# Publicatieblad C 157/3 me

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 157 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 66e jaargang3 mei 2023 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 157

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

66e jaargang3 mei 2023

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | RESOLUTIES |
| | Comité van de Regio's |
| | 153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023 |
| 2023/C 157/01 | Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over de respons van steden en regio’s op de energiecrisis: naar een echte Europese energie-unie | 1 |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023 |
| 2023/C 157/02 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over vooruitgang bij de verwezenlijking van de SDG’s | 6 |
| 2023/C 157/03 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het evaluatieverslag over de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit | 12 |
| 2023/C 157/04 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten | 18 |
| 2023/C 157/05 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over een gunstig klimaat scheppen voor de sociale economie — Het lokale en regionale perspectief | 23 |
| 2023/C 157/06 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese zorgstrategie | 28 |
| 2023/C 157/07 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over een toereikend minimuminkomen voor sociale inclusie: het lokale en regionale perspectief | 33 |
| 2023/C 157/08 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de EU-wet inzake natuurherstel | 38 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023

2023/C 157/01

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over de respons van steden en regio’s op de energiecrisis: naar een echte Europese energie-unie

1

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023

2023/C 157/02

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over vooruitgang bij de verwezenlijking van de SDG’s

6

2023/C 157/03

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het evaluatieverslag over de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit

12

2023/C 157/04

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten

18

2023/C 157/05

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over een gunstig klimaat scheppen voor de sociale economie — Het lokale en regionale perspectief

23

2023/C 157/06

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese zorgstrategie

28

2023/C 157/07

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over een toereikend minimuminkomen voor sociale inclusie: het lokale en regionale perspectief

33

2023/C 157/08

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de EU-wet inzake natuurherstel

38

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Comité van de Regio's |
| | 153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023 |
| 2023/C 157/09 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de regionale aanpassingsstrategieën om een koolstofarme landbouw tot stand te brengen | 58 |
| 2023/C 157/10 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens | 64 |
| 2023/C 157/11 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het noodinstrument voor de eengemaakte markt | 82 |

III   Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio's

153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023

2023/C 157/09

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de regionale aanpassingsstrategieën om een koolstofarme landbouw tot stand te brengen

58

2023/C 157/10

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens

64

2023/C 157/11

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het noodinstrument voor de eengemaakte markt

82

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/1

---

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over de respons van steden en regio’s op de energiecrisis: naar een echte Europese energie-unie

(2023/C 157/01)

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

| — | gezien het REPowerEU-plan van de Europese Commissie van 18 mei 2022 (1); |
| --- | --- |

—

gezien het REPowerEU-plan van de Europese Commissie van 18 mei 2022 (1);

| — | gezien Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2022 tot wijziging van Verordeningen (EU) 2017/1938 en (EG) nr. 715/2009 wat betreft gasopslag (2); |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2022 tot wijziging van Verordeningen (EU) 2017/1938 en (EG) nr. 715/2009 wat betreft gasopslag (2);

| — | gezien Verordening (EU) 2022/1369 van de Raad van 5 augustus 2022 inzake gecoördineerde maatregelen ter reductie van de gasvraag (3); |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2022/1369 van de Raad van 5 augustus 2022 inzake gecoördineerde maatregelen ter reductie van de gasvraag (3);

| — | gezien het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende een noodinterventie in verband met de hoge energieprijzen (4); |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende een noodinterventie in verband met de hoge energieprijzen (4);

| — | gezien het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de bevordering van solidariteit via een betere coördinatie van de aankoop van gas, de uitwisseling van gas over de grenzen heen en betrouwbare prijsbenchmarks (5); |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de bevordering van solidariteit via een betere coördinatie van de aankoop van gas, de uitwisseling van gas over de grenzen heen en betrouwbare prijsbenchmarks (5);

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2022 (6); |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2022 (6);

| — | gezien Verordening (EU) 2022/2577 van de Raad van 22 december 2022 tot vaststelling van een kader om de inzet van hernieuwbare energie te versnellen (7); |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2022/2577 van de Raad van 22 december 2022 tot vaststelling van een kader om de inzet van hernieuwbare energie te versnellen (7);

| — | gezien Verordening (EU) 2022/2578 van de Raad van 22 december 2022 tot vaststelling van een marktcorrectiemechanisme om de burgers en de economie te beschermen tegen buitensporig hoge prijzen (8); |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2022/2578 van de Raad van 22 december 2022 tot vaststelling van een marktcorrectiemechanisme om de burgers en de economie te beschermen tegen buitensporig hoge prijzen (8);

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 5 oktober 2022 over de reactie van de EU op de stijging van de energieprijzen in Europa (9); |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 5 oktober 2022 over de reactie van de EU op de stijging van de energieprijzen in Europa (9);

EU-steden en -regio’s als hoofdrolspelers in de energiecrisis

| 1. | onderstreept de wettelijke bevoegdheden en de rol van de 1,2 miljoen lokale en regionale leiders van de EU uit 90 000 kleine steden en dorpen, 900 grote steden en 280 regio’s bij het aanpakken van de energiecrisis door economische en sociale ondersteuning te bieden aan kwetsbare huishoudens en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s). Ondanks de snel stijgende energieprijzen en de hoge inflatie zijn de lokale en regionale overheden essentiële diensten blijven verlenen en hebben zij maatregelen genomen om te zorgen voor energiebesparing, continuïteit van energievoorziening en noodplannen om de veerkracht op energiegebied te versterken; |
| --- | --- |

1.

| 2. | erkent de ongekende inspanningen van de Europese Commissie en het Europees Parlement (EP) om dringende maatregelen te nemen, maar merkt op dat de huidige initiatieven de lokale en regionale overheden niet de onmiddellijke steun bieden die zij nodig hebben; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt het Zweedse voorzitterschap voort te bouwen op de voorbeeldige inspanningen van het Tsjechische voorzitterschap door de goedkeuring van de resterende wetgevingsvoorstellen van het “Fit for 55”-pakket te versnellen en ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving geschikt is om de energiecrisis aan te pakken, rekening houdend met de desbetreffende CvdR-adviezen (10); |
| --- | --- |

3.

| 4. | onderstreept dat veel steden en regio’s ambitieuzere doelstellingen hebben vastgesteld dan de nationale regeringen in hun nationale energie- en klimaatplannen (NECP’s); verzoekt alle lidstaten de lokale en regionale overheden actief te betrekken bij de herziening en actualisering van de NECP’s in 2023 overeenkomstig artikel 11 van de governanceverordening (11); |
| --- | --- |

4.

| 5. | dringt erop aan dat de verschillende energie- en klimaatinitiatieven van de EU (12) meer op één lijn worden gebracht en worden vereenvoudigd en dat de lokale en regionale overheden de nodige financiële en technische ondersteuning krijgen; |
| --- | --- |

5.

Versnelling van de transitie naar schone energie in steden en regio’s met het oog op een echte Europese energie-unie

| 6. | is ernstig bezorgd over het feit dat de COP27 van het UNFCCC er niet in is geslaagd de vermindering van de broeikasgasemissies wereldwijd op te voeren en te versnellen en dat er geen oproep is gedaan om alle fossiele brandstoffen geleidelijk af te bouwen. Het is weliswaar belangrijk de transitie naar schone energie te versnellen en een einde te maken aan onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, maar koolstofarme energiebronnen dragen nog steeds bij tot stabiele en betaalbare energie, afhankelijk van de energiemix van elke lidstaat; |
| --- | --- |

6.

| 7. | dringt aan op de totstandbrenging van een echte Europese energie-unie met een volledig geïntegreerde en geïnterconnecteerde markt in de hele EU en een goed functionerend governancesysteem als centraal element. Volledige integratie vereist dat de lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor een toereikende en solide energievoorziening om te voorkomen dat productietekorten en hoge prijzen ook gevolgen hebben voor andere lidstaten; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wijst nogmaals op het cruciale belang van het beginsel “energie-efficiëntie eerst” en is ingenomen met de inspanningen die worden geleverd om in de hele EU en op alle niveaus energiebesparende maatregelen te bevorderen. Hoewel sommige lidstaten nog geen maatregelen hebben genomen om het gas- en elektriciteitsverbruik in huishoudens, bedrijven of overheidsinstanties te verminderen (13), hebben veel steden in de EU zich aangesloten bij de Cities Energy Saving Sprint, die onder meer energiebesparende maatregelen op het gebied van verwarming, verlichting, mobiliteit en bewustmakingsacties omvat; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is van mening dat deze maatregelen niet beperkt mogen blijven tot de huidige crisis en verzoekt de Europese Commissie met een voorstel voor energiesufficiëntie te komen om de energiebesparingsmaatregelen op alle beleidsterreinen te stroomlijnen; dringt erop aan ingrijpende gedragsveranderingen te stimuleren en op passende wijze te belonen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | herhaalt zijn oproep aan de Europese Commissie en de lidstaten om de oprichting van lokale en regionale onestopshops te ondersteunen teneinde de investeringen in energie-efficiënte bouw, renovatie van gebouwen en energiebesparende projecten te versnellen, rekening houdend met de beginselen van het Nieuw Europees Bauhaus; roept de lidstaten op hiervoor REPowerEU-middelen te bestemmen en deze in samenwerking met de Europese Investeringsbank in te zetten; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is ingenomen met het akkoord over snellere vergunningsprocedures voor projecten op het gebied van hernieuwbare energie en roept de lidstaten op om de lokale en regionale overheden en lokale gemeenschappen volledig te betrekken, teneinde de bescherming van het milieu te waarborgen en de maatschappelijke acceptatie te bevorderen. Het merkt op dat er dringend snelle administratieve procedures moeten worden ontwikkeld en dat bureaucratische belemmeringen voor de installatie van hernieuwbare energiebronnen in plattelandswoningen moeten worden weggenomen. Het benadrukt dat plattelandsgebieden een groot potentieel voor de productie van hernieuwbare energie hebben, waaronder het duurzame gebruik van bosbiomassa als hernieuwbare energie, en kunnen profiteren van een betere aansluiting op het net en nieuwe werkgelegenheidskansen, met name voor jongeren en vrouwen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is ingenomen met het akkoord over een verbod op verbrandingsmotoren op fossiele brandstoffen voor nieuwe personenauto’s en bestelwagens met ingang van 2035; onderstreept de noodzaak van alternatieve, betaalbare en toegankelijke brandstoffen en de bijbehorende tank- en laadstations in alle regio’s van de EU; verwijst naar het verzoek van de Alliantie van automobielregio’s van het CvdR om een mechanisme voor een rechtvaardige transitie in het leven te roepen ter ondersteuning van het sociaaleconomische weefsel van regio’s met een sterke automobiel- en toeleveringssector; |
| --- | --- |

12.

| 13. | dringt er bij de Europese Commissie en de lidstaten op aan de ontwikkeling van infrastructuur voor internationale en interregionale elektriciteitstransmissie te bevorderen, zodat de elektriciteit die wordt opgewekt uit verschillende hernieuwbare bronnen, die vanwege hun klimaat en kenmerken in verschillende regio’s zijn geconcentreerd, kan worden gedeeld. Wanneer in afgelegen gebieden beschikbare elektriciteit van het ene gebied naar het andere kan worden getransporteerd, vermindert dit de perioden waarin de elektriciteitsvoorziening niet beschikbaar is en wordt het beheer van de elektriciteitssystemen vergemakkelijkt, waardoor de weg wordt geëffend naar de productie van 100 % hernieuwbare elektriciteit; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herinnert aan de dringende noodzaak om de mobiliteit in steden en op het platteland te ontwikkelen en koolstofvrij te maken, en dringt aan op krachtige maatregelen ter bevordering van veilige infrastructuur en herverdeling van de openbare ruimte in stedelijke gebieden; onderstreept dat regio’s en steden behoefte hebben aan een flexibel kader, met name wat betreft de herziening van de richtsnoeren inzake openbaredienstverplichtingen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | verzoekt de Europese Commissie in dit verband een proefproject voor gezamenlijke overheidsopdrachten op te zetten om een aantal EU-steden en de gebieden eromheen op waterstof rijdende bussen te verschaffen, en dit project in een tweede fase uit te breiden naar andere steden en regio’s in de hele EU; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat schone energieoplossingen vaak nog steeds duur zijn en dat investeringsprocedures voor projecten op het gebied van schone energie vaak tijdrovend en zeer bureaucratisch zijn; roept op tot ambitieuzere voorstellen om van duurzame-energieoplossingen de eenvoudigste en goedkoopste opties op de markt te maken die derhalve ook voor huishoudens met een laag inkomen toegankelijk zijn; |
| --- | --- |

16.

| 17. | roept de Europese Commissie en de lidstaten op een deel van de REPowerEU-middelen te bestemmen voor de ontwikkeling van ondersteuningsfaciliteiten naar het model van de European City Facility (EUCF) (14), om rechtstreeks middelen te verstrekken aan lokale en regionale overheden om marktbestendige investeringsplannen te ontwikkelen, met name van kleine en middelgrote ondernemingen en ondernemingen die kampen met structurele belemmeringen voor hun energietransitie, en om energie-efficiënte bouw en woningrenovatie te ondersteunen, met name in plattelandsgebieden; roept ook op tot royale subsidies voor kwetsbare huishoudens die niet in staat zijn om de aanloopkosten te betalen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | staat afwijzend tegenover verdere voorstellen om middelen van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) over te hevelen naar de faciliteit voor herstel en veerkracht (RRF) om het REPowerEU-plan te financieren, en verzet zich tegen elke poging om middelen weg te halen uit de regio’s, aangezien dit indruist tegen de beginselen van de EU, met name het beginsel van actieve subsidiariteit, en de bestaande overeenkomsten inzake gedeeld beheer; |
| --- | --- |

18.

| 19. | dringt erop aan dat lokale en regionale overheden worden betrokken bij het opstellen van de nieuwe REPowerEU-hoofdstukken van de RRF-plannen om ervoor te zorgen dat deze nieuwe hoofdstukken strategische projecten en nieuwe grensoverschrijdende infrastructuur financieren die door en met lokale en regionale overheden zijn ontwikkeld; |
| --- | --- |

19.

| 20. | erkent dat de maatregelen inzake energiesolidariteit een onmiddellijk positief effect hebben gehad op de energieprijzen, en spreekt zijn steun uit voor de versterking van het EU-energieplatform; |
| --- | --- |

20.

| 21. | kijkt uit naar de herziening van de richtlijn betreffende de opzet van de elektriciteitsmarkt en verwacht dat deze maatregelen zal bevatten om de koppeling van de gas- en elektriciteitsprijzen te verminderen tot een niveau dat in verhouding staat tot het aandeel van gas in de uiteindelijke elektriciteitsproductie; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verzoekt de Europese Commissie het recht te erkennen van energiegemeenschappen, prosumenten en lokale overheden om zich toe te leggen op de lokale levering van hernieuwbare elektriciteit zonder een volledig gereguleerde elektriciteitsleverancier te worden, en ervoor te zorgen dat deze niet-professionele marktdeelnemers gelijke toegangsrechten tot het net hebben; |
| --- | --- |

22.

| 23. | benadrukt dat kortetermijnmaatregelen, zoals een grotere invoer van vloeibaar aardgas, een tijdelijk karakter moeten hebben en geen extra lock-in-situaties mogen creëren; onderstreept dat infrastructuurinvesteringen “groengasklaar” moeten zijn, ter voorbereiding op klimaatneutraliteit met hernieuwbare waterstof en andere hernieuwbare brandstoffen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | herhaalt zijn oproep aan de Europese Commissie en de medewetgevers om bij de komende herziening van het meerjarig financieel kader meer te investeren in onderzoek en innovatie, onder meer in klimaatneutrale oplossingen, zoals de EU-missies “Klimaatneutrale en slimme steden” en “Aanpassing aan klimaatverandering” en de partnerschappen voor regionale innovatie, en om nieuwe financieringslijnen te ontwikkelen om publiek-private consortia voor de renovatie van gebouwen en klimaatneutrale oplossingen op wijkniveau te faciliteren, overeenkomstig de beginselen van het Nieuw Europees Bauhaus; |
| --- | --- |

24.

| 25. | benadrukt dat de huidige energiecrisis ook een kans biedt om elektrificatie en de productie van hernieuwbare waterstof aanzienlijk op te voeren en om de ontwikkeling van innovatieve technologieën zoals het afvangen, gebruiken en opslaan van koolstof (CCUS) als schone oplossingen voor het koolstofvrij maken van onze economie verder te ondersteunen; het verzoekt de Europese Commissie om de investeringen van lokale en regionale overheden in infrastructuur voor hernieuwbare waterstof te ondersteunen via de aanstaande waterstofbank, door gebruik te maken van bestaande beste praktijken op regionaal en lokaal niveau en door te bevorderen dat ze in de hele EU worden nagevolgd; |
| --- | --- |

25.

| 26. | wijst erop dat investeringen in de ontwikkeling van vaardigheden en bijscholing van het personeel van lokale en regionale overheden van essentieel belang zijn om de groene en de digitale transitie te versnellen; verzoekt de Europese Commissie en de lidstaten om in het kader van het Europees Jaar van de Vaardigheden 2023 een specifiek initiatief op dit gebied te lanceren; |
| --- | --- |

26.

Energie- en mobiliteitsarmoede aanpakken zonder regio’s, steden of burgers aan hun lot over te laten

| 27. | betreurt de sociale gevolgen van de energie- en voedselcrisis voor burgers en kmo’s; verzoekt alle lidstaten om in hun nationale energie- en klimaatplan een duidelijke doelstelling voor de vermindering van energiearmoede vast te leggen; verzoekt de lidstaten geïntegreerde maatregelen te ontwikkelen op het gebied van energie- en sociaal beleid om energiearmoede aan te pakken en uit te bannen, mede voortbouwend op de ervaring die is opgedaan met de EU-waarnemingspost voor energiearmoede en de advieshub energiearmoede; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de Europese Commissie en de medewetgevers ervoor te zorgen dat nieuwe en bestaande beleidsinstrumenten vergezeld gaan van een robuust sociaal pakket en eerlijke herverdelingsmaatregelen om de basis te leggen voor een rechtvaardige energietransitie, met name voor kwetsbare huishoudens en jongeren. De uitvoering van beleidsmaatregelen op het gebied van energietransitie, zoals renovaties om de energie-efficiëntie te verhogen of het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, moet vergezeld gaan van doelgerichte financiële, technische en sociale bijstand om ervoor te zorgen dat deze maatregelen niets of niemand uitsluiten; |
| --- | --- |

28.

| 29. | onderstreept dat de energiecrisis verhoudingsgewijs een grotere impact heeft op vrouwen en verzoekt de Europese Commissie haar steunmechanismen genderbestendig te maken om ervoor te zorgen dat deze de genderongelijkheid niet verder vergroten; |
| --- | --- |

29.

| 30. | is in dit verband ingenomen met de vaststelling van tijdelijke solidariteitsbijdragen om de overschotopbrengsten van de energiesector te herverdelen onder de eindafnemers en verzoekt de lidstaten gerichte middelen te verstrekken aan lokale en regionale overheden om de energie- en mobiliteitsarmoede op lokaal niveau aan te pakken; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wijst erop dat de energiecrisis een relatief grotere impact heeft op huishoudens met een laag inkomen in plattelandsgebieden die hun auto nodig hebben om gebruik te kunnen maken van essentiële diensten, en benadrukt dat ruimtelijke ongelijkheid en mobiliteitsarmoede moeten worden tegengegaan door ontwikkeling van het openbaar vervoer; |
| --- | --- |

31.

| 32. | roept de Europese Commissie op om lokale en regionale overheden dringend oplossingen te bieden in geval er onvoldoende steun wordt gegeven door nationale regeringen en dringt erop aan dat gerichte investeringen in verband met de energiecrisis niet worden meegenomen in de berekening van het begrotingstekort; |
| --- | --- |

32.

| 33. | verzoekt de Europese Commissie de koppeling tussen de energie- en de landbouwmarkten af te bouwen om de energie-intensiteit van de landbouwproductie te verminderen; het dringt er bij de Europese Commissie op aan het voedselsysteem grondig en structureel om te gooien, zodat speculatie op de internationale markten aan banden kan worden gelegd en de inkomsten van landbouwers worden beschermd; |
| --- | --- |

33.

| 34. | verzoekt de Europese Commissie het preferentiële gebruik van biomassa voor compostering met het oog op de productie van organische meststoffen te bevorderen en aldus de afhankelijkheid van synthetische meststoffen op basis van aardgas en aardolie te verminderen, mits de gekozen technologie geen negatieve gevolgen heeft voor de luchtkwaliteit; het dringt er bij de Europese Commissie op aan energie-efficiëntere productiemodellen te bevorderen, zoals duurzame conserveringslandbouw, en de nadruk te leggen op de tweeledige rol van biomassaproducenten als potentiële gebruikers van biomassa om in de eigen energiebehoeften te voorzien; |
| --- | --- |

34.

| 35. | benadrukt dat een grotere vraag naar biobrandstoffen de voedselcrisis kan verergeren; het moedigt de Europese Commissie en de lidstaten dan ook aan om de landbouwproductie bij voorkeur te gebruiken voor voedingsdoeleinden; |
| --- | --- |

35.

| 36. | is van oordeel dat de bestaande EU-financieringsinstrumenten en -praktijken verder moeten worden ontwikkeld en aan de verschillende situaties worden aangepast, zodat tussen de verschillende programma’s synergieën kunnen ontstaan (15); vestigt in dit verband de aandacht op de bijzondere uitdagingen waarmee plattelandsgebieden en regio’s met geografische handicaps worden geconfronteerd; |
| --- | --- |

36.

| 37. | is ingenomen met het voorstel dat de Commissie in het kader van het Green Deal Industry Plan heeft gedaan om het tijdelijke crisiskader voor staatssteun te veranderen in een tijdelijk crisis- en transitiekader, zodat investeringen in een snellere uitrol van hernieuwbare energie worden gestimuleerd. Dit zou betekenen dat investeringen die tot een aanzienlijke emissiereductie leiden, worden aangemoedigd door te voorzien in hogere steunplafonds en vereenvoudigde steunberekeningen, en dat steun kan worden verleend voor het koolstofvrij maken van de industrie en de productie van het materieel dat nodig is om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Het CvdR staat in grote lijnen achter het idee om de lidstaten en subnationale overheden meer flexibiliteit te geven voor wat betreft steunverlening aan sectoren die van cruciaal belang zijn voor de transitie naar een koolstofarme economie, zoals hernieuwbare waterstof, energiezuinige gebouwen, koolstofafvang en -opslag en emissievrije voertuigen; |
| --- | --- |

37.

| 38. | benadrukt echter dat een scheefgetrokken situatie als gevolg van versoepelde staatssteunregels zo veel mogelijk moet worden voorkomen en dat de Europese Commissie moet proberen de balans te vinden met betrekking tot de verschillende behoeften van lidstaten. Anders ligt verdere versnippering van de eengemaakte markt op de loer; de lidstaten beschikken immers over verschillende financiële mogelijkheden om het nationale bedrijfsleven te ondersteunen, waardoor het risico bestaat dat de territoriale verschillen nog groter worden; |
| --- | --- |

38.

| 39. | is bereid de verspreiding en navolging van beste praktijken en de uitvoering van energiemaatregelen te blijven ondersteunen via het CvdR-initiatief Green Deal Going Local en met name door de voortdurende ontwikkeling van Green Deal Going Local Handbooks; |
| --- | --- |

39.

| 40. | verbindt zich ertoe nog meer te gaan samenwerken op het gebied van energiezekerheid en betaalbaarheid; |
| --- | --- |

40.

| 41. | herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om als institutionele partner te worden opgenomen in de Coördinatiegroep energiearmoede en kwetsbare consumenten en is bereid om via zijn werkgroep Green Deal Going Local aan deze interinstitutionele samenwerking bij te dragen; |
| --- | --- |

41.

| 42. | draagt zijn voorzitter op om deze resolutie aan de Europese Commissie, het Europees Parlement, de Zweedse en Spaanse voorzitterschappen van de Raad van de EU en de voorzitter van de Europese Raad te doen toekomen. |
| --- | --- |

42.

Brussel, 9 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  COM(2022) 230 final.

1

(2)  PB L 173 van 30.6.2022, blz. 17.

2

(3)  PB L 206 van 8.8.2022, blz. 1.

3

(4)  COM(2022) 473 final.

4

(5)  COM(2022) 549 final.

5

(6)  https://www.consilium.europa.eu/media/60872/2022-12-15-euco-conclusions-en.pdf

6

(7)  PB L 335 van 29.12.2022, blz. 45.

7

(8)  PB L 335 van 29.12.2022, blz. 36.

8

(9)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2022-0347_NL.html

9

(10)  Zie de CvdR-adviezen over de herziening van de energie-efficiëntierichtlijn, de richtlijn hernieuwbare energie, de richtlijn energieprestatie van gebouwen en het EU-kader voor het koolstofvrij maken van de gasmarkten.

10

(11)  In artikel 11 van de governanceverordening is bepaald dat elke lidstaat een klimaat- en energiedialoog op verschillende niveaus opzet, waarin lokale autoriteiten en andere betrokken partijen kunnen participeren en de verwezenlijking van de in artikel 2 van de verordening vastgelegde doelstelling van de Unie inzake klimaatneutraliteit kunnen bespreken.

11

(12)  Zoals het Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie, de Europese missies inzake “Klimaatneutrale en slimme steden” en “Aanpassing aan de klimaatverandering”, het Europees klimaatpact, het initiatief “Schone energie voor EU-eilanden” enz.

12

(13)  Saving-Energy-for-Europe-Ex.Summary.pdf (eeb.org).

13

(14)  EUCF — Home (eucityfacility.eu).

14

(15)  Zie: CvdR-advies over een rechtvaardige en duurzame transitie en de steenkool- en energie-intensieve regio’s (PB C 498 van 30.12.2022, blz. 36).

15

---

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/6 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/6

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over vooruitgang bij de verwezenlijking van de SDG’s

(2023/C 157/02)

| Rapporteur: | Ricardo RIO (PT/EVP), burgemeester van Braga |
| --- | --- |

Rapporteur:

Ricardo RIO (PT/EVP), burgemeester van Braga

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

1.

onderstreept de inzet van de regio’s en steden voor de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), een universeel concept om te komen tot een rechtvaardigere, billijkere, inclusievere, duurzamere en veerkrachtigere wereld, en het belang van de SDG’s voor een duurzaam herstel en duurzame langetermijngroei in Europa.

2.

Het CvdR speelt op Europees niveau een actieve rol met betrekking tot de SDG’s. Van beduidend belang is het vorig jaar door het CvdR goedgekeurde advies Verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen tegen 2030, dat in het verlengde ligt van de conclusies van de Raad van juni 2021, en de opmaat moet vormen voor verdere maatregelen.

3.

Het CvdR wijst erop dat de Agenda 2030 bijna halverwege de uitvoeringsfase is, en benadrukt dat het gelooft in het nut van de SDG’s, met name voor het bevorderen van beleidscoherentie en inclusiviteit op alle bestuursniveaus.

4.

Het CvdR ziet met lede ogen aan dat de pandemie, de oorlog in Oekraïne, de stijgende inflatie, de energiecrisis in Europa en andere recente ontwikkelingen de vooruitgang bij de verwezenlijking van de SDG’s hebben vertraagd. Het maakt zich zorgen over het verslappen van de inspanningen op het gebied van klimaatbescherming en over het toenemende risico op armoede, met name onder kwetsbare groepen, mensen met een migratieachtergrond en vluchtelingen, en spreekt zich nogmaals uit voor een blijvende focus op de SDG’s op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau, in overeenstemming met de respectieve bevoegdheidsniveaus.

5.

Alle inspanningen en initiatieven om crises op te lossen kunnen namelijk ook worden gezien als kansen om de verwezenlijking van de SDG’s te ondersteunen en een nieuw elan te geven.

6.

Volgens het CvdR zijn de SDG’s mogelijk de enige holistische blauwdruk voor de toekomst, als tegengewicht voor het toenemende aantal kaders op alle niveaus (Overeenkomst van Parijs, nationale plannen voor herstel en veerkracht in het kader van de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Verdrag inzake biologische diversiteit, de Europese Green Deal, de New Urban Agenda enz.). Het CvdR wijst voorts op het holistische karakter en de universaliteit van de SDG’s, die wetenschap, bedrijfsleven, politiek, maatschappelijk middenveld en alle burgers op alle bestuursniveaus omvatten.

7.

Het CvdR dringt aan op een sterker engagement van de EU en een algemene strategie voor de uitvoering van de SDG’s. Het vestigt de aandacht op de rol en de mogelijkheden van de lokale en regionale overheden en op het feit dat in de nationale herstel- en veerkrachtplannen helaas niet wordt verwezen naar de SDG’s en naar de territoriale dimensie.

8.

Steeds meer steden en regio’s in Europa grijpen de SDG’s aan ter ondersteuning van hun algemene strategie voor groei en herstel, en deze territoriale dimensie moet tot uiting komen in de bijdrage van de EU aan de VN-top over de SDG’s in september 2023. Het CvdR vindt dat nieuwe strategieën voor de uitvoering van de SDG’s gebaseerd moeten zijn op een bottom-upbenadering, omdat het lokale en regionale niveau een meer inclusieve aanpak kan toepassen, ook wat betreft het betrekken van de verschillende belanghebbenden ter plaatse.

9.

Het is belangrijk dat deze top doeltreffender wordt gecoördineerd met andere relevante processen, zoals “Our Common Agenda”, de “Transforming Education Summit”, de “Summit of the Future”, de tussentijdse evaluatie van het kader van Sendai en de eveneens voor september 2023 geplande dialoog op hoog niveau over ontwikkelingsfinanciering.

10.

Het CvdR beveelt aan dat lokale en regionale overheden vrijwillige lokale evaluaties/vrijwillige subnationale evaluaties opstellen die als input dienen voor de vrijwillige nationale evaluaties: er is behoefte aan echte coördinerende multilevel governance, capaciteitsopbouw en uitwisseling van beste praktijken, zoals reeds het geval is bij het “Global Goals for Cities”-project in het kader van URBACT, dat gebruikmaakt van het referentiekader voor duurzame steden.

11.

De gelegenheid moet worden aangegrepen om ruim vóór de VN-top over de SDG’s een sterkere interinstitutionele dialoog binnen de EU op gang te brengen, hernieuwde belangstelling voor de SDG’s in de EU te wekken, de SDG’s doeltreffender te integreren in het Europees Semester en de herstel- en veerkrachtfaciliteit, en kwesties als inclusiviteit, multilevel governance, doelstellingen en beleidssamenhang aan de orde te stellen. Het CvdR roept de andere EU-instellingen dan ook op om in dit verband met het Comité samen te werken en is wat dit betreft ingenomen met de oprichting van de SDG-alliantie, een fractieoverschrijdende, informele groep binnen het Europees Parlement.

12.

Het CvdR is ingenomen met het voornemen van de Europese Commissie om van de SDG’s een leidend beginsel en gemeenschappelijk kompas voor al haar acties te maken, ook in haar werkprogramma voor 2023 en de opstelling van de eerste vrijwillige evaluatie van de EU die dit jaar bij de VN zal worden ingediend.

13.

Het CvdR is zeer te spreken over de inspanningen van de Europese Commissie om de SDG’s in het Europees Semester te integreren en ze op te nemen in instrumenten voor betere regelgeving.

14.

Een en ander is echter nog niet voltooid en vereist verdere inspanningen en een grotere zichtbaarheid van de SDG’s in alle EU-instrumenten, ook bij de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit.

15.

Het CvdR acht het uitermate zorgwekkend dat de SDG’s onvoldoende in aanmerking worden genomen in de nationale plannen voor herstel en veerkracht. De meeste lidstaten vermelden de SDG’s alleen indirect. Zeer weinig lidstaten koppelen de onderdelen van de nationale herstel- en veerkrachtplannen expliciet aan de SDG’s, zoals een CvdR-studie heeft uitgewezen (1). In het algemeen is de mate van integratie van de SDG’s in de nationale herstel- en veerkrachtplannen vrij gering, waarbij het hoogste niveau (nog steeds minder dan 50 %) bij de economische SDG’s te zien is (2).

16.

Het CvdR wijst erop dat de SDG’s in de documenten van het Europees Semester moeten worden geïntegreerd en dringt aan op vastberaden inspanningen op het hoogste niveau binnen de Europese Commissie en de Raad om het Europees Semester te herzien en te vereenvoudigen, de rol van lokale en regionale overheden in het Europees Semester te erkennen en de nadruk op “concurrerende duurzaamheid” te leggen.

17.

In de jaarlijkse duurzamegroeianalyse dient meer aandacht te worden besteed aan de SDG’s, en in de overwegingen van de landspecifieke aanbevelingen dienen de SDG’s uitdrukkelijk te worden vermeld, zodat duidelijk wordt dat de aanbevelingen gericht zijn op de uitvoering van de SDG’s.

18.

Het CvdR pleit nogmaals voor de spoedige goedkeuring van een Europese gedragscode inzake het betrekken van de lokale en regionale overheden bij de governance van het Europees Semester, en benadrukt dat de Europese Commissie het goede voorbeeld moet geven door een gestructureerde dialoog met de belanghebbenden over het Europees Semester tot stand te brengen, die met name de leemte moet opvullen die is ontstaan nadat het EU-multistakeholdersplatform op hoog niveau over de SDG’s niet is verlengd.

Bijdrage van het lokale en regionale niveau

Bijdrage van het lokale en regionale niveau

| 19. | Het CvdR wijst er nogmaals op dat de Green Deal alleen met succes kan worden uitgevoerd binnen het kader van de SDG’s, hetgeen een koppeling vereist tussen een lokale invulling van de SDG’s en lokale Green Deals. Het benadrukt in dit verband de belangrijke bijdrage van zijn werkgroep “Green Deal Going Local”, met name bij de uitwisseling van beste praktijken. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR wijst er nogmaals op dat de Green Deal alleen met succes kan worden uitgevoerd binnen het kader van de SDG’s, hetgeen een koppeling vereist tussen een lokale invulling van de SDG’s en lokale Green Deals. Het benadrukt in dit verband de belangrijke bijdrage van zijn werkgroep “Green Deal Going Local”, met name bij de uitwisseling van beste praktijken.

| 20. | Uit de beschikbare gegevens blijkt dat de lokale en regionale overheden zich sinds de goedkeuring van de SDG’s door de VN in 2015 in wisselende mate hebben ingezet voor de uitvoering ervan. In de meest recente enquête van het CvdR en de OESO over SDGs as a Framework for COVID-19 Recovery in Cities and Regions (3) worden deze inspanningen erkend, en wel op een moment dat sommige landen hun inzet voor de SDG’s heroverwegen en SDG’s en herstel tegenover elkaar plaatsen. De lokale en regionale overheden daarentegen zien de SDG’s als een ideaal kader voor het langetermijnherstel na de pandemie. |
| --- | --- |

20.

Uit de beschikbare gegevens blijkt dat de lokale en regionale overheden zich sinds de goedkeuring van de SDG’s door de VN in 2015 in wisselende mate hebben ingezet voor de uitvoering ervan. In de meest recente enquête van het CvdR en de OESO over SDGs as a Framework for COVID-19 Recovery in Cities and Regions

3

| 21. | Multilevel governance is een van de kernwaarden van de SDG’s en de regio’s en steden spelen in dit verband een sleutelrol: de OESO schat dat 65 % van de doelstellingen in het kader van de SDG’s niet kan worden bereikt zonder coördinatie of betrokkenheid van de lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

21.

Multilevel governance is een van de kernwaarden van de SDG’s en de regio’s en steden spelen in dit verband een sleutelrol: de OESO schat dat 65 % van de doelstellingen in het kader van de SDG’s niet kan worden bereikt zonder coördinatie of betrokkenheid van de lokale en regionale overheden.

| 22. | De lokale en regionale overheden leveren een essentiële bijdrage aan de uitvoering van de SDG’s. De andere EU-instellingen zouden dit moeten erkennen teneinde de coördinatie binnen de EU te versterken, ook op decentraal niveau tussen regio’s en steden. Volgens een OESO-verslag op basis van een enquête die samen met het CvdR is uitgevoerd, maakte 40 % van de 145 lokale en regionale overheden die de enquête invulden al vóór de pandemie gebruik van de SDG’s en gebruiken ze de SDG’s nu voor het herstel. Nog eens 44 % van hen gebruikt de SDG’s nog niet voor het herstel, maar is van plan dat in de toekomst wel te doen. 68 % van de regio’s en steden die de enquête invulden gebruikt de SDG’s om nieuwe plannen, beleidsmaatregelen en strategieën vorm te geven of om bestaande plannen en strategieën aan de Agenda 2030 aan te passen (4). |
| --- | --- |

22.

De lokale en regionale overheden leveren een essentiële bijdrage aan de uitvoering van de SDG’s. De andere EU-instellingen zouden dit moeten erkennen teneinde de coördinatie binnen de EU te versterken, ook op decentraal niveau tussen regio’s en steden. Volgens een OESO-verslag op basis van een enquête die samen met het CvdR is uitgevoerd, maakte 40 % van de 145 lokale en regionale overheden die de enquête invulden al vóór de pandemie gebruik van de SDG’s en gebruiken ze de SDG’s nu voor het herstel. Nog eens 44 % van hen gebruikt de SDG’s nog niet voor het herstel, maar is van plan dat in de toekomst wel te doen. 68 % van de regio’s en steden die de enquête invulden gebruikt de SDG’s om nieuwe plannen, beleidsmaatregelen en strategieën vorm te geven of om bestaande plannen en strategieën aan de Agenda 2030 aan te passen (4

| 23. | Het CvdR prijst het werk van verenigingen van lokale en regionale overheden op nationaal en Europees niveau om regio’s en steden te ondersteunen bij het lokaliseren van de SDG’s. Te denken valt bijvoorbeeld aan de CEMR, Platforma met zijn publicaties, handboeken en leidraden, alsook talrijke verslagen, opleidingen, instrumenten en workshops over SDG-lokalisatie, Eurocities met zijn werkgroep over de SDG’s en Regions4 met zijn praktijkgemeenschap inzake de SDG’s. |
| --- | --- |

23.

Het CvdR prijst het werk van verenigingen van lokale en regionale overheden op nationaal en Europees niveau om regio’s en steden te ondersteunen bij het lokaliseren van de SDG’s. Te denken valt bijvoorbeeld aan de CEMR, Platforma met zijn publicaties, handboeken en leidraden, alsook talrijke verslagen, opleidingen, instrumenten en workshops over SDG-lokalisatie, Eurocities met zijn werkgroep over de SDG’s en Regions4 met zijn praktijkgemeenschap inzake de SDG’s.

| 24. | Het CvdR is ingenomen met de werkzaamheden van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) van de EU om steden te ondersteunen bij het rapporteren over de SDG’s via hun eigen vrijwillige lokale evaluaties, alsook met het nieuwe project Regions2030, dat wordt ondersteund door het Europees Parlement (5). |
| --- | --- |

24.

Het CvdR is ingenomen met de werkzaamheden van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (JRC) van de EU om steden te ondersteunen bij het rapporteren over de SDG’s via hun eigen vrijwillige lokale evaluaties, alsook met het nieuwe project Regions2030, dat wordt ondersteund door het Europees Parlement (5

| 25. | Het CvdR steunt nadrukkelijk de belangrijke bijdragen die de OESO — via haar proefproject en haar toolkit voor een territoriale aanpak van de SDG’s, haar discussies over de beleidsdialoog en haar enquêtes en verslagen — met steun van het CvdR voortdurend levert om regio’s en steden te helpen bij de uitvoering van de SDG’s. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR steunt nadrukkelijk de belangrijke bijdragen die de OESO — via haar proefproject en haar toolkit voor een territoriale aanpak van de SDG’s, haar discussies over de beleidsdialoog en haar enquêtes en verslagen — met steun van het CvdR voortdurend levert om regio’s en steden te helpen bij de uitvoering van de SDG’s.

| 26. | De inspanningen van VN-instellingen zoals de VN/ECE, VN Habitat en VN DESA ter bevordering en ondersteuning van de lokalisatie van de SDG’s in de hele wereld zijn zeer belangrijk en moeten beter worden gecoördineerd met EU-strategieën en -initiatieven. |
| --- | --- |

26.

De inspanningen van VN-instellingen zoals de VN/ECE, VN Habitat en VN DESA ter bevordering en ondersteuning van de lokalisatie van de SDG’s in de hele wereld zijn zeer belangrijk en moeten beter worden gecoördineerd met EU-strategieën en -initiatieven.

| 27. | Deze inspanningen werpen vruchten af en moeten tot uiting komen in een meer coherente en gestructureerde uitvoering van de SDG’s door de EU, bijvoorbeeld door middel van de vaststelling van een algemene strategie en de oprichting van een stakeholdersplatform dat acties van alle belanghebbenden gezamenlijk vormgeeft en stimuleert. |
| --- | --- |

27.

Deze inspanningen werpen vruchten af en moeten tot uiting komen in een meer coherente en gestructureerde uitvoering van de SDG’s door de EU, bijvoorbeeld door middel van de vaststelling van een algemene strategie en de oprichting van een stakeholdersplatform dat acties van alle belanghebbenden gezamenlijk vormgeeft en stimuleert.

| 28. | Het CvdR biedt aan om de oprichting van een EU-platform voor dialoog en uitwisseling te coördineren, zodat steden en regio’s van elkaar kunnen leren en kunnen profiteren van aanvullende activiteiten voor capaciteitsopbouw en peer learning in de EU en daarbuiten, tussen organisaties en initiatieven, met inbegrip van externe netwerken. |
| --- | --- |

28.

Het CvdR biedt aan om de oprichting van een EU-platform voor dialoog en uitwisseling te coördineren, zodat steden en regio’s van elkaar kunnen leren en kunnen profiteren van aanvullende activiteiten voor capaciteitsopbouw en peer learning in de EU en daarbuiten, tussen organisaties en initiatieven, met inbegrip van externe netwerken.

Monitoring, rapportage en betere beleidsafstemming

Monitoring, rapportage en betere beleidsafstemming

| 29. | Het CvdR is ingenomen met de integratie van het jaarlijkse SDG-monitoringverslag van Eurostat in het voorjaarspakket van het Europees Semester en in de vrijwillige evaluatie van de EU. |
| --- | --- |

29.

Het CvdR is ingenomen met de integratie van het jaarlijkse SDG-monitoringverslag van Eurostat in het voorjaarspakket van het Europees Semester en in de vrijwillige evaluatie van de EU.

| 30. | Het is bezorgd over het feit dat het monitoringverslag niet gebaseerd is op meetbare, aan termijnen gebonden doelstellingen en derhalve in wezen niet geschikt is voor het toezicht op de uitvoering van de SDG’s in de EU. Een strategie en een actieplan zouden het mogelijk hebben gemaakt streefdoelen vast te stellen en de vooruitgang te meten. Bij wijze van alternatief zouden regelmatige vrijwillige evaluaties van de EU kunnen helpen bij de beoordeling van de vooruitgang bij de verwezenlijking van de relevante doelstellingen, waar nodig en in overeenstemming met de verschillende wettelijke bevoegdheidsniveaus, en bij het in kaart brengen van eventuele lacunes. |
| --- | --- |

30.

Het is bezorgd over het feit dat het monitoringverslag niet gebaseerd is op meetbare, aan termijnen gebonden doelstellingen en derhalve in wezen niet geschikt is voor het toezicht op de uitvoering van de SDG’s in de EU. Een strategie en een actieplan zouden het mogelijk hebben gemaakt streefdoelen vast te stellen en de vooruitgang te meten. Bij wijze van alternatief zouden regelmatige vrijwillige evaluaties van de EU kunnen helpen bij de beoordeling van de vooruitgang bij de verwezenlijking van de relevante doelstellingen, waar nodig en in overeenstemming met de verschillende wettelijke bevoegdheidsniveaus, en bij het in kaart brengen van eventuele lacunes.

| 31. | Op het niveau van zowel de centrale als de decentrale overheden moeten er regelmatig te gebruiken instrumenten voor economische/sociale effectbeoordeling worden ingevoerd, ook om de communicatie met belanghebbenden en burgers te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

31.

Op het niveau van zowel de centrale als de decentrale overheden moeten er regelmatig te gebruiken instrumenten voor economische/sociale effectbeoordeling worden ingevoerd, ook om de communicatie met belanghebbenden en burgers te vergemakkelijken.

| 32. | Verontrustend is voorts dat de bevindingen van dit verslag worden gebruikt om in de landenverslagen de uitvoering van de SDG’s in de afzonderlijke lidstaten te beoordelen. Gezien de bovengenoemde beperkingen zijn de scores gebaseerd op het EU-gemiddelde en zijn ze vaak misleidend. Wanneer de resultaten met het EU-gemiddelde worden vergeleken is het immers onmogelijk de mate van vooruitgang bij de verwezenlijking van de SDG’s te meten. |
| --- | --- |

32.

Verontrustend is voorts dat de bevindingen van dit verslag worden gebruikt om in de landenverslagen de uitvoering van de SDG’s in de afzonderlijke lidstaten te beoordelen. Gezien de bovengenoemde beperkingen zijn de scores gebaseerd op het EU-gemiddelde en zijn ze vaak misleidend. Wanneer de resultaten met het EU-gemiddelde worden vergeleken is het immers onmogelijk de mate van vooruitgang bij de verwezenlijking van de SDG’s te meten.

| 33. | Het CvdR is voorts bezorgd over het feit dat de indicatoren voor de beoordeling van de SDG’s uitsluitend betrekking hebben op het nationale niveau. Voor middelgrote en grote landen weerspiegelen deze beoordelingen de realiteit in het veld niet, aangezien er binnen landen grote verschillen bestaan. Het is prijzenswaardig dat Eurostat ijvert voor hoogwaardige gegevens — waarvoor het in grote mate afhankelijk is van de gegevens die door de nationale bureaus voor de statistiek worden verstrekt — maar het is van het grootste belang dat het jaarlijkse SDG-monitoringverslag van Eurostat ook gegevens op NUTS-2-niveau en illustratieve goede praktijken op regionaal en lokaal niveau bevat en laat zien waar nog ruimte is voor verbetering. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR is voorts bezorgd over het feit dat de indicatoren voor de beoordeling van de SDG’s uitsluitend betrekking hebben op het nationale niveau. Voor middelgrote en grote landen weerspiegelen deze beoordelingen de realiteit in het veld niet, aangezien er binnen landen grote verschillen bestaan. Het is prijzenswaardig dat Eurostat ijvert voor hoogwaardige gegevens — waarvoor het in grote mate afhankelijk is van de gegevens die door de nationale bureaus voor de statistiek worden verstrekt — maar het is van het grootste belang dat het jaarlijkse SDG-monitoringverslag van Eurostat ook gegevens op NUTS-2-niveau en illustratieve goede praktijken op regionaal en lokaal niveau bevat en laat zien waar nog ruimte is voor verbetering.

| 34. | Regionale en lokale gegevens zijn ook een voorwaarde voor empirisch onderbouwd beleid. Minder dan de helft van de lokale en regionale overheden gebruikt indicatoren en meetsystemen om de vooruitgang op het gebied van de SDG’s te meten. Lokale en regionale overheden hebben steun van hogere bestuursniveaus nodig om de SDG’s te monitoren. Het kader van de OESO met op het lokale niveau afgestemde indicatoren, dat meet hoe ver steden en regio’s zijn gevorderd met de verwezenlijking van de SDG’s, zou voor lokale en regionale overheden een uitgangspunt kunnen zijn voor het gebruik van een lokaal kader voor SDG-indicatoren (6). |
| --- | --- |

34.

Regionale en lokale gegevens zijn ook een voorwaarde voor empirisch onderbouwd beleid. Minder dan de helft van de lokale en regionale overheden gebruikt indicatoren en meetsystemen om de vooruitgang op het gebied van de SDG’s te meten. Lokale en regionale overheden hebben steun van hogere bestuursniveaus nodig om de SDG’s te monitoren. Het kader van de OESO met op het lokale niveau afgestemde indicatoren, dat meet hoe ver steden en regio’s zijn gevorderd met de verwezenlijking van de SDG’s, zou voor lokale en regionale overheden een uitgangspunt kunnen zijn voor het gebruik van een lokaal kader voor SDG-indicatoren (6

| 35. | Het CvdR, de lokale en regionale overheden en hun verenigingen zijn belangrijk voor het verzamelen van gegevens en kunnen een waardevolle praktische bijdrage leveren aan het SDG-monitoringverslag van de EU. |
| --- | --- |

35.

Het CvdR, de lokale en regionale overheden en hun verenigingen zijn belangrijk voor het verzamelen van gegevens en kunnen een waardevolle praktische bijdrage leveren aan het SDG-monitoringverslag van de EU.

| 36. | Het CvdR is ingenomen met de werkzaamheden van het JRC om geschikte indicatoren vast te stellen voor de monitoring van de SDG’s op regionaal niveau, en dringt erop aan de resultaten van deze werkzaamheden snel in het SDG-monitoringverslag van de EU op te nemen. |
| --- | --- |

36.

Het CvdR is ingenomen met de werkzaamheden van het JRC om geschikte indicatoren vast te stellen voor de monitoring van de SDG’s op regionaal niveau, en dringt erop aan de resultaten van deze werkzaamheden snel in het SDG-monitoringverslag van de EU op te nemen.

| 37. | Het CvdR moedigt de EU en alle lidstaten aan deze ontwikkeling te steunen, met name de lidstaten die dit jaar een vrijwillige nationale evaluatie zullen indienen. |
| --- | --- |

37.

Het CvdR moedigt de EU en alle lidstaten aan deze ontwikkeling te steunen, met name de lidstaten die dit jaar een vrijwillige nationale evaluatie zullen indienen.

| 38. | Het CvdR dringt er bij de Europese Commissie en de werkgroep van de Raad voor de Agenda 2030 op aan ervoor te zorgen dat deze inspanningen tot uiting komen in de vrijwillige evaluatie van de EU en de relevante vrijwillige nationale evaluaties, zodat het beleid op alle niveaus beter op elkaar kan worden afgestemd en de inspanningen van de Europese Unie (in brede zin) op het gebied van de SDG’s op omvattende wijze voor het voetlicht komen. Aangezien de helft van de steden en regio’s aangeeft niet betrokken te zijn geweest bij de opstelling van de vrijwillige nationale evaluaties in de EU, is er veel ruimte voor verbetering. |
| --- | --- |

38.

Het CvdR dringt er bij de Europese Commissie en de werkgroep van de Raad voor de Agenda 2030 op aan ervoor te zorgen dat deze inspanningen tot uiting komen in de vrijwillige evaluatie van de EU en de relevante vrijwillige nationale evaluaties, zodat het beleid op alle niveaus beter op elkaar kan worden afgestemd en de inspanningen van de Europese Unie (in brede zin) op het gebied van de SDG’s op omvattende wijze voor het voetlicht komen. Aangezien de helft van de steden en regio’s aangeeft niet betrokken te zijn geweest bij de opstelling van de vrijwillige nationale evaluaties in de EU, is er veel ruimte voor verbetering.

| 39. | Het CvdR is ingenomen met de inspanningen van de Europese Commissie om in de vrijwillige evaluatie van de EU samen te werken met de regio’s en steden en het maatschappelijk middenveld, en dringt erop aan dat zijn inbreng in de vrijwillige evaluatie wordt meegenomen, met voldoende ruimte voor multilevel governance. |
| --- | --- |

39.

Het CvdR is ingenomen met de inspanningen van de Europese Commissie om in de vrijwillige evaluatie van de EU samen te werken met de regio’s en steden en het maatschappelijk middenveld, en dringt erop aan dat zijn inbreng in de vrijwillige evaluatie wordt meegenomen, met voldoende ruimte voor multilevel governance.

| 40. | Het CvdR zou graag zien dat de vrijwillige evaluatie van de EU bij de VN wordt gepresenteerd door vertegenwoordigers van alle EU-instellingen, om de multilevel governance-benadering van de SDG’s te weerspiegelen. |
| --- | --- |

40.

Het CvdR zou graag zien dat de vrijwillige evaluatie van de EU bij de VN wordt gepresenteerd door vertegenwoordigers van alle EU-instellingen, om de multilevel governance-benadering van de SDG’s te weerspiegelen.

| 41. | Het CvdR dringt er bij het leiderschap van de Raad op aan ervoor te zorgen dat de EU haar inspanningen ter verwezenlijking van de SDG’s niet verslapt. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR dringt er bij het leiderschap van de Raad op aan ervoor te zorgen dat de EU haar inspanningen ter verwezenlijking van de SDG’s niet verslapt.

| 42. | Het CvdR dringt er bij het toekomstige Spaanse voorzitterschap op aan een debat op hoog niveau te organiseren over de stimulans die op EU-niveau nodig is om de SDG’s tijdig uit te voeren. Dit debat moet in de Raad Algemene Zaken op ministerieel niveau plaatsvinden en moet de Europese Commissie een duidelijk signaal geven over het belang van de SDG’s. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR dringt er bij het toekomstige Spaanse voorzitterschap op aan een debat op hoog niveau te organiseren over de stimulans die op EU-niveau nodig is om de SDG’s tijdig uit te voeren. Dit debat moet in de Raad Algemene Zaken op ministerieel niveau plaatsvinden en moet de Europese Commissie een duidelijk signaal geven over het belang van de SDG’s.

