjoni dwar il-karatteristiċi tal-proġett,
  dwar l-impatt potenzjali tiegħu fuq l-ambjent
  , dwar il-konformità tiegħu mar-regoli u mal-miżuri identifikati skont l-Artikolu 15c(1), il-punti (b) u (c), għaż-żona
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  speċifika, dwar kull miżura addizzjonali adottata mill-proġett u kif dawn il-miżuri jindirizzaw l-impatti ambjentali. Dan l-iskrinjar għandu jitlesta fi żmien 30 jum mid-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjonijiet għall-impjanti ġodda tal-enerġija rinnovabbli, għajr għall-applikazzjonijiet għall-installazzjonijiet b'kapaċità elettrika ta' inqas minn 150 kW. Għal dawn l-installazzjonijiet u għall-applikazzjonijiet ġodda għar-repowering tal-impjanti, il-fażi tal-iskrinjar għandha titlesta fi żmien 15-il jum.

| (5) | Wara l-proċess tal-iskrinjar, l-applikazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3 għandhom jiġu awtorizzati minn perspettiva ambjentali mingħajr il-bżonn ta' deċiżjoni espliċita mill-awtorità kompetenti, sakemm l-awtorità kompetenti ma tadottax deċiżjoni amministrattiva, debitament motivata u bbażata fuq evidenza ċara, li proġett speċifiku aktarx jikkawża effetti negattivi sinifikanti ▌ fid-dawl tas-sensittività ambjentali taż-żona ġeografika fejn ikun jinsab li ma jistgħux jittaffew bil-miżuri identifikati fil-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  jew proposti mill-iżviluppatur għall-proġett. Din id-deċiżjoni għandha tiġi ppubblikata. Dawn il-proġetti għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni f'konformità mad-Direttiva 2011/92/UE u, jekk applikabbli, għal valutazzjoni skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43/KEE, li għandha ssir fi żmien sitt xhur mid-deċiżjoni tal-iskrinjar. |
| --- | --- |

(5)

Wara l-proċess tal-iskrinjar, l-applikazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3 għandhom jiġu awtorizzati minn perspettiva ambjentali mingħajr il-bżonn ta' deċiżjoni espliċita mill-awtorità kompetenti, sakemm l-awtorità kompetenti ma tadottax deċiżjoni amministrattiva, debitament motivata u bbażata fuq evidenza ċara, li proġett speċifiku aktarx jikkawża effetti negattivi sinifikanti ▌ fid-dawl tas-sensittività ambjentali taż-żona ġeografika fejn ikun jinsab li ma jistgħux jittaffew bil-miżuri identifikati fil-pjan(ijiet) li jiddeżinjaw iż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli
  jew proposti mill-iżviluppatur għall-proġett. Din id-deċiżjoni għandha tiġi ppubblikata. Dawn il-proġetti għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni f'konformità mad-Direttiva 2011/92/UE u, jekk applikabbli, għal valutazzjoni skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43/KEE, li għandha ssir fi żmien sitt xhur mid-deċiżjoni tal-iskrinjar.

| (6) | Tul il-proċess tal-għoti tal-permessi tal-applikazzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2, in-nuqqas ta' tweġiba mingħand il-korpi amministrattivi rilevanti sal-iskadenza stabbilita għandu
  , fuq talba tal-iżviluppatur,
  jiskatta passi amministrattivi speċifiċi biex jitqiesu approvati, għajr f'dawk il-każijiet meta l-proġett speċifiku jkun soġġett għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali f'konformità mal-paragrafu 5. Id-deċiżjonijiet riżultanti kollha se jiġu ppubblikati. |
| --- | --- |

(6)

Tul il-proċess tal-għoti tal-permessi tal-applikazzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2, in-nuqqas ta' tweġiba mingħand il-korpi amministrattivi rilevanti sal-iskadenza stabbilita għandu
  , fuq talba tal-iżviluppatur,
  jiskatta passi amministrattivi speċifiċi biex jitqiesu approvati, għajr f'dawk il-każijiet meta l-proġett speċifiku jkun soġġett għal valutazzjoni tal-impatt ambjentali f'konformità mal-paragrafu 5. Id-deċiżjonijiet riżultanti kollha se jiġu ppubblikati.

| (6a) | L-Istati Membri għandhom jikkondividu u jutilizzaw l-aħjar prattiki fil-proċess tal-għoti tal-permessi. |
| --- | --- |

(6a)

L-Istati Membri għandhom jikkondividu u jutilizzaw l-aħjar prattiki fil-proċess tal-għoti tal-permessi.

