# Publicatieblad C 135/2023

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 135 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 66e jaargang18 april 2023 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 135

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

66e jaargang18 april 2023

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2023/C 135/01 | Mededeling van de Commissie — RICHTSNOEREN inzake de uitvoer en de wederuitvoer van en de handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan | 1 |

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2023/C 135/01

Mededeling van de Commissie — RICHTSNOEREN inzake de uitvoer en de wederuitvoer van en de handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan

1

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2023/C 135/02 | Wisselkoersen van de euro — 17 april 2023 | 9 |
| 2023/C 135/03 | Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)
  (Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)
   (
  1
  ) | 10 |
| 2023/C 135/04 | Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)
  (Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)
   (
  1
  ) | 11 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2023/C 135/02

Wisselkoersen van de euro — 17 april 2023

9

2023/C 135/03

Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)
  (Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)
   (
  1
  )

(Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006

1

10

2023/C 135/04

Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)
  (Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)
   (
  1
  )

(Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006

1

11

---

| | V   Bekendmakingen |
| --- | --- |
| | ANDERE HANDELINGEN |
| | Europese Commissie |
| 2023/C 135/05 | Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie | 12 |

V   Bekendmakingen

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

2023/C 135/05

Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie

12

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 18.4.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 135/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 135/1

---

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

RICHTSNOEREN

inzake de uitvoer en de wederuitvoer van en de handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan (1)

(2023/C 135/01)

Inhoudsopgave

| 1. | Achtergrondinformatie en motivering | 2 |
| --- | --- | --- |

1.

| a) | Bedreigingen voor de instandhouding van wilde tijgers en betrokkenheid van de EU bij de handel in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan | 2 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Het internationale en EU-rechtskader voor de handel in tijgers en delen en afgeleide producten daarvan | 3 |
| --- | --- | --- |

b)

| c) | Maatregelen in EU-lidstaten | 4 |
| --- | --- | --- |

c)

| 2. | Doel en status van de richtsnoeren | 4 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | Richtsnoeren voor de interpretatie van de EU-regels inzake de uitvoer en de wederuitvoer van en handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan | 5 |
| --- | --- | --- |

3.

| a) | Aanvragen voor een vergunning of certificaat op grond van artikel 5 van Verordening (EG) nr. 338/97 (uitvoer en wederuitvoer) | 5 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Aanvragen voor certificaten op grond van artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97 (handel binnen de EU) | 6 |
| --- | --- | --- |

b)

| c) | Aanvullende aanbeveling aan de lidstaten | 7 |
| --- | --- | --- |

c)

BIJLAGE

| Bewijs ter staving van de legitimiteit van doeleinden die niet nadelig zijn voor de instandhouding van de soorten die worden nagestreefd door vergunninghoudende zoölogische instellingen en fok- en instandhoudingsprogramma’s | 8 |
| --- | --- |

1.   Achtergrondinformatie en motivering

a)   Bedreigingen voor de instandhouding van wilde tijgers en betrokkenheid van de EU bij de handel in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan

De illegale handel in tijgers en delen en afgeleide producten daarvan vormt de grootste bedreiging voor het voortbestaan van tijgers, waarvan er naar verluidt nog maar 3 900 in het wild leven (2). Aan vrijwel alle delen en afgeleide producten van tijgers wordt grote waarde gehecht. en het stropen van wilde tijgers om aan die vraag te voldoen heeft ertoe geleid dat tijgerpopulaties in anderszins geschikte habitats in Azië (3) zijn verdwenen. Volgens de meest recente analyse van inbeslagnamen zijn er tijdens de 19 jaar van 2000 tot 2018 bij 1 142 incidenten in 32 landen/gebieden wereldwijd specimens, delen en producten van ten minste 2 359 tijgers in beslag genomen (4). De laatste jaren zijn er ook steeds meer aanwijzingen dat in gevangenschap geboren en gefokte tijgers terechtkomen in de illegale commerciële handel (5). Dit bemoeilijkt de handhaving en kan het gebruik van (onrechtmatig verkregen) delen en producten van tijgers vergemakkelijken en de marktvraag stimuleren.

Volgens Cites-gegevens over legale handel behoorden verschillende EU-lidstaten tussen 1975 en 2018 tot de top 30 van exporteurs en importeurs van tijgers wereldwijd (6). Uit deze gegevens blijkt dat er handelsroutes bestaan tussen Europa en Azië waarlangs de (weder)uitvoer van tijgers plaatsvindt naar landen die beschikken over faciliteiten waar tijgers worden gefokt en die betrokken zouden zijn bij de illegale tijgerhandel. Uit handelsgegevens van Cites voor 2013-2018 blijkt dat legale (weder)uitvoer van levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan plaatsvindt voor commerciële doeleinden, ook naar Aziatische landen.

Hoewel in de meeste EU-lidstaten alleen vergunninghoudende dierentuinen of opvangcentra tijgers in gevangenschap mogen fokken en houden (7), staan verscheidene EU-landen toe dat tijgers worden gehouden en gefokt in particuliere faciliteiten (8) of in circussen en reizende tentoonstellingen (9). In vier EU-lidstaten is het momenteel toegestaan tijgers te gebruiken in circussen en kunnen particuliere eigenaren een vergunning krijgen om tijgers in particuliere faciliteiten te houden (10). Het gebrek aan harmonisatie in de EU-lidstaten met betrekking tot de regels voor het houden en fokken van tijgers in gevangenschap creëert kansen voor de illegale commerciële handel (11).

In 2018 verstrekte een EU-lidstaat bewijsmateriaal waaruit blijkt dat criminele organisaties, waaronder particuliere fokkers, tussenpersonen en handelaren, betrokken zijn bij het fokken van tijgers in gevangenschap voor illegale uitvoer naar Azië (12). De laatste jaren is ook bewezen dat handelaren betrokken zijn bij de verkoop van in gevangenschap geboren en gefokte tijgers uit faciliteiten in de EU en het vervoer van deze specimens binnen de EU. Uit de gegevens over inbeslagnemingen van EU-TWIX (13) voor 2013-2018 blijkt bijvoorbeeld dat levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan binnen de EU en bij (weder)uitvoer nog steeds in beslag worden genomen. Bovendien heeft een circusfamilie in 2019 tien tijgers door verschillende landen in de EU vervoerd, naar verluidt bestemd voor een dierentuin in een derde land. Er werd geconstateerd dat er in het gebied geen operationele dierentuinen bestonden en dat de ontvanger een onderneming voor de invoer van vlees en alcohol was die in een derde land was geregistreerd (14).

b)   Het internationale en EU-rechtskader voor de handel in tijgers en delen en afgeleide producten daarvan

Tijgers (Panthera tigris) zijn opgenomen in aanhangsel I bij de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites). Volgens de huidige Cites-regels is de internationale handel in wilde tijgers, delen en afgeleide producten daarvan voor commerciële doeleinden verboden, met strikt beperkte ontheffingen. De handel in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan is toegestaan onder de voorwaarden die gelden voor de soorten van aanhangsel II (artikel VII, leden 4 en 5, van Cites (15)).

In 2002 hebben de partijen bij Cites voor het eerst Cites-resolutie Conf. 12.5 (Rev. CoP18) (16) over het behoud van en de handel in tijgers en andere Aziatische grote katachtigen in aanhangsel I aangenomen. In Cites-resolutie Conf. 12.5 wordt er bij partijen en niet-partijen waar faciliteiten zijn waar tijgers en andere Aziatische grote katachtigen in gevangenschap worden gehouden, op aangedrongen ervoor te zorgen dat adequate beheerspraktijken en controles worden ingevoerd en strikt worden toegepast, ook voor de verwijdering van Aziatische grote katachtigen die in gevangenschap sterven, teneinde te voorkomen dat delen en afgeleide producten daarvan vanuit of via dergelijke faciliteiten in de illegale handel terechtkomen. In Cites-resolutie Conf. 12.5 wordt er ook bij alle partijen in wier rechtsgebied een legale binnenlandse markt voor tijgers en andere Aziatische grote katachtigen bestaat die bijdraagt tot stroperij of illegale handel, op aangedrongen alle nodige wetgevings-, regelgevings- en handhavingsmaatregelen te nemen om hun binnenlandse markten voor de commerciële handel in tijgers en andere Aziatische grote katachtigen te sluiten.

Tijdens de 14e vergadering van de Conferentie van de Partijen bij Cites (COP 14) in 2007 hebben de partijen bij Cites ook besluit 14.69 aangenomen (17). Bij dit besluit worden de partijen, en met name de staten in het verspreidingsgebied van de in aanhangsel I genoemde Aziatische grote katachtigen waar intensief en op commerciële schaal tijgers worden gefokt, opgedragen maatregelen te nemen om de populatie in gevangenschap te beperken tot een niveau dat uitsluitend bevorderlijk is voor de instandhouding van wilde tijgers. In besluit 14.69 is ook bepaald dat tijgers niet mogen worden gefokt voor de handel in delen en afgeleide producten daarvan (18). Tijdens de 17e vergadering van de Conferentie van de Partijen (COP 17) in 2016 hebben de partijen ook besluit 17.226 aangenomen (19). In dit besluit wordt alle partijen op wier grondgebied zich faciliteiten bevinden waar Aziatische grote katachtigen in gevangenschap worden gehouden, verzocht om: a) de nationale beheerspraktijken en controles op dergelijke faciliteiten te evalueren, teneinde ervoor te zorgen dat deze beheerspraktijken en controles toereikend zijn om te voorkomen dat specimens van Aziatische grote katachtigen vanuit of via deze faciliteiten in de illegale handel terechtkomen; b) te zorgen voor de strikte toepassing van alle beheerspraktijken en controles die zijn ingevoerd om de activiteiten van faciliteiten waar Aziatische grote katachtigen in gevangenschap worden gehouden te reguleren, ook met betrekking tot de verwijdering van specimens van Aziatische grote katachtigen die in gevangenschap sterven; en c) verslag uit te brengen aan het secretariaat over de voortgang bij de uitvoering van dit besluit.

Cites wordt in de EU ten uitvoer gelegd door middel van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad (20) (de basisverordening) en de bijbehorende Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie (21) (samen de “EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten”). Sinds 1997 zijn tijgers opgenomen in bijlage A bij de basisverordening, die in het algemeen het commercieel gebruik van de soort verbiedt (22).