Uitdagingen en te volgen koers

Uitdagingen en te volgen koers

| 43. | Het CvdR wijst op de noodzaak van betere koppelingen tussen de SDG’s en de nationale plannen voor herstel en veerkracht, aangezien financiering voor 47 % van de steden en regio’s de grootste belemmering vormt voor de uitvoering van de SDG’s (7) en de lidstaten nog steeds 225 miljard EUR uit de RRF ter beschikking staat. |
| --- | --- |

43.

Het CvdR wijst op de noodzaak van betere koppelingen tussen de SDG’s en de nationale plannen voor herstel en veerkracht, aangezien financiering voor 47 % van de steden en regio’s de grootste belemmering vormt voor de uitvoering van de SDG’s (7

| 44. | Het CvdR moedigt ook alle bestuursniveaus aan om de SDG’s te integreren in hun begrotingen en financiële instrumenten, teneinde de financieringskloof aan te pakken. |
| --- | --- |

44.

Het CvdR moedigt ook alle bestuursniveaus aan om de SDG’s te integreren in hun begrotingen en financiële instrumenten, teneinde de financieringskloof aan te pakken.

| 45. | Het CvdR benadrukt het belang van EU-steun voor het opzetten van opleidingen en maatregelen voor capaciteitsopbouw, aangezien de capaciteit op het gebied van vaardigheden en personeel voor 44 % van de steden en regio’s een uitdaging vormt (8). |
| --- | --- |

45.

Het CvdR benadrukt het belang van EU-steun voor het opzetten van opleidingen en maatregelen voor capaciteitsopbouw, aangezien de capaciteit op het gebied van vaardigheden en personeel voor 44 % van de steden en regio’s een uitdaging vormt (8

| 46. | Het CvdR roept kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) op om duurzaamheidsstrategieën voor hun bedrijf te ontwikkelen en uit te voeren, gezien het feit dat momenteel slechts 24 % concrete plannen heeft om zijn koolstofvoetafdruk te verkleinen (9). Het is zaak dat deze ondernemingen daarbij worden ondersteund en dat relevante maatregelen op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau worden versterkt. |
| --- | --- |

46.

Het CvdR roept kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) op om duurzaamheidsstrategieën voor hun bedrijf te ontwikkelen en uit te voeren, gezien het feit dat momenteel slechts 24 % concrete plannen heeft om zijn koolstofvoetafdruk te verkleinen (9

| 47. | Er is behoefte aan betere en meer gestructureerde coördinatie tussen de bestuursniveaus, waarbij de EU het goede voorbeeld moet geven, onder meer door een inclusievere governance van het Europees Semester en een gestructureerde dialoog met belanghebbenden over de SDG’s. |
| --- | --- |

47.

Er is behoefte aan betere en meer gestructureerde coördinatie tussen de bestuursniveaus, waarbij de EU het goede voorbeeld moet geven, onder meer door een inclusievere governance van het Europees Semester en een gestructureerde dialoog met belanghebbenden over de SDG’s.

| 48. | De EU-instellingen zouden de communicatie over de SDG’s resoluter ter harte moeten nemen. Niet alle belanghebbenden zijn vertrouwd met het kader, en het vooropstellen van de SDG’s op EU- en nationaal niveau zou kunnen helpen om de politieke inzet op alle niveaus te versterken en het bewustzijn over de SDG’s in het veld verder te vergroten. |
| --- | --- |

48.

De EU-instellingen zouden de communicatie over de SDG’s resoluter ter harte moeten nemen. Niet alle belanghebbenden zijn vertrouwd met het kader, en het vooropstellen van de SDG’s op EU- en nationaal niveau zou kunnen helpen om de politieke inzet op alle niveaus te versterken en het bewustzijn over de SDG’s in het veld verder te vergroten.

| 49. | Het CvdR beveelt aan om, uitgaande van de aanbevelingen van de OESO, de SDG’s te gebruiken om prioriteit te geven aan de volgende punten: implementatie van de Europese pijler van sociale rechten, betere sociale en gemeenschapsdiensten voor sociaal achtergestelde groepen, het stimuleren van het koolstofvrij maken van gebouwen, uitbreiding van duurzame infrastructuur voor fietsers, voetgangers en elektrische voertuigen, en meer participatie van belanghebbenden bij de lokalisatie van de SDG’s met het oog op herstel. |
| --- | --- |

49.

Het CvdR beveelt aan om, uitgaande van de aanbevelingen van de OESO, de SDG’s te gebruiken om prioriteit te geven aan de volgende punten: implementatie van de Europese pijler van sociale rechten, betere sociale en gemeenschapsdiensten voor sociaal achtergestelde groepen, het stimuleren van het koolstofvrij maken van gebouwen, uitbreiding van duurzame infrastructuur voor fietsers, voetgangers en elektrische voertuigen, en meer participatie van belanghebbenden bij de lokalisatie van de SDG’s met het oog op herstel.

| 50. | Het CvdR is van mening dat de Commissie in aanvulling op de groene taxonomie als bijdrage aan de uitvoering van de Green Deal zo spoedig mogelijk met een voorstel tot invoering van een sociale taxonomie moet komen. Zonder een sociale taxonomie ontbreekt het beleggers en ondernemingen aan duidelijke richtsnoeren over wanneer investeringen als “sociaal” aangemerkt kunnen worden. Dat maakt het moeilijk om door sociale motieven ingegeven activiteiten op het gebied van o.a. gezondheidszorg, sociale huisvesting en sociale diensten te financieren. |
| --- | --- |

50.

Het CvdR is van mening dat de Commissie in aanvulling op de groene taxonomie als bijdrage aan de uitvoering van de Green Deal zo spoedig mogelijk met een voorstel tot invoering van een sociale taxonomie moet komen. Zonder een sociale taxonomie ontbreekt het beleggers en ondernemingen aan duidelijke richtsnoeren over wanneer investeringen als “sociaal” aangemerkt kunnen worden. Dat maakt het moeilijk om door sociale motieven ingegeven activiteiten op het gebied van o.a. gezondheidszorg, sociale huisvesting en sociale diensten te financieren.

| 51. | Het CvdR zou graag zien dat de EU-instellingen en de lidstaten ondersteuning bieden en financiële middelen verstrekken voor de lancering van opleidings- en onderwijsinitiatieven ter bevordering van capaciteitsopbouw in openbare instanties en particuliere organisaties voor de opstelling en uitvoering van SDG-evaluaties en strategische plannen. |
| --- | --- |

51.

Het CvdR zou graag zien dat de EU-instellingen en de lidstaten ondersteuning bieden en financiële middelen verstrekken voor de lancering van opleidings- en onderwijsinitiatieven ter bevordering van capaciteitsopbouw in openbare instanties en particuliere organisaties voor de opstelling en uitvoering van SDG-evaluaties en strategische plannen.

| 52. | Onderwijs is, ongeacht financiële mogelijkheden, een grondrecht en het zou een goede zaak zijn dat de voor onderwijs bevoegde overheidsniveaus meer duurzame-ontwikkelingsconcepten opnemen in onderwijsprogramma’s, van de kleuterschool tot het hoger onderwijs. |
| --- | --- |

52.

Onderwijs is, ongeacht financiële mogelijkheden, een grondrecht en het zou een goede zaak zijn dat de voor onderwijs bevoegde overheidsniveaus meer duurzame-ontwikkelingsconcepten opnemen in onderwijsprogramma’s, van de kleuterschool tot het hoger onderwijs.

| 53. | Het CvdR pleit voor het opzetten van een interinstitutionele communicatiecampagne van de EU waarin duidelijke verbanden worden gelegd tussen de verwezenlijking van de SDG’s en verbeteringen in de levenskwaliteit van de burgers in alle steden en regio's. |
| --- | --- |

53.

Het CvdR pleit voor het opzetten van een interinstitutionele communicatiecampagne van de EU waarin duidelijke verbanden worden gelegd tussen de verwezenlijking van de SDG’s en verbeteringen in de levenskwaliteit van de burgers in alle steden en regio's.

| 54. | Het CvdR stelt voor een intercontinentaal platform op te richten voor de uitwisseling van beste praktijken bij de opstelling van vrijwillige lokale evaluaties en vrijwillige subnationale evaluaties tussen EU- en niet-EU-steden, waarbij Europa als sterke partner optreedt; een dergelijk platform kan rekenen op coördinatie door het CvdR. |
| --- | --- |

54.

Het CvdR stelt voor een intercontinentaal platform op te richten voor de uitwisseling van beste praktijken bij de opstelling van vrijwillige lokale evaluaties en vrijwillige subnationale evaluaties tussen EU- en niet-EU-steden, waarbij Europa als sterke partner optreedt; een dergelijk platform kan rekenen op coördinatie door het CvdR.

| 55. | Informatie over financieringsmogelijkheden die instellingen als de Europese Investeringsbank bieden ter ondersteuning van de uitvoering van strategische SDG-plannen op lokaal en regionaal niveau, moet veel doeltreffender worden verspreid. |
| --- | --- |

55.

Informatie over financieringsmogelijkheden die instellingen als de Europese Investeringsbank bieden ter ondersteuning van de uitvoering van strategische SDG-plannen op lokaal en regionaal niveau, moet veel doeltreffender worden verspreid.

| 56. | Het CvdR opent hierbij een collectieve discussie over de noodzaak om duurzame ontwikkeling in Europa ook na 2030 bij alle beleidsmaatregelen voorop te blijven stellen, en wijst hierbij op de kans om een echte welzijnseconomie tot stand te brengen, gericht op mensen en de planeet, die leidt tot een duurzame EU op de lange termijn. |
| --- | --- |

56.

Het CvdR opent hierbij een collectieve discussie over de noodzaak om duurzame ontwikkeling in Europa ook na 2030 bij alle beleidsmaatregelen voorop te blijven stellen, en wijst hierbij op de kans om een echte welzijnseconomie tot stand te brengen, gericht op mensen en de planeet, die leidt tot een duurzame EU op de lange termijn.

| 57. | Tot slot verzoekt het CvdR de instellingen, organen en agentschappen van de EU alsook de nationale, regionale en lokale overheden na te gaan hoe zij zelf duurzamer kunnen worden. Daarbij valt vooral te denken aan de ontwikkeling van hernieuwbare energie, energierenovaties en een duurzamer aanbod in kantines, bevordering van klimaatvriendelijke vervoersmiddelen en accommodaties alsook meer hybride evenementen en vergaderingen in hun gebouwen, maar ook de bestrijding van armoede en honger, het streven naar gendergelijkheid en de bestrijding van ongelijkheid, bevordering van innovatie en verbetering van de infrastructuur, het bereiken van een evenwicht tussen consumptie, productie en landgebruik, en de bijdrage aan vrede, rechtvaardigheid en sterke instellingen in Europa en de rest van de wereld. |
| --- | --- |

57.

Tot slot verzoekt het CvdR de instellingen, organen en agentschappen van de EU alsook de nationale, regionale en lokale overheden na te gaan hoe zij zelf duurzamer kunnen worden. Daarbij valt vooral te denken aan de ontwikkeling van hernieuwbare energie, energierenovaties en een duurzamer aanbod in kantines, bevordering van klimaatvriendelijke vervoersmiddelen en accommodaties alsook meer hybride evenementen en vergaderingen in hun gebouwen, maar ook de bestrijding van armoede en honger, het streven naar gendergelijkheid en de bestrijding van ongelijkheid, bevordering van innovatie en verbetering van de infrastructuur, het bereiken van een evenwicht tussen consumptie, productie en landgebruik, en de bijdrage aan vrede, rechtvaardigheid en sterke instellingen in Europa en de rest van de wereld.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  CvdR (2022) Synergies between the Sustainable Development Goals and the National Recovery and Resilience Plans — Best practices from local and regional authorities, blz. 16.

1

Synergies between the Sustainable Development Goals and the National Recovery and Resilience Plans — Best practices from local and regional authorities

(2)  CvdR (2022) Synergies between the Sustainable Development Goals and the National Recovery and Resilience Plans — Best practices from local and regional authorities, blz. 17.

2

Synergies between the Sustainable Development Goals and the National Recovery and Resilience Plans — Best practices from local and regional authorities

(3)  De meest recente resultaten van de enquête zijn te vinden in het verslag van de OESO: https://doi.org/10.1787/6d25b59b-en

3

(4)  De meest recente resultaten van de enquête zijn te vinden in het verslag van de OESO: https://doi.org/10.1787/6d25b59b-en

4

(5)  SDG-lokalisatie op verschillende bestuursniveaus heeft geleid tot een toename van het aantal vrijwillige lokale evaluaties en vrijwillige subnationale evaluaties: alleen al in de regio Noordrijn-Westfalen hebben 11 steden duurzaamheidsverslagen opgesteld, en Bonn en Düsseldorf hebben hun eigen vrijwillige lokale evaluatie bij de VN ingediend. De grootste steden in Finland (Espoo, Helsinki, Tampere, Turku en Vantaa) hebben ook een vrijwillige lokale evaluatie opgesteld. Wereldwijd zijn er 126 vrijwillige lokale evaluaties opgesteld, waarvan een derde in Europa.

5

(6)  OESO (2022), “The Sustainable Development Goals as a framework for COVID-19 recovery in cities and regions”, OECD Regional Development Papers, nr. 26, OECD Publishing, Parijs.

6

OECD Regional Development Papers

(7)  OESO (2022), “The Sustainable Development Goals as a framework for COVID-19 recovery in cities and regions”, OECD Regional Development Papers, nr. 26, OECD Publishing, Parijs.

7

OECD Regional Development Papers

(8)  OESO (2022), “The Sustainable Development Goals as a framework for COVID-19 recovery in cities and regions”, OECD Regional Development Papers, nr. 26, OECD Publishing, Parijs.

8

OECD Regional Development Papers

(9)  Europese Commissie, 2022: “Eurobarometer: EU SMEs working towards sustainability”:

9

https://single-market-economy.ec.europa.eu/news/eurobarometer-eu-smes-working-towards-sustainability-2022-03-28_en

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/12 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/12

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het evaluatieverslag over de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit

(2023/C 157/03)

| Rapporteur: | Rob JONKMAN (NL/EVP), wethouder van Opsterland |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Europese Commissie: Evaluatieverslag over de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit
  COM(2022) 383 final |

Rapporteur:

Rob JONKMAN (NL/EVP), wethouder van Opsterland

Referentiedocument:

Europese Commissie: Evaluatieverslag over de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit

COM(2022) 383 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

Algemene opmerkingen

| 1. | verwelkomt het evaluatieverslag, dat een nuttige actualisering en een algemene beoordeling biedt van de stand van zaken bij de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (hierna: “de faciliteit”, of “RRF” — Recovery and Resilience Facility) en het nakomen van de verplichtingen van Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad (1), maar merkt op dat in het verslag essentiële, meer diepgaande informatie ontbreekt die nodig is om een beter beeld te krijgen van de feitelijke uitvoering op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Dat er ondanks het bepaalde in artikel 16 van de verordening geen kwalitatieve analyses in het evaluatieverslag zijn opgenomen, wordt door het CvdR als een gemiste kans beschouwd. Het is dan ook onduidelijk hoe de Europese Commissie toezicht zal houden op de vooruitgang die wordt geboekt met betrekking tot het kwalitatieve niveau van de investeringen in het kader van de faciliteit en de nationale langetermijnhervormingen, en het is evenmin duidelijk hoe lokale en regionale overheden bij dit proces zullen worden betrokken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tot teleurstelling van het CvdR is in het evaluatieverslag ook verzuimd een analyse te maken van een aantal aspecten die voor een deugdelijke uitvoering van de faciliteit cruciaal zijn, zoals:






  — | het beheer van de nationale herstel- en veerkrachtplannen (NRRP’s) en aanverwante processen; |
| --- | --- | --- |

3.

—

het beheer van de nationale herstel- en veerkrachtplannen (NRRP’s) en aanverwante processen;

| — | de daadwerkelijke additionaliteit van de ondersteunde projecten; |
| --- | --- |

—

de daadwerkelijke additionaliteit van de ondersteunde projecten;

| — | de synergieën met andere bronnen van EU-financiering, alsook de overlappingsrisico’s; |
| --- | --- |

—

de synergieën met andere bronnen van EU-financiering, alsook de overlappingsrisico’s;

| — | de daadwerkelijke bijdrage van de faciliteit aan de cohesie, hoewel het streven naar cohesie de rechtsgrond voor de faciliteit vormt; |
| --- | --- |

—

de daadwerkelijke bijdrage van de faciliteit aan de cohesie, hoewel het streven naar cohesie de rechtsgrond voor de faciliteit vormt;

| — | de betrokkenheid van lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

—

de betrokkenheid van lokale en regionale overheden.

| 4. | Het CvdR is het met de Commissie eens dat het succes van de faciliteit afhangt van de nauwe betrokkenheid van de sociale partners, het maatschappelijk middenveld, lokale en regionale overheden en niet-gouvernementele organisaties (ngo’s). Het volstaat niet om hen alleen als groep te vermelden, vaak onder de noemer “belanghebbenden”. Bij een kostenefficiënte en democratische tenuitvoerlegging van de faciliteit moeten de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, die in het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn verankerd (2), onverkort worden toegepast. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zoals in het evaluatieverslag wordt opgemerkt, kan de faciliteit de lidstaten helpen bij het aanpakken van ongelijkheden tussen vrouwen en mannen door middel van specifieke maatregelen om gendergelijkheid en de gendermainstreaming van gelijkheid in de zes beleidspijlers te bevorderen (3). |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie te beoordelen in hoeverre lokale en regionale overheden zijn betrokken bij de uitvoeringsfase en ervoor te zorgen dat gegevens hierover efficiënt worden verzameld als onderdeel van het prestatierapportagesysteem dat het scorebord voor herstel en veerkracht is, en daarbij gebruik te maken van de onderzoeken en studies die tot dusver zijn uitgevoerd door het Europees Comité van de Regio’s (CvdR), het European Policy Centre (EPC), politieke stichtingen en de Conferentie van perifere maritieme regio’s (CPMR). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR herinnert eraan dat het algemene conditionaliteitsregime volledig van toepassing is op de faciliteit en verzoekt de Commissie om in alle lidstaten de vinger aan de pols te houden als het goede financiële beheer van de EU-begroting en de bescherming van de financiële belangen van de EU op een voldoende rechtstreekse wijze worden aangetast door schendingen van de beginselen van de rechtsstaat, en om indien nodig maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

7.

Rol van de lokale en regionale overheden bij de implementatie en toepassing van de faciliteit

| 8. | Lokale en regionale overheden hebben van meet af aan een vooraanstaande rol gespeeld bij de bestrijding van de COVID-19-pandemie en de sociaal-economische gevolgen daarvan, zowel door zelf op tal van terreinen beleidsmaatregelen te nemen als door de besluiten van nationale regeringen ten uitvoer te leggen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Lokale en regionale overheden zijn verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de openbare diensten die aan burgers en bedrijven worden verleend. Ze investeren in beleidsterreinen die onder de NRRP’s vallen, waarbij vooral te denken valt aan economisch en sociaal herstel en de groene en digitale transitie. Wordt er geen rekening gehouden met de lokale en regionale overheden — het politieke niveau dat het dichtst bij de burger staat — dan dreigen de mijlpalen en doelstellingen van de NRRP’s niet te worden gehaald. Hetzelfde probleem doet zich voor bij het Europees Semester: ook daar is er een gebrek aan erkenning van de rol van lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR wijst er nog eens op dat lokale en regionale overheden het best op de hoogte zijn van de specifieke behoeften en problemen van burgers en bedrijven. De meeste NRRP’s en doelstellingen worden centraal geformuleerd zonder dat het lokale en regionale niveau wordt geraadpleegd, waardoor ze vaak niet aansluiten bij de plaatsgebonden behoeften van gemeenten en regio’s en hun unieke sterke punten. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De manier waarop de NRRP’s zijn opgesteld en de lokale en regionale overheden erbij betrokken zijn geweest, is niet bevorderlijk voor de eigen inbreng in de herstelplannen op lokaal en regionaal niveau. Uit de ervaring met het Europese Semester blijkt juist duidelijk dat de ontoereikende uitvoering van landspecifieke aanbevelingen deels te wijten was aan een gebrek aan lokaal en regionaal ownership en aan een gebrek aan lokale en regionale mogelijkheden om tot de landspecifieke aanbevelingen bij te dragen. De zogeheten structurele hervormingen waar de Europese Commissie in het kader van het Europees Semester op aandringt, moeten worden getoetst aan het subsidiariteitsbeginsel, zodat ze alleen betrekking hebben op zaken die daadwerkelijk onder de bevoegdheden van de EU vallen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Bij de uitvoering van veel RRF-projecten en -programma’s beschikken lokale en regionale overheden over wetgevende bevoegdheden die essentieel zijn voor een succesvolle toepassing van de faciliteit. Het is daarom van wezenlijk belang dat lokale en regionale overheden rechtstreeks bij de uitvoering van de NRRP’s worden betrokken, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel en de mate van economische, financiële en begrotingsautonomie waarover zij op basis van het nationale rechtskader beschikken. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR herinnert eraan dat lokale en regionale overheden goed zijn voor een derde van alle overheidsuitgaven en meer dan de helft van de overheidsinvesteringen in de EU, waarvan een groot deel op beleidsterreinen die voor de faciliteit cruciaal zijn. Actieve participatie van lokale en regionale overheden is gedurende het hele proces vereist om een succesvolle uitvoering te waarborgen. Hierbij zij gewezen op bevoegdheden op het vlak van bijv. renovatie van gebouwen, duurzame stedelijke mobiliteit, veerkracht van gezondheidszorgstelsels, productie van duurzame energie, onderwijs en hervormingen ten behoeve van een efficiënter openbaar bestuur. |
| --- | --- |

13.

Gebrek aan aandacht voor de territoriale dimensie bij het toezicht op de uitvoering van de faciliteit

| 14. | Uit de raadplegingen van het CvdR en de CEMR in 2021 (4) en 2022 (5) en de benchmarkstudie uit 2022 (6) blijkt dat lokale en regionale overheden maar in zeer geringe mate zijn betrokken bij het ontwerp, de voorbereiding en uitvoering van de nationale herstel- en veerkrachtplannen. Er bestaan wel enkele goede voorbeelden, maar deze zijn eerder uitzondering dan regel, en de meeste respondenten gaven aan dat de beginselen van multilevel governance en subsidiariteit niet zijn nageleefd. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR benadrukt dat slechts één op de tien lokale of regionale overheden volledig (1 %) of gedeeltelijk (9 %) betrokken was bij het opstellen van de nationale herstel- en veerkrachtplannen, zoals blijkt uit de resultaten van de CvdR-enquête onder lokale en regionale politici in de EU (7); dit is een zeer teleurstellende bevinding, die wordt bevestigd door andere analyses en raadplegingen van o.a. het CvdR, het EPC, politieke stichtingen en de CPMR. |
| --- | --- |

15.

| 16. | In overweging 34 van de RRF-verordening wordt onderstreept dat het belangrijk is om lokale en regionale overheden bij de uitvoering te betrekken. Het CvdR vindt het jammer dat dit in de meeste EU-landen is veronachtzaamd, ook al zijn lokale en regionale overheden verantwoordelijk voor 53 % van de overheidsinvesteringen in de EU en beschikken zij over essentiële bevoegdheden voor de uitvoering van beleid dat verband houdt met de zes pijlers van de NRRP’s. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zoals ook in het evaluatieverslag staat, wordt in de RRF-verordening (overweging 34) erkend dat lokale en regionale overheden “kunnen worden beschouwd als belangrijke partners bij de uitvoering van hervormingen en investeringen”; daarom “moeten zij naar behoren worden geraadpleegd en betrokken, overeenkomstig het nationale rechtskader”. Artikel 18 bepaalt dat de NRRP’s een samenvatting moeten bevatten van het raadplegingsproces met (onder meer) lokale en regionale autoriteiten, alsook een samenvatting van de wijze waarop hun inbreng in het plan terugkomt. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het opstellen van de NRRP’s is in de meeste lidstaten een top-downproces geweest, wat het gevaar van centralisatie van belangrijke overheidsinvesteringen met zich meebrengt en zijn weerslag heeft op het uiteindelijke succes van de faciliteit voor herstel en veerkracht. Dit staat haaks op het belang van multilevel governance, het subsidiariteitsbeginsel en het proces van decentralisatie van bevoegdheden dat zich de afgelopen decennia in veel lidstaten heeft voorgedaan, niet in de laatste plaats wat betreft de programma’s voor de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Door de centralistische aanpak zijn territoriale verschillen in het evaluatieverslag over het hoofd gezien, zowel in termen van uitdagingen als mogelijkheden. Daardoor kunnen de NRRP’s minder efficiënt zijn en minder impact hebben dan gewenst. Hierdoor lopen regio’s die al voor de uitbraak van de pandemie in hun ontwikkeling achterliepen, het risico om op een nog grotere ontwikkelingsachterstand te worden gezet, of het nu gaat om werkgelegenheid, opleidingsniveau, bedrijfsondersteuning, digitalisering, mobiliteit of andere cruciale beleidsterreinen. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Met name in het licht van het grote aantal Europese programma’s en mogelijkheden voor financiële subsidies benadrukt het CvdR ook dat de administratieve capaciteit bij veel lokale en regionale overheden moet worden versterkt. Tegen deze achtergrond verzoekt het de Europese Commissie om de lokale en regionale overheden, die in het verleden reeds problemen ondervonden bij de besteding van EU-middelen, actief te ondersteunen, zodat de uitvoering van alle toekomstige steunprogramma’s van de EU kan worden verbeterd. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Er moet worden opgepast voor een onbedoelde tweedeling waardoor er verschillende categorieën deelnemende lokale en regionale overheden ontstaan: ten eerste een kleine groep lokale en regionale overheden die van meet af aan door de centrale overheid bij de faciliteit zijn betrokken en nu in de uitvoeringsfase zitten, en dus inspelen op specifieke territoriale kenmerken en behoeften, en ten tweede een grotere groep lokale en regionale overheden die sinds het begin van het ontwerp en later tijdens de uitvoering van de faciliteit niet naar behoren bij de RRF zijn betrokken. Hierdoor zijn bestaande problemen die voortvloeien uit hun uitsluiting verergerd (8). Dit kan geen doelstelling van de faciliteit zijn en ondergraaft de territoriale dimensie van de EU. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het Europees Semester is een te gecentraliseerde, top-downexercitie waarbij lokale en regionale overheden veelal niet worden betrokken. Het moet worden hervormd en ontwikkeld als het gebruikt wordt voor het prioriteren van toekomstige (regionale) fondsen, investeringen of programma’s, omdat het momenteel de beginselen van goed bestuur en partnerschap op meerdere niveaus veronachtzaamt en de rol van lokale en regionale overheden niet erkent. |
| --- | --- |

22.

Synergieën met andere EU-fondsen en -programma’s

| 23. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie om met het oog op een deugdelijk toezicht te verduidelijken hoe er op nationaal niveau wordt voldaan aan de in artikel 28 van de RRF-verordening genoemde vereisten om complementariteit en synergie tussen fondsen en financiële instrumenten te waarborgen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Dat de lidstaten volgens het evaluatieverslag een aanzienlijk aantal maatregelen ter ondersteuning van de sociale en territoriale cohesie hebben opgenomen, is een goede zaak (9). In het merendeel van de lidstaten is het zo dat de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid vooral een taak en verantwoordelijkheid van de lokale en regionale overheden is, maar omdat zij in de meeste gevallen niet naar behoren worden betrokken bij het opstellen van de plannen voor herstel en veerkracht, vreest het CvdR dat de doelstellingen inzake territoriale cohesie (pijler 4) niet zullen worden gehaald. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR wijst erop dat greenwashing absoluut moet worden vermeden en dat het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” een hoeksteen vormt van het vertrouwen van EU-burgers in de uitvoering van de faciliteit. De gedetailleerde vereisten in de RRF-verordening met betrekking tot de toepassing van het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” en de indeling van groene investeringen in categorieën moeten door de lidstaten in acht worden genomen om te voorkomen dat de bepaling op grond waarvan 37 % van de middelen moet worden uitgegeven voor groene investeringen wordt geschonden. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Helaas toont het evaluatieverslag niet duidelijk aan hoe de faciliteit daadwerkelijk is afgestemd op de regionale/lokale planning en de operationele programma’s voor cohesie. Het CvdR betreurt het dat de faciliteit gecentraliseerd is opgezet, dat de regionale dimensie tekortschiet en dat regionale en lokale instanties niet zijn geraadpleegd over de uitvoering en het beheer ervan. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wat betreft synergieën tussen de faciliteit en andere EU-fondsen, is het gevaar van overlapping het grootste probleem, aangezien elk financieringsinstrument zijn eigen werkwijze, tijdschema en governance heeft. Waar het gaat om de strategische koers en uitvoering is er dan ook behoefte aan voortdurende interactie en coördinatie tussen het cohesiebeleid, andere EU-financieringsbronnen en de herstel- en veerkrachtfaciliteit. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het valt te betreuren dat het door de opname van REPowerEU in de faciliteit mogelijk wordt om middelen van het cohesiebeleid over te hevelen, hoewel zij op lokaal en regionaal niveau gebruikt moeten worden voor het economisch herstel, de groene transitie en het verminderen van de verschillen binnen de EU. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het CvdR dringt er bij de Europese Commissie op aan de lidstaten nadere informatie en richtsnoeren te verstrekken over de wijze waarop lokale en regionale overheden bij de faciliteit kunnen worden betrokken. Het adviseert de Europese Commissie in dit verband er bij de lidstaten op aan te dringen rechtstreeks met de lokale en regionale overheden te communiceren over de uitvoering van en het toezicht op de faciliteit. Overheden van regio’s en steden staan het dichtst bij de burger, hebben de meeste bevoegdheden om territoriale doelstellingen te verwezenlijken en zijn de voornaamste actoren van het Europese cohesiebeleid. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Overeenkomstig artikel 22 van de RRF-verordening is er behoefte aan een krachtig controlesysteem dat op lokaal en regionaal niveau geen extra administratieve lasten met zich meebrengt. Lokale en regionale overheden hebben duidelijkere regels nodig voor de uitvoering van de fondsen. Daarnaast is er behoefte aan gemeenschappelijke richtsnoeren en instrumenten omdat de lidstaten moeten zorgen voor gegevensverzameling en de Europese Commissie toegang moet hebben tot de officiële databank van begunstigden, zodat dubbele financiering wordt voorkomen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie met klem te waarborgen dat grondbeginselen zoals multilevel governance en subsidiariteit consequent geëerbiedigd en toegepast worden. In dit verband mag het cohesiebeleid niet op zichzelf staan, maar moet er interactie en coördinatie plaatsvinden met nieuwe instrumenten, waaronder de faciliteit. |
| --- | --- |

31.

Wat is er nodig?

| 32. | Het CvdR wijst erop dat lokale en regionale overheden niet alleen bij de implementatie van de NRRP’s een cruciale rol spelen, maar ook bij de verdere planning en de evaluatie van de uitvoering van de NRRP’s. Hiertoe is er behoefte aan instrumenten voor het analyseren van de economische/sociale impact op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het zou daarom graag zien dat de jaarverslagen van de Commissie, zoals omschreven in artikel 31 van de verordening, en het onafhankelijke evaluatieverslag over de uitvoering van de faciliteit uiterlijk op 20 februari 2024 worden ingediend, zoals bepaald in artikel 32 van de RRF-verordening, dat het CvdR bij het opstellen ervan wordt betrokken en dat daarin een hoofdstuk over de betrokkenheid van lokale en regionale overheden wordt opgenomen, op basis van de inhoud van overweging 34 en artikel 18 van de RRF-verordening, teneinde een beter algemeen beeld te krijgen van de uitvoeringsprocessen in de EU-lidstaten. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ter wille van een correcte uitvoering en monitoring van de NRRP’s en een adequate besteding van de RRF-middelen op lokaal en regionaal niveau moet de beschikbare administratieve capaciteit van de lidstaten en de lokale en regionale overheden efficiënt benut en versterkt worden, overeenkomstig de doelstellingen van het instrument voor technische ondersteuning. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het baart het CvdR zorgen dat er in toenemende mate een koersverschuiving plaatsvindt van de regionaal beheerde structuurfondsen naar grotere, meer gecentraliseerde middelentoewijzingen en coördinatiemechanismen zoals het Europees Semester, die op nationaal niveau worden geprogrammeerd en uitgevoerd. De faciliteit is maar één voorbeeld van deze trend, die ook zichtbaar is bij het Fonds voor een rechtvaardige transitie en de reserve voor aanpassing aan de Brexit. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR verzoekt in dit verband om na te gaan hoe de beginselen van subsidiariteit en multilevel governance sterker in de EU-verdragen kunnen worden verankerd en hoe de toepassing ervan in de praktijk efficiënter kan worden gecontroleerd. Het is van belang deze kwestie aan de orde te stellen in het licht van de eventuele constitutionele conventie ter hervorming van de EU-verdragen. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR spreekt zijn waardering uit voor de actieve rol van het Europees Parlement en het werk dat het EP tot dusverre bij de controle en het toezicht op de uitvoering van de faciliteit heeft verricht. Ook waardeert het CvdR het feit dat het verscheidene malen is uitgenodigd om deel te nemen aan de gezamenlijke parlementaire werkgroep ECON-BUDG die zich met het toezicht op de faciliteit bezighoudt. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Met de resolutie van het Europees Parlement over de uitvoering van de faciliteit en in het bijzonder de opmerking daarin over de participatie van lokale en regionale overheden is helaas geen rekening gehouden. Het CvdR verzoekt het Parlement te overwegen om overeenkomstig artikel 26, lid 2, van de RRF-verordening een resolutie op te stellen over de gevolgen en de impact van gecentraliseerde toewijzingen van EU-middelen, op basis van de ervaringen met de uitvoering van de faciliteit op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR dringt er bij de lidstaten en de Europese Commissie op aan de nodige maatregelen te nemen om de huidige gecentraliseerde werkwijze in te ruilen voor een aanpak waarbij de uitvoering van de faciliteit op meerdere niveaus gestalte wordt gegeven, door structureel en samen met lokale en regionale overheden bijvoorbeeld multilevelplatforms, voorlichtingsbijeenkomsten en evenementen overeenkomstig artikel 34 van de RRF-verordening te organiseren en werkgroepen op meerdere niveaus op te richten. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Ook wordt de Europese Commissie verzocht de lidstaten strengere richtsnoeren te geven en hen ertoe aan te moedigen om in hun jaarlijkse nationale hervormingsprogramma’s (NRP’s) gedetailleerd verslag uit te brengen over de raadplegingen van lokale en regionale autoriteiten en belanghebbenden, in de geest van artikel 18, lid 4, punt q), van de RRF-verordening. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Voorts zou het scorebord voor het meten van de vooruitgang bij de uitvoering van de nationale herstel- en veerkrachtplannen, zoals omschreven in artikel 30 van de verordening, verder kunnen worden ontwikkeld om de “territoriale dimensie” goed tot uitdrukking te laten komen. Er moet worden gezorgd voor een geïntegreerd monitoringproces, met betrokkenheid van de lokale en regionale overheden en een objectieve aanpak van de uitvoering, maar dit mag niet tot buitensporige administratieve lasten voor lokale en regionale overheden leiden. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het CvdR vindt dat de hervormingen en investeringen die deel uitmaken van de NRRP’s in overeenstemming moeten zijn met de landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. Het Europees Semester moet worden hervormd om de territoriale dimensie erin te verankeren. De lokale en regionale dimensie moet niet alleen in aanmerking worden genomen in het licht van de lering die nu uit de uitvoering van de NRRP’s is getrokken, maar ook in de context van toekomstige EU-programma’s en langetermijndoelstellingen van de EU, of dat nu is in het kader van het pakket “Fit for 55”, de digitale transitie of het bereiken van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) tegen 2030 en klimaatneutraliteit tegen 2050. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR herhaalt daarom zijn oproep uit eerdere adviezen (10) tot een gedragscode voor de inbreng van lokale en regionale overheden in het kader van het Europees Semester. Het Europees Semester moet transparanter, inclusiever en democratischer worden door de lokale en regionale overheden erbij te betrekken. Dit komt het ownership op lokaal en regionaal niveau ten goede, waardoor de algehele uitvoering van de gewenste hervormingen en de faciliteit in de lidstaten wordt verbeterd. |
| --- | --- |

43.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Artikel 16 van Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17).

1

(2)  Artikel 5, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en Protocol 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid.

2

(3)  COM(2022) 383 final; 129 maatregelen in de 25 NRRP’s die per 30 juni 2022 zijn goedgekeurd, worden geacht een focus op gendergelijkheid te hebben.

3

(4)  CvdR-CEMR “De betrokkenheid van gemeenten, steden en regio’s bij het opstellen van de nationale plannen voor herstel en veerkracht: Resultaten van de gerichte raadpleging door het CvdR en de CEMR”, januari 2021.

4

(5)  CoR-CEMR “Implementation of the Recovery and Resilience Facility: The Perspective of Local and Regional Authorities — Results of the COR-CEMR targeted consultation”, april 2022.

5

(6)  Regions for EU Recovery, “Benchmark study on the implementation of the Recovery and Resilience Facility at the regional level — Main results”, juni 2022.

6

(7)  Enquête onder 2 698 lokale en regionale politici in de EU, uitgevoerd tussen 25 juli en 11 september 2022. Zie: Comité van de Regio’s: Regionale en lokale barometer (oktober, 2022), online beschikbaar op https://cor.europa.eu/nl/our-work/Pages/EURegionalBarometer-Survey-2022.aspx

7

2 698

(8)  Enquête onder 2 698 lokale en regionale politici in de EU, uitgevoerd tussen 25 juli en 11 september 2022. Zie: Comité van de Regio’s: Regionale en lokale barometer (oktober, 2022), online beschikbaar op https://cor.europa.eu/nl/our-work/Pages/EURegionalBarometer-Survey-2022.aspx

8

2 698

(9)  RRF-verordening, artikel 3, punt d), 4e pijler.

9

(10)  CvdR-advies over het herstelplan voor Europa in het licht van de COVID-19-pandemie: faciliteit voor herstel en veerkracht en instrument voor technische ondersteuning (PB L 440 van 18.12.2020, blz. 160).

10

CvdR-advies over het Europees Semester en het cohesiebeleid: structurele hervormingen en langetermijninvesteringen op elkaar afstemmen (PB C 275 van 14.8.2019, blz. 1).

CvdR-advies over de verbetering van de governance van het Europees Semester: een gedragscode voor de inbreng van de lokale en regionale overheden (PB C 306 van 15.9.2017, blz. 24).

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/18 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/18

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten

(2023/C 157/04)

| Rapporteur: | Pedro DE FARIA E CASTRO (PT/EVP), onderminister van Europese Aangelegenheden en Externe Betrekkingen in de regionale regering van de Azoren |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over — Mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten
  COM(2022) 198 final |

Rapporteur:

Pedro DE FARIA E CASTRO (PT/EVP), onderminister van Europese Aangelegenheden en Externe Betrekkingen in de regionale regering van de Azoren

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over — Mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten

COM(2022) 198 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

| 1. | wijst op de in artikel 349 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) vermelde permanente structurele beperkingen waarmee de ultraperifere regio’s te maken krijgen en die zich door de COVID-19-pandemie nog sterker doen gevoelen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De EU-strategie voor de ultraperifere regio’s heeft haar nut bewezen: zo zijn verstrekkende maatregelen genomen om het specifieke karakter van deze regio’s binnen de EU te behouden. De situatie die het gevolg is van de COVID-19-pandemie en de huidige en nog te verwachten economische, sociale, culturele en ecologische uitdagingen die dringend moeten worden aangepakt, hebben echter duidelijk aangetoond dat een diepgaande herziening van de strategie van 2017, “een nieuw en sterker strategisch partnerschap met de ultraperifere gebieden van de EU”, noodzakelijk is. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het is een goede zaak dat de Europese Commissie gehoor geeft aan de aanbeveling van het CvdR om de EU-strategie voor de ultraperifere regio’s aan te passen, rekening houdend met de zware gevolgen van de pandemie; dit werd niet alleen bepleit in het CvdR-advies van rapporteur Ángel Víctor Torres Pérez (1) over het “verslag van de Commissie betreffende de uitvoering van de mededeling van de Commissie over een nieuw en sterker strategisch partnerschap met de ultraperifere gebieden van de EU”, maar ook in het verslag van het Europees Parlement “Naar een sterker partnerschap met de ultraperifere gebieden van de EU” (2). |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het Comité herinnert eraan dat de ultraperifere regio’s al heel wat hebben ondernomen met het oog op de herziening van de strategie van de Europese Commissie, en wijst met name op de politieke verklaring van de voorzitters van de ultraperifere gebieden die werd goedgekeurd tijdens de tussentijdse vergadering van de Conferentie van voorzitters van de ultraperifere regio’s op 3 mei 2021 op de Azoren. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tijdens de uitwerking van de strategie hebben de Commissie, de lidstaten en de Conferentie van voorzitters van de ultraperifere regio’s hun partnerschap versterkt en zijn een aantal specifieke platforms en werkgroepen in het leven geroepen waarmee een succesvolle permanente dialoog tot stand kon worden gebracht. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het Comité verwelkomt de mededeling van de Europese Commissie “Mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten”, waarmee wordt voortgeborduurd op de standpunten van de Conferentie van voorzitters van de ultraperifere regio’s, die zowel te lezen staan in de slotverklaring van 18 november 2021 (Ponta Delgada, Azoren) als in de gezamenlijke bijdrage van de ultraperifere regio’s en Frankrijk, Spanje en Portugal van 19 januari 2022. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Ook is het Comité ermee ingenomen dat de Commissie heeft toegezegd de dialoog te versterken en deze regio’s steun op maat te verlenen, zodat zij ten volle kunnen profiteren van het EU-beleid en hun potentieel kunnen benutten, waardoor de EU de kans krijgt haar aanwezigheid in de invloedsgebieden van deze regio’s te versterken. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het Comité erkent het belang van deze nieuwe mededeling en beklemtoont dat de supranationale, nationale, regionale en lokale overheden hun krachten moeten bundelen en dat zo snel mogelijk werk moet worden gemaakt van de voorgestelde maatregelen. In het licht van de vele crises waar we op dit moment mee te maken krijgen, wil het Comité er daarnaast ook met klem op wijzen dat onmiddellijk doeltreffende maatregelen zijn geboden met het oog op een duurzaam economisch en sociaal herstel van de ultraperifere regio’s. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het Comité betreurt dat een aantal beleidsmaatregelen die essentieel zijn voor de ontwikkeling van de ultraperifere regio’s in de nieuwe Commissiemededeling onvoldoende aan bod komen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zoals erkend in artikel 349 VWEU bevinden deze regio’s zich in een kwetsbare situatie, die nog wordt verergerd door de vele natuurrampen, die ten gevolge van de opwarming van de aarde steeds vaker voorkomen. Zorgwekkend is bovendien ook dat de omvang en intensiteit van deze rampen in de ultraperifere regio’s nog toeneemt. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De oorlog in Oekraïne zet deze toch al kwetsbare regio’s nog extra onder druk en bemoeilijkt het herstel na de gezondheidscrisis. De koopkracht van huishoudens wordt momenteel ernstig aangetast en alle economische sectoren worden geconfronteerd met aanzienlijke bijkomende kosten, boven op de structurele extra kosten die verband houden met de structurele beperkingen van deze regio’s. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het Comité kan zich vinden in de conclusies van de Raad van de Europese Unie van 21 juni 2022 over de mededeling van de Commissie van 3 mei en benadrukt het belang ervan met het oog op de tenuitvoerlegging van deze nieuwe strategie voor de ultraperifere gebieden. |
| --- | --- |

12.

| 13. | De betrokken lidstaten dienen hun ultraperifere regio’s te steunen bij de opbouw van bestuurlijke capaciteit en het stimuleren van de ontwikkeling van vaardigheden, zodat zij ten volle van de EU-programma’s kunnen profiteren. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het is een goede zaak dat de Commissie in haar mededeling verklaart dat de ultraperifere regio’s feitelijk noch rechtens te vergelijken zijn met andere Europese regio’s met specifieke geografische kenmerken, zoals eilanden, berggebieden of dunbevolkte regio’s. |
| --- | --- |

14.

Inspelen op de behoeften van de burgers

| 15. | De Commissie legt terecht de nadruk op de behoeften van de inwoners van de ultraperifere gebieden en op de noodzaak van economisch herstel en duurzame en inclusieve groei waarmee op die behoeften kan worden ingespeeld. |
| --- | --- |

15.

| 16. | De enorme sociale en economische kloof die de ultraperifere regio’s scheidt van het Europese vasteland moet dringend worden aangepakt, en het Comité verzoekt de Commissie met klem de convergentie van deze regio’s met de rest van de Europese Unie te ondersteunen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Positief is voorts dat de Commissie in het kader van de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de verwezenlijking van de tijdens de sociale top van Porto vastgelegde doelstellingen voor 2030 inzake werkgelegenheid, vaardigheden en armoedebestrijding, aandacht vraagt voor de specifieke kenmerken van de ultraperifere regio’s. |
| --- | --- |

17.

Aandacht voor migratie

| 18. | De Europese instellingen moeten de migratiecrises daadkrachtig aanpakken en in dat verband de nodige steun verlenen, met name in de regio’s aan de buitengrenzen van de EU, die als enige verantwoordelijk zijn voor de opvang van niet-begeleide minderjarigen en hun toegang tot basisdiensten, en die deze minderjarigen ook wanneer zij volwassen worden zullen moeten begeleiden. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het is van het grootste belang dat de betrokken regio’s kunnen beschikken over toereikende financiering uit het Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) en het Fonds voor interne veiligheid (ISF), en dat werk wordt gemaakt van regionalisering, zodat de regio’s vlot toegang krijgen tot deze middelen, met name in crisissituaties, die zich in bepaalde ultraperifere regio’s zoals de Canarische Eilanden, Guyana en Mayotte, geregeld voordoen. Het Comité is er dan ook mee ingenomen dat de Commissie in haar nieuwe strategie toezeggingen doet in dit verband. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De Russische invasie van Oekraïne maakt duidelijk dat dringend verdere vooruitgang moet worden geboekt in het kader van het migratie- en asielpact. Zo zou kunnen worden bekeken of Richtlijn 2001/55/EG van de Commissie (3) in werking kan worden gesteld voor migranten die uit andere conflictgebieden komen en de EU zwaar belasten, en of ook de nieuwe maatregelen in het kader van de CARE-verordening van het Europees Parlement en de Raad (4) op hen kunnen worden toegepast, zodat echte solidariteit tot stand wordt gebracht en de lasten van de migratie eerlijk worden verdeeld. |
| --- | --- |

20.

Groene transitie

| 21. | Het Comité is ingenomen met het feit dat de Commissie erkent dat specifieke maatregelen geboden zijn om de ultraperifere regio’s te helpen zich aan te passen aan de klimaatverandering, aangezien zij bijzonder hard worden getroffen door de gevolgen daarvan, waaronder extreme weersomstandigheden. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het wijst erop dat de Commissie heeft toegezegd om bij de uitvoering van het Solidariteitsfonds van de EU terdege rekening te blijven houden met de ultraperifere regio’s, en heeft beloofd om maatregelen op het gebied van risicopreventie en weerbaarheid bij natuurrampen te ondersteunen en de uitwisseling van kennis tussen de ultraperifere regio’s en hun buurlanden te bevorderen. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Er moet rekening worden gehouden met de gevolgen van het “Fit for 55”-wetgevingspakket, dat een grote impact zal hebben op het concurrentievermogen en de connectiviteit van de ultraperifere regio’s. Het Comité pleit dan ook voor de systematische en volledige toepassing van artikel 349 VWEU, zodat op basis daarvan oplossingen op maat voor de ultraperifere regio’s kunnen worden gevonden; wel dient een en ander steeds vooraf te worden gegaan door een effectbeoordeling. Waar nodig kan de wetgeving worden aangepast zodat de bevolking van de ultraperifere regio’s, die ook al te maken krijgt met de extra kosten die verband houden met de afgelegen ligging, kan rekenen op een eerlijke behandeling. Voorts moeten huishoudens en bedrijven in deze zeer kwetsbare regio’s toegang hebben tot het Sociaal Klimaatfonds, het Moderniseringsfonds en de financiële steun voor kleinschalige projecten uit hoofde van het Innovatiefonds. |
| --- | --- |

23.

| 24. | In dit verband mag niet worden vergeten dat de ultraperifere regio’s vanwege hun afgelegen ligging en hun isolement ten opzichte van het Europese vasteland extra kwetsbaar zijn, en dient rekening te worden gehouden met de gevolgen voor deze regio’s van de verwezenlijking van de nieuwe “Fit for 55”-doelstellingen op het gebied van emissies en brandstofbelasting. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De ultraperifere regio’s vormen geïsoleerde energiesystemen die niet met het vasteland kunnen worden verbonden. Het Comité verzoekt de Europese instellingen steunmaatregelen te nemen om deze regio’s op energiegebied autonomer te maken, zodat zij hun afhankelijkheid van fossiele energie kunnen afbouwen en vlotter kunnen overstappen op duurzame en betaalbare systemen. |
| --- | --- |

25.

De toegankelijkheid verbeteren

| 26. | De ultraperifere regio’s zijn voor de mobiliteit van hun bevolking en de aanvoer van essentiële goederen volledig afhankelijk van betrouwbaar en betaalbaar lucht- en zeevervoer, aangezien alternatieven voor vervoer over land ontbreken. Dit betekent een zware financiële last voor de inwoners, wat ook de lokale economie en het algemeen belang schade berokkent. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Zonder strategie om de problemen in verband met de afgelegen ligging en het isolement van deze regio’s aan te pakken, is het onmogelijk om gelijkheid, inclusie en de ontwikkeling van de ultraperifere regio’s te bevorderen. Dit houdt ook in dat bijkomende maatregelen moeten worden genomen om de toegankelijkheid te verbeteren en de digitale kloof te verkleinen, zodat de ultraperifere regio’s zich kunnen ontwikkelen, hun economie kunnen opschalen en hun permanente structurele problemen kunnen aanpakken. Om de toeleveringsketens veilig te stellen in tijden van crisis moet in het kader van het noodinstrument voor de interne markt rekening worden gehouden met de ultraperifere regio’s. |
| --- | --- |

27.

| 28. | De Commissie zou de aanbeveling uit het EP-verslag “Naar een sterker partnerschap met de ultraperifere gebieden van de EU” ter harte moeten nemen en moeten nagaan of er op het gebied van vervoer behoefte is aan aanvullende steun ter compensatie van alle nadelen en verliezen als gevolg van de kosten van passagiers- en goederenvervoer. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het Comité zou graag zien dat steun wordt verleend aan projecten die bedoeld zijn om de connectiviteit van de ultraperifere regio’s te verbeteren. Het vestigt in dit verband de aandacht op steun voor onderzeese kabels, die van cruciaal belang blijft voor de beveiliging van gegevensstromen, maar ook voor de kwaliteit en de betaalbaarheid van de dienstverlening. Zo zullen Réunion en de autonome regio van de Azoren binnenkort een oplossing moeten vinden voor hun verouderde onderzeese kabels voor elektronische communicatie. Ook moet voor bepaalde regio’s, zoals Frans-Guyana, worden gekeken naar satelliettechnologie, aangezien het niet mogelijk is in alle bewoonde gebieden glasvezelkabels aan te leggen. |
| --- | --- |

29.

Landbouw en plattelandsontwikkeling

| 30. | Het Comité beklemtoont het belang van de landbouwsector voor de economie, het milieu, de ruimtelijke ordening en de werkgelegenheid in de ultraperifere regio’s; dat ook de EU dit belang erkent, blijkt uit het Programma van speciaal op een afgelegen en insulair karakter afgestemde maatregelen (Posei), op grond waarvan de ultraperifere regio’s een bijzondere behandeling krijgen, en uit het feit dat wordt voorzien in specifieke afwijkingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Het Comité dringt erop aan dat wordt vastgehouden aan deze regelingen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het is een goede zaak dat de instrumenten voor staatssteun aan de land- en bosbouw en plattelandsgebieden een hogere maximale steunintensiteit voor investeringen in de ultraperifere regio’s en voor exploitatiesteun toestaan, en dat de Commissie heeft voorgesteld bij de herziening van deze regels de speciale voorwaarden voor deze regio’s te handhaven. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Specifieke bepalingen met betrekking tot de-minimissteun voor de ultraperifere regio’s zijn evenwel van groot belang, aangezien alle ondernemingen die zich in de ultraperifere regio’s bezighouden met de primaire productie van landbouwproducten te maken krijgen met extra kosten. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wat het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) aangaat, wijst het Comité erop dat de keuze voor een gecentraliseerd beheer van de strategische plannen indruist tegen de doelstellingen van vereenvoudiging en efficiëntie; het hoopt dat de negatieve impact van deze optie dankzij voldoende flexibele en gedecentraliseerde procedures voor de uitvoering van de strategische plannen van de ultraperifere regio’s tot een minimum kan worden beperkt. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het Comité dringt erop aan dat de instellingen nauw blijven samenwerken, zodat de begroting van Posei — een essentieel instrument voor de ondersteuning van de duurzaamheid van de lokale productie en de aanpassing van het GLB aan de specifieke kenmerken van de ultraperifere regio’s — kan worden versterkt, wat nodig is gezien de duidelijke chronische onderbudgettering en de reële behoeften van de ultraperifere regio’s. Enkel op die manier zal het programma gelijke tred kunnen houden met de ontwikkeling van de landbouw in deze regio’s en erin slagen ook in de toekomst zijn doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

34.