Artikolu 16b

Proċess tal-għoti tal-permessi barra miż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli

| (1) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fl-Artikolu 16(1) ma jaqbiżx
  it-18-il xahar. Dak il-perjodu għandu japplika għall-impjanti ibridi tal-enerġija rinnovabbli, u n-networks tal-enerġija relatati tagħhom li jikkonċernaw
  proġetti barra ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli. Meta debitament ġustifikat minħabba ċirkostanzi straodinarji, dak il-perjodu ta'
  18-il xahar
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. F'każ bħal dan, l-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppatur dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li ġġustifikaw l-estensjoni. |
| --- | --- |

(1)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fl-Artikolu 16(1) ma jaqbiżx
  it-18-il xahar. Dak il-perjodu għandu japplika għall-impjanti ibridi tal-enerġija rinnovabbli, u n-networks tal-enerġija relatati tagħhom li jikkonċernaw
  proġetti barra ż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli. Meta debitament ġustifikat minħabba ċirkostanzi straodinarji, dak il-perjodu ta'
  18-il xahar
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. F'każ bħal dan, l-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppatur dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li ġġustifikaw l-estensjoni.

| (2) | Meta tkun meħtieġa valutazzjoni ambjentali skont id-Direttiva 2011/92/UE jew id-Direttiva 92/43/KEE, din għandha ssir bi proċedura waħda li tgħaqqad il-valutazzjonijiet rilevanti kollha għal proġett partikolari. Meta tkun meħtieġa valutazzjoni tal-impatt ambjentali bħal din, l-awtorità kompetenti għandha tqis l-informazzjoni li pprovda l-iżviluppatur u toħroġ opinjoni dwar l-ambitu u l-livell ta' dettall tal-informazzjoni li l-iżviluppatur irid jinkludi fir-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, li l-ambitu tagħha ma għandux jiġi estiż. Meta l-proġetti speċifiċi jkunu adottaw
  il-miżuri kollha meħtieġa
  ta' mitigazzjoni, il-qtil jew it-tfixkil tal-ispeċijiet protetti skont l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 92/43/KEE u l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/147/KE ma għandhomx jitqiesu intenzjonati. Meta l-miżuri ġodda ta' mitigazzjoni li jevitaw kemm jista' jkun il-qtil jew it-tfixkil tal-ispeċijiet protetti bid-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE u bid-Direttiva 2009/147/KE, jew xi impatt ambjentali ieħor, ma jkunux ġew ittestjati b'mod wiesa' fir-rigward tal-effettività tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jippermettu l-użu tagħhom għal proġett pilota wieħed jew aktar għal perjodu ta' żmien limitat, diment li l-effettività ta' dawn il-miżuri tiġi ssorveljata mill-qrib u jittieħdu l-passi xierqa minnufih jekk ma jurux li huma effettivi. Il-proċess tal-għoti tal-permessi għar-repowering tal-proġetti,
  inklużi dawk li jżidu l-kapaċità u l-ħtieġa tal-iżviluppi tan-networks tal-enerġija relatati mingħajr ma jżidu ż-żona okkupata
  u għall-installazzjonijiet ġodda b'kapaċità elettrika inqas minn 150 kW, il-faċilitajiet tal-ħżin kolokalizzati u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja, li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli ma għandux jieħu aktar
  minn sitt xhur
  , inkluż il-valutazzjonijiet ambjentali meta meħtieġ skont il-leġiżlazzjoni rilevanti. Meta debitament ġustifikat minħabba ċirkostanzi straordinarji, dan il-perjodu ta'
  sitt xhur
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppaturi dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li ġġustifikaw l-estensjoni. [Am. 28]