Overeenkomstig artikel 7, lid 1, van de basisverordening zijn in gevangenschap geboren en gefokte soorten van bijlage A onderworpen aan de regels inzake uitvoer en wederuitvoer uit de EU die van toepassing zijn op soorten van bijlage B. Voorts zijn op grond van artikel 5, lid 4, van de verordening sommige bepalingen die van toepassing zijn op soorten van bijlage A ook van toepassing op soorten van bijlage B en derhalve ook op in gevangenschap geboren en gefokte specimens van soorten van bijlage A. Dit is met name het geval in artikel 5, lid 2, punt d), van de basisverordening, waarin wordt bepaald dat de administratieve instanties van de lidstaten bij de beoordeling van aanvragen voor uitvoer en wederuitvoer uit de EU van specimens van de in bijlage A opgenomen soorten, “via overleg met de bevoegde wetenschappelijke autoriteit de zekerheid hebben verkregen dat er geen andere argumenten in verband met de instandhouding van de soort pleiten tegen afgifte van de uitvoervergunning” (cursivering toegevoegd).

Commerciële handel binnen de EU in de in bijlage A genoemde specimens is in beginsel verboden op grond van artikel 8, lid 1, van Verordening (EG) nr. 338/97. Overeenkomstig artikel 8, lid 3, van deze verordening kunnen de autoriteiten van de lidstaten slechts per geval ontheffing van dat verbod verlenen indien is voldaan aan bepaalde voorwaarden (vermeld onder de punten a) tot en met h) en in Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie).

Het gebruik van het woord “kan” in artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97, impliceert dat de lidstaten in het algemeen niet verplicht zijn om een certificaat voor handel binnen de EU af te geven wanneer aan deze voorwaarden is voldaan, tenzij anders vereist door de Uniewetgeving. Met andere woorden, artikel 8, lid 3, geeft een aanvrager niet zonder meer het recht tot het verkrijgen van een certificaat voor handel binnen de EU (23). De lidstaten kunnen weigeren een certificaat af te geven indien dit passend is om de soort te beschermen of de instandhouding ervan te garanderen, en indien de weigering niet verder gaat dan wat nodig is om dat doel te bereiken.

c)   Maatregelen in EU-lidstaten

Als voorzorgsmaatregel hebben sommige EU-lidstaten strengere binnenlandse maatregelen ingevoerd met betrekking tot de commerciële handel in in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan en regels voor het houden van deze dieren. Deze strengere maatregelen omvatten de opschorting van de (weder)uitvoer van levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan naar derde landen voor commerciële doeleinden. Vrijstellingen van deze strengere maatregelen gelden alleen voor het fokken in vergunninghoudende dierentuinen en/of voor de instandhouding van de soort. Deze maatregelen omvatten ook de opschorting van de afgifte van certificaten voor handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan, behalve in bepaalde omstandigheden zoals voor fok-, onderzoeks- en onderwijsdoeleinden in vergunninghoudende dierentuinen. Als er wel een certificaat wordt afgegeven, kan dit alleen transactiespecifiek gebeuren. Andere maatregelen betreffen de versterking van de nationale wetgeving inzake het verplaatsen, houden en gebruiken voor amusementsdoeleinden van levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers. Naast de maatregelen die in sommige EU-lidstaten van kracht zijn, zijn verschillende andere EU-landen voornemens hun nationale wetgeving inzake het houden van tijgers in particuliere faciliteiten of circussen aan te scherpen.

De verschillende maatregelen leiden tot uiteenlopende praktijken in de EU. Er zijn derhalve richtsnoeren nodig om ervoor te zorgen dat alle EU-lidstaten een soortgelijke aanpak volgen voor de uitvoer, wederuitvoer van en handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan, die verenigbaar is met Verordening (EG) nr. 338/97 en met het voorzorgsbeginsel.

2.   Doel en status van de richtsnoeren

Richtsnoeren worden gebruikt om de lidstaten informatie te verstrekken over de wijze waarop een volledige en doeltreffende uitvoering van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten op bepaalde punten kan worden gewaarborgd. Soortspecifieke richtsnoeren worden alleen aangenomen in zeer specifieke omstandigheden en alleen wanneer een bepaalde kwestie moet worden aangepakt, bijvoorbeeld wanneer er aanzienlijke bezorgdheid bestaat over de instandhouding van een soort. Zoals uiteengezet in punt 1, bestaat het risico dat levende tijgers en delen en afgeleide producten van in gevangenschap geboren en gefokte specimens in de illegale commerciële handel terechtkomen, waardoor de toeleveringsketen voor consumentenmarkten wordt gestimuleerd en de vraag van eindgebruikers toeneemt. Om deze gevolgen, die schadelijk zijn voor de instandhouding van de soort, te voorkomen, is het noodzakelijk een strikte interpretatie van de verordeningen toe te passen voor de commerciële handel met derde landen en voor de handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan.

Deze mededeling heeft tot doel de bevoegde autoriteiten van de EU-lidstaten richtsnoeren te verstrekken voor de interpretatie van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten, in het licht van de huidige staat van instandhouding van deze soort en van andere daartoe relevante informatie, teneinde ervoor te zorgen dat alle EU-lidstaten bij de uitvoer en de wederuitvoer van en handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan een aanpak volgen die verenigbaar is met Verordening (EG) nr. 338/97 en het voorzorgsbeginsel.

Het regelgevingskader van de EU op het gebied van de handel in wilde dieren en planten moet worden geïnterpreteerd in het licht van de voorwaarden en doelstellingen ervan en moet rekening houden met het voorzorgsbeginsel, en met recente informatie over de staat van instandhouding van de betrokken soorten en andere relevante informatie, zoals aanwijzingen van het voortbestaan of de toename van illegale handel.

Deze richtsnoeren zijn opgesteld door de Europese Commissie en een ontwerpversie ervan is in de loop van 2022 in een schriftelijke raadpleging goedgekeurd door de deskundigengroep van de bevoegde Cites-beheersinstanties en dus door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.

Deze richtsnoeren zijn bedoeld om de nationale autoriteiten te ondersteunen bij de toepassing van Verordening (EG) nr. 338/97 en Verordening (EG) nr. 865/2006. Zij zijn niet juridisch bindend; ze hebben uitsluitend tot doel informatie te verstrekken over bepaalde aspecten van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten en over maatregelen die als beste praktijk worden beschouwd. Deze richtsnoeren treden niet in de plaats van, voegen niets toe aan en wijzigen geen van de bepalingen van de toepasselijke Uniewetgeving. Evenmin is het de bedoeling dat men zich uitsluitend door deze richtsnoeren laat leiden; zij moeten in samenhang met de wetgeving worden gebruikt en niet als “autonoom” referentiepunt. Bovendien heeft alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie de bevoegdheid om een bindende interpretatie van de Uniewetgeving te geven.

De richtsnoeren worden elektronisch bekendgemaakt door de diensten van de Commissie en kunnen door de lidstaten worden bekendgemaakt.

3.   Richtsnoeren voor de interpretatie van de EU-regels inzake de uitvoer en de wederuitvoer van en handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan

Elke EU-wetgevingshandeling moet worden geïnterpreteerd overeenkomstig de doelstellingen ervan. In artikel 1 van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad (“de basisverordening”) wordt bepaald dat die verordening ten doel heeft om “in het wild levende dier- en plantensoorten te beschermen en in stand te houden door de controle op het desbetreffende handelsverkeer”. De bepalingen van de verordening moeten derhalve worden uitgelegd op een wijze die in overeenstemming is met dat doel.

Bovendien wordt in artikel 191, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bepaald dat het milieubeleid van de Unie gebaseerd moet zijn op het voorzorgsbeginsel. Dit betekent dat als een handeling of beleid dreigt te resulteren in ernstige of onomkeerbare schade voor het publiek of het milieu, een gebrek aan volledige wetenschappelijke zekerheid niet mag worden gebruikt als reden voor het uitstellen van kosteneffectieve maatregelen om dergelijke schade te voorkomen. Het beginsel heeft tot doel een hoger niveau van milieubescherming te waarborgen door preventieve besluitvorming in het geval van dergelijke risico’s.

Overeenkomstig de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie is het voorzorgsbeginsel onder andere van toepassing bij de interpretatie en toepassing van het milieuacquis van de Unie en derhalve ook bij de interpretatie en toepassing van Verordening (EG) nr. 338/97 en Verordening (EG) nr. 865/2006. De lidstaten moeten het voorzorgsbeginsel toepassen bij de uitoefening van hun bevoegdheid op grond van Verordening (EG) nr. 338/97 (24).

a)   Aanvragen voor een vergunning of certificaat op grond van artikel 5 van Verordening (EG) nr. 338/97 (uitvoer en wederuitvoer)

In de in afdeling 1, punt a) van deze richtsnoeren beschreven omstandigheden moeten de EU-lidstaten, rekening houdend met het voorzorgsbeginsel en tenzij overtuigend wetenschappelijk bewijs van het tegendeel aan het licht komt, oordelen dat er inderdaad sprake is van ernstige factoren in verband met de instandhouding van tijgers die pleiten tegen de afgifte van uitvoervergunningen en wederuitvoercertificaten.