Blauwe economie en visserij

| 35. | De ultraperifere regio’s versterken de maritieme dimensie van de Europese Unie: met meer dan 25 miljoen km2 aan exclusieve economische zone (EEZ) en een enorm economisch potentieel maken zij van de Unie de grootste maritieme ruimte ter wereld. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het is positief dat de nodige aandacht uitgaat naar de traditionele visserij in de ultraperifere regio’s en de strategieën voor de blauwe economie voor de komende jaren. Ook stelt het Comité het op prijs dat de Commissie aankondigt de vereisten inzake de gegevensrapportageprocedures en de bepalingen betreffende staatssteun voor de vernieuwing van de vissersvloot in deze regio’s te zullen herzien, rekening houdend met hun specifieke kenmerken; tevens zal worden voorzien in steun voor de vissers en zal duurzame visserij worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

36.

Staatssteun

| 37. | Het Comité verwelkomt de toezegging van de Commissie om bij de herziening van de verordeningen en richtsnoeren inzake staatssteun in alle sectoren rekening te houden met de specifieke kenmerken van de ultraperifere regio’s, daarbij uitgaand van de vigerende EU-wetgeving inzake staatssteun voor deze regio’s. Het Comité is voorstander van meer flexibele staatssteunregelingen. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Bijzondere aandacht moet uitgaan naar de regels inzake staatssteun die bedoeld is om de connectiviteit van de ultraperifere regio’s te versterken en te bevorderen; we denken dan met name aan de herziening van de richtsnoeren inzake staatssteun aan luchthavens en luchtvaartmaatschappijen en steun voor het zeevervoer, alsook aan de lopende herziening van de staatssteunregels voor milieubescherming; in dit verband is een nieuwe categorie investeringssteun nodig om bedrijven in de ultraperifere regio’s in staat te stellen te voldoen aan de milieunormen van de EU. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het Comité pleit voor de oprichting van een discussieforum waar de ultraperifere regio’s en het directoraat-generaal Concurrentie van de Europese Commissie van gedachten kunnen wisselen over het begrip “steun met een louter lokale impact”. Het is namelijk zo dat 90 % van de in de ultraperifere regio’s gevestigde ondernemingen micro- en kleine ondernemingen zijn met een geringe financiële draagkracht en dat steun aan deze regio’s, die enkel gericht is op louter lokale activiteiten, de mededinging op de eengemaakte markt niet kan beïnvloeden. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Om zware ontwrichtingen van de economie en de werkgelegenheid in de ultraperifere regio’s te voorkomen, moet de continuïteit van de belastingstelsels worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

40.

Toerisme

| 41. | De toeristische sector speelt een cruciale rol in de ontwikkeling van de ultraperifere regio’s; het gaat immers om een horizontale economische activiteit met een grote impact op de economische groei, de werkgelegenheid en de regionale ontwikkeling. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het Comité herinnert eraan dat de COVID-19-crisis zware gevolgen heeft gehad voor het toerisme, wat tot een ongekende recessie in de sector heeft geleid. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het beklemtoont de kwetsbaarheid van deze sector, die in hoge mate wordt beïnvloed door externe factoren op geopolitiek, gezondheids- en klimaatgebied en daarnaast afhankelijk is van lucht- en zeeverbindingen. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Er moet worden ingezet op duurzame en veerkrachtige innovatieve investeringen om de duurzame ontwikkeling van deze strategische sector te ondersteunen. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het Comité verzoekt de Europese Commissie verder te werken aan een Europees toerismebeleid, onder meer via de oprichting van een Europees Agentschap voor Toerisme waarmee de groene en de digitale transitie in de Europese toeristische bestemmingen wordt ondersteund, en vaart te zetten achter het herstel van de toeristische sector, die voor deze regio’s van strategisch belang is. Het schaart zich achter de opmerking van het Europees Parlement dat bij de uitwerking en evaluatie van dit beleid rekening moet worden gehouden met de bijzondere kenmerken en de extra beperkingen van deze regio’s, en dat de nodige middelen moeten worden uitgetrokken om hun toegankelijkheid en de digitale en de klimaattransitie veilig te stellen. |
| --- | --- |

45.

Externe dimensie

| 46. | De ultraperifere regio’s kunnen niet los worden gezien van de Europese, nationale én regionale context; dit betekent niet alleen dat zij de voordelen van de eengemaakte markt beter kunnen benutten, maar ook dat zij nauwe betrekkingen onderhouden met hun partnerlanden en de naburige derde landen; wel moet in het kader van handelsonderhandelingen en -overeenkomsten steeds rekening worden gehouden met de problemen waar deze regio’s mee kampen. |
| --- | --- |

46.

| 47. | De verschillende geografische gebieden waarin de ultraperifere regio’s gelegen zijn, hebben elk hun eigen kenmerken, problemen en mogelijkheden. Het is daarom van essentieel belang om samen een strategie op te stellen voor elk van deze gebieden, op basis van een voorafgaande diagnose, zodat de belangrijkste gemeenschappelijke uitdagingen in kaart kunnen worden gebracht en de mogelijkheden van versterkte samenwerking ten volle kunnen worden benut. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Bij deze voorlopige diagnose moet enerzijds worden uitgegaan van de uitdagingen waar de EU in deze regio’s mee te maken krijgt, en anderzijds van de gevolgen van deze uitdagingen voor de ultraperifere regio’s in deze gebieden en de manier waarop de EU een en ander zou kunnen aanpakken. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het is een goede zaak dat de Commissie in haar mededeling verklaart dat zij voornemens is de mogelijkheden en uitdagingen voor regionale samenwerking voor de ultraperifere regio’s in kaart te brengen en de belangrijkste samenwerkingsgebieden vast te stellen. Ook wil zij kansen ontwikkelen, samenwerking ondersteunen en uitwisselingen tussen de ultraperifere regio’s bevorderen. Het Comité roept de betrokken lidstaten op de samenwerking op deze gebieden tussen de ultraperifere regio’s en de landen en gebieden overzee en derde landen aan te moedigen. De andere lidstaten zouden op hun beurt moeten aanzetten tot samenwerking en uitwisselingen tussen hun regio’s en de ultraperifere regio’s. |
| --- | --- |

49.

| 50. | De Commissie moet bij de herziening van de geografische strategieën rekening houden met de rol en de specifieke kenmerken van de ultraperifere regio’s en hen betrekken bij de raadplegingsmechanismen. |
| --- | --- |

50.

Conclusies

| 51. | Er moeten zo snel mogelijk pragmatische en op maat gesneden oplossingen worden uitgewerkt, waarbij artikel 349 VWEU systematisch wordt toegepast, zodat de doelstelling van een economisch, sociaal en duurzaam herstel niet wordt ondermijnd. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het is zaak het concurrentievermogen te versterken en voorafgaande beoordelingen van de impact van EU-beleid op de ultraperifere regio’s uit te voeren. Beleidsmaatregelen moeten worden aangepast aan de territoriale situatie, zodat het inkomen van de burgers wordt beschermd. |
| --- | --- |

52.

| 53. | De Europese Commissie zou samen met de ultraperifere regio’s en hun lidstaten een operationeel stappenplan en een tijdschema moeten opstellen. |
| --- | --- |

53.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  PB C 37 van 2.2.2021, blz. 57.

1

(2)  Verslag “Naar een sterker partnerschap met de ultraperifere gebieden van de EU”.

2

(3)  Richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (PB L 212 van 7.8.2001, blz. 12).

3

(4)  Verordening (EU) 2022/562 van het Europees Parlement en de Raad van 6 april 2022 tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1303/2013 en (EU) nr. 223/2014 wat betreft maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa (CARE) (PB L 109 van 8.4.2022, blz. 1).

4

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/23 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/23

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over een gunstig klimaat scheppen voor de sociale economie — Het lokale en regionale perspectief

(2023/C 157/05)

| Rapporteur: | Ricardo RIO (PT/EVP), burgemeester van Braga |
| --- | --- |

Rapporteur:

Ricardo RIO (PT/EVP), burgemeester van Braga

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

| 1. | staat achter het “actieplan voor de sociale economie” (2021) van de Commissie en acht het van groot belang dat de grootste problemen van de sector werden aangepakt. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De sociale economie omvat diverse sectoren en van land tot land krijgt zij een andere invulling en heeft zij betrekking op andere soorten entiteiten. Vooral lokale en regionale overheden staan voor grote uitdagingen, wat het moeilijk maakt om een doeltreffende aanpak te ontwikkelen. Daarom zou het de nodige meerwaarde opleveren als het Europees Comité van de Regio’s wordt betrokken bij overleg en samenwerking op het gebied van de sociale economie met de Europese Commissie en andere relevante belanghebbenden. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het CvdR is ingenomen met het actieplan voor de sociale economie en de aankondiging in het werkprogramma van de Commissie voor 2023 van een daaropvolgend voorstel van de Commissie voor een aanbeveling van de Raad betreffende de ontwikkeling van randvoorwaarden voor de sociale economie. Dit advies vormt de bijdrage van het CvdR en lokale en regionale overheden aan deze initiatieven en weerspiegelt de cruciale rol van lokale en regionale overheden bij de ondersteuning van organisaties van de sociale economie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Door de niet aflatende klimaatnoodtoestand, de COVID-19-pandemie, de Russische agressie tegen Oekraïne en de recordhoge inflatie van het moment is een rechtvaardige transitie naar een veerkrachtigere en duurzamere economie nu nog urgenter dan voorheen. Er is dan ook meer belangstelling voor de sociale economie, want het is zaak om werk te maken van beleid en nieuwe modellen voor blijvende duurzame ontwikkeling. Het is dus van belang niet alleen het ondersteunend beleid te innoveren, maar ook diverse sociale en regelgevingsmaatregelen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het is tijd is om de zichtbaarheid van de sociale economie te vergroten en er nieuwe gegevens over te verzamelen, ook op lokaal en regionaal niveau, en om deze gegevens, goede praktijken en bestaande initiatieven onder de aandacht te brengen van nieuwe doelgroepen, onder wie jongeren. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Er zou een officieel waarnemingscentrum voor de sociale economie in Europa moeten komen dat verschillende belanghebbenden in dienst kan nemen, de ontwikkeling van de sociale economie kan volgen en initiatieven kan voorstellen ter verbetering van het ontwikkelingskader van de organisaties van de sociale economie die betrokken zijn bij de coconstructie van overheidsbeleid op nationaal, regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR wijst op het belang van dynamische ecosystemen van de sociale economie die kunnen gedijen dankzij ondersteunende wettelijke kaders en beleidsmaatregelen inzake financiering, belastingen en overheidsopdrachten. Ook belangrijk is echter de opzet van een institutionele structuur waarin de Europese, nationale, regionale en lokale bestuursniveaus een op subsidiariteit gebaseerde aanpak hanteren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR roept de EU-instellingen, de lidstaten en de lokale en regionale overheden op om samen een plan voor de bevordering van de sociale economie te ontwikkelen waarin de subsidiariteitsgedachte een praktische invulling krijgt. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Om het aanpassingsvermogen en de veerkracht van de sector te versterken, moeten investeringen in institutionele capaciteitsopbouw en opleiding van personeel voorrang krijgen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het is een goede zaak dat een impuls wordt gegeven aan onderwijs- en communicatiecampagnes over ondernemerschap in de sociale economie, waarin onder meer wordt ingegaan op financiering en de voor de sector beschikbare EU-steun. Dit moet gebeuren in samenwerking met alle bestuursniveaus en met relevante belanghebbenden. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Er moet een “operationeel concept” van de sociale economie komen dat recht doet aan de diversiteit van de al bestaande systemen en betrekking heeft op alle bedrijven die aan bepaalde organisatorische en operationele criteria voldoen, zodat zij geen steun mislopen die cruciaal is voor de ontwikkeling van deze sector. Dat zou kunnen zorgen voor een meer samenhangend en convergerend beleid op Europees, nationaal en regionaal niveau en een gunstige invloed kunnen hebben op de wederzijdse erkenning (capaciteit om grensoverschrijdend te opereren) en de zichtbaarheid van het model van de sociale economie. |
| --- | --- |

11.

De sociale economie in Europa en de lidstaten

| 12. | Er moet iets moet worden gedaan aan de uiteenlopende definities en rechtskaders, alsook aan de verschillende methoden voor het verzamelen van gegevens, omdat die het moeilijk maken om wat het gewicht en de bijdrage van de sector betreft, vergelijkingen te trekken tussen lidstaten en regio’s. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR herhaalt zijn oproep aan de Europese Commissie om een Europees rechtskader voor de sociale economie te ontwikkelen, met een uniforme definitie en specifieke regels inzake organisatie en werking waaraan deze ondernemingen moeten voldoen (1), zodat zij geen steun mislopen die cruciaal is voor de ontwikkeling van deze sector. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR dringt er bij de nationale, regionale en lokale autoriteiten op aan om meer te doen met het potentieel van de huidige regels inzake de specifieke bepalingen voor diensten van algemeen economisch belang (DAEB) en zo ten volle gebruik te maken van de mogelijkheid entiteiten van de sociale economie die een economische activiteit uitoefenen eventueel als DAEB te erkennen. Ook zou het potentieel van de organisaties van de sociale economie benut moeten worden: het beheer van openbare diensten kan ontwikkeld en verbeterd worden als deze organisaties meewerken aan het beheer ervan. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR ziet dat het EU-initiatief voor sociaal ondernemerschap (SBI) en de follow-upactiviteiten een gunstige invloed hebben op de regelgevende en institutionele werkdomeinen van de sociale economie en van sociale ondernemingen, al is het helaas wel zo dat centrale contactpunten bij overheden nog verdere ontwikkeling behoeven. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Alle bestuursniveaus zouden in overleg met de sector en in overeenstemming met het EU-actieplan voor de sociale economie en de definitie daarin van de sociale economie goed gefinancierde langetermijnstrategieën voor de sociale economie moeten opzetten. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Er is behoefte aan informelere en eenvoudigere ondersteuningssystemen voor de sociale economie, aangezien deze nu vaak sterk geformaliseerd zijn en de organisaties van de sociale economie overbelasten met administratieve rompslomp. |
| --- | --- |

17.

| 18. | De lidstaten zouden er goed aan doen om het begrip “sociale economie” officieel ingang te doen vinden in het algemene taalgebruik, met een definitie waarin de belangrijkste waarden en beginselen van de EU-definitie terugkeren. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Om de sociale economie een impuls te geven, zouden er “nationale en regionale ambassadeurs” voor de sector moeten worden benoemd. Experimenten, proefprojecten en capaciteitsopbouw in de sociale economie moeten gemakkelijker worden. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Sociaal ondernemerschap speelt een rol van belang en zou verder bevorderd moeten worden omdat het een waardevol alternatief is voor bedrijven met én zonder winstoogmerk. Deze vorm van ondernemerschap bewijst goede diensten bij het versterken van de sociale samenhang in achterstandsgebieden en minder goed ontwikkelde gebieden, bij de bestrijding van de ontvolking en leegloop van het platteland en bij de uitvoering van taken van algemeen belang die een verschil in behandeling rechtvaardigen, met name waar het gaat om overheidssteun. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR dringt aan op de uitvoering van strategieën waarbij organisaties van de sociale economie ondersteund worden met middelen en vaardigheden, zodat zij hun functioneren kunnen veranderen en verbeteren en dus beter is staat zijn om de digitale en groene transitie aan te gaan. |
| --- | --- |

21.

Het juiste kader voor de sociale economie tot stand brengen

| 22. | Er moeten snel moderne en doeltreffende beleidsmaatregelen en juridische kaders voor de sociale economie komen die de toegang tot financiering en markten vergemakkelijken en zo de weg banen voor de opwaartse convergentie van regio’s en lidstaten. Ook dienen publieke en particuliere middelen te worden gemobiliseerd die toegesneden zijn op de behoeften van de sociale economie. In dit verband moeten kaders mogelijk worden gemaakt waarbinnen de sector grensoverschrijdende samenwerking en internationalisering kan ontwikkelen. Tegen deze achtergrond is het CvdR ingenomen met de aankondiging van de Commissie dat in 2023 een wetgevingsinitiatief inzake een statuut voor Europese grensoverschrijdende verenigingen en non-profitorganisaties zal worden gepubliceerd. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Er zijn ook andere factoren die actoren van de sociale economie beletten transnationaal actief te zijn op de interne markt, en die voortvloeien uit de verscheidenheid — en soms het gebrek daaraan — aan rechtskaders die alle rechtsvormen binnen de sociale economie omvatten, zoals coöperaties, vennootschappen met werknemersparticipatie, onderlinge maatschappijen, verenigingen, stichtingen en sociale ondernemingen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | De sociale economie is transversaal en zou op verschillende gebieden betrekking moeten kunnen hebben. Een goed voorbeeld van deze veelzijdige aanpak zijn beleidsmaatregelen met betrekking tot de interne markt en het ondernemingenbeleid, waarbij kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups kunnen worden geholpen om te groeien, uit te breiden en zo werkgelegenheid te scheppen en bij te dragen tot de samenwerking binnen de EU-economie.en het concurrentievermogen hiervan. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De verschillende wetten of keurmerken die in de lidstaten bestaan voor ondernemingen die winstgevend zijn en tegelijkertijd een positief sociaal en milieueffect hebben zouden moeten worden opgenomen in een min of meer homogeen Europees statuut. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De gegevens over de sociale economie moeten worden verbeterd. De EU zou in dat verband passende indicatoren kunnen invoeren voor de evaluatie van investeringen in de sociale economie. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Overheden en begunstigden zouden beter kunnen profiteren van de mogelijkheden die er zijn doordat er ter ondersteuning van de sociale economie flexibel wordt omgegaan met staatssteun. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR dringt aan op meer allianties en gezamenlijke werkprocessen tussen de derde sector, de publieke sector en de particuliere sector om, door te voorzien in vaardigheden, middelen en knowhow ter verwezenlijking van een gemeenschappelijk doel, sociale, economische, educatieve, ecologische en ecologische problemen aan te pakken. |
| --- | --- |

28.

Goede praktijken met betrekking tot de rol van lokale en regionale overheden

| 29. | Actoren van de sociale economie zijn sterk lokaal verankerd en daarom zeer goed in staat om een samenhangende structuur aan te brengen in een gebied en zo ongelijkheden te verminderen en de economie nieuw leven in te blazen. Om de ontwikkeling van de sociale economie op hun grondgebied te ondersteunen, zouden nationale autoriteiten lokale en regionale entiteiten moeten toestaan de middelen in te zetten die zich het best lenen voor de lokale situatie. Daarom zouden steden en regio’s moeten kunnen profiteren van toegankelijke, transparante, vergelijkbare en stabiele financieringsregelingen voor de sociale economie. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Lokale en regionale overheden zouden een coördinerende rol moeten spelen bij de oprichting van regionale platforms of structuren voor externe samenwerking voor de sociale economie. In concreto moeten zij op hun grondgebied een publiek-privaat weefsel tot stand helpen brengen waarin een sociale economie kan ontstaan en gedijen, en wel door plaatselijke publieke en particuliere entiteiten, met name onderwijsinstellingen, die economische ontwikkeling en sociale samenhang nastreven, onderling te coördineren. Als zodanig zouden zij ook de ontwikkeling van en de ervaringen met regionaal en gemeentelijk beleid moeten coördineren. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Organisaties van de sociale economie zouden meer bij de lokale economische besluitvorming moeten worden betrokken. Lokale en regionale overheden moeten maatschappelijk verantwoorde processen en normen voor overheidsopdrachten ontwikkelen, waarbij voldoende aandacht moet worden besteed aan sociaal inclusieve economische actoren en aan milieuoverwegingen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR stelt voor regionale mechanismen voor dialoog en ondersteuning tussen regionale en lokale overheden en netwerken van de sociale economie te institutionaliseren, om financiële mogelijkheden te kanaliseren, mogelijkheden voor capaciteitsopbouw te creëren en entiteiten in het veld beter te ondersteunen. Daartoe zou elke lidstaat moeten beschikken over ministeries/departementen/agentschappen die speciaal verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van de sociale economie en een duidelijk mandaat hebben om zich met aanverwante zaken bezig te houden. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Op lokaal en regionaal niveau zouden er voor economische en sociale entiteiten mogelijkheden voor opleidingen en capaciteitsopbouw moeten komen, zodat zij als bedrijfsmodel meer veerkracht en autonomie verkrijgen en aantrekkelijker worden voor loopbanen in de sociale economie. Daarom zou in de verschillende stadia van het formeel onderwijs, van beroepsopleidingen, van universitaire curricula en in alle onderwijscycli moeten worden voorzien in gespecialiseerde opleidingen op het gebied van sociaal ondernemerschap. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wat de sociale economie en sociale ondernemingen betreft, is het van belang dat de coördinatie tussen lokale en regionale bestuursniveaus, zowel binnen dezelfde lidstaat als in de hele EU, wordt voortgezet en opgevoerd. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Door middel van twinning zouden gebieden die al ervaring hebben met de ontwikkeling van lokale en regionale ecosystemen en daarmee verband houdende rechtskaders voor de sociale economie als mentor kunnen gaan fungeren voor gebieden die daar geen of minder ervaring mee hebben. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR dringt aan op voortdurende kennisontwikkeling en coördinatie tussen gemeenten en regio’s, ook binnen de lidstaten, op het gebied van de sociale economie en sociale ondernemingen. Nationale strategieën zouden deze samenwerking ten goede kunnen komen, onder meer door een impuls te geven aan aanverwante acties in netwerken van lokale overheden en regio’s op nationaal niveau. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Sociaal ondernemerschap zou de transitie van de economie naar een economisch, sociaal en ecologisch duurzamer model moeten faciliteren. Daartoe moeten de lokale en regionale overheden uitzoeken hoe de sociale economie een aantrekkelijkere reputatie kan krijgen, bijvoorbeeld door middel van grootschalige communicatiecampagnes, een betere toegang van actoren uit de sociale economie tot overheidsopdrachten en gerichte financiële steun. |
| --- | --- |

37.

| 38. | “Europese hoofdstad van de sociale economie” zou een officiële titel moeten worden. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR is het ermee eens dat de EU bij haar maatregelen rekening moet houden met lokale en regionale perspectieven. Succesvolle proefinitiatieven en goede praktijken van actoren uit de sociale economie moeten worden opgenomen in aanbevelingen op regeringsniveau en worden verspreid via netwerken van de sociale economie en publieke voorlichting. Dit zou kunnen gebeuren met een speciaal nieuw platform voor de sociale economie waar het Europees Comité van de Regio’s dan actief aan zou deelnemen en dat zou moeten samenwerken met alle relevante belanghebbenden. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR stelt voor de toegang van lokale en regionale overheden tot informatie over Europese fondsen en programma’s, zoals de Europese structuur- en investeringsfondsen, te verbeteren, de banden tussen de EU en het lokale/regionale niveau te versterken en het bewustzijn van de rol van de sociale economie in lokale en regionale gemeenschappen te vergroten. |
| --- | --- |

40.

Betere financiering, belastingheffing en markttoegang

| 41. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een EU Social Economy Gateway (één loket voor de sociale economie) op te zetten die een lijst van beleidsmaatregelen en financieringsmogelijkheden voor de sector zou moeten bijhouden, en met haar voorstel om de toegang tot overheidsfinanciering te verbeteren. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Een slechte toegang tot financiering is een van de grootste obstakels voor sociaal ondernemerschap. Het is daarom belangrijk om synergieën tussen financieringsinstrumenten te bevorderen en te blijven zorgen voor op de behoeften van sociale ondernemingen en organisaties van de sociale economie afgestemde particuliere financiering, geduldkapitaal en adviesondersteuning. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het potentieel van de sociale economie voor beroepsopleidingen, universitair onderwijs en alle onderwijscycli en voor actief werkgelegenheidsbeleid, alsmede voor de ontwikkeling van vaardigheden en competenties, moet worden verkend. Daarom zou de Commissie opleidingen en een leven lang leren voor werknemers in de sociale economie moeten ondersteunen voor wat betreft zaken als digitalisering, participatief leiderschap, veerkracht en de groene transitie, zodat zij een steun in de rug krijgen om de arbeidsmarkt van de sociale economie te betreden of zich daar te handhaven. |
| --- | --- |

43.

| 44. | In aanvulling op de groene taxonomie als bijdrage aan de uitvoering van de Green Deal zou de Commissie dringend een voorstel voor de vaststelling van een sociale taxonomie moeten indienen. Een sociale taxonomie zou potentiële investeerders en ondernemingen duidelijk maken wat onder “sociale investering” kan worden verstaan. Het ontbreken van zo’n taxonomie belemmert momenteel mogelijke particuliere investeringen in de sociale economie. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR stelt voor de factoren aan te pakken die de toegang van actoren van de sociale economie tot nationale en EU-fondsen belemmeren en te zorgen voor een betere aanpassing aan lokale situaties. Zo zouden programma’s voor financiële steun van de EU en de lidstaten moeten worden afgestemd op specifieke territoriale behoeften en situaties en bovendien een veilig en voorspelbaar systeem moeten vormen voor de financiering van sociale diensten door de overheid, van centrale overheden tot lokale overheden. Een goed voorbeeld hiervan waren de fondsen voor sociale innovatie die in de laatste Europese begroting werden gepromoot en die in alle lidstaten de aanzet gaven tot nieuwe sociale projecten. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Het CvdR is ingenomen met de vooruitgang die dankzij NextGenerationEU binnen het cohesiebeleid is geboekt op het gebied van de sociale economie en met de nieuwe mogelijkheden die zich aandienen. Het is echter nog steeds nodig dat steden en regio’s rechtstreeks toegang krijgen tot deze fondsen. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Het is zaak om op het niveau van de EU en de lidstaten een begrotingskader voor de sociale economie te ontwikkelen waarmee oneerlijke concurrentie kan worden aangepakt, aangezien actoren van de sociale economie grotendeels zijn aangewezen op hun eigen middelen. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het CvdR moedigt de lidstaten aan om met middelen uit EU-fondsen, waaronder de faciliteit voor herstel en veerkracht, en met de hulp van InvestEU een “garantiefonds voor kleine en middelgrote entiteiten van de sociale economie” op te zetten. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het CvdR pleit voor een fiscaal beleid waarin functies van algemeen belang worden erkend. Bijvoorbeeld: toepassing van reële fiscale oplossingen ter ondersteuning van de sector van de sociale economie (concessies, vrijstellingen, zowel voor de inkomstenbelasting als voor de btw), waarbij een entiteit van de sociale economie of een sociale onderneming grotere financiële voordelen krijgt (zowel rechtstreeks voor entiteiten van de sociale economie als voor mensen/bedrijven die gebruikmaken van diensten of bepaalde goederen kopen van deze entiteiten). Daarom verzoekt het CvdR de Commissie om in het wetgevingsinitiatief “Bedrijven in Europa: kader voor de belastingheffing van inkomsten” (Befit) speciale aandacht te besteden aan belastingregelingen voor entiteiten van de sociale economie. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Er moeten dringend begrotingsmaatregelen worden genomen die gunstig zijn voor de sector van de sociale economie, en ook moet worden gezorgd voor betere fiscale voordelen (sociale zekerheid, inkomstenbelasting) bij de aanwerving van mensen die in een kwetsbare positie verkeren of zouden kunnen belanden, met speciale steun voor bedrijfsmodellen die vooral deze personen in dienst nemen (speciale arbeidscentra en instroombedrijven). |
| --- | --- |

50.

| 51. | Het CvdR steunt de vaststelling van quota en de standaardisatie van voorwaarden om toegang tot de arbeidsmarkt te garanderen voor volwassenen met een bepaalde cognitieve handicap; de huidige verordening (met een quotum van 2 %) volstaat niet en wordt in veel gevallen niet nageleefd. Hiervoor zijn gerichte voorlichtingscampagnes nodig. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Er is duidelijk behoefte aan betere en eenvoudige regelgeving die sociale ondernemingen toegang tot kredieten geeft. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het CvdR dringt aan op beleid ter bevordering van maatschappelijk verantwoorde overheidsopdrachten en op sociale vereisten in aanbestedingen, als middel om de sociale economie vooruit te helpen. |
| --- | --- |

53.

| 54. | De sociale economie zou een betere toegang tot overheidsopdrachten moeten worden geboden door gebruik te maken van de mogelijkheden waarin de Europese richtlijn inzake overheidsopdrachten al voorziet. Ook zou moeten worden ingezet op capaciteitsopbouw, met betrekking tot zowel de ambtenarij als de sociale economie. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het CvdR dringt aan op duidelijkere regels voor staatssteun aan entiteiten van de sociale economie en op de differentiatie daarvan ten opzichte van andere soorten ondernemingen. Wat dit betreft, moet de sociale economie anders worden behandeld als het aankomt op de verenigbaarheid van staatssteun met de interne markt (zie artikel 87, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap). Er zou een specifieke staatssteunregeling moeten komen voor actoren van de sociale economie en ondernemingen die zich in de sociale sector bewegen en juist daar actief zijn waar er sprake is van marktfalen. In Frankrijk is er bijvoorbeeld een spaarfonds dat wordt gebruikt voor investeringen in de sociale economie (10 %). Het land heeft ook een keurmerk voor hoogst innovatieve, ecologische ondernemingen die een sociale functie vervullen, met belastingvoordelen voor investeerders aangezien dit soort ondernemingen minder winstgevend zijn. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Het Europese rechtskader zou erkende sociale ondernemingen toegang moeten bieden tot Europese openbare markten zonder dat zij daar hoeven te concurreren met traditionele ondernemingen, omdat zij voorzien in sociale behoeften of in opdracht van de overheid openbaredienstverplichtingen vervullen. Dit zou een troef kunnen zijn voor overheidsinstanties die een wettelijk kader voor de sociale economie tot stand brengen, met een systeem van goedkeuring en financiering. |
| --- | --- |

56.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  PB C 440 van 29.10.2021, blz. 62.

1

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/28 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/28

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese zorgstrategie

(2023/C 157/06)

| Rapporteur: | Heinrich DORNER (AT/PSE), lid van de deelstaatregering van Burgenland |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over de Europese zorgstrategie
  COM(2022) 440 final |

Rapporteur:

Heinrich DORNER (AT/PSE), lid van de deelstaatregering van Burgenland

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over de Europese zorgstrategie

COM(2022) 440 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

Beleidsprioriteiten

| 1. | beseft dat er hoogwaardige zorgdiensten nodig zijn voor onderwijs en opvang voor jonge kinderen, zodat zij hun cognitieve, taalkundige en fysieke vaardigheden en competenties ontwikkelen, gezond en actief leven en niet worden blootgesteld aan armoede en sociale uitsluiting, alsook voor langdurige zorg. Op die manier kunnen ouderen en/of personen met een handicap hun autonomie behouden en een waardig leven leiden. Ook kan zo het hoofd worden geboden aan demografische veranderingen en de exponentieel stijgende vraag naar zorgdiensten. Vroegtijdige interventie en een goede gezondheidsbevordering en ziektepreventie zijn bevorderlijk voor een langer zelfstandig leven en een langer gezond en actief leven en kunnen het begin van de behoefte aan zorg vertragen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zorgdiensten moeten betaalbaar, toegankelijk en beschikbaar zijn om te kunnen voorzien in de gestaag toenemende behoefte aan onderwijs en opvang voor jonge kinderen en om ouderen en/of personen met een handicap in staat te stellen zelfstandig te leven en tegelijkertijd hun gezin te ondersteunen c.q. de gezinsleden te ontlasten. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zorgverleners krijgen niet altijd genoeg waardering. Dat uit zich hier en daar nogal eens in lage lonen, weinig vooruitzichten op loopbaanontwikkeling, een laag opleidingsniveau, slechte opleidingsmogelijkheden, een gebrek aan psychologische ondersteuning en zorg en soms ook arbeidsonzekerheid. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Vrouwen hebben onevenredig vaak te lijden onder een gebrek aan zorgdiensten, aangezien aanvullende of informele zorgtaken nog steeds overwegend op hun schouders terechtkomen, waardoor het moeilijker voor hen is om werk en privéleven te combineren en betaalde arbeid te verrichten. 90 % van de formele zorgverleners zijn vrouw, met nog veel te vaak slecht betaalde en onzekere banen. 92 % van de vrouwen in de EU verricht regelmatig, d.w.z. meer dan één dag per week, onbetaalde zorgtaken, en 81 % verricht dagelijks onbetaalde zorgtaken. 7,7 miljoen vrouwen in Europa hebben vanwege zorgtaken geen baan (1). |
| --- | --- |

4.

| 5. | Tijdens de COVID-19-crisis wisten de gezondheids- en zorgstelsels zich in veel landen snel aan te passen en goede zorg te blijven bieden. Tegelijkertijd bleek door de pandemie dat de zorgstelsels in zekere zin niet veerkrachtig genoeg zijn. De werkgelegenheid en de continuïteit van verpleging en verzorging kunnen worden veiliggesteld door crisisbestendige werkgeversstructuren op te zetten. Dit geldt met name voor de eigendomsstructuur en de aanwending van gegenereerde winsten. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR wijst erop dat er in heel Europa een tekort is aan geschoolde werknemers in de zorgsector, met name in gebieden die te kampen hebben met ontvolking of in achtergebleven regio’s, waar de zorg voor ouderen en hulpbehoevenden minder toegankelijk is, met alle sociale gevolgen van dien, en dat de zorgsector een enorm potentieel bezit voor de arbeidsmarkt: in de komende tien jaar zullen er mogelijk acht miljoen vacatures zijn in de gezondheidszorg en de sociale zorg (2). |
| --- | --- |

6.

Beginselen

| 7. | Het CvdR onderschrijft beginsel 9 van de Europese pijler van sociale rechten en het daarin opgenomen recht van ouders en mensen met zorgtaken op passende regelingen voor verlof en flexibele arbeidstijden en op toegang tot zorgdiensten. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR onderschrijft beginsel 11 van de Europese pijler van sociale rechten en het daarin opgenomen recht van kinderen op betaalbare en goede opvang en voor- en vroegschoolse educatie. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR onderschrijft beginsel 17 van de Europese pijler van sociale rechten en het daarin verankerde recht op inclusie van personen met een handicap en hun recht op inkomenssteun, op een aan hun behoeften aangepaste werkomgeving en op diensten die hen in staat stellen om op de arbeidsmarkt en in de samenleving actief te zijn. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR onderschrijft beginsel 18 van de Europese pijler van sociale rechten en het daarin opgenomen recht op betaalbare en hoogwaardige langdurige zorg, met name thuiszorg en gemeenschapsgerichte diensten. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR onderschrijft het Handvest van de grondrechten van de EU en het daarin opgenomen recht van ouderen om een waardig en zelfstandig leven te leiden en deel te nemen aan het sociale en culturele leven. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR onderschrijft het Handvest van de grondrechten van de EU (3) en het daarin opgenomen recht van personen met een handicap op maatregelen die hun zelfstandigheid, hun maatschappelijke en beroepsintegratie en hun deelname aan het gemeenschapsleven garanderen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR verzoekt de EU-lidstaten, als leden van de IAO, IAO-verdrag nr. 189 inzake fatsoenlijk werk voor huishoudelijk personeel, verdrag nr. 190 betreffende de uitbanning van geweld en pesterijen op het werk en verdrag nr. 149 inzake verplegend personeel te ratificeren en uit te voeren wanneer zij dat nog niet hebben gedaan. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR spreekt zijn steun uit voor het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap en voor de daarin verankerde verplichting om de training te bevorderen van vakspecialisten en personeel die werken met personen met een handicap, op het gebied van de rechten die in het Verdrag worden erkend, teneinde de door deze rechten gewaarborgde hulp en diensten beter te kunnen verlenen. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR onderschrijft artikel 19 van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap en het daarin verankerde recht van personen met een handicap op toegang tot een reeks van thuis-, residentiële en andere diensten om het wonen en de opname in de maatschappij te ondersteunen. |
| --- | --- |

15.

Algemene opmerkingen

| 16. | Het is een goede zaak dat de Commissie in haar mededeling over de Europese zorgstrategie de problemen die al in een eerder initiatiefadvies van het CvdR (4) over zorg aan de orde zijn gesteld, behandelt en tot op zekere hoogte de daarin geopperde oplossingen, zoals de invoering van een efficiënt systeem voor uitgebreide gegevensverzameling en -analyse, overneemt. Het is hoog tijd voor de invoering van een interoperabel systeem voor bepaalde sectoren (met name tussen gezondheidszorg en sociale zorg). |
| --- | --- |

16.

| 17. | Door alle Europese lokale en regionale overheden met bevoegdheden op het gebied van gezondheid, zorg en onderwijs en de lidstaten en de EU-instellingen moet een gemeenschappelijke strategie worden uitgevoerd om te zorgen voor toegankelijke langdurige zorg die voldoet aan de behoeften van zowel zorgontvangers als verzorgers en voor hoogwaardige, betaalbare en toegankelijke kinderopvang in de hele Europese Unie. Deze strategie moet daarom ook worden ingebed in het Europees semester. Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel moet er daarbij wel rekening mee worden gehouden dat zorg en voor- en vroegschoolse educatie en opvang in de verschillende lidstaten op verschillende manieren zijn geregeld. |
| --- | --- |

17.

| 18. | De Europese zorgstrategie is een belangrijke en positieve eerste stap in de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de verbetering van het zorgstelsel in Europa, en zou kunnen bijdragen aan de verbetering van langdurige zorg en voor- en vroegschoolse educatie en aan de versterking van gendergelijkheid en sociale rechtvaardigheid in zorgstelsels. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR is zich ervan bewust dat sociale diensten zoals voor- en vroegschoolse educatie en opvang of langdurige zorg deel uitmaken van een belangrijke economische sector die in de zorgbehoeften voorziet, banen creëert, gezondheidskosten helpt vermijden en de samenleving aldus in meerdere opzichten goede diensten bewijst. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR is ingenomen met de voorstellen van de Commissie om wat langdurige zorg en kinderopvang betreft op gecoördineerde wijze samen te werken. Daarbij zouden met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel ondersteunende maatregelen (zoals gezamenlijke analyses, uitwisseling van beste praktijken en ondersteuning van hervormingen en investeringen met EU-middelen) op Europees niveau moeten worden genomen en beleidskaders voor hervormingen en investeringen op nationaal, regionaal en lokaal niveau moeten worden vastgesteld. Het CvdR roept de Commissie ook op om bij overheidsinvesteringen in langdurige zorg voorlichting te geven over het gebruik van de programma’s en financiële instrumenten van de EU. Om een maximaal effect te bereiken is het verder noodzakelijk dat Europese fondsen van verschillende programma’s elkaar aanvullen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | In aanvulling op de groene taxonomie als bijdrage aan de uitvoering van de Green Deal zou de Commissie dringend een voorstel voor de vaststelling van een sociale taxonomie moeten indienen. Een sociale taxonomie zou potentiële investeerders en ondernemingen duidelijk maken wat onder “sociale investering” kan worden verstaan. Het ontbreken van een sociale taxonomie belemmert momenteel particuliere investeringen in de gezondheidszorg en sociale dienstverlening. |
| --- | --- |

21.

| 22. | In het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit is tot dusverre 33 % van de sociale uitgaven die zijn gepland in de 25 door de Commissie gesteunde en door de Raad goedgekeurde nationale herstel- en veerkrachtplannen bestemd voor gezondheidszorg en langdurige zorg (ongeveer 45 miljard EUR), nog eens 33 % voor onderwijs en kinderopvang (45,7 miljard EUR) en 14 % voor sociaal beleid (19,7 miljard EUR). |
| --- | --- |

22.

| 23. | De totstandbrenging van betaalbare, beter toegankelijke, beschikbare en hoogwaardige zorgdiensten is belangrijk voor de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en dus voor de gendergelijkheid. Het is van belang de bestaande diensten te analyseren, complementariteiten vast te stellen en overlappingen of doublures te beperken om de middelen te kanaliseren en de meerwaarde van multiprofessionaliteit te bevorderen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Gewezen zij op het belang van lokale en regionale kmo’s en non-profitorganisaties als zorgverleners. In dit verband dienen lokale en regionale markten voor zorgdiensten kmo’s en non-profitorganisaties in staat te stellen om onder gelijke voorwaarden met grotere dienstverleners te concurreren. De EU-instellingen, de lidstaten en de lokale en regionale overheden moeten de vele dienstverleners ondersteunen en goed functionerende lokale en regionale markten voor zorgdiensten bevorderen. In het kader van maatschappelijk verantwoorde overheidsopdrachten roept het Comité de lokale en regionale overheden op om, in hun hoedanigheid van overheidsinkopers, rekening te houden met de lokale/regionale sociale impact van de wijze waarop de diensten worden geproduceerd, ingekocht en geleverd. |
| --- | --- |

24.

Bevindingen inzake voor- en vroegschoolse educatie en opvang

| 25. | De voorgestelde herziening van de Barcelona-doelstellingen zou een nuttig middel zijn om de toegang tot kinderopvang verder te verruimen en sluit aan op de aanbeveling van de Raad tot invoering van een Europese kindergarantie (5). Het is voor hun verdere leven en sociale inclusie in het belang van kinderen om hun deelname aan voor- en vroegschoolse educatie en opvang te bevorderen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het is een nuttige aanvulling dat bij de beoordeling van de vooruitgang op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie en opvang in de lidstaten ook wordt gekeken naar de duur van de deelname hieraan, zodat de vooruitgang van elke lidstaat nauwkeuriger kan worden beoordeeld. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wat voor- en vroegschoolse educatie en opvang betreft, zijn de arbeidsomstandigheden, het aanzien, de beloning en de voortgezette beroepsopleiding en bijscholing van verzorgers van cruciaal belang om te zorgen voor optimale zorg door gekwalificeerd personeel, met als doel dat alle kinderen zich beter kunnen ontwikkelen. |
| --- | --- |

27.

Bevindingen over langdurige zorg

| 28. | De aantrekkelijkheid van zorgberoepen wordt rechtstreeks bepaald door betere arbeidsomstandigheden, correcte lonen, onderwijs en opleiding, en bij- en omscholingsmogelijkheden. In dit verband is het Europees Jaar van de Vaardigheden 2023 een goede zaak. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Een sterke werknemersvertegenwoordiging is van groot belang, zowel voor de voortdurende verbetering van de arbeidsomstandigheden in de zorgdiensten als voor de sociale dialoog als fundamenteel onderdeel van het Europese sociale model. Het CvdR verwelkomt in dit verband dat de Europese Commissie heeft aangekondigd in januari 2023 een nieuwe sectorale sociale dialoog voor sociale diensten op EU-niveau in te stellen, met inbegrip van de subsector zorgdiensten, waarin ook de vertegenwoordiging van lokale en regionale overheden in hun hoedanigheid van werkgevers in de publieke sector zal worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR is ingenomen met de kwaliteitsbeginselen voor alle aanbieders van langdurige zorg die zijn opgenomen in het voorstel voor een aanbeveling van de Raad over de toegang tot betaalbare en hoogwaardige langdurige zorg en benadrukt dat de sector langdurige zorg in de toekomst niet meer in het teken van winstbejag zou moeten staan, maar van regelmatige investeringen in kwaliteitsbevorderende maatregelen en hooggekwalificeerd personeel. Tegen deze achtergrond steunt het CvdR de oproep van het Europees Parlement aan de Commissie om met een kaderrichtlijn te komen over langdurige — formele en informele — zorg, met fundamentele beginselen en empirisch onderbouwde criteria voor toegankelijke en geïntegreerde hoogwaardige langdurige zorg en ondersteunende diensten in de hele EU (6). |
| --- | --- |

30.

| 31. | In verband met de oproep aan de lidstaten om een kwaliteitskader voor langdurige zorg te ontwikkelen (punt 6 van de desbetreffende aanbeveling van de Raad (7)) bestaan er op nationaal of regionaal niveau vaak al systemen om de kwaliteit van de zorg te waarborgen. Deze moeten daarom naar behoren in overweging worden genomen, mede met het oog op de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Investeringen in de zorg deel maken deel uit van een holistische aanpak waarbij niet alleen sociale en sociaal-economische beleidsdoelstellingen worden nagestreefd, maar investeringen in de zorg ook als positieve economische prikkels worden gezien. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het is van belang bijzondere aandacht te besteden aan de psychologische opleiding van zorgverleners. |
| --- | --- |

33.

Bevindingen inzake voor- en vroegschoolse educatie en opvang

| 34. | Het CvdR pleit voor gestandaardiseerde gegevensverzameling op lokaal en regionaal niveau en handhaving van het wederzijds leren om een basis te leggen voor gerichte steun aan regio’s en Europa-brede vergelijkbaarheid op lokaal en regionaal niveau, en om nationale en regionale overheden te ondersteunen door middel van indicatoren voor het monitoren van de kwaliteit van kinderopvang. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het CvdR beveelt aan de financiële steunmogelijkheden voor de oprichting en het behoud c.q. de modernisering van kinderopvangfaciliteiten te verhogen en uit te breiden, zodat er rekening mee kan worden gehouden dat regio’s en steden in de Europese Unie zich niet allemaal even snel ontwikkelen. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het aanbod van gepersonaliseerde diensten zou moeten worden uitgebreid met de diensten waar het meeste vraag naar is en die zelfstandig wonen gemakkelijker maken, zoals persoonlijke bijstand of thuishulp. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Betere arbeidsomstandigheden, meer aanzien en correcte lonen voor het personeel in de voor- en vroegschoolse educatie en opvang zijn een integraal onderdeel van de uitvoering van de zorgstrategie. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het is van groot belang om leemten te dichten tussen het aflopen van iemands naar behoren betaalde of vergoede moederschaps-, vaderschaps- of ouderschapsverlof en het begin van voor- en vroegschoolse educatie en opvang. De lidstaten wordt aanbevolen te overwegen om daartoe een wettelijk recht op voor- en vroegschoolse educatie en opvang in te voeren. |
| --- | --- |

38.

Aanbevelingen op het gebied van langdurige zorg

| 39. | Nagegaan zou moeten worden of bindende instrumenten en/of wetgeving nodig zijn, en of de cohesiemiddelen in dat verband uitgebreid moeten worden, om in heel Europa te zorgen voor universele, gelijke en effectieve toegang tot hoogwaardige zorg voor alle mensen in nood en fatsoenlijke en, gezien de sociale en maatschappelijke waarde van hun werk, gezonde arbeidsomstandigheden, professionele ondersteuning en fatsoenlijke lonen voor alle zorgmedewerkers te waarborgen, hoogwaardige banen te behouden en de aantrekkelijkheid van het werk in de zorgsector te vergroten. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR beveelt aan de financiële steunmogelijkheden voor de oprichting en het behoud of de modernisering van faciliteiten voor ouderenzorg te verhogen en uit te breiden, zodat er rekening mee kan worden gehouden dat regio’s en steden in de Europese Unie zich niet allemaal even snel ontwikkelen. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR beveelt aan een alomvattende strategie uit te werken voor de toekomstige behoefte aan geschoolde arbeidskrachten in de Europese Unie, met name om de braindrain binnen de Europese Unie in te dammen tot een niveau dat aanvaardbaar is voor de betrokken regio’s, en uniforme voorwaarden vast te stellen voor het werk van zorgverleners en huishoudelijk personeel uit derde landen. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Ook voor langdurige zorg zouden, naar het voorbeeld van de Barcelona-doelstellingen, doelen en indicatoren moeten worden vastgesteld. In het verlengde daarvan zouden op lokaal en regionaal niveau gegevens moeten worden verzameld, zodat die als basis kunnen dienen voor gerichte steun aan regio’s en voor een Europa-brede vergelijkbaarheid op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR pleit voor de aanwijzing van nationale coördinatoren of, afhankelijk van de nationale omstandigheden, voor een ander passend coördinatiemechanisme voor langdurige zorg, als centrale contactpunten om de uitvoering van maatregelen te ondersteunen. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het is belangrijk om oog te hebben voor de rol die lokale en regionale overheden spelen bij actief ouder worden op andere gebieden van het leven, zoals sociale inclusie en het deel uitmaken van een gemeenschap, toegang tot cultuur, onderwijs en huisvesting. Voortbouwend op het partnerschap voor gezond en actief ouder worden, is het belangrijk regionale en lokale ecosystemen te versterken die zorgen voor een bijdrage van alle belangrijke beleidsterreinen en sectoren. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR dringt aan op een Europese campagne om zorgberoepen aantrekkelijker te maken en te zorgen voor een genderevenwicht in de relevante beroepssectoren. |
| --- | --- |

45.

Brussel, 9 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  COM(2022) 440 final.

1

(2)  COM(2021) 50 final.

2

(3)  Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (PB C 202 van 7.6.2016, blz. 389).

3

(4)  Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Toekomstplan voor verplegend en verzorgend personeel — Lokale en regionale kansen in de context van een Europese uitdaging (PB C 440 van 29.10.2021, blz. 56).

4

(5)  Aanbeveling (EU) 2021/1004 van de Raad van 14 juni 2021 tot instelling van een Europese kindergarantie (PB L 223 van 22.6.2021, blz. 14).

5

(6)  Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2022“Naar gemeenschappelijke Europese maatregelen op het gebied van zorg” (2021/2253(INI)) (PB C 47 van 7.2.2023, blz. 30), punt 61.

6

(7)  Aanbeveling van de Raad van 8 december 2022 over toegang tot betaalbare zorg en hoogwaardige langdurige zorg (PB C 476 van 15.12.2022, blz. 1).

7

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/33 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/33

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over een toereikend minimuminkomen voor sociale inclusie: het lokale en regionale perspectief

(2023/C 157/07)

| Rapporteur: | Anne KARJALAINEN (FI/PSE), lid van de gemeenteraad van Kerava |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een aanbeveling van de Raad over een toereikend minimuminkomen met het oog op actieve inclusie
  COM(2022) 490 final |

Rapporteur:

Anne KARJALAINEN (FI/PSE), lid van de gemeenteraad van Kerava

Referentiedocument:

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad over een toereikend minimuminkomen met het oog op actieve inclusie

COM(2022) 490 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Punt 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Zonder afbreuk te doen aan de prikkels voor wie kan werken om zich (opnieuw) op de arbeidsmarkt te integreren, zou de inkomenssteun het inkomen van personen met onvoldoende middelen geleidelijk moeten verhogen tot een niveau dat
  ten minste gelijkwaardig
  is
  aan
  : | Zonder afbreuk te doen aan de prikkels voor wie kan werken om zich (opnieuw) op de arbeidsmarkt te integreren, zou de inkomenssteun het inkomen van personen met onvoldoende middelen geleidelijk moeten verhogen tot een niveau dat
  hoger
  is
  dan een van de volgende niveaus, teneinde mensen op zinvolle wijze uit de armoede te halen of het risico op armoede voor hen weg te nemen
  : |
| a) | de nationale armoederisicodrempel, of |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Zonder afbreuk te doen aan de prikkels voor wie kan werken om zich (opnieuw) op de arbeidsmarkt te integreren, zou de inkomenssteun het inkomen van personen met onvoldoende middelen geleidelijk moeten verhogen tot een niveau dat
  ten minste gelijkwaardig
  is
  aan
  :

Zonder afbreuk te doen aan de prikkels voor wie kan werken om zich (opnieuw) op de arbeidsmarkt te integreren, zou de inkomenssteun het inkomen van personen met onvoldoende middelen geleidelijk moeten verhogen tot een niveau dat
  hoger
  is
  dan een van de volgende niveaus, teneinde mensen op zinvolle wijze uit de armoede te halen of het risico op armoede voor hen weg te nemen
  :

a)

de nationale armoederisicodrempel, of

| b) | de geldwaarde van noodzakelijke goederen
  en diensten
   — met inbegrip van adequate voeding,
  huisvesting, gezondheidszorg
  en essentiële diensten — conform de nationale definities, of |
| --- | --- |

b)

de geldwaarde van noodzakelijke goederen
  en diensten
   — met inbegrip van adequate voeding,
  huisvesting, gezondheidszorg
  en essentiële diensten — conform de nationale definities, of

| c) | andere op basis van de nationale wetgeving of praktijk vastgestelde niveaus die vergelijkbaar zijn met de in punt a) of b) bedoelde niveaus. |
| --- | --- |

c)

andere op basis van de nationale wetgeving of praktijk vastgestelde niveaus die vergelijkbaar zijn met de in punt a) of b) bedoelde niveaus.

| a) | de nationale armoederisicodrempel, of |
| --- | --- |

a)

de nationale armoederisicodrempel, of

| b) | de geldwaarde van noodzakelijke goederen — met inbegrip van adequate voeding, en
  van ondersteunende en
  essentiële diensten — conform
  de in punt 2 vermelde definities en zoals aangevuld met
  de nationale definities, of |
| --- | --- |

b)

de geldwaarde van noodzakelijke goederen — met inbegrip van adequate voeding, en
  van ondersteunende en
  essentiële diensten — conform
  de in punt 2 vermelde definities en zoals aangevuld met
  de nationale definities, of

| c) | andere op basis van de nationale wetgeving of praktijk vastgestelde niveaus die vergelijkbaar zijn met de in punt a) of b) bedoelde niveaus. |
| --- | --- |

c)

andere op basis van de nationale wetgeving of praktijk vastgestelde niveaus die vergelijkbaar zijn met de in punt a) of b) bedoelde niveaus.