  L-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw ir-repowering tal-proġetti li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa
  billi jiżguraw li, jekk tkun meħtieġa valutazzjoni ambjentali għal xi proġett skont il-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, din il-valutazzjoni għandha tkun limitata għall-impatti potenzjali li jirriżultaw mill-bidla jew l-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali. |
| --- | --- |

(2)

Meta tkun meħtieġa valutazzjoni ambjentali skont id-Direttiva 2011/92/UE jew id-Direttiva 92/43/KEE, din għandha ssir bi proċedura waħda li tgħaqqad il-valutazzjonijiet rilevanti kollha għal proġett partikolari. Meta tkun meħtieġa valutazzjoni tal-impatt ambjentali bħal din, l-awtorità kompetenti għandha tqis l-informazzjoni li pprovda l-iżviluppatur u toħroġ opinjoni dwar l-ambitu u l-livell ta' dettall tal-informazzjoni li l-iżviluppatur irid jinkludi fir-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, li l-ambitu tagħha ma għandux jiġi estiż. Meta l-proġetti speċifiċi jkunu adottaw
  il-miżuri kollha meħtieġa
  ta' mitigazzjoni, il-qtil jew it-tfixkil tal-ispeċijiet protetti skont l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 92/43/KEE u l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/147/KE ma għandhomx jitqiesu intenzjonati. Meta l-miżuri ġodda ta' mitigazzjoni li jevitaw kemm jista' jkun il-qtil jew it-tfixkil tal-ispeċijiet protetti bid-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE u bid-Direttiva 2009/147/KE, jew xi impatt ambjentali ieħor, ma jkunux ġew ittestjati b'mod wiesa' fir-rigward tal-effettività tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jippermettu l-użu tagħhom għal proġett pilota wieħed jew aktar għal perjodu ta' żmien limitat, diment li l-effettività ta' dawn il-miżuri tiġi ssorveljata mill-qrib u jittieħdu l-passi xierqa minnufih jekk ma jurux li huma effettivi. Il-proċess tal-għoti tal-permessi għar-repowering tal-proġetti,
  inklużi dawk li jżidu l-kapaċità u l-ħtieġa tal-iżviluppi tan-networks tal-enerġija relatati mingħajr ma jżidu ż-żona okkupata
  u għall-installazzjonijiet ġodda b'kapaċità elettrika inqas minn 150 kW, il-faċilitajiet tal-ħżin kolokalizzati u l-konnessjoni tagħhom mal-grilja, li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa tas-sorsi
  tal-enerġija rinnovabbli ma għandux jieħu aktar
  minn sitt xhur
  , inkluż il-valutazzjonijiet ambjentali meta meħtieġ skont il-leġiżlazzjoni rilevanti. Meta debitament ġustifikat minħabba ċirkostanzi straordinarji, dan il-perjodu ta'
  sitt xhur
  jista' jiġġedded b'mhux aktar minn tliet xhur. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw b'mod ċar lill-iżviluppaturi dwar iċ-ċirkostanzi straordinarji li ġġustifikaw l-estensjoni. [Am. 28]

L-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw ir-repowering tal-proġetti li jinsabu barra miż-żoni
  għall-ħeffa
  billi jiżguraw li, jekk tkun meħtieġa valutazzjoni ambjentali għal xi proġett skont il-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, din il-valutazzjoni għandha tkun limitata għall-impatti potenzjali li jirriżultaw mill-bidla jew l-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali.