Bijgevolg mogen de EU-lidstaten in beginsel geen uitvoervergunningen of wederuitvoercertificaten afgeven voor levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan, tenzij ten genoegen van de administratieve instantie is aangetoond dat de vergunning of het certificaat zal worden gebruikt voor doeleinden die geen afbreuk doen aan de instandhouding van de soort, meer bepaald wanneer het gaat om:

| i) | levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die zijn bestemd voor vergunninghoudende zoölogische instellingen (25) en/of uitwisseling tussen vergunninghoudende dierentuinen als onderdeel van fok- of instandhoudingsprogramma’s van zoölogische instellingen (26) en niet voor overwegend commerciële doeleinden; |
| --- | --- |

i)

levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die zijn bestemd voor vergunninghoudende zoölogische instellingen (25) en/of uitwisseling tussen vergunninghoudende dierentuinen als onderdeel van fok- of instandhoudingsprogramma’s van zoölogische instellingen (26) en niet voor overwegend commerciële doeleinden;

| ii) | levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die voor opvangdoeleinden worden verplaatst naar officieel geregistreerde reservaten en opvangcentra in derde landen indien er in de Europese Unie geen geschikte reservaten, opvangcentra of zoölogische instellingen beschikbaar zijn, op voorwaarde dat de dieren in voor de soort geschikte leefruimten worden gehouden. Voordat de lidstaat de uitvoervergunning of het wederuitvoercertificaat afgeeft, moet hij van de Cites-beheersinstantie van het land van bestemming een bevestiging ontvangen dat het ontvangend reservaat of opvangcentrum een officieel geregistreerd reservaat of opvangcentrum is, dat geen banden heeft met illegale activiteiten en illegale handel. Bij de beslissing over het al dan niet afgeven van de vergunning of het wederuitvoercertificaat moet de administratieve instantie rekening houden met het landenspecifieke risico in verband met de illegale handel in levende tijgers en delen en afgeleide producten daarvan. In voorkomend geval moeten andere beschikbare opties worden beoordeeld, zoals die welke zijn gespecificeerd in de aan Cites-resolutie Conf. 17.8 gehechte richtsnoeren over de verwijdering van illegaal verhandelde en in beslag genomen specimens van soorten die in de Cites-lijst zijn opgenomen; |
| --- | --- |

ii)

levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die voor opvangdoeleinden worden verplaatst naar officieel geregistreerde reservaten en opvangcentra in derde landen indien er in de Europese Unie geen geschikte reservaten, opvangcentra of zoölogische instellingen beschikbaar zijn, op voorwaarde dat de dieren in voor de soort geschikte leefruimten worden gehouden. Voordat de lidstaat de uitvoervergunning of het wederuitvoercertificaat afgeeft, moet hij van de Cites-beheersinstantie van het land van bestemming een bevestiging ontvangen dat het ontvangend reservaat of opvangcentrum een officieel geregistreerd reservaat of opvangcentrum is, dat geen banden heeft met illegale activiteiten en illegale handel. Bij de beslissing over het al dan niet afgeven van de vergunning of het wederuitvoercertificaat moet de administratieve instantie rekening houden met het landenspecifieke risico in verband met de illegale handel in levende tijgers en delen en afgeleide producten daarvan. In voorkomend geval moeten andere beschikbare opties worden beoordeeld, zoals die welke zijn gespecificeerd in de aan Cites-resolutie Conf. 17.8 gehechte richtsnoeren over de verwijdering van illegaal verhandelde en in beslag genomen specimens van soorten die in de Cites-lijst zijn opgenomen;

| iii) | levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan die deel uitmaken van een legitiem onderzoeksproject, met inbegrip van wetenschappelijk of (bio-)medisch onderzoek, waarbij specimens bestemd zijn voor de vooruitgang van de wetenschap of voor essentiële biomedische doeleinden, en waarbij de soort de enige geschikte blijkt te zijn; |
| --- | --- |

iii)

levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan die deel uitmaken van een legitiem onderzoeksproject, met inbegrip van wetenschappelijk of (bio-)medisch onderzoek, waarbij specimens bestemd zijn voor de vooruitgang van de wetenschap of voor essentiële biomedische doeleinden, en waarbij de soort de enige geschikte blijkt te zijn;

| iv) | specimens die bestemd zijn voor gebruik gebruikt voor rechtshandhavingsdoeleinden of in het kader van gerechtelijke procedures; |
| --- | --- |

iv)

specimens die bestemd zijn voor gebruik gebruikt voor rechtshandhavingsdoeleinden of in het kader van gerechtelijke procedures;

| v) | delen en afgeleide producten van in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die worden verplaatst wanneer:






  — | het specimen onderdeel uitmaakt van een echte uitwisseling van culturele of artistieke goederen tussen gerenommeerde instellingen (bv. musea); of |
| --- | --- | --- |

v)

delen en afgeleide producten van in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die worden verplaatst wanneer:

—

het specimen onderdeel uitmaakt van een echte uitwisseling van culturele of artistieke goederen tussen gerenommeerde instellingen (bv. musea); of

| — | de administratieve instantie van de betrokken lidstaat zich ervan heeft kunnen vergewissen dat het gaat om een erkend kunstwerk dat zo waardevol is dat het zeker niet voor andere doeleinden zal worden gebruikt; of |
| --- | --- |

—

de administratieve instantie van de betrokken lidstaat zich ervan heeft kunnen vergewissen dat het gaat om een erkend kunstwerk dat zo waardevol is dat het zeker niet voor andere doeleinden zal worden gebruikt; of

| — | het specimen een erfstuk is dat in het kader van een familieverhuizing of als onderdeel van een legaat wordt verplaatst en niet wordt verkocht. |
| --- | --- |

—

het specimen een erfstuk is dat in het kader van een familieverhuizing of als onderdeel van een legaat wordt verplaatst en niet wordt verkocht.

In geval van twijfel of wetenschappelijke onzekerheid kunnen de lidstaten, in het licht van het voorzorgsbeginsel en de doelstellingen van de wetgeving, altijd gebruikmaken van hun discretionaire bevoegdheid om de afgifte van een vergunning te weigeren.

b)   Aanvragen voor certificaten op grond van artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97 (handel binnen de EU)

Zoals uiteengezet in punt 1b) kunnen de lidstaten weigeren een certificaat af te geven indien dit passend is om de soort te beschermen of het behoud ervan te garanderen, en indien de weigering niet verder gaat dan wat nodig is om dat doel te bereiken. Dit is het geval wanneer de transactie onverenigbaar en in strijd is met de voorwaarden en doelstellingen van Verordening (EG) nr. 338/97.

Gezien de in de eerste afdeling van deze richtsnoeren beschreven omstandigheden, mogen de lidstaten in beginsel geen gebruikmaken van de uitzondering van artikel 8, lid 3, punt d), van Verordening (EG) nr. 338/97 om certificaten af te geven voor de handel binnen de EU in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan. De lidstaten mogen alleen overwegen certificaten af te geven op grond van, onder meer, de in artikel 8, lid 3, punten e), f) en g), van Verordening (EG) nr. 338/97 bedoelde ontheffingen als zij geen afbreuk doen aan de instandhouding van de soort, voor:

| vi) | levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die zijn bestemd voor vergunninghoudende zoölogische instellingen (27) en/of uitwisseling tussen vergunninghoudende dierentuinen als onderdeel van fok- of instandhoudingsprogramma’s van zoölogische instellingen en niet voor overwegend commerciële doeleinden; |
| --- | --- |

vi)

levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die zijn bestemd voor vergunninghoudende zoölogische instellingen (27) en/of uitwisseling tussen vergunninghoudende dierentuinen als onderdeel van fok- of instandhoudingsprogramma’s van zoölogische instellingen en niet voor overwegend commerciële doeleinden;

| vii) | levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die voor opvangdoeleinden worden verplaatst naar een officieel geregistreerde faciliteit (28), op voorwaarde dat de dieren in voor de soort geschikte leefruimten worden gehouden en niet worden gebruikt voor verdere fokdoeleinden. Alvorens het certificaat af te geven, moet de lidstaat van de Cites-beheersinstantie van de lidstaat van bestemming een bevestiging ontvangen dat de faciliteit die het specimen ontvangt officieel geregistreerd is en geen banden heeft met illegale activiteiten en illegale handel; |
| --- | --- |

vii)

levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die voor opvangdoeleinden worden verplaatst naar een officieel geregistreerde faciliteit (28), op voorwaarde dat de dieren in voor de soort geschikte leefruimten worden gehouden en niet worden gebruikt voor verdere fokdoeleinden. Alvorens het certificaat af te geven, moet de lidstaat van de Cites-beheersinstantie van de lidstaat van bestemming een bevestiging ontvangen dat de faciliteit die het specimen ontvangt officieel geregistreerd is en geen banden heeft met illegale activiteiten en illegale handel;

| viii) | levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan die deel uitmaken van een legitiem onderzoeksproject, met inbegrip van wetenschappelijk of (bio-)medisch onderzoek, waarbij specimens bestemd zijn voor de vooruitgang van de wetenschap of voor essentiële biomedische doeleinden, en waarbij de soort de enige geschikte blijkt te zijn; |
| --- | --- |

viii)

levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en delen en afgeleide producten daarvan die deel uitmaken van een legitiem onderzoeksproject, met inbegrip van wetenschappelijk of (bio-)medisch onderzoek, waarbij specimens bestemd zijn voor de vooruitgang van de wetenschap of voor essentiële biomedische doeleinden, en waarbij de soort de enige geschikte blijkt te zijn;

| ix) | specimens die bestemd zijn voor gebruik voor rechtshandhavingsdoeleinden of in het kader van gerechtelijke procedures; |
| --- | --- |

ix)

specimens die bestemd zijn voor gebruik voor rechtshandhavingsdoeleinden of in het kader van gerechtelijke procedures;

| x) | delen en afgeleide producten van in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die worden verplaatst wanneer:






  — | het specimen onderdeel uitmaakt van een echte uitwisseling van culturele of artistieke goederen tussen gerenommeerde instellingen (bv. musea); of |
| --- | --- | --- |

x)

delen en afgeleide producten van in gevangenschap geboren en gefokte tijgers die worden verplaatst wanneer:

—

het specimen onderdeel uitmaakt van een echte uitwisseling van culturele of artistieke goederen tussen gerenommeerde instellingen (bv. musea); of

| — | de administratieve instantie van de betrokken lidstaat zich ervan heeft kunnen vergewissen dat het gaat om een erkend kunstwerk dat zo waardevol is dat het zeker niet voor andere doeleinden zal worden gebruikt; of |
| --- | --- |

—

de administratieve instantie van de betrokken lidstaat zich ervan heeft kunnen vergewissen dat het gaat om een erkend kunstwerk dat zo waardevol is dat het zeker niet voor andere doeleinden zal worden gebruikt; of

| — | het specimen bestemd is voor onderzoek of onderwijs met het oog op het behoud of de instandhouding van de soort. |
| --- | --- |

—

het specimen bestemd is voor onderzoek of onderwijs met het oog op het behoud of de instandhouding van de soort.

In geval van twijfel of wetenschappelijke onzekerheid kunnen de lidstaten, in het licht van het voorzorgsbeginsel en de doelstellingen van de wetgeving, altijd gebruikmaken van hun discretionaire bevoegdheid om de afgifte van een certificaat te weigeren.