Motivering

Om het kerndoel te bereiken, moet inkomenssteun het inkomen van personen met onvoldoende middelen tot boven de armoedegrens verhogen, anders wordt het streefcijfer niet gehaald.

Verder mogen nationale definities van “ondersteunende” en “essentiële” diensten alleen worden toegepast wanneer zij meer diensten omvatten dan die welke in de in deze aanbeveling voorgestelde definities zijn opgenomen.

Wijzigingsvoorstel 2

Punt 6

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten wordt aanbevolen uiterlijk 31 december
  2030
  het in punt 5) bedoelde toereikende niveau van inkomenssteun te bereiken zonder de duurzaamheid van de overheidsfinanciën in het gedrang te brengen. | De lidstaten wordt aanbevolen uiterlijk
  op
  31 december
  2027
  het in punt 5) bedoelde toereikende niveau van inkomenssteun te bereiken zonder de duurzaamheid van de overheidsfinanciën in het gedrang te brengen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten wordt aanbevolen uiterlijk 31 december
  2030
  het in punt 5) bedoelde toereikende niveau van inkomenssteun te bereiken zonder de duurzaamheid van de overheidsfinanciën in het gedrang te brengen.

De lidstaten wordt aanbevolen uiterlijk
  op
  31 december
  2027
  het in punt 5) bedoelde toereikende niveau van inkomenssteun te bereiken zonder de duurzaamheid van de overheidsfinanciën in het gedrang te brengen.

Motivering

De termijn voor de lidstaten om een passend niveau van inkomenssteun te bereiken, moet worden vervroegd, zodat er voldoende tijd overblijft om het effect van dit beleid op de armoedebestrijding te evalueren en het voorstel eventueel te herzien om de doeltreffendheid ervan te verbeteren.

Wijzigingsvoorstel 3

Punt 9, a)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| transparante en niet-discriminerende criteria om in aanmerking te komen, waarbij de daadwerkelijke toegang tot een minimuminkomen voor jonge volwassenen wordt gevrijwaard — ongeacht het bestaan van een vaste verblijfplaats — en waarbij wordt gewaarborgd dat de duur van legaal verblijf
  evenredig
  is; | transparante en niet-discriminerende criteria om in aanmerking te komen, waarbij de daadwerkelijke toegang tot een minimuminkomen voor jonge volwassenen wordt gevrijwaard — ongeacht het bestaan van een vaste verblijfplaats — en waarbij wordt gewaarborgd dat de duur van legaal verblijf
  niet langer
  is
  dan de 5 jaar ononderbroken legaal verblijf die vereist is om de status van langdurig ingezetene te verkrijgen
  ; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

transparante en niet-discriminerende criteria om in aanmerking te komen, waarbij de daadwerkelijke toegang tot een minimuminkomen voor jonge volwassenen wordt gevrijwaard — ongeacht het bestaan van een vaste verblijfplaats — en waarbij wordt gewaarborgd dat de duur van legaal verblijf
  evenredig
  is;

transparante en niet-discriminerende criteria om in aanmerking te komen, waarbij de daadwerkelijke toegang tot een minimuminkomen voor jonge volwassenen wordt gevrijwaard — ongeacht het bestaan van een vaste verblijfplaats — en waarbij wordt gewaarborgd dat de duur van legaal verblijf
  niet langer
  is
  dan de 5 jaar ononderbroken legaal verblijf die vereist is om de status van langdurig ingezetene te verkrijgen
  ;

Motivering

Opvallende verschillen in de vereisten met betrekking tot de minimumduur van legaal verblijf worden erkend als belangrijke belemmeringen voor de toegang tot een minimuminkomen voor niet-onderdanen. Daarom is het van het grootste belang dat dergelijke vereisten beter op elkaar worden afgestemd.

Wijzigingsvoorstel 4

Punt 10, d)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| maatregelen te nemen om stigmatisering en
  onbewuste
  vooroordelen ten aanzien van armoede en sociale uitsluiting te bestrijden; | maatregelen te nemen om stigmatisering en vooroordelen ten aanzien van armoede en sociale uitsluiting te bestrijden; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

maatregelen te nemen om stigmatisering en
  onbewuste
  vooroordelen ten aanzien van armoede en sociale uitsluiting te bestrijden;

maatregelen te nemen om stigmatisering en vooroordelen ten aanzien van armoede en sociale uitsluiting te bestrijden;

Motivering

Vooroordelen die verband houden met armoede en sociale uitsluiting moeten worden bestreden, ongeacht of zij bewust of onbewust zijn.

Wijzigingsvoorstel 5

Punt 16, e)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| de balans van de maatregelen naar aanleiding van deze aanbeveling op te maken — met name wat betreft het effect ervan op de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting, op de werkgelegenheid en op de deelname aan opleidingen — en
  uiterlijk 2032
  verslag bij de Raad uit te brengen. | de balans van de maatregelen naar aanleiding van deze aanbeveling op te maken — met name wat betreft het effect ervan op de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting, op de werkgelegenheid en op de deelname aan opleidingen — en
  om de vier jaar
  verslag bij de Raad uit te brengen
  , met uiterlijk in 2030 een eindverslag
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

de balans van de maatregelen naar aanleiding van deze aanbeveling op te maken — met name wat betreft het effect ervan op de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting, op de werkgelegenheid en op de deelname aan opleidingen — en
  uiterlijk 2032
  verslag bij de Raad uit te brengen.

de balans van de maatregelen naar aanleiding van deze aanbeveling op te maken — met name wat betreft het effect ervan op de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting, op de werkgelegenheid en op de deelname aan opleidingen — en
  om de vier jaar
  verslag bij de Raad uit te brengen
  , met uiterlijk in 2030 een eindverslag
  .

Motivering

Aanpassing van de termijn waarbinnen de Commissie aan de Raad verslag moet uitbrengen aan de Raad aan de termijn voor het bereiken van de kerndoelen van de sociale top van Porto.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

| 1. | is verheugd dat de Europese Commissie erkent dat verdere maatregelen ter bestrijding van armoede in de gehele Europese Unie nodig zijn, hetgeen vereist dat de aandacht wordt toegespitst op de onderliggende oorzaken van armoede en op doeltreffende maatregelen ter bestrijding en voorkoming daarvan. In dit verband vormen de nationale regelingen voor inkomenssteun en de daarmee samenhangende ondersteunende diensten een ondergrens om te bereiken dat mensen een waardig leven kunnen leiden. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De lidstaten moeten zich ten volle inzetten voor de uitvoering van de aanbeveling van de Raad, teneinde de doelstelling voor 2030 te verwezenlijken, namelijk het aantal mensen dat het risico loopt op armoede en sociale uitsluiting, te verminderen. In het verleden (1) heeft het CvdR erop gewezen dat er adequate wetgeving moet komen om een minimuminkomen te garanderen dat ten minste boven de armoedegrens ligt. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Deze aanbeveling dient gepaard te gaan met de snelle en volledige uitvoering van de richtlijn betreffende toereikende minimumlonen. De aanbeveling is weliswaar een eerste stap in de goede richting, maar de erkenning van de noodzaak dat er dringend maatregelen moeten worden genomen om een minimuminkomen in de gehele EU te garanderen, vergt nadere bezinning over het meest doeltreffende regelgevingskader om zo’n maatregel op Europees niveau uit te voeren. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR onderstreept de duidelijke publieke steun voor een sociaal Europa (2) en een gemeenschappelijk kader voor een minimuminkomen, zoals geschetst tijdens de Conferentie over de toekomst van Europa (3). |
| --- | --- |

4.

| 5. | Ondanks inspanningen zijn armoede en sociale uitsluiting verder toegenomen en liepen in 2021 meer dan 90 miljoen Europeanen het risico op armoede en sociale uitsluiting. De urgentie van de situatie vereist een striktere termijn voor de uitvoering van de aanbeveling, en het CvdR stelt daarom voor om deze te vervroegen naar 2027. Het CvdR roept de Europese Commissie op om in 2027 de tot dusver geboekte vooruitgang nader te bekijken, waarbij de lidstaten om de vier jaar aan de Raad verslag uitbrengen en in 2030 een eindverslag opstellen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zorgwekkend is het gebrek aan een op rechten gebaseerde aanpak in de aanbeveling. Moderne regelingen voor een minimuminkomen kunnen ervoor zorgen dat mensen een waardig leven leiden, hun participatie en inclusie in de samenleving versterken en hun integratie in de arbeidsmarkt bevorderen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Armoede is een schending van de mensenrechten en werkbare regelingen en diensten voor een minimuminkomen hebben een stabiliserend effect op de economie als geheel, aangezien het uitbannen van armoede en het verminderen van inkomensongelijkheid niet alleen belangrijk zijn om de sociale rechtvaardigheid te bevorderen, maar ook om de economische groei te ondersteunen. Terugdringing van de inkomensongelijkheid vereist dat de lidstaten op een aantal beleidsterreinen doelgerichte maatregelen nemen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Vrouwen spelen een belangrijke rol bij het doorbreken van de vicieuze cirkel van armoede in gezinnen die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Het verhogen van de arbeidsparticipatie van vrouwen en het verkleinen van de loonkloof zal ook het pensioen van vrouwen ten goede komen en het risico op armoede na de pensionering verminderen. Om kinderarmoede terug te dringen, is het belangrijk dat kinderen toegang hebben tot alomvattende diensten, zoals voor- en vroegschoolse educatie en opvang, basisonderwijs, schoolmaaltijden en toegang tot vrijetijdsactiviteiten. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR stelt voor dat de nationale actieplannen inzake armoede zich toespitsen op de ontwikkeling van regelingen voor een minimuminkomen, met inbegrip van maatregelen om tot eerlijke lonen en fatsoenlijk werk te komen, hoogwaardige basisdiensten te waarborgen en adequate inkomenssteun en geïndividualiseerde sociale diensten te verkrijgen. In dit verband is het van belang er bij de ontwikkeling van de sociale diensten rekening mee te houden dat deze voor een maximaal bereik zorgen en de begunstigden die kunnen werken, aanmoedigen en in staat stellen de arbeidsmarkt (opnieuw) te betreden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Terwijl de doelstelling om het aantal mensen dat het risico loopt op armoede en sociale uitsluiting te verminderen tot 2030 loopt, hebben de COVID-19-pandemie, de aanhoudende oorlog in Oekraïne, de stijging van de energieprijzen en de oplopende inflatie de huishoudens met een laag inkomen het hardst getroffen, waardoor de armoede en de ongelijkheid zijn toegenomen. Tegelijkertijd is deze situatie bijzonder zorgwekkend voor kwetsbare groepen, met name voor personen met een handicap. Nieuwe ideeën zijn dus geboden en er moeten maatregelen worden genomen die voortbouwen op de lessen die uit eerdere crises zijn getrokken en op een heroverweging van de toewijzing van financiële en personele middelen om dit kerndoel te bereiken op basis van regelmatige evaluaties van het aantal mensen dat in armoede dreigt te vervallen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De groene transitie en de koolstofneutrale economie moeten de sociale dimensie weerspiegelen en de bijscholing van mensen die werkloos dreigen te worden, werklozen of economisch inactieven ondersteunen. Regelingen voor een minimuminkomen moeten een belangrijke rol spelen bij het bieden van steun en stimulansen voor de reïntegratie van mensen op de arbeidsmarkt. Evenzo neemt het CvdR met belangstelling kennis van de vooruitgang die is geboekt met minimumlonen en met het feit “dat de Commissie [...] van koers is veranderd door toereikende minimumlonen te beschouwen als een grondrecht en als een essentiële voorwaarde voor een sociale, rechtvaardige en duurzame markteconomie waarop de Europese interne markt is gebaseerd” (4). |
| --- | --- |

11.

| 12. | Klimaatverandering zal het aantal mensen dat het risico loopt op armoede en sociale uitsluiting verder doen toenemen, met name in gebieden waar de economie onevenwichtig is en die gevoelig zijn voor klimaatverandering. De socialezekerheidsstelsels worden geconfronteerd met de dringende noodzaak om aan de klimaatverandering te worden aangepast nu de vraag naar hulp toeneemt en nieuwe categorieën mensen steun nodig hebben. |
| --- | --- |

12.

| 13. | De Europese Unie en de lidstaten worden opgeroepen om samen met de lokale en regionale overheden specifieke maatregelen uit te werken om dakloosheid en energiearmoede terug te dringen en uit te bannen. De stijgende energieprijzen maken het voor kwetsbare huishoudens moeilijk om de energiekosten te betalen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het is positief dat de Europese Commissie inziet dat alle bestuursniveaus bij de bestrijding van armoede moeten worden betrokken. De lokale en regionale overheden spelen een cruciale rol bij het welslagen van de aanbeveling, zeker wat betreft het verlenen van sociale diensten van goede kwaliteit. De lokale en regionale overheden zijn het best in staat om actief contact te leggen met mensen die steun nodig hebben en de specifieke behoeften van personen in kaart te brengen, teneinde mensgerichte trajecten naar actieve integratie in de samenleving te ontwikkelen. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Er moet een actueel, volwaardig Europees benchmarkingkader komen voor minimuminkomensregelingen, op basis van een transparante aanpak en vergelijkbare gegevens, dat een gemeenschappelijk begrip van het concept op Europees niveau en tussen de lidstaten zou vergemakkelijken, beter aansluit bij de verschillende bronnen van inkomsten en specifieke situaties van huishoudens en dat mensen helpt om boven de nationale armoedegrens te blijven, onder meer door mensen die kunnen werken, in staat te stellen betaald en niet-onzeker werk te vinden. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Wil het minimuminkomen voldoen aan de doelstelling om armoede en sociale uitsluiting tegen te gaan, dan moet het gelijke tred houden met de inflatie, met name met de stijgende kosten van levensonderhoud voor voedsel en energie. Daarom staat het Comité volledig achter de voorgestelde aanbeveling voor een jaarlijkse herziening op het niveau van de lidstaten, overwegende dat dit een belangrijke voorwaarde is voor een doeltreffende en doelmatige uitvoering van de maatregel. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het moet ook mogelijk zijn een minimuminkomen te betalen aan eenpersoonshuishoudens, iets wat de gendergelijkheid, de participatie en inclusie van jonge volwassenen en personen met een handicap in de samenleving en de integratie op de arbeidsmarkt bevordert. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Er moeten transparante en niet-discriminerende subsidiabiliteitscriteria in de lidstaten worden ingevoerd. Het CvdR vreest dat in de aanbeveling niet duidelijk wordt gemaakt wat “evenredige” of “geleidelijke” actie betekent. Tegelijkertijd dringt het Comité aan op de invoering van een algemeen kader voor de vereisten van legaal verblijf. |
| --- | --- |

18.

| 19. | De definities van ondersteunende en essentiële diensten in de aanbeveling moeten worden aangevuld en niet vervangen door nationale definities, zodat deze indicatieve lijst van diensten in de gehele EU kan worden toegepast. Dit geldt met name voor digitale communicatie, die niet in de hele EU als essentiële dienst wordt beschouwd. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De drempels voor de middelentoets kunnen zodanig worden vastgesteld dat mensen niet worden uitgesloten van minimuminkomenssteun omdat bij de beoordeling te veel gewicht wordt toegekend aan geringe vermogens, woningen voor eigen gebruik, essentiële vervoermiddelen of roerende goederen. Dit geldt met name voor aanvragers die een acute crisis doormaken of ouderen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Er dienen kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren te komen op lokaal, regionaal en EU-niveau om de dekking van de minimuminkomensregelingen te volgen, met aandacht voor een betere digitale toegankelijkheid, toegang tot informatietechnologieën en digitale vaardigheden. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Regelingen voor een minimuminkomen moeten doeltreffende, billijke en geïndividualiseerde elementen bevatten die gericht zijn op verschillende doelgroepen en de werkgelegenheid ondersteunen, en die belemmeringen om weer aan het werk te gaan en te blijven wegnemen en ervoor zorgen dat werk loont, en tegelijkertijd de sociale insluiting vergroten. In dit verband moet bijzondere aandacht besteed worden aan de integratie van jongeren op de arbeidsmarkt, met inbegrip van jongeren die niet meer onder de kinderbescherming vallen. Het Comité wijst er voorts op dat het belangrijk is maatregelen te ondersteunen die de doelgroepen aanmoedigen om, waar mogelijk, ter plaatse (opnieuw) tot de arbeidsmarkt toe te treden, teneinde problemen in verband met verhuizingen tot een minimum te beperken. De lidstaten moeten gegevens verzamelen over belemmeringen voor werkgelegenheid voor degenen die minimuminkomenssteun ontvangen, zoals een laag opleidingsniveau, en daarvoor oplossingen vinden, zoals het creëren van intermediaire arbeidsmarkten, loonsubsidies, bij- en omscholing en een leven lang leren. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het is van belang de middelen eerlijk, legitiem en efficiënt te verdelen. Het CvdR is het derhalve geheel eens met de Europese Commissie dat de stimulansen en negatieve prikkels die uitgaan van de belasting- en uitkeringsstelsels regelmatig opnieuw moeten worden bezien. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het juiste gebruik van overheidsopdrachten kan banen opleveren voor langdurig werklozen en mensen die het risico lopen op sociale uitsluiting en armoede. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Verduidelijkt moet worden welke autoriteit verantwoordelijk is voor het opstellen van individuele plannen om overlapping van maatregelen te voorkomen. Bij de uitwisseling van informatie moet ook bijzondere aandacht worden besteed aan gegevensbescherming. |
| --- | --- |

25.

Brussel, 9 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Advies van het Comité van de Regio's over het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting (PB C 166 van 7.6.2011, blz. 18).

1

(2)  Eurobarometer-enquête over sociale kwesties, maart 2021.

2

(3)  Eindverslag 2022.

3

(4)  Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Toereikende minimumlonen in de Europese Unie (PB C 175 van 7.5.2021, blz. 89).

4

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/38 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/38

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de EU-wet inzake natuurherstel

(2023/C 157/08)

| Rapporteur: | Roby BIWER (LU/PSE), gemeenteraadslid van Bettembourg (Luxemburg) |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende natuurherstel
  COM(2022) 304 final |

Rapporteur:

Roby BIWER (LU/PSE), gemeenteraadslid van Bettembourg (Luxemburg)

Referentiedocument:

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende natuurherstel

COM(2022) 304 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 25

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van he CvdR |
| --- | --- |
| Voortbouwend op de Richtlijnen 92/43/EEG en 2009/147/EG en om de verwezenlijking van de in die richtlijnen vastgestelde doelstellingen te ondersteunen, moeten de lidstaten herstelmaatregelen treffen om te voorzien in het herstel van beschermde habitats en soorten, met inbegrip van wilde vogels, in alle gebieden van de Unie, ook in gebieden die buiten Natura 2000 vallen. | Voortbouwend op de Richtlijnen 92/43/EEG en 2009/147/EG en om de verwezenlijking van de in die richtlijnen vastgestelde doelstellingen te ondersteunen, moeten de lidstaten herstelmaatregelen treffen om te voorzien in het herstel van beschermde habitats en soorten, met inbegrip van wilde vogels, in alle gebieden van de Unie, ook in gebieden die buiten Natura 2000 vallen
  , rekening houdend met vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied, en met de regionale en lokale bijzonderheden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van he CvdR

Voortbouwend op de Richtlijnen 92/43/EEG en 2009/147/EG en om de verwezenlijking van de in die richtlijnen vastgestelde doelstellingen te ondersteunen, moeten de lidstaten herstelmaatregelen treffen om te voorzien in het herstel van beschermde habitats en soorten, met inbegrip van wilde vogels, in alle gebieden van de Unie, ook in gebieden die buiten Natura 2000 vallen.

Voortbouwend op de Richtlijnen 92/43/EEG en 2009/147/EG en om de verwezenlijking van de in die richtlijnen vastgestelde doelstellingen te ondersteunen, moeten de lidstaten herstelmaatregelen treffen om te voorzien in het herstel van beschermde habitats en soorten, met inbegrip van wilde vogels, in alle gebieden van de Unie, ook in gebieden die buiten Natura 2000 vallen
  , rekening houdend met vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied, en met de regionale en lokale bijzonderheden.

Motivering

De afweging welke maatregelen nodig zijn ten behoeve van natuurherstel is een nationale aangelegenheid. Hier dient ruimte te zijn voor lokale, maatschappelijke en economische afwegingen zonder de natuurdoelstellingen uit het oog te verliezen.

Wijzigingsvoorstel 2

Overweging 39

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Om de doelstelling van continu, langdurig en duurzaam herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur te verwezenlijken, moeten de lidstaten de mogelijkheden die het gemeenschappelijk visserijbeleid biedt optimaal benutten. De lidstaten kunnen onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie met betrekking tot de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee binnen de grens van 12 zeemijl niet-discriminerende maatregelen nemen voor de instandhouding en het beheer van visbestanden, en om de staat van instandhouding van mariene ecosystemen te handhaven of te verbeteren. Daarnaast kunnen lidstaten met een rechtstreeks belang bij het beheer besluiten gemeenschappelijke aanbevelingen in te dienen voor instandhoudingsmaatregelen die nodig zijn om verplichtingen uit hoofde van de milieuwetgeving van de Unie na te komen. Dergelijke maatregelen zullen worden beoordeeld en vastgesteld overeenkomstig de regels en procedures van het gemeenschappelijk visserijbeleid. | Om de doelstelling van continu, langdurig en duurzaam herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur te verwezenlijken, moeten de lidstaten de mogelijkheden die het gemeenschappelijk visserijbeleid biedt optimaal benutten. De lidstaten kunnen onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie met betrekking tot de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee binnen de grens van 12 zeemijl niet-discriminerende maatregelen nemen voor de instandhouding en het beheer van visbestanden, en om de staat van instandhouding van mariene ecosystemen te handhaven of te verbeteren. Daarnaast kunnen lidstaten met een rechtstreeks belang bij het beheer besluiten gemeenschappelijke aanbevelingen in te dienen voor instandhoudingsmaatregelen die nodig zijn om verplichtingen uit hoofde van de milieuwetgeving van de Unie na te komen. Dergelijke maatregelen zullen worden beoordeeld en vastgesteld overeenkomstig de regels en procedures van het gemeenschappelijk visserijbeleid. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Om de doelstelling van continu, langdurig en duurzaam herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur te verwezenlijken, moeten de lidstaten de mogelijkheden die het gemeenschappelijk visserijbeleid biedt optimaal benutten. De lidstaten kunnen onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie met betrekking tot de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee binnen de grens van 12 zeemijl niet-discriminerende maatregelen nemen voor de instandhouding en het beheer van visbestanden, en om de staat van instandhouding van mariene ecosystemen te handhaven of te verbeteren. Daarnaast kunnen lidstaten met een rechtstreeks belang bij het beheer besluiten gemeenschappelijke aanbevelingen in te dienen voor instandhoudingsmaatregelen die nodig zijn om verplichtingen uit hoofde van de milieuwetgeving van de Unie na te komen. Dergelijke maatregelen zullen worden beoordeeld en vastgesteld overeenkomstig de regels en procedures van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Om de doelstelling van continu, langdurig en duurzaam herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur te verwezenlijken, moeten de lidstaten de mogelijkheden die het gemeenschappelijk visserijbeleid biedt optimaal benutten. De lidstaten kunnen onder de exclusieve bevoegdheid van de Unie met betrekking tot de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee binnen de grens van 12 zeemijl niet-discriminerende maatregelen nemen voor de instandhouding en het beheer van visbestanden, en om de staat van instandhouding van mariene ecosystemen te handhaven of te verbeteren. Daarnaast kunnen lidstaten met een rechtstreeks belang bij het beheer besluiten gemeenschappelijke aanbevelingen in te dienen voor instandhoudingsmaatregelen die nodig zijn om verplichtingen uit hoofde van de milieuwetgeving van de Unie na te komen. Dergelijke maatregelen zullen worden beoordeeld en vastgesteld overeenkomstig de regels en procedures van het gemeenschappelijk visserijbeleid.

Motivering

Geldt niet voor het Nederlands. (In de Spaanse tekst wordt “a largo plazo” (op lange termijn) vervangen door “duradera” (langdurig)).

Wijzigingsvoorstel 3

Overweging 44

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | | |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Motivering

Bestaande bestemmingsplannen van lokale overheden zouden ten volle in aanmerking moeten worden genomen, want veel steden voorzien in zulke plannen of met andere lokale instrumenten voor de toewijzing van ruimtelijke functies al in compenserende of aanvullende maatregelen.

Wijzigingsvoorstel 4

Overweging 68

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Met het oog op een doeltreffende uitvoering van deze verordening moet de Commissie de lidstaten op verzoek ondersteunen via het instrument voor technische ondersteuning, dat op maat gesneden technische ondersteuning biedt bij het ontwerpen
  en
  uitvoeren van hervormingen. De technische ondersteuning omvat
  bijvoorbeeld een versterking
  van de administratieve capaciteit, een harmonisering van de rechtskaders en het delen van relevante beste praktijken. | Met het oog op een doeltreffende uitvoering van deze verordening moet de Commissie de lidstaten
  , de uitvoerende instanties, de beheersautoriteiten en de lokale en regionale overheden
  op verzoek ondersteunen via het instrument voor technische ondersteuning, dat op maat gesneden technische ondersteuning biedt bij het ontwerpen, uitvoeren,
  evalueren en aanpassen
  van hervormingen. De technische ondersteuning omvat
  capaciteit op het gebied van (sectoroverschrijdende) besluitvormingsmechanismen en mechanismen voor betrokkenheid van belanghebbenden en instrumenten voor multilevel governance; het aantrekken en stroomlijnen van publieke en private investeringen; advies op maat voor technische, juridische en financiële deskundigheid die nodig is voor het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen; richtsnoeren voor het versterken
  van de administratieve capaciteit; een harmonisering van de rechtskaders en het delen van relevante beste praktijken.
  Het instrument voor technische ondersteuning moet voortbouwen op en goed worden geïntegreerd in bestaande lokale/regionale/nationale kennisplatforms en -diensten, die reeds door verschillende belanghebbenden worden gebruikt. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Met het oog op een doeltreffende uitvoering van deze verordening moet de Commissie de lidstaten op verzoek ondersteunen via het instrument voor technische ondersteuning, dat op maat gesneden technische ondersteuning biedt bij het ontwerpen
  en
  uitvoeren van hervormingen. De technische ondersteuning omvat
  bijvoorbeeld een versterking
  van de administratieve capaciteit, een harmonisering van de rechtskaders en het delen van relevante beste praktijken.

Met het oog op een doeltreffende uitvoering van deze verordening moet de Commissie de lidstaten
  , de uitvoerende instanties, de beheersautoriteiten en de lokale en regionale overheden
  op verzoek ondersteunen via het instrument voor technische ondersteuning, dat op maat gesneden technische ondersteuning biedt bij het ontwerpen, uitvoeren,
  evalueren en aanpassen
  van hervormingen. De technische ondersteuning omvat
  capaciteit op het gebied van (sectoroverschrijdende) besluitvormingsmechanismen en mechanismen voor betrokkenheid van belanghebbenden en instrumenten voor multilevel governance; het aantrekken en stroomlijnen van publieke en private investeringen; advies op maat voor technische, juridische en financiële deskundigheid die nodig is voor het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen; richtsnoeren voor het versterken
  van de administratieve capaciteit; een harmonisering van de rechtskaders en het delen van relevante beste praktijken.
  Het instrument voor technische ondersteuning moet voortbouwen op en goed worden geïntegreerd in bestaande lokale/regionale/nationale kennisplatforms en -diensten, die reeds door verschillende belanghebbenden worden gebruikt.

Motivering

Het systeem voor technische ondersteuning moet gericht zijn op de beheersautoriteiten en lokale en regionale overheden die de wet uitvoeren. Het gebrek aan technische deskundigheid en de geringe ervaring met (particuliere) financieringsinstrumenten behoren tot de belangrijkste uitdagingen voor het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen. Een doeltreffende betrokkenheid van besluitvormers en partnerschappen met andere dan de gebruikelijke partijen zijn voorwaarden voor een grootschalig herstel van ecosystemen. De ambtenaren die de nationale herstelplannen opstellen, beschikken echter vaak niet over de ervaring en middelen om andere belanghebbenden dan de gebruikelijke publieke actoren, zoals particuliere grondeigenaren, erbij te betrekken. Daarom is er dringend behoefte aan een doeltreffend systeem voor technische ondersteuning.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | Bij deze verordening worden voorschriften vastgesteld om bij te dragen tot: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

Bij deze verordening worden voorschriften vastgesteld om bij te dragen tot:

| 1. | Bij deze verordening worden voorschriften vastgesteld om bij te dragen tot: |
| --- | --- |

1.

Bij deze verordening worden voorschriften vastgesteld om bij te dragen tot:

| | a) | het aanhoudende, langdurige en duurzame herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur in de land- en zeegebieden van de Unie door het herstel van ecosystemen; |
| --- | --- | --- |

a)

het aanhoudende, langdurige en duurzame herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur in de land- en zeegebieden van de Unie door het herstel van ecosystemen;

| | a) | het aanhoudende, langdurige en duurzame herstel van de
  inheemse
  biodiversiteit en de veerkracht van de natuur in de land- en zeegebieden van de Unie door het herstel van
  Europese
  ecosystemen; |
| --- | --- | --- |

a)

het aanhoudende, langdurige en duurzame herstel van de
  inheemse
  biodiversiteit en de veerkracht van de natuur in de land- en zeegebieden van de Unie door het herstel van
  Europese
  ecosystemen;

| | b) | de verwezenlijking van de overkoepelende doelstellingen van de Unie op het gebied van mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering; |
| --- | --- | --- |

b)

de verwezenlijking van de overkoepelende doelstellingen van de Unie op het gebied van mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering;

| | b) | de verwezenlijking van de overkoepelende doelstellingen van de Unie op het gebied van mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering; |
| --- | --- | --- |

b)

de verwezenlijking van de overkoepelende doelstellingen van de Unie op het gebied van mitigatie van en aanpassing aan de klimaatverandering;

| | c) | de naleving van de internationale verbintenissen van de Unie. |
| --- | --- | --- |

c)

de naleving van de internationale verbintenissen van de Unie.

| | c) | de naleving van de internationale verbintenissen van de Unie
  ; het herstel moet er met andere woorden op gericht zijn het verloren ecologische evenwicht terug te vinden. |
| --- | --- | --- |

c)

de naleving van de internationale verbintenissen van de Unie
  ; het herstel moet er met andere woorden op gericht zijn het verloren ecologische evenwicht terug te vinden.

Motivering

Eerste wijziging geldt niet voor het Nederlands. (In de Spaanse tekst wordt “a largo plazo” (op lange termijn) vervangen door “duradera” (langdurig)).

Er mag niet worden vergeten dat de voortdurende introductie van uitheemse plant- en diersoorten de eigen ecosystemen aantast omdat de inheemse soorten worden verdrongen en weggeconcurreerd en uiteindelijk uitsterven.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | Bij deze verordening wordt een kader vastgesteld waarin de lidstaten onverwijld doeltreffende en gebiedsgebonden herstelmaatregelen moeten treffen die tegen 2030 samen ten minste 20 % van de land- en zeegebieden van de Unie moeten bestrijken en tegen 2050 alle ecosystemen die moeten worden hersteld. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

Bij deze verordening wordt een kader vastgesteld waarin de lidstaten onverwijld doeltreffende en gebiedsgebonden herstelmaatregelen moeten treffen die tegen 2030 samen ten minste 20 % van de land- en zeegebieden van de Unie moeten bestrijken en tegen 2050 alle ecosystemen die moeten worden hersteld.

| 2. | Bij deze verordening wordt een kader vastgesteld waarin de lidstaten onverwijld doeltreffende en gebiedsgebonden herstelmaatregelen moeten treffen die tegen 2030 samen ten minste 20 % van de land- en
  20 % van de
  zeegebieden van de Unie moeten bestrijken en tegen 2050 alle ecosystemen die moeten worden hersteld
  , dit met het mondiale biodiversiteitskader van Montreal-Kunming voor ogen
  . |
| --- | --- |

2.

Bij deze verordening wordt een kader vastgesteld waarin de lidstaten onverwijld doeltreffende en gebiedsgebonden herstelmaatregelen moeten treffen die tegen 2030 samen ten minste 20 % van de land- en
  20 % van de
  zeegebieden van de Unie moeten bestrijken en tegen 2050 alle ecosystemen die moeten worden hersteld
  , dit met het mondiale biodiversiteitskader van Montreal-Kunming voor ogen
  .

Motivering

De overkoepelende hersteldoelstelling moet betrekking hebben op respectievelijk de land- en de zeegebieden in de EU, en niet een combinatie daarvan (d.w.z. tegen 2030 ten minste 20 % van de landgebieden in de EU en 20 % van de zeegebieden in de EU).

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 13) | “stedelijke groene ruimte”: alle groene stadsgebieden; loofbossen; naaldbossen; gemengde bossen; natuurlijk grasland; moeras- en heideland; struikgewas in overgangsgebied met licht bos en gebieden met schaarse vegetatie — zoals aangetroffen
  in steden of kleinere steden en voorsteden
  , berekend op basis van gegevens die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

13)

“stedelijke groene ruimte”: alle groene stadsgebieden; loofbossen; naaldbossen; gemengde bossen; natuurlijk grasland; moeras- en heideland; struikgewas in overgangsgebied met licht bos en gebieden met schaarse vegetatie — zoals aangetroffen
  in steden of kleinere steden en voorsteden
  , berekend op basis van gegevens die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad;

| 13) | a. | Met stedelijke gebieden wordt verwezen naar het landoppervlak van de territoriale eenheden die met behulp van de op rasters gebaseerde typologie die is vastgesteld overeenkomstig artikel 4 ter, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1059/2003 als stedelijke centra en stedelijke clusters zijn geclassificeerd; |
| --- | --- | --- |

13)

a.

Met stedelijke gebieden wordt verwezen naar het landoppervlak van de territoriale eenheden die met behulp van de op rasters gebaseerde typologie die is vastgesteld overeenkomstig artikel 4 ter, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1059/2003 als stedelijke centra en stedelijke clusters zijn geclassificeerd;

| b) | “stedelijke groene ruimte”: alle groene stadsgebieden; loofbossen; naaldbossen; gemengde bossen; natuurlijk grasland; moeras- en heideland; struikgewas in overgangsgebied met licht bos en gebieden met schaarse vegetatie
  ; groene ruimten geïntegreerd in bouwwerken
   — zoals aangetroffen in
  stedelijke centra en clusters en hun omgeving,
  berekend op basis van gegevens die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad.
  Stedelijke groene ruimten omvatten alle groene stadsgebieden die het potentieel hebben om de biodiversiteit en de levering van ecosysteemdiensten te bevorderen, de ecologische connectiviteit en diversiteit aan te pakken en schadelijke praktijken voor de biodiversiteit bij het ontwerp, het beheer en het onderhoud ervan te vermijden overeenkomstig de bepalingen van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030. Het doel is instrumenten voor gegevensmeting te ontwikkelen voor een meer gedetailleerde individuele beoordeling van groene ruimten, waarbij bijvoorbeeld ook rekening kan worden gehouden met groene daken, groene muren en individuele bomen; Voornoemde elementen van de definitie van “stedelijke groene ruimte” moeten derhalve worden begrepen in overeenstemming met de in de Stedelijke Atlas van Copernicus onderscheiden verschillende soorten landgebruik (met name 14100 , 3100 en 32000 ). |
| --- | --- |

b)

“stedelijke groene ruimte”: alle groene stadsgebieden; loofbossen; naaldbossen; gemengde bossen; natuurlijk grasland; moeras- en heideland; struikgewas in overgangsgebied met licht bos en gebieden met schaarse vegetatie
  ; groene ruimten geïntegreerd in bouwwerken
   — zoals aangetroffen in
  stedelijke centra en clusters en hun omgeving,
  berekend op basis van gegevens die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad.
  Stedelijke groene ruimten omvatten alle groene stadsgebieden die het potentieel hebben om de biodiversiteit en de levering van ecosysteemdiensten te bevorderen, de ecologische connectiviteit en diversiteit aan te pakken en schadelijke praktijken voor de biodiversiteit bij het ontwerp, het beheer en het onderhoud ervan te vermijden overeenkomstig de bepalingen van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030. Het doel is instrumenten voor gegevensmeting te ontwikkelen voor een meer gedetailleerde individuele beoordeling van groene ruimten, waarbij bijvoorbeeld ook rekening kan worden gehouden met groene daken, groene muren en individuele bomen; Voornoemde elementen van de definitie van “stedelijke groene ruimte” moeten derhalve worden begrepen in overeenstemming met de in de Stedelijke Atlas van Copernicus onderscheiden verschillende soorten landgebruik (met name 14100 , 3100 en 32000 ).

Motivering

Stedelijke groene ruimten leveren ecosysteemdiensten en biodiversiteitsvoordelen. Het vermogen van dergelijke gebieden om de biodiversiteit te ondersteunen hangt echter nauw samen met hun kwaliteit, configuratie, structuur en omvang. De wet bevat geen specifieke bepalingen inzake de kwaliteit, de structuur of het beheer van stedelijke groene ruimten. Het is van essentieel belang dat in de voorgestelde verordening ook regels worden vastgesteld voor de “stedelijke groene ruimte”, om te voorkomen dat de wet ter plaatse verkeerd wordt uitgevoerd en omgezet.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 14) | “stedelijke boomkroonbedekking”: de totale met bomen bedekte oppervlakte in steden, kleinere steden en voorsteden, berekend op basis van de gegevens over de boombedekkingsdichtheid die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

14)

“stedelijke boomkroonbedekking”: de totale met bomen bedekte oppervlakte in steden, kleinere steden en voorsteden, berekend op basis van de gegevens over de boombedekkingsdichtheid die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad.

| 14) | “stedelijke boomkroonbedekking”: de totale met bomen bedekte oppervlakte in steden, kleinere steden en voorsteden, berekend op basis van de gegevens over de boombedekkingsdichtheid die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad.
  In een lidstaat of regio kunnen ook basisgegevens over groene ruimte worden gebruikt die gedetailleerder zijn dan de Copernicus-dataset.




  Boomsoorten om de boomkroonbedekking uit te breiden, moeten door de bevoegde stedelijke autoriteit worden geselecteerd aan de hand van de volgende criteria: hun potentieel om de biodiversiteit te bevorderen; inheemse, klimaatbestendige soorten moeten voorrang krijgen boven uitheemse soorten; invasieve uitheemse soorten moeten worden verboden; diversiteit van boomsoorten moet waar mogelijk voorrang krijgen boven monocultuur
  .


  Bij de selectie van criteria voor een hoogwaardige boomkroonbedekking in steden moet rekening worden gehouden met de potentiële ecosysteemdiensten van deze bedekking en de omgeving, met inbegrip van het opvangen van hevige buien, het beperken van ongunstige en extreme weersomstandigheden en effecten van de klimaatverandering en het vergemakkelijken van de migratie van vogels en andere soorten. |
| --- | --- |

14)

“stedelijke boomkroonbedekking”: de totale met bomen bedekte oppervlakte in steden, kleinere steden en voorsteden, berekend op basis van de gegevens over de boombedekkingsdichtheid die zijn verstrekt door de Copernicusdienst voor landmonitoring zoals vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad.
  In een lidstaat of regio kunnen ook basisgegevens over groene ruimte worden gebruikt die gedetailleerder zijn dan de Copernicus-dataset.

Boomsoorten om de boomkroonbedekking uit te breiden, moeten door de bevoegde stedelijke autoriteit worden geselecteerd aan de hand van de volgende criteria: hun potentieel om de biodiversiteit te bevorderen; inheemse, klimaatbestendige soorten moeten voorrang krijgen boven uitheemse soorten; invasieve uitheemse soorten moeten worden verboden; diversiteit van boomsoorten moet waar mogelijk voorrang krijgen boven monocultuur
  .

Bij de selectie van criteria voor een hoogwaardige boomkroonbedekking in steden moet rekening worden gehouden met de potentiële ecosysteemdiensten van deze bedekking en de omgeving, met inbegrip van het opvangen van hevige buien, het beperken van ongunstige en extreme weersomstandigheden en effecten van de klimaatverandering en het vergemakkelijken van de migratie van vogels en andere soorten.

Motivering

De wet moet specificaties bevatten over de kenmerken en diversiteit van boomsoorten die belangrijk zijn voor de levering van ecosysteemdiensten en biodiversiteitswinst.

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3. | De lidstaten nemen de herstelmaatregelen voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de in de bijlagen II, IV en V bij Richtlijn 92/43/EEG opgenomen soorten en voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de onder Richtlijn 2009/147/EG vallende in het wild levende vogels die nodig zijn om de kwaliteit en kwantiteit van die habitats te verbeteren, onder meer door ze te herstellen, en om de verbindingen te verbeteren, totdat toereikende kwaliteit en kwantiteit van die habitats is bereikt. [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.

De lidstaten nemen de herstelmaatregelen voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de in de bijlagen II, IV en V bij Richtlijn 92/43/EEG opgenomen soorten en voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de onder Richtlijn 2009/147/EG vallende in het wild levende vogels die nodig zijn om de kwaliteit en kwantiteit van die habitats te verbeteren, onder meer door ze te herstellen, en om de verbindingen te verbeteren, totdat toereikende kwaliteit en kwantiteit van die habitats is bereikt. [...]

| 3. | De lidstaten nemen de herstelmaatregelen voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de in de bijlagen II, IV en V bij Richtlijn 92/43/EEG opgenomen soorten en voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de onder Richtlijn 2009/147/EG vallende in het wild levende vogels die nodig zijn om de kwaliteit en kwantiteit van die habitats te verbeteren, onder meer door ze te herstellen, en om de verbindingen te verbeteren
  via ecologische corridors
  , totdat toereikende kwaliteit en kwantiteit van die habitats is bereikt. [...] |
| --- | --- |

3.

De lidstaten nemen de herstelmaatregelen voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de in de bijlagen II, IV en V bij Richtlijn 92/43/EEG opgenomen soorten en voor de terrestrische, kust- en zoetwaterhabitats van de onder Richtlijn 2009/147/EG vallende in het wild levende vogels die nodig zijn om de kwaliteit en kwantiteit van die habitats te verbeteren, onder meer door ze te herstellen, en om de verbindingen te verbeteren
  via ecologische corridors
  , totdat toereikende kwaliteit en kwantiteit van die habitats is bereikt. [...]

| 5. | Bij de in de leden 1 en 2 bedoelde herstelmaatregelen wordt rekening gehouden met de noodzaak van betere verbindingen tussen de in bijlage I opgenomen habitattypen en met de ecologische vereisten van de in lid 3 bedoelde soorten die in die habitattypen voorkomen. |
| --- | --- |

5.

Bij de in de leden 1 en 2 bedoelde herstelmaatregelen wordt rekening gehouden met de noodzaak van betere verbindingen tussen de in bijlage I opgenomen habitattypen en met de ecologische vereisten van de in lid 3 bedoelde soorten die in die habitattypen voorkomen.

| 5. | Bij de in de leden 1 en 2 bedoelde herstelmaatregelen wordt rekening gehouden met de noodzaak van betere verbindingen
  via ecologische corridors
  tussen de in bijlage I opgenomen habitattypen en met de ecologische vereisten van de in lid 3 bedoelde soorten die in die habitattypen voorkomen. |
| --- | --- |

5.

Bij de in de leden 1 en 2 bedoelde herstelmaatregelen wordt rekening gehouden met de noodzaak van betere verbindingen
  via ecologische corridors
  tussen de in bijlage I opgenomen habitattypen en met de ecologische vereisten van de in lid 3 bedoelde soorten die in die habitattypen voorkomen.

Motivering

Het is belangrijk te vermelden dat betere verbindingen tot stand moeten worden gebracht door middel van nieuwe of bestaande ecologische corridors.

Wijzigingsvoorstel 10

Artikel 4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 4. | Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 van dit artikel wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3
  van dit artikel
  bedoelde soorten.
  Gebieden waar
  de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen onbekend is,
  worden geacht niet in een goede toestand te verkeren
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

4.

Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 van dit artikel wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3
  van dit artikel
  bedoelde soorten.
  Gebieden waar
  de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen onbekend is,
  worden geacht niet in een goede toestand te verkeren
  .

| 4. | Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 van dit artikel wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3 bedoelde soorten.
  Voor gebieden waarvan
  de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen onbekend is,
  wordt zo snel mogelijk maar uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van de verordening, het vereiste wetenschappelijke bewijs op de toepasselijke ruimtelijke schaal geleverd om geschikte herstelmaatregelen en -gebieden vast te stellen. Het NHP moet een specifiek actieplan, een tijdschema en een indicatie van de voor deze maatregelen benodigde middelen bevatten. |
| --- | --- |

4.

Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 van dit artikel wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3 bedoelde soorten.
  Voor gebieden waarvan
  de toestand van de in bijlage I opgenomen habitattypen onbekend is,
  wordt zo snel mogelijk maar uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van de verordening, het vereiste wetenschappelijke bewijs op de toepasselijke ruimtelijke schaal geleverd om geschikte herstelmaatregelen en -gebieden vast te stellen. Het NHP moet een specifiek actieplan, een tijdschema en een indicatie van de voor deze maatregelen benodigde middelen bevatten.

Motivering

Voor verschillende habitattypen ontbreekt het in de bestaande databanken aan ruimtelijk expliciete, lokale informatie over de toestand van gemeenschappen, referentieniveaus of elementen die habitatdegradatie veroorzaken, waardoor zij dus geen wetenschappelijk verantwoorde basis bieden voor prioritering van gebieden of herstelmaatregelen. Het vereiste wetenschappelijke bewijs dient zo snel mogelijk te worden geleverd, zodat tijdig met de uitwerking en uitvoering van de plannen kan worden begonnen.

Wijzigingsvoorstel 11

Artikel 4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 8. | Buiten Natura 2000-gebieden
  is
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  gerechtvaardigd indien
  dit wordt veroorzaakt door: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

8.

Buiten Natura 2000-gebieden
  is
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  gerechtvaardigd indien
  dit wordt veroorzaakt door:

| 8. | Buiten Natura 2000-gebieden
  kan
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  alleen gerechtvaardigd zijn indien lidstaten overtuigend bewijs leveren dat
  dit wordt veroorzaakt door: |
| --- | --- |

8.

Buiten Natura 2000-gebieden
  kan
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  alleen gerechtvaardigd zijn indien lidstaten overtuigend bewijs leveren dat
  dit wordt veroorzaakt door:

| | a) | overmacht; |
| --- | --- | --- |

a)

overmacht;

| | a) | overmacht; |
| --- | --- | --- |

a)

overmacht;

| | b) | onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering; of |
| --- | --- | --- |

b)

onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering; of

| | b) | onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering, of |
| --- | --- | --- |

b)

onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering, of

| | c) | een project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald. |
| --- | --- | --- |

c)

een project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald.

| | c) | een
  lopend of toekomstig
  project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald
  , mits de betrokken lidstaat adequate compenserende maatregelen heeft genomen, en rekening houdend met de nationale en gebiedsgerichte opgaven op milieugebied
  . |
| --- | --- | --- |

c)

een
  lopend of toekomstig
  project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald
  , mits de betrokken lidstaat adequate compenserende maatregelen heeft genomen, en rekening houdend met de nationale en gebiedsgerichte opgaven op milieugebied
  .

Motivering

Het verslechteringsverbod mag niet ten koste gaan van lopende projecten die bijdragen aan andere transitieopgaven, zoals de energietransitie, digitalisering en verduurzaming van infrastructuur. De tekst sluit aan op artikel 6, lid 4, van de Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG) (1).

Wijzigingsvoorstel 12

Artikel 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 4. | Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3 bedoelde soorten.
  Gebieden waar
  de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen onbekend is,
  worden geacht niet in een goede toestand te verkeren
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

4.

Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3 bedoelde soorten.
  Gebieden waar
  de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen onbekend is,
  worden geacht niet in een goede toestand te verkeren
  .

| 4. | Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3 bedoelde soorten.
  Voor gebieden waarvan
  de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen onbekend is,
  wordt zo snel mogelijk maar uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van de verordening, het vereiste wetenschappelijke bewijs op de toepasselijke ruimtelijke schaal geleverd om geschikte herstelmaatregelen en -gebieden vast te stellen. Het NHP moet een specifiek actieplan, een tijdschema en een indicatie van de voor deze maatregelen benodigde middelen bevatten. |
| --- | --- |

4.

Bij het vaststellen van de meest geschikte gebieden voor herstelmaatregelen overeenkomstig de leden 1, 2 en 3 wordt uitgegaan van de beste beschikbare kennis en de meest recente wetenschappelijke bevindingen over de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen, gemeten aan de hand van de structuur en functies die nodig zijn voor de instandhouding ervan op lange termijn, met inbegrip van hun typische soorten, als bedoeld in artikel 1, punt e), van Richtlijn 92/43/EEG, en van de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in lid 3 bedoelde soorten.
  Voor gebieden waarvan
  de toestand van de in bijlage II opgenomen habitattypen onbekend is,
  wordt zo snel mogelijk maar uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van de verordening, het vereiste wetenschappelijke bewijs op de toepasselijke ruimtelijke schaal geleverd om geschikte herstelmaatregelen en -gebieden vast te stellen. Het NHP moet een specifiek actieplan, een tijdschema en een indicatie van de voor deze maatregelen benodigde middelen bevatten.

Motivering

Voor verschillende habitattypen ontbreekt het in de bestaande databanken aan ruimtelijk expliciete, lokale informatie over de toestand van gemeenschappen, referentieniveaus of elementen die habitatdegradatie veroorzaken, waardoor zij dus geen wetenschappelijk verantwoorde basis bieden voor prioritering van gebieden of herstelmaatregelen. Het vereiste wetenschappelijke bewijs dient zo snel mogelijk te worden geleverd, zodat tijdig met de uitwerking en uitvoering van de plannen kan worden begonnen.

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 8. | Buiten Natura 2000-gebieden
  is
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  gerechtvaardigd indien
  dit wordt veroorzaakt door: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

8.

Buiten Natura 2000-gebieden
  is
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  gerechtvaardigd indien
  dit wordt veroorzaakt door:

| 8. | Buiten Natura 2000-gebieden
  kan
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  alleen gerechtvaardigd zijn indien lidstaten overtuigend bewijs leveren dat
  dit wordt veroorzaakt door: |
| --- | --- |

8.

Buiten Natura 2000-gebieden
  kan
  het niet nakomen van de in de leden 6 en 7 vastgestelde verplichtingen
  alleen gerechtvaardigd zijn indien lidstaten overtuigend bewijs leveren dat
  dit wordt veroorzaakt door:

| | a) | overmacht; |
| --- | --- | --- |

a)

overmacht;

| | a) | overmacht; |
| --- | --- | --- |

a)

overmacht;

| | b) | onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering; of |
| --- | --- | --- |

b)

onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering; of

| | b) | onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering, of |
| --- | --- | --- |

b)

onvermijdelijke habitattransformaties die rechtstreeks het gevolg zijn van de klimaatverandering, of

| | c) | een project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald. |
| --- | --- | --- |

c)

een project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald.

| | c) | een
  lopend of toekomstig
  project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald
  , mits de betrokken lidstaat adequate compenserende maatregelen heeft genomen, en rekening houdend met de nationale en gebiedsgerichte opgaven op milieugebied
  . |
| --- | --- | --- |

c)

een
  lopend of toekomstig
  project van groot openbaar belang waarvoor geen minder schadelijke alternatieve oplossingen beschikbaar zijn, wat per geval moet worden bepaald
  , mits de betrokken lidstaat adequate compenserende maatregelen heeft genomen, en rekening houdend met de nationale en gebiedsgerichte opgaven op milieugebied
  .

Motivering

Het verslechteringsverbod mag niet ten koste gaan van lopende projecten die bijdragen aan andere transitieopgaven, zoals de energietransitie, digitalisering en verduurzaming van infrastructuur. De tekst sluit aan op artikel 6, lid 5, van de Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG).

Wijzigingsvoorstel 14

Artikel 6

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | De lidstaten zorgen ervoor dat er tegen 2030 in
  alle steden en
  kleinere steden en voorsteden geen nettoverlies van stedelijke groene ruimte
  en
  van stedelijke boomkroonbedekking is ten opzichte van
  2021
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat er tegen 2030 in
  alle steden en
  kleinere steden en voorsteden geen nettoverlies van stedelijke groene ruimte
  en
  van stedelijke boomkroonbedekking is ten opzichte van
  2021
  .

| 1. | De lidstaten zorgen ervoor dat er tegen 2030 in
  stedelijke groene gebieden zoals gedefinieerd in artikel 3
  in steden, kleinere steden en voorsteden geen nettoverlies van stedelijke groene ruimte,
  met inbegrip
  van stedelijke boomkroonbedekking is ten opzichte van
  2024
  .
  Om dit te bereiken moeten de lidstaten nauw samenwerken met de lokale en regionale overheden en de beheersautoriteiten. |
| --- | --- |

1.