| (2a) | Fejn ir-repowering ma jirriżultax f'żieda fil-kapaċità tal-impjant tal-enerġija rinnovabbli lil hinn minn 15 %, u mingħajr preġudizzju għall-ħtieġa li jiġi vvalutat kwalunkwe impatt ambjentali potenzjali skont il-paragrafu 2b ta' dan l-Artikolu, il-konnessjonijiet tal-grilja mal-grilja tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni għandhom ikunu permessi fi żmien xahar wara l-applikazzjoni lill-entità rilevanti sakemm ma jkunx hemm tħassib ġustifikat dwar is-sikurezza jew inkompatibbiltà teknika tal-komponenti tas-sistema. |
| --- | --- |

(2a)

Fejn ir-repowering ma jirriżultax f'żieda fil-kapaċità tal-impjant tal-enerġija rinnovabbli lil hinn minn 15 %, u mingħajr preġudizzju għall-ħtieġa li jiġi vvalutat kwalunkwe impatt ambjentali potenzjali skont il-paragrafu 2b ta' dan l-Artikolu, il-konnessjonijiet tal-grilja mal-grilja tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni għandhom ikunu permessi fi żmien xahar wara l-applikazzjoni lill-entità rilevanti sakemm ma jkunx hemm tħassib ġustifikat dwar is-sikurezza jew inkompatibbiltà teknika tal-komponenti tas-sistema.

| (2b) | Meta r-repowering tal-installazzjonijiet solari ma jinvolvix l-użu ta' spazju addizzjonali u jikkonforma mal-miżuri ta' mitigazzjoni ambjentali applikabbli stabbiliti għall-installazzjoni oriġinali, il-proġett għandu jiġi eżentat mir-rekwiżit, jekk applikabbli, li jiġi soġġett għal determinazzjoni ta' jekk il-proġett jirrikjedix valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE. |
| --- | --- |

(2b)

Meta r-repowering tal-installazzjonijiet solari ma jinvolvix l-użu ta' spazju addizzjonali u jikkonforma mal-miżuri ta' mitigazzjoni ambjentali applikabbli stabbiliti għall-installazzjoni oriġinali, il-proġett għandu jiġi eżentat mir-rekwiżit, jekk applikabbli, li jiġi soġġett għal determinazzjoni ta' jekk il-proġett jirrikjedix valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE.

| (2c) | Meta r-repowering ta' impjant tal-enerġija rinnovabbli jew ta' infrastruttura tal-grilja relatata li tkun meħtieġa biex jiġu integrati s-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-elettriku, ikun soġġett għal determinazzjoni dwar jekk il-proġett jirrikjedix proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali jew valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE, tali determinazzjoni minn qabel u/jew valutazzjoni ambjentali għandha tkun limitata għall-impatti potenzjali li jirriżultaw mill-bidla jew mill-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali. |
| --- | --- |

(2c)

Meta r-repowering ta' impjant tal-enerġija rinnovabbli jew ta' infrastruttura tal-grilja relatata li tkun meħtieġa biex jiġu integrati s-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-elettriku, ikun soġġett għal determinazzjoni dwar jekk il-proġett jirrikjedix proċedura ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali jew valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/92/UE, tali determinazzjoni minn qabel u/jew valutazzjoni ambjentali għandha tkun limitata għall-impatti potenzjali li jirriżultaw mill-bidla jew mill-estensjoni meta mqabbla mal-proġett oriġinali.

| (2d) | Id-deċiżjonijiet li jirriżultaw mill-proċess tal-għoti ta' permessi għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. [Am. 29] |
| --- | --- |

(2d)

Id-deċiżjonijiet li jirriżultaw mill-proċess tal-għoti ta' permessi għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. [Am. 29]