Wanneer bepalingen in het nationaal recht van een EU-lidstaat de autoriteiten van die lidstaat niet toestaan de discretionaire bevoegdheid uit toe oefenen die hun krachtens artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97 is toegekend en aanvragen voor intra-EU-certificaten voor de commerciële handel in levende, in gevangenschap geboren en gefokte tijgers en in delen en afgeleide producten daarvan te weigeren wanneer aan de voorwaarden van artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97 is voldaan en wanneer specimens binnen de EU voor niet-commerciële doeleinden worden verhandeld, moet de Cites-beheersinstantie van de lidstaat een risicogebaseerde aanpak volgen en bij de behandeling van aanvragen voor intra-EU-certificaten een zo groot mogelijke zorgvuldigheid betrachten.

In artikel 66 van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie is bepaald dat levende specimens individueel moeten worden gemerkt voordat een intra-EU-certificaat wordt afgegeven. Voor levende tijgers wordt aanbevolen als primaire markeringstechniek een microchip te gebruiken. De lidstaten moeten het gebruik overwegen van een combinatie van twee verschillende identificatie- of markeringstechnieken, met inbegrip van individuele DNA-profilering, indien van toepassing. De beschrijving van het levende specimen en/of de relevante delen en afgeleide producten op het certificaat moet voldoende gedetailleerd zijn om te garanderen dat het alleen voor dat specifieke specimen kan worden gebruikt en niet voor het witwassen van andere specimens.

Tot slot moeten certificaten voor handel binnen de EU “transactiespecifiek” zijn, dat wil zeggen dat zij alleen betrekking hebben op één enkele transactie, om ervoor te zorgen dat het certificaat alleen geldig is voor de in vak 1 van het certificaat genoemde houder. Deze aanbeveling is gebaseerd op artikel 11, lid 3, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 865/2006, waarin een lidstaat wordt toegestaan “een transactiespecifiek certificaat af te geven indien zij van oordeel is dat er andere factoren in samenhang met de instandhouding van de soort pleiten tegen de afgifte van een specimenspecifiek certificaat”, zoals beschreven in afdeling 1, punt a) van deze richtsnoeren.

c)   Aanvullende aanbeveling aan de lidstaten

Aanbevolen wordt dat de Cites-beheersinstanties van lidstaten gegevens verzamelen en bijhouden over de aantallen tijgers die in het hele land in gevangenschap worden gehouden, met inbegrip van vergunninghoudende zoölogische instellingen, reservaten en opvangcentra, circussen en reizende tentoonstellingen, en eventueel andere particuliere faciliteiten. Alle faciliteiten moeten worden verzocht nadere gegevens te verstrekken over eventuele wijzigingen in hun inventarissen, zodat de autoriteiten over actuele informatie beschikken. Om deze maatregel ten uitvoer te leggen, moeten de EU-lidstaten regelmatig inventarissen opstellen van alle faciliteiten die tijgers in hun land houden, en samenwerken met relevante organisaties, zoals de Europese Vereniging van dierentuinen en aquaria, met het oog op beste praktijken bij het opstellen van dergelijke inventarissen. De administratieve instanties moeten deze gegevens beschikbaar stellen aan alle relevante autoriteiten.

---

(1)  In deze richtsnoeren worden met “in gevangenschap geboren en gefokte tijgers” bedoeld tijgers die aan de criteria van artikel 54 van Verordening (EG) nr. 865/2006 voldoen.

(2)  Goodrich, J., Lynam, A., Miquelle, D., Wibisono, H., Kawanishi, K., Pattanavibool, A., Htun, S., Tempa, T., Karki, J., Jhala, Y. & Karanth, U. (2015). Panthera tigris. De rode lijst van bedreigde soorten 2015 van de IUCN: e.T15955A50659951.

(3)  Goodrich, J., Lynam, A., Miquelle, D., Wibisono, H., Kawanishi, K., Pattanavibool, A., Htun, S., Tempa, T., Karki, J., Jhala, Y. & Karanth, U. (2015). Panthera tigris. De rode lijst van bedreigde soorten 2015 van de IUCN: e.T15955A50659951.

(4)  Wong, R. en Krishnasamy, K. (2019). Skin and Bones Unresolved: An Analysis of Tiger Seizures from 2000-2018. TRAFFIC South East Asia Regional Office. Petaling Jaya, Selangor, Maleisië.

(5)  Voornamelijk in Thailand en Vietnam, maar ook Laos, Maleisië en Cambodja. Zie: Wong, R. and Krishnasamy, K. (2019). Skin and Bones Unresolved: An Analysis of Tiger Seizures from 2000-2018. TRAFFIC South East Asia Regional Office. Petaling Jaya, Selangor, Maleisië. blz. 1, 2, 13, 21, 28, 36, 37.

(6)  Cites-handelsdatabank. Beschikbaar op: https://trade.cites.org/

(7)  In Oostenrijk, België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Finland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Letland, Malta, Nederland, Portugal, Roemenië en Zweden is het houden en fokken van tijgers alleen toegestaan in legale, vergunninghoudende dierentuinen.

(8)  In Kroatië, Estland, Luxemburg, Slowakije en Slovenië is het houden en/of fokken van tijgers in particuliere faciliteiten toegestaan.

(9)  In Italië, Litouwen en Polen is het houden en fokken van tijgers in circussen en reizende tentoonstellingen toegestaan.

(10)  In Tsjechië, Frankrijk, Duitsland en Spanje is het houden en fokken van tijgers in particuliere faciliteiten en circussen toegestaan.

(11)  Musing, L. (2020) Falling through the system: The role of the European Union captive tiger population in the trade in tigers. A TRAFFIC and WWF report. Cambridge, VK.

(12)  SC70. (2018a). Illegale tijgerhandel in Tsjechië. Inf. Doc. 24. Zeventigste vergadering van het permanent comité van Cites in Rosa Khutor, Sotsji (Russische Federatie), 1-5 oktober 2018.

(13)  EU-TWIX is een instrument waarmee informatie-uitwisseling over de illegale handel in wilde dieren en planten in Europa wordt vergemakkelijkt. Het is een gecentraliseerde databank over inbeslagneming en strafbare feiten die door alle EU-lidstaten worden gemeld. Zie: https://www.eu-twix.org

(14)  https://tvn24.pl/magazyn-tvn24/bulion-z-kosci-jak-tygrysy-ida-na-czesci,243,4203

(15)  Beschikbaar op: https://cites.org/eng/disc/text.php#VII

(16)  Beschikbaar op: https://www.cites.org/sites/default/files/document/E-Res-12-05-R18.pdf

(17)  Beschikbaar op https://cites.org/eng/taxonomy/term/42069

(18)  Overeenkomstig Cites-kennisgeving 2008/059 betreffende tijgerfokkerijen en aangelegenheden in verband met besluit 14.69 werd de partijen verzocht zich te beraden op richtsnoeren van het Cites-secretariaat om te bepalen of besluit 14.69 op een partij van toepassing is. Dit omvatte het richtsnoer dat “voor de toepassing van dit besluit naar het oordeel van het secretariaat onder handel zowel de binnenlandse als de internationale handel kan worden verstaan”. Zie: Annex “Matters related to Decision 14.69” to Notification No 2008/059 of the CITES Secretariat “Tiger-breeding operation”: https://cites.org/sites/default/files/notif/E059.pdf

(19)  Beschikbaar op: https://cites.org/eng/taxonomy/term/42047

(20)  Beschikbaar op: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex:31997R0338

(21)  Beschikbaar op: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:32006R0865

(22)  Volgens artikel 8, lid 1, is de aankoop, het te koop vragen, de verwerving voor commerciële doeleinden, het tentoonstellen voor commerciële doeleinden, het gebruik met winstoogmerk en het verkopen, het in bezit hebben met het oog op verkoop, het ten verkoop aanbieden of het vervoeren met het oog op verkoop van specimens van de in bijlage A genoemde soorten verboden.

(23)  Zie punt 34 van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in zaak C-510/99: “Ingevolge deze bepaling is ontheffing van het erin gestelde verbod toegestaan, maar niet verplicht”.

(24)  Voor verdere overwegingen over de toepassing van het voorzorgsbeginsel, zie ook de Mededeling van de Commissie over het voorzorgsbeginsel van 2 februari 2000 (COM(2000) 1) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52000IP0352&qid=1678462382032&from=EN.

(25)  In de EU moeten vergunninghoudende dierentuinen overeenkomstig Richtlijn 1999/22/EG van de Raad (de “dierentuinrichtlijn”) geregistreerd zijn. Voor derde landen moeten vergunninghoudende dierentuinen deel uitmaken van een erkend fokprogramma. Zie ook de bijlage.

(26)  Relevante voorbeelden zijn het Europees programma voor bedreigde soorten (EEP), het American Species Survival Plan (SSP), het Australasian Species Management Program (ASMP) of de Global Species Management Plans (GSMP). Zie de bijlage I voor nadere bijzonderheden.

(27)  In de EU moeten vergunninghoudende dierentuinen overeenkomstig Richtlijn 1999/22/EG van de Raad (de “dierentuinrichtlijn”) geregistreerd zijn.

(28)  Officieel geregistreerde faciliteiten voor de opvang van dieren omvatten opvangcentra, reservaten en zoölogische instellingen.

---

BIJLAGE

Bewijs ter staving van de legitimiteit van doeleinden die niet nadelig zijn voor de instandhouding van de soorten die worden nagestreefd door vergunninghoudende zoölogische instellingen en fok- en instandhoudingsprogramma’s

In afdeling 3, punten a) en b), van deze richtsnoeren worden gevallen beschreven waarin de Cites-beheersinstantie van de lidstaat een uitvoer- en wederuitvoervergunning of een intra-EU-certificaat kan afgeven, mits zij ervan overtuigd is dat de vergunning of het certificaat zal worden gebruikt voor legitieme doeleinden die niet schadelijk zijn voor de instandhouding van de soort.

Met het oog op een geharmoniseerde aanpak in de gehele EU bij het bepalen van de legitimiteit van doeleinden die niet schadelijk zijn voor de instandhouding van de soort en die worden nagestreefd door vergunninghoudende dierentuinen (1) en fok- en instandhoudingsprogramma’s, worden nadere bijzonderheden verstrekt. Aangezien aanvragen voor uitvoervergunningen, wederuitvoervergunningen of intra-EU-certificaten kunnen verschillen, zullen de lidstaten over het algemeen het door de aanvrager verstrekte bewijsmateriaal per geval moeten beoordelen.