De lidstaten zorgen ervoor dat er tegen 2030 in
  stedelijke groene gebieden zoals gedefinieerd in artikel 3
  in steden, kleinere steden en voorsteden geen nettoverlies van stedelijke groene ruimte,
  met inbegrip
  van stedelijke boomkroonbedekking is ten opzichte van
  2024
  .
  Om dit te bereiken moeten de lidstaten nauw samenwerken met de lokale en regionale overheden en de beheersautoriteiten.

| 2. | De lidstaten zorgen voor een toename van de totale nationale oppervlakte stedelijke groene ruimte in steden en kleinere steden en voorsteden van ten minste 3 % van de totale oppervlakte van steden en kleinere steden en voorsteden in
  2021
  tegen 2040, en ten minste 5 % tegen 2050. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten zorgen voor een toename van de totale nationale oppervlakte stedelijke groene ruimte in steden en kleinere steden en voorsteden van ten minste 3 % van de totale oppervlakte van steden en kleinere steden en voorsteden in
  2021
  tegen 2040, en ten minste 5 % tegen 2050.

| 2. | Er moeten maatregelen worden genomen om de ecologische kwaliteit van habitats en de connectiviteit te verbeteren; daarbij moet erop worden toegezien dat de maatregelen aansluiten bij de lokale plannen voor landgebruik en de stadsplannen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De lidstaten zorgen voor een
  kwantitatieve en kwalitatieve
  toename van de totale nationale oppervlakte stedelijke groene ruimte
  zoals gedefinieerd in artikel 3
  in steden, kleinere steden en voorsteden van ten minste 3 % van de totale oppervlakte van steden, kleinere steden en voorsteden in
  2024
  tegen 2040, en ten minste 5 % tegen 2050.
  De streefcijfers zijn vastgesteld in verhouding tot de totale oppervlakte stedelijke ruimte van de lokale bestuurlijke eenheden in een lidstaat — niet ten opzichte van de bestaande stedelijke groene ruimten in het referentiejaar 2024 — om te zorgen voor een eerlijke aanpak van herstel in steden, kleinere steden en voorsteden, rekening houdend met de nationale omstandigheden. Ongeacht de bestuurlijke structuren van lokale bestuurlijke eenheden moeten stedelijke gebieden als functionele entiteiten worden behandeld. |
| --- | --- |

3.

De lidstaten zorgen voor een
  kwantitatieve en kwalitatieve
  toename van de totale nationale oppervlakte stedelijke groene ruimte
  zoals gedefinieerd in artikel 3
  in steden, kleinere steden en voorsteden van ten minste 3 % van de totale oppervlakte van steden, kleinere steden en voorsteden in
  2024
  tegen 2040, en ten minste 5 % tegen 2050.
  De streefcijfers zijn vastgesteld in verhouding tot de totale oppervlakte stedelijke ruimte van de lokale bestuurlijke eenheden in een lidstaat — niet ten opzichte van de bestaande stedelijke groene ruimten in het referentiejaar 2024 — om te zorgen voor een eerlijke aanpak van herstel in steden, kleinere steden en voorsteden, rekening houdend met de nationale omstandigheden. Ongeacht de bestuurlijke structuren van lokale bestuurlijke eenheden moeten stedelijke gebieden als functionele entiteiten worden behandeld.

| | Daarnaast zorgen de lidstaten voor: |
| --- | --- |

Daarnaast zorgen de lidstaten voor:

| | Daarnaast zorgen de lidstaten voor: |
| --- | --- |

Daarnaast zorgen de lidstaten voor:

| | a) | een stedelijke boomkroonbedekking van ten minste
  10 %
  in alle steden en kleinere steden en voorsteden tegen 2050; en |
| --- | --- | --- |

a)

een stedelijke boomkroonbedekking van ten minste
  10 %
  in alle steden en kleinere steden en voorsteden tegen 2050; en

| | a) | een stedelijke boomkroonbedekking van ten minste
  15 %
  in alle steden en kleinere steden en voorsteden tegen 2050; |
| --- | --- | --- |

a)

een stedelijke boomkroonbedekking van ten minste
  15 %
  in alle steden en kleinere steden en voorsteden tegen 2050;

| | b) | in alle steden en kleinere steden en voorsteden netto meer stedelijke groene ruimte die is geïntegreerd in bestaande en nieuwe gebouwen en infrastructuurontwikkelingen, onder andere in het kader van renovatie en vernieuwing. |
| --- | --- | --- |

b)

in alle steden en kleinere steden en voorsteden netto meer stedelijke groene ruimte die is geïntegreerd in bestaande en nieuwe gebouwen en infrastructuurontwikkelingen, onder andere in het kader van renovatie en vernieuwing.

| | b) | in alle steden en kleinere steden en voorsteden netto meer stedelijke groene ruimte die is geïntegreerd in bestaande en nieuwe gebouwen en infrastructuurontwikkelingen, onder andere in het kader van renovatie en vernieuwing, en |
| --- | --- | --- |

b)

in alle steden en kleinere steden en voorsteden netto meer stedelijke groene ruimte die is geïntegreerd in bestaande en nieuwe gebouwen en infrastructuurontwikkelingen, onder andere in het kader van renovatie en vernieuwing, en

| | c) | de beheersing van invasieve uitheemse soorten in stedelijke groene gebieden, waarbij ook wordt ingezet op de biodiversiteit en de toename van de insectenpopulatie, factoren die de ecosystemen in deze gebieden ten goede komen. |
| --- | --- | --- |

c)

de beheersing van invasieve uitheemse soorten in stedelijke groene gebieden, waarbij ook wordt ingezet op de biodiversiteit en de toename van de insectenpopulatie, factoren die de ecosystemen in deze gebieden ten goede komen.

Motivering

De formulering van de doelstelling heeft tot misverstanden geleid. Verschillende actoren hebben het geïnterpreteerd als een toename van 3 % en 5 % van de totale nationale oppervlakte groene ruimte, terwijl uit de effectbeoordeling duidelijk blijkt dat de referentie het totale nationale grondgebied is dat door lokale bestuurlijke eenheden wordt bestreken.

Wijzigingsvoorstel 15

Artikel 7

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | De lidstaten inventariseren de barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren en brengen de barrières in kaart die moeten worden weggenomen om bij te dragen tot het halen van de in artikel 4 van deze verordening vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen en van de doelstelling om tegen 2030
  ten minste 25 000  km aan rivieren in vrij stromende rivieren te herstellen, onverminderd Richtlijn 2000/60/EG, met name artikel 4, leden 3, 5 en 7, en Verordening (EU) nr. 1315/2013, en met name artikel 15
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

De lidstaten inventariseren de barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren en brengen de barrières in kaart die moeten worden weggenomen om bij te dragen tot het halen van de in artikel 4 van deze verordening vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen en van de doelstelling om tegen 2030
  ten minste 25 000  km aan rivieren in vrij stromende rivieren te herstellen, onverminderd Richtlijn 2000/60/EG, met name artikel 4, leden 3, 5 en 7, en Verordening (EU) nr. 1315/2013, en met name artikel 15
  .

| 1. | De lidstaten inventariseren de barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren en brengen de barrières in kaart die moeten worden weggenomen om bij te dragen tot het halen van de in artikel 4 van deze verordening vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen en van de doelstelling om tegen 2030 1
  5 % van de lengte van de rivieren (178 000  km in de hele EU) te herstellen tot vrij stromende rivieren en de biodiversiteit te verbeteren door het verwijderen van barrières en het herstellen van de bijbehorende overstromingsvlakten, daarbij rekening houdend met de behoefte aan hernieuwbare energie.




  Deze inventaris omvat ook ondergrondse waterlagen waarvan het peil moet worden gehandhaafd omdat zij zowel in de lengte- als in de breedterichting een bijdrage leveren aan de oppervlaktewaterlopen, alsmede aan wetlands en waterbronnen. |
| --- | --- |

1.

De lidstaten inventariseren de barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren en brengen de barrières in kaart die moeten worden weggenomen om bij te dragen tot het halen van de in artikel 4 van deze verordening vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen en van de doelstelling om tegen 2030 1
  5 % van de lengte van de rivieren (178 000  km in de hele EU) te herstellen tot vrij stromende rivieren en de biodiversiteit te verbeteren door het verwijderen van barrières en het herstellen van de bijbehorende overstromingsvlakten, daarbij rekening houdend met de behoefte aan hernieuwbare energie.

Deze inventaris omvat ook ondergrondse waterlagen waarvan het peil moet worden gehandhaafd omdat zij zowel in de lengte- als in de breedterichting een bijdrage leveren aan de oppervlaktewaterlopen, alsmede aan wetlands en waterbronnen.

Motivering

Het voorstel moet gekwantificeerde en tijdgebonden doelstellingen bevatten om barrières weg te nemen en de connectiviteit van de rivieren daadwerkelijk te herstellen. Van de lidstaten moet worden verlangd dat zij uiterlijk in 2030 15 % van alle rivieren herstellen tot vrij stromende rivieren door het verwijderen van de barrières en het herstel van de bijbehorende overstromingsvlakten.

Wijzigingsvoorstel 16

Artikel 7

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | De lidstaten nemen de krachtens lid 1 van dit artikel vastgestelde barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren weg, in overeenstemming met het in artikel 12, lid 2, punt f), bedoelde plan voor de verwijdering van die barrières. Bij het wegnemen van barrières verwijderen de lidstaten in de eerste plaats barrières die niet langer nodig zijn voor de opwekking van hernieuwbare energie, de binnenvaart, de watervoorziening of andere gebruiksdoeleinden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

De lidstaten nemen de krachtens lid 1 van dit artikel vastgestelde barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren weg, in overeenstemming met het in artikel 12, lid 2, punt f), bedoelde plan voor de verwijdering van die barrières. Bij het wegnemen van barrières verwijderen de lidstaten in de eerste plaats barrières die niet langer nodig zijn voor de opwekking van hernieuwbare energie, de binnenvaart, de watervoorziening of andere gebruiksdoeleinden.

| 2. | De lidstaten nemen de krachtens lid 1 van dit artikel vastgestelde barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren weg, in overeenstemming met het in artikel 12, lid 2, punt f), bedoelde plan voor de verwijdering van die barrières. Bij het wegnemen van barrières verwijderen de lidstaten in de eerste plaats
  (i) barrières die, wanneer zij worden weggenomen, ecologische voordelen opleveren en (ii)
  barrières die niet langer nodig zijn voor de opwekking van hernieuwbare energie, de binnenvaart, de watervoorziening of andere gebruiksdoeleinden.
  Hiertoe behoren niet de barrières die deel uitmaken van het historisch en cultureel erfgoed, waarvan de instandhouding geen onoverkomelijke belemmeringen met zich meebrengt, en die hebben bijgedragen tot het ontstaan van unieke landschappen en gebieden met een unieke biodiversiteit, of die helpen het grondwater aan te vullen door het water minder snel te doen stromen. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten nemen de krachtens lid 1 van dit artikel vastgestelde barrières voor de verbindingen in de lengte en breedte van oppervlaktewateren weg, in overeenstemming met het in artikel 12, lid 2, punt f), bedoelde plan voor de verwijdering van die barrières. Bij het wegnemen van barrières verwijderen de lidstaten in de eerste plaats
  (i) barrières die, wanneer zij worden weggenomen, ecologische voordelen opleveren en (ii)
  barrières die niet langer nodig zijn voor de opwekking van hernieuwbare energie, de binnenvaart, de watervoorziening of andere gebruiksdoeleinden.
  Hiertoe behoren niet de barrières die deel uitmaken van het historisch en cultureel erfgoed, waarvan de instandhouding geen onoverkomelijke belemmeringen met zich meebrengt, en die hebben bijgedragen tot het ontstaan van unieke landschappen en gebieden met een unieke biodiversiteit, of die helpen het grondwater aan te vullen door het water minder snel te doen stromen.

Motivering

Naast het voorstel dat de lidstaten in de eerste plaats barrières verwijderen die niet langer nodig zijn, moet een ander belangrijk criterium voor de aanwijzing van te verwijderen barrières zijn dat hun verwijdering ecologische voordelen oplevert.

Wijzigingsvoorstel 17

Artikel 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | De lidstaten nemen de herstelmaatregelen die nodig zijn om de biodiversiteit van landbouwecosystemen te verbeteren, naast de gebieden waarop herstelmaatregelen uit hoofde van artikel 4, leden 1, 2 en 3, van toepassing zijn. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

De lidstaten nemen de herstelmaatregelen die nodig zijn om de biodiversiteit van landbouwecosystemen te verbeteren, naast de gebieden waarop herstelmaatregelen uit hoofde van artikel 4, leden 1, 2 en 3, van toepassing zijn.

| 1. | De lidstaten nemen de herstelmaatregelen die nodig zijn om de biodiversiteit van landbouwecosystemen te verbeteren,
  en die onder meer gericht zijn op het evenwicht tussen planteneters, parasitoïden en roofdieren, zodat het gemakkelijker wordt om aan landbouw te doen zonder gewasbeschermingsmiddelen,
  naast de gebieden waarop herstelmaatregelen uit hoofde van artikel 4, leden 1, 2 en 3, van toepassing zijn. |
| --- | --- |

1.

De lidstaten nemen de herstelmaatregelen die nodig zijn om de biodiversiteit van landbouwecosystemen te verbeteren,
  en die onder meer gericht zijn op het evenwicht tussen planteneters, parasitoïden en roofdieren, zodat het gemakkelijker wordt om aan landbouw te doen zonder gewasbeschermingsmiddelen,
  naast de gebieden waarop herstelmaatregelen uit hoofde van artikel 4, leden 1, 2 en 3, van toepassing zijn.

Motivering

Nieuwe plaagorganismen bedreigen de landbouwecosystemen en de Europese voedselproductiviteit; zij leiden tot verlies van gewassen, maken een grootschalig gebruik van pesticiden noodzakelijk en tasten de biodiversiteit van de Europese ecosystemen aan.

Wijzigingsvoorstel 18

Artikel 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 4. | Voor organische bodems voor landbouwdoeleinden die bestaan uit ontwaterde veengronden nemen de lidstaten herstelmaatregelen. Die maatregelen zijn ten minste van toepassing op: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

4.

Voor organische bodems voor landbouwdoeleinden die bestaan uit ontwaterde veengronden nemen de lidstaten herstelmaatregelen. Die maatregelen zijn ten minste van toepassing op:

| 4. | Voor organische bodems voor landbouwdoeleinden die bestaan uit ontwaterde veengronden nemen de lidstaten herstelmaatregelen. Die maatregelen zijn ten minste van toepassing op: |
| --- | --- |

4.

Voor organische bodems voor landbouwdoeleinden die bestaan uit ontwaterde veengronden nemen de lidstaten herstelmaatregelen. Die maatregelen zijn ten minste van toepassing op:

| | a) | 30 % van die gebieden tegen 2030, waarvan ten minste
  een kwart
  vernat is; |
| --- | --- | --- |

a)

30 % van die gebieden tegen 2030, waarvan ten minste
  een kwart
  vernat is;

| | a) | 30 % van die gebieden tegen 2030, waarvan ten minste
  de helft
  vernat is; |
| --- | --- | --- |

a)

30 % van die gebieden tegen 2030, waarvan ten minste
  de helft
  vernat is;

| | b) | 50 % van die gebieden tegen 2040, waarvan ten minste
  de helft
  vernat is; |
| --- | --- | --- |

b)

50 % van die gebieden tegen 2040, waarvan ten minste
  de helft
  vernat is;

| | b) | 50 % van die gebieden tegen 2040, waarvan ten minste
  twee derde
  vernat is; |
| --- | --- | --- |

b)

50 % van die gebieden tegen 2040, waarvan ten minste
  twee derde
  vernat is;

| | c) | 70 % van die gebieden tegen 2050, waarvan ten minste
  de helft
  vernat is. |
| --- | --- | --- |

c)

70 % van die gebieden tegen 2050, waarvan ten minste
  de helft
  vernat is.

| | c) | 70 % van die gebieden tegen 2050, waarvan ten minste
  twee derde
  vernat is. |
| --- | --- | --- |

c)

70 % van die gebieden tegen 2050, waarvan ten minste
  twee derde
  vernat is.

Motivering

Veengronden zijn de grootste natuurlijke terrestrische koolstofopslagplaatsen en zijn, als ze beschadigd zijn, een belangrijke bron van broeikasgasemissies. Daarom wordt voorgesteld de vernatting (de meest doeltreffende maatregel voor het herstel van veengebieden) te verhogen, waardoor de emissies aanzienlijk kunnen worden verminderd en de overkoepelende doelstelling kan worden gehaald.

Wijzigingsvoorstel 19

Artikel 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 5. | De lidstaten passen de maatregelen toe die zijn vastgesteld bij Richtlijn 2009/128/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van een kader voor communautaire actie ter verwezenlijking van een duurzaam gebruik van pesticiden (PB-L-2009-309), om zo tot een duurzaam gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te komen, de risico’s en gevolgen ervan voor de menselijke gezondheid en het milieu te verminderen en geïntegreerde gewasbescherming en alternatieve methoden en technieken, zoals niet-chemische bestrijdingsmiddelen, te bevorderen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

5.

Motivering

Het is van essentieel belang om het gebruik van pesticiden en meststoffen te verminderen; waar nodig moeten zij worden vervangen door onschadelijke natuurlijke producten en alternatieve, niet-vervuilende technieken.

Wijzigingsvoorstel 20

Artikel 10

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | De lidstaten realiseren
  op nationaal niveau
  een stijgende trend voor elk van de volgende indicatoren voor
  bosecosystemen
  , zoals nader uiteengezet in bijlage VI, gemeten in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening tot en met 31 december 2030, en vervolgens om de
  drie
  jaar, totdat de overeenkomstig artikel 11, lid 3, vastgestelde toereikende niveaus zijn bereikt: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

De lidstaten realiseren
  op nationaal niveau
  een stijgende trend voor elk van de volgende indicatoren voor
  bosecosystemen
  , zoals nader uiteengezet in bijlage VI, gemeten in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening tot en met 31 december 2030, en vervolgens om de
  drie
  jaar, totdat de overeenkomstig artikel 11, lid 3, vastgestelde toereikende niveaus zijn bereikt:

| 2. | De lidstaten realiseren een stijgende trend voor elk van de volgende indicatoren voor
  elk bosecosysteem,
  zoals nader uiteengezet in bijlage VI, gemeten in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening tot en met 31 december 2030, en vervolgens om de
  vijf
  jaar, totdat de overeenkomstig artikel 11, lid 3, vastgestelde toereikende niveaus zijn bereikt: |
| --- | --- |

2.

De lidstaten realiseren een stijgende trend voor elk van de volgende indicatoren voor
  elk bosecosysteem,
  zoals nader uiteengezet in bijlage VI, gemeten in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening tot en met 31 december 2030, en vervolgens om de
  vijf
  jaar, totdat de overeenkomstig artikel 11, lid 3, vastgestelde toereikende niveaus zijn bereikt:

| | a) | staand dood hout; |
| --- | --- | --- |

a)

staand dood hout;

| | a) | staand dood hout; |
| --- | --- | --- |

a)

staand dood hout;

| | b) | liggend dood hout; |
| --- | --- | --- |

b)

liggend dood hout;

| | b) | liggend dood hout; |
| --- | --- | --- |

b)

liggend dood hout;

| | c) | het aandeel bossen met een ongelijkjarige structuur; |
| --- | --- | --- |

c)

het aandeel bossen met een ongelijkjarige structuur;

| | c) | het aandeel bossen met een ongelijkjarige structuur; |
| --- | --- | --- |

c)

het aandeel bossen met een ongelijkjarige structuur;

| | d) | bosverbindingen; |
| --- | --- | --- |

d)

bosverbindingen;

| | d) | bosverbindingen; |
| --- | --- | --- |

d)

bosverbindingen;

| | e) | de index van alledaagse bosvogels; |
| --- | --- | --- |

e)

de index van alledaagse bosvogels;

| | e) | de index van alledaagse bosvogels; |
| --- | --- | --- |

e)

de index van alledaagse bosvogels;

| | f) | de voorraad organische koolstof. |
| --- | --- | --- |

f)

de voorraad organische koolstof.

| | f) | de voorraad organische koolstof. |
| --- | --- | --- |

f)

de voorraad organische koolstof.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 21

Artikel 10

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 3. | De lidstaten passen de maatregelen toe die zijn vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 1737/2006 van de Commissie houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 2152/2003 van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van bossen en milieu-interacties in de Gemeenschap, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2121/2004 van de Commissie van 13 december 2004, en Verordening (EG) nr. 2278/1999 van de Commissie van 21 oktober 1999. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.

| 4. | De lidstaten passen Aanbeveling CM/Rec(2008)3 van het Comité van ministers aan de lidstaten over richtsnoeren voor de uitvoering van het Europees Landschapsverdrag toe. |
| --- | --- |

4.

Motivering

De maatregelen die al op EU-niveau zijn vastgelegd in verordeningen en aanbevelingen inzake het herstel van bossen, moeten dringend ten uitvoer worden gelegd.

Wijzigingsvoorstel 22

Artikel 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | De lidstaten kwantificeren het gebied dat moet worden hersteld om de in de artikelen 4 en 5 vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen te halen, rekening houdend met de toestand van de in artikel 4, leden 1 en 2, en artikel 5, leden 1 en 2, bedoelde habitattypen en met de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in artikel 4, lid 3, en artikel 5, lid 3, bedoelde soorten die op hun grondgebied voorkomen. De kwantificering berust onder andere op de volgende informatie: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

De lidstaten kwantificeren het gebied dat moet worden hersteld om de in de artikelen 4 en 5 vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen te halen, rekening houdend met de toestand van de in artikel 4, leden 1 en 2, en artikel 5, leden 1 en 2, bedoelde habitattypen en met de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in artikel 4, lid 3, en artikel 5, lid 3, bedoelde soorten die op hun grondgebied voorkomen. De kwantificering berust onder andere op de volgende informatie:

| 2. | De lidstaten kwantificeren het gebied dat moet worden hersteld om de in de artikelen 4 en 5 vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen te halen, rekening houdend met de toestand van de in artikel 4, leden 1 en 2, en artikel 5, leden 1 en 2, bedoelde habitattypen en met de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in artikel 4, lid 3, en artikel 5, lid 3, bedoelde soorten die op hun grondgebied voorkomen. De kwantificering berust onder andere op de volgende informatie: |
| --- | --- |

2.

De lidstaten kwantificeren het gebied dat moet worden hersteld om de in de artikelen 4 en 5 vastgestelde op herstel gerichte streefdoelen te halen, rekening houdend met de toestand van de in artikel 4, leden 1 en 2, en artikel 5, leden 1 en 2, bedoelde habitattypen en met de kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de in artikel 4, lid 3, en artikel 5, lid 3, bedoelde soorten die op hun grondgebied voorkomen. De kwantificering berust onder andere op de volgende informatie:

| | a) | voor elk habitattype: |
| --- | --- | --- |

a)

voor elk habitattype:

| | a) | voor elk habitattype: |
| --- | --- | --- |

a)

voor elk habitattype:

| | | i) | het totale habitatgebied en een kaart van de huidige verspreiding ervan; |
| --- | --- | --- | --- |

i)

het totale habitatgebied en een kaart van de huidige verspreiding ervan;

| | | i) | het totale habitatgebied en een kaart van de huidige verspreiding ervan; |
| --- | --- | --- | --- |

i)

het totale habitatgebied en een kaart van de huidige verspreiding ervan;

| | | ii) | het habitatgebied dat niet in goede toestand verkeert; |
| --- | --- | --- | --- |

ii)

het habitatgebied dat niet in goede toestand verkeert;

| | | ii) | het habitatgebied dat niet in goede toestand verkeert; |
| --- | --- | --- | --- |

ii)

het habitatgebied dat niet in goede toestand verkeert;

| | | iii) | het gunstige referentiegebied, rekening houdend met de gedocumenteerde verliezen gedurende ten minste de laatste 70 jaar en de verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering; |
| --- | --- | --- | --- |

iii)

het gunstige referentiegebied, rekening houdend met de gedocumenteerde verliezen gedurende ten minste de laatste 70 jaar en de verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering;

| | | iii) | het gunstige referentiegebied, rekening houdend met de gedocumenteerde verliezen gedurende ten minste de laatste 70 jaar en de verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering; |
| --- | --- | --- | --- |

iii)

het gunstige referentiegebied, rekening houdend met de gedocumenteerde verliezen gedurende ten minste de laatste 70 jaar en de verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering;

| | | iv) | de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van habitattypen in het licht van de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering; |
| --- | --- | --- | --- |

iv)

de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van habitattypen in het licht van de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering;

| | | iv) | de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van habitattypen in het licht van de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering; |
| --- | --- | --- | --- |

iv)

de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van habitattypen in het licht van de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering;

| | b) | de toereikende kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de soorten die nodig zijn om hun gunstige staat van instandhouding te bereiken, rekening houdend met de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van die habitats, en de verbindingen tussen habitats die nodig zijn om de soortenpopulaties te laten floreren, alsook de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering. |
| --- | --- | --- |

b)

de toereikende kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de soorten die nodig zijn om hun gunstige staat van instandhouding te bereiken, rekening houdend met de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van die habitats, en de verbindingen tussen habitats die nodig zijn om de soortenpopulaties te laten floreren, alsook de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering.

| | b) | de toereikende kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de soorten die nodig zijn om hun gunstige staat van instandhouding te bereiken, rekening houdend met de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van die habitats, en de verbindingen tussen habitats die nodig zijn om de soortenpopulaties te laten floreren, alsook de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering. |
| --- | --- | --- |

b)

de toereikende kwaliteit en kwantiteit van de habitats van de soorten die nodig zijn om hun gunstige staat van instandhouding te bereiken, rekening houdend met de gebieden die het meest geschikt zijn voor het herstel van die habitats, en de verbindingen tussen habitats die nodig zijn om de soortenpopulaties te laten floreren, alsook de aan de gang zijnde en verwachte veranderingen in de milieuomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering.

| 3. | Bij het bepalen van de omgeving van stedelijke centra en stedelijke clusters teneinde vast te stellen wat overeenkomstig artikel 3 als stedelijke groene ruimte wordt beschouwd, nemen de lidstaten gebieden op die zich binnen een straal van ten minste 1 kilometer van de stedelijke centra en stedelijke clusters bevinden. |
| --- | --- |

3.

Motivering

Op basis van de plaatselijke omstandigheden en behoeften is het aan elke lidstaat om in zijn nationale plan de “omgeving” van stedelijke centra en clusters dusdanig te definiëren dat recht wordt gedaan aan de stedelijke structuur, bestuurlijke grenzen en andere relevante factoren op lokaal en nationaal niveau.

Wijzigingsvoorstel 23

Artikel 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3. | De lidstaten stellen uiterlijk in 2030 toereikende niveaus vast voor elk van de in de artikel 8, lid 1, artikel 9, lid 2, en artikel 10, lid 2, bedoelde indicatoren, door middel van een open en doeltreffend proces en een beoordeling op basis van de meest recente wetenschappelijke bevindingen en, indien beschikbaar, het in artikel 17, lid 9, bedoelde kader. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.

De lidstaten stellen uiterlijk in 2030 toereikende niveaus vast voor elk van de in de artikel 8, lid 1, artikel 9, lid 2, en artikel 10, lid 2, bedoelde indicatoren, door middel van een open en doeltreffend proces en een beoordeling op basis van de meest recente wetenschappelijke bevindingen en, indien beschikbaar, het in artikel 17, lid 9, bedoelde kader.

| 3. | De lidstaten stellen uiterlijk in 2030 toereikende niveaus vast voor elk van de in de artikel 8, lid 1, artikel 9, lid 2, en artikel 10, lid 2, bedoelde indicatoren, door middel van een open en doeltreffend proces en een beoordeling op basis van de meest recente wetenschappelijke bevindingen
  en in coördinatie met andere lidstaten
  en, indien beschikbaar, het in artikel 17, lid 9, bedoelde kader.
  Om de onderlinge afstemming tussen de lidstaten te waarborgen, worden overeenkomstig artikel 17, lid 9, tijdig minimumvoorschriften en richtsnoeren voor de vaststelling van toereikende niveaus verstrekt en vastgesteld. |
| --- | --- |

3.

De lidstaten stellen uiterlijk in 2030 toereikende niveaus vast voor elk van de in de artikel 8, lid 1, artikel 9, lid 2, en artikel 10, lid 2, bedoelde indicatoren, door middel van een open en doeltreffend proces en een beoordeling op basis van de meest recente wetenschappelijke bevindingen
  en in coördinatie met andere lidstaten
  en, indien beschikbaar, het in artikel 17, lid 9, bedoelde kader.
  Om de onderlinge afstemming tussen de lidstaten te waarborgen, worden overeenkomstig artikel 17, lid 9, tijdig minimumvoorschriften en richtsnoeren voor de vaststelling van toereikende niveaus verstrekt en vastgesteld.

Motivering

Er is behoefte aan een duidelijk en gemeenschappelijk kader en richtsnoeren betreffende de minimumvoorschriften zodat de lidstaten toereikende niveaus kunnen vaststellen (van toepassing op streefcijfers voor bestuivers, landbouw- en bosecosystemen).

Wijzigingsvoorstel 24

Artikel 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 6. | De lidstaten stemmen de ontwikkeling van nationale herstelplannen en de aanwijzing van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie op elkaar af. Tijdens de voorbereiding van de plannen voor het herstel van de natuur zorgen de lidstaten voor synergieën met de reeds aangewezen “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie en zorgen zij ervoor dat de werking van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, met inbegrip van de vergunningsprocedures van Richtlijn (EU) 2018/2001 die van toepassing zijn op de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, ongewijzigd blijft. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

6.

De lidstaten stemmen de ontwikkeling van nationale herstelplannen en de aanwijzing van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie op elkaar af. Tijdens de voorbereiding van de plannen voor het herstel van de natuur zorgen de lidstaten voor synergieën met de reeds aangewezen “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie en zorgen zij ervoor dat de werking van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, met inbegrip van de vergunningsprocedures van Richtlijn (EU) 2018/2001 die van toepassing zijn op de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, ongewijzigd blijft.

| 6. | De lidstaten stemmen de ontwikkeling van nationale herstelplannen en de aanwijzing van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie op elkaar af. Tijdens de voorbereiding van de plannen voor het herstel van de natuur zorgen de lidstaten voor synergieën met de reeds aangewezen “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie en zorgen zij ervoor dat de werking van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, met inbegrip van de vergunningsprocedures van Richtlijn (EU) 2018/2001 die van toepassing zijn op de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, ongewijzigd blijft
  , zonder de biodiversiteit en herstelmaatregelen in gevaar te brengen
  . |
| --- | --- |

6.

De lidstaten stemmen de ontwikkeling van nationale herstelplannen en de aanwijzing van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie op elkaar af. Tijdens de voorbereiding van de plannen voor het herstel van de natuur zorgen de lidstaten voor synergieën met de reeds aangewezen “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie en zorgen zij ervoor dat de werking van de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, met inbegrip van de vergunningsprocedures van Richtlijn (EU) 2018/2001 die van toepassing zijn op de “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie, ongewijzigd blijft
  , zonder de biodiversiteit en herstelmaatregelen in gevaar te brengen
  .

Motivering

Bij de vaststelling en toewijzing van “go-to”-gebieden voor hernieuwbare energie moet rekening worden gehouden met de verschillende ruimten en de werking van de in te voeren maatregelen voor ecosysteemherstel.

Wijzigingsvoorstel 25

Artikel 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 7. | De lidstaten houden bij het opstellen van hun nationale herstelplannen rekening met het volgende:
  [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

7.

De lidstaten houden bij het opstellen van hun nationale herstelplannen rekening met het volgende:

[...]

| 7. | De lidstaten houden bij het opstellen van hun nationale herstelplannen rekening met het volgende:
  [...] |
| --- | --- |

7.

De lidstaten houden bij het opstellen van hun nationale herstelplannen rekening met het volgende:

[...]

| | f) | de overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag inzake biologische diversiteit ontwikkelde nationale biodiversiteitsstrategieën en actieplannen; |
| --- | --- | --- |

f)

de overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag inzake biologische diversiteit ontwikkelde nationale biodiversiteitsstrategieën en actieplannen;

| | [...] |
| --- | --- |

[...]

| | f) | de overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag inzake biologische diversiteit ontwikkelde nationale biodiversiteitsstrategieën en actieplannen
  , alsook lokale biodiversiteitsstrategieën en -actieplannen

   (1)

  en samenwerkingsmechanismen om de nationale en lokale strategieën op elkaar te laten aansluiten
  ; |
| --- | --- | --- |

f)

de overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag inzake biologische diversiteit ontwikkelde nationale biodiversiteitsstrategieën en actieplannen
  , alsook lokale biodiversiteitsstrategieën en -actieplannen

   (1)

  en samenwerkingsmechanismen om de nationale en lokale strategieën op elkaar te laten aansluiten
  ;

| | [...] |
| --- | --- |

[...]

| | h) | stedelijke vergroeningsplannen en hun ambities voor de uitbreiding van stedelijke groene ruimten en gebieden, waaronder maatregelen om biodiverse en toegankelijke stadsbossen, -parken en -tuinen, stadsboerderijen, groene daken en muren, met bomen omzoomde straten, stadsweiden en -heggen te creëren, evenals indicatoren voor rapportage en toezicht. |
| --- | --- | --- |

h)

stedelijke vergroeningsplannen en hun ambities voor de uitbreiding van stedelijke groene ruimten en gebieden, waaronder maatregelen om biodiverse en toegankelijke stadsbossen, -parken en -tuinen, stadsboerderijen, groene daken en muren, met bomen omzoomde straten, stadsweiden en -heggen te creëren, evenals indicatoren voor rapportage en toezicht.

Motivering

Soortgelijke processen en mechanismen kunnen als referentie worden gebruikt, bijvoorbeeld de lokale biodiversiteitsstrategieën en -actieplannen, maar ook de stedelijke vergroeningsplannen.

Wijzigingsvoorstel 26

Artikel 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 7. | [...]








  i) | het instrument voor technische ondersteuning dat bruikbaar is voor de uitvoering van de wet. Dit instrument dient het volgende te omvatten: capaciteit op het gebied van (sectoroverschrijdende) besluitvormingsmechanismen en mechanismen voor betrokkenheid van belanghebbenden en geïntegreerde benaderingen voor plaatselijke ontwikkeling alsmede instrumenten voor meerlagig bestuur; aantrekken en stroomlijnen van investeringen van de publieke en de particuliere sector; advies op maat voor de technische, juridische en financiële deskundigheid die nodig is voor het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen; het opzetten van hanteerbare en gestroomlijnde monitoringinstrumenten en -processen; richtsnoeren voor de onderlinge afstemming van rapportage-instrumenten, -normen en -protocollen op alle bestuursniveaus, en goede praktijken op het gebied van ecosysteemherstel in verschillende fysieke geografische gebieden en contexten. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

7.

i)

het instrument voor technische ondersteuning dat bruikbaar is voor de uitvoering van de wet. Dit instrument dient het volgende te omvatten: capaciteit op het gebied van (sectoroverschrijdende) besluitvormingsmechanismen en mechanismen voor betrokkenheid van belanghebbenden en geïntegreerde benaderingen voor plaatselijke ontwikkeling alsmede instrumenten voor meerlagig bestuur; aantrekken en stroomlijnen van investeringen van de publieke en de particuliere sector; advies op maat voor de technische, juridische en financiële deskundigheid die nodig is voor het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen; het opzetten van hanteerbare en gestroomlijnde monitoringinstrumenten en -processen; richtsnoeren voor de onderlinge afstemming van rapportage-instrumenten, -normen en -protocollen op alle bestuursniveaus, en goede praktijken op het gebied van ecosysteemherstel in verschillende fysieke geografische gebieden en contexten.

Motivering

Het instrument voor technische ondersteuning moet gericht zijn op de beheersautoriteiten en lokale en regionale overheden die de wet uitvoeren. Het gebrek aan technische deskundigheid en de geringe ervaring met (particuliere) financieringsinstrumenten behoren tot de belangrijkste uitdagingen voor het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen. Om het welslagen van het natuurherstel te waarborgen, moet de technische ondersteuning ook lokale geïntegreerde benaderingen omvatten.

Wijzigingsvoorstel 27

Artikel 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 12. | De lidstaten moeten een overheidsbrede aanpak hanteren en de ontwikkeling, voorafgaande evaluatie, monitoring en verslaglegging van nationale herstelplannen coördineren met de lokale en regionale overheden en beheersautoriteiten, rekening houdend met alle ecosystemen die binnen de lokale bestuurseenheden vallen.



  De lidstaten moeten de mechanismen voor de tijdige bijdrage van belanghebbenden en organisaties aan het NHP formaliseren, het NHP gezamenlijk evalueren voordat het wordt ingediend, feedbackprocessen invoeren en richtsnoeren en vereiste instrumenten verstrekken voor de onderlinge afstemming van lokale, regionale en nationale monitoringprotocollen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

12.

De lidstaten moeten de mechanismen voor de tijdige bijdrage van belanghebbenden en organisaties aan het NHP formaliseren, het NHP gezamenlijk evalueren voordat het wordt ingediend, feedbackprocessen invoeren en richtsnoeren en vereiste instrumenten verstrekken voor de onderlinge afstemming van lokale, regionale en nationale monitoringprotocollen.

Motivering

De afbakening van bevoegdheden tussen overheden belemmert een geïntegreerde visie die echter nodig is voor een doeltreffend beheer van habitats of waterlopen die de administratieve grenzen overschrijden. De betrokkenheid van lokale, regionale en nationale overheden en beheersautoriteiten bij de NHP’s is van essentieel belang om een gedeelde, geïntegreerde visie voor herstel tot stand te brengen en een verkeerde uitvoering ervan te voorkomen (bijvoorbeeld door de bescherming van soorten in één gebied, maar niet in het naburige gebied). Geformaliseerde governancestructuren en -processen zullen nodig zijn voor een doeltreffende coördinatie en monitoring van de herstelmaatregelen.

Wijzigingsvoorstel 28

Artikel 12

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | n) | een samenvatting van het proces voor het voorbereiden en opstellen van het nationale herstelplan, met inbegrip van informatie over inspraak van het publiek en van de wijze waarop rekening is gehouden met de behoeften van lokale gemeenschappen en belanghebbenden; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

n)

een samenvatting van het proces voor het voorbereiden en opstellen van het nationale herstelplan, met inbegrip van informatie over inspraak van het publiek en van de wijze waarop rekening is gehouden met de behoeften van lokale gemeenschappen en belanghebbenden;

| 2. | n) | een samenvatting van het proces voor het voorbereiden en opstellen van het nationale herstelplan, met inbegrip van informatie over inspraak van het publiek en van de wijze waarop rekening is gehouden met de behoeften van lokale gemeenschappen en belanghebbenden
  , met inbegrip van lokale en regionale overheden, de betreffende beheersautoriteiten en grondeigenaren
  . |
| --- | --- | --- |

2.

n)

een samenvatting van het proces voor het voorbereiden en opstellen van het nationale herstelplan, met inbegrip van informatie over inspraak van het publiek en van de wijze waarop rekening is gehouden met de behoeften van lokale gemeenschappen en belanghebbenden
  , met inbegrip van lokale en regionale overheden, de betreffende beheersautoriteiten en grondeigenaren
  .

Motivering

Het is van belang dat lokale en regionale overheden, beheersautoriteiten en grondeigenaren worden betrokken bij het opstellen van de nationale herstelplannen, aangezien zij uiteindelijk de herstelmaatregelen zullen ontwerpen, uitvoeren, monitoren en medefinancieren.

Wijzigingsvoorstel 29

Artikel 16

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | De lidstaten bepalen wat voldoende belang en inbreuk op een recht vormt, in overeenstemming met de doelstelling om het publiek ruime toegang tot de rechter te bieden. Voor de toepassing van lid 1 wordt elke niet-gouvernementele organisatie die zich inzet voor milieubescherming en voldoet aan de vereisten krachtens de nationale wetgeving, geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt en wordt hun belang voldoende geacht. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

De lidstaten bepalen wat voldoende belang en inbreuk op een recht vormt, in overeenstemming met de doelstelling om het publiek ruime toegang tot de rechter te bieden. Voor de toepassing van lid 1 wordt elke niet-gouvernementele organisatie die zich inzet voor milieubescherming en voldoet aan de vereisten krachtens de nationale wetgeving, geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt en wordt hun belang voldoende geacht.

| 2. | De lidstaten bepalen wat voldoende belang en inbreuk op een recht vormt, in overeenstemming met de doelstelling om het publiek ruime toegang tot de rechter te bieden
  , zoals is bepaald in het Verdrag van Aarhus en met name in artikel 9 inzake toegang tot de rechter
  . Voor de toepassing van lid 1 wordt elke niet-gouvernementele organisatie die zich inzet voor milieubescherming en voldoet aan de vereisten krachtens de nationale wetgeving, geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt en wordt hun belang voldoende geacht. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten bepalen wat voldoende belang en inbreuk op een recht vormt, in overeenstemming met de doelstelling om het publiek ruime toegang tot de rechter te bieden
  , zoals is bepaald in het Verdrag van Aarhus en met name in artikel 9 inzake toegang tot de rechter
  . Voor de toepassing van lid 1 wordt elke niet-gouvernementele organisatie die zich inzet voor milieubescherming en voldoet aan de vereisten krachtens de nationale wetgeving, geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt en wordt hun belang voldoende geacht.

Motivering

Het Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, gesloten te Aarhus in 1998, biedt een passend kader om ervoor te zorgen dat de nodige protocollen worden nageleefd met betrekking tot de wet inzake natuurherstel.

Wijzigingsvoorstel 30

Artikel 17

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | b) | het gebied van stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking in steden, dorpen en voorsteden, als bedoeld in artikel 6; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

b)

het gebied van stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking in steden, dorpen en voorsteden, als bedoeld in artikel 6;

| 1. | b) | het gebied
  en de kwaliteit
  van stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking in steden, dorpen en voorsteden, als bedoeld in artikel 6; |
| --- | --- | --- |

1.

b)

het gebied
  en de kwaliteit
  van stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking in steden, dorpen en voorsteden, als bedoeld in artikel 6;

Motivering

Spreekt voor zich.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

| 1. | erkent dat de voorgestelde EU-wet inzake natuurherstel een gamechanger is in de strijd tegen het verlies aan biodiversiteit en de gevolgen van de klimaatverandering, en waardeert de keuze voor juridisch bindende, tijdgebonden en gefaseerde doelstellingen om de bescherming en het herstel van alle ecosystemen in de lidstaten te waarborgen, met als doel de achteruitgang ervan dringend een halt toe te roepen. Het beschouwt dit voorstel, mits de nodige wijzigingen worden aangebracht, als een cruciale stap voorwaarts die de uitvoering van een ambitieus mondiaal biodiversiteitskader voor de periode na 2020 in goede banen kan leiden. |
| --- | --- |

1.

| 2. | In de effectbeoordeling is de hoeveelheid groene ruimte en het potentieel voor uitbreiding ervan door veranderingen in landgebruik op EU-niveau onderzocht en zijn de doelstellingen realistisch bevonden. De analyse ging echter voorbij aan de uiteenlopende omstandigheden en uitgangsposities van de verschillende landen, regio’s en steden. Het CvdR benadrukt dat het voorstel dringend moet worden aangepast om rekening te houden met de sterk uiteenlopende omstandigheden in de verschillende lidstaten, regio’s en gemeenten wat betreft de hoeveelheid en de kwaliteit van de verschillende ecosystemen, de structuur van de regio, stad, gemeente of agglomeratie, en de administratieve structuur en het grondbezit. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het CvdR wijst erop dat de wrede en onrechtmatige Russische agressie tegen Oekraïne enorme schade aan het milieu heeft veroorzaakt. De milieu-aantasting en de daarmee gepaard gaande problemen zullen grensoverschrijdende gevolgen hebben voor zowel de menselijke gezondheid als de lokale ecosystemen. Het CvdR dringt er dan ook op aan dat nu al passende stappen worden gezet en wordt nagedacht over concrete maatregelen op het vlak van biodiversiteit en het herstel van ecosystemen na de oorlog. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol bij de gezamenlijke opstelling van nationale herstelplannen (NHP’s), de aanwijzing van herstelgebieden en de vaststelling van indicatoren op basis van lokale prioriteiten en de behoeften van de gemeenschap, publieke en private medefinanciering, betrokkenheid van belanghebbenden en burgers, en het uitvoeren van lokale, geïntegreerde, plaatsgebonden herstelmaatregelen. Ook spelen zij een sleutelrol bij de monitoring en verslaglegging wat betreft de vooruitgang bij de verwezenlijking van de doelstellingen voor stedelijke en andere ecosystemen die binnen de grenzen van lokale bestuurlijke eenheden vallen. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat de monitoring en verslaglegging geen administratieve rompslomp met zich meebrengen en dat gebruikgemaakt kan worden van digitale instrumenten om het werk te verlichten. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR dringt erop aan dat de lokale en regionale overheden de beoogde ecosystemen, waaronder de stedelijke groene ruimten en hun kwantitatieve en kwalitatieve ontwikkelingsbehoeften in kaart brengen, met oog voor hun lokale geïntegreerde stedelijke ontwikkeling en in nauwe samenwerking met de lidstaten en beheersautoriteiten, zodat rekening wordt gehouden met de lokale omstandigheden wat betreft het stedelijk weefsel en de aanwezige natuur, en wordt gezorgd voor een eerlijke aanpak van natuurherstel in stedelijke en voorstedelijke gebieden. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De lidstaten zouden ervoor moeten zorgen dat in de NHP’s rekening wordt gehouden met de specifieke sociaal-economische, geografische en ecologische omstandigheden en kenmerken van het betrokken lokale gebied, de lokale gemeenschap en de regionale context, alsook met de relevante herstelbehoeften, met name met betrekking tot zeer kwetsbare ecosystemen zoals ultraperifere regio’s, eilanden, berggebieden, veen- en waterrijke gebieden of andere gebieden die rijk zijn aan inheemse of bedreigde soorten, alsook stedelijke ecosystemen. Ook zou in de wet inzake natuurherstel uitdrukkelijk de nadruk moeten worden gelegd op bijzonder kwetsbare ecosystemen, waarbij hun bijzondere omstandigheden en herstelbehoeften moeten worden erkend. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR dringt aan op erkenning van het belang van bioculturele interacties bij het vormgeven van lokale identiteiten en het bevorderen van agrarische landschappen met een hoge culturele en natuurlijke waarde, die immers van doorslaggegevend belang zijn om de culturele identiteit weer te koppelen aan de ecosystemen wereldwijd. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het is een goede zaak dat de Europese Commissie in de wet inzake natuurherstel een uitgebreide effectbeoordeling heeft opgenomen met betrekking tot de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel. De redenering wat betreft de Europese meerwaarde van het voorstel en de uitrol van maatregelen die voortvloeien uit de bevoegdheden van de EU op het gebied van milieu en klimaatverandering, is in overeenstemming met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. Het CvdR wijst er echter op dat in artikel 6 geen melding wordt gemaakt van de directe en indirecte gevolgen, zoals de financiële gevolgen en de gevolgen voor het interne bestuur en de rechtsstelsels van de lidstaten. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Ecosystemen spelen een essentiële rol als koolstofreservoirs en bij de bescherming tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarom moet er niet alleen een einde komen aan schadelijke praktijken zoals ontbossing, bodemafdekking en turfwinning, maar zijn er ook gerichte beschermings- en herstelmaatregelen nodig voor bijvoorbeeld de renaturatie van stromen, veen- en waterrijke gebieden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR wijst erop dat in de verordening rekening moet worden gehouden met de uiteenlopende omstandigheden en uitgangssituaties, zowel op nationaal als op lokaal niveau, bijvoorbeeld wat betreft bestuurlijke indeling, dichtheid en groenstructuur, alsook met de lokale en nationale behoeften. Daarom zouden geïntegreerde benaderingen voor plaatselijke ontwikkeling moeten worden bevorderd. De definities en vereisten moeten voor de hele Unie duidelijk en relevant zijn. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Steden en gemeenten moeten hun klimaatbestendigheid vergroten door blauwe infrastructuur te beschermen, te bevorderen en te herstellen via de revitalisering van kanalen en stromen en de aanleg van kleine wateren. De lidstaten zouden er in het kader van deze verordening voor moeten zorgen dat alle steden en gemeenten met meer dan 20 000 inwoners plannen opstellen, goedkeuren en uitvoeren voor de snelle uitbreiding van het aantal groene en blauwe ruimten. |
| --- | --- |

11.

A.   Beleidsintegratie en beleidssamenhang

| 12. | Het CvdR herhaalt dat de wet inzake natuurherstel moet worden geïntegreerd in bestaande lokale, regionale en andere subnationale beleidsmaatregelen en -strategieën, en wijst op de noodzaak van adequate instrumenten en mechanismen om het verplichte karakter en de doeltreffendheid van de wet op lokaal en subnationaal niveau te versterken. Het benadrukt tegelijkertijd dat het potentieel van lokale en regionale overheden om met hun lokale kennis en oplossingen bij te dragen aan de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen op het gebied van natuurbehoud moet worden versterkt en niet mag worden belemmerd. Ongeacht de administratieve structuur van lokale bestuurlijke eenheden moeten stedelijke gebieden als functionele entiteiten worden behandeld. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Herstelmaatregelen, met name op lokaal niveau, maken deel uit van maatregelen op het gebied van klimaatactie en stadsplanning. Zij moeten door de steden en regio’s worden uitgevoerd door middel van een ambitieus beleid dat de administratieve grenzen overschrijdt, en het is zaak dat de algemene doeltreffendheid van elke maatregel wordt beoordeeld. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR benadrukt dat de NHP’s moeten worden geïntegreerd met de nationale energie- en klimaatplannen en de bindende doelstellingen in het kader van de huidige richtlijn hernieuwbare energie (in overeenstemming met de herziene doelstelling van RePowerEU). Ook is het van essentieel belang dat de gebieden die zijn aangewezen als gebieden die geschikt zijn voor de opwekking van hernieuwbare energie (“go-to”-gebieden) niet concurreren met natuurherstelmaatregelen, maar dat zij elkaar ondersteunen bij het verwezenlijken van de vastgestelde ambities. Het wijst er in dit verband op dat rekening moet worden gehouden met de geringe omvang van de ultraperifere gebieden en eilanden, zodat verschillende vormen van grondgebruik naast elkaar kunnen bestaan en de beschermingsregelingen de noodzakelijke energietransitie via de ontwikkeling van infrastructuur voor hernieuwbare energie niet in de weg staat, met name in gebieden die niet op het Europese energienet kunnen worden aangesloten. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR dringt erop aan dat de inconsistenties en tegenstrijdige belangen met andere beleidsterreinen (zoals energie, visserij, voedselproductie en landbouw) die de succesvolle uitvoering van de wet inzake natuurherstel in gevaar kunnen brengen of tegen het algemeen belang indruisen, moeten worden weggewerkt. Het pleit ervoor de perspectieven nauw op elkaar af te stemmen om meer “gewicht” in de schaal te leggen voor het herstel van ecosystemen als het gaat om landgebruik en ruimtelijke ordening, en tevens een billijk compensatiesysteem voor rechthebbenden te creëren. Specifieke belangen op het gebied van voedsel- en energievoorziening, die door geopolitieke omstandigheden aan de oppervlakte zijn gekomen, moeten in synergie met de wet en andere EU-milieuwetgeving worden veiliggesteld. |
| --- | --- |

15.

B.   Financiering van het herstel van ecosystemen, stroomlijning van overheidsinvesteringen en stimulering van investeringen in de particuliere sector

| 16. | Het CvdR benadrukt dat er voor de maatregelen waarin het verordeningsvoorstel voorziet, enorm veel geld nodig is. Er moeten voldoende financiële middelen worden uitgetrokken voor het herstel, vooral omdat in de EU-programma’s voor de komende jaren niet de vereiste middelen beschikbaar zijn en deze evenmin flexibel kunnen worden ingezet, en het in de nationale begrotingen ontbreekt aan de nodige financiële armslag voor de lidstaten, regio’s en gemeenten. Het CvdR wijst er andermaal op dat de financiering ten behoeve van de biodiversiteit en het ecosysteemherstel moet worden verhoogd en de toegang tot de doeltreffende en niet-bureaucratische inzet van de beschikbare financieringsinstrumenten voor lokale en regionale overheden moet worden vergemakkelijkt. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR pleit ervoor dat de nationale financieringsstromen, volledig in overeenstemming met de vastgestelde prioriteiten en behoeften van de lokale en regionale overheden worden geoormerkt. Regionale structuren moeten worden erkend als belangrijke organen die de prioriteiten van lokale en regionale overheden kunnen stroomlijnen en coördineren, waardoor doeltreffende steunlijnen voor medefinanciering worden gecreëerd en doeltreffende herstelmaatregelen op territoriale schaal worden bevorderd. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR is zich bewust van de hiaten in de tenuitvoerlegging van de natuurrichtlijnen en dringt dan ook aan op sterkere handhavingsmechanismen en infrastructuur voor de naleving, zodat het herstel van ecosystemen ten minste evenveel gewicht krijgt als andere vereisten inzake landgebruik, naast inspanningen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Investeringen in de particuliere sector zullen van cruciaal belang zijn om het financieringstekort voor het herstel van ecosystemen te dichten. Het CvdR wijst op de onbenutte mogelijkheden en behoeften in verband met het testen en uitbreiden van het gebruik van marktconforme instrumenten, zoals impactinvesteringen, betalingsregelingen voor ecosysteemdiensten of kredieten voor koolstofverwijdering op het land. Dergelijke proefprojecten moeten hand in hand gaan met capaciteitsopbouw bij lokale en regionale overheden voor het gebruik van dit soort financieringsinstrumenten — idealiter een van de prioritaire gebieden van het systeem voor technische ondersteuning. |
| --- | --- |

19.