Artikolu 16c

Proċess tal-għoti tal-permessi għall-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari fi strutturi artifiċjali

| (1) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fl-Artikolu 16(1)
  ta' din id-Direttiva
  għall-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari,
  inkluż fuq is-soqfa u l-assi tal-ħżin tal-enerġija kolokalizzati,
  inkluż l-installazzjonijiet solari integrati fil-bini, fi strutturi artifiċjali eżistenti jew futuri, għajr fuq l-uċuħ tal-ilma artifiċjali, ma jaqbiżx
  xahar
  , dment li l-għan primarju ta' dawk l-istrutturi ma jkunx il-produzzjoni tal-enerġija solari.
  Għal installazzjonijiet solari ta' 50 kW jew inqas, inklużi awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli, awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli li jaġixxu b'mod konġunt u komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri għandhom jipprevedu proċedura ta' notifika sempliċi kif stabbilit fl-Artikolu 17 ta' din id-Direttiva.
  B'deroga mill-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2011/92/UE, u mill-Anness II, il-punti 3(a) u (b), waħedhom jew flimkien mal-punt 13(a) ta' dik id-Direttiva, dik l-installazzjoni tat-tagħmir solari għandha tkun eżentata mir-rekwiżit, meta applikabbli, li ssir valutazzjoni tal-impatt ambjentali dedikata skont l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE. [Am. 30cp]


  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li r-rekwiżiti għall-kostruzzjoni li jkunu għadhom fis-seħħ jitneħħew. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu wkoll pjan direzzjonali biex ineħħu ostakli oħra u biex itejbu l-użu aċċellerat tal-enerġija solari. [Am. 30cp] |
| --- | --- |

(1)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċess tal-għoti tal-permessi msemmi fl-Artikolu 16(1)
  ta' din id-Direttiva
  għall-installazzjoni tat-tagħmir tal-enerġija solari,
  inkluż fuq is-soqfa u l-assi tal-ħżin tal-enerġija kolokalizzati,
  inkluż l-installazzjonijiet solari integrati fil-bini, fi strutturi artifiċjali eżistenti jew futuri, għajr fuq l-uċuħ tal-ilma artifiċjali, ma jaqbiżx
  xahar
  , dment li l-għan primarju ta' dawk l-istrutturi ma jkunx il-produzzjoni tal-enerġija solari.
  Għal installazzjonijiet solari ta' 50 kW jew inqas, inklużi awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli, awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli li jaġixxu b'mod konġunt u komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli, l-Istati Membri għandhom jipprevedu proċedura ta' notifika sempliċi kif stabbilit fl-Artikolu 17 ta' din id-Direttiva.
  B'deroga mill-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2011/92/UE, u mill-Anness II, il-punti 3(a) u (b), waħedhom jew flimkien mal-punt 13(a) ta' dik id-Direttiva, dik l-installazzjoni tat-tagħmir solari għandha tkun eżentata mir-rekwiżit, meta applikabbli, li ssir valutazzjoni tal-impatt ambjentali dedikata skont l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE. [Am. 30cp]

| (1a) | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-installazzjoni tal-installazzjonijiet solari integrati fil-bini tkun eżentata mill-valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE u mill-permessi għall-bini. |
| --- | --- |

(1a)

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-installazzjoni tal-installazzjonijiet solari integrati fil-bini tkun eżentata mill-valutazzjoni tal-impatt ambjentali skont l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE u mill-permessi għall-bini.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artikolu 16d

Interess pubbliku prevalenti

Sa ... [tliet xhur mid-dħul fis-seħħ], sakemm tintlaħaq in-newtralità klimatika, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fil-proċess tal-għoti tal-permessi, l-ippjanar, il-kostruzzjoni u t-tħaddim tal-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija mis-sorsi rinnovabbli, il-konnessjoni tagħhom mal-grilja, u l-grilja relatata nnifisha u l-assi tal-ħżin ikunu preżunti li għandhom l-interess pubbliku prevalenti u li jservu s-saħħa u s-sikurezza pubblika meta jiġu bilanċjati l-interessi legali fil-każijiet individwali għall-finijiet tal-Artikoli 6(4) u 16(1)(c) tad-Direttiva 92/43/KEE, l-Artikolu 4(7) tad-Direttiva 2000/60/KE u l-Artikolu 9(1)(a) tad-Direttiva 2009/147/KE. ▌

Mhux aktar tard minn ... [xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva], il-Kummissjoni għandha, sabiex tnaqqas l-inċertezza legali, toħroġ gwida dwar kif għandu jiġi implimentat dan l-Artikolu f'konformità mar-rekwiżiti eżistenti skont id-dritt tal-Unjoni u mad-deċiżjonijiet rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. [Am. 17]

Artikolu 16e

Aċċellerazzjoni tal-użu tal-pompi tas-sħana

1.
     