Als minimumvereiste geldt dat alle aanvragers bewijsmateriaal moeten verstrekken ter onderbouwing van het volgende:

| — | in de EU moeten zoölogische instelling overeenkomstig Richtlijn 1999/22/EG van de Raad (2) (de “dierentuinrichtlijn”) geregistreerd zijn; |
| --- | --- |

—

in de EU moeten zoölogische instelling overeenkomstig Richtlijn 1999/22/EG van de Raad (2) (de “dierentuinrichtlijn”) geregistreerd zijn;

| — | voor derde landen moeten zoölogische instelling deel uitmaken van een erkend fokprogramma. Voorbeelden van erkende fok- en instandhoudingsprogramma’s van zoölogische instellingen zijn het Europees programma voor bedreigde soorten (EEP), het American Species Survival Plan (SSP), het Australasian Species Management Program (ASMP) en de Global Species Management Plans (GSMP); |
| --- | --- |

—

voor derde landen moeten zoölogische instelling deel uitmaken van een erkend fokprogramma. Voorbeelden van erkende fok- en instandhoudingsprogramma’s van zoölogische instellingen zijn het Europees programma voor bedreigde soorten (EEP), het American Species Survival Plan (SSP), het Australasian Species Management Program (ASMP) en de Global Species Management Plans (GSMP);

| — | het reservaat of opvangcentrum moet geregistreerd zijn bij en gecontroleerd worden door de bevoegde autoriteiten van het land van bestemming. |
| --- | --- |

—

het reservaat of opvangcentrum moet geregistreerd zijn bij en gecontroleerd worden door de bevoegde autoriteiten van het land van bestemming.

Indien de in de aanvraag verstrekte informatie onduidelijk is of er twijfel bestaat over de legitimiteit van het door de instelling of het fok- en instandhoudingsprogramma nagestreefde doel, moet de administratieve instantie om nadere details verzoeken.

---

(1)  Zie voetnoot 25.

(2)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:31999L0022

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 18.4.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 135/9 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 135/9

---

Wisselkoersen van de euro (1)

17 april 2023

(2023/C 135/02)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,0981 |
| JPY | Japanse yen | 146,97 |
| DKK | Deense kroon | 7,4520 |
| GBP | Pond sterling | 0,88373 |
| SEK | Zweedse kroon | 11,3163 |
| CHF | Zwitserse frank | 0,9812 |
| ISK | IJslandse kroon | 149,70 |
| NOK | Noorse kroon | 11,3640 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 23,345 |
| HUF | Hongaarse forint | 371,70 |
| PLN | Poolse zloty | 4,6288 |
| RON | Roemeense leu | 4,9425 |
| TRY | Turkse lira | 21,2835 |
| AUD | Australische dollar | 1,6356 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4673 |
| HKD | Hongkongse dollar | 8,6200 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,7717 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,4615 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 444,13 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 19,8937 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,5433 |
| IDR | Indonesische roepia | 16 299,22 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,8558 |
| PHP | Filipijnse peso | 61,449 |
| RUB | Russische roebel | |
| THB | Thaise baht | 37,753 |
| BRL | Braziliaanse real | 5,3861 |
| MXN | Mexicaanse peso | 19,7526 |
| INR | Indiase roepie | 90,0607 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,0981

JPY

Japanse yen

146,97

DKK

Deense kroon

7,4520

GBP

Pond sterling

0,88373

SEK

Zweedse kroon

11,3163

CHF

Zwitserse frank

0,9812

ISK

IJslandse kroon

149,70

NOK

Noorse kroon

11,3640

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

23,345

HUF

Hongaarse forint

371,70

PLN

Poolse zloty

4,6288

RON

Roemeense leu

4,9425

TRY

Turkse lira

21,2835

AUD

Australische dollar

1,6356

CAD

Canadese dollar

1,4673

HKD

Hongkongse dollar

8,6200

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,7717

SGD

Singaporese dollar

1,4615

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 444,13

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

19,8937

CNY

Chinese yuan renminbi

7,5433

IDR

Indonesische roepia

16 299,22

MYR

Maleisische ringgit

4,8558

PHP

Filipijnse peso

61,449

RUB

Russische roebel

THB

Thaise baht

37,753

BRL

Braziliaanse real

5,3861

MXN

Mexicaanse peso

19,7526

INR

Indiase roepie

90,0607

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 18.4.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 135/10 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 135/10

---

Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)

(Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 (1))

(Voor de EER relevante tekst)

(2023/C 135/03)

Besluit tot verlening van een autorisatie

| Referentie van het besluit (2) | Datum van het besluit | Naam van de stof | Houder van de autorisatie | Nummer van de autorisatie | Toegestaan gebruik | Datum van verstrijken van de herbeoordelingstermijn | Gronden voor het besluit |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| C(2023) 2259 | 11 april 2023 | Chroomtrioxide
  EG-nr. 215-607-8, CAS-nr. 1333-82-0 | Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, Finland | REACH/23/11/0 | Galvanisatie van substraten van metaal en kunststof waarbij chroomtrioxide wordt gebruikt om functionele oppervlakken voor sanitaire toepassingen te verkrijgen | 31 december 2028 | Overeenkomstig artikel 60, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 wegen bij het gebruik van de stof de sociaaleconomische voordelen zwaarder dan het risico voor de gezondheid van de mens en het milieu en zijn er geen geschikte alternatieve stoffen of technieken. |
| Oras Olesno Sp. z o.o, Lesna 2 46300 Olesno, Polen | REACH/23/11/1 |
| Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, Finland | REACH/23/11/2 | Voorbehandeling (“etsen”) van kunststofsubstraten waarbij chroomtrioxide wordt gebruikt voor galvanisatie in sanitaire toepassingen |

Referentie van het besluit (2)

Datum van het besluit

Naam van de stof

Houder van de autorisatie

Nummer van de autorisatie

Toegestaan gebruik

Datum van verstrijken van de herbeoordelingstermijn

Gronden voor het besluit

C(2023) 2259

11 april 2023

Chroomtrioxide

EG-nr. 215-607-8, CAS-nr. 1333-82-0

Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, Finland

REACH/23/11/0

Galvanisatie van substraten van metaal en kunststof waarbij chroomtrioxide wordt gebruikt om functionele oppervlakken voor sanitaire toepassingen te verkrijgen

31 december 2028

Overeenkomstig artikel 60, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 wegen bij het gebruik van de stof de sociaaleconomische voordelen zwaarder dan het risico voor de gezondheid van de mens en het milieu en zijn er geen geschikte alternatieve stoffen of technieken.

Oras Olesno Sp. z o.o, Lesna 2 46300 Olesno, Polen

REACH/23/11/1

Oras Oy, Isometsäntie 2, 26100 Rauma, Finland

REACH/23/11/2

Voorbehandeling (“etsen”) van kunststofsubstraten waarbij chroomtrioxide wordt gebruikt voor galvanisatie in sanitaire toepassingen

---

(1)  PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1.

(2)  Het besluit is te vinden op de website van de Europese Commissie: Authorisation (europa.eu).

---

| 18.4.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 135/11 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 135/11

---

Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)

(Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 (1))

(Voor de EER relevante tekst)

(2023/C 135/04)

Besluit tot verlening van een autorisatie

| Referentie van het besluit (2) | Datum van het besluit | Naam van de stof | Houder van de autorisatie | Nummer van de autorisatie | Toegestaan gebruik | Datum van verstrijken van de herbeoordelingstermijn | Gronden voor het besluit |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| C(2023) 2321 | 11 april 2023 | Chroomtrioxide
  EG-nr. 215-607-8, CAS-nr. 1333-82-0 | Viega GmbH — Co. KG, Bielefelder Strasse 94, 57368 Lennestadt Elspe, Duitsland | REACH/23/10/0 | Galvanisatie van verschillende soorten substraten waarbij chroomtrioxide wordt gebruikt om zeer duurzame functionele oppervlakken met een zilverachtige glans voor sanitaire toepassingen te verkrijgen | 31 december 2028 | Overeenkomstig artikel 60, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 wegen bij het gebruik van de stof de sociaaleconomische voordelen zwaarder dan het risico voor de gezondheid van de mens en het milieu en zijn er geen geschikte alternatieve stoffen of technieken. |
| REACH/23/10/1 | Etsen van kunststof met chroomtrioxide als voorbehandeling voor galvanisatie voor sanitaire toepassingen |

Referentie van het besluit (2)

Datum van het besluit

Naam van de stof

Houder van de autorisatie

Nummer van de autorisatie

Toegestaan gebruik

Datum van verstrijken van de herbeoordelingstermijn

Gronden voor het besluit

C(2023) 2321

11 april 2023

Chroomtrioxide

EG-nr. 215-607-8, CAS-nr. 1333-82-0

Viega GmbH — Co. KG, Bielefelder Strasse 94, 57368 Lennestadt Elspe, Duitsland

REACH/23/10/0

Galvanisatie van verschillende soorten substraten waarbij chroomtrioxide wordt gebruikt om zeer duurzame functionele oppervlakken met een zilverachtige glans voor sanitaire toepassingen te verkrijgen

31 december 2028

Overeenkomstig artikel 60, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 wegen bij het gebruik van de stof de sociaaleconomische voordelen zwaarder dan het risico voor de gezondheid van de mens en het milieu en zijn er geen geschikte alternatieve stoffen of technieken.

REACH/23/10/1

Etsen van kunststof met chroomtrioxide als voorbehandeling voor galvanisatie voor sanitaire toepassingen

---

(1)  PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1.

(2)  Het besluit is te vinden op de website van de Europese Commissie: Authorisation (europa.eu).

---

V Bekendmakingen

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

| 18.4.2023 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 135/12 |
| --- | --- | --- | --- |

18.4.2023

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 135/12

---

Bekendmaking van een mededeling van de goedkeuring van een standaardwijziging van een productdossier voor een naam in de wijnsector als bedoeld in artikel 17, leden 2 en 3, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie

(2023/C 135/05)

Deze mededeling wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie (1).