C.   Technische ondersteuning en capaciteitsopbouw voor lokale en regionale overheden

| 20. | Het doeltreffend ontwerpen, uitvoeren en monitoren van herstelmaatregelen zal van de uitvoerende lokale en regionale overheden aanzienlijke technische deskundigheid en investering van middelen vergen. Het CvdR merkt op dat deze deskundigheid momenteel in de lokale en regionale overheden ontbreekt, en dringt erop aan dat deze wordt ontwikkeld, hetzij intern, via samenwerkingsverbanden tussen lokale en regionale overheden in een of meer naburige gebieden, hetzij extern. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR dringt aan op een alomvattend systeem voor technische ondersteuning, met inbegrip van: capaciteitsopbouw bij lokale en regionale overheden om de vereiste technische expertise te verwerven; het opzetten van de respectieve monitoringinstrumenten en -processen; richtsnoeren voor de onderlinge afstemming van verslagleggingsinstrumenten, -normen en -protocollen op alle bestuursniveaus; goede praktijken op het gebied van ecosysteemherstel in verschillende fysieke geografische gebieden en contexten. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Een dergelijk ondersteuningssysteem moet voortbouwen op en geïntegreerd worden met bestaande instrumenten/platforms voor capaciteitsopbouw, zoals het EU-platform voor stedelijke vergroening, NetworkNature, Biodiversa+, BioAgora, UrbanByNature, CitiesWithNature en RegionsWithNature. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR dringt aan op de invoering van een toegankelijk, inclusief en gestandaardiseerd monitoring- en verslagleggingssysteem dat gestroomlijnde methoden mogelijk maakt voor het aanwijzen van herstelgebieden, de beoordeling van de toestand van ecosystemen, en het vaststellen van bevredigende indicatorniveaus en monitoringdoelstellingen. |
| --- | --- |

23.

Brussel, 9 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7).

1

(1)  
  Erkend in Besluit X/22 CBD COP10

1

Erkend in Besluit X/22 CBD COP10

---

III Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio's

153e CvdR-zitting, 8.2.2023-9.2.2023

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/58 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/58

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de regionale aanpassingsstrategieën om een koolstofarme landbouw tot stand te brengen

(2023/C 157/09)

| Referentiedocument: | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een certificeringskader van de Unie voor koolstofverwijderingen (SEC(2022) 423 final) — (SWD(2022) 377 final) — (SWD(2022) 378 final)
  COM(2022) 672 final — 2022/0394(COD) |
| --- | --- |

Referentiedocument:

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een certificeringskader van de Unie voor koolstofverwijderingen (SEC(2022) 423 final) — (SWD(2022) 377 final) — (SWD(2022) 378 final)

COM(2022) 672 final — 2022/0394(COD)

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Algemene opmerkingen

| 1. | herinnert eraan dat de mondiale klimaatnoodtoestand ons ertoe verplicht om uiterlijk in 2050 de collectieve Europese doelstelling van klimaatneutraliteit te bereiken, en dat we tegelijk moeten proberen om de negatieve economische en sociale gevolgen van de transitie voor Europese regio’s, burgers en bedrijven tot een minimum te beperken. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De landbouw, die verantwoordelijk is voor 13 % van de broeikasgasemissies in de EU, kan daar een belangrijke bijdrage toe leveren, ook door gebruik te maken van werkwijzen voor het vastleggen van koolstof uit de atmosfeer via fotosynthese, biomassa, het opslaan van koolstof in de bodem en een aanzienlijke vermindering van de uitstoot. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zoals vermeld in zijn advies over de herziening van de LULUCF-verordening (1) staat het CvdR achter het voorstel van de Europese Commissie om de doelstelling van nettoverwijdering in de landsector tegen 2030 te verhogen tot 310 miljoen ton CO2-equivalent. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR herinnert eraan dat de Europese landbouw tot taak heeft de voedselvoorziening en de voedselzekerheid van de Europese bevolking veilig te stellen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Naast conjuncturele geopolitieke crises zoals de oorlog in Oekraïne brengen ook de gevolgen van de klimaatverandering en de ineenstorting van de biodiversiteit de voedselzekerheid en de voedselvoorziening in Europa en de wereld structureel in het gedrang. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Extreme weersomstandigheden zoals onder meer droogte, branden en overstromingen komen steeds vaker voor, richten steeds meer schade aan en vergroten zo de kwetsbaarheid van de Europese land- en bosbouwsector. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Een verschuiving naar duurzamere Europese voedselsystemen, die gebaseerd zijn op werkwijzen uit de agro-ecologie en de circulaire economie, is onmisbaar als we de in de “van boer tot bord”-strategie en de Europese Green Deal aangegeven Europese doelstellingen op het gebied van klimaat, voedselzekerheid, bescherming van de biodiversiteit, vermindering van het gebruik van meststoffen en bestrijdingsmiddelen, ingevoerde ontbossing en veerkracht van de productiesystemen willen bereiken. Het CvdR herinnert eraan dat in Europa ingevoerde landbouwproducten aan dezelfde milieuvereisten moeten voldoen als in de EU geteelde producten. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Beleidsmaatregelen voor de transitie van de Europese voedselsystemen moeten er evenwel steeds op gericht zijn om de Europese voedselautonomie te versterken en iedereen toegang tot duurzaam, veilig en voedzaam voedsel tegen betaalbare prijzen te bieden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het is belangrijk dat het Europees beleid de landbouwers bij deze transitie voldoende ondersteunt. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Landbouwers moeten verzekerd zijn van een waardig inkomen en naar behoren worden beloond voor de ecosysteemdiensten die zij leveren. Plattelandsgebieden krijgen vaak te maken met bevolkingsafname, slechtere verbindingen en een gebrek aan passende infrastructuur. Gezien het belang van deze gebieden voor de voedselproductie moet het beroep van landbouwer aantrekkelijk blijven om te voorkomen dat jongere generaties het platteland verlaten op zoek naar betere kansen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR herinnert eraan dat regionale en lokale overheden een belangrijke rol spelen bij de begeleiding van de landbouwers in deze agro-ecologische transitie. |
| --- | --- |

11.

| 12. | In het kader van de certificering moeten deze werkwijzen voor landbouwers een extra inkomen vormen. Ook moet er in het algemeen op worden toegezien dat het systeem samenhangend, transparant en veilig is zodat de koolstofcredits die in deze sector worden toegekend als betrouwbaar kunnen worden beschouwd. |
| --- | --- |

12.

Koolstoflandbouw — Beginselen en werkwijzen

| 13. | Het CvdR steunt het voorstel in de mededeling van de Commissie over duurzame koolstofcycli om nieuwe vormen van steun voor koolstofvastlegging in de landsector te onderzoeken. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Niettemin is het van belang om deze manier van werken niet simpelweg te reduceren tot een bedrijfsmodel. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Koolstoflandbouw is in de eerste plaats een samenstel van agro-ecologische en op bodembehoud gerichte werkwijzen die tot doel hebben emissies te verminderen en te verwijderen, binnen een breder streven naar herstel van de biodiversiteit, bescherming van het water en de bodemkwaliteit, voedselzekerheid, aanpassing aan de klimaatverandering, behoud van de werkgelegenheid in de landbouw in plattelandsgebieden en verbetering van het inkomen van landbouwers. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR stelt voor bij de definitie van koolstoflandbouw rekening te houden met de twee aspecten van koolstofneutraliteit, namelijk de vastlegging respectievelijk de vermindering van de emissies in absolute termen, zodat de landbouwers voor beide gecompenseerd kunnen worden. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR merkt op dat een benadering van koolstofpraktijken die uitsluitend gebaseerd is op doeltreffendheid en koolstofintensiteit voorbijgaat aan de complexiteit van de productiewijzen in de landbouw en kan leiden tot intensivering daarvan met contraproductieve gevolgen voor het milieu in het algemeen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Werkwijzen die tot doel hebben het koolstofgehalte van de bodem in stand te houden of te vergroten, leveren tal van nevenvoordelen op voor het milieu en landbouwers. Landbouwers die in hun bedrijf niet aan grondbewerking doen, wat helpt om koolstof in de bodem te houden, zullen echter op beperkte schaal wellicht pesticiden moeten blijven gebruiken, aangezien de bestrijding van plaagorganismen zonder grondbewerking een heel andere aanpak vereist. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Als koolstoflandbouw niet op permanente basis plaatsvindt, wordt het effect gemakkelijk ongedaan gemaakt. Het is met andere woorden geen middel om koolstof permanent uit de atmosfeer te halen. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Koolstoflandbouwpraktijken moeten met voorrang daar worden ingevoerd waar het grootste potentieel voor de opslag en vermindering van de CO2-emissies ligt, namelijk in de bescherming en het herstel van veengebieden, de agrobosbouw en de instandhouding van blijvend grasland. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR benadrukt het belang van werkwijzen die agrobosbouwsystemen versterken, zoals het herstel en duurzaam beheer van het netwerk van coulisselandschappen of bosbegrazingssystemen, die niet alleen koolstofopslagmogelijkheden bieden, maar tevens een bron van biodiversiteit zijn en extra inkomsten opleveren voor landbouwers, ook in ecosystemen met een groot potentieel voor koolstofvastlegging die risico lopen op erosie of achteruitgang. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR betreurt dat het areaal aan blijvend grasland nog steeds terugloopt doordat de GLB-randvoorwaarden (GLB — Gemeenschappelijk landbouwbeleid) het mogelijk maken in elke programmeringsperiode 5 % van dit areaal om te zetten, aangezien het referentiejaar steeds wordt geactualiseerd en de maatregel op al te geaggregeerde schaal wordt beheerd. |
| --- | --- |

22.

| 23. | In zijn advies over agro-ecologie stelt het CvdR dat voorrang moet worden gegeven aan extensieve en semi-extensieve veehouderij, zoals gemengde veehouderij en nomadische veeteelt, die ertoe leiden dat minder gebruik wordt gemaakt van stikstofhoudende chemische productiemiddelen en bevorderlijk zijn voor de instandhouding van grasland, dat goed is voor het klimaat en ecosysteemdiensten levert. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR benadrukt dat de koolstofvoorraad in akkerbouwgrond via agro-ecologische werkwijzen gehandhaafd en verhoogd moet worden, maar waarschuwt wel dat het lastig is om koolstof voor de langere termijn in akkerbouwgrond op te slaan. |
| --- | --- |

24.

Algemene beginselen voor een Europees certificaat voor koolstoflandbouw

| 25. | Het CvdR neemt kennis van het voornemen van de Commissie om een koolstofcertificeringsregeling op te zetten met als doel koolstofvastlegging te verwaarden, ook in de landsector. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Wel betreurt het dat de Europese Commissie in haar voorstel weinig details verschaft over bepaalde essentiële kwesties zoals de governance van certificeringsregelingen en ervoor heeft gekozen om deze kwesties via secundaire wetgeving aan te pakken. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR roept de Commissie op rekening te houden met de bijzondere kenmerken van de land- en bosbouwsector en bij de toekomstige certificering een duidelijk onderscheid te maken tussen op natuurlijke processen gebaseerde en technologische werkwijzen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR merkt op dat er in diverse lidstaten koolstofkeurmerken en -certificaten bestaan, ook voor de landbouw, en roept de Commissie op daarmee rekening te houden wanneer ze een streng Europees kader opstelt. Er moet een duidelijke en transparante methode uitgewerkt worden om het systeem betrouwbaarder te maken en ervoor te zorgen dat de credits transparant zijn, zodat landbouwers zo goed mogelijk vergoed worden. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Koolstofverwijderingscertificaten van derde landen zijn niet op dezelfde eisen gebaseerd; de Europese Commissie zou daarom moeten verduidelijken hoe zij concurrentievervalsing denkt te voorkomen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Om wereldwijd klimaatneutraal te worden, is actie op twee belangrijke gebieden vereist: vermindering van antropogene broeikasgasemissies, en uitbreiding van de koolstofputten door middel van bebossing, herbebossing, nomadische veeteelt, landbouwtechnieken ter verbetering van de bodem en andere technologische en industriële oplossingen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | In Europa blijft het verminderen van de broeikasgasemissies van het allergrootste belang. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Verwijdering is geen alternatief voor emissiereducties en mag alleen worden toegepast bij onvermijdelijke en restemissies, teneinde onder meer speculatie en ondergraving van de mitigatie-inspanningen te voorkomen. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het idee dat individuele personen, economische actoren en de overheidssector via koolstofcompensatie klimaatneutraal kunnen worden door koolstofcredits aan te kopen, berust op onjuiste wetenschappelijke uitgangspunten, aangezien één bepaalde emissie-eenheid op dit moment niet gelijk kan worden gesteld aan één mogelijk omkeerbare verwijderingseenheid in de toekomst. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het Europees certificeringskader zou het mogelijk moeten maken bij te dragen aan de Europese en de mondiale klimaatneutraliteit via de verkoop van koolstofcertificaten binnen de voedselvoorzieningsketens, waarmee bedrijven in de sector decarbonisatieprojecten kunnen financieren die beantwoorden aan de behoeften van de regio’s. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Alle economische sectoren moeten een evenredige bijdrage leveren aan de strijd tegen de klimaatverandering. Het CvdR is dus gekant tegen een koolstofcertificering voor de landbouw om uitstoot buiten de landbouw- en agrovoedingssector te compenseren, behalve in de vervoerssector en bij de commercialisering van agrovoedingsproducten. De verschillende vormen van grondgebruik moeten echter als een geheel worden gezien, zodat de regelgeving niet in de hand werkt dat bepaalde stukken grond een andere bestemming krijgen. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR betreurt dat de Europese Commissie in haar voorstel geen regels vastlegt voor de manier waarop de marktdeelnemers deze koolstofverwijderingscertificaten kunnen gebruiken en aldus de deur openzet voor ongewenste compensaties. |
| --- | --- |

36.

| 37. | De toekomstige certificering mag, overeenkomstig het beginsel “geen ernstige afbreuk doen”, geen werkwijzen aanmoedigen die negatieve externe effecten hebben op de biodiversiteit en het milieu in het algemeen, zelfs als deze broeikasgasemissies helpen verminderen. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De certificering van koolstoflandbouw moet meerdere dimensies omvatten en een bijdrage leveren aan een structurele transitie van de voedselsystemen naar agro-ecologie, door eenvoudige indicatoren voor de biodiversiteit, de waterkwaliteit, de natuurlijke bodemvruchtbaarheid en het gebruik van inputs op te nemen of als basis te gebruiken. Deze indicatoren zullen volgens de afgesproken methode worden vastgelegd. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR stelt voor om in het kader van de certificering niet alleen rekening te houden met de reducties van de landbouwemissies maar ook met de verwijderingen teneinde een totaalbeeld te verkrijgen van de gevolgen van een project voor het klimaat. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Daarom moet de vermindering van alle broeikasgasemissies op landbouwbedrijfsniveau onder het toepassingsgebied van de Europese certificering voor de landbouw vallen en moet er waarde aan worden verleend zodat de productiesystemen en activiteiten structureel veranderen. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR betreurt in dit verband dat het voorstel van de Europese Commissie alleen gericht is op koolstofverwijdering en het niet mogelijk maakt de totale balans van de emissies van koolstof en andere broeikasgassen op te maken. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Niettemin pleit het CvdR ervoor de reducties en de verwijderingen apart te registreren, om zo de transparantie van projecten te vergroten en de evolutie van de koolstofput in kwestie en de uitstoot van de landbouw te volgen, zonder de twee doelstellingen samen te voegen. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR beveelt aan de certificering zodanig op de landbouwpraktijken af te stemmen dat het risico op koolstoflekkage in de landbouw en daarbuiten beperkt blijft. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het toekomstige certificeringskader moet waarborgen dat de criteria inzake permanentie worden gerespecteerd en er niet dubbel wordt geteld. |
| --- | --- |

44.

| 45. | De Commissie zou billijke regels moeten vaststellen om te voorkomen dat er ongewenste effecten ontstaan doordat de meest deugdzame beheerders en de landbouwers die reeds maatregelen en werkwijzen hebben ontwikkeld die gunstig zijn voor het vastleggen van koolstof worden bestraft. Daarnaast moet worden voorkomen dat uiteindelijk landbouwers worden beloond die hebben gekozen voor werkwijzen die ten koste gaan van het koolstofgehalte in de bodem. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Bij de certificering van koolstoflandbouw zou er dus niet alleen rekening moeten worden gehouden met de koolstofverwijderingspercentages, maar ook met de verzadigingsniveaus en de instandhouding van de koolstofvoorraden. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Een van de grootste problemen in verband met de koolstofcertificering is de vraag in hoeverre koolstofopslag in bodem en biomassa permanent is. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het CvdR stelt voor certificeringsregelingen te baseren op voor de lange termijn aangegane contracten en verplichtingen inzake onomkeerbaarheid die na afloop van de contractperiode verder lopen, met name voor projecten op het gebied van agrobosbouw en veengebieden. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het CvdR stelt in dit verband vast dat de Commissie ervoor kiest ervan uit te gaan dat de koolstof aan het einde van de monitoringperiode opnieuw vrijkomt. Het acht het van het grootste belang dat wordt nagegaan hoe de rentabiliteit van opslagpraktijken op lange termijn kan worden gewaarborgd, teneinde voortzetting van de opslag te stimuleren. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR beveelt aan streng toe te zien op de contractvoorwaarden om ervoor te zorgen dat de lasten en het risico op omkeerbaarheid eerlijk worden verdeeld in het geval van problemen tijdens de uitvoering van het contract waar de beheerder geen invloed op heeft. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Daartoe zou risicobeheer in de certificering moeten worden opgenomen, zodat landbouwers en beheerders beschermd zijn tegen eventuele klimaatgebeurtenissen zoals bosbranden. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het CvdR herinnert eraan dat er in de lidstaten en hun regio’s uiteenlopende productiesystemen gangbaar zijn, en is van mening dat het certificeringskader voldoende flexibel zal moeten zijn om met die regionale kenmerken rekening te houden. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het CvdR verzoekt de Commissie een effectbeoordeling uit te voeren met betrekking tot de gevolgen van een Europese certificering voor de grondprijs en op sociaal-economisch niveau. |
| --- | --- |

53.

Toezicht, rapportage en verificatie

| 54. | Het CvdR is van mening dat het zeer lastig is om de koolstofopslag in de bodem nauwkeurig te registreren. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het stelt in dit verband een benadering voor op basis van erkende werkwijzen die erop zijn gericht het koolstofgehalte van de bodem te vergroten en te behouden, en die tegelijkertijd een bijdrage aan de biodiversiteit leveren. Dat levert meer op dan een louter op resultaten gerichte benadering. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Het CvdR verzoekt de Commissie daarnaast om methoden te blijven ontwikkelen voor de monitoring van in landbouw- en bosgrond opgeslagen koolstof en om de beoordeling van het potentieel voor koolstofopslag te verbeteren, en pas daarna het toekomstige certificeringskader in gebruik te nemen. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Bij de registratie moet rekening worden gehouden met het geheel aan emissies op landbouwbedrijfsniveau, dat wil zeggen zowel de directe als de indirecte emissies, teneinde het risico van koolstoflekkage te voorkomen en een structurele transitie van landbouwsystemen aan te moedigen. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR stelt in dit verband voor dat het kader voor toezicht en verificatie niet alleen indicatoren voor koolstofregistratie omvat, maar ook relevante indicatoren voor de biodiversiteit en de autonomie van landbouwbedrijven. De uitstoot zou per hectare, en niet op basis van de geproduceerde hoeveelheid geregistreerd moeten worden, om de transitie naar een extensievere landbouw te bevorderen en optimalisering door intensivering te ontmoedigen. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Er zou een kader voor toezicht en evaluatie met betrekking tot de certificering kunnen worden ingevoerd dat niet alleen betrouwbaar, maar ook laagdrempelig is, zonder dat dit leidt tot buitensporige beheers- en controlekosten. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Op het niveau van de lidstaten zouden specifieke adviesdiensten met betrekking tot het kader voor controle en evaluatie van koolstoflandbouwprojecten moeten worden opgezet, die zijn toegesneden op de verschillende soorten bedrijven en productieomgevingen. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Er zouden herzieningsmechanismen moeten worden ingevoerd om het toezicht en de verificatie aan te passen aan de evolutie van de land- en bosbouwactiviteiten. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Het CvdR stelt voor een Europees register op te zetten om de traceerbaarheid van de bijdragen en de credits die afkomstig zijn van de koolstofcertificaten voor de landbouw te waarborgen door te putten uit de bestaande ervaring op nationaal of regionaal niveau. |
| --- | --- |

62.

Financiering van de koolstoflandbouw

| 63. | Het CvdR herinnert eraan dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid het voornaamste instrument is en blijft in het streven om de Europese landbouwproductie op een steeds veerkrachtigere en duurzamere leest te schoeien. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Het CvdR is van mening dat de invoering van certificaten voor de koolstoflandbouw, die ten dele door de particuliere sector wordt gefinancierd, niet bedoeld is om overheidsfinanciering te vervangen. |
| --- | --- |

64.

| 65. | De totstandbrenging van vrijwillige koolstofmarkten kan op middellange en lange termijn gepaard gaan met een groot risico op financialisering van de landbouw en landroof. Daar moet de Commissie voortaan rekening mee houden. |
| --- | --- |

65.

| 66. | Het CvdR merkt op dat de prijs van een ton koolstof op de vrijwillige markten op dit ogenblik te laag is om landbouwers bij een systeemtransitie te helpen, en met name de kleinste beheerders, die minder gevoelig zijn voor schaalvoordelen, juist kan ontmoedigen. Met de financiering moet dus minstens de invoering van nieuwe werkwijzen en de certificering gecompenseerd worden. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Het CvdR stelt in dat verband voor vrijwaringsclausules op te nemen, bijvoorbeeld in de vorm van een maximumprijs voor verwijderingscertificaten, teneinde bebossing van productieve landbouwgrond en landroof te voorkomen, alsmede in de vorm van een minimumprijs om ervoor te zorgen dat certificering voldoende aantrekkelijk is voor landbouwers en dat ze bedrijven die niet de nodige reductie-inspanningen willen leveren, voldoende afschrikt. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Het CvdR verzoekt de Commissie de voorkeur te geven aan een hybride benadering waarbij een deel wordt vooruitbetaald op basis van de maatregelen en werkwijzen van de landbouwer, en het restant wordt uitbetaald aan het eind van het project met een looptijd van vijf tot tien jaar, afhankelijk van de bereikte resultaten. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Het CvdR dringt erop aan overeenkomstig het beginsel van mitigatiehiërarchie criteria in te voeren om ervoor te zorgen dat alleen kopers en investeerders die hebben aangetoond de emissies bij de bron aanzienlijk te hebben gereduceerd, uit de certificering voortvloeiende koolstofcredits kunnen kopen en financieren teneinde de speculatie binnen de perken te houden. |
| --- | --- |

69.

| 70. | Certificeringsregelingen waarbij particuliere investeerders betrokken zijn, dienen prioritair gericht te zijn op participatie van actoren in de voedselvoorzienings- en voedselwaardeketen teneinde de agrovoedingsindustrie door middel van samenwerkingsverbanden koolstofvrij te maken. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Het CvdR verlangt dat de financiering in verband met de koolstofcertificering een aanvulling vormt op de financiering in het kader van het GLB. |
| --- | --- |

71.

| 72. | Indien er vrijwillige markten worden opgericht, moeten de kosten in verband met het systeem voor toezicht en evaluatie hoofdzakelijk worden gedragen door de koper van de credit. |
| --- | --- |

72.

| 73. | Het CvdR betreurt dat de Europese Commissie in haar voorstel niet aangeeft hoe de verschillende financieringsbronnen samen kunnen worden gebruikt (men denke met name aan complementariteit met het GLB) om landbouwers een voldoende aantrekkelijke vergoeding te bieden. |
| --- | --- |

73.

| 74. | Het CvdR stelt voor het certificeringskader te gebruiken als taxonomie teneinde aanvullende openbare of particuliere financiering aan te trekken ten behoeve van multidimensionale transitieprojecten, met name projecten van lokale en regionale overheden, met ontegensprekelijk gunstige gevolgen voor de reductie van de broeikasgasemissies. |
| --- | --- |

74.

De rol van lokale en regionale overheden

| 75. | Lokale en regionale overheden vervullen een rol van fundamenteel belang doordat ze landbouwers bij de ontwikkeling van koolstoflandbouw bijstaan, met name op het gebied van de technische opleiding van nieuwkomers, steun voor de vestiging van jonge landbouwers, advies aan landbouwers, regels inzake landbouwgrond en stadsplanning, de oprichting van demonstratieboerderijen, alsook instrumenten voor het toezicht op de uitvoering van de agro-ecologische transitie. Ook zijn ze cruciaal om onderzoek naar koolstofvastlegging te stimuleren dat rekening houdt met de specifieke omstandigheden van het gebied, zoals het klimaat en de bodemsoort. |
| --- | --- |

75.

| 76. | Het CvdR betreurt echter dat in het voorstel van de Europese Commissie wordt voorbijgegaan aan de gevolgen die deze nieuwe verordening zou kunnen hebben voor de ruimtelijke ordening en de regionale landbouw- en voedselstrategieën; het voorstel zou daarom vergezeld moeten gaan van een volledig subsidiariteitsbeoordelingsschema. |
| --- | --- |

76.

| 77. | Het CvdR merkt op dat de verandering, de omvorming en de ontwikkeling van werkwijzen niet op zichzelf staan en niet beperkt mogen blijven tot landbouwbedrijven. |
| --- | --- |

77.

| 78. | Het CvdR verzoekt de Commissie in dit verband op een structurele manier rekening te houden met de territoriale dimensie van de transities, onder meer die naar koolstoflandbouw, en lokale en regionale overheden meer te betrekken bij de uitvoering van het landbouwbeleid, inclusief de toekomstige koolstofcertificering. |
| --- | --- |

78.

| 79. | Het CvdR merkt op dat lokale en regionale overheden een tweeledige rol kunnen vervullen door op territoriale schaal koolstoflandbouwprojecten op te zetten en te groeperen en tegelijkertijd de samenwerking tussen de verschillende belanghebbenden te bevorderen. |
| --- | --- |

79.

| 80. | Het CvdR verzoekt de Commissie lokale en regionale overheden te betrekken bij het beheer van de Europese koolstofcertificering, aangezien zij projecten kunnen ontwikkelen die zijn gebaseerd op samenwerking in de toeleveringsketen en zijn afgestemd op de territoriale behoeften en kenmerken en de regionale strategieën om de broeikasgasemissies in de landbouw te verminderen. |
| --- | --- |

80.

| 81. | Het CvdR betreurt dat de Europese Commissie in haar voorstel niet uitdrukkelijk verwijst naar de rol van de lokale en regionale overheden in de governance van het kader voor koolstofverwijderingscertificering, wat op middellange en lange termijn een bedreiging zou kunnen vormen voor bepaalde aspecten van het territoriale evenwicht (grondprijzen, landroof en autonomie en veerkracht van de lokale en regionale voedingssector). |
| --- | --- |

81.

| 82. | Er zou kunnen worden onderzocht of regionale overheden op eigen verantwoordelijkheid territoriale certificeringsregelingen zouden kunnen opzetten door een bestuurskader in te voeren dat afgestemd is op de plaatselijke vereisten en door een aantal beschikbare credits vast te leggen op basis van een berekening van de landbouwuitstoot en het potentieel voor vermindering en opslag. |
| --- | --- |

82.

| 83. | Het CvdR moedigt lokale en regionale overheden aan om peer learning inzake koolstoflandbouwpraktijken te bevorderen door middel van demonstratieboerderijen en adviesnetwerken op territoriaal niveau. |
| --- | --- |

83.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de herziening van de LULUCF-verordening en de verordening inzake de verdeling van de inspanningen (PB C 301 van 5.8.2022, blz. 221)

1

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/64 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/64

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens

(2023/C 157/10)

| Rapporteur: | Daniela CÎMPEAN (RO/EVP), voorzitter van de districtsraad van Sibiu |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens
  COM(2022) 197 final 2022/0140 (COD) |

Rapporteur:

Daniela CÎMPEAN (RO/EVP), voorzitter van de districtsraad van Sibiu

Referentiedocument:

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens

COM(2022) 197 final 2022/0140 (COD)

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 1, lid 2, nieuw punt a1)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Deze verordening:
  [...] | Deze verordening:
  [...]






  (
  a)



  1 | verleent gegevensgebruikers toegang tot gezondheidsgegevens voor de in hoofdstuk IV van de verordening genoemde doeleinden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Deze verordening:

[...]

Deze verordening:

[...]

(
  a)



  1

Motivering

De toegang van gegevensgebruikers is een belangrijk onderdeel van de verordening.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 2, lid 2, punt n)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| n) | “EPD-systeem” (systeem voor elektronische patiëntendossiers): elk apparaat of elke software
  die door de fabrikant is bedoeld om te worden gebruikt
  voor het opslaan, bemiddelen, invoeren, uitvoeren, omzetten, bewerken of bekijken van elektronische medische dossiers; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

n)

“EPD-systeem” (systeem voor elektronische patiëntendossiers): elk apparaat of elke software
  die door de fabrikant is bedoeld om te worden gebruikt
  voor het opslaan, bemiddelen, invoeren, uitvoeren, omzetten, bewerken of bekijken van elektronische medische dossiers;

| n) | “EPD-systeem” (systeem voor elektronische patiëntendossiers): elk apparaat of elke software
  die door de zorgaanbieder wordt gebruikt
  voor het opslaan, bemiddelen, invoeren, uitvoeren, omzetten, bewerken of bekijken van elektronische medische dossiers; |
| --- | --- |

n)

“EPD-systeem” (systeem voor elektronische patiëntendossiers): elk apparaat of elke software
  die door de zorgaanbieder wordt gebruikt
  voor het opslaan, bemiddelen, invoeren, uitvoeren, omzetten, bewerken of bekijken van elektronische medische dossiers;

Motivering

Niet de fabrikant, maar de zorgaanbieder bepaalt het kader voor het gebruik van EPD-systemen. De voorgestelde wijziging is bedoeld om de uniformiteit tussen landen en de patiëntveiligheid te waarborgen.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 2, lid 2, punt y)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “gegevenshouder”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die een entiteit of een orgaan in de gezondheids- of zorgsector is, of die onderzoek verricht met betrekking tot deze sectoren, of een instelling, orgaan of instantie van de Unie die het recht of de verplichting heeft om overeenkomstig deze verordening, het toepasselijke Unierecht of nationale wetgeving tot uitvoering van het recht van de Unie, of — in het geval van niet-persoonsgebonden gegevens — door controle op het technische ontwerp van een product en aanverwante diensten, en in staat is om bepaalde gegevens ter beschikking te stellen, te registreren, te verstrekken, te beperken of uit te wisselen; | “gegevenshouder”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon
  — op nationaal of regionaal niveau, afhankelijk van de organisatie van de gezondheidssector in elke lidstaat —
  die een entiteit of een orgaan in de gezondheids- of zorgsector is, of die onderzoek verricht met betrekking tot deze sectoren, of een instelling, orgaan of instantie van de Unie die het recht of de verplichting heeft om overeenkomstig deze verordening, het toepasselijke Unierecht of nationale wetgeving tot uitvoering van het recht van de Unie, of — in het geval van niet-persoonsgebonden gegevens — door controle op het technische ontwerp van een product en aanverwante diensten, en in staat is om bepaalde gegevens ter beschikking te stellen, te registreren, te verstrekken, te beperken of uit te wisselen; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“gegevenshouder”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon die een entiteit of een orgaan in de gezondheids- of zorgsector is, of die onderzoek verricht met betrekking tot deze sectoren, of een instelling, orgaan of instantie van de Unie die het recht of de verplichting heeft om overeenkomstig deze verordening, het toepasselijke Unierecht of nationale wetgeving tot uitvoering van het recht van de Unie, of — in het geval van niet-persoonsgebonden gegevens — door controle op het technische ontwerp van een product en aanverwante diensten, en in staat is om bepaalde gegevens ter beschikking te stellen, te registreren, te verstrekken, te beperken of uit te wisselen;

“gegevenshouder”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon
  — op nationaal of regionaal niveau, afhankelijk van de organisatie van de gezondheidssector in elke lidstaat —
  die een entiteit of een orgaan in de gezondheids- of zorgsector is, of die onderzoek verricht met betrekking tot deze sectoren, of een instelling, orgaan of instantie van de Unie die het recht of de verplichting heeft om overeenkomstig deze verordening, het toepasselijke Unierecht of nationale wetgeving tot uitvoering van het recht van de Unie, of — in het geval van niet-persoonsgebonden gegevens — door controle op het technische ontwerp van een product en aanverwante diensten, en in staat is om bepaalde gegevens ter beschikking te stellen, te registreren, te verstrekken, te beperken of uit te wisselen;

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 2, lid 2, onder ad)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “gegevenskwaliteit”: de mate waarin kenmerken van
  elektronische
  gezondheidsgegevens
  geschikt zijn voor secundair
  gebruik; | “gegevenskwaliteit”: de mate waarin kenmerken van gezondheidsgegevens
  voldoen aan de gestelde eisen met betrekking tot het
  gebruik; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“gegevenskwaliteit”: de mate waarin kenmerken van
  elektronische
  gezondheidsgegevens
  geschikt zijn voor secundair
  gebruik;

“gegevenskwaliteit”: de mate waarin kenmerken van gezondheidsgegevens
  voldoen aan de gestelde eisen met betrekking tot het
  gebruik;

Motivering

De definitie van kwaliteit van de gegevens die in de zorg gegenereerd worden, mag niet uitsluitend gebaseerd zijn op secundair gebruik; ook zorgdoeleinden moeten daarin worden opgenomen. Voorts kunnen de eisen die aan gegevens worden gesteld, per toepassingsgebied verschillen; daarmee kan ook per toepassingsgebied verschillend worden aangekeken tegen de kwaliteit van dezelfde gegevens.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 3, lid 6

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Natuurlijke personen kunnen hun elektronische gezondheidsgegevens invoeren in hun eigen EPD of in de EPD’s van natuurlijke personen waartoe zij toegang hebben, via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens of toepassingen die verband houden met die diensten. Deze informatie wordt gemarkeerd als zijnde ingevoerd door de natuurlijke persoon of zijn of haar vertegenwoordiger. | Natuurlijke personen kunnen
  overeenkomstig de regels van de zorgaanbieder
  hun elektronische gezondheidsgegevens invoeren in hun eigen EPD of in de EPD’s van natuurlijke personen waartoe zij toegang hebben, via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens of toepassingen die verband houden met die diensten. Deze informatie wordt gemarkeerd als zijnde ingevoerd door de natuurlijke persoon of zijn of haar vertegenwoordiger. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Natuurlijke personen kunnen hun elektronische gezondheidsgegevens invoeren in hun eigen EPD of in de EPD’s van natuurlijke personen waartoe zij toegang hebben, via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens of toepassingen die verband houden met die diensten. Deze informatie wordt gemarkeerd als zijnde ingevoerd door de natuurlijke persoon of zijn of haar vertegenwoordiger.

Natuurlijke personen kunnen
  overeenkomstig de regels van de zorgaanbieder
  hun elektronische gezondheidsgegevens invoeren in hun eigen EPD of in de EPD’s van natuurlijke personen waartoe zij toegang hebben, via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens of toepassingen die verband houden met die diensten. Deze informatie wordt gemarkeerd als zijnde ingevoerd door de natuurlijke persoon of zijn of haar vertegenwoordiger.

Motivering

Met de voorgestelde wijziging wordt onderstreept hoe belangrijk het is dat de zorgaanbieder kan bepalen welke gegevens in het EPD opgenomen kunnen worden. Gebeurt dit niet, dan bestaat het risico dat grote hoeveelheden gevoelige persoonsgegevens van slechte kwaliteit worden verzameld.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 3, lid 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Onverminderd artikel 6, lid 1, punt d), van Verordening (EU) 2016/679 hebben natuurlijke personen het recht de toegang van gezondheidswerkers tot alle of een deel van hun elektronische gezondheidsgegevens te beperken. De lidstaten stellen de regels en specifieke waarborgen met betrekking tot dergelijke beperkingsmechanismen vast. | Onverminderd artikel 6, lid 1, punt d), van Verordening (EU) 2016/679 hebben natuurlijke personen het recht de toegang van gezondheidswerkers tot alle of een deel van hun elektronische gezondheidsgegevens te beperken. De lidstaten stellen de regels en specifieke waarborgen met betrekking tot dergelijke beperkingsmechanismen vast.
  Deze regels en waarborgen mogen geen belemmering vormen voor de mogelijkheden van gezondheidsdiensten om goede, veilige, gelijke en toegankelijke zorg te bieden. Natuurlijke personen moeten worden geïnformeerd over de risico’s die het beperken van de toegang tot gezondheidsgegevens met zich meebrengt voor de patiëntveiligheid. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Onverminderd artikel 6, lid 1, punt d), van Verordening (EU) 2016/679 hebben natuurlijke personen het recht de toegang van gezondheidswerkers tot alle of een deel van hun elektronische gezondheidsgegevens te beperken. De lidstaten stellen de regels en specifieke waarborgen met betrekking tot dergelijke beperkingsmechanismen vast.

Onverminderd artikel 6, lid 1, punt d), van Verordening (EU) 2016/679 hebben natuurlijke personen het recht de toegang van gezondheidswerkers tot alle of een deel van hun elektronische gezondheidsgegevens te beperken. De lidstaten stellen de regels en specifieke waarborgen met betrekking tot dergelijke beperkingsmechanismen vast.
  Deze regels en waarborgen mogen geen belemmering vormen voor de mogelijkheden van gezondheidsdiensten om goede, veilige, gelijke en toegankelijke zorg te bieden. Natuurlijke personen moeten worden geïnformeerd over de risico’s die het beperken van de toegang tot gezondheidsgegevens met zich meebrengt voor de patiëntveiligheid.

Motivering

Het doel om zorg te verlenen moet prevaleren boven mogelijkheden om de toegang tot gezondheidsgegevens te beperken. Bepaalde gegevens, zoals waarschuwingen, mogen niet worden afgeschermd, en wettelijke voogden mogen niet het recht hebben om naar eigen goeddunken gegevens van kinderen af te schermen.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 3, lid 10

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Natuurlijke personen hebben het recht informatie te verkrijgen over de zorgaanbieders en gezondheidswerkers die in het kader van gezondheidszorg toegang hebben gehad tot hun elektronische gezondheidsgegevens. De informatie wordt onmiddellijk en kosteloos verstrekt via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens. | Natuurlijke personen hebben het recht informatie te verkrijgen over de zorgaanbieders en gezondheidswerkers die in het kader van gezondheidszorg toegang hebben gehad tot hun elektronische gezondheidsgegevens
  , tenzij er sprake is van dwingende redenen in verband met de privacy van gezondheidswerkers
  . De informatie wordt onmiddellijk en kosteloos verstrekt via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Natuurlijke personen hebben het recht informatie te verkrijgen over de zorgaanbieders en gezondheidswerkers die in het kader van gezondheidszorg toegang hebben gehad tot hun elektronische gezondheidsgegevens. De informatie wordt onmiddellijk en kosteloos verstrekt via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens.

Natuurlijke personen hebben het recht informatie te verkrijgen over de zorgaanbieders en gezondheidswerkers die in het kader van gezondheidszorg toegang hebben gehad tot hun elektronische gezondheidsgegevens
  , tenzij er sprake is van dwingende redenen in verband met de privacy van gezondheidswerkers
  . De informatie wordt onmiddellijk en kosteloos verstrekt via diensten voor toegang tot elektronische gezondheidsgegevens.

Motivering

Er kunnen dwingende redenen zijn om de privacy van zorgaanbieders of gezondheidswerkers te beschermen. Zo kan de veiligheid van een gezondheidswerker in het geding zijn indien hij of zij door een patiënt is bedreigd.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 4, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer zij gegevens in een elektronisch formaat verwerken, moeten gezondheidswerkers: | Wanneer zij gegevens in een elektronisch formaat verwerken, moeten gezondheidswerkers
  overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679 en het nationale recht
  : |
| a) | toegang hebben tot de elektronische gezondheidsgegevens van natuurlijke personen die onder hun behandeling staan, ongeacht de lidstaat van aansluiting en de lidstaat waar de behandeling plaatsvindt; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer zij gegevens in een elektronisch formaat verwerken, moeten gezondheidswerkers:

Wanneer zij gegevens in een elektronisch formaat verwerken, moeten gezondheidswerkers
  overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679 en het nationale recht
  :

a)

toegang hebben tot de elektronische gezondheidsgegevens van natuurlijke personen die onder hun behandeling staan, ongeacht de lidstaat van aansluiting en de lidstaat waar de behandeling plaatsvindt;

| a) | toegang hebben tot de elektronische gezondheidsgegevens van natuurlijke personen die onder hun behandeling staan, ongeacht de lidstaat van aansluiting en de lidstaat waar de behandeling plaatsvindt; |
| --- | --- |

a)

toegang hebben tot de elektronische gezondheidsgegevens van natuurlijke personen die onder hun behandeling staan, ongeacht de lidstaat van aansluiting en de lidstaat waar de behandeling plaatsvindt;

| b) | ervoor zorgen dat de persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens van de natuurlijke personen die zij behandelen, worden bijgewerkt met informatie over de verleende gezondheidsdiensten. |
| --- | --- |

b)

ervoor zorgen dat de persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens van de natuurlijke personen die zij behandelen, worden bijgewerkt met informatie over de verleende gezondheidsdiensten.

| b) | ervoor zorgen dat de persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens van de natuurlijke personen die zij behandelen, worden bijgewerkt met informatie over de verleende gezondheidsdiensten. |
| --- | --- |

b)

ervoor zorgen dat de persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens van de natuurlijke personen die zij behandelen, worden bijgewerkt met informatie over de verleende gezondheidsdiensten.

Motivering

Verduidelijking dat de verplichtingen in dit artikel voortvloeien uit de AVG (Verordening (EU) 2016/679 (1)).

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 4, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| In overeenstemming met het beginsel van minimale gegevensverwerking waarin Verordening (EU) 2016/679 voorziet, kunnen de lidstaten regels vaststellen voor de categorieën van persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens
  die de verschillende beroepen in de gezondheidszorg nodig hebben
  .
  Dergelijke regels mogen niet gebaseerd zijn op de bron van elektronische gezondheidsgegevens. | In overeenstemming met het beginsel van minimale gegevensverwerking waarin Verordening (EU) 2016/679 voorziet, kunnen de lidstaten regels vaststellen voor de categorieën van persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens
  die in de gezondheidszorg nodig zijn
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

In overeenstemming met het beginsel van minimale gegevensverwerking waarin Verordening (EU) 2016/679 voorziet, kunnen de lidstaten regels vaststellen voor de categorieën van persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens
  die de verschillende beroepen in de gezondheidszorg nodig hebben
  .
  Dergelijke regels mogen niet gebaseerd zijn op de bron van elektronische gezondheidsgegevens.

In overeenstemming met het beginsel van minimale gegevensverwerking waarin Verordening (EU) 2016/679 voorziet, kunnen de lidstaten regels vaststellen voor de categorieën van persoonlijke elektronische gezondheidsgegevens
  die in de gezondheidszorg nodig zijn
  .

Motivering

Met het vaststellen van regels op basis van de bron van de gegevens gaat de EU haar bevoegdheden te buiten en gaat zij voorbij aan de nationale kaders. De privacy van de patiënt kan daardoor worden aangetast, met name als de beginselen voor het delen voor bestaande bronnen worden gewijzigd. Met name het koppelen aan de bron kan het beginsel van minimale gegevensverwerking ondermijnen.

Wijzigingsvoorstel 10

Artikel 4, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat de toegang tot ten minste de prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 5 beschikbaar wordt gesteld aan gezondheidswerkers via toegangsdiensten voor gezondheidswerkers. Gezondheidswerkers die in het bezit zijn van erkende elektronische identificatiemiddelen hebben het recht om kosteloos gebruik te maken van die toegangsdiensten voor gezondheidswerkers. | De lidstaten
  en, in voorkomend geval, de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat de toegang tot ten minste de prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 5
  , ook in de grensoverschrijdende zorg,
  beschikbaar wordt gesteld aan gezondheidswerkers via toegangsdiensten voor gezondheidswerkers. Gezondheidswerkers die in het bezit zijn van erkende elektronische identificatiemiddelen hebben het recht om kosteloos gebruik te maken van die toegangsdiensten voor gezondheidswerkers. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat de toegang tot ten minste de prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 5 beschikbaar wordt gesteld aan gezondheidswerkers via toegangsdiensten voor gezondheidswerkers. Gezondheidswerkers die in het bezit zijn van erkende elektronische identificatiemiddelen hebben het recht om kosteloos gebruik te maken van die toegangsdiensten voor gezondheidswerkers.

De lidstaten
  en, in voorkomend geval, de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat de toegang tot ten minste de prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 5
  , ook in de grensoverschrijdende zorg,
  beschikbaar wordt gesteld aan gezondheidswerkers via toegangsdiensten voor gezondheidswerkers. Gezondheidswerkers die in het bezit zijn van erkende elektronische identificatiemiddelen hebben het recht om kosteloos gebruik te maken van die toegangsdiensten voor gezondheidswerkers.

Motivering

Er moet rekening worden gehouden met de bevoegdheden van de regio’s op gezondheidsgebied in de verschillende lidstaten.

Wijzigingsvoorstel 11

Artikel 4, lid 4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer de toegang tot elektronische gezondheidsgegevens door de natuurlijke persoon is beperkt, worden de zorgaanbieder of gezondheidswerkers niet zonder voorafgaande toestemming van de natuurlijke persoon in kennis gesteld van de inhoud van de
  elektronische
  gezondheidsgegevens
  , ook niet wanneer de aanbieder of beroepsbeoefenaar in kennis wordt gesteld van het bestaan en de aard van de beperkte elektronische gezondheidsgegevens
  . | Wanneer de toegang tot elektronische gezondheidsgegevens door de natuurlijke persoon is beperkt, worden de zorgaanbieder of gezondheidswerkers niet zonder voorafgaande toestemming van de natuurlijke persoon in kennis gesteld van de inhoud van de gezondheidsgegevens.
  De zorgaanbieder of gezondheidswerker moet echter kunnen zien dat de toegang tot gezondheidsgegevens is beperkt
  . |
| Wanneer de verwerking noodzakelijk is ter bescherming van de vitale belangen van het betrokken datasubject of van een andere natuurlijke persoon, kan de zorgaanbieder of gezondheidswerker toegang krijgen tot de beperkte elektronische gezondheidsgegevens. | Wanneer de verwerking noodzakelijk is ter bescherming van de vitale belangen van het betrokken datasubject of van een andere natuurlijke persoon
  , of ter bescherming van een kennelijk algemeen belang
  , kan de zorgaanbieder of gezondheidswerker toegang krijgen tot de beperkte elektronische gezondheidsgegevens. |
| Na deze toegang stelt de zorgaanbieder of gezondheidswerker de gegevenshouder en de betrokken natuurlijke persoon of zijn voogden ervan in kennis dat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens is verleend. De wetgeving van de lidstaten kan aanvullende waarborgen toevoegen. | Na deze toegang stelt de zorgaanbieder of gezondheidswerker de gegevenshouder en de betrokken natuurlijke persoon of zijn voogden ervan in kennis dat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens is verleend. De wetgeving van de lidstaten kan aanvullende waarborgen toevoegen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer de toegang tot elektronische gezondheidsgegevens door de natuurlijke persoon is beperkt, worden de zorgaanbieder of gezondheidswerkers niet zonder voorafgaande toestemming van de natuurlijke persoon in kennis gesteld van de inhoud van de
  elektronische
  gezondheidsgegevens
  , ook niet wanneer de aanbieder of beroepsbeoefenaar in kennis wordt gesteld van het bestaan en de aard van de beperkte elektronische gezondheidsgegevens
  .

Wanneer de toegang tot elektronische gezondheidsgegevens door de natuurlijke persoon is beperkt, worden de zorgaanbieder of gezondheidswerkers niet zonder voorafgaande toestemming van de natuurlijke persoon in kennis gesteld van de inhoud van de gezondheidsgegevens.
  De zorgaanbieder of gezondheidswerker moet echter kunnen zien dat de toegang tot gezondheidsgegevens is beperkt
  .

Wanneer de verwerking noodzakelijk is ter bescherming van de vitale belangen van het betrokken datasubject of van een andere natuurlijke persoon, kan de zorgaanbieder of gezondheidswerker toegang krijgen tot de beperkte elektronische gezondheidsgegevens.

Wanneer de verwerking noodzakelijk is ter bescherming van de vitale belangen van het betrokken datasubject of van een andere natuurlijke persoon
  , of ter bescherming van een kennelijk algemeen belang
  , kan de zorgaanbieder of gezondheidswerker toegang krijgen tot de beperkte elektronische gezondheidsgegevens.

Na deze toegang stelt de zorgaanbieder of gezondheidswerker de gegevenshouder en de betrokken natuurlijke persoon of zijn voogden ervan in kennis dat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens is verleend. De wetgeving van de lidstaten kan aanvullende waarborgen toevoegen.

Na deze toegang stelt de zorgaanbieder of gezondheidswerker de gegevenshouder en de betrokken natuurlijke persoon of zijn voogden ervan in kennis dat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens is verleend. De wetgeving van de lidstaten kan aanvullende waarborgen toevoegen.

Motivering

Gezondheidswerkers en zorgaanbieders moeten kunnen zien dat er informatie wordt afgeschermd, ook al is de inhoud van deze informatie niet toegankelijk. Indien niet bekend is of alle gegevens toegankelijk zijn, kan er geen goede zorg worden verleend. “Kennelijk algemeen belang” is toegevoegd opdat toegang tot gegevens kan worden verkregen teneinde andere belangen te beschermen. Te denken valt bijvoorbeeld aan infectiebestrijding.

Wijzigingsvoorstel 12

Artikel 5, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 67 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van de lijst van prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens in lid 1. [...]






  c) | er bestaan internationale normen voor de categorie die is onderzocht met het oog op de toepassing ervan in de Unie. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 67 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van de lijst van prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens in lid 1. [...]

c)

er bestaan internationale normen voor de categorie die is onderzocht met het oog op de toepassing ervan in de Unie.

De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 67 gedelegeerde handelingen vast te stellen tot wijziging van de lijst van prioritaire categorieën van elektronische gezondheidsgegevens in lid 1. [...]

| c) | er bestaan internationale normen voor de categorie die is onderzocht met het oog op de toepassing ervan in de Unie; |
| --- | --- |

c)

er bestaan internationale normen voor de categorie die is onderzocht met het oog op de toepassing ervan in de Unie;

| d) | de behoefte aan gegevensuitwisseling in de prioritaire categorie wordt bepaald door de lidstaten |
| --- | --- |

d)

de behoefte aan gegevensuitwisseling in de prioritaire categorie wordt bepaald door de lidstaten

Motivering

De prioritering van nieuwe categorieën moet gebaseerd zijn op de werkelijke behoeften in de lidstaten. In veel landen is het regionale en lokale niveau verantwoordelijk voor de zorg en moet dat niveau dus bij de prioriteitenstelling worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 7, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer gegevens in elektronische vorm worden verwerkt, gezondheidswerkers de relevante gezondheidsgegevens die
  ten minste
  vallen onder de in artikel 5 bedoelde prioritaire categorieën betreffende de gezondheidsdiensten die zij aan natuurlijke personen verlenen, systematisch registreren in het elektronische formaat in een EPD-systeem. | De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer gegevens in elektronische vorm worden verwerkt, gezondheidswerkers de relevante gezondheidsgegevens die vallen onder de in artikel 5 bedoelde prioritaire categorieën betreffende de gezondheidsdiensten die zij aan natuurlijke personen verlenen, systematisch registreren in het elektronische formaat in een EPD-systeem. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer gegevens in elektronische vorm worden verwerkt, gezondheidswerkers de relevante gezondheidsgegevens die
  ten minste
  vallen onder de in artikel 5 bedoelde prioritaire categorieën betreffende de gezondheidsdiensten die zij aan natuurlijke personen verlenen, systematisch registreren in het elektronische formaat in een EPD-systeem.

De lidstaten zorgen ervoor dat, wanneer gegevens in elektronische vorm worden verwerkt, gezondheidswerkers de relevante gezondheidsgegevens die vallen onder de in artikel 5 bedoelde prioritaire categorieën betreffende de gezondheidsdiensten die zij aan natuurlijke personen verlenen, systematisch registreren in het elektronische formaat in een EPD-systeem.

Motivering

“Ten minste” is niet nauwkeurig genoeg. De verordening moet sowieso de in artikel 5 bedoelde categorieën reguleren. Wanneer wordt vastgesteld dat er meer behoefte aan de uitwisseling van meer categorieën elektronische gezondheidsgegevens voor doeleinden in verband met medische zorg bestaat, moet de lijst van prioritaire categorieën worden uitgebreid.