  Il-proċess tal-għoti ta' permessi għall-installazzjoni tal-pompi tas-sħana ma għandux jaqbeż xahar.

2.
     
  Il-konnessjonijiet tal-grilja mal-grilja tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni għandhom ikunu permessi wara li ssir notifika lill-entità rilevanti għal:

| (a) | pompi tas-sħana ta' kapaċità elettrika sa 12 kW; kif ukoll |
| --- | --- |

(a)

pompi tas-sħana ta' kapaċità elettrika sa 12 kW; kif ukoll

| (b) | pompi tas-sħana installati minn awtokonsumatur ta' sorsi rinnovabbli, awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli li jaġixxu b'mod konġunt u komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli skont l-Artikolu 2(14) tad-Direttiva (UE) 2018/2001 ta' kapaċità elettrika sa 50 kW, dment li l-kapaċità tal-installazzjoni tal-ġenerazzjoni tal-elettriku rinnovabbli tal-awtokonsumatur ta' sorsi rinnovabbli tammonta għal mill-inqas 60 % tal-kapaċità tal-pompa tas-sħana sakemm ma jkunx hemm tħassib ġustifikat dwar is-sikurezza jew ikun hemm inkompatibbiltà teknika tal-komponenti tas-sistema. |
| --- | --- |

(b)

pompi tas-sħana installati minn awtokonsumatur ta' sorsi rinnovabbli, awtokonsumaturi ta' sorsi rinnovabbli li jaġixxu b'mod konġunt u komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli skont l-Artikolu 2(14) tad-Direttiva (UE) 2018/2001 ta' kapaċità elettrika sa 50 kW, dment li l-kapaċità tal-installazzjoni tal-ġenerazzjoni tal-elettriku rinnovabbli tal-awtokonsumatur ta' sorsi rinnovabbli tammonta għal mill-inqas 60 % tal-kapaċità tal-pompa tas-sħana sakemm ma jkunx hemm tħassib ġustifikat dwar is-sikurezza jew ikun hemm inkompatibbiltà teknika tal-komponenti tas-sistema.

3.
     
  Id-deċiżjonijiet li jirriżultaw mill-proċessi tal-għoti ta' permessi għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. [Am. 32]

Artikolu 16f

L-Istati Membri għandhom jirrappurtaw lill-Kummissjoni dwar:

| (a) | it-tul tal-proċessi tal-għoti tal-permessi għall-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli fiż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli kif ukoll barra minnhom; |
| --- | --- |

(a)

it-tul tal-proċessi tal-għoti tal-permessi għall-impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli fiż-żoni għall-ħeffa tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli kif ukoll barra minnhom;

| (b) | l-impatt tal-Artikolu 16d fuq it-tul tal-proċess tal-għoti tal-permessi u tal-proċedimenti ġudizzjarji. |
| --- | --- |

(b)

l-impatt tal-Artikolu 16d fuq it-tul tal-proċess tal-għoti tal-permessi u tal-proċedimenti ġudizzjarji.

Il-Kummissjoni għandha tevalwa l-informazzjoni pprovduta mill-Istati Membri u, jekk ikun xieraq, tipproponi bidliet fil-leġiżlazzjoni rilevanti.”.

| ▌ | |
| --- | --- |

▌

Artikolu 4

Traspożizzjoni

| (1) | L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikolu 1, il-punt (10),
  sa
  [
  xahar wara d-dħul
  fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. [Am. 35]

  L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikolu 1, il-punti (1), (2), (3), (4), (6), (8) u (9), u mal-Artikolu 3
  sa
  [
  sitt xhur wara d-dħul
  fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. [Am. 36]