MEDEDELING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN STANDAARDWIJZIGING

“Ρομπόλα Κεφαλληνίας”

PDO-GR-A1240-AM01

Datum van mededeling: 18 januari 2022

BESCHRIJVING VAN EN REDENEN VOOR DE GOEDGEKEURDE WIJZIGING

1.   De wijziging omvat een correctie van het alcoholgehalte van de droge witte wijn

In het bijzonder:

| — | het bereik van het natuurlijk alcoholgehalte is vergroot van 11,0-12,6 % vol tot 11,0-13,6 % vol; |
| --- | --- |

—

het bereik van het natuurlijk alcoholgehalte is vergroot van 11,0-12,6 % vol tot 11,0-13,6 % vol;

| — | het maximaal effectief alcoholgehalte is verhoogd van 12,5 % vol tot 13,5 % vol; |
| --- | --- |

—

het maximaal effectief alcoholgehalte is verhoogd van 12,5 % vol tot 13,5 % vol;

| — | het maximaal totaal alcoholgehalte is verhoogd van 12,5 % vol tot 13,5 % vol; |
| --- | --- |

—

het maximaal totaal alcoholgehalte is verhoogd van 12,5 % vol tot 13,5 % vol;

| — | het minimaal effectief alcoholgehalte is vastgesteld op 11,0 % vol. |
| --- | --- |

—

het minimaal effectief alcoholgehalte is vastgesteld op 11,0 % vol.

Reden: de laatste jaren is het steeds vaker extreem warm en droog. Het gevolg is dat de druiven vocht verliezen en snel rijp worden, waardoor het moeilijk is om het alcoholgehalte onder de 12,5 % vol te houden.

Vooral de parameter “maximumtemperatuur” laat de afgelopen jaren een duidelijke stijging zien in de maanden mei tot en met augustus, maanden die cruciaal zijn voor de ontwikkeling en rijping van de druiven. Deze waarneming is gebaseerd op meteorologische gegevens van de website “meteoblue” voor 1990 tot 2020 en op lokale gegevens uit het robolagebied. Die laatste zijn afkomstig van de drie door de Robola Cooperative en de Ionische Universiteit opgezette weerstations die sinds 2013 actief zijn.

Uit organoleptische controles blijkt dat robolawijnen hun typiciteit behouden tussen 12,5 % vol en 13,6 % vol, terwijl in veel gevallen de kwaliteitskenmerken van de wijnen juist beter worden.

In het algemeen heeft het druivenras robola kleine druiven. Elke druif heeft twee tot drie pitten, wat betekent dat het gewicht van de pitten een groter dan gemiddeld deel van het totale gewicht uitmaakt. Bij het ras robola beginnen de pitten te rijpen vanaf 12 graden Baumé. Wanneer de druiven worden geperst, zorgen onrijpe pitten voor groene “onrijpe” tanninen in de wijn. Dit is een ongewenst kenmerk voor robola.

Verder geldt dat, om optimaal gebruik te maken van nieuwe vinificatietechnieken, zoals koude maceratie, en de kenmerken van het ras echt zoveel mogelijk tot uiting te laten komen, de druiven mooi rijp moeten zijn bij 12,5 tot 13,0 graden Baumé.

Het punt “Beschrijving van de wijn(en)” is gewijzigd.

2.   Actualisering van het technisch dossier voor de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας

In het kader van de actualisering van het technisch dossier zijn de volgende wijzigingen aangebracht in het productdossier:

| i) | het onderdeel “Verband met het geografische gebied” is uitgebreid, met name de punten “Geografische omgeving”, “Productgegevens” en “Causale interactie”; |
| --- | --- |

i)

het onderdeel “Verband met het geografische gebied” is uitgebreid, met name de punten “Geografische omgeving”, “Productgegevens” en “Causale interactie”;

| ii) | nationale bepalingen zijn toegevoegd en vervangen met betrekking tot de toepasselijke voorschriften en controles voor BOB-wijnen; |
| --- | --- |

ii)

nationale bepalingen zijn toegevoegd en vervangen met betrekking tot de toepasselijke voorschriften en controles voor BOB-wijnen;

| iii) | de gegevens van de bevoegde toezichthoudende autoriteiten zijn gewijzigd. |
| --- | --- |

iii)

de gegevens van de bevoegde toezichthoudende autoriteiten zijn gewijzigd.

De onderdelen “Verband met het geografische gebied”, “Toepasselijke voorschriften” en “Gegevens van de toezichthoudende instanties en organen” zijn gewijzigd.

ENIG DOCUMENT

1.   Naam/namen

Ρομπόλα Κεφαλληνίας

2.   Type geografische aanduiding

BOB – beschermde oorsprongsbenaming

3.   Categorieën wijnbouwproducten

| 1. | Wijn |
| --- | --- |

1.

4.   Beschrijving van de wijn(en)

Droge witte wijn

BEKNOPTE OMSCHRIJVING

Uiterlijk: groenwitte kleur met een goudgele weerschijn, afhankelijk van de vinificatietechniek en het moment van bottelen.

Geur: bloemenaroma’s van citrus en fruitige aroma’s van perzik, citroen en appel, matig intens. Het aroma wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van mineraliteit, een staalachtigheid, wat de typische uitdrukking is van het druivenras binnen het terroir van het eiland.

Smaak: smaakvol met een kenmerkende verfrissende zuurgraad, kooldioxidebelletjes en een lange afdronk.

| — | Natuurlijk alcoholgehalte: 11,0-13,6 % vol |
| --- | --- |

—

Natuurlijk alcoholgehalte: 11,0-13,6 % vol

| — | Maximaal effectief alcoholgehalte: 13,5 % vol |
| --- | --- |

—

Maximaal effectief alcoholgehalte: 13,5 % vol

| — | Totaal suikergehalte: maximaal 4,0 gram per liter






  Algemene analytische kenmerken |
| --- | --- |
| Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent) | 13,5 |
| Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent) | 11 |
| Minimale totale zuurgraad | 4 gram per liter, uitgedrukt in wijnsteenzuur |
| Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter) | 18 |
| Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter) | 200 |

—

Totaal suikergehalte: maximaal 4,0 gram per liter

Algemene analytische kenmerken

Maximaal totaal alcoholgehalte (in volumeprocent)

13,5

Minimaal effectief alcoholgehalte (in volumeprocent)

11

Minimale totale zuurgraad

4 gram per liter, uitgedrukt in wijnsteenzuur

Maximaal gehalte aan vluchtige zuren (in milli-equivalent per liter)

18

Maximaal totaalgehalte aan zwaveldioxide (in milligram per liter)

200

5.   Wijnbereidingsprocedés

5.1.   Specifieke oenologische procedés

1.   Leivormen

Teeltwijze

De wijnstokken worden in de vorm van een beker geleid of in een enkel cordon gesnoeid met maximaal zes vruchttakken, elk met twee ogen. De wijnstokken worden meer dan vier jaar na het enten productief. Teelttechnieken die geen deel uitmaken van de voorouderlijke tradities van de regio, zijn niet toegestaan.

2.   Specifieke oenologische procedés voor de wijnproductie

Specifiek oenologisch procedé

Om de aanduiding “Επιλεγμένος” of “Réserve” te kunnen gebruiken, moeten de droge witte wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας (Robola Kefallinias):

| — | in totaal ten minste één jaar gerijpt zijn, waarvan ten minste zes maanden in eiken vaten en drie maanden in flessen. |
| --- | --- |

—

in totaal ten minste één jaar gerijpt zijn, waarvan ten minste zes maanden in eiken vaten en drie maanden in flessen.

Om de aanduiding “Ειδικά Επιλεγμένος” of “Grande réserve” te kunnen gebruiken, moeten de droge witte wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας (Robola Kefallinias):

| — | in totaal ten minste twee jaar gerijpt zijn, waarvan ten minste twaalf maanden in eiken vaten en zes maanden in flessen. |
| --- | --- |

—

in totaal ten minste twee jaar gerijpt zijn, waarvan ten minste twaalf maanden in eiken vaten en zes maanden in flessen.

3.   Bereiding van witte wijn

Beperkingen met betrekking tot de wijnbereiding

De witte wijn met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας wordt bereid volgens de klassieke methode voor witte wijn. Het kneuzen van de druiven en de omzetting van de most in wijn vindt plaats in wijnmakerijen met de nodige voorzieningen voor de toepassing van moderne productietechnologieën voor witte wijn. De druiven mogen niet worden gekneusd in een continupers. De temperatuur tijdens de alcoholische gisting moet lager zijn dan 20 °C.

5.2.   Maximumopbrengsten

| 1. | Maximumopbrengst in hectoliter eindproduct per hectare
  56 hectoliter per hectare |
| --- | --- |

1.

Maximumopbrengst in hectoliter eindproduct per hectare

56 hectoliter per hectare

| 2. | Maximumopbrengst in kilogram druiven per hectare
  8 000 kilogram druiven per hectare |
| --- | --- |

2.

Maximumopbrengst in kilogram druiven per hectare

8 000 kilogram druiven per hectare

6.   Afgebakend geografisch gebied

Het gebied van de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας ligt ten minste 50 meter boven zeeniveau, binnen de grenzen van de volgende lokale gemeenschappen: Omala, Davgata, Dilinata, Troianata en Faraklata. Ook de gebieden boven de provinciale weg Argostoli-Poros in de lokale gemeenschappen Moussata en Vlachata van Kefalonia behoren tot het gebied.

7.   Wijndruivenrassen

Robola Β

8.   Beschrijving van het (de) verband(en)

8.1.   Historisch, cultureel, sociaal en economisch verband

I.   Historisch verband

De wijn Ρομπόλα Κεφαλληνίας is het emblematische product van het eiland. De wijn vertegenwoordigt lokale producten en is een referentiepunt voor de lokale bevolking en voor emigranten uit Kefalonia overal ter wereld.

De wijnbouw op Kefalonia is diepgeworteld en gaat terug tot een legendarisch verleden. Cephalus arriveerde op Kefalonia om zich in de kolonie van zijn thuisland te vestigen. Het was immers Atheens land. Meteen nadat hij voet op het eiland had gezet, plantte hij er de wijnstokken die hij had meegebracht als herinnering aan zijn thuisland. Na verloop van tijd werd het Atheense land het land van Thinia, waaraan het eiland zijn naam ontleent.