Wijzigingsvoorstel 14

Artikel 9, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer een natuurlijke persoon gebruikmaakt van telegeneeskundediensten of toegangsdiensten voor persoonlijke gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 3, lid 5, punt a), heeft die natuurlijke persoon het recht zich elektronisch te identificeren met behulp van elk elektronisch identificatiemiddel dat is erkend overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) nr. 910/2014. | Wanneer een natuurlijke persoon gebruikmaakt van telegeneeskundediensten of toegangsdiensten voor persoonlijke gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 3, lid 5, punt a), heeft die natuurlijke persoon het recht zich elektronisch te identificeren met behulp van elk elektronisch identificatiemiddel dat is erkend overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) nr. 910/2014
  ; daarbij wordt rekening gehouden met reeds in de lidstaten bestaande elektronische identificatiemodellen
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer een natuurlijke persoon gebruikmaakt van telegeneeskundediensten of toegangsdiensten voor persoonlijke gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 3, lid 5, punt a), heeft die natuurlijke persoon het recht zich elektronisch te identificeren met behulp van elk elektronisch identificatiemiddel dat is erkend overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) nr. 910/2014.

Wanneer een natuurlijke persoon gebruikmaakt van telegeneeskundediensten of toegangsdiensten voor persoonlijke gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 3, lid 5, punt a), heeft die natuurlijke persoon het recht zich elektronisch te identificeren met behulp van elk elektronisch identificatiemiddel dat is erkend overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) nr. 910/2014
  ; daarbij wordt rekening gehouden met reeds in de lidstaten bestaande elektronische identificatiemodellen
  .

Motivering

Er moet rekening worden gehouden met de reeds bestaande modellen in de lidstaten.

Wijzigingsvoorstel 15

Artikel 10, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Digitale gezondheidsautoriteit






  1. | Elke lidstaat wijst een digitale gezondheidsautoriteit aan die verantwoordelijk is voor de uitvoering en handhaving van dit hoofdstuk op nationaal niveau. De lidstaten delen de Commissie uiterlijk op de datum van toepassing van deze verordening de identiteit van de digitale gezondheidsautoriteit mee. Wanneer een aangewezen digitale gezondheidsautoriteit een entiteit is die uit meerdere organisaties bestaat, verstrekt de lidstaat de Commissie een beschrijving van de scheiding van taken tussen de organisaties. De Commissie maakt deze informatie bekend. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Digitale gezondheidsautoriteit

1.

Elke lidstaat wijst een digitale gezondheidsautoriteit aan die verantwoordelijk is voor de uitvoering en handhaving van dit hoofdstuk op nationaal niveau. De lidstaten delen de Commissie uiterlijk op de datum van toepassing van deze verordening de identiteit van de digitale gezondheidsautoriteit mee. Wanneer een aangewezen digitale gezondheidsautoriteit een entiteit is die uit meerdere organisaties bestaat, verstrekt de lidstaat de Commissie een beschrijving van de scheiding van taken tussen de organisaties. De Commissie maakt deze informatie bekend.

Digitale gezondheidsautoriteit

| 1. | Elke lidstaat wijst een digitale gezondheidsautoriteit aan die verantwoordelijk is voor de uitvoering en handhaving van dit hoofdstuk op nationaal niveau.
  De lidstaten kunnen in aanvulling daarop ook regionale instanties voor e-gezondheidszorg aanwijzen, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en handhaving op regionaal niveau.
  De lidstaten delen de Commissie uiterlijk op de datum van toepassing van deze verordening de identiteit van de digitale gezondheidsautoriteit mee. Wanneer een aangewezen digitale gezondheidsautoriteit een entiteit is die uit meerdere organisaties bestaat, verstrekt de lidstaat de Commissie een beschrijving van de scheiding van taken tussen de organisaties. De Commissie maakt deze informatie bekend. |
| --- | --- |

1.

Elke lidstaat wijst een digitale gezondheidsautoriteit aan die verantwoordelijk is voor de uitvoering en handhaving van dit hoofdstuk op nationaal niveau.
  De lidstaten kunnen in aanvulling daarop ook regionale instanties voor e-gezondheidszorg aanwijzen, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en handhaving op regionaal niveau.
  De lidstaten delen de Commissie uiterlijk op de datum van toepassing van deze verordening de identiteit van de digitale gezondheidsautoriteit mee. Wanneer een aangewezen digitale gezondheidsautoriteit een entiteit is die uit meerdere organisaties bestaat, verstrekt de lidstaat de Commissie een beschrijving van de scheiding van taken tussen de organisaties. De Commissie maakt deze informatie bekend.

Motivering

De mogelijkheid moet worden geboden om ook regionale digitale gezondheidsautoriteiten aan te wijzen.

Wijzigingsvoorstel 16

Artikel 10, lid 2, punt h)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Elke digitale gezondheidsautoriteit wordt belast met de volgende taken: [...]






  h) | bijdragen op het niveau van de Unie aan de ontwikkeling van het Europees uitwisselingsformaat voor elektronische patiëntendossiers en aan de opstelling van gemeenschappelijke specificaties inzake interoperabiliteit, beveiliging, veiligheid of grondrechten overeenkomstig artikel 23, en van de specificaties van de EU-databank voor EPD-systemen en wellnessapps als bedoeld in artikel 32; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Elke digitale gezondheidsautoriteit wordt belast met de volgende taken: [...]

h)

bijdragen op het niveau van de Unie aan de ontwikkeling van het Europees uitwisselingsformaat voor elektronische patiëntendossiers en aan de opstelling van gemeenschappelijke specificaties inzake interoperabiliteit, beveiliging, veiligheid of grondrechten overeenkomstig artikel 23, en van de specificaties van de EU-databank voor EPD-systemen en wellnessapps als bedoeld in artikel 32;

Elke digitale gezondheidsautoriteit wordt belast met de volgende taken: [...]

| h) | bijdragen op het niveau van de Unie
  en in samenwerking met het regionale en lokale niveau in de lidstaten
  aan de ontwikkeling van het Europees uitwisselingsformaat voor elektronische patiëntendossiers en aan de opstelling van gemeenschappelijke specificaties inzake interoperabiliteit, beveiliging, veiligheid of grondrechten
  en interactiepatronen
  overeenkomstig artikel 23, en van de specificaties van de EU-databank voor EPD-systemen en wellnessapps als bedoeld in artikel 32; |
| --- | --- |

h)

bijdragen op het niveau van de Unie
  en in samenwerking met het regionale en lokale niveau in de lidstaten
  aan de ontwikkeling van het Europees uitwisselingsformaat voor elektronische patiëntendossiers en aan de opstelling van gemeenschappelijke specificaties inzake interoperabiliteit, beveiliging, veiligheid of grondrechten
  en interactiepatronen
  overeenkomstig artikel 23, en van de specificaties van de EU-databank voor EPD-systemen en wellnessapps als bedoeld in artikel 32;

Motivering

Wanneer de verantwoordelijkheid voor gezondheidszorg in een lidstaat berust bij het regionale en lokale niveau is het niet voldoende dat alleen een centrale overheidsinstantie bijdraagt tot de ontwikkeling van het formaat.

Wijzigingsvoorstel 17

Artikel 10, lid 2, punt k)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Elke digitale gezondheidsautoriteit wordt belast met de volgende taken: [...]






  k) | telegeneeskundediensten
  aanbieden
  , in overeenstemming met de nationale wetgeving, en ervoor zorgen dat dergelijke diensten gemakkelijk te gebruiken zijn, toegankelijk zijn voor verschillende groepen natuurlijke personen en gezondheidswerkers, met inbegrip van natuurlijke personen met een handicap, dat deze niet discrimineren en de mogelijkheid bieden om te kiezen tussen persoonlijke en digitale diensten; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Elke digitale gezondheidsautoriteit wordt belast met de volgende taken: [...]

k)

telegeneeskundediensten
  aanbieden
  , in overeenstemming met de nationale wetgeving, en ervoor zorgen dat dergelijke diensten gemakkelijk te gebruiken zijn, toegankelijk zijn voor verschillende groepen natuurlijke personen en gezondheidswerkers, met inbegrip van natuurlijke personen met een handicap, dat deze niet discrimineren en de mogelijkheid bieden om te kiezen tussen persoonlijke en digitale diensten;

Elke digitale gezondheidsautoriteit wordt belast met de volgende taken: [...]

| k) | indien in een lidstaat telegeneeskundediensten kunnen worden aangeboden, de verlening ervan vergemakkelijken,
  en ervoor zorgen dat dergelijke diensten gemakkelijk te gebruiken zijn, toegankelijk zijn voor verschillende groepen natuurlijke personen en gezondheidswerkers, met inbegrip van natuurlijke personen met een handicap, dat deze niet discrimineren en de mogelijkheid bieden om te kiezen tussen persoonlijke en digitale diensten; |
| --- | --- |

k)

indien in een lidstaat telegeneeskundediensten kunnen worden aangeboden, de verlening ervan vergemakkelijken,
  en ervoor zorgen dat dergelijke diensten gemakkelijk te gebruiken zijn, toegankelijk zijn voor verschillende groepen natuurlijke personen en gezondheidswerkers, met inbegrip van natuurlijke personen met een handicap, dat deze niet discrimineren en de mogelijkheid bieden om te kiezen tussen persoonlijke en digitale diensten;

Motivering

Het aanbieden van telegeneeskundediensten is geen taak voor digitale gezondheidsautoriteiten. lidstaten waarin telegeneeskundediensten worden aangeboden dienen de verlening ervan te vergemakkelijken.

Wijzigingsvoorstel 18

Artikel 10, lid 2, punt m)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| m) | samenwerken met andere relevante entiteiten en organen op nationaal of Unieniveau om interoperabiliteit, gegevensoverdraagbaarheid en beveiliging van elektronische gezondheidsgegevens te waarborgen, alsook met vertegenwoordigers van belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van patiënten, zorgaanbieders, gezondheidswerkers en brancheorganisaties; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

m)

samenwerken met andere relevante entiteiten en organen op nationaal of Unieniveau om interoperabiliteit, gegevensoverdraagbaarheid en beveiliging van elektronische gezondheidsgegevens te waarborgen, alsook met vertegenwoordigers van belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van patiënten, zorgaanbieders, gezondheidswerkers en brancheorganisaties;

| m) | samenwerken met andere relevante entiteiten en organen op
  lokaal, regionaal,
  nationaal of Unieniveau om interoperabiliteit, gegevensoverdraagbaarheid en beveiliging van elektronische gezondheidsgegevens te waarborgen, alsook met vertegenwoordigers van belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van patiënten, zorgaanbieders, gezondheidswerkers en brancheorganisaties; |
| --- | --- |

m)

samenwerken met andere relevante entiteiten en organen op
  lokaal, regionaal,
  nationaal of Unieniveau om interoperabiliteit, gegevensoverdraagbaarheid en beveiliging van elektronische gezondheidsgegevens te waarborgen, alsook met vertegenwoordigers van belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van patiënten, zorgaanbieders, gezondheidswerkers en brancheorganisaties;

Motivering

Er moet rekening worden gehouden met de bevoegdheden van de regio’s op gezondheidsgebied in de verschillende lidstaten.

Wijzigingsvoorstel 19

Artikel 23, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke specificaties vast met betrekking tot de essentiële eisen in bijlage II, met inbegrip van een termijn voor de uitvoering van die gemeenschappelijke specificaties. In voorkomend geval wordt in de gemeenschappelijke specificaties rekening gehouden met de specifieke kenmerken van medische hulpmiddelen en AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in artikel 14, leden 3 en 4. | De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke specificaties vast met betrekking tot de essentiële eisen in bijlage II, met inbegrip van een termijn voor de uitvoering van die gemeenschappelijke specificaties. In voorkomend geval wordt in de gemeenschappelijke specificaties rekening gehouden met de specifieke kenmerken van medische hulpmiddelen en AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in artikel 14, leden 3 en 4.
  Uitgangspunt bij de ontwikkeling van gemeenschappelijke specificaties is het gebruik van EPD-systemen ter ondersteuning van een goede zorgverlening. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke specificaties vast met betrekking tot de essentiële eisen in bijlage II, met inbegrip van een termijn voor de uitvoering van die gemeenschappelijke specificaties. In voorkomend geval wordt in de gemeenschappelijke specificaties rekening gehouden met de specifieke kenmerken van medische hulpmiddelen en AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in artikel 14, leden 3 en 4.

De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke specificaties vast met betrekking tot de essentiële eisen in bijlage II, met inbegrip van een termijn voor de uitvoering van die gemeenschappelijke specificaties. In voorkomend geval wordt in de gemeenschappelijke specificaties rekening gehouden met de specifieke kenmerken van medische hulpmiddelen en AI-systemen met een hoog risico als bedoeld in artikel 14, leden 3 en 4.
  Uitgangspunt bij de ontwikkeling van gemeenschappelijke specificaties is het gebruik van EPD-systemen ter ondersteuning van een goede zorgverlening.

Motivering

Hoofddoel van de EPD’s is het ondersteunen van een goede zorgverlening. Dit moet het uitgangspunt zijn bij de ontwikkeling van gemeenschappelijke specificaties, teneinde te profiteren van de goede praktijken en ervaringen van landen die ver gevorderd zijn met de invoering van elektronische patiëntendossiers.

Wijzigingsvoorstel 20

Artikel 29, lid 4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Fabrikanten van EPD-systemen die in de handel worden gebracht, melden elk ernstig incident met een EPD-systeem aan de markttoezichtautoriteiten van de lidstaten wanneer een dergelijk ernstig incident zich heeft voorgedaan, en de door de fabrikant genomen of voorgenomen corrigerende maatregelen. | Fabrikanten van EPD-systemen die in de handel worden gebracht, melden elk ernstig incident met een EPD-systeem aan de markttoezichtautoriteiten van de lidstaten wanneer een dergelijk ernstig incident zich heeft voorgedaan, en de door de fabrikant genomen of voorgenomen corrigerende maatregelen. |
| Een dergelijke melding vindt, onverminderd de vereisten inzake melding van incidenten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148, plaats onmiddellijk nadat de fabrikant een oorzakelijk verband tussen het EPD-systeem en het ernstige incident of de redelijke waarschijnlijkheid van een dergelijk verband heeft vastgesteld en in ieder geval uiterlijk
  15
  dagen nadat de fabrikant zich bewust wordt van het ernstige incident waarbij het EPD-systeem betrokken is. | Een dergelijke melding vindt, onverminderd de vereisten inzake melding van incidenten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148, plaats onmiddellijk nadat de fabrikant een oorzakelijk verband tussen het EPD-systeem en het ernstige incident of de redelijke waarschijnlijkheid van een dergelijk verband heeft vastgesteld en in ieder geval uiterlijk
  zeven dagen
  nadat de fabrikant zich bewust wordt van het ernstige incident waarbij het EPD-systeem betrokken is. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Fabrikanten van EPD-systemen die in de handel worden gebracht, melden elk ernstig incident met een EPD-systeem aan de markttoezichtautoriteiten van de lidstaten wanneer een dergelijk ernstig incident zich heeft voorgedaan, en de door de fabrikant genomen of voorgenomen corrigerende maatregelen.

Fabrikanten van EPD-systemen die in de handel worden gebracht, melden elk ernstig incident met een EPD-systeem aan de markttoezichtautoriteiten van de lidstaten wanneer een dergelijk ernstig incident zich heeft voorgedaan, en de door de fabrikant genomen of voorgenomen corrigerende maatregelen.

Een dergelijke melding vindt, onverminderd de vereisten inzake melding van incidenten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148, plaats onmiddellijk nadat de fabrikant een oorzakelijk verband tussen het EPD-systeem en het ernstige incident of de redelijke waarschijnlijkheid van een dergelijk verband heeft vastgesteld en in ieder geval uiterlijk
  15
  dagen nadat de fabrikant zich bewust wordt van het ernstige incident waarbij het EPD-systeem betrokken is.

Een dergelijke melding vindt, onverminderd de vereisten inzake melding van incidenten uit hoofde van Richtlijn (EU) 2016/1148, plaats onmiddellijk nadat de fabrikant een oorzakelijk verband tussen het EPD-systeem en het ernstige incident of de redelijke waarschijnlijkheid van een dergelijk verband heeft vastgesteld en in ieder geval uiterlijk
  zeven dagen
  nadat de fabrikant zich bewust wordt van het ernstige incident waarbij het EPD-systeem betrokken is.

Motivering

De termijn mag niet meer dan één week bedragen. De voorgestelde termijn van 15 dagen voor de melding van een ernstig incident verhoogt het risico op ernstige schade aanzienlijk.

Wijzigingsvoorstel 21

Artikel 33, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Gegevenshouders stellen de volgende
  categorieën elektronische gegevens beschikbaar voor secundair gebruik overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk:
  a) [...] o) | De lidstaten stellen in overleg met de Commissie vast welke
  categorieën elektronische gegevens
  gegevenshouders
  beschikbaar
  moeten stellen
  voor secundair gebruik overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk
  . Dit kan worden geregeld door middel van uitvoeringshandelingen die worden vastgesteld volgens de in artikel 68, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Gegevenshouders stellen de volgende
  categorieën elektronische gegevens beschikbaar voor secundair gebruik overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk:
  a) [...] o)

De lidstaten stellen in overleg met de Commissie vast welke
  categorieën elektronische gegevens
  gegevenshouders
  beschikbaar
  moeten stellen
  voor secundair gebruik overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk
  . Dit kan worden geregeld door middel van uitvoeringshandelingen die worden vastgesteld volgens de in artikel 68, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure.

Motivering

De verordening dient niet alle categorieën te specificeren. Nadere inspanningen en verder onderzoek zijn nodig om te bepalen wat voor soort gegevens uitgewisseld moeten worden; uitvoeringshandelingen zijn dan ook geschikter. Met de opsomming wordt flink ingegrepen in bestaande nationale wetgeving.

Wijzigingsvoorstel 22

Artikel 33, lid 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Indien het nationale recht de toestemming van de natuurlijke persoon vereist, baseren de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zich op de in dit hoofdstuk vastgestelde verplichtingen om toegang te verlenen tot elektronische gezondheidsgegevens. | Indien het nationale recht de toestemming van de natuurlijke persoon
  — eventueel via zijn/haar vertegenwoordiger —
  vereist, baseren de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zich op de in dit hoofdstuk vastgestelde verplichtingen om toegang te verlenen tot elektronische gezondheidsgegevens. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Indien het nationale recht de toestemming van de natuurlijke persoon vereist, baseren de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zich op de in dit hoofdstuk vastgestelde verplichtingen om toegang te verlenen tot elektronische gezondheidsgegevens.

Indien het nationale recht de toestemming van de natuurlijke persoon
  — eventueel via zijn/haar vertegenwoordiger —
  vereist, baseren de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zich op de in dit hoofdstuk vastgestelde verplichtingen om toegang te verlenen tot elektronische gezondheidsgegevens.

Motivering

Er zou expliciet rekening moeten worden gehouden met het geval waarin de natuurlijke persoon een beroep wil of moet doen op zijn/haar vertegenwoordiger.

Wijzigingsvoorstel 23

Artikel 35, punt e)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| e) | producten of diensten ontwikkelen die schadelijk kunnen zijn voor personen en samenlevingen in het algemeen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, illegale drugs, alcoholhoudende dranken, tabaksproducten
  of goederen of diensten die zodanig zijn ontworpen of gewijzigd dat zij in strijd zijn met de openbare orde of de goede zeden
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

e)

producten of diensten ontwikkelen die schadelijk kunnen zijn voor personen en samenlevingen in het algemeen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, illegale drugs, alcoholhoudende dranken, tabaksproducten
  of goederen of diensten die zodanig zijn ontworpen of gewijzigd dat zij in strijd zijn met de openbare orde of de goede zeden
  .

| e) | producten of diensten ontwikkelen die schadelijk kunnen zijn voor personen en samenlevingen in het algemeen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, illegale drugs, alcoholhoudende dranken
  of
  tabaksproducten. |
| --- | --- |

e)

producten of diensten ontwikkelen die schadelijk kunnen zijn voor personen en samenlevingen in het algemeen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, illegale drugs, alcoholhoudende dranken
  of
  tabaksproducten.

| f) | producten of diensten ontwikkelen die tot discriminatie kunnen leiden (op grond van ras, gender, leeftijd of seksuele gerichtheid). |
| --- | --- |

f)

producten of diensten ontwikkelen die tot discriminatie kunnen leiden (op grond van ras, gender, leeftijd of seksuele gerichtheid).

Motivering

Niet iedereen verstaat hetzelfde onder openbare orde en de goede zeden. Het is dan ook niet gepast dat de EU regels invoert in de EHDS die betrekking hebben op de goede zeden. Waar het om specifieke goederen en diensten gaat, dienen deze juist uitdrukkelijk aangegeven te worden, eventueel door middel van een uitvoeringshandeling. Punt f) spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 24

Artikel 36, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3) | Bij de uitvoering van hun taken werken de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens actief samen met vertegenwoordigers van belanghebbenden, met name vertegenwoordigers van patiënten, gegevenshouders en gegevensgebruikers. Het personeel van de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens moet belangenconflicten vermijden. Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zijn bij het nemen van hun beslissingen niet gebonden aan instructies. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3)

Bij de uitvoering van hun taken werken de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens actief samen met vertegenwoordigers van belanghebbenden, met name vertegenwoordigers van patiënten, gegevenshouders en gegevensgebruikers. Het personeel van de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens moet belangenconflicten vermijden. Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zijn bij het nemen van hun beslissingen niet gebonden aan instructies.

| 3) | Bij de uitvoering van hun taken werken de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens actief samen met vertegenwoordigers van belanghebbenden, met name vertegenwoordigers van patiënten, gegevenshouders en gegevensgebruikers. Het personeel van de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens moet belangenconflicten vermijden.
  Onder “belangenconflict” wordt verstaan het bestaan van een directe of indirecte formele band met een of meer instanties die houder of begunstigde zijn van de betrokken gegevens.
  Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zijn bij het nemen van hun beslissingen niet gebonden aan instructies
  van externe instanties
  . |
| --- | --- |

3)

Bij de uitvoering van hun taken werken de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens actief samen met vertegenwoordigers van belanghebbenden, met name vertegenwoordigers van patiënten, gegevenshouders en gegevensgebruikers. Het personeel van de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens moet belangenconflicten vermijden.
  Onder “belangenconflict” wordt verstaan het bestaan van een directe of indirecte formele band met een of meer instanties die houder of begunstigde zijn van de betrokken gegevens.
  Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens zijn bij het nemen van hun beslissingen niet gebonden aan instructies
  van externe instanties
  .

Motivering

Het begrip “belangenconflict” moet duidelijker worden omschreven. De zinsnede “niet gebonden zijn aan instructies” moet worden verduidelijkt. Interne regelingen mogen niet in deze categorie worden ingedeeld.

Wijzigingsvoorstel 25

Artikel 38, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens door een gegevensgebruiker in kennis wordt gesteld van een bevinding die gevolgen kan hebben voor de gezondheid van een natuurlijke persoon,
  kan
  de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de natuurlijke persoon en zijn behandelende gezondheidswerker
  van die bevinding in kennis stellen
  . | Wanneer een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens door een gegevensgebruiker in kennis wordt gesteld van een bevinding die gevolgen kan hebben voor de gezondheid van een natuurlijke persoon,
  stelt
  de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de natuurlijke persoon en zijn behandelende gezondheidswerker
  in kennis van het feit dat er een bevinding is gedaan en biedt zij de natuurlijke persoon de mogelijkheid om, eventueel via zijn/haar vertegenwoordiger, al dan niet in te stemmen met het ontvangen van informatie over de aard van de bevinding
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens door een gegevensgebruiker in kennis wordt gesteld van een bevinding die gevolgen kan hebben voor de gezondheid van een natuurlijke persoon,
  kan
  de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de natuurlijke persoon en zijn behandelende gezondheidswerker
  van die bevinding in kennis stellen
  .

Wanneer een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens door een gegevensgebruiker in kennis wordt gesteld van een bevinding die gevolgen kan hebben voor de gezondheid van een natuurlijke persoon,
  stelt
  de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de natuurlijke persoon en zijn behandelende gezondheidswerker
  in kennis van het feit dat er een bevinding is gedaan en biedt zij de natuurlijke persoon de mogelijkheid om, eventueel via zijn/haar vertegenwoordiger, al dan niet in te stemmen met het ontvangen van informatie over de aard van de bevinding
  .

Motivering

Bevindingen dienen verplicht gemeld te worden. Tegelijkertijd moet de betrokkene de mogelijkheid worden geboden om al dan niet in te stemmen met het ontvangen van nadere informatie over de bevinding.

Wijzigingsvoorstel 26

Artikel 43, lid 4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens hebben de bevoegdheid om de overeenkomstig artikel 46 afgegeven gegevensvergunning in te trekken en de betrokken elektronische verwerking van gezondheidsgegevens door de gegevensgebruiker stop te zetten om ervoor te zorgen dat de in lid 3 bedoelde niet-naleving onmiddellijk of binnen een redelijke termijn wordt beëindigd, en nemen passende en evenredige maatregelen om een conforme verwerking door de gegevensgebruikers te waarborgen. In dit verband moeten de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens in voorkomend geval de gegevensvergunning kunnen intrekken en de gegevensgebruiker gedurende een periode van maximaal vijf jaar kunnen uitsluiten van elke toegang tot elektronische gezondheidsgegevens. | Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens hebben de bevoegdheid om de overeenkomstig artikel 46 afgegeven gegevensvergunning in te trekken en de betrokken elektronische verwerking van gezondheidsgegevens door de gegevensgebruiker stop te zetten om ervoor te zorgen dat de in lid 3 bedoelde niet-naleving onmiddellijk of binnen een redelijke termijn wordt beëindigd, en nemen passende en evenredige maatregelen om een conforme verwerking door de gegevensgebruikers te waarborgen. In dit verband moeten de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens in voorkomend geval
  boeten kunnen opleggen (van maximaal 10 % van de omzet van de gegevensgebruiker in het voorgaande boekjaar) of
  de gegevensvergunning kunnen intrekken en de gegevensgebruiker gedurende een periode van maximaal vijf jaar kunnen uitsluiten van elke toegang tot elektronische gezondheidsgegevens. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens hebben de bevoegdheid om de overeenkomstig artikel 46 afgegeven gegevensvergunning in te trekken en de betrokken elektronische verwerking van gezondheidsgegevens door de gegevensgebruiker stop te zetten om ervoor te zorgen dat de in lid 3 bedoelde niet-naleving onmiddellijk of binnen een redelijke termijn wordt beëindigd, en nemen passende en evenredige maatregelen om een conforme verwerking door de gegevensgebruikers te waarborgen. In dit verband moeten de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens in voorkomend geval de gegevensvergunning kunnen intrekken en de gegevensgebruiker gedurende een periode van maximaal vijf jaar kunnen uitsluiten van elke toegang tot elektronische gezondheidsgegevens.

Instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens hebben de bevoegdheid om de overeenkomstig artikel 46 afgegeven gegevensvergunning in te trekken en de betrokken elektronische verwerking van gezondheidsgegevens door de gegevensgebruiker stop te zetten om ervoor te zorgen dat de in lid 3 bedoelde niet-naleving onmiddellijk of binnen een redelijke termijn wordt beëindigd, en nemen passende en evenredige maatregelen om een conforme verwerking door de gegevensgebruikers te waarborgen. In dit verband moeten de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens in voorkomend geval
  boeten kunnen opleggen (van maximaal 10 % van de omzet van de gegevensgebruiker in het voorgaande boekjaar) of
  de gegevensvergunning kunnen intrekken en de gegevensgebruiker gedurende een periode van maximaal vijf jaar kunnen uitsluiten van elke toegang tot elektronische gezondheidsgegevens.

Motivering

De sancties in geval van inbreuken op de verordening moeten worden aangescherpt.

Wijzigingsvoorstel 27

Artikel 44

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | De instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens zorgt ervoor dat alleen toegang wordt verleend tot gevraagde elektronische gezondheidsgegevens die relevant zijn voor het door de gegevensgebruiker in de aanvraag voor toegang tot gegevens vermelde verwerkingsdoel en in overeenstemming met de verleende gegevensvergunning. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

De instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens zorgt ervoor dat alleen toegang wordt verleend tot gevraagde elektronische gezondheidsgegevens die relevant zijn voor het door de gegevensgebruiker in de aanvraag voor toegang tot gegevens vermelde verwerkingsdoel en in overeenstemming met de verleende gegevensvergunning.

| 1. | De instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens zorgt ervoor dat alleen toegang wordt verleend tot gevraagde elektronische gezondheidsgegevens die relevant zijn voor het door de gegevensgebruiker in de aanvraag voor toegang tot gegevens vermelde verwerkingsdoel en in overeenstemming met de verleende gegevensvergunning. |
| --- | --- |

1.

De instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens zorgt ervoor dat alleen toegang wordt verleend tot gevraagde elektronische gezondheidsgegevens die relevant zijn voor het door de gegevensgebruiker in de aanvraag voor toegang tot gegevens vermelde verwerkingsdoel en in overeenstemming met de verleende gegevensvergunning.

| 2. | De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verstrekken de elektronische gezondheidsgegevens in een geanonimiseerd formaat, wanneer het doel van de verwerking door de gegevensgebruiker met die gegevens kan worden bereikt, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie. |
| --- | --- |

2.

De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verstrekken de elektronische gezondheidsgegevens in een geanonimiseerd formaat, wanneer het doel van de verwerking door de gegevensgebruiker met die gegevens kan worden bereikt, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie.

| 2. | De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verstrekken de elektronische gezondheidsgegevens in een geanonimiseerd formaat, wanneer het doel van de verwerking door de gegevensgebruiker met die gegevens kan worden bereikt, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie. |
| --- | --- |

2.

De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verstrekken de elektronische gezondheidsgegevens in een geanonimiseerd formaat, wanneer het doel van de verwerking door de gegevensgebruiker met die gegevens kan worden bereikt, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie.

| 3. | Wanneer het doel van de verwerking van de gegevensgebruiker niet kan worden bereikt met geanonimiseerde gegevens, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie, verlenen de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens toegang tot elektronische gezondheidsgegevens in gepseudonimiseerde vorm. De informatie die nodig is om de pseudonimisering terug te draaien, is alleen beschikbaar voor de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens. Gegevensgebruikers mogen de elektronische gezondheidsgegevens die hun in gepseudonimiseerde vorm zijn verstrekt niet heridentificeren. Indien de gegevensgebruiker zich niet houdt aan de maatregelen van de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens om pseudonimisering te waarborgen, worden passende sancties opgelegd. |
| --- | --- |

3.

Wanneer het doel van de verwerking van de gegevensgebruiker niet kan worden bereikt met geanonimiseerde gegevens, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie, verlenen de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens toegang tot elektronische gezondheidsgegevens in gepseudonimiseerde vorm. De informatie die nodig is om de pseudonimisering terug te draaien, is alleen beschikbaar voor de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens. Gegevensgebruikers mogen de elektronische gezondheidsgegevens die hun in gepseudonimiseerde vorm zijn verstrekt niet heridentificeren. Indien de gegevensgebruiker zich niet houdt aan de maatregelen van de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens om pseudonimisering te waarborgen, worden passende sancties opgelegd.

| 3. | Wanneer het doel van de verwerking van de gegevensgebruiker niet kan worden bereikt met geanonimiseerde gegevens, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie, verlenen de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens toegang tot elektronische gezondheidsgegevens in gepseudonimiseerde vorm. De informatie die nodig is om de pseudonimisering terug te draaien, is alleen beschikbaar voor de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens. Gegevensgebruikers mogen de elektronische gezondheidsgegevens die hun in gepseudonimiseerde vorm zijn verstrekt niet heridentificeren. Indien de gegevensgebruiker zich niet houdt aan de maatregelen van de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens om pseudonimisering te waarborgen, worden passende sancties opgelegd. |
| --- | --- |

3.

Wanneer het doel van de verwerking van de gegevensgebruiker niet kan worden bereikt met geanonimiseerde gegevens, rekening houdend met de door de gegevensgebruiker verstrekte informatie, verlenen de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens toegang tot elektronische gezondheidsgegevens in gepseudonimiseerde vorm. De informatie die nodig is om de pseudonimisering terug te draaien, is alleen beschikbaar voor de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens. Gegevensgebruikers mogen de elektronische gezondheidsgegevens die hun in gepseudonimiseerde vorm zijn verstrekt niet heridentificeren. Indien de gegevensgebruiker zich niet houdt aan de maatregelen van de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens om pseudonimisering te waarborgen, worden passende sancties opgelegd.

| 4. | De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens kunnen, indien nodig, naar personen te herleiden elektronische gezondheidsgegevens verstrekken, met inachtneming van Verordening (EU) 2016/679 en het nationale recht. |
| --- | --- |

4.

Motivering

In uitzonderlijke omstandigheden kan het noodzakelijk zijn toegang te bieden tot naar personen te herleiden elektronische gezondheidsgegevens voor secundair gebruik, bijvoorbeeld in verband met onderzoek dat het algemeen belang dient. Uiteraard moet dit gebeuren in overeenstemming met de algemene verordening gegevensbescherming van de EU (Verordening (EU) 2016/679) en het nationale recht.

Wijzigingsvoorstel 28

Artikel 46, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3. | Een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens geeft een gegevensvergunning af of weigert deze binnen
  twee
  maanden na ontvangst van de aanvraag voor toegang tot de gegevens. In afwijking van verordening [...] [datagovernanceverordening COM/2020/767 final] kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de termijn voor het beantwoorden van een aanvraag voor toegang tot gegevens zo nodig met twee maanden verlengen, rekening houdend met de complexiteit van het verzoek. In dergelijke gevallen deelt de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de aanvrager zo spoedig mogelijk mee dat er meer tijd nodig is voor de behandeling van de aanvraag, samen met de redenen voor de vertraging. Indien een instantie voor de toegang tot gezondheidsgegevens niet binnen de gestelde termijn een besluit neemt, wordt de gegevensvergunning afgegeven. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.

Een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens geeft een gegevensvergunning af of weigert deze binnen
  twee
  maanden na ontvangst van de aanvraag voor toegang tot de gegevens. In afwijking van verordening [...] [datagovernanceverordening COM/2020/767 final] kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de termijn voor het beantwoorden van een aanvraag voor toegang tot gegevens zo nodig met twee maanden verlengen, rekening houdend met de complexiteit van het verzoek. In dergelijke gevallen deelt de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de aanvrager zo spoedig mogelijk mee dat er meer tijd nodig is voor de behandeling van de aanvraag, samen met de redenen voor de vertraging. Indien een instantie voor de toegang tot gezondheidsgegevens niet binnen de gestelde termijn een besluit neemt, wordt de gegevensvergunning afgegeven.

| 3. | Een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens geeft een gegevensvergunning af of weigert deze binnen
  drie
  maanden na ontvangst van de aanvraag voor toegang tot de gegevens. In afwijking van verordening [...] [datagovernanceverordening COM/2020/767 final] kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de termijn voor het beantwoorden van een aanvraag voor toegang tot gegevens zo nodig met twee maanden verlengen, rekening houdend met de complexiteit van het verzoek. In dergelijke gevallen deelt de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de aanvrager zo spoedig mogelijk mee dat er meer tijd nodig is voor de behandeling van de aanvraag, samen met de redenen voor de vertraging. Indien een instantie voor de toegang tot gezondheidsgegevens niet binnen de gestelde termijn een besluit neemt, wordt de gegevensvergunning afgegeven. |
| --- | --- |

3.

Een instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens geeft een gegevensvergunning af of weigert deze binnen
  drie
  maanden na ontvangst van de aanvraag voor toegang tot de gegevens. In afwijking van verordening [...] [datagovernanceverordening COM/2020/767 final] kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de termijn voor het beantwoorden van een aanvraag voor toegang tot gegevens zo nodig met twee maanden verlengen, rekening houdend met de complexiteit van het verzoek. In dergelijke gevallen deelt de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de aanvrager zo spoedig mogelijk mee dat er meer tijd nodig is voor de behandeling van de aanvraag, samen met de redenen voor de vertraging. Indien een instantie voor de toegang tot gezondheidsgegevens niet binnen de gestelde termijn een besluit neemt, wordt de gegevensvergunning afgegeven.

Motivering

De instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens heeft wellicht enige tijd nodig om de aanvragen te beoordelen.

Wijzigingsvoorstel 29

Artikel 46, lid 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Een gegevensvergunning wordt afgegeven voor de duur die nodig is om de gevraagde doeleinden te vervullen, die niet langer mag zijn dan
  vijf
  jaar. Deze termijn kan, op verzoek van de gegevensgebruiker, eenmaal worden verlengd en wel voor
  een periode van ten hoogste vijf jaar
  , mits de verlengingsaanvraag een maand voor het verstrijken van de gegevensvergunning wordt ingediend, en de verlening op basis van argumenten en documenten wordt gerechtvaardigd. In afwijking van artikel 42 kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens hogere vergoedingen in rekening brengen om rekening te houden met de kosten en risico’s van de opslag van elektronische gezondheidsgegevens voor een langere periode dan de eerste
  vijf
  jaar. Om deze kosten en vergoedingen te beperken, kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de gegevensgebruiker ook voorstellen de dataset op te slaan in een opslagsysteem met beperkte mogelijkheden. De gegevens in de beveiligde verwerkingsomgeving worden binnen zes maanden na het verstrijken van de gegevensvergunning gewist. Op verzoek van de gegevensgebruiker wordt de formule voor het aanmaken van de gevraagde dataset opgeslagen door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens. | Een gegevensvergunning wordt afgegeven voor de duur die nodig is om de gevraagde doeleinden te vervullen, die niet langer mag zijn dan
  tien
  jaar. Deze termijn kan, op verzoek van de gegevensgebruiker, eenmaal worden verlengd en wel voor
  ten hoogste twee jaar
  , mits de verlengingsaanvraag een maand voor het verstrijken van de gegevensvergunning wordt ingediend, en de verlening op basis van argumenten en documenten wordt gerechtvaardigd. In afwijking van artikel 42 kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens hogere vergoedingen in rekening brengen om rekening te houden met de kosten en risico’s van de opslag van elektronische gezondheidsgegevens voor een langere periode dan de eerste
  tien
  jaar. Om deze kosten en vergoedingen te beperken, kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de gegevensgebruiker ook voorstellen de dataset op te slaan in een opslagsysteem met beperkte mogelijkheden. De gegevens in de beveiligde verwerkingsomgeving worden binnen zes maanden na het verstrijken van de gegevensvergunning gewist. Op verzoek van de gegevensgebruiker wordt de formule voor het aanmaken van de gevraagde dataset opgeslagen door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Een gegevensvergunning wordt afgegeven voor de duur die nodig is om de gevraagde doeleinden te vervullen, die niet langer mag zijn dan
  vijf
  jaar. Deze termijn kan, op verzoek van de gegevensgebruiker, eenmaal worden verlengd en wel voor
  een periode van ten hoogste vijf jaar
  , mits de verlengingsaanvraag een maand voor het verstrijken van de gegevensvergunning wordt ingediend, en de verlening op basis van argumenten en documenten wordt gerechtvaardigd. In afwijking van artikel 42 kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens hogere vergoedingen in rekening brengen om rekening te houden met de kosten en risico’s van de opslag van elektronische gezondheidsgegevens voor een langere periode dan de eerste
  vijf
  jaar. Om deze kosten en vergoedingen te beperken, kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de gegevensgebruiker ook voorstellen de dataset op te slaan in een opslagsysteem met beperkte mogelijkheden. De gegevens in de beveiligde verwerkingsomgeving worden binnen zes maanden na het verstrijken van de gegevensvergunning gewist. Op verzoek van de gegevensgebruiker wordt de formule voor het aanmaken van de gevraagde dataset opgeslagen door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens.

Een gegevensvergunning wordt afgegeven voor de duur die nodig is om de gevraagde doeleinden te vervullen, die niet langer mag zijn dan
  tien
  jaar. Deze termijn kan, op verzoek van de gegevensgebruiker, eenmaal worden verlengd en wel voor
  ten hoogste twee jaar
  , mits de verlengingsaanvraag een maand voor het verstrijken van de gegevensvergunning wordt ingediend, en de verlening op basis van argumenten en documenten wordt gerechtvaardigd. In afwijking van artikel 42 kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens hogere vergoedingen in rekening brengen om rekening te houden met de kosten en risico’s van de opslag van elektronische gezondheidsgegevens voor een langere periode dan de eerste
  tien
  jaar. Om deze kosten en vergoedingen te beperken, kan de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de gegevensgebruiker ook voorstellen de dataset op te slaan in een opslagsysteem met beperkte mogelijkheden. De gegevens in de beveiligde verwerkingsomgeving worden binnen zes maanden na het verstrijken van de gegevensvergunning gewist. Op verzoek van de gegevensgebruiker wordt de formule voor het aanmaken van de gevraagde dataset opgeslagen door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens.

Motivering

Bij veel onderzoeksprojecten zal er behoefte aan bestaan dat gegevens langer dan vijf jaar bewaard kunnen worden. Met de voorgestelde wijziging wordt meer ruimte geboden om te bepalen wat “de nodige duur” is, waarbij gegevens maximaal tien jaar opgeslagen kunnen worden. Daar staat tegenover dat de voorgestelde verlenging van vijf jaar wordt verkort.

Wijzigingsvoorstel 30

Artikel 47, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer een aanvrager op basis van een verzoek om gegevens om een resultaat in geanonimiseerde vorm, met inbegrip van een statistisch formaat, heeft verzocht, wordt dit binnen twee maanden door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens beoordeelden verstrekt zij het resultaat indien mogelijk binnen twee maanden aan de gegevensgebruiker. | Wanneer een aanvrager op basis van een verzoek om gegevens om een resultaat in geanonimiseerde vorm, met inbegrip van een statistisch formaat, heeft verzocht, wordt dit binnen twee maanden door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens beoordeelden verstrekt zij het resultaat indien mogelijk binnen twee maanden aan de gegevensgebruiker.
  Wanneer het niet mogelijk is deze gegevens te verstrekken, bezorgt de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de aanvrager een motivering dienaangaande. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer een aanvrager op basis van een verzoek om gegevens om een resultaat in geanonimiseerde vorm, met inbegrip van een statistisch formaat, heeft verzocht, wordt dit binnen twee maanden door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens beoordeelden verstrekt zij het resultaat indien mogelijk binnen twee maanden aan de gegevensgebruiker.

Wanneer een aanvrager op basis van een verzoek om gegevens om een resultaat in geanonimiseerde vorm, met inbegrip van een statistisch formaat, heeft verzocht, wordt dit binnen twee maanden door de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens beoordeelden verstrekt zij het resultaat indien mogelijk binnen twee maanden aan de gegevensgebruiker.
  Wanneer het niet mogelijk is deze gegevens te verstrekken, bezorgt de instantie voor toegang tot gezondheidsgegevens de aanvrager een motivering dienaangaande.

Motivering

In het artikel is bepaald dat de gegevens “indien mogelijk” moeten worden verstrekt. Indien de gegevens niet kunnen worden verstrekt, moet de aanvrager een motivering dienaangaande krijgen.

Wijzigingsvoorstel 31

Artikel 49, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | Wanneer een aanvrager slechts van één gegevenshouder in één enkele lidstaat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens vraagt, kan die aanvrager, in afwijking van artikel 45, lid 1, een aanvraag voor gegevenstoegang of een verzoek om gegevens rechtstreeks bij de gegevenshouder indienen. De aanvraag voor toegang tot gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 45 en het verzoek om gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 47. Meerlandenverzoeken en verzoeken die een combinatie van datasets van meerdere gegevenshouders vereisen, moeten altijd tot de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens worden gericht. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

Wanneer een aanvrager slechts van één gegevenshouder in één enkele lidstaat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens vraagt, kan die aanvrager, in afwijking van artikel 45, lid 1, een aanvraag voor gegevenstoegang of een verzoek om gegevens rechtstreeks bij de gegevenshouder indienen. De aanvraag voor toegang tot gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 45 en het verzoek om gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 47. Meerlandenverzoeken en verzoeken die een combinatie van datasets van meerdere gegevenshouders vereisen, moeten altijd tot de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens worden gericht.

| 1. | Wanneer een aanvrager slechts van één gegevenshouder in één enkele lidstaat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens vraagt, kan die aanvrager, in afwijking van artikel 45, lid 1, een aanvraag voor gegevenstoegang of een verzoek om gegevens rechtstreeks bij de gegevenshouder indienen.
  Deze enige gegevenshouder weigert de toegang tot de gegevens wanneer concrete gevallen ondanks pseudonimisering tot een specifieke persoon kunnen worden herleid.
  De aanvraag voor toegang tot gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 45 en het verzoek om gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 47. Meerlandenverzoeken en verzoeken die een combinatie van datasets van meerdere gegevenshouders vereisen, moeten altijd tot de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens worden gericht. |
| --- | --- |

1.

Wanneer een aanvrager slechts van één gegevenshouder in één enkele lidstaat toegang tot elektronische gezondheidsgegevens vraagt, kan die aanvrager, in afwijking van artikel 45, lid 1, een aanvraag voor gegevenstoegang of een verzoek om gegevens rechtstreeks bij de gegevenshouder indienen.
  Deze enige gegevenshouder weigert de toegang tot de gegevens wanneer concrete gevallen ondanks pseudonimisering tot een specifieke persoon kunnen worden herleid.
  De aanvraag voor toegang tot gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 45 en het verzoek om gegevens voldoet aan de vereisten van artikel 47. Meerlandenverzoeken en verzoeken die een combinatie van datasets van meerdere gegevenshouders vereisen, moeten altijd tot de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens worden gericht.

Motivering

Anonimiteit is cruciaal waar het op gezondheidsgegevens aankomt.

Wijzigingsvoorstel 32

Artikel 50, lid 1, punt f)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verlenen uitsluitend toegang tot elektronische gezondheidsgegevens via een beveiligde verwerkingsomgeving, met technische en organisatorische maatregelen en beveiligings- en interoperabiliteitsvereisten. Zij nemen met name de volgende beveiligingsmaatregelen: | De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verlenen uitsluitend toegang tot elektronische gezondheidsgegevens via een beveiligde verwerkingsomgeving, met technische en organisatorische maatregelen en beveiligings- en interoperabiliteitsvereisten. Zij nemen met name de volgende beveiligingsmaatregelen: |
| [...] | [...] |
| f) | zij zorgen voor naleving en houden toezicht op de in dit artikel bedoelde beveiligingsmaatregelen om potentiële veiligheidsdreigingen
  te beperken
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verlenen uitsluitend toegang tot elektronische gezondheidsgegevens via een beveiligde verwerkingsomgeving, met technische en organisatorische maatregelen en beveiligings- en interoperabiliteitsvereisten. Zij nemen met name de volgende beveiligingsmaatregelen:

De instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens verlenen uitsluitend toegang tot elektronische gezondheidsgegevens via een beveiligde verwerkingsomgeving, met technische en organisatorische maatregelen en beveiligings- en interoperabiliteitsvereisten. Zij nemen met name de volgende beveiligingsmaatregelen:

[...]

[...]

f)

zij zorgen voor naleving en houden toezicht op de in dit artikel bedoelde beveiligingsmaatregelen om potentiële veiligheidsdreigingen
  te beperken
  .

| f) | zij zorgen voor naleving en houden toezicht op de in dit artikel bedoelde beveiligingsmaatregelen om potentiële veiligheidsdreigingen
  tot een minimum
  te beperken. |
| --- | --- |

f)

zij zorgen voor naleving en houden toezicht op de in dit artikel bedoelde beveiligingsmaatregelen om potentiële veiligheidsdreigingen
  tot een minimum
  te beperken.

Motivering

De beveiligingsmaatregelen moeten erop gericht zijn potentiële veiligheidsdreigingen tot een minimum te beperken, niet zomaar te beperken.

Wijzigingsvoorstel 33

Artikel 65, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Taken van de EHDS-raad | Taken van de EHDS-raad |
| 1) | De EHDS-raad heeft de volgende taken in verband met het primaire gebruik van elektronische gezondheidsgegevens overeenkomstig de hoofdstukken II en III:
  [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Taken van de EHDS-raad

Taken van de EHDS-raad

1)

De EHDS-raad heeft de volgende taken in verband met het primaire gebruik van elektronische gezondheidsgegevens overeenkomstig de hoofdstukken II en III:

[...]

| 1) | De EHDS-raad heeft de volgende taken in verband met het primaire gebruik van elektronische gezondheidsgegevens overeenkomstig de hoofdstukken II en III:
  [...] |
| --- | --- |

1)

De EHDS-raad heeft de volgende taken in verband met het primaire gebruik van elektronische gezondheidsgegevens overeenkomstig de hoofdstukken II en III:

[...]

| | b) | schriftelijke bijdragen uitbrengen en beste praktijken uitwisselen over aangelegenheden die verband houden met de coördinatie van de uitvoering op het niveau van de lidstaten van deze verordening en van de op grond daarvan vastgestelde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen, met name wat betreft: |
| --- | --- | --- |

b)

schriftelijke bijdragen uitbrengen en beste praktijken uitwisselen over aangelegenheden die verband houden met de coördinatie van de uitvoering op het niveau van de lidstaten van deze verordening en van de op grond daarvan vastgestelde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen, met name wat betreft:

| | [...] |
| --- | --- |

[...]

| | b) | schriftelijke bijdragen uitbrengen en beste praktijken uitwisselen over aangelegenheden die verband houden met de coördinatie van de uitvoering op het niveau van de lidstaten van deze verordening en van de op grond daarvan vastgestelde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen,
  met inachtneming van het regionale en lokale niveau en
  met name wat betreft: |
| --- | --- | --- |

b)

schriftelijke bijdragen uitbrengen en beste praktijken uitwisselen over aangelegenheden die verband houden met de coördinatie van de uitvoering op het niveau van de lidstaten van deze verordening en van de op grond daarvan vastgestelde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen,
  met inachtneming van het regionale en lokale niveau en
  met name wat betreft:

| | [...] |
| --- | --- |

[...]

Motivering

Het is belangrijk om ook het lokale en regionale niveau te vermelden.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

Gegevensbeveiliging en -bescherming

| 1. | is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens en benadrukt dat gezondheidsdiensten van dit soort infrastructuur moeten kunnen profiteren, waarbij de privacy van patiënten en hun gegevensrechten moeten worden gewaarborgd (2). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR wijst erop dat de gezondheidsgerelateerde verwachtingen van de burgers ten aanzien van de EU tot uiting komen in de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa, met name wat betreft de versterking van de veerkracht en de kwaliteit van de gezondheidsstelsels “door het creëren van een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens, die de uitwisseling van dergelijke gegevens zou vergemakkelijken; individuele patiëntendossiers zouden — op vrijwillige basis — beschikbaar kunnen worden gesteld met behulp van een individuele Europese elektronische gezondheidspas die voldoet aan de regels inzake gegevensbescherming”. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het CvdR onderschrijft het doel van het voorstel om nieuwe en ruimere mogelijkheden voor primair en secundair gebruik van gezondheidsgegevens te creëren die zowel patiënten, de gezondheidszorg, het onderzoek als de samenleving in het algemeen ten goede komen. Betere toegang tot gezondheidsgegevens is een voorwaarde voor de ontwikkeling van een moderne gezondheidszorg. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR is van mening dat de toegang van patiënten tot hun eigen gezondheidsgegevens en de mogelijkheden om deze gegevens met gezondheidsdiensten te delen een coherente zorg vergemakkelijken, de patiëntveiligheid verbeteren en patiënten meer mogelijkheden geven om hun eigen zorg actief mede gestalte te geven. Een gecontroleerd gebruik van gezondheidsgegevens voor onderzoek, beleidsvorming en productontwikkeling, waarbij de privacy wordt gewaarborgd, is ook een belangrijke voorwaarde voor verdere vooruitgang op medisch gebied, grotere patiëntveiligheid en betere monitoring van de resultaten van de gezondheidszorg. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR wijst erop dat het overkoepelende doel van gezondheidsgegevens en de uitwisseling daarvan is dat patiënten de best mogelijke gezondheidszorg krijgen en dat de kwaliteit van die gezondheidszorg wordt gewaarborgd. Ook zou het raadzaam zijn de toestand van het gezondheidsstelsel te evalueren, met bijzondere aandacht voor dorpen en steden, en gezondheidsstelsels te ontwikkelen en te organiseren op basis van de resultaten van deze evaluatie, teneinde verschillen in de kwaliteit van de zorg tot een minimum te beperken. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR is van mening dat het vrije verkeer van goederen en diensten geen voorrang mag hebben boven de toegang van patiënten tot goede gezondheidszorg in eigen land. Bij de verdere werkzaamheden in verband met de verordening dient hiermee rekening te worden gehouden. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR wijst erop dat patiëntendossiers tot de belangrijkste instrumenten van zorgaanbieders en gezondheidswerkers behoren om een goede gezondheidszorg op te zetten en te verlenen waarbij de patiëntveiligheid gewaarborgd is. Daarom moet het mogelijk zijn medische documentatie op te stellen overeenkomstig zowel de gemeenschappelijke normen van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens als overeenkomstig de normen die daarnaast door elke lidstaat op nationaal of regionaal niveau zijn vastgesteld, afhankelijk van de specifieke behoeften ter plaatse. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het is noodzakelijk dat wordt verduidelijkt in hoeverre sociale diensten al dan niet onder de nieuwe verordening vallen, aangezien sommige lidstaten geen onderscheid maken tussen sociale en gezondheidsgegevens terwijl andere deze apart registreren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Volgens het CvdR zal er in verband met de verordening heel wat werk verzet moeten worden op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau, hetgeen veel geld, tijd en personeel zal vergen. In de kostenramingen in het voorstel worden de lokale en regionale kosten niet duidelijk genoeg aangegeven. Weliswaar kunnen de kosten deels worden gefinancierd uit verschillende EU-programma’s, maar het is onduidelijk in hoeverre de omschakelingskosten van de lidstaten worden gedekt en hoe de kosten van de verschillende actoren behandeld moeten worden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Aangezien de digitalisering van gezondheidsgegevens de risico’s op het gebied van cyberbeveiliging vergroot, moeten alle betrokken partijen de strengste normen op het gebied van gegevensbescherming en -beveiliging in acht nemen. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat hun persoonlijke medische gegevens met de grootste zorg worden verwerkt, op basis van een solide kader en een robuust systeem voor gegevensbescherming en -beveiliging, met passende waarborgen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Waar het erop aankomt burgers toegang te geven tot en meer zeggenschap te geven over hun elektronische gezondheidsgegevens, moet er in het kader van de verordening voor worden gezorgd dat kwetsbare groepen, en met name ouderen met beperkte digitale vaardigheden of personen met een beperkte toegang tot digitale middelen, niet aan hun lot worden overgelaten (3). |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR acht het recht op zeggenschap van natuurlijke personen van het grootste belang en onderstreept het belang van het opnemen van waarborgen met betrekking tot de naleving van de bepalingen van Verordening (EU) 2016/679 (AVG). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR wijst erop dat de totstandbrenging van een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens wordt bemoeilijkt door een tekort aan deskundigen en technische knowhow en door het beperkte aantal actoren die over de nodige deskundigheid beschikken voor het ontwikkelen en onderhouden van systemen en infrastructuur voor gezondheidsgegevens die aan strenge veiligheids- en gegevensbeschermingsvereisten voldoen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR verzoekt de Commissie ook voorstellen te overwegen en in te dienen over de wijze waarop de Unie de ontwikkeling van verdere fysieke infrastructuur voor de opslag van gegevens in de lidstaten, ook op lokaal en regionaal niveau, kan steunen. |
| --- | --- |

14.