  L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikolu 1, il-punti (5) u (7), u mal-Artikolu 2
  sa [sena wara d-dħul
  fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. [Am. 37]

  Għandhom jikkomunikaw minnufih it-test ta' dawk id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni.
  Meta l-Istati Membri jadottaw dawk id-dispożizzjonijiet, dawn għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew għandhom jinkludu dik ir-referenza meta jiġu pubblikati uffiċjalment. L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu kif issir dik ir-referenza. |
| --- | --- |

(1)

L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikolu 1, il-punt (10),
  sa
  [
  xahar wara d-dħul
  fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. [Am. 35]

L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikolu 1, il-punti (1), (2), (3), (4), (6), (8) u (9), u mal-Artikolu 3
  sa
  [
  sitt xhur wara d-dħul
  fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. [Am. 36]

L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw mal-Artikolu 1, il-punti (5) u (7), u mal-Artikolu 2
  sa [sena wara d-dħul
  fis-seħħ ta' din id-Direttiva]. [Am. 37]

Għandhom jikkomunikaw minnufih it-test ta' dawk id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni.

Meta l-Istati Membri jadottaw dawk id-dispożizzjonijiet, dawn għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew għandhom jinkludu dik ir-referenza meta jiġu pubblikati uffiċjalment. L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu kif issir dik ir-referenza.

| (2) | L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva. |
| --- | --- |

(2)

L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.

Artikolu 5

Dħul fis-seħħ

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 6

Destinatarji

Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmul fi ▌,

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

Għall-Kunsill

Il-President

---

(1)  Il-każ ġie mgħoddi lura għan-negozjati interistituzzjonali lill-kumitat responsabbli skont l-Artikolu 59(4), ir-raba' subparagrafu (A9-0283/2022).

1

(*1)  Emendi: it-test ġdid jew modifikat huwa indikat b'tipa korsiva qawwija; it-tħassir huwa indikat bis-simbolu ▌.

*1

(2)  ĠU C , , p. .

2

(3)  ĠU C , , p. .

3

(4)  
  Il-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew ta' ...

4

Il-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew ta' ...

(5)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2019)0640, Il-Patt Ekoloġiku Ewropew.

5

(6)  Ir-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”), ĠU L 243, 9.7.2021, p. 1.

6

(7)  Id-Direttiva 2001/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Ġunju 2001 dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti pjanijiet u programmi fuq l-ambjent (ĠU L 197, 21.7.2001, p. 30).

7

(8)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/370/KE tas-17 ta' Frar 2005 dwar il-konklużjoni, f'isem il-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni dwar l-aċċess għall-informazzjoni, il-parteċipazzjoni pubblika fit-teħid ta' deċiżjonijiet u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali (ĠU L 124, 17.5.2005, p. 1).

8

(9)  Id-Direttiva 2011/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Diċembru 2011 dwar l-istima tal-effetti ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU L 26, 28.1.2012, p. 1).

9

(10)  Id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta' Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, 22.7.1992, p. 7).

10

(11)  
  Id-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU L 20, 26.1.2010, p. 7).

11

Id-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU L 20, 26.1.2010, p. 7).

(12)  Ir-Regolament (UE) 2021/240 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi Strument ta' Appoġġ Tekniku (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 1).

12

(13)  ĠU C 369, 17.12.2011, p. 14.

13

(14)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta' Lulju 2019, Il-Kummissjoni vs il-Belġju, C-543/17, ECLI: EU: C:2019:573.

14

(15)  
  Id-Direttiva 2014/89/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 li tistabbilixxi qafas għal ippjanar tal-ispazju marittimu (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 135).

15

Id-Direttiva 2014/89/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 li tistabbilixxi qafas għal ippjanar tal-ispazju marittimu (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 135).

(16)  
  Id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta' Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, 22.7.1992, p. 7).

16

Id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta' Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, 22.7.1992, p. 7).

(17)  
  Id-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU L 20, 26.1.2010, p. 7).

17

Id-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU L 20, 26.1.2010, p. 7).

---