Jaren later wordt het eerste schriftelijke bewijs van de teelt van robola aangetroffen in een document uit 1520. Het gaat om een inventarislijst van eigendommen van de kerk. Kort daarna wordt nog een verwijzing gevonden in een brief van 25 januari 1544, van een zekere Guglielmo Defarana aan de rooms-katholieke bisschop van het eiland. In 1557 noemt ook de Italiaanse reiziger Pellegrino Brocardi robola, zowel de druif als de wijn ervan, waar hij met lovende woorden over spreekt.

Hoewel sommigen vermoeden dat er verbanden zijn met Italiaanse witte rassen, kan ervan worden uitgegaan dat het een lokaal druivenras is. Uit recente archeologische studies is namelijk gebleken dat van de wijnbouw in Griekenland al sporen terug te vinden zijn in het neolithicum. Daarnaast is door de vroege Griekse kolonisatie van alle delen van het Middellandse Zeegebied de basis gelegd voor de latere ontwikkeling van de wijnbouw.

De teelt van robola verloopt sindsdien volgens de veranderingen en ontwikkeling van het eiland. In 1836 schrijft Andreas Laskaratos, een iconische letterkundige van Kefalonia in de 19e eeuw, in zijn canonieke werk Lixouri in 1836, boek II, vers 54: “Vergeef mij alles wat ik heb gezegd, want ik heb robolawijn gedronken”. Een van de kenmerken van dit ras is dat de teelt ervan sinds de oudheid deel uitmaakt van de bakermat van de lokale plattelandscultuur.

II.   Cultureel, sociaal en economisch verband

De BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας is de enige BOB van een Griekse wijn die haar naam niet alleen ontleent aan het gebied, maar ook aan het druivenras. Robola is het meest aangeplante ras op Kefalonia. Dit ras gedijt op over het algemeen arme, onvruchtbare bodems, soms zo arm dat de Italianen de wijn “Vino di Sasso” noemen, wat “wijn van steen” betekent.

Op de hellingen van de berg Ainos staan nog steeds veel niet geënte wijnstokken die bijzonder oud zijn. De wijn “Ρομπόλα Κεφαλληνίας” is diep verweven in de cultuur, de lokale keuken en het dagelijks leven van de lokale bevolking, alsook in het toerisme op het eiland.

8.2.   Geografische omgeving en geografische oorsprong

Geografische omgeving en geografische oorsprong

Bodemgesteldheid

De bodems van het “robolagebied” bestaan hoofdzakelijk uit halfbergachtige, onvruchtbare, kiezelhoudende en hellende kalksteengrond. Het druivenras heeft zich echter volledig aan dit terrein aangepast en levert een wijn op met de aangegeven specifieke kenmerken.

Dit terreintype levert lage opbrengsten op: 5 000 tot 6 000 kilogram druiven per hectare.

Klimaat

Het klimaat in de regio zorgt ervoor dat de druiven vroeg rijp worden, tussen 15 en 18 augustus, wat ertoe bijdraagt dat de grondstoffen van goede kwaliteit zijn. Dankzij de vroege rijping worden ziekten voorkomen die worden veroorzaakt door de regenval begin september, zoals botrytis en zuurrot, waarvoor robola bijzonder bevattelijk is.

In het gebied valt veel neerslag in de winter, met gemiddeld 1 200 millimeter per jaar. De zomers zijn echter zeer droog, maar dat heeft geen desastreuze gevolgen omdat de zomeravonden bijzonder koel zijn door de vochtige eilandbries van de berg Ainos. Al deze factoren zorgen ervoor dat de planten de hitteschok van de dag kunnen opvangen.

Topografie

De topografie van Kefalonia is bergachtig. Er zijn aanzienlijke hoogteverschillen, steile hellingen en aanzienlijke verticale verplaatsingen. Het hoogste punt ligt op 1 628 meter, de hoogste top van de berg Ainos, die Megas Soros wordt genoemd.

De berg Ainos is een nationaal park. De berg is grotendeels begroeid met de op het eiland inheemse Griekse zilverspar (Abies cephalonica), vooral aan de oostkant.

Het nationale park ligt in het zuidwestelijke deel van het eiland en strekt zich uit in noordwestelijke tot zuidoostelijke richting. Over het algemeen strekken de toppen van de berg Ainos zich in dezelfde noordnoordwestelijke richting uit. Het betreft: Roudi (1 125 m), Manolati (1 000 m), Vrochonas (946 m), Xerakias (1 068 m), Merovigli (994 m), Agia Dynati (1 131 m) en Kalon Oros (901 m). Andere toppen liggen in zuidoostoostelijke richting, waaronder de meer afgescheiden bergen Atros (895 m), Kokkini Rachi (1 082 m) en Avgo (929 m).

De bergketens, dalen en laagvlakten volgen drie hoofdassen: i) NW-ZO, ii) NO-ZW en iii) N-Z met kleine afwijkingen. Deze assen komen overeen met geologische plooien, breuken waarlangs zich steile hellingen hebben gevormd, zoals steile kusten, en breuken waarlangs de mechanische spanning van gesteente selectieve corrosie heeft vergemakkelijkt, waardoor zich talrijke ravijnen en dalen hebben gevormd.

Vanwege de tektonische ligging is Kefalonia een eiland met een rijke geologie en met de talrijke en zeer gevarieerde geologische formaties een uitstekend voorbeeld van de kracht van geologische processen. Kenmerkend voor het eiland is dat het grootste deel ervan is bedekt met kalksteen.

De genoemde kenmerken zijn ook te vinden in het “robolagebied”. De robolawijngaarden liggen in het halfbergachtige gebied van het eiland, dat zich op minder dan 1 000 meter hoogte bevindt, in een morfologisch divers landschap, anders dan een eilandlandschap, in het “achterland” van Kefalonia. In dit glooiende halfbergachtige landschap hebben zich twee poljen (laagten) gevormd. De ene bevindt zich in Omala en de andere in Troianata.

8.3.   Productgegevens en causale interactie

I.   Productgegevens

De klimaatomstandigheden en verschillende bodemtypen van het gebied, het geteelde druivenras en de toegepaste teeltmethoden en vinificatietechnieken dragen samen bij tot de kwaliteitskenmerken van de wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας.

De wijn met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας wordt uitsluitend bereid uit het lokale Griekse druivenras robola. Robola is bijzonder gevoelig voor ziekten en droogte. De goede eigenschappen ervan kunnen zich alleen ontwikkelen bij geschikte omstandigheden. Het Ionische eiland Kefalonia is het belangrijkste teeltgebied. Ook worden daar de wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας geproduceerd.

Ondanks het kwetsbare karakter van het ras, waarvoor onvruchtbaar en bij voorkeur bergachtig terrein nodig is, is het een productief ras. Daarom is het, voor goede robola, noodzakelijk om de opbrengsten in bepaalde delen van het gebied te beperken. Omdat het ras gemakkelijk oxideert, is dezelfde zorg vereist bij de wijnbereiding, die doorgaans volledig plaatsvindt in roestvrijstalen vaten.

De wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας zijn groenwit van kleur met een goudgele weerschijn, afhankelijk van de vinificatietechniek en het moment van bottelen. De aroma’s variëren afhankelijk van het type wijn en de rijping. De kenmerkende aroma’s zijn matig intens en bestaan uit bloemenaroma’s van citrus en fruitige aroma’s van perzik, citroen en appel. De wijnen hebben een frisse en intense zuurgraad, een volle body en een lange afdronk. Er is ook sprake van een “Europese” mineraliteit, wat de typische uitdrukking is van het druivenras binnen het terroir van het eiland.

II.   Causale interactie

De specifieke kenmerken van het gebied zijn: de westzuidwestelijke ligging van de wijngaarden, de nabijheid van de berg Ainos met de zilversparrenbossen en de nabijheid van de zee. Samen met het druivenras en de toegepaste vinificatietechnieken zijn deze kenmerken verantwoordelijk voor het specifieke karakter van de wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας.

Het robolagebied is halfbergachtig met steile hellingen, gekenmerkt door kalksteen, kiezels en onvruchtbare bodems. Het klimaat wordt gekenmerkt door veel neerslag in de winter en warme, droge zomerdagen. Deze worden evenwel gecompenseerd door uitzonderlijk koele nachten, een fenomeen dat wordt veroorzaakt door de zeebries die via de wijngaarden opstijgt naar de top van de berg Ainos. De Ionische Zee “lest de dorst” van het robolagebied, terwijl de vochtigheid van de zomernachten, die als een magische sluier “optrekt”, de “levensadem” is van het gevarieerde natuurlijke landschap van het nationale park van de berg Ainos. Daar, in die zeldzame configuratie van bergen en zee, produceert het land van robola zijn schat voor de mens.

In het bijzonder is de teeltwijze voor robola in de loop van de jaren vrijwel gelijk gebleven, omdat de vorm van de bedrijven niet is veranderd.

De landbouwbedrijven zijn klein. De gebruikte landbouwproductiemiddelen zijn over het algemeen mild, net als de traditionele methoden om ziekten te bestrijden, meestal met behulp van kopersulfaat. Kenmerkend voor het hele gebied is dat onkruid niet wordt bestreden met onkruidverdelger, maar door de grond te bewerken, soms zelfs met de hand.

Vanwege de onvruchtbare bodem, de hellingen en het gebrek aan vocht in de zomer worden de wijnstokken in een lage bekervorm geleid met vier tot vijf scheuten. Elke vruchttak wordt tot twee ogen teruggesnoeid.

Gezien de bovengenoemde omstandigheden is de ontwikkeling van het blad van de planten beperkt. Om de binnenste delen van de planten van schaduw te voorzien en de druiven tegen de zonnestralen te beschermen, gebruiken de producenten een traditionele techniek waarbij de takken naar binnen worden gedraaid en worden bijeengebonden. Deze techniek wordt ter plaatse “koutsouniama” genoemd.

Al het bovengenoemde gaat perfect samen met de milde teeltmethoden die de producenten al eeuwenlang toepassen. Dit resulteert in de specifieke kenmerken van de wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας, waaronder de zeer karakteristieke aroma’s die gepaard gaan met een “metaalachtige scherpte”, een kenmerkende zuurgraad en een evenwichtige en consistente smaak.