Interoperabiliteit

| 15. | Bij gebrek aan duidelijke richtsnoeren dreigt de tenuitvoerlegging van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens — zoals ook het geval was met de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) — te leiden tot een versnipperde aanpak als gevolg van een inconsistente toepassing en uiteenlopende interpretaties op nationaal en zelfs regionaal niveau binnen de EU. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het is daarom noodzakelijk dat er in specifieke gemeenschappelijke regels, operationele modellen en oplossingen wordt voorzien om ervoor te zorgen dat de verordening in alle lidstaten op uniforme wijze ten uitvoer wordt gelegd en dat het grensoverschrijdende gebruik van gezondheidsgegevens het recht van burgers op privacy niet schaadt. In dit verband juicht het CvdR toe dat in het huidige voorstel het gebruik van het elektronische formaat verplicht is gesteld voor de uitwisseling van medische dossiers. |
| --- | --- |

16.

Gegevenskwaliteit

| 17. | De gegevens die voor onderzoek en beleidsvorming maar ook voor de verstrekking van gezondheidszorg worden gebruikt, moeten betrouwbaar, eenvormig, samenhangend, doelmatig, representatief en meetbaar zijn. Het CvdR is ingenomen met de in het voorstel genoemde criteria ter bepaling van de typologie en de belangrijkste specifieke kenmerken van gezondheidsgegevens, maar is van mening dat meer aandacht moet worden besteed aan kwaliteitseisen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Wel merkt het CvdR op dat meerdere lidstaten reeds op nationaal en decentraal niveau aan digitale oplossingen voor de uitwisseling van gegevens tussen sectoren alsook aan veel andere elementen van de verordening werken. Daarom zou het wenselijk zijn dat de ervaring die met dergelijke initiatieven wordt opgedaan, in de toekomst in het kader van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens wordt benut en verder wordt uitgebouwd. |
| --- | --- |

18.

| 19. | In het verlengde hiervan wijst het CvdR erop dat de ontwikkeling van het kader voor de uitwisseling van gegevens tussen de lidstaten gebaseerd moet zijn op internationale normen zoals FHIR-profielen en SNOMED CT-standaarden. Op die manier zullen de Europese inspanningen ook relevant worden voor derde landen die zich nu al richten op en samenwerken met een aantal lidstaten om o.a. vlot gegevens tussen systemen te kunnen uitwisselen. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Als natuurlijke personen het recht en de mogelijkheid krijgen om gegevens in hun medische dossiers te wijzigen en bepaalde gegevens in te voeren, zou dit volgens het CvdR aanleiding kunnen geven tot problemen met de gegevenskwaliteit. Het Comité stelt voor om uitvoeriger te kijken naar oplossingen hiervoor. |
| --- | --- |

20.

Governance

| 21. | Om het succes van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens te waarborgen, is het noodzakelijk een multilevel governanceaanpak te hanteren en voor benaderingen te kiezen die niet alleen betrekking hebben op het niveau van de EU en de lidstaten, maar ook op het regionale en lokale niveau. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Een van de uitdagingen voor de tenuitvoerlegging van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens zal erin bestaan te voorzien in passende middelen en infrastructuur (waaronder fysieke infrastructuur) op nationaal, regionaal en lokaal niveau voor de opslag van, de toegang tot en de uitwisseling van gezondheidsgegevens met het oog op de verstrekking van gezondheidszorg, onderzoek, beleidsvorming en regelgevende maatregelen. |
| --- | --- |

22.

| 23. | De rol en de bevoegdheden van de Raad voor de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens (EHDS-Raad) moeten verder worden verduidelijkt. Deze raad zal bestaan uit vertegenwoordigers van de autoriteiten voor digitale gezondheid en de instanties voor toegang tot gezondheidsgegevens van alle lidstaten, maar het is onduidelijk wat de rol van waarnemers, deskundigen, belanghebbenden en andere betrokken derde partijen zal zijn en hoe zij aan de werkzaamheden van de raad zullen deelnemen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Op grond van de voorgestelde verordening moeten de lidstaten de gegevens normaliseren zodat deze uitgewisseld kunnen worden. Dit kan grote administratieve en financiële gevolgen met zich meebrengen voor lokale en regionale overheden, aangezien eventuele nieuwe gegevensnormen geïntegreerd moeten worden in hun bestaande IT-systemen en hun medewerkers scholing moeten krijgen om met deze nieuwe normen te kunnen werken. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR dringt erop aan om als vertegenwoordiger van de lokale en regionale overheden tot de EHDS-Raad toegelaten te worden. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Aangezien het huidige voorstel ruimte biedt om veel van de praktische aspecten ervan via uitvoeringshandelingen te regelen, is het momenteel lastig te overzien wat de verordening in de praktijk gaat inhouden voor patiënten, gezondheidszorg, onderzoek, innovatoren en andere gebruikers van gezondheidsgegevens. |
| --- | --- |

26.

Subsidiariteit

| 27. | Het voorstel voor een verordening lijkt in zijn huidige vorm geen problemen op te leveren met betrekking tot de naleving van het subsidiariteitsbeginsel wat de voorgestelde doelstellingen van overdraagbaarheid en interoperabiliteit van gegevens betreft, aangezien noch de lidstaten, noch de regionale en lokale overheden deze aspecten op adequate wijze alleen kunnen regelen. Bovendien dragen de voordelen van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens bij tot het verminderen van de ongelijkheden tussen de verschillende regio’s van de Europese Unie en tot het verstrekken van hoogwaardige informatie voor de ontwikkeling van gezondheidsbeleid dat is afgestemd op de lokale behoeften. Er moet ook oog zijn voor de wetenschappelijke voordelen dankzij kennis van de positieve en negatieve (nadelige) effecten van de verschillende gebruikte gezondheidstechnologieën, waarvan de resultaten snel kunnen worden toegepast in meer afgelegen of achtergebleven gebieden. Er moet echter in het bijzonder op worden gelet dat de voorgestelde verordening de Unie geen buitensporige bevoegdheden geeft en dat het recht van de lidstaten en de regionale/lokale overheden om hun gezondheidsstelsel in te richten wordt geëerbiedigd, aangezien meerdere lidstaten ervoor hebben gekozen de regionale/lokale overheden meer bevoegdheden te geven op het vlak van de organisatie van gezondheidsdiensten, zodat besluiten zo dicht mogelijk bij de burgers kunnen worden genomen. |
| --- | --- |

27.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).

1

(2)  Advies van het CvdR over “Een farmaceutische strategie voor Europa en wetgevingsvoorstel tot wijziging van het mandaat van het Europees Geneesmiddelenbureau” (PB C 300 van 27.7.2021, blz. 87).

2

(3)  Richtlijn (EU) 2016/2102 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 inzake de toegankelijkheid van de websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties (PB L 327 van 2.12.2016, blz. 1).

3

---

| 3.5.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 157/82 |
| --- | --- | --- | --- |

3.5.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 157/82

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het noodinstrument voor de eengemaakte markt

(2023/C 157/11)

| Rapporteur: | Muhterem ARAS (DE/Groenen), voorzitter van het deelstaatparlement van Baden-Württemberg |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een noodinstrument voor de eengemaakte markt en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad
  COM(2022) 459 final
  Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2016/424, (EU) 2016/425, (EU) 2016/426, (EU) 2019/1009 en (EU) nr. 305/2011 inzake noodprocedures voor conformiteitsbeoordeling, vaststelling van gemeenschappelijke specificaties en markttoezicht in geval van noodsituaties voor de eengemaakte markt
  COM(2022) 461 final
  Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Richtlijnen 2000/14/EG, 2006/42/EG, 2010/35/EU, 2013/29/EU, 2014/28/EU, 2014/29/EU, 2014/30/EU, 2014/31/EU, 2014/32/EU, 2014/33/EU, 2014/34/EU, 2014/35/EU, 2014/53/EU en 2014/68/EU en tot invoering van noodprocedures voor conformiteitsbeoordeling, vaststelling van gemeenschappelijke specificaties en markttoezicht in geval van noodsituaties voor de eengemaakte markt
  COM(2022) 462 final |

Rapporteur:

Muhterem ARAS (DE/Groenen), voorzitter van het deelstaatparlement van Baden-Württemberg

Referentiedocumenten:

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een noodinstrument voor de eengemaakte markt en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad

COM(2022) 459 final

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2016/424, (EU) 2016/425, (EU) 2016/426, (EU) 2019/1009 en (EU) nr. 305/2011 inzake noodprocedures voor conformiteitsbeoordeling, vaststelling van gemeenschappelijke specificaties en markttoezicht in geval van noodsituaties voor de eengemaakte markt

COM(2022) 461 final

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Richtlijnen 2000/14/EG, 2006/42/EG, 2010/35/EU, 2013/29/EU, 2014/28/EU, 2014/29/EU, 2014/30/EU, 2014/31/EU, 2014/32/EU, 2014/33/EU, 2014/34/EU, 2014/35/EU, 2014/53/EU en 2014/68/EU en tot invoering van noodprocedures voor conformiteitsbeoordeling, vaststelling van gemeenschappelijke specificaties en markttoezicht in geval van noodsituaties voor de eengemaakte markt

COM(2022) 462 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een noodinstrument voor de eengemaakte markt en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2679/98 van de Raad

COM(2022) 459 final

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 33 als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Voorts kan de Commissie, om de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt te waarborgen, de lidstaten aanbevelen strategische reserves te verdelen, met inachtneming van de beginselen van solidariteit, noodzakelijkheid en evenredigheid. | Voorts kan de Commissie, om de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt te waarborgen, de lidstaten aanbevelen strategische reserves te verdelen, met inachtneming van de beginselen van solidariteit, noodzakelijkheid en evenredigheid.
  Daarbij moet rekening worden gehouden met de verschillende lokale en regionale behoeften, onder meer van ultraperifere gebieden, dichtbevolkte steden, plattelandsgebieden en grensregio’s. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Voorts kan de Commissie, om de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt te waarborgen, de lidstaten aanbevelen strategische reserves te verdelen, met inachtneming van de beginselen van solidariteit, noodzakelijkheid en evenredigheid.

Voorts kan de Commissie, om de beschikbaarheid van crisisrelevante goederen tijdens de noodfase voor de eengemaakte markt te waarborgen, de lidstaten aanbevelen strategische reserves te verdelen, met inachtneming van de beginselen van solidariteit, noodzakelijkheid en evenredigheid.
  Daarbij moet rekening worden gehouden met de verschillende lokale en regionale behoeften, onder meer van ultraperifere gebieden, dichtbevolkte steden, plattelandsgebieden en grensregio’s.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 1, lid 3, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten wisselen onderling en met de Commissie regelmatig informatie uit over alle aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. | De lidstaten wisselen onderling en met de Commissie
  , het Europees Parlement, het Europees Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité
  regelmatig informatie uit over alle aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten wisselen onderling en met de Commissie regelmatig informatie uit over alle aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

De lidstaten wisselen onderling en met de Commissie
  , het Europees Parlement, het Europees Comité van de Regio’s en het Europees Economisch en Sociaal Comité
  regelmatig informatie uit over alle aangelegenheden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

Motivering

Veel van de maatregelen die in het kader van het noodinstrument geactiveerd kunnen worden, moeten door lokale en regionale overheden worden uitgevoerd. Zij moeten dus op zijn minst via het CvdR geïnformeerd worden.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 2, lid 8, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Deze verordening laat de verantwoordelijkheid van de lidstaten om de nationale veiligheid te waarborgen en hun bevoegdheid om essentiële staatsfuncties te waarborgen onverlet, met inbegrip van het waarborgen van de territoriale integriteit van de staat en het handhaven van de openbare orde. | Deze verordening laat de
  algemene
  verantwoordelijkheid van de lidstaten om de nationale veiligheid te waarborgen en hun bevoegdheid om essentiële staatsfuncties te waarborgen onverlet, met inbegrip van het waarborgen van de territoriale integriteit van de staat en het handhaven van de openbare orde. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Deze verordening laat de verantwoordelijkheid van de lidstaten om de nationale veiligheid te waarborgen en hun bevoegdheid om essentiële staatsfuncties te waarborgen onverlet, met inbegrip van het waarborgen van de territoriale integriteit van de staat en het handhaven van de openbare orde.

Deze verordening laat de
  algemene
  verantwoordelijkheid van de lidstaten om de nationale veiligheid te waarborgen en hun bevoegdheid om essentiële staatsfuncties te waarborgen onverlet, met inbegrip van het waarborgen van de territoriale integriteit van de staat en het handhaven van de openbare orde.

Motivering

Het woord “algemeen” moet ter verduidelijking worden toegevoegd om de regels inzake vrij verkeer uit artikel 16 e.v. in de praktijk te kunnen toepassen.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 4, lid 3, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De Commissie zit de adviesgroep voor en verzorgt het secretariaat ervan. De Commissie kan
  een vertegenwoordiger van het Europees Parlement,
  vertegenwoordigers van de EVA-staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, vertegenwoordigers van marktdeelnemers, organisaties van belanghebbenden, sociale partners en deskundigen uitnodigen om de vergaderingen van de adviesgroep als waarnemers bij te wonen. Zij nodigt de vertegenwoordigers van andere crisisrelevante organen op Unieniveau als waarnemers uit voor de desbetreffende vergaderingen van de adviesgroep. | De Commissie zit de adviesgroep voor en verzorgt het secretariaat ervan.
  Daarnaast hebben ook vertegenwoordigers van het Europees Parlement en het Europees Comité van de Regio’s een permanente zetel in de adviesgroep.
  De Commissie kan vertegenwoordigers van de EVA-staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, vertegenwoordigers van marktdeelnemers, organisaties van belanghebbenden, sociale partners en deskundigen uitnodigen om de vergaderingen van de adviesgroep als waarnemers bij te wonen. Zij nodigt de vertegenwoordigers van andere crisisrelevante organen op Unieniveau als waarnemers uit voor de desbetreffende vergaderingen van de adviesgroep. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De Commissie zit de adviesgroep voor en verzorgt het secretariaat ervan. De Commissie kan
  een vertegenwoordiger van het Europees Parlement,
  vertegenwoordigers van de EVA-staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, vertegenwoordigers van marktdeelnemers, organisaties van belanghebbenden, sociale partners en deskundigen uitnodigen om de vergaderingen van de adviesgroep als waarnemers bij te wonen. Zij nodigt de vertegenwoordigers van andere crisisrelevante organen op Unieniveau als waarnemers uit voor de desbetreffende vergaderingen van de adviesgroep.

De Commissie zit de adviesgroep voor en verzorgt het secretariaat ervan.
  Daarnaast hebben ook vertegenwoordigers van het Europees Parlement en het Europees Comité van de Regio’s een permanente zetel in de adviesgroep.
  De Commissie kan vertegenwoordigers van de EVA-staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, vertegenwoordigers van marktdeelnemers, organisaties van belanghebbenden, sociale partners en deskundigen uitnodigen om de vergaderingen van de adviesgroep als waarnemers bij te wonen. Zij nodigt de vertegenwoordigers van andere crisisrelevante organen op Unieniveau als waarnemers uit voor de desbetreffende vergaderingen van de adviesgroep.

Motivering

Het Europees Parlement en het Europees Comité van de Regio’s moeten elk een vaste zetel in de adviesgroep hebben om de parlementaire controle te waarborgen en om de lokale en regionale overheden, die de EU-wetgeving ter plaatse uitvoeren, bij de adviesgroep te betrekken. Die overheden krijgen bovendien rechtstreeks te maken met problemen en gevolgen van crises en kunnen daar dus uit eerste hand verslag over uitbrengen. Via het Europees Comité van de Regio’s kunnen de belangen van lokale en regionale overheden in de adviesgroep behartigd worden.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 5, lid 1, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten wijzen centrale verbindingsbureaus aan die verantwoordelijk zijn voor het onderhouden van contacten, de coördinatie en de informatie-uitwisseling met de centrale verbindingsbureaus van de andere lidstaten en met het in deze verordening bedoelde centrale verbindingsbureau op Unieniveau. Die verbindingsbureaus coördineren en verzamelen de input van de betrokken nationale bevoegde autoriteiten. | De lidstaten wijzen
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  centrale verbindingsbureaus aan die verantwoordelijk zijn voor het onderhouden van contacten, de coördinatie en de informatie-uitwisseling met de centrale verbindingsbureaus van de andere lidstaten en met het in deze verordening bedoelde centrale verbindingsbureau op Unieniveau. Die verbindingsbureaus coördineren en verzamelen de input van de betrokken nationale
  , regionale en lokale
  bevoegde autoriteiten. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten wijzen centrale verbindingsbureaus aan die verantwoordelijk zijn voor het onderhouden van contacten, de coördinatie en de informatie-uitwisseling met de centrale verbindingsbureaus van de andere lidstaten en met het in deze verordening bedoelde centrale verbindingsbureau op Unieniveau. Die verbindingsbureaus coördineren en verzamelen de input van de betrokken nationale bevoegde autoriteiten.

De lidstaten wijzen
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  centrale verbindingsbureaus aan die verantwoordelijk zijn voor het onderhouden van contacten, de coördinatie en de informatie-uitwisseling met de centrale verbindingsbureaus van de andere lidstaten en met het in deze verordening bedoelde centrale verbindingsbureau op Unieniveau. Die verbindingsbureaus coördineren en verzamelen de input van de betrokken nationale
  , regionale en lokale
  bevoegde autoriteiten.

Motivering

De regionale en lokale overheden moeten hierbij betrokken worden, aangezien nationale verbindingsbureaus niet volstaan om informatie uit te wisselen. Afhankelijk van de politieke en grondwettelijke structuur van de lidstaten kunnen ook regionale of lokale bureaus ingezet worden.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 6, lid 1, punt a), als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| a) | samenwerking tussen de autoriteiten op nationaal en Unieniveau bij het beheer van de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt in alle sectoren van de eengemaakte markt; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

a)

samenwerking tussen de autoriteiten op nationaal en Unieniveau bij het beheer van de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt in alle sectoren van de eengemaakte markt;

| a) | samenwerking tussen de autoriteiten op
  lokaal, regionaal,
  nationaal en Unieniveau bij het beheer van de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt in alle sectoren van de eengemaakte markt; |
| --- | --- |

a)

samenwerking tussen de autoriteiten op
  lokaal, regionaal,
  nationaal en Unieniveau bij het beheer van de waakzaamheids- en de noodfase voor de eengemaakte markt in alle sectoren van de eengemaakte markt;

Motivering

De lokale en regionale overheden moeten hierbij betrokken worden.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 6, lid 2, punt a), als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| een inventaris van de betrokken nationale bevoegde autoriteiten, de overeenkomstig artikel 5 aangewezen centrale verbindingsbureaus en de in artikel 21 bedoelde centrale contactpunten, hun contactgegevens, en hun taken en verantwoordelijkheden tijdens de waakzaamheids- en de noodfase van deze verordening uit hoofde van het interne recht; | een inventaris van de betrokken nationale
  , regionale en lokale
  bevoegde autoriteiten, de overeenkomstig artikel 5 aangewezen centrale verbindingsbureaus en de in artikel 21 bedoelde centrale contactpunten, hun contactgegevens, en hun taken en verantwoordelijkheden tijdens de waakzaamheids- en de noodfase van deze verordening uit hoofde van het interne recht; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

een inventaris van de betrokken nationale bevoegde autoriteiten, de overeenkomstig artikel 5 aangewezen centrale verbindingsbureaus en de in artikel 21 bedoelde centrale contactpunten, hun contactgegevens, en hun taken en verantwoordelijkheden tijdens de waakzaamheids- en de noodfase van deze verordening uit hoofde van het interne recht;

een inventaris van de betrokken nationale
  , regionale en lokale
  bevoegde autoriteiten, de overeenkomstig artikel 5 aangewezen centrale verbindingsbureaus en de in artikel 21 bedoelde centrale contactpunten, hun contactgegevens, en hun taken en verantwoordelijkheden tijdens de waakzaamheids- en de noodfase van deze verordening uit hoofde van het interne recht;

Motivering

Het lokale en regionale niveau moet hierbij betrokken worden, afhankelijk van de bestuursstructuur van de lidstaten.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 8, lid 3, punt c), als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| het geografische gebied; het deel van de eengemaakte markt dat door de verstoring of mogelijke verstoring wordt getroffen; de gevolgen voor specifieke geografische gebieden die bijzonder kwetsbaar of blootgesteld zijn aan verstoringen van de toeleveringsketen, waaronder
  de
  ultraperifere gebieden van de EU; | het geografische gebied; het deel van de eengemaakte markt dat door de verstoring of mogelijke verstoring wordt getroffen; de gevolgen voor specifieke geografische gebieden die bijzonder kwetsbaar of blootgesteld zijn aan verstoringen van de toeleveringsketen, waaronder
  grensregio’s en
  ultraperifere gebieden van de EU; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

het geografische gebied; het deel van de eengemaakte markt dat door de verstoring of mogelijke verstoring wordt getroffen; de gevolgen voor specifieke geografische gebieden die bijzonder kwetsbaar of blootgesteld zijn aan verstoringen van de toeleveringsketen, waaronder
  de
  ultraperifere gebieden van de EU;

het geografische gebied; het deel van de eengemaakte markt dat door de verstoring of mogelijke verstoring wordt getroffen; de gevolgen voor specifieke geografische gebieden die bijzonder kwetsbaar of blootgesteld zijn aan verstoringen van de toeleveringsketen, waaronder
  grensregio’s en
  ultraperifere gebieden van de EU;

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 9, lid 1, punt a), als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Indien de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat de in artikel 3, lid 2, bedoelde dreiging aanwezig is, activeert zij de waakzaamheidsfase voor de duur van maximaal zes maanden door middel van een uitvoeringshandeling. Die uitvoeringshandeling omvat het volgende:






  a) | een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de crisis; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Indien de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat de in artikel 3, lid 2, bedoelde dreiging aanwezig is, activeert zij de waakzaamheidsfase voor de duur van maximaal zes maanden door middel van een uitvoeringshandeling. Die uitvoeringshandeling omvat het volgende:

a)

een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de crisis;

Indien de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat de in artikel 3, lid 2, bedoelde dreiging aanwezig is, activeert zij de waakzaamheidsfase voor de duur van maximaal zes maanden door middel van een uitvoeringshandeling. Die uitvoeringshandeling omvat het volgende:

| a) | een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de crisis
  , rekening houdend met de specifieke situatie van de grensregio’s
  ; |
| --- | --- |

a)

een beoordeling van de mogelijke gevolgen van de crisis
  , rekening houdend met de specifieke situatie van de grensregio’s
  ;

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 10

Artikel 11, lid 5, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De nationale bevoegde autoriteiten houden terdege rekening met de administratieve lasten voor marktdeelnemers, en met name kmo’s, die gepaard kunnen gaan met informatieverzoeken, en zorgen ervoor dat
  deze tot een minimum worden beperkt
  . | De nationale bevoegde autoriteiten houden terdege rekening met de administratieve lasten voor marktdeelnemers, en met name kmo’s, die gepaard kunnen gaan met informatieverzoeken, en zorgen ervoor dat
  de inhoud van de verzoeken evenredig is en strikt beperkt tot wat nodig is om aan artikel 9 te voldoen
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De nationale bevoegde autoriteiten houden terdege rekening met de administratieve lasten voor marktdeelnemers, en met name kmo’s, die gepaard kunnen gaan met informatieverzoeken, en zorgen ervoor dat
  deze tot een minimum worden beperkt
  .

De nationale bevoegde autoriteiten houden terdege rekening met de administratieve lasten voor marktdeelnemers, en met name kmo’s, die gepaard kunnen gaan met informatieverzoeken, en zorgen ervoor dat
  de inhoud van de verzoeken evenredig is en strikt beperkt tot wat nodig is om aan artikel 9 te voldoen
  .

Motivering

Om onnodige lasten voor bedrijven te vermijden.

Wijzigingsvoorstel 11

Artikel 12, lid 2, punt a), als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De Commissie kan door middel van uitvoeringshandelingen eisen dat de lidstaten informatie verstrekken over de goederen die zijn opgenomen in een krachtens artikel 9, lid 1, vastgestelde uitvoeringshandeling, met betrekking tot al het volgende:






  a) | de huidige voorraad op hun grondgebied; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De Commissie kan door middel van uitvoeringshandelingen eisen dat de lidstaten informatie verstrekken over de goederen die zijn opgenomen in een krachtens artikel 9, lid 1, vastgestelde uitvoeringshandeling, met betrekking tot al het volgende:

a)

de huidige voorraad op hun grondgebied;

De Commissie kan door middel van uitvoeringshandelingen eisen dat de lidstaten informatie verstrekken over de goederen die zijn opgenomen in een krachtens artikel 9, lid 1, vastgestelde uitvoeringshandeling, met betrekking tot al het volgende:

| a) | de huidige voorraad
  en de locatie ervan
  op hun grondgebied; |
| --- | --- |

a)

de huidige voorraad
  en de locatie ervan
  op hun grondgebied;

Motivering

Het is belangrijk na te gaan waar de lidstaten crisisrelevante goederen opslaan, zodat die in geval van nood ook tijdig in afgelegen gebieden kunnen worden verdeeld.

Wijzigingsvoorstel 12

Artikel 12, lid 3, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Rekening houdend met de voorraden die de marktdeelnemers op hun grondgebied aanhouden of aanleggen, stellen de lidstaten alles in het werk om strategische reserves van de goederen van strategisch belang aan te leggen als bedoeld in lid 1. De Commissie ondersteunt de lidstaten bij de coördinatie en stroomlijning van hun inspanningen. | Rekening houdend met de voorraden die de marktdeelnemers op hun grondgebied aanhouden of aanleggen
  , alsook met het territoriale evenwicht, waarbij met name eiland-, berg- en andere afgelegen gebieden niet uit het oog mogen worden verloren
  , stellen de lidstaten alles in het werk om strategische reserves van de goederen van strategisch belang aan te leggen als bedoeld in lid 1. De Commissie ondersteunt de lidstaten bij de coördinatie en stroomlijning van hun inspanningen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Rekening houdend met de voorraden die de marktdeelnemers op hun grondgebied aanhouden of aanleggen, stellen de lidstaten alles in het werk om strategische reserves van de goederen van strategisch belang aan te leggen als bedoeld in lid 1. De Commissie ondersteunt de lidstaten bij de coördinatie en stroomlijning van hun inspanningen.

Rekening houdend met de voorraden die de marktdeelnemers op hun grondgebied aanhouden of aanleggen
  , alsook met het territoriale evenwicht, waarbij met name eiland-, berg- en andere afgelegen gebieden niet uit het oog mogen worden verloren
  , stellen de lidstaten alles in het werk om strategische reserves van de goederen van strategisch belang aan te leggen als bedoeld in lid 1. De Commissie ondersteunt de lidstaten bij de coördinatie en stroomlijning van hun inspanningen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 15, lid 1, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat een verlening van de noodfase voor de eengemaakte markt noodzakelijk is, stelt zij de Raad voor de noodfase voor de eengemaakte markt te verlengen. Niettegenstaande dringende en uitzonderlijke veranderingen in de omstandigheden streeft de Commissie ernaar dit voorstel uiterlijk dertig dagen vóór het verstrijken van de periode waarvoor de noodfase voor de eengemaakte markt is geactiveerd, in te dienen. De Raad kan de noodfase voor de eengemaakte markt telkens met maximaal zes maanden verlengen door middel van een uitvoeringshandeling. | Wanneer de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat een verlening van de noodfase voor de eengemaakte markt noodzakelijk is, stelt zij de Raad voor de noodfase voor de eengemaakte markt te verlengen. Niettegenstaande dringende en uitzonderlijke veranderingen in de omstandigheden streeft de Commissie ernaar dit voorstel uiterlijk dertig dagen vóór het verstrijken van de periode waarvoor de noodfase voor de eengemaakte markt is geactiveerd, in te dienen. De Raad kan de noodfase voor de eengemaakte markt telkens met maximaal zes maanden verlengen door middel van een uitvoeringshandeling.
  Blijft een verlenging uit, dan verstrijkt de noodfase voor de eengemaakte markt automatisch. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat een verlening van de noodfase voor de eengemaakte markt noodzakelijk is, stelt zij de Raad voor de noodfase voor de eengemaakte markt te verlengen. Niettegenstaande dringende en uitzonderlijke veranderingen in de omstandigheden streeft de Commissie ernaar dit voorstel uiterlijk dertig dagen vóór het verstrijken van de periode waarvoor de noodfase voor de eengemaakte markt is geactiveerd, in te dienen. De Raad kan de noodfase voor de eengemaakte markt telkens met maximaal zes maanden verlengen door middel van een uitvoeringshandeling.

Wanneer de Commissie, rekening houdend met het advies van de adviesgroep, van oordeel is dat een verlening van de noodfase voor de eengemaakte markt noodzakelijk is, stelt zij de Raad voor de noodfase voor de eengemaakte markt te verlengen. Niettegenstaande dringende en uitzonderlijke veranderingen in de omstandigheden streeft de Commissie ernaar dit voorstel uiterlijk dertig dagen vóór het verstrijken van de periode waarvoor de noodfase voor de eengemaakte markt is geactiveerd, in te dienen. De Raad kan de noodfase voor de eengemaakte markt telkens met maximaal zes maanden verlengen door middel van een uitvoeringshandeling.
  Blijft een verlenging uit, dan verstrijkt de noodfase voor de eengemaakte markt automatisch.

Motivering

Noodmaatregelen moeten steeds beperkt zijn in de tijd en automatisch aflopen om misbruik te voorkomen. Dat wordt weliswaar vermeld in artikel 14, lid 3, (“Activering”), maar niet in het artikel over deactivering. Vandaar deze verduidelijking.

Wijzigingsvoorstel 14

Artikel 16, lid 1, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Bij de vaststelling en toepassing van nationale maatregelen naar aanleiding van een noodsituatie voor de eengemaakte markt en de onderliggende crisis zien de lidstaten erop toe dat hun optreden volledig in overeenstemming is met het Verdrag en het Unierecht, en met name met de in dit artikel vastgelegde vereisten. | Bij de vaststelling en toepassing van nationale maatregelen naar aanleiding van een noodsituatie voor de eengemaakte markt en de onderliggende crisis zien de lidstaten erop toe dat hun optreden volledig in overeenstemming is met het Verdrag en het Unierecht, en met name met de in dit artikel vastgelegde
  en in dit verband prioritaire
  vereisten
  ; dat geldt vooral als zij maatregelen nemen overeenkomstig de Schengengrenscode
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Bij de vaststelling en toepassing van nationale maatregelen naar aanleiding van een noodsituatie voor de eengemaakte markt en de onderliggende crisis zien de lidstaten erop toe dat hun optreden volledig in overeenstemming is met het Verdrag en het Unierecht, en met name met de in dit artikel vastgelegde vereisten.

Bij de vaststelling en toepassing van nationale maatregelen naar aanleiding van een noodsituatie voor de eengemaakte markt en de onderliggende crisis zien de lidstaten erop toe dat hun optreden volledig in overeenstemming is met het Verdrag en het Unierecht, en met name met de in dit artikel vastgelegde
  en in dit verband prioritaire
  vereisten
  ; dat geldt vooral als zij maatregelen nemen overeenkomstig de Schengengrenscode
  .

Motivering

Om de regels van het noodinstrument inzake vrij verkeer doeltreffend te maken, moeten ze gedeeltelijk voorrang op de Schengengrenscode hebben. Anders kunnen de lidstaten eenzijdige en ongecoördineerde grenscontroles invoeren die in wezen op grenssluitingen kunnen neerkomen.

Wijzigingsvoorstel 15

Artikel 16, lid 2, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Elke beperking is van tijdelijke aard en wordt opgeheven zodra de situatie het toelaat. Bovendien moet bij elke beperking rekening worden gehouden met de situatie van de grensregio’s. | Elke beperking is van tijdelijke aard en wordt
  regelmatig beoordeeld en
  opgeheven zodra de situatie het toelaat. Bovendien moet bij elke beperking rekening worden gehouden met de situatie van de grensregio’s. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Elke beperking is van tijdelijke aard en wordt opgeheven zodra de situatie het toelaat. Bovendien moet bij elke beperking rekening worden gehouden met de situatie van de grensregio’s.

Elke beperking is van tijdelijke aard en wordt
  regelmatig beoordeeld en
  opgeheven zodra de situatie het toelaat. Bovendien moet bij elke beperking rekening worden gehouden met de situatie van de grensregio’s.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 16

Artikel 16, lid 5, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zien erop toe dat alle betrokken belanghebbenden in kennis worden gesteld van maatregelen tot beperking van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen, met inbegrip van werknemers en dienstverleners, voordat deze maatregelen in werking treden. De lidstaten zorgen voor een permanente dialoog met de belanghebbenden, waaronder communicatie met de sociale partners en de internationale partners. | De lidstaten zien erop toe dat alle betrokken belanghebbenden
  alsook de lokale en regionale overheden
  in kennis worden gesteld van maatregelen tot beperking van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen, met inbegrip van werknemers en dienstverleners, voordat deze maatregelen in werking treden. De lidstaten zorgen voor een permanente dialoog met de belanghebbenden, waaronder communicatie met
  het Europees Comité van de Regio’s,
  de sociale partners en de internationale partners. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zien erop toe dat alle betrokken belanghebbenden in kennis worden gesteld van maatregelen tot beperking van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen, met inbegrip van werknemers en dienstverleners, voordat deze maatregelen in werking treden. De lidstaten zorgen voor een permanente dialoog met de belanghebbenden, waaronder communicatie met de sociale partners en de internationale partners.

De lidstaten zien erop toe dat alle betrokken belanghebbenden
  alsook de lokale en regionale overheden
  in kennis worden gesteld van maatregelen tot beperking van het vrije verkeer van goederen, diensten en personen, met inbegrip van werknemers en dienstverleners, voordat deze maatregelen in werking treden. De lidstaten zorgen voor een permanente dialoog met de belanghebbenden, waaronder communicatie met
  het Europees Comité van de Regio’s,
  de sociale partners en de internationale partners.

Motivering

De lokale en regionale overheden moeten hierbij worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel 17

Artikel 19, lid 2, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten verstrekken de Commissie een verklaring van de redenen waarom de vaststelling van een dergelijke maatregel gerechtvaardigd en evenredig is, voor zover die redenen niet reeds duidelijk blijken uit de aangemelde maatregel. De lidstaten delen de Commissie de volledige tekst mee van de
  nationale
  wettelijke
  of regelgevende
  bepalingen die de maatregel bevat of door de maatregel worden gewijzigd. | De lidstaten verstrekken de Commissie een verklaring van de redenen waarom de vaststelling van een dergelijke maatregel gerechtvaardigd en evenredig is, voor zover die redenen niet reeds duidelijk blijken uit de aangemelde maatregel. De lidstaten delen de Commissie de volledige tekst mee van de
  in dat verband bij hen toepasselijke
  wettelijke bepalingen die de maatregel bevat
  ten
  of door de maatregel worden gewijzigd. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten verstrekken de Commissie een verklaring van de redenen waarom de vaststelling van een dergelijke maatregel gerechtvaardigd en evenredig is, voor zover die redenen niet reeds duidelijk blijken uit de aangemelde maatregel. De lidstaten delen de Commissie de volledige tekst mee van de
  nationale
  wettelijke
  of regelgevende
  bepalingen die de maatregel bevat of door de maatregel worden gewijzigd.

De lidstaten verstrekken de Commissie een verklaring van de redenen waarom de vaststelling van een dergelijke maatregel gerechtvaardigd en evenredig is, voor zover die redenen niet reeds duidelijk blijken uit de aangemelde maatregel. De lidstaten delen de Commissie de volledige tekst mee van de
  in dat verband bij hen toepasselijke
  wettelijke bepalingen die de maatregel bevat
  ten
  of door de maatregel worden gewijzigd.

Motivering

In sommige lidstaten kunnen de regio’s hun eigen of aanvullende regels opstellen. Daarom moeten niet de nationale, maar álle wettelijke bepalingen genoemd worden die in de betrokken lidstaat toegepast kunnen worden.

Wijzigingsvoorstel 18

Artikel 21, lid 2, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat burgers, consumenten, marktdeelnemers en werknemers en hun vertegenwoordigers op hun verzoek en via de respectieve centrale contactpunten informatie van de bevoegde autoriteiten kunnen verkrijgen over de wijze waarop de respectieve nationale crisisresponsmaatregelen in het algemeen worden geïnterpreteerd en toegepast. In voorkomend geval omvat deze informatie een gids met stapsgewijze uitleg. De informatie wordt verstrekt in duidelijke en begrijpelijke taal. De informatie is eenvoudig op afstand en langs elektronische weg toegankelijk en wordt bijgewerkt. | De lidstaten zorgen ervoor dat burgers, consumenten,
  lokale en regionale overheden,
  marktdeelnemers en werknemers en hun vertegenwoordigers op hun verzoek en via de respectieve centrale contactpunten informatie van de bevoegde autoriteiten kunnen verkrijgen over de wijze waarop de respectieve nationale crisisresponsmaatregelen in het algemeen worden geïnterpreteerd en toegepast. In voorkomend geval omvat deze informatie een gids met stapsgewijze uitleg. De informatie wordt verstrekt in duidelijke en begrijpelijke taal. De informatie is eenvoudig op afstand en langs elektronische weg toegankelijk en wordt bijgewerkt. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat burgers, consumenten, marktdeelnemers en werknemers en hun vertegenwoordigers op hun verzoek en via de respectieve centrale contactpunten informatie van de bevoegde autoriteiten kunnen verkrijgen over de wijze waarop de respectieve nationale crisisresponsmaatregelen in het algemeen worden geïnterpreteerd en toegepast. In voorkomend geval omvat deze informatie een gids met stapsgewijze uitleg. De informatie wordt verstrekt in duidelijke en begrijpelijke taal. De informatie is eenvoudig op afstand en langs elektronische weg toegankelijk en wordt bijgewerkt.

De lidstaten zorgen ervoor dat burgers, consumenten,
  lokale en regionale overheden,
  marktdeelnemers en werknemers en hun vertegenwoordigers op hun verzoek en via de respectieve centrale contactpunten informatie van de bevoegde autoriteiten kunnen verkrijgen over de wijze waarop de respectieve nationale crisisresponsmaatregelen in het algemeen worden geïnterpreteerd en toegepast. In voorkomend geval omvat deze informatie een gids met stapsgewijze uitleg. De informatie wordt verstrekt in duidelijke en begrijpelijke taal. De informatie is eenvoudig op afstand en langs elektronische weg toegankelijk en wordt bijgewerkt.

Motivering

Iedereen moet toegang hebben tot de centrale contactpunten van de lidstaten. Het regionale niveau kan dat eenvoudiger maken. Met name in grensregio’s en perifere gebieden is dat van essentieel belang.

Wijzigingsvoorstel 19

Artikel 22, lid 2, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het centrale contactpunt op Unieniveau biedt burgers, consumenten, marktdeelnemers, werknemers en hun vertegenwoordigers de volgende bijstand: | Het centrale contactpunt op Unieniveau biedt burgers, consumenten,
  lokale en regionale overheden,
  marktdeelnemers, werknemers en hun vertegenwoordigers de volgende bijstand: |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het centrale contactpunt op Unieniveau biedt burgers, consumenten, marktdeelnemers, werknemers en hun vertegenwoordigers de volgende bijstand:

Het centrale contactpunt op Unieniveau biedt burgers, consumenten,
  lokale en regionale overheden,
  marktdeelnemers, werknemers en hun vertegenwoordigers de volgende bijstand:

Motivering

De lokale en regionale overheden moeten hierbij worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel 20

Artikel 24, lid 1, als volgt wijzigen:

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Bij ernstige crisisgerelateerde tekorten of een onmiddellijke dreiging daarvan kan de Commissie vertegenwoordigende organisaties of marktdeelnemers in crisisrelevante toeleveringsketens verzoeken om op vrijwillige basis en binnen een bepaalde termijn specifieke informatie aan de Commissie te verstrekken over de productiecapaciteit en eventuele bestaande voorraden van crisisrelevante goederen en onderdelen daarvan in productiefaciliteiten in de Unie en in faciliteiten in derde landen die zij exploiteren, waarmee zij contracten sluiten of waar zij voorraden aankopen, alsmede informatie over eventuele relevante verstoringen van de toeleveringsketen binnen een bepaalde termijn. | Bij ernstige crisisgerelateerde tekorten of een onmiddellijke dreiging daarvan kan de Commissie vertegenwoordigende organisaties of marktdeelnemers in crisisrelevante toeleveringsketens verzoeken om op vrijwillige basis en binnen een bepaalde termijn specifieke informatie aan de Commissie te verstrekken over de productiecapaciteit en eventuele bestaande voorraden van crisisrelevante goederen en onderdelen daarvan in productiefaciliteiten in de Unie en in faciliteiten in derde landen die zij exploiteren, waarmee zij contracten sluiten of waar zij voorraden aankopen, alsmede informatie over eventuele relevante verstoringen van de toeleveringsketen binnen een bepaalde termijn.
  De Commissie zorgt ervoor dat de administratieve en commerciële lasten voor de marktdeelnemers en met name voor kmo’s zo veel mogelijk beperkt worden, dat de antwoordtermijnen realistisch zijn en dat de inhoud van haar verzoeken evenredig en absoluut noodzakelijk is. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Bij ernstige crisisgerelateerde tekorten of een onmiddellijke dreiging daarvan kan de Commissie vertegenwoordigende organisaties of marktdeelnemers in crisisrelevante toeleveringsketens verzoeken om op vrijwillige basis en binnen een bepaalde termijn specifieke informatie aan de Commissie te verstrekken over de productiecapaciteit en eventuele bestaande voorraden van crisisrelevante goederen en onderdelen daarvan in productiefaciliteiten in de Unie en in faciliteiten in derde landen die zij exploiteren, waarmee zij contracten sluiten of waar zij voorraden aankopen, alsmede informatie over eventuele relevante verstoringen van de toeleveringsketen binnen een bepaalde termijn.

Bij ernstige crisisgerelateerde tekorten of een onmiddellijke dreiging daarvan kan de Commissie vertegenwoordigende organisaties of marktdeelnemers in crisisrelevante toeleveringsketens verzoeken om op vrijwillige basis en binnen een bepaalde termijn specifieke informatie aan de Commissie te verstrekken over de productiecapaciteit en eventuele bestaande voorraden van crisisrelevante goederen en onderdelen daarvan in productiefaciliteiten in de Unie en in faciliteiten in derde landen die zij exploiteren, waarmee zij contracten sluiten of waar zij voorraden aankopen, alsmede informatie over eventuele relevante verstoringen van de toeleveringsketen binnen een bepaalde termijn.
  De Commissie zorgt ervoor dat de administratieve en commerciële lasten voor de marktdeelnemers en met name voor kmo’s zo veel mogelijk beperkt worden, dat de antwoordtermijnen realistisch zijn en dat de inhoud van haar verzoeken evenredig en absoluut noodzakelijk is.

Motivering

Om onnodige lasten voor bedrijven te vermijden.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR),

| 1. | is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie voor een noodinstrument voor de eengemaakte markt om de werking van de eengemaakte markt en het vrij verkeer van personen in toekomstige crisissituaties te verzekeren. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tijdens de COVID-19-pandemie konden de vrijheden van de eengemaakte markt dankzij gecoördineerde EU-maatregelen weer hersteld worden. De Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, die indruist tegen het volkenrecht, maakt echter duidelijk hoe snel nieuwe crises kunnen ontstaan. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Crises kunnen zware gevolgen voor de eengemaakte markt met zich meebrengen. Het is dus belangrijk op maat gesneden maatregelen te treffen om door crises veroorzaakte verschillen op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau te kunnen bestrijden en een op maat gesneden cohesiebeleid te voeren dat, met dezelfde doelstellingen, de weerbaarheid tegen crises bevordert. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) herhaalt zijn standpunt dat met name het vrij verkeer van goederen, personen en diensten beschermd moet worden tegen crises. Het benadrukt de bijzondere rol van grensregio’s voor de goede werking van de interne markt. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Met name de in artikel 174 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie genoemde gebieden worden hard geraakt door de gevolgen van crises, aangezien deze gebieden al vanwege hun specifieke situatie voor grote uitdagingen staan. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Er is bijgevolg een robuust algemeen EU-crisiskader voor de interne markt nodig, dat bestaande en geplande sectorspecifieke regelingen aanvult. |
| --- | --- |

6.

Grensbeheer in het noodinstrument voor de eengemaakte markt

| 7. | Vooral grensregio’s lijden onder crisisgerelateerde en met name eenzijdige en onverwachte grenssluitingen. Die hebben gevolgen voor de volledige grensoverschrijdende samenwerking op gebieden zoals onderwijs, gezondheid, energie, goederenvervoer, alsook voor grensarbeiders, dienstverleners, gezinnen en andere interpersoonlijke betrekkingen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Grenscontroles komen in wezen neer op grenssluitingen, door de kilometerslange files aan grensovergangen waartoe ze leiden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De Europese Commissie zou de regels inzake vrij verkeer van het noodinstrument voor de eengemaakte markt dus gedeeltelijk voorrang moeten geven op de Schengengrenscode om het vrij verkeer van personen, diensten en goederen in tijden van crisis te waarborgen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De Raad zou na de inwerkingtreding van de verordening onderhandelingen met derde landen aan de buitengrenzen van de EU moeten opstarten om soortgelijke regels inzake vrij verkeer in te voeren. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR verwijst in dat verband naar zijn advies over de herziening van de governance in het Schengengebied (1), waarin het de lidstaten vraagt om controles aan de binnengrenzen strikt te beperken tot maximaal 24 maanden in totaal en toe te lichten waarom alternatieve maatregelen niet geschikt zijn. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Ook vraagt het de Raad om de invoering van het Europees grensoverschrijdend mechanisme niet langer tegen te houden, zodat er in grensregio’s gemakkelijk intergouvernementele oplossingen kunnen worden toegepast. |
| --- | --- |

12.

Het noodinstrument voor de eengemaakte markt vanuit regionaal oogpunt

| 13. | Over het algemeen is de plaatsgebonden aanpak van het voorstel en de klemtoon op reizen en handel een goede zaak. Toch zou het noodinstrument daarnaast een sterkere territoriale insteek moeten hebben zodat het ook lokaal efficiënt kan werken. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Daarom zouden vertegenwoordigers van het CvdR een permanente zetel in de adviesgroep moeten hebben. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Ook moeten lokale en regionale overheden betrokken worden bij de organisatie van de centrale verbindingsbureaus en moeten ze gelijke toegang tot de nationale centrale contactpunten en het centraal contactpunt op EU-niveau krijgen. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Niet vergeten mag worden dat (potentieel) crisisrelevante goederen ongelijk over de eengemaakte markt verdeeld zijn. Het is dus absoluut noodzakelijk dat alle lidstaten echt solidair zijn met elkaar, zodat de verdeling van die goederen in zwaar getroffen gebieden gewaarborgd kan worden. Het CvdR is in dat verband ingenomen met het verbod op uitvoerbeperkingen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De desbetreffende definities en criteria zouden in het hele voorstel consistenter kunnen worden gemaakt en daarbij zou meer rekening gehouden kunnen worden met het regionale perspectief. |
| --- | --- |

17.

Governance van het noodinstrument voor de eengemaakte markt

| 18. | In dit verband dienen met het oog op de rechtszekerheid de afzonderlijke definities te worden verduidelijkt om helder vast te leggen onder welke voorwaarden, in welke omstandigheden en bij welke crises het noodinstrument zal worden ingezet. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR is ingenomen met het voorgestelde stoplichtsysteem en de bijbehorende drie fasen van noodplanning, waakzaamheid voor de eengemaakte markt en noodsituatie voor de eengemaakte markt met het oog op een betere crisispreventie, -paraatheid en -beheersing. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Met name de nadruk op uitwisseling van informatie, op communicatie en op coördinatie tussen de lidstaten is een goede zaak. Voor toekomstige crises zou een gezamenlijk online-informatiepunt kunnen worden ingericht zoals Re-open EU tijdens de COVID-19-pandemie. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Om de rechtsonzekerheid niet te vergroten, moet het instrument complementair zijn en stroken met sectorspecifieke en andere algemene regelingen, met name de Schengengrenscode. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR herinnert aan het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel en stelt vast dat het voorstel van de Europese Commissie zeer ver gaat. Het is dus heel belangrijk om bij de toepassing van het instrument te zorgen voor voldoende controle en transparantie, ook om toezicht te houden op en tegenwicht te bieden aan de potentieel verregaande uitbreiding van de aan de Commissie overgedragen bevoegdheden. Dat lukt alleen met heldere, ondubbelzinnige criteria en kwantificeerbare drempelwaarden, in combinatie met een eerlijke rechtsbedeling, waarmee niet alleen de participatie van de lidstaten en het Europees Parlement, maar ook van de nationale en regionale parlementen wordt gewaarborgd. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Bij elke noodmaatregel moet zijn gegarandeerd dat de arbeidswetgeving en grondrechten, waaronder de sociale, werknemers- en vakbondsrechten, volledig in acht worden genomen en doeltreffend kunnen worden gehandhaafd. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Er moet geëvalueerd worden of het toezicht op toeleveringsketens, het verzoeken om informatie van bedrijven en de verplichting om bepaalde bestellingen voorrang te geven, noodzakelijk en evenredig zijn, want juist in tijden van crisis zouden bijkomende lasten voor bedrijven, met name kleine en middelgrote ondernemingen, beperkt moeten worden. Krappe antwoordtermijnen zouden op zijn minst verlengd moeten worden. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het is goed dat de conformiteitsbeoordeling van strategisch belangrijke producten versneld wordt. Dat zou ook bij andere productgroepen moeten gebeuren. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De Europese Commissie zou moeten zorgen voor transparante gemeenschappelijke aanbestedingen en lessen moeten trekken uit de fouten die indertijd zijn gemaakt bij het sluiten van contracten met producenten van coronavaccins. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Tot slot is het CvdR ingenomen met de lopende debatten over de versterking van de Europese strategische autonomie, onafhankelijk van crises, en kijkt het alvast uit naar het wetsontwerp van de Europese Commissie over kritieke grondstoffen. Daarin zou zij rekening moeten houden met de voorstellen uit het CvdR-advies over het actieplan inzake kritieke grondstoffen (2). |
| --- | --- |

27.

Brussel, 8 februari 2023.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Advies van het Comité van de Regio’s over de herziene governance van het Schengengebied (COR-2022-01129-00-01) (PB C 498 van 30.12.2022, blz. 114).

1

(2)  Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Actieplan inzake kritieke grondstoffen (COR-2020-04292-00-01) (PB C 175 van 7.5.2021, blz. 10).

2

---