Concluderend kan worden gesteld dat wijn met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας het emblematische product van het eiland is. Als het belangrijkste lokale product is de wijn een referentiepunt voor de lokale bevolking en voor mensen uit Kefalonia overal ter wereld.

De wijnstokken hebben ronde druiven met een lichtgele kleur en een dunne schil. Ze zijn met name goed aangepast aan de bergen, die doorgaans steil zijn met arme, kiezelhoudende kalksteenbodems, en groeien in een omgeving met veel neerslag in de winter en droge zomers. Dit resulteert in een aromatische aanwezigheid in combinatie met een “metaalachtige scherpte”, een kenmerkende zuurgraad en een evenwichtige en consistente smaak.

9.   Andere essentiële voorwaarden (verpakking, etikettering, andere vereisten)

Afwijkingen

Rechtskader

EU-wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde

Afwijking betreffende de productie in het afgebakende geografische gebied

Beschrijving van de voorwaarde

Artikel 5, lid 1, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 van de Commissie

tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft aanvragen tot bescherming van oorsprongsbenamingen, geografische aanduidingen en traditionele aanduidingen in de wijnsector, de bezwaarprocedure, gebruiksbeperkingen, wijzigingen van productdossiers, de annulering van de bescherming en de etikettering en presentatie

Afwijkingen

Rechtskader

Nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde

Afwijking betreffende de productie in het afgebakende geografische gebied

Beschrijving van de voorwaarde

Besluit nr. 386323/3803 van 10 november 1976 van de minister van Landbouw (Grieks staatsblad, reeks II, nr. 1407 van 25 november 1976) betreffende de verwerking van druiven buiten het gebied voor wijnen met een oorsprongsbenaming.

Dit besluit verleent het recht om het kneuzen van de druiven en de vinificatie van de most ten behoeve van de bereiding van wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας uit te voeren in elke willekeurige wijnmakerij op Cefalonia, mits deze aan de eisen voor de productie van de wijnen met de BOB voldoet.

Aanvullende bepalingen betreffende etikettering van de wijn

Rechtskader

Nationale wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde

Aanvullende bepalingen met betrekking tot de etikettering

Beschrijving van de voorwaarde

I.   Aanduidingen die verwijzen naar bepaalde productiemethoden

In artikel 1 van ministerieel besluit nr. 280557 van 9 juni 2005 tot vaststelling van de periode van rijping, veroudering en het op de markt brengen van wijnen met een oorsprongsbenaming van superieure kwaliteit en van plaatselijke wijnen, en van de aanduidingen die worden gebruikt bij de etikettering ervan met betrekking tot de productie- of bereidingsmethoden (Grieks staatsblad, reeks II, nr. 818 van 15 juni 2005) zijn de voorwaarden vastgesteld voor het gebruik van de volgende aanduidingen:

| — | “ΝΕΟΣ ΟΙΝΟΣ” of “ΝΕΑΡΟΣ ΟΙΝΟΣ” (nieuwe wijn) |
| --- | --- |

—

“ΝΕΟΣ ΟΙΝΟΣ” of “ΝΕΑΡΟΣ ΟΙΝΟΣ” (nieuwe wijn)

| — | “ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” of “ΩΡΙΜΑΣΕ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (verouderd in het vat) |
| --- | --- |

—

“ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” of “ΩΡΙΜΑΣΕ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (verouderd in het vat)

| — | “ΠΑΛΑΙΩΜΕΝΟΣ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” of “ΠΑΛΑΙΩΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (gerijpt in het vat) |
| --- | --- |

—

“ΠΑΛΑΙΩΜΕΝΟΣ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” of “ΠΑΛΑΙΩΣΗ ΣΕ ΒΑΡΕΛΙ” (gerijpt in het vat)

II.   Vermelding van het oogstjaar op het etiket

Indien de aanduidingen “ΝΕΟΣ ΟΙΝΟΣ” of “ΝΕΑΡΟΣ ΟΙΝΟΣ” (“nieuwe wijn”) worden gebruikt voor de etikettering van de wijnen is het verplicht het oogstjaar op het etiket aan te brengen, in overeenstemming met artikel 1, lid 2, van ministerieel besluit nr. 280557 van 9 juni 2005 tot vaststelling van de periode van rijping, veroudering en het op de markt brengen van wijnen met een oorsprongsbenaming van superieure kwaliteit en van plaatselijke wijnen, en van de aanduidingen die worden gebruikt bij de etikettering ervan met betrekking tot de productie- of bereidingsmethoden (Grieks Staatsblad, reeks II, nr. 818 van 15 juni 2005).

III.   Traditionele aanduidingen

| — | Traditionele aanduidingen in overeenstemming met ministerieel besluit nr. 235309 van 7 februari 2002 betreffende de goedkeuring van traditionele aanduidingen die voor wijn worden gebruikt, die verband houden met de oorsprongsbenaming of de geografische aanduiding.
  Krachtens het bovengenoemde ministerieel besluit kunnen de volgende traditionele aanduidingen worden gebruikt bij de etikettering van wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας:
  ΛΕΥΚΟΣ ΑΠΟ ΛΕΥΚΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ / Blanc de blancs [witte wijn van witte druiven], ΟΙΝΟΣ ΛΟΦΩΝ / Vin de collines [wijn uit de heuvels], ΟΙΝΟΣ ΠΛΑΓΙΩΝ / Vin de côteaux [wijn van de hellingen], ΑΠΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ)/ Vin de vignobles insulaires [wijn van eilandwijngaarden], ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ) Ή ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΑ ΚΡΑΣΑΜΠΕΛΑ / Vin de vignobles montagneux [wijn van bergwijngaarden]. |
| --- | --- |

—

Traditionele aanduidingen in overeenstemming met ministerieel besluit nr. 235309 van 7 februari 2002 betreffende de goedkeuring van traditionele aanduidingen die voor wijn worden gebruikt, die verband houden met de oorsprongsbenaming of de geografische aanduiding.

Krachtens het bovengenoemde ministerieel besluit kunnen de volgende traditionele aanduidingen worden gebruikt bij de etikettering van wijnen met de BOB Ρομπόλα Κεφαλληνίας:

ΛΕΥΚΟΣ ΑΠΟ ΛΕΥΚΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ / Blanc de blancs [witte wijn van witte druiven], ΟΙΝΟΣ ΛΟΦΩΝ / Vin de collines [wijn uit de heuvels], ΟΙΝΟΣ ΠΛΑΓΙΩΝ / Vin de côteaux [wijn van de hellingen], ΑΠΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ)/ Vin de vignobles insulaires [wijn van eilandwijngaarden], ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΟ(ΥΣ) ΑΜΠΕΛΩΝΑ(ΕΣ) Ή ΑΠΟ ΟΡΕΙΝΑ ΚΡΑΣΑΜΠΕΛΑ / Vin de vignobles montagneux [wijn van bergwijngaarden].

| — | Traditionele aanduidingen, in overeenstemming met artikel 112 van Verordening (EU) nr. 1308/2013, die verband houden met de oorsprongsbenaming of de geografische aanduiding.
  In overeenstemming met artikel 113 van Verordening (EU) nr. 1308/2013, en zoals gedefinieerd en geregistreerd in de elektronische databank “E-Bacchus”, mogen de volgende traditionele aanduidingen worden gebruikt bij de etikettering van wijnen met de beschermde oorsprongsbenaming Ρομπόλα Κεφαλληνίας, mits aan de relevante voorwaarden van de EU- en nationale wetgeving wordt voldaan:
  Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας (ΟΠΑΠ) (oorsprongsbenaming van superieure kwaliteit (SQDO)) in plaats van de BOB, Αγρέπαυλη (Agrepavlis), Αμπέλι (Ampeli), Αμπελώνας (ες) (Ampelonas(es)), Αρχοντικό (Archontiko), Ειδικά επιλεγμένος (Grande réserve), Επιλογή of Επιλεγμένος (Réserve), Κάστρο (Kastro), Κτήμα (Ktima), Μετόχι (Metochi), Μοναστήρι (Monastiri), Ορεινό Κτήμα (Oreino Ktima), Ορεινοί Αμπελώνες (Oreinoi Ampelones) en Πύργος (Pyrgos). |
| --- | --- |

—

Traditionele aanduidingen, in overeenstemming met artikel 112 van Verordening (EU) nr. 1308/2013, die verband houden met de oorsprongsbenaming of de geografische aanduiding.

In overeenstemming met artikel 113 van Verordening (EU) nr. 1308/2013, en zoals gedefinieerd en geregistreerd in de elektronische databank “E-Bacchus”, mogen de volgende traditionele aanduidingen worden gebruikt bij de etikettering van wijnen met de beschermde oorsprongsbenaming Ρομπόλα Κεφαλληνίας, mits aan de relevante voorwaarden van de EU- en nationale wetgeving wordt voldaan:

Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας (ΟΠΑΠ) (oorsprongsbenaming van superieure kwaliteit (SQDO)) in plaats van de BOB, Αγρέπαυλη (Agrepavlis), Αμπέλι (Ampeli), Αμπελώνας (ες) (Ampelonas(es)), Αρχοντικό (Archontiko), Ειδικά επιλεγμένος (Grande réserve), Επιλογή of Επιλεγμένος (Réserve), Κάστρο (Kastro), Κτήμα (Ktima), Μετόχι (Metochi), Μοναστήρι (Monastiri), Ορεινό Κτήμα (Oreino Ktima), Ορεινοί Αμπελώνες (Oreinoi Ampelones) en Πύργος (Pyrgos).

Aanvullende bepalingen betreffende etikettering van de wijn

Rechtskader

EU-wetgeving

Soort aanvullende voorwaarde

Aanvullende bepalingen met betrekking tot de etikettering

Beschrijving van de voorwaarde

Artikel 53, leden 1, 2 en 6, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/33 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft aanvragen tot bescherming van oorsprongsbenamingen, geografische aanduidingen en traditionele aanduidingen in de wijnsector, de bezwaarprocedure, gebruiksbeperkingen, wijzigingen van productdossiers, de annulering van de bescherming en de etikettering en presentatie.

Link naar het productdossier

http://www.minagric.gr/images/stories/docs/agrotis/POP-PGE/2021/prodiagrafh_rompola_kef170122.pdf

---

(1)  PB L 9 van 11.1.2019, blz. 2.

---